Podcasts · 32.Gün Belgeselleri | Mehmet Ali Birand

Yeşil Ada: Kıbrıs | Bölüm 3 — 21 Nisan 1967 Atina Darbesi, Keşan Zirvesi'nde Enosis Teklifine Demirel'in Yanıtı, Denktaş'ın Gizli Dönüşü ve Cyrus Vance'in Mekik Diplomasisi (1967)

23 Aug 2026 · 39 min · S3 E3

1960-1967 arası görünürde sessizdi ama Yunanistan 15-20 bin askerini gizlice adaya yerleştirmişti. EOKA'nın efsane komutanı Grivas geri dönmüştü. Kıbrıs Rum milli muhafız gücü kurulmuştu. Fırsatı bekleyen gergin bir hazırlık vardı.

Bu bölümde: • 1960-67 sessiz dönem: 15-20 bin Yunan askeri gizlice adada, Grivas geri döndü • 21 Nisan 1967: Atina darbesi — albaylar cuntası — Papadopoulos • Keşan Zirvesi: Kolyas Enosis teklif etti — Demirel güldü ve karşı teklif etti • Demirel: "Ada size 630 mil — Kıbrıs'ın Türkiye'ye ilhakı da sorunu çözer" • Toplantı 30 dakika — Papadopoulos masa yumruğu — Kolyas'a bağırdı • Denktaş sürgünden gizli dönüş kararı — Türk hükümeti bile bilmiyordu • İlk tekne: kayışlar koptu, geri döndüler — ikinci: 3 gün 3 gece denizde • Karaya çıkış: orman bekçisi, silah çekme — Grivas kuvvetlerinin eline düştü • Makaryos tam o sırada Savunma Konseyi'ndeydi — yanlış yorumladı • Demirel Denktaş'ın dönüşünü yakalandıktan sonra öğrendi • 16 Kasım 1967: Geçitkale-Boğaziçi saldırısı — 25+ ölü — yaşlı Türk yakıldı • BM barış gücü seyirci — müdahale yetkisi yoktu • Türkiye müdahale kararı: 6 helikopter, 6 C-130, 150 paraşüt — çıkarma gemisi yok • Cyrus Vance: "Ne istiyorsunuz?" — Grivas çekilsin, tazminat, özür • Vance: "Bunları sağlarsam savaşı ister misiniz?" Demirel: "Niye isteyelim?" • 5 günlük mekik diplomasisi — Türk donanması denizde — İnönü savaşsız çözüm • Grivas ve Yunan ordusu adadan ayrıldı • Demirel'in 1967 emri: Gölcük'te 100 çıkarma gemisi — 1974 böyle mümkün oldu • 28 Aralık 1967: Kıbrıs Türk yönetimi kuruldu • Makaryos çok geç anladı — kısa süre sonra vur emri çıktı

⏱ ~38 dakika | 1989 | 32.Gün Arşivi — Yeşil Ada: Kıbrıs, Bölüm 3/7

▶ İngilizce altyazılı YouTube versiyonu: https://youtu.be/vIodOGHYJuU ▶ Tüm seri (YouTube oynatma listesi): https://www.youtube.com/playlist?list=PLUuztTMV4tU8 ▶ 32.Gün Arşivi YouTube kanalı: https://www.youtube.com/channel/UCJg-RcGXJ-cBAz5UePKLlkA ▶ Bizi destekleyin (Patreon): https://patreon.com/c/32gunTV ▶ Arşiv ürünleri (Shopier): https://shopier.com/32gun ▶ Arşiv görüntü lisanslama: birandyapim32@gmail.com

Twitter: https://twitter.com/32gunarsivi Instagram: https://instagram.com/32gunarsivi Facebook: https://facebook.com/32gunarsivi

BÖLÜMLER 0:00 Özet: 1960 sonrası sessiz dönem — gizli Yunan hazırlığı 1:54 Grivas geri döndü — milli muhafız gücü kuruldu 2:43 Papadopoulos: aşırı milliyetçi, Enosis'e inanmış 5:04 Kolyas cebinden kağıt çıkardı: Enosis teklifi 6:39 Demirel'in tepkisi: hayret, öfke, ardından kahkaha 8:31 Papadopoulos masaya yumruk — Kolyas'a bağırdı 9:43 Geçitkale-Boğaziçi bölgesine kuvvet yığılıyor 11:07 Türk hükümeti bile haberdar değil 11:46 Geri dönüş — ertesi gün daha büyük tekne 13:17 Karaya çıkış: orman bekçisi — silah çekme 14:10 Bir köyde yakalandı 14:59 Makaryos tam o an Savunma Konseyi'nde 15:27 Makaryos: "Türkiye göndermiş" — yanılıyordu 16:53 Geçitkale-Boğaziçi saldırısı: 25+ ölü 18:15 BM barış gücü: yetkisi yok — sadece seyretti 21:40 Erkekler camiye kapatıldı 22:22 Bakanlar Kurulu: müdahale kararı 25:04 Birlikler Mersin'e yığıldı 27:34 Ankara'nın talebi: Grivas çekilsin, tazminat, özür 28:37 Türk donanması denizde — geri sayım 32:54 Ana muhalefet desteğiyle karar: kabul 34:18 Bu sonuç Yunanistan için diplomatik hezimetti 35:20 Demirel'in emri: 100 çıkarma gemisi — Gölcük 37:12 28 Aralık 1967: Kıbrıs Türk yönetimi kuruldu

The episode on the publisher’s site ↗ (opens in a new tab)