Focus op Wetenschap
NPO Luister / NTR
165 episodes
Het bruist, tikt, murmelt en ritselt in de Nederlandse laboratoria, archieven en instituten. Waar zijn al die wetenschappers de hele dag mee bezig? Focus op wetenschap gaat het komende jaar op reportage en geeft je een kijkje in de keuken van de kennis. Daarnaast ontmoet je ons op wetenschapsfestivals en leggen we maatschappelijke thema’s op de snijtafel. Van petrischaaltje tot planeet, altijd met de focus op wetenschap!
Episodes page 2 of 4
-
Hoe wapenen we ons tegen een high-tech oorlog?
Oorlog wordt steeds meer high-tech. Bewapende drones worden van grote afstand aangestuurd, of gaan zelfs helemaal zelfstandig naar hun doelwit op zoek. Automatische luchtafweer reageert sneller dan een mens ooit zou…
-
Het orgasme ontleed
De meeste seks tussen mensen is niet gericht op bevruchting, maar op plezier. En daar is het menselijk lichaam goed voor uitgerust. Net als sommige andere gelukkige diersoorten heeft de mens bijvoorbeeld een relatief…
-
#4 - De Batterijbelofte #4 - Bestaat de batterij van de toekomst uit keukenzout? (S12)
Hoe ziet de toekomst van de oplaadbare batterij eruit? Een ding is zeker: hij moet duurzamer, veiliger en het lieft gemaakt worden zonder kritieke materialen. Hoogleraar elektrochemische energieopslag Marnix Wagemaker…
-
#3 - De Batterijbelofte #3 - Heb jij binnenkort een Nederlandse batterij in je smartphone? (S12)
In Nederland werkt de Leidse start-up Leyden Jar aan een batterij die 70% meer energie opslaat, veiliger is en in Nederland wordt ontwikkeld. Maar kan Nederland een belangrijke rol spelen in de batterijmarkt, die op…
-
#2 - De Batterijbelofte #2 - Brandgevaar en uitbuiting: de keerzijde van je oplaadbare accu (S12)
Oplaadbare accu’s zijn overal om ons heen: in je smartphone, elektrische fiets, auto en zelfs in grote batterijparken. Maar hoe veilig zijn deze batterijen? En wat zijn de gevolgen van het winnen van grondstoffen zoals…
-
#1 - De Batterijbelofte #1 - Lost lithium ons energieprobleem op? (S12)
Batterijen zijn onmisbaar in ons dagelijks leven – van alledaagse apparaten zoals smartphones en elektrische tandenborstels tot de accupakketten in voertuigen en grootschalige opslag in batterijparken. Maar wat maakt…
-
#4 - De Prikkelpandemie #4 - Zijn we té verbonden met elkaar? (S11)
De grenzen tussen werk en privé vervagen. Met onze smartphones en laptops dragen we ons werk mee naar huis - maar dringt ons privéleven ook door in de werkdag. Dat levert stress op, vertelt Daantje Derks, hoogleraar…
-
#3 - De Prikkelpandemie #3 - Help, ik heb een smartphone (S11)
Onze smartphones liggen constant op de loer om onze aandacht te vragen met een zoem of een ping, of om tijdens een dood momentje de nodige afleiding te verzorgen. Is deze continue bron van prikkels eigenlijk wel goed…
-
#2 - De Prikkelpandemie #2 - We denken onszelf ziek (S11)
Stress lijkt een paradox van de moderne tijd: we leven veiliger en welvarender dan ooit, maar kampen massaal met vermoeidheid, angst en lichamelijke klachten. Hoe is dat mogelijk? Die vraag leggen we neer bij Stephan…
-
#1 - De Prikkelpandemie #1 - Hebben we meer stress dan vroeger? (S11)
Steeds meer mensen kampen met stress en burn-outs. Is dit een modern probleem, of worstelden onze voorouders hier ook al mee? Verslaggever Ruben Rosen Jacobson duikt in deze vragen en ontdekt onderweg verrassend veel…
-
#4 - Power to the Pieper #4 – Het geheim van de gezonde aardappel (S10)
De aardappel heeft de laatste jaren een slechte reputatie gekregen en wordt vaak gezien als een dikmaker. Volgens afweerspecialist Paul de Vos (UMCG) is dat onterecht, vooral als je de aardappel op de juiste manier…
-
#3 - Power to the Pieper #3 – Van vegan winegums tot babybillencrème (S10)
Uit één aardappel ruim 300 verschillende zetmeelproducten maken die vervolgens terug de vinden zijn in tegellijm, glossy magazines en plantaardige yoghurt. Van het verdikken van soepen en sauzen tot structuur geven aan…
-
#2 - Power to the Pieper #2 – De perfecte aardappel? (S10)
Nederland is hét aardappelland, met veel kennis in huis en pootaardappelen die de hele wereld over gaan en zo indirect miljarden mensen voeden. Verslaggever Sander Nieuwenhuijsen vervolgt zijn toch langs telers en…
-
#1 - Power to the Pieper #1 - Waarom jouw frietje duurder wordt (S10)
De aardappel wordt bedreigd en daarom wordt jouw frietje in de snackbar steeds duurder. Klimaatverandering, weersextremen, insecten en virussen.. de aardappelplant heeft het zwaar. Maar de grootste boosdoener is…
-
Zit chronische pijn tussen je oren? Waarom woorden er toe doen (Betweter festival)
In deze speciale live-opname vanaf het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht duiken we in de complexe wereld van chronische pijn en de rol van communicatie daarin. Communicatiewetenschapper Baukje Stinesen van…
-
Wetenschappers zetten festivalgangers onder druk (special vanaf Lowlands Science)
Lowlands Science is een terugkerend onderdeel op het grootschalige festival in Biddinghuizen. Wetenschappers van universiteiten, HBO-instellingen en onderzoeksinstituten grijpen de kans aan om te vertellen over hun…
-
#4 - Iedere tuin telt #4 - Paradijstuin
Lichtvlekje, geel kijkgaatje of spits elfje. Je verzint het niet, de poëtische namen van sommige insecten. Toch zitten ze misschien ook in jouw tuin. Hoe kan het eigenlijk worden, als je alles doet en laat om je tuin…
-
#3 - Iedere tuin telt #3 - De balkonscène
Niet iedereen heeft een tuin, maar dat is geen excuus om niets voor de natuur te betekenen. Een balkon is natuurlijk een stuk kleiner en je kan er geen tegels wippen, maar kansloos ben je zeker niet. Het meest…
-
Kun je als wetenschapper ook activistisch zijn?
Wetenschappers klimmen steeds vaker op de barricaden. Ze organiseerden woonprotesten, stonden in toga op de A12, en bezetten universiteitsgebouwen uit protest tegen banden met fossiele industrie en met Israëlische…
-
#2 - Iedere tuin telt #2 - Sterk zaad
Wij Nederlanders zijn dol op beton. Overal om je heen zie je het als je door een woonwijk wandelt: Of het nou grote vierkante tegels zijn of grint, in veel tuinen is er geen grasspriet te bekennen. Vooral omdat we het…
-
#1 - Iedere tuin telt! #1 - Tuin is thuis
Onze tuinen samen vormen het grootste natuurgebied van Nederland: Nationaal Park Alle Tuinen! Hoe staat het met de soortenrijkdom in onze eigen achtertuinen? Lukt het om 5.000 verschillende soorten wilde planten en…
-
Trailer: Iedere tuin telt!
Er is een nieuw, allergrootste natuurpark van Nederland: het ‘Nationaal Park Alle Tuinen’. In de nieuwe podcastserie 'Iedere tuin telt' helpen we iedereen die een tuin heeft met zijn nieuwe taak als natuurbeheerder.…
-
Alles voor de wetenschap (extra) - vrouwen in de wetenschap
Deze extra aflevering werd opgenomen tijdens de lancering van de podcast 'Alles voor de wetenschap' op zondag 23 juni in het Allard Pierson Museum te Amsterdam. In deze aflevering spreekt Lara Billie Rense met drie…
-
#5 - Alles voor de wetenschap #5 Regie in eigen handen
Briljant natuurkundige, zakenvrouw, oorlogsheldin, Caroline Bleeker (1897-1985) is het allemaal. Ondernemend en zelfbewust als ze is, richt ze na haar promotie een eigen bedrijf op: een fabriek voor wetenschappelijke…
-
#4 - Alles voor de wetenschap #4 Geloof in de wetenschap
Het summum van het lot van de vergeten wetenschapper ondergaat orthopedagoog Ida Frye (1909-2003), ook bekend als Zuster Gaudia, omdat ze naast wetenschapper ook enige tijd kloosterling is. Zij is gefascineerd door…
-
#3 - Alles voor de wetenschap #3 Theoretisch geluk
In de eerste helft van de twintigste eeuw is de wetenschap een van de weinige manieren voor vrouwen om carrière te maken. Antonia Korvezee (1899-1978) kiest doelbewust dit levenspad. Als studente scheikunde in Delft…
-
#2 - Alles voor de wetenschap #2 Innerlijke strijd
Botanica en genetica Tine Tammes (1871-1947) maakt een flitsende carrière in de wetenschap: ze wordt zelfs de eerste vrouwelijke hoogleraar in Groningen. En dat in een vakgebied dat nog in de kinderschoenen staat. Maar…
-
#1 - Alles voor de wetenschap #1 Pure fascinatie voor de sterren
Elsa van Dien (1914-2007) staat op het punt om naar het prestigieuze Harvard af te reizen als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Elsa is een talentvol sterrenkundige en ze zal de eerste Nederlandse vrouw zijn die gaat…
-
Trailer: Alles voor de wetenschap
Veel vrouwelijke Nederlandse wetenschappers uit de vorige eeuw wijdden hun leven aan de wetenschap, deden belangrijke ontdekkingen, maar kregen daar nooit de credits voor. Wie waren deze vrouwen? Wat dreef ze en welke…
-
Doorjagen met Diederik Jekel: vloeibaar glas afvuren met pijl en boog
In de Focus-podcast ‘Doorjagen met Jekel’ bespreken Diederik Jekel en Lara Billie Rense de belangrijkste bevindingen uit de tv-afleveringen. Ook beantwoorden ze de verschillende vragen die kijkers hadden naar…
-
Doorjagen met Diederik Jekel: telepathie bewijzen met wetenschap
In de Focus-podcast ‘Doorjagen met Jekel’ bespreken Diederik Jekel en Lara Billie Rense de belangrijkste bevindingen uit de tv-afleveringen. Ook beantwoorden ze de verschillende vragen die kijkers hadden naar…
-
'Nimweegs mot blieve'! Waarom verdwijnt deze inheemse taal? (special vanaf InScience Filmfestival)
Nimweegs is een taal die wordt gesproken door een paar honderd Nijmegenaren. De taal mag met recht 'inheems' genoemd worden, maar voor taalwetenschapper Luis Miguel Rojas Berscia is er nog meer interessant aan het…
-
Hoe diep in de Amazone een nieuwe taal ontstaat (special vanaf InScience Filmfestival)
In het Amazonegebied worden zo'n 300 verschillende talen gesproken, maar dat wordt steeds minder. Toch lijkt er ook een nieuwe taal op te komen, die gesproken wordt door steeds meer inheemse volken. Taalwetenschapper…
-
De kracht van het placebo-effect (special vanaf NPO Podcast Festival)
Het is misschien wel het belangrijkste medicijn dat we kennen: de placebo. Het geneesmiddel dat echt werkt, ondanks dat er geen werkzame bestanddelen in zitten. Hoe kan dat? En moet een arts de placebo dan niet vaker…
-
#4 - Het Technologische Lichaam #4 - De keerzijde van innovatieve hersenchips (S09)
Chiptechnologie is niet alleen goed voor snelle telefoons, slimme computers of zelfrijdende auto’s. Ook ons lichaam kan ermee verbeterd worden. Verbonden met het brein, met als taak om belangrijke lichaamsfuncties te…
-
#3 - Het Technologische Lichaam #3 - Hoe een hersenchip je leven verandert (S09)
Wat als je, door ziekte of na een ongeluk, blind of verlamd raakt? Je verliest een deel van je lichaamsfuncties en moet een nieuwe manier van leven opbouwen. Ingrijpende gevolgen, waarbij de wetenschap steeds vaker een…
-
#2 - Het Technologische Lichaam #2 - Zo helpt je smartwatch bij stress (S09)
We dragen technologische apparaten steeds dichter op ons lichaam, vaak met als doel om onze gezondheid in de gaten te houden. We meten stappen, hartslag en slaap, en tegenwoordig zelfs ons stressniveau. Maar kan…
-
#1 - Het Technologische Lichaam #1 - Meten is weten, toch? (S09)
Een stap niet gemeten is een stap niet genomen. Het horloge om je pols en de telefoon in je broekzak houden continu bij of je wel voldoende beweegt, goed slaapt of misschien niet te gestrest bent. Maar wat doen we met…
-
#4 - Vriendelijke virussen #4 - Kankerbehandeling van de toekomst... uit gorillapoep? (S08)
In dierentuin Blijdorp scheppen wetenschappers gorillapoep om kanker te bestrijden. De virussen in deze poep kunnen namelijk niet alleen een tumor aanvallen, maar helpen het lichaam ook om de kanker te bestrijden op…
-
#3 - Vriendelijke virussen #3 - Kankerbestrijdende virussen en lichtgevende muizen (S08)
Kunnen virussen de kankerbehandeling van de toekomst worden? In het LUMC doen ze uitgebreid onderzoek naar deze zogeheten 'oncolytische' virussen in prostaatkanker. Verslaggever Ruben Rosen Jacobson ging langs om de…
-
#2 - Vriendelijke virussen #2 - Het virus, onze vriend (S08)
Virussen maken ons soms ziek, maar ze kunnen juist ook heel nuttig zijn voor ons. Ze spelen een sleutelrol in ecosystemen, houden ons immuunsysteem op scherp, en we kunnen ze inzetten om medicijnen bij onze organen…
-
#1 - Vriendelijke virussen #1 - Het virus, onze vijand (S08)
Welk beeld krijgen we in de media voorgeschoteld van virussen? Welke taal wordt er gebruikt om erover te praten? Verslaggever Ruben Rosen Jacobson zoekt het uit. Virussen zijn met het blote oog niet waar te nemen,…
-
#4 - Fast Fashion #4 - Toekomstbestendige kledingwinkels (S07)
De mode-industrie produceert continu goedkope nieuwe kleding die van ver weg naar ons toe verscheept wordt. Vervolgens kopen we te veel, dragen het te weinig en gooien het te gemakkelijk weer weg. Dat resulteert in…
-
#3 - Fast Fashion #3 - Hoe maken we duurzame mode mainstream? (S07)
Onze maatschappelijke verslaving aan kleding is slecht voor de planeet. Kledingwinkels hebben elk seizoen meerdere collectiewissels, kleding wordt zo goedkoop mogelijk geproduceerd en over de hele wereld verscheept.…
-
#2 - Fast Fashion #2 - De trucjes waarmee kledingmerken ons verleiden (S07)
Hoe komt het dat onze kledingindustrie zo milieuonvriendelijk, verleidelijk en verslavend is? En hoe worden wij als consumenten beïnvloed om toch mee te gaan in alle modehypes? Daarover spreekt presentator Lara Billie…
-
#1 - Fast Fashion #1 - Kleding als wegwerpproduct (S07)
Iedereen heeft kleding nodig, dus is het niet gek dat we regelmatig kleren kopen. Maar zijn we er misschien in doorgeslagen? Grote kledingmerken en webwinkels hebben van Fast Fashion steeds meer een norm gemaakt: veel…
-
#4 - Vrouwelijke hormonen & de overgang #4 - Hormonen beïnvloeden de hersenen (S06)
Lange tijd werden vrouwen uitgesloten van medische en neuropsychologische onderzoeken. Hun hormoonhuishouding zou ingewikkeld en daarmee onpraktisch zijn voor wetenschappelijke studies. Logisch gevolg is dat kennis…
-
#3 - Vrouwelijke hormonen & de overgang #3 - Wat de maatschappij met hormonen moet (S06)
Terwijl de maatschappij doordendert, de ene dag de andere lijkt, verandert de samenstelling van geslachtshormonen bij vrouwen continu. En dan zijn er ook nog levensfases waarin hun geslachtshormonen excessief…
-
#2 - Vrouwelijke hormonen & de overgang #2 - Genderspecifieke zorg in de psychiatrie (S06)
Psychiater Iris Sommer zag en ziet tijdens haar werkende leven dat vrouwen anders ziek worden dan mannen. Als het aan haar ligt, gaan we vrouwen in de gezondheidszorg dan ook anders behandelen. Ze pleit voor…
-
#1 - Vrouwelijke hormonen & de overgang #1 – In transitie én in de overgang (S06)
Tijdens de overgang nemen de vrouwelijke geslachtshormonen in rap tempo af. Hoe is dat voor onze eigen presentator Lara Billie Rense, die in de overgang zit en tegelijkertijd in transitie is? Waar sommige vrouwen…
More in Science
Hidden Brain
Hidden Brain, Shankar Vedantam
Something You Should Know
Mike Carruthers | OmniCast Media
Radiolab
WNYC Studios
Ologies with Alie Ward
Alie Ward
StarTalk with Neil deGrasse Tyson
Neil deGrasse Tyson
Big Ideas Lab
Mission.org
Boring History for Sleep
Velvet
Science Friday
Science Friday and WNYC Studios
Bite Back with Abbey Sharp
The Roost Podcast Network
Short Wave
NPR
Science Vs
Spotify Studios
Sasquatch Chronicles
Sasquatch Chronicles - Bigfoot Encounters
Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.