Euclides, jaargang 5 // 1928-1929, nummer 5

Page 1

DE ONTDEKKING VAN HET TAUTOCHRONISME DER CYCLOIDALE VALBEWEGING- : EEN BIJDRAGE TOT DE 300e HERDENKING VAN DEN GEBOORTEDAG VAN CHRISTIAAN HUYGENS OP 14 APRIL 1929. DOOR E. J. DIJKSTERHUIS. S 1. In het tweede deel van zijn Horologium Oscillatorium bewijst Huygeris de beroemde, door hem ontdekte stelling, dat een holle cycloïde-boog met verticale as tautochrone is voor de valbe- weging, d.w.z. dat de tijd, waarin een stoffelijk punt vanuit een ‘willekeurig punt van de kromme in val uit rust neerdaalt tot het laagste punt, van de keuze van het uitgangspunt onafhankelijk is 1). De groote waarde van deze, door Huygens zelf op hoogen prijs gestelde vondst?), is zoowel van practisch als van theoretisch standpunt uit duidelijk. Ze vormde in zekeren zin een afsluiting en bekroning van de leer der natuurlijk versnelde beweging, waar- van Galilei’s Discorsi de fundamenten werêldkundig hadden ge- maakt®) en ze stelde Huygens in staat, aan het slingeruurwerk, ‘waarvan hij de constructie met onverflauwden ijver trachtte te ver- beteren, de wijziging aan te brengen, die den regelmatigen gang van den slinger in zoo hooge mate zou bevorderen, de vervanging name- lijk van de vóór dien tijd slechts op empirische gronden gekozen *) Christiani Hugenii Zulechemii, dum viveret Zelemii Toparchae, ‘Opera Varia, Volumen Primum:; Lugdunum Batavorum, apud. Jans- sonios van der AA, Bibliopolas. MDCCXXIV. Horologium Oscilla- tortum, sive de motu pendulorum, ad horologia aptato, demonstra- tones Geomeftricae.' Pars secunda..De descensu Gravium et motu eorum in Cycloide, Prop. XXV. pag. 87. | 2) In een brief van 6 Dec. 1695 aan Fr. van Schooten zegt Huygens “van zijn ontdekking: mihi quidem omnium felicissima videtur in quas unquam- inciderim. Oeuvres Complètes de Christiaan Huygens. II (1889), 522. 8 | 4) In de voorrede vän het Horologium Oscillatorium, Ed. cit. pag. ‚30, zegt Huygens zelf, dat het voornaamste doel van het werk bestaat in .... promovere ulterius viri maximiì Galilei de descensu gravium doctrinam, cujus fructus desideratissimus, atque apex veluti summus, haec ipsa quam invenimus cycloidis est proprietas. Deze voorstelling: is natuurlijk eenigszins eenzijdig. Voor Calilei zelf is in de Discorsi de fructus desideratissimus veeleer de brachistochrone voor de valbe- "weging. Zie Discorsi, Giorn, III, Ed. Naz. VIII, Prop. 13

Page 2

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 3

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 4

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 5

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 6

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 7

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 8

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 9

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 10

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 11

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 12

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 13

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 14

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 15

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 16

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 17

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 18

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 19

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 20

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 21

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 22

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 23

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 24

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 25

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 26

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 27

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 28

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 29

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 30

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 31

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 32

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 33

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 34

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 35

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 36

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 37

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 38

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 39

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 40

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 41

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 42

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 43

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 44

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 45

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 46

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 47

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 48

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 49

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.