37 - Lachisz
· 19 min
Episode 37 - Lachisz
Lachisz to starożytne miasto leżące na drodze z Jerozolimy do Egiptu. Miasto leżało prawdopodobnie w miejscu, gdzie obecnie znajduje się miasto Tel Lachisz. W różnych tłumaczeniach Biblii słowo to może być oddane jako Lachisz lub Lakisz. Jest to bardzo starożytne miasto, w którym odnaleziono wiele rodzajów ceramiki, co wskazuje na długi okres zamieszkania w tym miejscu. Niestety niewiele wiemy o tym kto tam wtedy mieszkał. To zmienia się w późniejszym okresie. Np. w dokumencie egipskim, który być może jest aż z XV wieku p.n.e. jest wymienione miasto Rakisza, które historycy utożsamiają z Lakisz. Potem nazwa tego miasta pojawia się w korespondencji z Amarny. Jest to okres około 1350 roku p.n.e. Tam występuje pod nazwą Lakisza lub Lakisa. O listach z Amarny wspominałem już w kilku odcinkach. Kiedyś pewnie poświęcę im osobny odcinek. Niemniej już w odcinku 29 wspominałem, że mieszkańcy Szechem mieli problem z ludem Habiru. Te same problemy mieli mieszkańcy Lachisz. Pisali do władców w Egipcie prosząc o pomoc. Czy ta pomoc przyszła nie wiemy. Gdzieś około XIII wieku p.n.e. miasto zostało całkowicie zniszczone. Przypisuje się to atakowi tzw. ludów morza. Później miasto odbudowano. Wg archeologów mogło tam mieszkać około 7000 mieszkańców. Było to naprawdę dużo. Dla porównania w średniowieczu w Londynie mieszkało około 8000 mieszkańców. Ale gdzie Lachisz pojawia się pierwszy raz w Biblii? Księga Jozuego opisuje zdobycie Jerycha i Ai. W dziewiątym rozdziale czytamy o tym jak kolejne miasto Gibeon poddał się Izraelitom. Dowiadując się o tym król Jerozolimy zwołał czterech innych królów aby razem zaatakowali Gibeon. Tak więc 5 kananejskich królów wyruszyło na Gibeon. Byli wśród nich król Jerozolimy oraz Lachisz. Gibeonici przywołali Jozuego na pomoc, a ten pokonał tych królów. W Jozuego 10:32 czytamy “wydał Pan Lachisz w ręce Izraela; zdobył je drugiego dnia i wytracił ostrzem miecza wszystkich, którzy tam żyli”. Archeolodzy znaleźli tam warstwę popiołu. Biblia nic nie mówi jednak o spaleniu Lachisz. Tak więc te popioły pochodzą pewnie z innego zniszczenia. Przypominam, że Lachisz było już wcześniej zdobyte, np. podczas ataku ludów morza. Więc te popioły są pewnie z tamtych czasów, a nie podboju Jozuego. Lachisz znajdowało się na nizinie. Czytamy o tym np. w Jozuego rozdziale 15. Słowo, które w wielu Bibliach przetłumaczono na nizina w oryginale brzmi “szefela”. Np. Jozuego 15:33 mówi: “na nizinie” i potem wymienia miasta. W oryginale jest tam właśnie słowo “szefela”. Czy przetłumaczenie tego słowa na “nizina” jest błędne? Niekoniecznie. Szefela w zasadzie była wyżyną jeżeli ją porównać z równiną nadmorską. Na północy jednak był masyw górski i dlatego o szefeli mówi się jako o nizinie w porównaniu z tymi górami. Tak naprawdę Szefela to takie niskie góry na południe od Jerozolimy. Tam właśnie leżało miasto Lachisz. Po Salomonie w Judzie zaczął panować Rechoboam. W 2 Kronik 11:9 czytamy, że umocnił między innymi miasto Lakisz. Czy to mu pomogło? W 2 Kronik 12:2 czytamy: “w piątym roku panowania Rechabeama zdarzyło się, że Szyszak, król egipski, najechał na Jeruzalem”. Szyszak, czyli prawdopodobnie faraon Szeszonk I najechał Jerozolimę. Przypominam, że Lachisz znajdowało się na drodze z Jerozolimy do Egiptu. Tak więc zdobycie Jerozolimy oznaczało, że wcześniej faraon Szyszak zdobył Lachisz.. Miasto jednak później odbudowano i stało się ono potężną twierdzą W 732 p.n.e. Lachisz oblegał król Asyrii Sancherib. Jak wyglądała sytuacja wyjawia nam 2 Księga Królów 18:14: “Wtedy król judzki Hiskiasz wysłał do króla asyryjskiego do Lakisz takie oświadczenie: Zgrzeszyłem, lecz odstąp ode mnie, a ja przyjmę na siebie wszystko, co na mnie nałożysz. I nałożył król asyryjski na Hiskiasza, króla judzkiego, haracz w wysokości trzystu talentów srebra i trzydziestu talentów złota”. Król Asyrii oblegał Lakisz, wielkie miasto na drodze do Jerozolimy. Zdobycie tego miast to była kwestia czasu. Potem wojska asyryjskie poszłyby na Jerozolimę. Tak więc król…
Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.