Podcasts · Science

NRC Onbehaarde Apen

NRC

300 episodes

Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Presentatoren Peter van der Ploeg en Karlijn Saris bespreken kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.

Episodes page 4 of 6

  1. Dit is waarom een gebroken hart zo heftig voelt

    · 48 min · S4 E279

    Slapeloze nachten, huilbuien en een totaal gebrek aan eetlust. Liefdesverdriet is, helaas, iets waar we mee te maken krijgen en de fysieke gevolgen zijn niet mals. De symptomen van een gebroken hart kunnen zelfs…

  2. Waarom de meeste Romeinse keizers werden vermoord

    · 53 min · S4 E278

    Romeinse keizers, wie kent ze niet. Augustus en Constantijn zijn nog altijd vertrouwde figuren. Maar kennen we hen echt? Begrijpen we na 2000 jaar nog wel waarop hun macht gebaseerd was? Ons beeld van de machtigste…

  3. Wat als je niet meer kan stoppen met hoesten?

    · 38 min · S4 E277

    We hoesten allemaal wel eens. Een paar keer kuchen en de hoestbui is voorbij. Maar bij sommige mensen blijft de hoest en wordt chronisch. Zo erg dat ze er niet van kunnen slapen, werken wordt lastig en het sociale…

  4. Zo groot is de kans op een nucleaire winter

    · 45 min · S4 E276

    Als je denkt aan een kernoorlog, denk je waarschijnlijk aan massale vernietiging in de eerste ogenblikken, en de gevaarlijke straling in de jaren erna. Maar de gevolgen zouden verstrekkender kunnen zijn dan dat. Door…

  5. Waarom de eiwithype niks met gezonde voeding te maken heeft

    · 40 min · S4 E275

    Eiwitproducten zie je allang niet meer alleen in de sportschool, ook de supermarkt ligt er vol mee. Dit terwijl de meeste Nederlanders niks tekort komen. Ook als we meer plantaardige eiwitten en minder vlees en zuivel…

  6. 2023 was recordwarm, maar wat zegt dat eigenlijk?

    · 42 min · S4 E274

    Opnieuw gaat een jaar als warmste ooit de boeken in. De laatste decennia worden keer op keer records gebroken. De warmte gaat gepaard met extreem weer, zoals overvloedige regenval, hagelstenen zo groot als handballen…

  7. Waarom we vasthouden aan rituelen

    · 50 min · S4 E273

    Rituelen zijn overal. Zo schuiven velen straks weer aan bij het kerstdiner. Er zijn kleine, persoonlijke rituelen. Bijvoorbeeld als we iemand op een speciale manier groeten. Er zijn grootse, bijzondere rituelen, zoals…

  8. Komen we ooit nog van de hiv-pandemie af?

    · 43 min · S4 E272

    De hiv-pandemie is nog altijd niet uitgedoofd. Maar in Nederland daalt het aantal infecties drastisch. Vanwaar dat succes? En waarom is hiv zo ongrijpbaar? Presentatie: Lucas Brouwers Gasten: Menno Sedee & Sander…

  9. Kun je ziek worden van borstimplantaten?

    · 44 min · S4 E271

    Al meer dan duizend vrouwen meldden zich bij de siliconenpoli in het AmsterdamUMC met klachten die niemand goed kan verklaren. Zoals vermoeidheid, pijn en haaruitval. Zij denken dat het komt door hun implantaten. Maar…

  10. Dit is wat tranen ons kunnen vertellen

    · 47 min · S4 E270

    Huilen met tranen is iets wat voorbehouden is aan mensen. Een dier uit zijn ongenoegen met geluiden, maar daar komen geen tranen aan te pas. Ook niet alle mensen huilen met tranen: pasgeboren baby’s laten wel van zich…

  11. Waarom juist Darwins evolutietheorie zo bekend werd

    · 45 min · S4 E269

    De evolutietheorie is de bekendste natuurwetenschappelijke verklaring voor de evolutie van het leven op aarde. In dezelfde adem noem je natuurlijk de bedenker: Charles Darwin. Zijn ideeën vinden we nu vanzelfsprekend,…

  12. Past de naam Nieuw Sociaal Contract wel bij de partij van Pieter Omtzigt?

    · 44 min · S4 E268

    Het sociaal contract is een bekende term uit de politieke filosofie, die al in de zeventiende eeuw zijn intrede deed. Maar wat betekent het precies? In deze aflevering duiken Hubert Smeets en Sjoerd de Jong die…

  13. Waarom het kwaad van het antisemitisme al 2000 jaar zo hardnekkig is

    · 42 min · S4 E267

    9/11, de kredietcrisis en de pandemie: het waren allemaal gebeurtenissen die samengingen met een opleving van antisemitisme. Ook bij de recente gebeurtenissen in Israël en Gaza worden er wereldwijd Joden bedreigd. Hoe…

  14. Diepzeemijnbouw: is het risico de winst waard?

    · 44 min · S4 E266

    Het klinkt als een waanzinnige belofte: diepzeemijnbouw. Belangrijke grondstoffen die we nodig hebben voor de groene energietransitie, zou je in de toekomst van de bodem van de oceaan kunnen plukken. Maar veel…

  15. Stook je huis duurzaam warm met aardwarmte

    · 35 min · S4 E265

    Op enkele kilometers onder het aardoppervlak zit warm water, water dat gebruikt kan worden voor het verwarmen van huizen. In Delft is een groot onderzoek gestart om deze milieuvriendelijke energiebron te onderzoeken.…

  16. Het raadsel van Reinaert: hoe een gemene vos iedereen blijft fascineren

    · 42 min · S4 E264

    Je komt hem tegen in kinderboeken, stripverhalen, tekenfilms: Reinaert de Vos. Het oorspronkelijke 13e-eeuwse dierenverhaal 'Van den vos Reynaerde' is de bekendste en misschien wel de meest moderne tekst uit de…

  17. Eindigt de VS net als de Romeinse Republiek in een bloedige machtsstrijd?

    · 46 min · S4 E263

    Wanneer zelfs op Tiktok het Romeinse Rijk viral gaat, weet je dat er in de Verenigde Staten een aloude obsessie is opgelaaid: de spiegeling van het eigen land met de het oude Rome, en dan met name met de val van de…

  18. Nobelprijs voor Scheikunde naar kleurrijke quantumdots

    · 18 min · S4 E262

    Er ging dit jaar het een en ander mis bij de uitreiking van de Nobelprijs Scheikunde. Uren voor de officiële bekendmaking lekte al uit dat Moungi Bawendi, Louis Brus en Alexei Ekimov de prijs zouden krijgen. Het trio…

  19. Nobelprijs voor Natuurkunde naar ultrakleine tijdsschaal: de attoseconde

    · 17 min · S4 E261

    De Fransman Pierre Agostini, de Hongaar Ferenc Krausz en de Française Anne L'Huillier hebben samen de Nobelprijs voor Natuurkunde gewonnen. Ze hebben een manier ontwikkeld om via ultrakorte lichtpulsen de beweging van…

  20. Nobelprijs voor Geneeskunde voor het temmen van mrna

    · 21 min · S4 E260

    De Hongaarse biochemicus Katalin Karikó en de Amerikaanse immunoloog Drew Weissman winnen dit jaar samen de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde. Zij ontdekten de cruciale aanpassingen aan mrna die de ontwikkeling…

  21. Hoe chronische pijn lichaam en geest verandert

    · 45 min · S4 E259

    Pijn die langer dan drie maanden aanhoudt, wordt - ongeacht de oorzaak - gezien als zelfstandige ziekte, onder de noemer chronische chronische pijn. Een complexe aandoening waarbij het zenuwstelsel op verschillende…

  22. Dit is hoe ruimtesondes aan hun einde komen

    · 41 min · S4 E258

    Over spectaculaire lanceringen en bijzondere ontdekkingen uit ruimtemissies horen we veel. Minder vaak horen we over wat er onderweg allemaal mis kan gaan: van crashen tot per ongeluk uitgezet worden. En wat gebeurt er…

  23. Wilde Eeuwen: Hoe Karel de Eenvoudige een einde maakt aan de Romeinse tijd

    · 30 min · S4 E257

    Het is het jaar 911. Aan de oever van de rivier de Epte staat koning Karel de Eenvoudige tegenover een leger woeste Deense zeerovers. Daar moet Karel een keuze maken, die de toon zet voor de rest van de middeleeuwen.…

  24. Mag een wetenschapper de aarde plat vinden?

    · 45 min · S4 E256

    Sommige academici waarschuwen voor wat zij “wokisme" binnen de academische sfeer noemen, anderen wijzen erop dat universiteiten grote sommen geld van autocratische regeringen ontvangen. Nog anderen voelen zich bedreigd…

  25. Hoe suiker ons al 1500 jaar in een wurggreep houdt

    · 52 min · S4 E255

    Suiker stond aan de basis van het kapitalisme en de slavernij. Staten en bedrijven hebben er alles aan gedaan om ons verslaafd te maken en te houden. Inmiddels weten we hoe ongezond suiker is. Toch is de sector nog…

  26. Komen exoten als de halsbandparkiet op het menu?

    · 51 min · S4 E254

    Het is een bekend gezicht in met name in de Randstad: de halsbandparkiet. En hij verspreidt zich langzaam, maar zeker. Ze komen van nature niet in Nederland voor en dus noemen we ze invasieve exoten. Stel dat we ze…

  27. Wunderkammer: Hoe ongezond is een gezonde pizza?

    · 21 min · S4 E253

    De pizza is de trots van Italië. Hier is de pizza de koning van het vriesvak. Steeds vaker duiken in de supermarktvriezer zogenaamde “gezonde" variaties op. Maar hoe gezond kan zo’n ultrabewerkte diepvriespizza nu echt…

  28. Wunderkammer: Waarom de vliegenmepper meestal mis mept

    · 23 min · S4 E252

    Op de basisschool haalde Gemma Venhuizen een tien voor haar spreekbeurt over vliegenmeppers, waarvoor ze een hele verzameling van de kleurrijke en dodelijke apparaten aanschafte. In deze aflevering vertelt ze waarom de…

  29. Wunderkammer: Waarom je kleur kan ervaren bij het lezen van een getal

    · 19 min · S4 E251

    Het ervaren van kleuren als je bepaalde getallen of woorden ziet. Of het horen van geluiden bij het zien van stille beelden. Het is zijn voorbeelden van synesthesie, waarbij je zintuigen op een onverwachte manier…

  30. Wunderkammer: Dit is wat de mens voor het eerst opschreef

    · 24 min · S4 E250

    Het schrift ontstond rond 3500 voor Christus. Eerst schreven mensen op papyrus en kleitabletten, inmiddels publiceren we op internet. Maar nog altijd zijn we gefascineerd door die onmisbare uitvinding van het schrift.…

  31. Wunderkammer: De headset die gedachten kan lezen

    · 22 min · S4 E249

    Gedachtenlezen staat hoog op het lijstje van meest felbegeerde superkrachten. Maar hoe ver is de wetenschap met het uitlezen van iemands hersenpan? Wetenschapsredacteur Niki Korteweg kocht een bijzondere headset en…

  32. Wunderkammer: Is een Stradivarius echt de beste viool?

    · 22 min · S4 E248

    Violen bestaan al vijfhonderd jaar. En al eeuwenlang wordt de Stradivarius gezien als de allerbeste. Maar waarom eigenlijk, en klopt dat wel? Kun je dit instrument eruit halen bij een blinde test? Wetenschapsredacteur…

  33. Wunderkammer: Dit is waarom cappuccinomelk schuimt

    · 20 min · S4 E247

    Iedere cappuccinoliefhebber wil graag dat perfecte laagje geschuimde melk. Tegenwoordig kan dat met volle melk, havermelk, sojamelk, magere melk: voor ieder wat wils. Wetenschapsredacteur Laura Wismans worstelde met…

  34. Dit is waarom de mens zijn haar verloor

    · 54 min · S4 E246

    Anderhalf miljoen jaar geleden verloor de mens zijn haar, althans het overgrote deel ervan. Met alle gevolgen van dien. Kinderen konden zich niet meer vasthouden aan de pels van hun ouders. Ook de kleur en de dikte van…

  35. Waarom de baarmoeder nooit echt van de vrouw was

    · 46 min · S4 E245

    We zijn er allemaal de eerste maanden van ons leven begonnen. Toch blijft de baarmoeder een mysterieus en miskend orgaan. Ziektes als endometriose worden nog altijd te snel weggezet als vrouwenkwaaltjes en…

  36. Dieren praten verrassend veel met elkaar

    · 54 min · S4 E244

    Olifanten kunnen over kilometers afstand met elkaar communiceren, koeien groeten elkaar wanneer ze op stal staan en in een lab in Leiden praten vinken met robotvogels. Taal zien we altijd als een typisch menselijk…

  37. De batterij die het stroomnet moet redden

    · 43 min · S4 E243

    Wind en zon zijn onuitputtelijke bronnen van energie. Maar je krijgt die energie bijna nooit in de juiste hoeveelheid, op het juiste moment. Een nieuw type batterij met gigantische afmetingen zou daarbij kunnen helpen.…

  38. Waarom de woelmuis geen Y-chromosoom meer nodig heeft

    · 40 min · S4 E242

    Op school leerde je dat X- en Y-chromosomen het geslacht bepalen: vrouwen hebben twee X-en en mannen hebben een X en een Y. Maar er zijn diersoorten waarbij de mannetjes géén Y-chromosoom hebben. De woelmuis…

  39. Hoe biologische aartsvader Linnaeus de natuur in kaart bracht

    · 51 min · S4 E241

    Linnaeus schiep orde in de biologie met zijn ingenieuze systeem van geslachtsnamen en soortnamen. En zelfs nu nog, 245 jaar na zijn dood, is de Zweedse botanicus Linnaeus de meest invloedrijke persoon op Wikipedia. Wie…

  40. Zo vanzelfsprekend is het christendom niet

    · 51 min · S4 E240

    We zien het christendom als een strak georganiseerde kerk, met eeuwenoude tradities die vanaf de ontstaansperiode onveranderd zijn. Maar iedere tijd had zijn eigen christendom. Vooral de eerste duizend jaar van de…

  41. Kunnen we een onzichtbaarheidsmantel maken van metamaterialen?

    · 40 min · S4 E239

    Stel je voor: een stukje materiaal dat kan rekenen, een gevaar weet te herkennen of je onzichtbaar kan maken - zonder dat het elektriciteit nodig heeft. Wetenschappers hebben met metamaterialen structuren ontwikkeld…

  42. Bomen planten voor het klimaat, heeft dat zin?

    · 43 min · S4 E238

    Bossen noemen we de longen van de aarde en bomen planten wordt gezien als wondermiddel tegen klimaatverandering. Initiatieven schieten al jaren als paddenstoelen uit de grond om onder andere te compenseren voor al onze…

  43. Waarom we stilvallen als een koning binnenkomt

    · 45 min · S4 E237

    Met Koningsdag kleurt het land oranje, op Prinsjesdag passeert de glazen koets: het zijn de bekende taferelen van de Nederlandse monarchie. Maar naast die staatsrechtelijke plichten en een hoop uiterlijk vertoon gaat…

  44. Grijpen we de teek met een vaccin?

    · 42 min · S4 E236

    Kleine beestjes die grote problemen veroorzaken: teken. Ze bijten zich in je vast, zuigen bloed op en kunnen in het vervelendste geval ziektes overdragen, zoals de ziekte van Lyme. Dat kun je met wat simpele acties…

  45. Dit is wat langdurige stress doet met je brein

    · 46 min · S4 E235

    Stress is een natuurlijke en goede reactie van je lichaam. Het maakt je alert. Maar als stress lang duurt en onbeheersbaar wordt raken belangrijke hersengebieden beschadigd. Dan kom je in een neerwaartse spiraal, met…

  46. Hoe Maria Sibylla Merian zich ontpopte tot de eerste ecoloog

    · 52 min · S4 E234

    Uit een eitje kruipt een rups, wordt dan een pop en verandert vervolgens in een vlinder. Het is een wonderlijke metamorfose die velen nu al leren zodra ze het kinderboek Rupsje Nooitgenoeg lezen. Een van de eersten die…

  47. Hoe het klimaat het ontstaan van de islam beïnvloedde

    · 53 min · S4 E233

    Het onderzoek naar de vroege geschiedenis van de islam behoorde eeuwenlang toe aan islamitische geleerden die oude teksten zorgvuldig interpreteerden. Tegenwoordig doen ook taalkundigen, archeologen, historici en zelfs…

  48. Waarom hooikoorts een serieuze volksziekte is

    · 40 min · S4 E232

    De lente is nauwelijks begonnen, maar sommige mensen hadden met Kerst al last van hooikoorts. De snotneuzen en tranende ogen zijn niet alleen een probleem in het voorjaar. De microscopische pollen veroorzaken een groot…

  49. Zo creëerde Tolkien zijn mythische wereld

    · 49 min · S4 E231

    Schrijver J.R.R Tolkien schiep in zijn boeken De Hobbit en In de ban van de ring een uitgebreide mythische wereld vol Dwergen, Elven, Orks en Hobbits, waar een allesvernietigende oorlog dreigt. Inmiddels vele…

  50. Wat Spitsbergen ons over de toekomst vertelt

    · 50 min · S4 E230

    Op het ijskoude Spitsbergen gaat ‘s zomers de zon niet onder, in de winter is het altijd donker. Toch trekt het pooleiland al eeuwenlang mensen: wegens walvisvangst, voor de kolenmijnen en tegenwoordig vooral…

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.