NRC Onbehaarde Apen
NRC
300 episodes
Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Presentatoren Peter van der Ploeg en Karlijn Saris bespreken kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.
Episodes page 5 of 6
-
Hoe de banaan aan zijn succes ten onder gaat
Hij behoort tot de populairste fruitsoorten en ligt in iedere supermarkt, maar hoelang nog? De banaan wordt bedreigd door allerlei ziektes en dat is een probleem, omdat we in Europa en de VS allemaal klonen van…
-
Mensen met ADHD zijn steeds vaker vrouw en volwassen
Drukke jongetjes in een basisschoolklas, stuiterballen, dat is het beeld dat bij veel mensen op komt als het over ADHD gaat. Maar niet alleen jongens hebben het, het wordt ook steeds vaker bij meisjes en volwassenen…
-
De volgende Einstein kan een computer zijn
Computers kunnen dankzij kunstmatige intelligentie boeken schrijven, schilderen, de allerbeste schaker ter wereld verslaan. Ze kunnen zebrastrepen herkennen en medische diagnoses stellen. Maar ze kunnen ook een…
-
Nieuw alzheimermedicijn is nog een sof maar geeft hoop
In de VS werd in januari een nieuw middel tegen alzheimer goedgekeurd. Het nieuws werd daar met gejuich ontvangen, want er zijn geen goede medicijnen tegen. Maar ook dit middel werkt nauwelijks. Toch biedt dit futiele…
-
Hoe lang beschermen de Deltawerken ons nog?
Nederland en water zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. We houden ervan, maar dreiging ligt altijd op de loer. Na de Watersnoodramp in 1953 werd Nederlands grootste verdedigingssysteem tegen hoog water vanuit zee…
-
Wat hebben we aan de Nutri-score?
Als je de supermarkt inloopt kom je vaak eerst groenten en fruit tegen. Dat maakt gezond kiezen makkelijk. Als je verder loopt begint de keuzestress: welke pizza of welk toetje kies je? Wat is de minst slechte keuze?…
-
Waarom we wolken nog steeds niet begrijpen
Gezichten, zeepaardjes of een konijn: Wie naar boven kijkt hoeft zich nooit te vervelen. In schapenwolken en stapelwolken is altijd wel een fantasiewereld te zien. Wolken zijn ouder dan de mensheid en vanzelfsprekend…
-
Indianen waren actieve spelers, geen slachtoffers
Opperhoofden met verentooien, wilden te paard en altijd in gevecht met cowboys. En makkelijk overmeesterd door kolonisten uit Engeland, Frankrijk of Spanje. Het is het stereotype beeld van indianen. Maar volgens de…
-
Herhaling: bij brood bestaat geen goed of slecht
Onbehaarde Apen duikt in zijn winterslaap. Gemma, Hendrik en Laura hebben een speciale aflevering uit het archief getrokken. --- Brood is in ons hoekje van de wereld niet van tafel af te slaan. Maar hoe en waar is…
-
Herhaling: waarom Koning Arthur nooit zal sterven
Onbehaarde Apen duikt in zijn winterslaap. Gemma, Hendrik en Laura hebben een speciale aflevering uit het archief getrokken. --- Sinds zijn verschijning in de middeleeuwen is koning Arthur nooit meer uit het…
-
Herhaling: het kwaad dat slavernij heet
Onbehaarde Apen duikt in zijn winterslaap. Gemma, Hendrik en Laura hebben een speciale aflevering uit het archief getrokken. --- Als het tegenwoordig gaat over slavernij is het onderwerp meestal de transatlantische…
-
Herhaling: Snot maakt van je neus een warzone
Onbehaarde Apen duikt in zijn winterslaap. Gemma, Hendrik en Laura hebben een speciale aflevering uit het archief getrokken. --- Een verkoudheid was altijd al vervelend, maar in tijden van Covid-19 is het extra…
-
Hechting: eerste basis of vonnis voor het leven?
In de eerste jaren van ons leven hechten we ons aan onze verzorgers. Maar hoe groot is de invloed daarvan op ons latere leven? En als die hechting in de vroege jeugd verkeerd loopt, kan het dan nog goedkomen? In deze…
-
Waarom chocolade niet gezond is maar wel lekker
Chocolade. Wie houdt er niet van? Maya’s, slavernij, suiker en industrie bepaalden de geschiedenis. Nu hopen we vooral dat de lekkernij gezond is. Helaas niet. Martine Kamsma en Hendrik Spiering over de mythes van…
-
In de tombe van Toetanchamon
Honderd jaar geleden is het graf van Toetanchamon ontdekt. In één klap wordt deze onbeduidende farao icoon van de Egyptische archeologie. Wie is Toetanchamon? Wat lag er allemaal in zijn graf? En waarom is hij zó…
-
Waarom we niet zonder stikstof kunnen
Stikstof. Een veelbesproken onderwerp, maar wat vertelt de wetenschap ons over dit element? In deze aflevering bespreken we waarom we eigenlijk van stikstof moeten houden. Host: Gemma Venhuizen Gasten: Laura Wismans…
-
Wat mieren en mensen verbindt: de magnifieke bioloog E.O. Wilson
Hij ontdekte hoe mieren met elkaar communiceren en onderzocht de rol van erfelijkheid in menselijk gedrag. Het werk van de vorig jaar overleden bioloog Edward Osborne Wilson was baanbrekend en revolutionair. Maar de…
-
Het luisterende brein: waarom praten we zoveel?
Luisteren. We zijn ervoor gemaakt, en we doen het de hele dag door. Maar wat gebeurt er in die eindeloze gesprekken die we voeren? Wat doet je brein als je luistert? Onbehaarde Apen duikt in de verschillen tussen…
-
Het mysterie van de tweelingzwangerschap
Wetenschapsredacteur Laura Wismans kreeg een tweeling: een fenomeen dat vaker voorkomt in haar familie. Haar dochters lijken sprekend op elkaar terwijl de gynaecologen tijdens haar zwangerschap verzekerden dat het om…
-
Salamanders verdwijnen, dankzij ons
Salamanders in Europa worden met uitsterven bedreigd door een huid-etende-schimmelziekte. Wat is dit voor ziekte? Hoe verspreidt zij zich en wat kunnen we ertegen doen? Host: Laura Wismans Gasten: Gemma Venhuizen en…
-
#209 Waarom plegen mensen oorlogsmisdaden?
We hoeven niet ver in de geschiedenis te duiken om te zien dat in oorlogstijd de mens in staat is tot vergaand en gruwelijk geweld. Hoe kan het toch dat mensen tot zulke daden overgaan? Welke patronen liggen eraan ten…
-
#208 Nobelprijs voor chemie voor klikkende moleculen
De Nobelprijs Scheikunde gaat dit jaar naar de ontdekking van de zogeheten klikchemie. De Amerikaan Barry Sharpless (1941), de Deen Morten Meldal (1954) en de Amerikaanse Carolyn Bertozzi (1966) delen de prijs. Host:…
-
#207 Nobelprijs voor natuurkunde voor experimenten met verstrengeling deeltjes
De Nobelprijs voor Natuurkunde gaat dit jaar naar de Fransman Alain Aspect (75), de Amerikaan John F. Clauser (79) en de Oostenrijker Anton Zeilinger (77) voor hun ontdekkingen rond het fenomeen van…
-
#206 Nobelprijs voor Geneeskunde voor lezen dna uit oude botten
De Zweedse geneticus Svante Pääbo (67) krijgt dit jaar de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde voor zijn onderzoek naar in kaart brengen van oud dna in menselijke skeletten. Host: Gemma Venhuizen Gasten: Hendrik…
-
#205 IJzerregen en glaswind: weerbericht uit het universum
De herfst is begonnen en dat betekent hoosbuien, wind tegen en eindeloze grijze luchten. Deze najaarsstormen zijn niet prettig, maar niks vergeleken met hoe het er op andere planeten aan toegaat. Buien van gesmolten…
-
#204 Leven we in het Antropoceen of is die term onzin?
Geologen en klimaatwetenschappers zijn er al decennia mee bezig: het Antropoceen, het tijdperk waarin de mens de belangrijke kracht op aarde is. Maar hoe nuttig is die term? Lang niet iedereen in de wetenschap is er…
-
#203 Ontwarren wetenschappers de knoop van long covid?
Extreme vermoeidheid. Hartkloppingen. Hersenmist. Na een corona-infectie kampen mensen soms nog jaren met een waaier aan klachten. Langzaam weten onderzoekers het biologische mechanisme dat schuilgaat achter long covid…
-
#202 De natuur vecht terug, wie weet via een rechtszaak
In de binnenzee Mar Menor in Spanje sterven dagelijks honderden vissen door vervuiling. Maar sinds kort is deze zee een rechtspersoon, waardoor zij rechtszaken kan aanspannen tegen haar vervuilers. Wat betekent het…
-
#201 Het weer: kan ons lichaam het weer voorspellen?
Een migraineaanval als er onweer op komst is, of meer pijn van reuma bij koud en nat weer. Artsen horen het veel in hun spreekkamers, maar de wetenschap krijgt de vinger er maar moeilijk achter. Kan ons lichaam het…
-
#200 Het weer: is Thor wel een echte dondergod?
Als we aan de Noorse dondergod Thor denken, denken we aan zijn hamer, zijn spierballen en aan donder en bliksem. Maar als je de oude verhalen van Thor goed leest, valt op dat er helemaal geen onweer in voorkomt. Is…
-
#199 Het weer: wat als bliksem je raakt?
Onweersbuien komen regelmatig voor in Europa, al worden heel weinig mensen daadwerkelijk geraakt door de bliksem. Maar wat gebeurt er in je lichaam als je toch wordt getroffen? En hoe blijf je veilig als je tijdens een…
-
#198 Het weer: heeft een storm weleens de geschiedenis bepaald?
De geschiedenis wordt gevormd door de mens, door heldendaden van Napoleon en Caesar en wetenschappelijke ontdekkingen van mensen als Newton en Oppenheimer. Dat denkt de mens graag, want zo staan wij in het middelpunt…
-
#197 Het weer: moeten rechtse partijen hopen op regen?
Deze week aflevering 1 van onze zomerserie over het weer: In 2000 vond een bloedstollende eindsprint plaats in de Amerikaanse presidentsverkiezingen, waarbij Bush nipt won van de Democratische kandidaat Al Gore. Als…
-
#196 Wat gebeurde er allemaal toen de dino’s uitstierven?
Meer dan 65 miljoen jaar geleden sloeg een planetoïde van 12 km in op aarde. Met één klap stierven alle dinosaurussen uit. Kleine zoogdieren, vissen en vogels leefden wel voort. Waarom? En wat gebeurde er precies op de…
-
#195 Is het tijd voor een nieuw Congres van Wenen?
Na twintig jaar Napoleontische oorlogen was Europa een rokende puinhoop. Tijdens het Congres van Wenen tussen september 1814 en juni 1815 trachtte men de schade te herstellen. De kaart van Europa werd hertekend en er…
-
#194 Taaislijmziekte te lijf met minidarmpjes
Taaislijmziekte is een ernstige erfelijke ziekte die lange tijd moeilijk te behandelen was. Maar door nieuwe medicijnen en de darm-organoïde - een in het lab gekweekt mini-darmpje - zijn er ineens mogelijkheden om…
-
#193 Hoe China bijna haar karakteristieke schrift verloor
Het lijken sierlijke tekeningetjes, maar in werkelijkheid vormt het Chinese karakterschrift een uitstekend schriftsysteem, waarvoor je wel veel tekens uit het hoofd moet leren. Al millennia lang wordt het gebruikt in…
-
#192 Gaan start-ups de wereld redden met kernfusie?
Kernfusie zou de mens in één klap van alle energieproblemen afhelpen. Grote overheidsprojecten proberen al tientallen jaren energie op te wekken met kernfusie, maar het einddoel is nog niet in zicht. Gaat het kleinere,…
-
#191 Tijgers in je achtertuin
De koning onder de katachtigen - de tijger - is bezig met een comeback in de Nepalese jungle. Een feest voor natuurliefhebbers. Maar wat vindt de lokale bevolking ervan? Zie het privacybeleid op…
-
#190 Met één druk op de knop van je dwangstoornis af
Veertig jaar lang lijdt Bart de Beurs aan een allesoverheersende angst- en dwangstoornis. De kwelling wordt zo erg dat hij het leven niet meer ziet zitten. Totdat zijn psychiater met een laatste redmiddel komt: diepe…
-
#189 Ode aan het onooglijke korstmos
Ze zijn geel of grijs of radioactief groen. Je ziet ze op bruggen, oude bomen, op het terrastegels en vervallen muren, maar het liefst boent de mens ze met een borstel weg. Korstmossen, de lelijke eenden van de…
-
#188 Hoe kan een robot nou zacht zijn?
Er komen nieuwe robots aan! En dan niet de harde, gemechaniseerde robots met schroefjes, boutjes en houterige bewegingen. De nieuwe robot is helemaal anders. Je vinger verdwijnt erin als in een pudding, hij…
-
#187 Kansen: hoe je onzekerheid berekent
Hoe groot is de kans dat iemand twee keer de loterij wint? Best groot. We leven in een kansenmaatschappij, maar eigenlijk zijn we slecht in kansen begrijpen. Tijd om kansberekening onder de loep te nemen. Wat is een…
-
#186 De ongeziene vrouwelijke pioniers van de natuurwetenschap
Als we de geschiedenisboeken mogen geloven hebben vooral mannen het grondwerk gelegd voor het moderne wetenschappelijke systeem. Toch hebben er ook altijd vrouwen aan bijgedragen. Hoe komt het dat wij hun namen en…
-
#185 Hoe Elon Musk met Starship de ruimtevaart wil transformeren
Het is de grootste, krachtigste en zwaarste raket die ooit is gebouwd: Starship. En als de aanstaande testvlucht om de aarde slaagt, dan kan dit een ware revolutie ontketenen in de ruimtevaart. De ambities van…
-
#184 Overleven op Antarctica: eet altijd de honden op
Op de bodem van de Wedellzee, diep onder het zee-ijs van Antarctica, ligt de Endurance, het zeilschip van de ontdekkingsreiziger Ernest Shackleton. Onlangs werd het scheepswrak teruggevonden. Hoe is het schip daar…
-
#183 Is geld nog steeds macht?
Geld was altijd macht. Dat werd de afgelopen weken scherp zichtbaar met de bancaire sancties tegen Rusland. Maar tegelijkertijd verandert geld van gedaante. Verschuift daarmee ook de macht? Host: Lucas Brouwers…
-
#182 Wat bomen ons over het klimaat vertellen
Witte bloesemsneeuw dwarrelt naar beneden, en de bloemen van magnoliabomen komen langzaam uit. 's Ochtends en 's avonds klinkt een koor van vogelzang en de winterjassen kunnen de kast in. Deze week is de astronomische…
-
#181 Is het zeldzaamste plantje van Nederland nog te redden?
Aan een bergrots in Limburg bungelt de geelbloemige Berggamander, het zeldzaamste plantje van Nederland. De vraag is alleen: voor hoe lang nog? Één flinke regenbui en de soort gaat verloren. Twee biologen proberen…
-
#180 Iedereen een trauma: worden we steeds gevoeliger?
Verwonding, dood, seksueel geweld, of een dreiging daarvan - officieel kun je alleen van zulke extreme ervaringen een psychologisch trauma oplopen. Maar tegenwoordig wordt het begrip 'trauma' steeds vaker gebruikt. Ook…
More in Science
Something You Should Know
Mike Carruthers | OmniCast Media
Radiolab
WNYC Studios
Big Ideas Lab
Mission.org
Science Friday
Science Friday and WNYC Studios
Bite Back with Abbey Sharp
The Roost Podcast Network
Short Wave
NPR
Science Vs
Spotify Studios
Sasquatch Chronicles
Sasquatch Chronicles - Bigfoot Encounters
Unexplainable
Vox
Suspicious Minds: AI and the Apocalypse
Agoric Media
Health Optimization Medicine Podcast
Health Optimization Medicine and Practice
Pursuit of the Paranormal
Ash and Greg
Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.