Podcasts · Science

Focus op Wetenschap

NPO Luister / NTR

164 episodes

Het bruist, tikt, murmelt en ritselt in de Nederlandse laboratoria, archieven en instituten. Waar zijn al die wetenschappers de hele dag mee bezig? Focus op wetenschap gaat het komende jaar op reportage en geeft je een kijkje in de keuken van de kennis. Daarnaast ontmoet je ons op wetenschapsfestivals en leggen we maatschappelijke thema’s op de snijtafel. Van petrischaaltje tot planeet, altijd met de focus op wetenschap!

Episodes page 1 of 4

  1. Hoe maak je wijkbewoners gelukkiger met kunst?

    · 22 min

    Een kunstproject waarbij een auto rondjes rijdt op een rotonde in de wijk en bewoners die een klok moeten meenemen naar diezelfde rotonde. Kan kunst bewoners in volkswijken het gevoel geven dat ze mee mogen praten?…

  2. Krijgt de gans terecht de schuld? Uitzoeken waarom het riet niet groeit

    · 22 min

    "Nederland heeft bijna geen natuur meer". Dat zegt ecoloog Ralph Temmink van de Universiteit Utrecht. "Neem bijvoorbeeld de uitgestrekte veengebieden: daar is weinig meer van over". Temmink onderzoekt hoe je natuur in…

  3. Hoe vind je een medicijn voor ziektes die je niet kan zien? (Betweter Festival)

    · 25 min

    Wat de overeenkomst is tussen long covid en chronische pijn? Je kan beide aandoeningen niet zien en slecht meten. Presentatoren Bram van Diemen en Renette Kwakkenbos spreken met Niels Eijkelkamp. Hij is hoogleraar bij…

  4. Hoe raak je uit de schulden nadat je uit de gevangenis komt? (Betweter Festival)

    · 25 min

    Uit de gevangenis, maar niet uit de schulden. Presentatoren Bram van Diemen en Renette Kwakkenbos spreken met Gercoline van Beek, zij is gespecialiseerd in onderzoek naar de relatie tussen schulden en criminaliteit.…

  5. Wie is bereid te vechten voor Nederland (en wie niet)? (Nacht van Ontdekkingen)

    · 27 min

    Hoeveel Nederlanders zouden daadwerkelijk de wapens oppakken als het menens wordt? Sander Nieuwenhuijsen en Renette Kwakkenbos spreken met Michal Onderco, hoogleraar Internationale Betrekkingen aan de Erasmus…

  6. Je beste noodpakket? Dat zijn je buren! (Nacht van Ontdekkingen)

    · 29 min

    Wat gebeurt er eigenlijk met een samenleving als het misgaat: paniek en plundering, of buren die elkaar juist opzoeken? Live vanaf wetenschapsfestival de Nacht van Ontdekkingen in Leiden spreken Renette Kwakkenbos en…

  7. Hoe betrouwbaar is een geheugentest in een huiskamer vol afleiding? (Lowlands Science)

    · 23 min

    Hoe betrouwbaar is een geheugentest als er tegelijk een hond blaft, de postbode aanbelt en het nieuws op tv staat? In deze tweede aflevering van de festivalserie loopt verslaggever Sander Nieuwenhuijsen op Lowlands…

  8. Proeven onder invloed bij de snackmuur van de wetenschap (Lowlands Science)

    · 18 min

    Hoe kun je onderzoek doen naar het effect van alcohol op smaakbeleving? Bij een ethische commissie kom je daar niet ver mee, op een festival wél. Verslaggever Sander Nieuwenhuijsen bezoekt Lowlands Science, het…

  9. Een totaal nieuwe archiefervaring

    · 18 min

    Als historicus ben je volledig afhankelijk van bronnen, die vaak alleen maar in stoffige archieven te vinden zijn. Over beroemde mensen kom je na wat zoeken veel te weten. Maar hoe vertel je het verhaal van een gewone…

  10. Kun je aan je geheugen sleutelen om van pijnlijke herinneringen af te komen?

    · 34 min

    Stel, je wordt verliefd op iemand en bent hoteldebotel. Je vormt warme herinneringen aan die persoon, denkt daar ook veel aan en hoopt dat het gevoel altijd blijft. Maar dan blijkt diegene stiekem al een ander te…

  11. Wat zeggen loeiende koeien?

    · 22 min

    Koetjes en kalfjes. We hebben het vaak óver hen, maar heb je er weleens bij stilgestaan dat ze zelf misschien ook wel iets zeggen? 🐮Sociolinguist Leonie Cornips onderzoekt de loeien van koeien. Wat vertellen ze ons…

  12. Dode koolmezen in de blender voor onderzoek naar bestrijdingsmiddelen

    · 31 min

    Bestrijdingsmiddelen zijn niet meer weg te denken uit ons leven. In rap tempo verschijnen er verschillende soorten op de markt om ons voedsel tegen schimmels en insecten te beschermen. Ook in letterlijk zin zijn ze…

  13. Op zoek naar parasieten in koeienpoep

    · 18 min

    Het is weer lente! De koeien mogen eindelijk weer naar buiten. Hoe meer naar buiten, hoe beter. Zou je zeggen. Maar door klimaatverandering komen er in de weilanden steeds meer parasieten voor die schadelijk zijn voor…

  14. Hoe bescherm je de rechtsstaat… ook tegen zichzelf? (live vanaf InScience festival)

    · 31 min

    Hoe voorkom je dat de overheid via wetgeving, veiligheidsdiensten of politieke druk steeds verder opschuift richting autocratische verhoudingen? In deze tweede aflevering bouwen we voort op ons gesprek met Rowin…

  15. Hoe geheim hoort een geheime dienst te zijn? (live vanaf InScience festival)

    · 25 min

    Wat doen geheime diensten precies? Hoe ver mogen ze gaan? Welke middelen hebben ze - en wie kijkt er mee over hun schouder? Een inkijkje in de wereld van spionage, toezicht en de dunne lijn tussen veiligheid en macht.…

  16. Hoe maakt de NOS het weerbericht?

    · 28 min

    Waarschijnlijk denk je dagelijks maar kort aan het weer. Een paar minuten, als je het weerbericht checkt op je telefoon, radio of televisie - en misschien nog wat minuten om te klagen als het weer niet is wat de…

  17. Hoe een ‘gezonde’ bodem het verschil maakt bij hitte en hoosbuien

    · 24 min

    In deze aflevering duiken we letterlijk de grond in. Want wat zegt de bodem onder onze voeten over de stad waarin we wonen? En waarom kan een bodem die er gezond uitziet in de praktijk tóch problemen veroorzaken?…

  18. Waarom muzikale papegaaien ons minder uniek maken

    · 20 min

    Waar zijn wetenschappers de hele dag mee bezig? Focus op wetenschap geeft je een kijkje in de keuken van de kennis. Wat maakt ons mensen anders dan de dieren? Is het onze rationele manier van denken? Of misschien wel…

  19. Geen spinazie in jouw supermarkt zonder genenbank in Wageningen

    · 30 min

    De versafdeling in jouw supermarkt is meestal goed gevuld. Maar waar je waarschijnlijk nooit bij stilstaat, is dat er achter het groenteschap een heuze wapenwedloop tussen plantenziektes en veredelaars plaatsvindt. Van…

  20. Zonder God, mét betekenis – Religie op de Snijtafel

    · 26 min

    Wat blijft er over als God geen vanzelfsprekend antwoord meer is? Wanneer vaste religieuze kaders verdwijnen, maar de vragen naar zin, betekenis en verbondenheid blijven bestaan? In deel 2 van Religie op de Snijtafel…

  21. Is God terug bij Gen Z? - Religie op de Snijtafel

    · 25 min

    Na decennia van ontkerkelijking gebeurt er iets opmerkelijks. Voor het eerst sinds 1966 neemt het aantal gelovige jongeren in Nederland weer toe. Vooral onder Gen Z groeit de belangstelling voor geloof, spiritualiteit…

  22. #5 - Alcohol - Nog een rondje? (S17)

    · 53 min · S17 E5 · Bonus

    In deze bonusaflevering duiken we onze eigen kroeg in. Want waar voer je nou betere gesprekken over alcohol dan aan de toog? 🍹Filosoof Marian Donner en arts Yvo Kortmann, stamgasten van onze podcast, gaan onder…

  23. #4 - Alcohol – De vijf zit in de klok (S17)

    · 51 min · S17 E4

    In deze podcastserie over alcohol horen we steeds opnieuw terugkomen hoe gevaarlijk alcohol kan zijn. En keer op keer zeggen deskundigen: het moet véél minder normaal worden. Maar... toch doen we het, ook al weten we…

  24. #3 - Alcohol - De comazuipende jongeren (S17)

    · 35 min · S17 E3

    #3 – Alcohol – De comazuipende jongeren (S17) Wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam als je jong bent en je drinkt tot je erbij neervalt? Jaarlijks komen er iets meer dan 1000 jongeren onder de 18 jaar met een…

  25. #2 - Alcohol - Hoe normaal is alcohol eigenlijk? (S17)

    · 34 min · S17 E2

    Dementie, zeven soorten kanker en verslavingsstoornissen. Alcohol verhoogt het risico op meer dan 200 ziektes en aandoeningen, zowel mentaal en lichamelijk. Marlous Tuithof van het Trimbos Instituut onderzoekt de…

  26. #1 - Alcohol - We dronken altijd al, toch? (S17)

    · 38 min · S17 E1

    Als we reclame's van alcoholische dranken mogen geloven zit er achter elke slok een eeuwenlange geschiedenis van tradities, rituelen en mythes. Maar schuilt er achter deze marketingcampagne's daadwerkelijk zo'n…

  27. #4 - Bevolkingsonderzoek - Total Body Scan: een APK voor je lijf (S16)

    · 37 min · S16 E4

    Wie niet wil wachten op een uitnodiging voor een bevolkingsonderzoek kan zelf een uitvoerige gezondheidsscan laten uitvoeren; een zogenaamde Total Body Scan. Dat kost je dan wel een aardige stuiver, maar in ruil…

  28. #3 - Bevolkingsonderzoek - Niet iedereen wil getest worden (S16)

    · 34 min · S16 E3

    Iedereen krijgt automatisch een brief voor een bevolkingsonderzoek in de brievenbus. De veronderstelling is dat je mee wil doen, en wil je dat niet, dan moet je dat zelf actief aangeven. Iemand die dat heeft gedaan en…

  29. #2 - Bevolkingsonderzoek – Poep testen kan je leven redden (S16)

    · 27 min · S16 E2

    Bevolkingsonderzoek verlaagt sterfte aan darmkanker met 45%. Dat vond️ Iris Landsdorp-Vogelaar in haar onderzoek. Als hoogleraar vroegopsporing aan het Erasmus MC bestudeert Iris Landsdorp-Vogelaar de effectiviteit van…

  30. #1 - Bevolkingsonderzoek - De brief (S16)

    · 33 min · S16 E1

    Darmkanker, Borstkanker en Baarmoederhalskanker. Drie ziektes waar in Nederland bevolkingsonderzoek naar wordt gedaan. Vanaf een bepaalde leeftijd krijgt iedereen een brief. Een oproep om mee te doen met onderzoek om…

  31. Big Tech & greenwashing; de strategie achter de marketingmachine (special op Betweter Festival in Utrecht)

    · 32 min

    Tijdens het Betweter Festival in Utrecht spraken presentatoren Sander Nieuwenhuijsen en Renette Kwakkenbos met postdoctoraal onderzoeker Rianne Riemens over haar onderzoek naar greenwashing door ‘Big Tech’. “Meer…

  32. De horrorparadox; waarom we angst opzoeken (special op Nacht van Ontdekkingen in Leiden)

    · 35 min

    Tijdens De Nacht van Ontdekkingen in Leiden onderzoekt presentator Sander Nieuwenhuijsen met stresswetenschapper Laura Nawijn en literatuurhistoricus Evert van Leeuwen en het publiek de fascinerende horrorparadox:…

  33. Democratie op losse schroeven (special met Roxane van Iperen op Nacht van Ontdekkingen in Leiden)

    · 43 min

    Tijdens de Nacht van Ontdekkingen in Leiden gaat presentator Syb Faes in gesprek met schrijver en jurist Roxane van Iperen over haar boek Eigen planeet eerst en de vraag waarom onze democratie faalt in het aanpakken…

  34. Hoe we elkaar begrijpen zonder woorden (special vanaf Lowlands Science)

    · 17 min

    Een festival kan een plek zijn waar wetenschap en kunst elkaar ontmoeten. In deze tweede aflevering van onze festivalserie onderzoeken sociaal psycholoog Tom Frijns (Universiteit Utrecht) en cultuurwetenschapper Gerlov…

  35. De kracht van aanraking (special vanaf Lowlands Science)

    · 18 min

    Een festival is meer dan muziek, theater of kunst. Het is ook een plek waar wetenschap tot leven kan komen. In deze special van Focus duiken we in de wereld van festivalonderzoek. In deze eerste aflevering onderzoeken…

  36. #4 - Oorlog - De media-oorlog (S15)

    · 46 min · S15 E4

    Wat is de impact van framing, propaganda en tijdsdruk op de berichtgeving over de situatie in Israël en Gaza? In deze aflevering van Focus onderzoeken we hoe media opereren in conflictsituaties. Wat betekent het om…

  37. #3 - Oorlog - Als burger gedood met AI (S15)

    · 35 min · S15 E3

    Elke 20 seconden en nieuw doelwit voor ogen – de officiers moeten kiezen: wel of niet aanvallen? AI krijgt een steeds grotere rol in conflictsituaties. Het zou moeten zorgen voor preciezere executie, en dus: minder…

  38. #2 - Oorlog - Een hongersnood is politiek (S15)

    · 39 min · S15 E2

    De situatie in Israël en Gaza is hooggespannen en iedere toeschouwer speelt voor eigen expert. Maar wat kunnen we op wetenschappelijke grond zeggen over de oorlog en zijn gevolgen? "Al sinds halverwege de twintigste…

  39. #1 - Oorlog - Het Genocidevraagstuk (S15)

    · 49 min · S15 E1

    De situatie in Israël en Gaza is hooggespannen en iedere toeschouwer speelt voor eigen expert. Maar wat kunnen we op wetenschappelijke grond zeggen over deze oorlog? “De wetenschap is er vrij eenduidig over eens dat…

  40. #4 - Labels - M/V/X (S14)

    · 17 min · S14 E4

    Een M, een V, een X: ogenschijnlijk slechts een paar lettertjes, één veld in je paspoort. Maar ze staan voor iets veel groters: hoe vormen wij gender, en hoe vormt gender ons? “Er zijn allerlei gradaties van gender en…

  41. #3 - Labels - Iedereen een diagnose (S14)

    · 17 min · S14 E3

    De afgelopen jaren is het aantal diagnoses zoals ADHD enorm toegenomen. Op sociale media wemelt het van de filmpjes met zogenaamd handige lijstjes zodat je jezelf kan diagnosticeren. Een label kan opluchting geven –…

  42. #2 - Labels - Tussen culturen (S14)

    · 16 min · S14 E2

    Stel je voor, je hebt een vader uit China en een moeder uit Nederland. Dan krijg je twee verschillende culturen mee, met een eigen set aan tradities en gebruiken. Ben je dan Chinees of Nederlands? En... wanneer je…

  43. #1 - Labels - De liefde voor labels (S14)

    · 23 min · S14 E1

    Labelen: wij mensen zijn er dol op. Of het nu in de scheikunde, sociale wereld of supermarkt is, overal plakken we etiketjes op. Maar waarom doen we dat, en hoe beïnvloeden labels hoe we kijken naar onszelf en naar…

  44. #4 - Elektriciteit in het lichaam - Zelfhulp via elektriciteit (S13)

    · 19 min · S13 E4

    Is onze podcasthost Lara Billie Rense een sukkel? Op zoek naar ontspanning kwam die een advertentie tegen… en bestelde een elektronisch apparaatje dat de nervus vagus stimuleert. De beloftes van de producent zijn…

  45. #3 - Elektriciteit in het lichaam - Het ontstaan van leven (S13)

    · 16 min · S13 E3

    Elektriciteit zit in ons lichaam. Ze is al aanwezig vanaf de eerste celdeling en het ontstaan van ons lichaam. Sterker nog: het lijkt erop dat elektrische velden richting geven aan hoe we groeien - én door het meten…

  46. #2 - Elektriciteit in het lichaam - Hoeveel elektriciteit kan een mens aan? (S13)

    · 18 min · S13 E2

    Bliksem: een natuurkracht die prachtig, ontzagwekkend én beangstigend is. En nog steeds grotendeels een mysterie. In Nederland slaat de bliksem elk jaar zo’n 300.000 keer in. Gemiddeld worden zes mensen per jaar…

  47. #1 - Elektriciteit in het lichaam - Elektriciteit in het brein (S13)

    · 23 min · S13 E1

    Elektriciteit stroomt door ons lichaam. Elke beweging, emotie en beslissing wordt aangestuurd door elektrische impulsen in de hersenen. Luigi Galvani en zijn vrouw Lucia Galeazzi ontdekten samen voor het eerst…

  48. Waarom eet niet iedereen plantaardig? (special vanaf het NPO podcast festival)

    · 32 min

    Eiwittransitie in Nederland: al jaren wordt er gepleit om minder dierlijke eiwitten te consumeren en vaker te kiezen voor plantaardige alternatieven. Is het wel gezond? Hoe ver zijn we hier in Nederland mee? En wat…

  49. Geluidsgolven als medicijn voor het brein (special vanaf InScience Filmfestival)

    · 33 min

    Eén op de vier mensen krijgt gedurende het leven te maken met een hersenaandoening. Wat als we deze aandoeningen zouden kunnen behandelen met geluidsgolven, zonder te snijden of boren? Hersenwetenschapper Lennart…

  50. Hoe wapenen we ons tegen een high-tech oorlog?

    · 54 min

    Oorlog wordt steeds meer high-tech. Bewapende drones worden van grote afstand aangestuurd, of gaan zelfs helemaal zelfstandig naar hun doelwit op zoek. Automatische luchtafweer reageert sneller dan een mens ooit zou…

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.