Podcasts · Science

NRC Onbehaarde Apen

NRC

300 episodes

Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Presentatoren Peter van der Ploeg en Karlijn Saris bespreken kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.

Episodes page 3 of 6

  1. Waarom is het zo moeilijk genocide vast te stellen?

    · 39 min · S5 E330

    Genocide is de zwaarste misdaad tegen de menselijkheid. Tegelijkertijd is het moeilijk genocide te bewijzen. Welke criteria zijn er? Hoe lang vinden genocides al plaats? En wat is er mogelijk wanneer genocide eenmaal…

  2. Van anti-vrieseiwit tot zon-zoekende bloem: winternatuur zit vol slimme overlevingstactieken

    · 41 min · S5 E328

    Het is winter. Planten en bomen lijken dood of in diepe slaap. Toch gebeurt er van alles, onder en boven de grond. Wie goed kijkt, ziet ontluikende, groene, en zelfs bloeiende bomen en planten. Hoe kan dat? En maakt…

  3. Herhaling: Het raadsel van Reinaert: hoe een gemene vos iedereen blijft fascineren

    · 43 min · S5 E327

    Je komt hem tegen in kinderboeken, stripverhalen, tekenfilms: Reinaert de Vos. Het oorspronkelijke dertiende-eeuwse dierenverhaal 'Van den vos Reynaerde' is de bekendste en misschien wel de meest moderne tekst uit de…

  4. Herhaling: Westers slapen is slapen onder druk

    · 42 min · S5 E326

    We drinken thee, gebruiken oordopjes en kopen een duur matras. We doen alles voor een goede nachtrust. Maar wat gebeurt er precies in onze slaap? En is die 8 uur eigenlijk wel nodig? Heeft u vragen, suggesties of…

  5. Nobelprijswinnaar Marie Curie werd gecanceld om haar geheime liefde

    · 51 min · S5 E325

    Ze had alles tegen om wereldberoemd wetenschapper te worden: ze was arm, immigrant én leefde in een tijd waarin vrouwen nauwelijks toegang kregen tot de universiteit. Toch deed Marie Curie baanbrekend onderzoek naar…

  6. Gaat de ijsbeer de klimaatverandering overleven?

    · 38 min · S5 E324

    Het poolijs smelt door de klimaatopwarming. Lastig voor de ijsbeer, want die heeft ijs nodig om op zeehonden te kunnen jagen. Toch zijn er véél meer ijsberen dan 50 jaar geleden. Hoe erg is ijsverlies nu echt voor…

  7. Zeg ken jij het alfabet? Het begon niet met ABC

    · 42 min · S5 E323

    Ieder kind kent het alfabet en ook de herkomst ervan leek altijd zo simpel. Maar kleicilinders in Syrië zorgen nu voor verwarring. Wanneer is het alfabet echt ontstaan? En hoe is het verspreid? Heeft u vragen,…

  8. Jouw klimaatprobleem is het mijne niet

    · 37 min · S5 E322

    Hoosbuien, overstromingen, orkanen en droogte: dát het klimaat verandert, daar zijn de meeste mensen het wel over eens. Maar over de oplossingen van het klimaatprobleem heerst grote verdeeldheid. Waarom zijn we zo…

  9. Gaat vernuftige techniek de recycling redden?

    · 44 min · S5 E321

    Van bacteriën die plastics opeten tot magnetische vloeistof die elektronica-afval scheidt: in onderzoek lijkt de technische potentie van recycling veelbelovend. Toch zijn er dit jaar alleen al in Nederland vier…

  10. Ligt onsterfelijkheid binnen handbereik?

    · 41 min · S5 E320

    Een hand vol supplementen slikken of toch dat slokje ambrozijn? Al sinds mensenheugenis zoeken mensen naar manieren om de dood te slim af te zijn. Verouderingsonderzoekers maken inmiddels grote stappen. Wat bepaalt de…

  11. Moeten we bang zijn voor kweekvlees?

    · 37 min · S5 E319

    Kweekvlees, in het lab gemaakt uit dierlijke stamcellen, komt steeds dichter bij het bord. Sinds dit jaar mag het in Nederland geproefd worden. Maar is het veilig om te eten? Wat zijn de echte risico's en welke angsten…

  12. De Amsterdamse plantenrijkdom is groter dan op de Veluwe

    · 35 min · S5 E318

    Asfalt, beton, klinkers en stoeptegels: de stad lijkt op het eerste gezicht een aangelegde woestijn. Maar richt je blik op de grond en je ontdekt tussen al dat steen een ware jungle, met soorten als wolfsmelk,…

  13. De vele mysteries van Paaseiland

    · 44 min · S5 E317

    Paaseiland is een plek van vele raadsels. Wat betekenen die bijzondere beelden, komen de oorspronkelijke bewoners echt uit het verre Zuid-Amerika, wie kan hun ongewone schrift nog lezen? En bovenal: is de beschaving er…

  14. Hoe krijg je vat op de bruinvis?

    · 39 min · S5 E316

    Hij is niet bruin en ook geen vis; de bruinvis, de meest iconische walvisachtige in de Nederlandse wateren. En hoewel hij fotogeniek is met zijn stompe snuit en kleine vin, het gedrag en de leefwijze van de walvis…

  15. Nobelprijs scheikunde voor onderzoek naar eiwitstructuren.

    · 24 min · S5 E315

    De Nobelprijs voor chemie gaat dit jaar naar Demis Hassabis en John Jumper van Google DeepMind en David Baker van de universiteit van Washington voor hun onderzoek naar eiwitstructuren. Host: Gemma Venhuizen Gasten:…

  16. Nobelprijs natuurkunde naar grondleggers AI

    · 16 min · S5 E314

    De Nobelprijs voor natuurkunde gaat dit jaar naar John Hopfield en Geoffrey Hinton. Zij krijgen de Nobelprijs Natuurkunde voor hun pionierswerk aan kunstmatige neurale netwerken. Host: Gemma Venhuizen Gasten: Dorine…

  17. Nobelprijs geneeskunde naar ontdekkers micro-RNA's

    · 15 min · S5 E313

    De Nobelprijs voor Geneeskunde gaat dit jaar naar de Amerikanen Victor Ambros en Gary Ruvkun voor hun ontdekking van ‘micro-RNA’s’, kleine stukjes erfelijke informatie die de activiteit van andere genen reguleren.…

  18. Onbehaarde Apen LIVE: wat heb je aan intelligentie?

    · 51 min · S5 E312

    We kijken massaal naar programma’s als De Slimste Mens en doen IQ-testjes op sociale media. Maar wat is intelligentie eigenlijk? Kun je je IQ trainen? En hebben we intelligentie eigenlijk nog wel nodig, met een…

  19. Wat als één van de belangrijkste oceaanstromen stil komt te liggen?

    · 37 min · S5 E311

    Toenemende droogte, sterke afkoeling in Europa, zeespiegelstijging in Noord-Amerika: dat zouden zomaar enkele gevolgen kunnen zijn als een van de belangrijkste oceaanstromen ter wereld, de AMOC, door klimaatverandering…

  20. Waarom we elk molecuul van De Nachtwacht willen kennen

    · 47 min · S5 E310

    Het oog van de kenner was altijd bepalend in de kunstwereld. Tegenwoordig heeft het kennersoog concurrentie van natuurwetenschappelijk onderzoek. Uit welk materiaal bestaat een schilderij of object, hoe oud is het en…

  21. Het gevaar van de complottheorie

    · 39 min · S5 E309

    De maanlanding die niet zou hebben plaatsgevonden. Een satanistisch pedonetwerk dat kinderen afslacht en de aanslag van 9/11 die door de Amerikanen zelf zou zijn georkestreerd. De lijst met hardnekkige complottheorieën…

  22. Null Island, het niet-bestaande eiland waar van alles gebeurt

    · 42 min · S5 E308

    In de Atlantische Oceaan, in de Golf van Guinea ligt een eiland: Null Island. Je kunt er vakantiehuizen huren en fietsroutes volgen. Tenminste, dat lijkt zo. In werkelijkheid is alleen oceaan zo ver je kunt zien. Null…

  23. Liggen psychedelica straks bij de apotheek?

    · 35 min · S5 E307

    Psilocybine, de werkzame stof uit paddo's, helpt mogelijk bij ernstige onbehandelbare depressie. Een nieuwe Amerikaanse studie laat zien dat er ook echt veranderingen plaatsvinden in het brein. Ook andere…

  24. Door te vasten zou je veroudering tegen kunnen gaan. Hoe zit dat?

    · 47 min · S5 E306

    Vastende muizen leven zo’n dertig procent langer, dat is al tientallen jaren bekend. Maar hoe zit dat bij mensen? Wat gebeurt er in ons lichaam wanneer we een langere periode niets of weinig eten? En waarom hebben veel…

  25. Durf te vragen: waarom zijn koplampen tegenwoordig zo verblindend?

    · 23 min · S4 E305

    Knijp jij in het verkeer ook regelmatig je ogen dicht, omdat het licht van je tegenligger zo fel is? Laura Wismans zocht uit hoe het komt dat veel koplampen tegenwoordig onprettig zijn voor andere weggebruikers.…

  26. Durf te vragen: waarom praten we tegen onszelf?

    · 17 min · S4 E304

    Tegen jezelf praten zou een teken zijn dat je gek aan het worden bent, zo wordt wel eens gezegd. Maar dat kan niet waar zijn, want we praten bijna allemaal wel eens hardop tegen onszelf. Hendrik Spiering vraagt zich…

  27. Durf te vragen: waarom word je de ene keer sneller dronken dan de andere?

    · 16 min · S4 E303

    Heeft het zin om voor het drinken nog langs de snackbar te gaan? Komt alcohol sneller in je bloed als je door een rietje drinkt? En waarvan raak je sneller aangeschoten: een cocktail of een biertje? Martine Kamsma…

  28. Durf te vragen: wat moet je doen bij een kwallensteek?

    · 18 min · S4 E302

    Door klimaatverandering en overbevissing komen er naar verwachting steeds meer kwallen in de zee. En deze dieren kunnen venijnig steken, sommigen soorten zijn zelfs dodelijk. Er gaan veel adviezen rond over wat je bij…

  29. Durf te vragen: hoe blijft dubbelvla dubbelvla?

    · 21 min · S4 E301

    Hoe kan het dat dubbelvla lange tijd tweekleurig blijft, ook na een hobbelige reis van fabriek tot supermarkt? Toen Gemma Venhuizen daarachter probeerde te komen, kwam ze diep in de natuurkunde terecht. Kun je een pak…

  30. Durf te vragen: waar zit het hoofd van een zeester?

    · 18 min · S4 E300

    De zeester is een van de weinige vijfzijdig symmetrische wezens op aarde. Hoe komt het dier aan die vorm? En waar zit zijn hoofd eigenlijk? Die simpele vraag heeft een verrassend ingewikkeld antwoord, ontdekte…

  31. Wie durft te kiezen voor een nog onbekende hartoperatie?

    · 50 min · S4 E299

    Als hartpatiënt kan het voelen alsof je leeft met een tikkende tijdbom in je lijf. Redacteur Gemma Venhuizen ervaarde dat zelf nadat ze erachter kwam dat haar aorta verwijd was. Ze stond voor de keuze welke operatie ze…

  32. Het koudste punt in het universum is een lab op aarde

    · 34 min · S4 E298

    Het absolute 0-punt is de laagste temperatuur denkbaar. Dat punt, 273 graden onder nul, werd berekend door de Britse natuurkundige Lord Kelvin. Toen duidelijk was dat er in theorie een laagste temperatuur bestaat,…

  33. Nu is onder de microscoop te zien hoe kanker uitzaait

    · 34 min · S4 E297

    Primaire kankertumoren zijn steeds beter te behandelen, op dat gebied zijn de afgelopen decennia grote stappen gezet. Maar onderzoek naar uitzaaiingen bleef lange tijd achter, hoewel zij de belangrijkste doodsoorzaak…

  34. Hoe heksenwaan Europa in zijn greep kreeg

    · 47 min · S4 E296

    Hekserij is duivels en gevaarlijk. Hoe is de heks zo demonisch geworden? In de middeleeuwen maakte bijna niemand zich druk om hekserij, maar vanaf de 15de eeuw ontstond er ineens grote angst voor een duivelse…

  35. Meer groen in de stad is beter. Toch?

    · 42 min · S4 E295

    Steden willen vergroenen. Want bomen bieden schaduw, ze helpen bij hittestress en hoe minder bestrating er is, hoe beter water na een hoosbui weg kan lopen. Bovendien: vertoeven in het groen is goed voor lichaam en…

  36. Iederéén heeft last van de menopauze

    · 39 min · S4 E294

    Het lijf verandert rond de menopauze en dat levert veel vrouwen klachten op. Die beïnvloeden haarzelf, maar ook haar partner, werkgevers en andere mensen in haar omgeving. Jarenlang was er weinig aandacht voor de…

  37. Hoe fruitvliegjes ooit het verschil tussen man en vrouw bepaalden

    · 50 min · S4 E293

    Mannen zijn het sterkere geslacht. Ze hebben ook liever en vaker seks. Vrouwen hebben moederinstinct. Allemaal onzin, het zijn clichés. Die eindeloos, al dan niet grappend, worden nagepraat. Maar waar komen ze vandaan?…

  38. Wat de mens tot zijn eerste oorlog dreef

    · 43 min · S4 E292

    Tegenwoordig zijn vooral politieke belangen reden om oorlog te voeren. Oorlogen zijn grootschalig, en complex. Lang geleden, nog voor het schrift bestond, werd gestreden om bestaansmiddelen. Massagraven en andere…

  39. Dit is waarom de aarde ooit volledig bedekt was met ijs

    · 36 min · S4 E291

    750 miljoen jaar geleden veranderde de aarde van een aangename planeet in een ijskoude sneeuwbal. Sneeuwbal aarde, heet dit fenomeen. Er was véél meer ijs dan in een gemiddelde ijstijd, en vrijwel al het leven stierf.…

  40. De vogelgriep heeft Antarctica bereikt. Wat nu?

    · 45 min · S4 E290

    Het vogelgriepvirus dat wereldwijd al miljoenen slachtoffers maakte onder pluimvee en wilde dieren, heeft nu ook de ongerepte natuur van Antarctica bereikt. Een onderzoeksteam trof vele dode zeevogels aan, die allemaal…

  41. Waarom hebben mensen geen winterslaap?

    · 44 min · S4 E289

    Het is lente en bijna alle dieren die een winterslaap houden op het noordelijk halfrond zijn wakker. Hun lichaam stond maandenlang bijna uit. Hun lichaamstemperatuur daalde sterk en het aantal hartslagen per minuut…

  42. Een verbod op PFAS is minder simpel dan het lijkt

    · 40 min · S4 E288

    PFAS is schadelijk. Want die handige brandwerende en panbeschermende moleculen hopen zich op in mens en natuur. De EU wil daarom álle PFAS verbieden. Maar de allerkleinste PFAS-variant laat zien dat zo’n algeheel…

  43. Het idee om de zon te dimmen normaliseert (en dat is gevaarlijk)

    · 48 min · S4 E287

    De aarde warmt steeds verder op. Er zijn steeds meer wetenschappers die willen onderzoeken of het kan helpen om het zonlicht dat de aarde bereikt te dimmen om zo de opwarming te stoppen. Maar er liggen ook gevaren op…

  44. Met een klem op je oor tinnitus te lijf

    · 40 min · S4 E286

    Een piep, een suis, een fluit- of bromtoon, aanhoudend in je oor. Tinnitus komt in verschillende verschijningen en kan gekmakend zijn. De wetenschap zoekt al decennialang tevergeefs naar een oplossing. Twee Nederlandse…

  45. Zo bouw je duizend miljard schakelaars op één chip

    · 45 min · S4 E285

    Klein, kleiner, nano. Schaalverkleining is het toverwoord in de wereld van chips. Hoe meer schakelaars chipmakers op een vierkante micrometer kunnen persen, hoe meer de rekenkracht toeneemt. In de afgelopen jaren zijn…

  46. Frans de Waal was de man die mens en aap dichter bij elkaar bracht

    · 50 min · S4 E284

    Frans de Waal bracht duizenden uren door met primaten en had een heel bijzondere band met een aantal van hen. Hij liet ons inzien dat we niet alleen afstammen van apen, maar dat we vooral erg op elkaar lijken. Kijken…

  47. Komen we nu wél van obesitas af?

    · 39 min · S4 E283

    De helft van de Nederlanders heeft overgewicht, 16 procent heeft obesitas en dat worden er steeds meer. Diëten en leefstijlcoaches hebben die trend niet kunnen keren, maar hoe zit dat met medicijnen? Afvalmedicijnen…

  48. Dit is waar auto-immuunziekten als MS vandaan komen

    · 47 min · S4 E282

    Bij auto-immuunziekten als MS en reuma keert het immuunsysteem zich tegen het eigen lichaam. Of iemand gevoelig is voor dit type ziekten, wordt in belangrijke mate bepaald door genetische aanleg. De wetenschappelijke…

  49. Dit is hoe je een rechtvaardige oorlog voert

    · 49 min · S4 E281

    Zelfs in oorlogstijd zijn er regels en wetten waar partijen zich aan moeten houden. Of: zouden moeten houden. De bekendste zijn de Conventies van Genève die wereldwijd zijn ondertekend. Hoe is het moderne oorlogsrecht…

  50. Sleutelen aan het menselijk dna. Wat is de grens?

    · 46 min · S4 E280

    Voor het eerst hebben artsen met CRISPR-cas Nederlandse patiënten genezen. Niet in een petrischaal, maar direct in de mens. De gentherapie maakte een zeer snelle ontwikkeling door. De volgende stap is het verfijndere,…

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.