Podcasts · Science

NRC Onbehaarde Apen

NRC

300 episodes

Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Presentatoren Peter van der Ploeg en Karlijn Saris bespreken kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.

Episodes page 2 of 6

  1. Het verhaal van dynamiet en de Nobelprijzen

    · 39 min · S5 E174

    Vandaag worden de jaarlijkse Nobelprijzen officieel uitgereikt aan wetenschappers in de natuurkunde, medicijnen, scheikunde en economie. En dan zijn er natuurlijk nog de Nobelprijzen voor de literatuur en de vrede.…

  2. Kittens besmet met vogelgriep. Springt het virus nu ook over op de mens?

    · 35 min · S5 E174

    In Europa zijn nooit eerder zoveel wilde vogels besmet geweest met vogelgriep als nu. Inmiddels vallen zelfs huisdieren ten prooi aan de ziekte. De angst groeit dat het virus op de mens overspringt. Hoe groot is deze…

  3. Zzzip! Hoe je de knal van twee zwarte gaten op aarde kan horen

    · 38 min · S5 E177

    Botsende sterren en zwarte gaten veroorzaken zwaartekrachtgolven in de ruimtetijd die zelfs op aarde waarneembaar zijn. In 2015 werd er zo’n golf voor het eerst waargenomen en sindsdien staat de sterrenkunde op zijn…

  4. Hoe word je een heilige?

    · 55 min · S5 E176

    De zestienjarige Carlo Acutis, een diep gelovige jongen uit een niet-religieus gezin, overleed aan leukemie en werd onlangs heilig verklaard. De ‘cyberheilige’ op sneakers staat nu, nauwelijks twintig jaar na zijn…

  5. Op reis met de kaalkopibissen – hoe vogels naar Spanje leren migreren achter een ultralicht vliegtuig

    · 29 min · S5 E175

    Een groep bedreigde kaalkopibissen in Zuid-Duitsland moet een nieuwe migratieroute aanleren naar Zuid-Spanje. Ze krijgen hulp van een wetenschapper die met een ultralicht vliegtuigje voor hen uit vliegt. Gemma…

  6. De evolutie van onze bloedgroepen, waarom hebben we er 388?

    · 27 min · S5 E174

    Het ene bloed is het andere niet. Wat er bij jou door je aderen stroomt, kan bij iemand anders juist een levensgevaarlijke reactie veroorzaken. De bloedbank heeft daarom een test ontwikkeld waarmee je in één keer kunt…

  7. Kunstmatig maanlicht en nep-eb en vloed: kan kweekkoraal de riffen redden?

    · 44 min · S5 E174

    Koralen vormen de meest biodiverse ecosystemen onder water: ze zijn kleurrijk, levendig en vol leven. Maar door klimaatverandering, vervuiling en overbevissing verdwijnen riffen razendsnel. Wetenschappers proberen al…

  8. Hoe klonk het Nederlands 300 jaar geleden - en hoe klinkt het over 300 jaar?

    · 49 min · S5 E174

    Als je driehonderd jaar geleden over straat liep in Nederland, kon je een gesprek misschien nog nét volgen. Ga je nóg verder terug, dan wordt het al snel onverstaanbaar voor moderne oren. Taal staat nooit stil: woorden…

  9. Hoe chimpanseeonderzoeker Jane Goodall icoon werd van de natuurbescherming (en bijna ruzie kreeg met Gemma)

    · 34 min · S5 E174

    Jane Goodall, de Britse wereldberoemde chimpanseeonderzoeker en natuuractivist, is op 91-jarige leeftijd overleden. Op 26-jarige leeftijd veranderde ze de primatologie met haar onderzoek naar het gedrag van…

  10. Nobelprijs voor scheikunde voor „een nieuw soort moleculaire architectuur”

    · 15 min · S5 E174

    Woensdag wonnen Susumu Kitagawa, Richard Robson en Omar M. Yaghi de Nobelprijs voor Scheikunde voor de ontwikkeling van „een nieuw soort moleculaire architectuur”: metaal-organische raamwerken. Redacteuren Steven…

  11. Nobelprijs voor natuurkunde naar tastbaar maken van quantum-effect

    · 16 min · S5 E174

    De Nobelprijs voor de Natuurkunde is dinsdag uitgereikt aan John Clarke (1942 ), Michel H. Devoret (1953) en John Martinis (1958) voor hun onderzoek naar de eigenschappen van quantummechanica op menselijke schaal.…

  12. Nobelprijs voor geneeskunde voor fundamenteel onderzoek naar immuunsysteem

    · 16 min · S5 E174

    De Japanse Shimon Sakaguchi en Amerikaanse Mary E. Brunkow en Fred Ramsdell deden fundamentele kennis op over de manier waarop het immuunsysteem eigen overactieve afweercellen tot bedaren kan brengen. Niki Korteweg en…

  13. Horror in de nacht: luis, schurftmijt en bedwants slapen graag met jou in één bed

    · 46 min · S5 E174

    Voor wie zich ’s nachts soms eenzaam voelt is het wellicht een troost om te weten dat je nooit écht alleen bent. Miljoenen microben kruipen tijdens je slaap in, op en langs je lichaam zonder dat je het door hebt én…

  14. De vulpen is een natuurkundig hoogstandje – van capillaire werking tot oppervlaktespanning

    · 31 min · S5 E174

    De één roemt het schrijfgevoel, de ander de ervaring, de esthetiek; wie denkt dat de computer het schrijven met een vulpen heeft vervangen, heeft het mis. Vulpennen zijn populair en inktbedrijven experimenteren steeds…

  15. Met één infuus genezen van MS of bloedkanker? Het lijkt mogelijk met deze immuuntherapie

    · 28 min · S5 E174

    CAR-T, een therapie die ziekmakende cellen opruimt, was al veel belovend in kankeronderzoek, maar laat nu ook goede resultaten zien bij het behandelen van auto-immuunziektes. Helaas is de behandeling extreem duur.…

  16. ASMR: waarom fluisteren en knisperen kalmeert

    · 38 min · S5 E175

    Een fluisterende stem, zacht getik, gefriemel met een papiertje — voor miljoenen mensen is het pure ontspanning. ASMR, een zintuiglijke sensatie die via video of audio mensen tot rust brengt, is een wereldwijd…

  17. Een goede metafoor inspireert en verleidt, maar wat als ze misleidt?

    · 32 min · S5 E174

    Een wolk van een baby, de strijd tegen kanker, de economie die hapert als een oude motor. Metaforen kunnen ons helpen situaties of verschijnselen in één krachtig beeld te vatten, ook in de wetenschap. Maar metaforen…

  18. HERHALING: zo vanzelfsprekend is het christendom niet

    · 51 min · Episode 173

    We zien het christendom als een strak georganiseerde kerk, met eeuwenoude tradities die vanaf de ontstaansperiode onveranderd zijn. Maar iedere tijd had zijn eigen christendom. Vooral de eerste duizend jaar van de…

  19. HERHALING: hoe navigeerden de Polynesiërs zonder kaart of kompas?

    · 56 min · S5 E173

    In 1769 maakt de Polynesische meesternavigator Tupaia een zeekaart voor de Engelse ontdekkingsreiziger James Cook. Al kort daarna werd de kaart bespot door westerlingen als onbegrijpelijk en zwak. Maar in 2019…

  20. Zomerserie over de toekomst: kun je de toekomst voorspellen met een rekenmodel?

    · 20 min · S5 E173

    Donald Trump schept dagelijks zoveel onzekerheid met zijn importheffingen, dat economen overuren maken in het voorspellen van de toekomst. En er zijn meer vragen waar ze mee worstelen. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als…

  21. Zomerserie over de toekomst: waarom piekeren we toch zoveel over wat komen gaat?

    · 20 min · Episode 172

    Uren wakker liggen in de nacht, vanwege een afspraak morgen. Op de fiets peinzen over wat er gebeurt als je je baan verliest, of over die gênante opmerking tijdens de lunch. We piekeren veel, over wat geweest is en…

  22. Zomerserie over de toekomst: toekomstvoorspellen is te leren

    · 27 min · S5 E356

    Speculeren over de toekomst doen we allemaal, maar deelnemers van online forecasting-toernooien pakken het serieuzer aan. En met succes. Laura Wismans dook in hun wereld en wilde weten: wat maakt hun voorspellingen zo…

  23. Zomerserie over de toekomst: is archeologisch erfgoed beter af in de grond?

    · 19 min · S5 E355

    Potscherven uit de middeleeuwen, houtskool uit de steentijd: diep in de bodem zit het verleden, wachtend om in de toekomst opgegraven te worden. Toch laten archeologen de grond liever met rust. Wetenschapsjournalist…

  24. Zomerserie over de toekomst: hoe kan Nederland zich wapenen tegen flashfloods?

    · 18 min · S5 E354

    Ze leiden tot straten die blank staan en kelders die onderlopen: flash floods. Die plotselinge overstromingen door hevige regenval zullen door klimaatverandering steeds vaker voorkomen. Wetenschapsjournalist Marit…

  25. Zomerserie over de toekomst: Had het orakel van Delphi toch gelijk?

    · 23 min · S5 E353

    Van orakels tot koffiedik kijken – voor veel heersers uit het verleden waren tekens en voorspellingen geen bijgeloof, maar belangrijke hulpmiddelen bij grote beslissingen. Geschiedenisredacteur Bart Funnekotter keek…

  26. Slecht nieuws voor de knoflookpad: het Nederlands ven verdroogt.

    · 34 min · S5 E352

    Minder regen en meer zon: het wordt steeds vaker en langer droog. In Nederland vallen vennen nu regelmatig droog. Wat betekent dit voor de dieren in en rond het water? En wat zegt de verdroging over de toekomst van het…

  27. Zal AI ooit de grootste wiskundige problemen oplossen?

    · 43 min · S5 E351

    Een programma dat wiskundige bewijzen kan leveren, een digitale assistent die meekijkt met ploeterende wiskundigen. Kunstmatige intelligentie betreedt met rasse schreden het terrein van de wiskunde. Wat kan AI…

  28. Het misverstand genen

    · 43 min · Episode 171

    We zien DNA meestal als onze vaste kern – iets wat we van onze ouders krijgen en doorgeven aan onze kinderen. Vroeger dacht ook de wetenschap zo. Maar dat idee klopt al lang niet meer. Het gen is zelfs een van de meest…

  29. De wolf blijft in Nederland, maar hoe?

    · 41 min · S5 E350

    Tien jaar na de terugkeer van de wolf woedt het maatschappelijk debat over zijn plek in Nederland heviger dan ooit. Sommigen zijn verrukt dat de wolf hier weer is, anderen zien het beest als een serieuze bedreiging van…

  30. 'Even ergens heen': waarom ik pas na 39 jaar met mijn moeder over haar darmziekte praatte

    · 47 min · S5 E349

    In een tijd waar veel medische aandoeningen worden gedeeld, voelen de chronische darmziektes colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn als het laatste taboe. Poepen houden we het liefst privé. Maar erover praten is wél…

  31. Een nieuw vaccin tegen gordelroos verkleint kans op alzheimer

    · 31 min · S5 E348

    Bijna 90 procent van de wereldbevolking draagt herpes bij zich, soms zichtbaar als koortslip of gordelroos, soms sluimerend diep in het lichaam. Onderzoeken laten zien dat er een mogelijk verband is tussen herpes en…

  32. Onbehaarde Apen LIVE: hoe alcohol in de mens kwam

    · 46 min · S5 E347

    Alcohol is bijna net zo oud als het heelal zelf. De consumptie door zoogdieren begon een stuk recenter - zo’n zestig miljoen jaar geleden, in de vorm van gistend fruit. Hoe werd de stap gezet van zulke ‘natuurlijke’…

  33. Hebben pinguïns nog een toekomst?

    · 46 min · S4 E306

    Ze leven op totaal verschillende plekken — van Zuid-Afrikaanse rotskusten tot het ijs van Antarctica — maar overal wankelt hun bestaan. De vis raakt op, het ijs smelt en hun leefgebied verdwijnt. Terwijl de ene…

  34. De viering van absurde wetenschap

    · 45 min · S5 E346

    Ze laten je eerst lachen – en dan nadenken. De Ig Nobelprijzen zijn de vrolijke tegenhangers van de échte Nobelprijzen, voor onderzoek dat op het eerste gezicht absurd lijkt, maar bij nader inzien vaak verrassend…

  35. Dit wordt een leuke aflevering (zegt de optimist)

    · 47 min · S5 E345

    Sommige mensen zien de wereld door een roze bril, terwijl anderen altijd uitgaan van het ergste. Waarom is de één optimist en de ander een pessimist? Hoe ontstaat zo'n houding ten opzichte van het leven? Bestaat er…

  36. Beton is het fundament van de beschaving. Maar kan het ook duurzaam?

    · 48 min · S5 E344

    De Romeinen gebruikten al beton in veel van hun bouwwerken, bijvoorbeeld het Pantheon in Rome. Tegenwoordig zit beton in bijna alle bouwconstructies. Maar cement, het bindmiddel dat het zand en grind bij elkaar houdt,…

  37. Hoe hopeloos is de strijd tegen verzanding in de Waddenzee?

    · 53 min · S5 E343

    Onbehaarde Apen ging wadlopen in het grootste droogvallende getijdengebied ter wereld en zag er de constante beweging van water en zand. Prachtig, maar die beweeglijkheid leidt ook tot praktische problemen. Zo moet er…

  38. Ook de Nederlandse natuur kan dodelijk giftig zijn als je even niet oplet

    · 34 min · S5 E342

    Veel in de Nederlandse natuur is eetbaar, maar sommige soorten kun je beter niet opeten. Wat gebeurt er precies wanneer je een giftige plant hebt gegeten? Of wanneer je op de hei net op die ene adder trapt? Op welke…

  39. De mens loopt al miljoenen jaren, maar wandelt pas recent

    · 45 min · S5 E341

    Sinds de mens op twee benen is gaan staan, zijn we in wezen altijd onderweg. Maar wandelen, lopen voor plezier en ontspanning, is pas een recente ontwikkeling. Waarom zijn we gaan wandelen? Wie waren deze eerste…

  40. Ons ‘zonnetje’ is bijna 110 keer groter dan de aarde. Hoe goed kennen we onze eigen ster?

    · 32 min · S5 E340

    Ze warmt ons op, onze zon, onze ster, die we zo graag zien. Toch weten we maar weinig van haar af. Twee onbemande onderzoeksschepen zijn onlangs dichtbij de zon geweest, dichterbij dan ooit tevoren. Daarmee hopen…

  41. Een octopus is intelligent, nieuwsgierig en gevoelig. Toch eten we ’m ook graag.

    · 46 min · S5 E339

    Octopus wordt op allerlei plekken in de wereld gegeten. Zelfs in de Nederlandse supermarkt liggen er nu tentakels in het koelvak. Niet gek dus, dat er ook plannen zijn om octopus te gaan kweken. Maar hoe kun je een…

  42. Xenofobie, de angst voor de ander, zit diep in ons gebakken. Maar is er wat tegen te doen?

    · 38 min · S5 E338

    In veel landen lijkt het steeds krachtiger op te spelen: xenofobie. Waar komt deze angst voor de ander vandaan? En hoe wortelen deze gevoelens in de samenleving? En, kun je ook weerstand bieden tegen deze primaire…

  43. Trumps wetenschapsbeleid biedt nieuwe kansen voor Europa (al zijn het er weinig)

    · 33 min · S5 E337

    Onderzoeksbeurzen die worden bevroren, datawebsites die op zwart gaan en een lijst met verboden woorden: Donald Trump is nog geen honderd dagen aan de macht of hij haalt al flink de bezem door de Amerikaanse…

  44. De Noordpool smelt, maar dan maken we toch zelf ijs?

    · 42 min · S5 E336

    De aarde warmt op, en rap. En dat wordt erg zichtbaar op de Noordpool. Volgens klimaatmodellen ligt er binnen tien jaar 's zomers al geen ijs meer op de Noordpool. Onderzoekers en start-ups hebben een plan om water op…

  45. Leuk, in 9 maanden naar Mars. Maar hoe overleef je de gigantische zandstormen en de extreme kou?

    · 42 min · S5 E335

    Donald Trump zei in zijn inauguratiespeech dat hij de stars and stripes wil planten op de planeet Mars. Het is een droom die techbaas Elon Musk en met hem al vele anderen al langer hebben. Hoe heeft dit idee zich de…

  46. Hoe het bijna uitgestorven korhoen icoon van de stikstofcrisis werd

    · 42 min · S5 E334

    Een bolderend korhoen is al decennialang een waar Nederlands natuurspektakel, alleen te zien en te horen in de lente, bij zonsopgang, op de heide van de Sallandse Heuvelrug. Maar hoe lang is dit spektakel nog te zien?…

  47. Waarom je jojoot: vetcellen hebben een obesogeen geheugen

    · 26 min · S5 E333

    Jojo-en, veel mensen die diëten hebben er last van. Waarom is het zo moeilijk om op gewicht te blijven als je bent afgevallen? Wat gebeurt er in het lichaam? En waarom jojoot de één wel en de ander niet? Heeft u…

  48. Aliens hebben benen, zeggen biologen

    · 43 min · S5 E332

    Het is een snelgroeiend onderzoeksgebied, maar werd lang met argusogen bekeken: astro-biologie, het wetenschappelijk onderzoek naar buitenaards leven. Hoe doe je onderzoek naar iets wat volgens velen niet eens bestaat,…

  49. Waarom de wetenschap nog lang niet zonder proefdieren kan

    · 40 min · S5 E331

    In Nederland worden voor biomedisch onderzoek proefdieren gebruikt. Tegelijkertijd groeit de maatschappelijke verontwaardiging over dit type testen. Heeft onderzoek met proefdieren nog wel toekomst? Wat zouden de…

  50. Waarom is het zo moeilijk genocide vast te stellen?

    · 39 min · S5 E330

    Genocide is de zwaarste misdaad tegen de menselijkheid. Tegelijkertijd is het moeilijk genocide te bewijzen. Welke criteria zijn er? Hoe lang vinden genocides al plaats? En wat is er mogelijk wanneer genocide eenmaal…

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.