Yours

Podcasts · Science

NRC Onbehaarde Apen

NRC

300 episodes

Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Presentatoren Peter van der Ploeg en Karlijn Saris bespreken kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.

Episodes page 6 of 6

  1. #179 Wees niet bang voor de herwildernis

    · 47 min · S4 E179

    Het terugbrengen van echte wildernis in de natuur: herwilderen is dé rage in het Nederlands natuurbehoud, want: herwilderen zorgt voor meer biodiversiteit en een terugkeer van oude soorten. Maar naast het gejuich, is…

  2. #178 De geschiedenis van Oekraïne en Rusland is als een gedwongen huwelijk

    · 40 min · S4 E178

    Oekraïne en Rusland zijn gedurende hun geschiedenis innig met elkaar verweven. Wat moet je daarvan weten om het conflict te begrijpen? Ruslandkenners Hubert Smeets en Bart Funnekotter duiken in de soms tragische…

  3. #177 Hoe zagen de Azteken zichzelf?

    · 1 h 09 min · S4 E177

    Vijfhonderd jaar geleden komen in Midden-Amerika twee werelden bij elkaar. De Spaanse conquistador Hernán Cortés staat oog in oog met Montezuma, heerser van de Azteken. Een paar jaar later ligt het Azteekse rijk in as.…

  4. #176 Wat heb je liever: een vieze regenjas of een jas met PFAS?

    · 48 min · S4 E176

    Ze zorgen ervoor dat je lippenstift blijft zitten, dat je biefstuk niet aanbakt en dat je droog blijft bij een hevige regenbui: PFAS. Maar voortschrijdend inzicht wijst uit: PFAS is gevaarlijker dan we dachten. Hoe…

  5. #175 Woke woorden: hoe taal mee-evolueert met de tijd

    · 49 min · S4 E175

    Non-binair, tot slaaf gemaakt, mansplainer. De Nederlandse taal lijkt steeds ‘woker’ te worden. Er komen niet alleen nieuwe woorden bij, maar ze veranderen ook van betekenis. Waarom omarmen we woorden en spugen we ze…

  6. #174 Is vogelgriep de volgende pandemie?

    · 49 min · S4 E174

    Europa kampt op dit moment met de grootste uitbraak van de vogelgriep ooit. Wat is vogelgriep precies, wat doet het voor vogels én wat is het risico voor mensen? Host: Lucas Brouwers Gasten: Nienke Beintema & Gemma…

  7. #173 Moeten we een parasol in de ruimte bouwen om de aarde af te koelen?

    · 42 min · S4 E173

    Als het niet lukt de opwarming van de aarde te stoppen, zou een zwerm satellieten zonnestraling kunnen tegenhouden: een parasol tegen de hitte. Hoe zou dat werken? En is het niet slechts symptoombestrijding? Host:…

  8. #172 Omikron: hoe krijgt de wetenschap grip op een wispelturige coronavariant?

    · 45 min · S4 E172

    De één is levensgevaarlijk, de ander verspreidt zich razendsnel: de coronavarianten. Hoe krijgt de wetenschap grip op deze varianten? En komen hun inzichten snel genoeg om nog op te kunnen reageren? Host: Lucas…

  9. #171 Westers slapen is slapen onder druk

    · 42 min · S4 E171

    We drinken thee, gebruiken oordopjes en kopen een duur matras. We doen alles voor een goede nachtrust. Maar wat gebeurt er precies in onze slaap? En is die 8 uur eigenlijk wel nodig? Host: Lucas Brouwers Gasten:…

  10. #Herhaling: Bier, oerdrank en genetisch experiment

    · 1 h 16 min · S4 E172

    Onbehaarde Apen is deze week nog met winterslaap. Gemma Venhuizen zocht haar favoriete Onbehaarde Apen aflevering uit. Onbehaarde Apen LIVE. Bier: oerdrank en genetisch experiment Van Mesopotamische bierwetten tot…

  11. # Herhaling: Wat kinderen doen als niemand kijkt

    · 51 min · S4 E171

    Onbehaarde Apen is op winterslaap. Daarom deze lievelingsaflevering van Hendrik uit het archief. Wat kinderen doen als niemand kijkt Ben je een kutkind of een keizerkind? Wie dit raadsel snapt, hoort zichzelf "ik ben…

  12. #170 Nóg dichter bij de oerknal: de James Webb Ruimtetelescoop

    · 30 min · S4 E170

    Na 30 jaar uitdenken, meten en bouwen, is het eindelijk is het zover: op eerste kerstdag wordt de James Webb Ruimte-telescoop gelanceerd. Deze origami-telescoop kijkt naar de eerste sterren. Maar waarom heeft de bouw…

  13. #169 Waarom zijn we bang voor kernafval?

    · 48 min · S4 E169

    Kernenergie staat weer op de agenda. Maar hoe zit het met kernafval? Hoe pakt Nederland dat aan? En heeft kernafval last van een imagoprobleem? Host: Lucas Brouwers Gasten: Dorine Schenk & Karel Knip Producer: Julia…

  14. #168 Hoe een oermonster uit Maastricht een revolutie veroorzaakte

    · 48 min · Episode 168

    Op een oktoberdag in 1778 vonden arbeiders in een groeve in Maastricht een kaak met tanden zo scherp als priemen. Welk beest was dit? De natuuronderzoeker Cuvier zag met de vondst zijn revolutionaire idee van de…

  15. #167 Transplanteren we straks organen van dier naar mens?

    · 45 min · S4 E167

    In een lab in München leven varkens die ooit het tekort aan menselijke donororganen moeten oplossen. Biologen doen hier onderzoek aan xenotransplantatie: het transplanteren van een orgaan van dier naar de mens. Wat…

  16. #166 Waarom koffie de slaap na 12u nog verstoort

    · 45 min · S4 E166

    We drinken het om wakker te worden, te concentreren én omdat het ontzettend lekker is: koffie! Maar koffie heeft ook een keerzijde: hoofdpijn, onrust en misschien zelfs een verstoorde slaap wanneer je er te veel van…

  17. #165 Er is meer tussen man en vrouw

    · 51 min · S4 E165

    Je geslacht is niet altijd hetzelfde als je gender. Dat oude inzicht uit de genderwetenschappen is de afgelopen jaren zichtbaar geworden. Van TikTok tot de Tweede Kamer gaat het erover wat het betekent om transgender,…

  18. #164 Kunnen we vulkanen temmen?

    · 38 min · S4 E164

    De vulkaan op La Palma spuwt al maanden vuur, maar gelukkig zijn er geen doden gevallen. Dankzij moderne geologische technieken zagen wetenschappers de uitbarsting van tevoren aankomen. Betekent dit dat we vulkanen ook…

  19. #163 Precies 1.000 jaar geleden kapte een Viking een Canadese boom

    · 52 min · S4 E163

    Dat in de vroege middeleeuwen de noormannen verre zeereizen over de Atlantische oceaan maakten kun je nog steeds zien op IJsland en Groenland, waar ze kolonies stichtten. Maar met nieuwe moleculaire technieken…

  20. #162 Het grootste mysterie van de bliksem: hoe begint het?

    · 43 min · S4 E162

    Als kind krijgen we voor de bliksem handige regeltjes mee: sta niet onder een boom en zit op je hurken in een open veld. Maar voor de wetenschap is bliksem nog steeds één groot raadsel. Met als grootste mysterie: hoe…

  21. #161 De zelfrijdende auto: komt 'ie nog wel?

    · 50 min · S4 E161

    Al decennia wordt er over de zelfrijdende auto gedroomd en gefantaseerd. Tesla, Uber, Audi buitelen over elkaar heen met beloftes. Toch rijdt er nog nergens een zelfrijdende auto rond. Tijd om ons af te vragen: komt…

  22. #160 Hoe kus je een slapende taal wakker?

    · 56 min · S4 E160

    Kan je een taal nieuw leven inblazen die al meer dan een eeuw niet meer gesproken wordt? De Siraya, een van de oorspronkelijke volkeren op Taiwan, doen een verrassend succesvolle poging. Met behulp van een oud VOC-boek…

  23. #159 Nobelprijs voor scheikunde

    · 17 min · S4 E159

    De Duitser Benjamin List (1968) en de Amerikaan David MacMillan (1968) krijgen de Nobelprijs voor Scheikunde voor hun onderzoek aan katalyse met kleine moleculen. Met katalysatoren zijn chemische reacties te…

  24. #158 Nobelprijs voor Natuurkunde naar klimaatmodellen en complexe structuren

    · 18 min · S4 E158

    Syukuro Manabe (1931), Klaus Hasselmann (1931) en Georgio Parisi (1948) krijgen de Nobelprijs Natuurkunde voor hun onderzoek naar complexe systemen zoals het klimaat. Host: Lucas Brouwers Gasten: Hendrik Spiering en…

  25. #157 Nobelprijs Geneeskunde voor waarneming temperatuur en aanraking

    · 20 min · S4 E157

    De Amerikaan David Julius en Libanees Ardem Patapoutian winnen de Nobelprijs voor Geneeskunde voor hun werk aan huidreceptoren voor aanraking, warmte en pijn. Host: Lucas Brouwers Gasten: Niki Korteweg en Hendrik…

  26. #156 Waarom er in Siberië nog altijd op mammoeten wordt gejaagd

    · 45 min · S4 E156

    De ijstijd is voorbij. Toch komen er iedere zomer nog prehistorische dieren naar boven uit de ontdooiende Siberische ondergrond. Wat kun je leren van deze diepvreesbeesten? Host: Lucas Brouwers Gast: Eva Cukier…

  27. #155 Hoe belangrijk was Hitler?

    · 45 min · S4 E155

    Boekenkasten zijn vol geschreven over de Tweede Wereldoorlog en de gruwelen van de Holocaust. Het lijkt alsof historici zichzelf dezelfde vraag stellen: hoe kon het Duitse volk vallen voor het nazisme? En wat was de…

  28. #154 Hoe navigeerden de Polynesiërs zonder kaart of kompas?

    · 55 min · S4 E154

    In 1769 maakt de Polynesische meesternavigator Tupaia een zeekaart voor de Engelse ontdekkingsreiziger James Cook. Al kort daarna werd de kaart bespot door westerlingen als onbegrijpelijk en zwak. Maar in 2019…

  29. #153 Hoe gevaarlijk is de mug in je slaapkamer?

    · 41 min · S4 E153

    In 2020 dook in Nederland het westnijlvirus op, overgebracht door huissteekmuggen. Andere Europese landen kampen al jaren met de ziekte. De symptomen beginnen mild, maar kunnen heel soms zelfs leiden tot de dood. Wat…

  30. #152 Het Begin: oerzwarte gaten

    · 17 min · S4 E152

    Vlak na de oerknal ontstonden mogelijk al zwarte gaten in een oersoep van gloeiend plasma. Kunnen we deze allereerste zwarte gaten nu nog vinden? En wat zou hun bestaan betekenen voor verder onderzoek naar het heelal?…

  31. #151 Het Begin: verder groeien in de kunstbaarmoeder

    · 18 min · S4 E151

    In Nederland worden per jaar 600 kinderen te vroeg geboren. De helft van hen overlijdt. Wetenschappers werken op dit moment aan een kunstbaarmoeder om premature baby's beter verder te laten groeien. Maar hoever kunnen…

  32. #150 Het Begin: De eerste 1.000 dagen van je leven zijn bepalend voor de rest

    · 17 min · S4 E150

    Je eerste 1000 dagen als mens, van conceptie tot en met het tweede levensjaar, zijn bepalend voor onze mentale en fysieke gezondheid de rest van ons leven. Nooit maak je zo'n snelle ontwikkeling mee als in die periode.…

  33. #149 Het Begin: wanneer wordt uitstelgedrag een probleem?

    · 20 min · S4 E149

    Het door iedereen verfoeide uitstelgedrag is waarschijnlijk typisch menselijk, een bij-effect van ons ongelooflijke planningsvermogen. De meerderheid van de mensen zegt er weleens last van te hebben. Hoe erg is het om…

  34. #148 Het Begin: hoe ontstond het leven op aarde?

    · 19 min · S4 E148

    In de vijfde aflevering van de zomerserie over ‘Het begin’ reizen we terug naar de kraamkamer van het leven op aarde. Zo'n 4,6 miljard jaar geleden ontstond de aarde en verrassend genoeg duurde het niet heel lang voor…

  35. #147 Het Begin: hoe ontstond tijd?

    · 17 min · S4 E147

    In deze vierde aflevering van de zomerserie over 'Het begin' onderzoekt Onbehaarde Apen het fenomeen tijd. Wat is tijd eigenlijk? En hoe begon hij? Presentatie: Lucas Brouwers Gast: Margriet van der Heijden Redactie…

  36. #146 Het Begin: het ontstaan van je vroegste herinnering

    · 18 min · S4 E146

    In deze derde aflevering over 'Het begin' onderzoekt Onbehaarde Apen het begin van de eerste herinnering. Wat is een herinnering eigenlijk? En waarom herinneren we niks van onze eerste jaren? Presentatie: Gemma…

  37. #145 Het Begin: het ontstaan van technologie

    · 17 min · S4 E145

    In deze tweede zomerspecial over 'Het begin' onderzoekt Onbehaarde Apen het begin van technologie. Over hoe handige, technische keuzes aan het begin van een uitvinding soms beperken wat er daarna gebeurt. Presentatie:…

  38. #144 Het Begin: scheppingsverhalen

    · 18 min · S4 E144

    In deze eerste zomerspecial over 'Het begin', onderzoekt Onbehaarde Apen scheppingsverhalen. Over de hele wereld bestaan honderden verhalen over het ontstaan van de kosmos en de mens. Waarom heeft de mens deze verhalen…

  39. #143 Waarom we UFO's zien

    · 46 min · S4 E143

    Al meer dan zeventig jaar duiken vliegende schotels en UFO's op in de lucht en in de media. Maar nooit is het bestaan van buitenaardse wezen bewezen, nu ook weer niet in het nieuwe onderzoek van het Amerikaanse leger.…

  40. #142 Waarom we het beeld over autisme moeten bijstellen

    · 48 min

    Contactschuw, géén empathie en een bizar talent op één specifiek gebied: dat is het stereotiepe beeld van mensen met autisme. Moderne inzichten maken duidelijk dat dit oude beeld aan vernieuwing toe is. Presentatie:…

  41. #141 Welke bacteriën slapen bij ons in bed?

    · 38 min

    Gemma heeft een knuffelaap die ze al 35 jaar niet gewassen heeft. Hoe ongezond is dat? In deze aflevering nemen we onze hygiëne onder de loep. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring…

  42. #140 Das, vos, kat: op roofdiersafari in Nederland

    · 1 h 00 min

    Zonder dat we het door hebben is er diep in de nacht een strijd gaande tussen vaak onbekende roofdieren. In de bossen, velden, maar ook in onze eigen achtertuinen wordt er gevochten om voedsel, territorium en…

  43. #139 De winst van corona: sterke RNA-vaccins

    · 48 min

    Overal in Nederland worden mouwen opgestroopt voor corona vaccins. Grote kans, dat als je aan de beurt bent, je een RNA-vaccin krijgt, die van Pfizer of van Moderna. Die technologie is dankzij de pandemie in één klap…

  44. #138 Is iedereen een egoïst?

    · 54 min

    Bijen die zichzelf opofferen voor de kolonie, vogels die fluiten als er een vijand in de buurt is en bonobo’s die weesaapjes adopteren: het gebeurt allemaal in het dierenrijk. Waarom vertonen dieren altruïstisch…

  45. #137 Help, het muon doet raar!

    · 53 min

    Het standaardmodel beschrijft de allerkleinste deeltjes waar de kosmos uit bestaat. Dat model is succesvol en keer op keer worden voorspellingen bevestigd. Maar nu is er een deeltje dat zich niet altijd gedraagt zoals…

  46. #136 Het onvindbare Majoranadeeltje

    · 54 min

    Natuurkundigen jagen al jaren op het deeltje waarvan het bestaan maar moeilijk te bewijzen is: het Majoranadeeltje. Het exotische deeltje zou dé bouwsteen kunnen zijn voor quantumcomputers. Maar dan moet hij eerst…

  47. #135 Napoleon is nog altijd overal

    · 29 min

    Was Napoleon Bonaparte een ongekend militair genie, dat de loop van de geschiedenis eigenhandig bepaalde? Of was hij op het juiste moment op de juiste plek? Geschiedenisredacteur Bart Funnekotter is al van kinds af aan…

  48. #134 Napoleon: keizer en veroveraar

    · 34 min

    Was Napoleon Bonaparte een ongekend militair genie, dat de loop van de geschiedenis eigenhandig bepaalde? Of was hij op het juiste moment op de juiste plek? Geschiedenisredacteur Bart Funnekotter is al van kinds af aan…

  49. #133 Hoe Napoleon de macht greep

    · 29 min

    Was Napoleon Bonaparte een ongekend militair genie, dat de loop van de geschiedenis eigenhandig bepaalde? Of was hij op het juiste moment op de juiste plek? Geschiedenisredacteur Bart Funnekotter is al van kinds af aan…

  50. #132 Wat een ingenieur kan leren van een inktvis

    · 59 min

    De natuur zit vol slimme structuren en materialen. Denk aan de kleefhaakjes waarmee sommige zaden aan je trui blijven klitten na een wandeling. Of de eindeloos strekkende en buigende octopusarm. Als je ernaar kijkt kun…

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.