Podcasts · 32.Gün Belgeselleri | Mehmet Ali Birand

Yeşil Ada: Kıbrıs | Bölüm 4 — EOKA-B, Grivas'ın Üçüncü Dönüşü, 15 Temmuz 1974 Darbesi, Saray Baskınından Makarios'un Kaçışı ve Nikos Sampson'ın Cumhurbaşkanlığı (1971–1974)

24 Aug 2026 · 40 min · S3 E4

1967 krizleri Türkiye'yi uyandırmıştı. Ankara bu işin bir gün mutlaka askeri müdahale gerektireceğini anladı ve hazırlığa başladı. Ama Kıbrıs'ta yeni bir drama başlıyordu.

Bu bölümde: • 1967 sonrası Makaryos'un politika değişikliği — Enosis değil bağımsızlık • 1968: toplumlar arası görüşmeler — Denktaş ve Klerides • Makaryos'a dönen silahlar — EOKA-B 1973 — Grivas üçüncü kez adada • Ioannides: Enosis'e karşı olan herkes komünist ve ortadan kaldırılmalı • Makaryos'a ardı ardına suikast girişimleri — hepsinden kurtuldu • 2 Temmuz 1974: Makaryos'un mektubu — tüm Yunan kuvvetleri çekilsin • 15 Temmuz: saray baskını — 300+ asker, onlarca tank • Danışmanı: "Kalırsanız yüzde yüz ölürsünüz" • Makaryos şapkasız, kıyafet değiştirerek bahçeden kaçtı • Nikos Samson cumhurbaşkanı — 1964 Küçük Kaymaklı katliamcısı • Makaryos manastırdan arandı — İngiliz helikopteriyle Akrotiri'ye taşındı • Londra'da Callaghan ile görüşme: "Farz edin ki siz Türktünüz" • BM'de Makaryos: "Bu bir istiladır" — Yunan temsilci "kızıl papaz" diye bağırdı • Darbe haberi Ecevit havaalanındayken geldi — MGK toplandı • "Gizli Enosis" tespiti — Ecevit Londra'ya ortak harekat için gitti, reddedildi • Genelkurmay: "Hazırız — tarih 20 Temmuz" • Komutan: "Bizi tekrar döndürürseniz ne siz başbakan kalırsınız ne de biz kumandan" • Genelkurmay Başkanı Bakanlar Kurulu'nda teğmen çubukluğuyla kalktı • Sisco gece yarısı saat 2'de Ankara'da — son anda çevirmeye çalışıyor • 20 Temmuz'a saatler kaldı

⏱ ~39 dakika | 1989 | 32.Gün Arşivi — Yeşil Ada: Kıbrıs, Bölüm 4/7

▶ İngilizce altyazılı YouTube versiyonu: https://youtu.be/ahk8QrECsvk ▶ Tüm seri (YouTube oynatma listesi): https://www.youtube.com/playlist?list=PLUuztTMV4tU8 ▶ 32.Gün Arşivi YouTube kanalı: https://www.youtube.com/channel/UCJg-RcGXJ-cBAz5UePKLlkA ▶ Bizi destekleyin (Patreon): https://patreon.com/c/32gunTV ▶ Arşiv ürünleri (Shopier): https://shopier.com/32gun ▶ Arşiv görüntü lisanslama: birandyapim32@gmail.com

Twitter: https://twitter.com/32gunarsivi Instagram: https://instagram.com/32gunarsivi Facebook: https://facebook.com/32gunarsivi

BÖLÜMLER 0:00 1967 krizinin iki önemli etkisi 1:45 Toplumlar arası görüşmeler başladı: Denktaş-Klerides 2:42 Grivas gizlice adaya döndü — bu defa Makaryos'a karşı 4:29 Türk anklavlarında 68-74 arası yaşam: abluka, kısıtlama, Türkiye'nin desteği 6:48 Darbenin tarihi: 15 Temmuz 7:34 Danışman anlatıyor: ne olacağı biliniyordu ama ne zaman belli değildi 8:33 Her taraf sarılmış, top ateşi var 9:38 "Kalırsanız yüzde yüz ölürsünüz" 10:20 Danışman başbiskopos şapkasını aldırmadı 11:01 Tankların yanından geçip Baf'a 11:32 Samson cumhurbaşkanı — kimse kulaklarına inanamadı 13:34 Samson Denktaş'a el sıkışmaya adam yolladı: Denktaş reddetti 14:46 Darbe haberi Ecevit havaalanındayken geldi 15:43 MGK değerlendirmesi: gizli Enosis, stratejik tehdit 16:26 Ecevit Londra'ya gidiyor: ortak harekat önerisi 17:24 Karar: Londra'dan sonuç alınamazsa müdahale 19:52 Kurtarma kararı — BM işaretli helikopter 22:29 Dışişleri Bakanı Callaghan'ın odasında toplantı 23:14 "Farz edin ki siz Türktünüz" — Makaryos anında itiraz 24:53 Ecevit: ortak askeri harekat önerisi 26:18 Türkiye istediğini elde edemedi 27:24 Sisco devreye girdi — asıl muhatap Amerika'ydı 28:15 "İmkansız bir göreve yolluyorsun ama denemek şart" 29:06 Ecevit'in koşulları: federasyon, Türk haklarının iadesi 30:17 Harekat planı: iki aşama — Girne'ye deniz, Lefkoşa yakınına havadan 31:30 Komutan: "Ben Karadenizliyim, takayla çıkarım" 32:15 Komutan Ecevit'e: "1967'de döndük — tekrar döndürürseniz..." 34:06 Genelkurmay Başkanı teğmen çubukluğuyla kalktı — dramatik an 36:23 Ioannides ikna olmadı — Türkiye'nin hareket etmeyeceğinden emindi 38:23 Sisco gece yarısından sonra saat 2'de Ankara'da

The episode on the publisher’s site ↗ (opens in a new tab)