Podcasts · Science

NRC Onbehaarde Apen

NRC

300 episodes

Onbehaarde Apen is de wekelijkse wetenschapspodcast van NRC. Presentatoren Peter van der Ploeg en Karlijn Saris bespreken kleine ontdekkingen, wilde theorieën, wereldschokkende inzichten en alles wat daar tussenin zit.

Episodes page 1 of 6

  1. Vrije seks en de ruk naar rechts: wat klopt er van vooroordelen over de babyboomers?

    · 1 h 04 min · Episode 190

    De babyboomers van het eerste uur worden dit jaar tachtig. Was het de generatie van vrije seks, vinexwijken, gillen bij The Beatles, zitkuilen, eigenwijze hebberigheid en, uiteindelijk, de flapperende telefoonhoesjes?…

  2. Onbehaarde Apen in de gym: de wetenschap achter sporten (live!)

    · 46 min · Episode 189

    Leef je om te sporten of sport je om te leven? Maakt niet uit, in deze speciale aflevering van Onbehaarde Apen, live opgenomen vanaf het Betweter Festival in Utrecht, gaan we in op alle aspecten van sport en bewegen.…

  3. AI kan zelf virussen ontwerpen, straks ook biowapens?

    · 46 min · S5 E189

    Groot nieuws! Wetenschappers hebben een heel nieuw biologisch virus ontworpen met AI. Goed nieuws, want als ze dat kunnen, kunnen ze met AI ook medicijnen voor allerlei nare ziektes maken. Of is het slecht nieuws,…

  4. Nobelprijs scheikunde: spiegelmoleculen en elegantste chemische experiment ooit

    · 22 min · S5 E189

    Zoals een linkerhand niet in een rechterhandschoen past, zo bestaan in de natuur ook moleculen die elkaars spiegelbeeld zijn: ze bevatten dezelfde bouwstenen, maar zijn zeker niet hetzelfde. Bij veel moleculen die…

  5. Nobelprijs voor natuurkunde voor een enorm blok ijs dat neutrino's uit de ruimte vangt

    · 20 min · Episode 188

    Diep begraven in het ijs van Antarctica maakt een telescoop deeltjes uit het heelal zichtbaar: neutrino's, elementaire spookdeeltjes die nergens door worden tegengehouden. Maar in dat ijs geven ze heel soms een…

  6. Nobelprijs voor geneeskunde naar optogenetica: een lichtknopje in de hersenen

    · 25 min · Episode 187

    Het begon met een mysterieus molecuul in een algje, dat bleek te reageren op licht. Dat molecuul bleek niet alleen als handig lichtknopje te kunnen werken, het werkte ook in ándere organismen. En nu is de vraag wat…

  7. Dierendagheilige Franciscus: bijna zo invloedrijk als Jezus

    · 34 min · Episode 186

    Heel Italië staat op zijn kop vanwege de 800e sterfdag van Franciscus van Assisi. De heilige wordt vaak in één adem genoemd met dierendag, maar klopt dat wel? Peter en Karlijn spreken met kerkhistoricus en…

  8. Waarom haat Donald Trump natuur?

    · 29 min · S5 E186

    Trump zet het mes in grote stukken beschermd natuurgebied in Utah. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalisten Sjoerd de Jong en Marcel aan de Brugh over het politieke armpje drukken om de Amerikaanse…

  9. Iedereen kan radicaliseren. Jij ook

    · 43 min · Episode 185

    Waarom sluit de één zich aan bij een schaakclub, en de ander bij een gewelddadige afscheidingsbeweging? Peter en Karlijn spreken met AI-wetenschapper Mijke van den Hurk, die met simulaties laat zien hoe mensen op een…

  10. IJzertekort: waarom tegen een zware menstruatie niet valt op te eten

    · 35 min · S5 E185

    Haaruitval, hersenmist en constante vermoeidheid: veel vrouwen hebben zonder te weten ijzertekort. Peter en Karlijn spreken met wetenschapsjournalist Anne van Kessel die onderzoek deed naar een te laag ijzer onder…

  11. Vuur en het denken over de apocalyps

    · 26 min · S5 E185

    Hevige bosbranden, natuurrampen en vernietigende oorlogen: de wereld staat in de fik. In tijden van crisis steekt ook een oeroude gedachte de kop op: die van het einde der tijden. Van Herakleitos tot de Apocalyps: al…

  12. Diep onder de Waddenzee ligt een vulkaan verstopt

    · 19 min · Episode 184

    Nederland is plat, maar onder de oppervlakte tussen zand en klei ligt iets verborgen: de Zuidwalvulkaan. De vulkaan was miljoenen jaren geleden actief, maar is lang geleden uitgedoofd. Felix Voogt zocht uit hoe die…

  13. Waarom doet een pepertje pijn?

    · 20 min · Episode 183

    Je gaat zweten, je hartslag stijgt en soms springen de tranen in je ogen. Een pepertje is niet warm, maar kan je lichaam toch laten geloven dat je mond in lichterlaaie staat. Waarom produceert een plant zo'n brandende…

  14. Waarom een hoogleraar zijn carrière omgooide om CO2-vrije ijzerverbranding te onderzoeken

    · 18 min · Episode 182

    Steek ijzer in de brand en je krijgt veel warmte zonder broeikasgassen. Marcel aan de Brugh sprak een hoogleraar die alles uit zijn handen liet vallen om dat verder te onderzoeken. Wordt ijzerverberbranding de toekomst…

  15. Als je hem ziet ben je verslaafd: de vuursalamander

    · 22 min · Episode 181

    Zoals de feniks altijd uit zijn as herrijst, duikt de salamander al eeuwenlang op in vurige verhalen. De vuursalamander zou zelfs ongeschonden uit de grootste vlammen tevoorschijn komen. Met zijn geel met zwarte huid…

  16. Europa brandt: bieden drones, satellieten en andere nieuwe technologie hoop?

    · 17 min · S5 E181

    Met enorme natuurbranden in Frankrijk, Spanje en Portugal staat Europa voor een nieuwe uitdaging: hoe temmen we zo snel mogelijk al dat vuur? Bedrijven en wetenschappers zetten volop in op nieuwe blustechnologie, van…

  17. Hoe fiets je een bergetappe als het eigenlijk te heet is?

    · 20 min · Episode 180

    Van zinderende Tour-etappes tot hardlopen in de middagzon: sporten in de hitte dwingt ons lichaam te kiezen tussen presteren en afkoelen. Karlijn Saris onderzocht hoe het lichaam met de hitte omgaat en vroeg zich af:…

  18. Spelen met vuur: de motor van de beschaving?

    · 17 min · S5 E401

    Van Prometheus tot zomerbarbecue – vuur is al eeuwenlang verbonden met het menselijk verlangen naar macht, vooruitgang en overleving. Hendrik Spiering kijkt terug naar het allereerste vonkje en hij zocht uit: heeft het…

  19. Koning Alfonso de Wijze was dé cultuurbrenger van de middeleeuwen (en executeerde zijn broer)

    · 52 min · S5 E400

    Hij zorgde voor één van de eerste echte nationale wetboeken in de middeleeuwen. Hij maakte een dik spellenboek waar vandaag nog wordt mee gespeeld. Hij zong, hij tekende én schreef in de volkstaal. Koning Alfonso de X…

  20. Hoe zag verzet eruit in koloniaal Suriname?

    · 57 min · S5 E180

    De koloniale geschiedenis van Suriname werd lang vooral verteld vanuit het perspectief van koloniale macht. Maar nieuw historisch onderzoek en digitalisering van archieven laten een completer verhaal zien. Niet alleen…

  21. Robbert Dijkgraaf legt quantum uit en we begrijpen er nu nog minder van

    · 57 min · S5 E180

    Robbert Dijkgraaf is natuurkundige, ex-minister, krijgt af en toe regisseur Christopher Nolan op bezoek om over films te praten én weet alles over quantummechanica. Wij mogen hem een uur lang alles vragen over het…

  22. Van Mozart tot Bob Dylan, wordt muziek echt steeds simpeler?

    · 40 min · S5 E180

    Is de muziek van vroeger echt beter dan die van nu? In ieder geval is die eenvoudiger geworden, zeggen recente studies. Data-analisten onderzochten duizenden liedjes uit de afgelopen eeuwen en ontdekten dat de…

  23. Australië is in oorlog met de konijnen

    · 40 min · S5 E180

    Konijnen: ze zijn schattig, zacht en onschuldig. Toch voert Australië al bijna 170 jaar een felle oorlog tegen deze exoot. Miljoenen konijnen werden vergiftigd, afgeschoten en besmet met virussen. Zonder succes: de…

  24. Hoe de wereld de grip op ebola kwijtraakte

    · 31 min · S5 E181

    Ebola is terug. En de bestrijding van dit dodelijke virus staat of valt met het op tijd opsporen van besmettingen. Maar juist dat gaat mis bij de huidige uitbraak in de Democratische Republiek Congo, in een gebied dat…

  25. De hoop op schone lucht is terug: groene waterstof komt eraan

    · 45 min · S5 E181

    Vliegen zonder kerosine. Een staalfabriek zonder kolen. Waterstof is dé belofte van een CO2-vrije toekomst. Maar de praktijk bleek de afgelopen jaren weerbarstig. Projecten liepen vast, bedrijven wachtten op elkaar en…

  26. Hoe een geheimzinnige Israëlische start-up de zon wil dimmen

    · 47 min · Episode 179

    De zon wat 'zachter' zetten: is het sciencefiction of serieuze klimaattechnologie? Met minuscule, reflecterende stofdeeltjes in de lucht wil de Israëlisch-Amerikaanse start-up Stardust een deel van het zonlicht terug…

  27. Hantavirus: wat gebeurde er precies op dat schip en wat nu?

    · 43 min · S5 E179

    3 doden en minstens 10 besmettingen: de uitbraak van het dodelijke Hantavirus op het Nederlands cruiseschip Hondius heeft de wereld opgeschrikt. Inmiddels zijn alle passagiers van de cruise geëvacueerd en geïsoleerd.…

  28. Van optimisme naar activisme: de evolutie van Sir David Attenborough

    · 42 min · S5 E179

    Deze week wordt hij 100 jaar, de wereldberoemde bioloog en televisiemaker met die nóg beroemdere stem: Sir David Attenborough. Om dat te vieren, blikken we terug op zijn leven en carrière. Hoe beïnvloedde Attenborough…

  29. Hoe satellieten stilletjes de ruimte veroveren

    · 37 min · S5 E179

    Boven ons hoofd razen meer dan 10.000 satellieten rond de aarde, en het worden er steeds meer. Ze helpen ons met navigeren, internet, communicatie en leggen vast wat er op de grond gebeurt. Maar satellieten zijn ook…

  30. Moeten we de Noordpool straks de Zuidpool noemen?

    · 33 min · S5 E179

    Het beschermt ons tegen schadelijke straling vanuit de ruimte en zorgt ervoor dat de naald van ons kompas altijd naar het noorden wijst: het aardmagnetisch veld maakt leven op aarde mogelijk en helpt ons navigeren.…

  31. 72 jaar Amerikaanse bemoeienis in het Midden-Oosten

    · 53 min · S5 E180

    President Trump had het nog zo beloofd: geen nieuwe oorlogen. Toch ontketende hij een nieuwe bombardementencampagne in Iran. Een volgende stap in een lange geschiedenis van Amerikaanse interventies in het…

  32. Hoe test je een nieuwe telescoop op een bergtop vol sneeuw en wind?

    · 38 min · S5 E179

    Hoog in de Franse Pyreneeën, omringd door besneeuwde bergtoppen, ligt het sterrenkundig observatorium van de Pic du Midi. Drie Nederlandse onderzoekers testten daar afgelopen maand, na jaren werk, een zelfontwikkelde…

  33. Apen kunnen mensentaal leren, maar hoe diepgaand zijn die gesprekken?

    · 43 min · S5 E179

    Wij mensen delen 98 procent van ons dna met chimpansees en bonobo's, maar er is ook een belangrijk verschil: onze taal. Waar de aap zwijgt, praat de mens. Maar is dit wel zo? Dankzij de bonobo Kanzi weten we dat apen…

  34. Iemands hersens koken met een energiewapen, kan dat?

    · 33 min · S5 E179

    Plotselinge duizeligheid, oorsuizen en knallende koppijn: tien jaar geleden meldden Amerikaanse diplomaten in Havana plots een reeks van mysterieuze klachten. De oorzaak? Volgens sommigen een geheim energiewapen dat…

  35. Waarom wilde Epstein z'n hersens en geslachtsdeel in laten vriezen?

    · 45 min · Episode 178

    In het adresboekje van Jeffrey Epstein stonden opvallend veel wetenschappers - van Nobelprijswinnaars tot publieke intellectuelen als Noam Chomsky. Uit de Epstein Files blijkt dat hij onderzoek financierde, diners…

  36. Met een zeppelin naar de Noordpool

    · 41 min · Episode 177

    Het is mei 1926. De zeppelin Norge bereikt als eerste ooit de geografische Noordpool. Maar de beroemde Noorse ontdekkingsreiziger Roald Amundsen en Italiaanse ingenieur Umberto Nobile landen er niet, ze vlieger er…

  37. Resistente compostschimmel zorgt voor gevaar in Nederlandse ziekenhuizen

    · 32 min · S5 E177

    Hij breekt bladeren af en ruimt dood organisch materiaal op: de schimmel Aspergillus fumigatus is een nuttige tuinhulp. Maar soms duikt hij ook op in het menselijk lichaam en dan wordt hij opeens gevaarlijk. In…

  38. Protonenbestraling was de grote belofte in kankerzorg, toch ging het mis

    · 39 min · S5 E177

    Tumoren bestralen zonder omliggend weefsel te beschadigen: protonentherapie was de grote belofte in de kankerzorg. Maar nu is de therapie stilgelegd voor patiënten met een agressieve hersentumor. Dat gebeurde na…

  39. Wat is er eigenlijk mis met betweters?

    · 41 min · Episode 176

    Waarom ergert iedereen zich zo aan betweters? In de sportschool vinden we het heel normaal als de coach je afbeult of corrigeert. Maar iemand die je met betere kennis op de vingers tikt? Dat voelt toch anders.…

  40. 56 miljoen jaar geleden warmde de aarde razendsnel op – net als nu

    · 48 min · S5 E177

    Bijna 56miljoen jaar geleden warmde de aarde razendsnel op. Het was de laatste keer dat het klimaat bijna net zo snel veranderde als nu — met ingrijpende gevolgen voor het leven op aarde. Dankzij nieuw bodemonderzoek…

  41. De bacteriofaag als wapen tegen gevaarlijke ziekenhuisbacteriën

    · 31 min · S5 E177

    Bijna een eeuw geleden zorgde de ontdekking van penicilline voor een revolutie in de gezondheidszorg. Voor het eerst konden infecties effectief worden behandeld. Maar nu staan we voor een nieuw probleem: wereldwijd…

  42. Een levertransplantatie: hoe Jeroens 'kachel' weer aanging

    · 54 min · S5 E176

    Wat honderd jaar geleden nog ondenkbaar was, is nu voor sommige mensen de enige manier om dóór te leven: het vervangen van een orgaan. Voor NRC-redacteur Jeroen van der Kris werd die realiteit een aantal jaar geleden…

  43. Trump II sloopt, plundert en chanteert de Amerikaanse wetenschap. Maar met welk plan?

    · 45 min · S5 E176

    Donald Trump is één jaar aan de macht. Het is nog steeds chaos, maar wel chaos waar een plan achter zit. De Amerikaanse wetenschap wordt fundamenteel heringericht met decreten als Restoring Gold Standard Science en een…

  44. De nieuwe archeologie van precolumbiaans Amerika: brede wegen, grote steden, bloeiende landbouw

    · 39 min · S5 E176

    Verborgen ruïnes diep in de jungle, brede wegen van tientallen kilometers lang: geavanceerde technieken zorgen de laatste jaren voor een stroom aan nieuwe archeologische ontdekkingen in Noord- en Zuid-Amerika. Wat…

  45. De opkomst en ondergang van de Hanze

    · 44 min · S5 E176

    Egoïsme en samenwerken: het zijn twee uitersten. Maar in de Middeleeuwen bleek precies die combinatie verrassend effectief. In Noord-Europa ontstond de Hanze: een los netwerk van handelaren en steden, zonder staat,…

  46. Null Island, het niet-bestaande eiland waar van alles gebeurt (herhaling)

    · 42 min · Episode 175

    In de Atlantische Oceaan, in de Golf van Guinea ligt een eiland: Null Island. Je kunt er vakantiehuizen huren en fietsroutes volgen. Tenminste, dat lijkt zo. In werkelijkheid is alleen oceaan zo ver je kunt zien. Null…

  47. Hoe Jezus God werd (herhaling)

    · 32 min · S5 E175

    Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend afgebeeld, aan het kruis. In de Islam…

  48. De andere profeten uit de tijd van Jezus (herhaling)

    · 28 min · S5 E175

    Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend afgebeeld, aan het kruis. In de Islam…

  49. Wat we weten over het leven van Jezus (herhaling)

    · 37 min · S5 E175

    Met Jezus kun je alle kanten op: hij is mens én god, geboren uit Maria én uit God de Vader. In de middeleeuwen werd hij vereerd als keizer van het heelal, maar ook intens lijdend afgebeeld, aan het kruis. In de Islam…

  50. Duizend jaar strijd om Groenland

    · 56 min · Episode 174

    Groenland: een eiland van ijs, fjorden en walrussen, waar ooit nauwelijks mensen kwamen. Maar een kleine duizend jaar geleden veranderde dat. In het zuiden vestigden zich de Noormannen, op zoek naar bont en…

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.