Podcasts · Society & Culture · Education
Fularsız Entellik
Podbee Media
264 episodes
Halk için, halka rağmen entellik. İlginç konular + eleştirel düşünce + bildiğin Türkçe.
Episodes page 1 of 6
-
Popülizm: Halkçılık ve Son 100 Sene
Selam fularsızlar. Popülizmin son 100-150 senesi. Türkiye, Japonya ve tekrar Türkiye güzergahındayız. Konular: • 00:00 İnce ideoloji • 02:43 Türk milleti, İslam ümmeti, Batı medeniyeti • 04:57 Meiji Restorasyonu •…
-
Büyük Resim: Müesses nizamın intiharı ve YZ ekonomisi
Selam fularsızlar. Dünyanın en büyük sigorta şirketlerinden olan Zurich Sigorta Grubu'nun Türkiye CEO'su Yılmaz Yıldız konuğum. Her sene Davos’ta toplanan Dünya Ekonomik Forumu’nun yayınladığı Küresel Riskler Raporu’nu…
-
Popülizm: Zübük, Cicero, Oz Büyücüsü
Selam fularsızlar. Popülist aşağı, popülist yukarı... sürekli duyduğum, sürekli kullandığım ama tanımlayamadığım bir etiketti; zaten anlamı sürekli değişmiş. Temelinde çoğulculuğun reddi, halkın bütünlüğü, ve karşısına…
-
5G ve Ötesi
Selam Fularsızlar, geçtiğimiz günlerde, Vodafone Türkiye’nin başında bulunan Engin Aksoy’la bir sohbet yaptık (sponsorlu bölüm) fakat fazla kurumsal kaçmaması için teknolojiye odaklandık. Aklımdaki sorular şunlardı: •…
-
Orban Never: Kral Öldü, Yaşasın Yeni Kral
Selam fularsızlar. 1 saatlik duble bölümle karşınızdayım. Önceki bölümde Macaristan'ın yakın geçmişini hatırlatmıştım, şimdi daha da yakın geçmişe (son 2 sene) ve yakın geleceğine bakacağız. Yıkılmaz gözüken bir…
-
Orban Never: Macaristan Seçimleri
Selam fularsızlar. Görüşmeyeli, hane nüfusunu arttırdık, ikinci kızımız da aramıza katıldı. Biraz erken doğduğu için hazırlıksız yakalandık yalnız, çünkü aynı hafta diğer çocuğun yuvası tatile girmişti. Hayatın zorluk…
-
Foundation: Nasıl Uyarlama Yapılır
Vakıf serisini, dizi uyarlamasının güzel yönlerini inceleyerek bitiriyoruz. Bilimkurgu sevmeseniz bile, diziyi izlemeyecekseniz bile, hikayecilik açısından faydalı bir bölüm olacağını umuyorum. Konular: • (00:00)…
-
Foundation: Nasıl Uyarlama Yapılmaz
Selam fularsızlar. Vakıf serimizin son iki bölümünü, 2021'de başlayan dizi uyarlamasına adıyorum. Hem çok iyi hem de çok kötü bir uyarlama. Çünkü birbiriyle pek alakası olmayan en az iki farklı diziden oluşuyor. İşin…
-
Foundation vs DUNE
Bugünün konusu, Asimov’a doğrudan bir cevap olarak yazıldığı düşünülen -ve benim de en çok sevdiğim bilimkurgu romanı olan- Dune. Sistemler, kahramanlar, din, teknoloji, kehanet gibi birçok konuda örtüşüyorlar.…
-
Epstein: Hapis, Ölüm, İfşa
Serinin son bölümü. Üç perdeden oluşuyor: İlk perde tutuklanmaya giden yol, ikincisi şüpheli ölümü, son olarak da belgelerin yayınlanma süreci. Kapakta bir adamın ismi geçiyor olabilir ama esas başrol sistemin kendisi.…
-
Epstein: Dünyanın En Kötü Pazarlığı
Önce biraz gündem (İran Savaşı) sonra da Epstein'in 2008-2019 arası dönemi. Yani aldığı akıl almaz federal dokunulmazlık, tatil gibi bir hapis cezası, bitmek bilmeyen tazminat davaları, İngiliz kraliyet ailesine uzanan…
-
Seçim Paradoksu
Selam fularsızlar, yayın akışımıza kısa bir ara vereceğiz. Sponsorlu bir bölüm girecek araya, fakat merak etmeyin, konu gayet ilginç: Modern insan olmanın gizli maliyeti olarak "karar yükü". Gün boyunca verdiğiniz…
-
Epstein: Nereden Çıktı ve İlk Soruşturmaları Nasıl Atlattı
Geldik Epstein meselesine. Asimov üstadım kusura bakma seni şöyle köşeye alıcaz birazcık Geçtiğimiz günlerde, en az 20 senedir devam eden bir dizi soruşturmayla ilgili milyonlarca belge lap diye önümüze kondu, ve…
-
Foundation: Katır ve İkinci Vakıf (Trilojinin Sonu)
Selam fularsızlar. Bugün, Vakıf üçlemesini noktalıyoruz. Serinin temel fikrini çökerten Katır hikayesini, ve üçüncü kitabı tek oturuşta bitireceğiz. Yetmeyecek, 1980lerde yazılan dört devam kitabını da jet hızıyla…
-
Lovemark: Gizem, Duyusallık, Yakınlık
Neden örneğin bir Harley Davidson dövmesi normal karşılanır da, başka bir kar amacı güden şirket dövmesi anormaldir? Siz tamamen gönüllü olarak, bir markanın dövmesini yaptırır mıydınız? Selam Fularsızlar, Vakıf…
-
Foundation: Son Romalı Belisarius (General)
Vakıf serisinin ikinci kitabı, toplam iki hikayeden oluşuyor. Birbirinden çok farklı olduklarından bugünün konusu ilki: General. "Son Romalı" lakaplı Bizans generali Belisarius'tan esinlenilmiş Bel Riose karakterini…
-
Foundation: İlk Kitabın Tamamı (duble bölüm)
Bilimkurgu neden önyargılarla boğuşuyor, neden sinema uyarlamaları aksiyondan ibaret? Bu soruyla başladıktan sonra, Asimov'un Vakıf Serisine dalıyoruz. Dergilerde çıkan orijinal hikayeleri esas alarak, ilk kitabın…
-
Foundation: Frankenstein'dan Galaktik İmparatorluklara
Roma İmparatorluğu'nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi'den (Gibbon) esinlenen genç bir yazar, daha önce kimsenin cesaret edemediği kadar büyük ölçekte bir hikaye hayal etti. Onbinlerce yıla ve milyonlarca gezegene yayılan…
-
Alışkanlık: Sığınak mı Zincir mi?
Rutinlerimizin biyolojik temelleri, toplumsal izleri, belirsizliğe karşı birer silah olmaları ve bağımlılığa dönüşmeleri üstüne. Konular: • (00:00) Kontrollü Kaos • (01:38) Çikolata Peşindeki Fareler • (05:57)…
-
Davalar, Araplar, Kahramanlar (Tenis Ekonomisi Tarihi 3)
Selam fularsızlar. Önceki bölümlerde, şu hayatta hiç başka derdimiz yokmuş gibi, tenis dünyasındaki politik mücadeleleri ve herkesin çektiği maddi zorlukları ele almıştık. Görünürde para konuşuyoruz da aslında…
-
Sakın Tenisçi Olmayın! (Tenis Ekonomisi Tarihi 2)
Tenis öyle bir spor ki, aynı elit turnuvadaki oyuncuların bir kısmı oraya ortaklaşa minivanla gelmişler, bir kısmı trenle, bir kısmı ekonomi uçarak, birkaç tanesi de ise özel jetle. Ama ismi adil rekabet. Bu kadar çok…
-
Tenis Ekonomisinin Kısa Tarihi: Kim Yönetiyor Bu Garip Sporu
Tenis oynamaktan daha zor bir şey varsa, o da tenis oynayarak geçinmek olmalı. Dünyanın en popüler sporlarından biri, 100 milyondan fazla insan oynuyor, ve eğer en iyi 100, bilemedin en iyi 200 arasına giremezseniz,…
-
Akıl Yürütme: Doğal ve Yapay
Selam Fularsızlar. Bugün iki film birden. İlk kısımda mantık bulmacaları, içgörü problemleri, Apple'ın "düşünme illüzyonu" makalesi, ve insan ile makinaların akıl yürütmelerinin kıyası var. İkinci kısımsa aylar önce…
-
Bunlar Hep Amerika'nın Oyunu: Küresel Ticaretin Yeniden Düzenlenmesi
Modern dinimiz der ki: Cahiliye döneminde insanlar gümrük putlarına tapıyorlardı. Sonra Hazreti Adem Smith İskoç yaylalarından indi, putları kırıp ticareti serbestlestirdi. O günden beridir piyasaya inanan, ona sığınan…
-
Dünya Ticaret Savaşları: ABD vs Herkes
“Bu işler anca 100 yılda bir yapılıyor çünkü bir daha yapılabilmesi için geçen sefer ne olduğunu hatırlayan herkesin ölmesi gerekiyor” Geçen bölümün ölçeği biraz küçüktü: Bir yasal göçmenlik tartışması üstünden,…
-
Dünyayı Yöneten Dingiller: Musk vs MAGA
Bir ülke, ekonomiden, piyasadan mı ibarettir? Geçici çalışma vizesi (H1B) tartışmaları üstünden, MAGA hareketi ile sağcı teknoloji elitleri arasındaki kapanmayacak uçurumu inceleyelim. Yeni Kitap: Fularsız Felsefe:…
-
Dünyayı Yöneten Ahmaklar: Signalgate
ABD merkezli üç perdelik bir oyun: • Bugünün konusu, bir hatalar komedisine dönüşen bir istihbarat skandalı • Sonra MAGA hareketi ile sağcı teknoloji elitleri arasındaki gerilim • Son olarak da dünyayı altüst eden…
-
İleri Otokrasi, Sokak, Boykot
Gündem bölümü. Rejimin iyice otokrasiye kayması, bunun gizli ve açık maliyetleri, eski Osmanlı bölgelerine kıyasla halkın mutluluğındaki değişim, vatandaşlık bilinci ve boykot hakkında. Kendinize mukayet olunuz. Yeni…
-
Akıl Yürüten Yapay Zekalar
Bu bölümde, akıl yürütmeye dayanan yeni yapay zeka modellerinin tam olarak ne yaptıklarını, kısa zamanda kaydettikleri ilerlemeleri, eğitimlerini ve Deepseek’in neden meşhur olduğunu anlayacağız. İyi Pazarlar. Yeni…
-
Sigorta ve Geri Tepme Etkisi
Bir ay önce Los Angeles’ta birkaç büyük yangın çıkmış, yaklaşık 4 tane Kadıköy büyüklüğünde yer yanmıştı. Sosyal medyada, sigorta şirketlerinin dahil olduğu birtakım komplo teorileri yayıldı ama bence işin altında daha…
-
Yangın ve Yasaklar
21 Ocak günü Kartalkaya'daki Grand Kartal Otel yangınında kaybettiğim eski bir dostumun anısına bazı rastgele düşünceler. Bölümün ikinci yarısı da zırt pırt getirilen yayın yasakları hakkında. O kısımda bahsi geçen…
-
Çocuk: 3 Yıllık Kalkınma Raporu
"Senin bir çocuk vardı, noldu ona" diyenler, ve demeyenler, ben orada yokken benle konuşmaya çalışmayan aklı başında insanlar, hepinize mutlu bir sene diliyorum. Bu bölümün başında, 3 sene önceki "Anti-Natalizm"…
-
Uzak Mesafe Dostluk Hikayelerim
Selam fularsızlar. Bugün birtakım uzak mesafe arkadaşlık hikayeleri var ve çıkarmanız gereken hiçbir ders yok, ne güzel rahat olun. Konular: • (00:04) "Halen bazen hiç konuşmayız" -Ron Swanson • (02:09) Nişan olmayan…
-
Filistin Meselesi: Son 100 Sene
Kim haklı, kim suçlu? Öyle binlerce sene geriye gitmeye gerek yok, Hamas iktidara geldiğinde Filistin meselesi yaklaşık 60 senelikti. Bugün dört dönüm noktasından bahsedeceğim: İngiliz mandası, İsrail'in kuruluşu,…
-
İran vs İsrail: Son 1 Sene (ve büyük resim)
Selam fularsızlar. Son 1 senede Ortadoğuda olanları özetlemeye devam. Bugünkü konular, İran'ı doğrudan dahil eden gelişmeler (konsolosluk saldırısı, Haniye ve Nasrallah suikastleri, patlayan Hizbullah telsizleri,…
-
Gazze: Son 1 Sene
Hamas’ın İsrail’e sızıp 1200 kişiyi öldürdüğü saldırının üstünden tam 1 sene geçmiş. Bir yandan sanki daha geçen ay olmuş gibi geliyor, bir yandan da arada 10 senelik şey yaşanmış gibi… Onbinlerce Filistinli öldürüldü,…
-
Bir Yaz Bölümü: Komün Hayat ve Çukur Doldurmak
Selam fularsızlar, ne zamandır geyik yapmamıştık. Madem Yapay Zeka serisini bitirdik, bir yaz bölümü yapalım. Tatil anılarından ve çukur doldurmaktan başlayıp yine bir takım entel kuntel çıkarımlarda bulunacağız,…
-
AI 1001: Ne Kadar Zekiler
Doğruluk, zeka ve mizah hakkında üfürelim. Yapay zekanın cevaplarını nasıl teyit edebiliriz? Gerçekten ne kadar zekiler, Turing Testi anlamlı mı, başka ölçütler var mı? Bu işin geleceği büyük dil modelleri midir?…
-
AI 1000: Ölü İnternet Teorisi
Sentetik verilerle dolu bir dünya nasıl olur. "İnsanlık bir gün yok olup giderse, bizden geriye kalan, bir modelin devasa matrislerinden birinin köşesindeki sayılar olacak." Tüm bölümler ve daha fazlası için…
-
AI 111: GPT Nasıl Çalışıyor
Nihayet geldik ChatGPT'nin temelindeki modele. Hafıza sahibi ağlardan (LSTM) bugün her yerde kullanılan transformer mimarisine geçişi anlayacağız. Kilit kavramlar: Word embedding ve attention mekanizması. . Konular:…
-
AI 110: Eliza'dan Siri'ye, Konuşan Makinalar
İlk chatbot Eliza'dan beri, NLP (doğal dil işleme) alanındaki genel gelişmeler. Watson ve Siri'den bahsettikten sonra ta 2017'ye, Google Translate'in değişimine kadar geliyoruz. Bir sonraki bölümde de GPT modelini…
-
AI 101: Sinir Ağlarının Eğitimi (Backpropagation)
Yapay zeka serimizin beşinci bölümünde sinir ağlarının eğitimine odaklanıyoruz. İşin detayına gireceğiz ve üç önemli kavram göreceğiz: • Kayıp fonksiyonu veya hata fonksiyonu • hatayı azaltmanın bir yöntemi olan…
-
AI 100: Sinir Ağları (Neural Nets)
Yapay zeka serimizin dördüncü bölümü. Önce ilk 3 bölümün geniş bir özeti, sonra da 1940lardan bu yana, yapay zekanın en gizemli kolu olan sinir ağlarının gelişimi. . Konular: • (01:17) Amacımız • (04:36) Neden…
-
Dresajdan Curlinge, Fantastik Olimpik Sporlar
Allianz Türkiye üç sporcumuzun ana sponsoru olmuş (Mete Gazoz, Merve Dinçel, Sümeyye Boyacı). Aradım, ben hepsini teke tekte yenerim dedim, bana da sponsor oldular bu bölümlük. Bugün Olimpiyatlardaki ve Paralimpik…
-
AI 011: Tavsiye Sistemleri (Spotify, Netflix, Amazon Sizi Nasıl Tanıyor)
Yapay zeka serimizin üçüncü bölümündeyiz. Geçen seferde oyunların güvenli sınırlarından çıkmış, tavsiye sistemlerinin karışık dünyasına girmiştik Youtube örneği üstünden. Buradan devam ediyoruz. Fularsız Entelliki…
-
AI 010: Pekiştirmeli Öğrenme (Deneme Yanılmanın Gücü)
Selam Fularsızlar. Yapay zeka serisine makine öğrenimiyle (machine learning) devam ediyoruz. Bu terim Arthur Samuel'in icadı. 50'lerde tasarladığı dama programı, pekiştirmeli öğrenme (reinforcement learning) yönteminin…
-
AI 001: Eski Moda Yapay Zeka
"Üzgünüm Dave, korkarım bunu yapamam." 2001'de doğanlar neredeyse erken emeklilik kazanacaklar, hala ortada HAL 9000'ler yok. Neden eski yapay zeka tahminleri aşırı iyimserlerdi? Bugünkü tahminlerin farkı ne?…
-
Seçim Analizlerinin Analizi
Seçim yorumlama işini “siyaset bilimi”nden ziyade “eğlence sektörü”nün bir parçası olarak görürseniz rahat ederseniz Konular: • Avusturya övme şenlikleri • Halkın yarısı 3 senedir tatile çıkmamış • "Size devleti…
-
Nilay Örnek ile Merak Üstüne Daldan Dala
Her Umut Ortak Arar kitabının yazarı, Nasıl Olunur ve Yemekte Bile Yemek Konuşuyoruz podcastlerinin yaratıcısı Nilay Örnek ile geçen sene yaptığımız ama benim bir türlü yayınlayamadığım daldan dala sohbet. İyi Pazarlar…
-
CRISPR: Tanrıyı Oynamak
Binlerce yıldır Tanrıyı oynuyoruz. Daha yazı yazmayı bilmediğimiz zamanlardan beri, etrafımızdaki ekinleri ve hayvanları yapay seçilimle değiştiriyoruz. Ama artık oyunun kuralları değişiyor. Plan şu: Önce genetiğin…
More in Society & Culture
The Builders
iHeartPodcasts and Kaleidoscope
Notes from the Edge
Gamut Podcast Network
The Ezra Klein Show
New York Times Opinion
This American Life
This American Life
METRO with Sarah Koenig
Serial Productions & The New York Times
The Shawn Ryan Show
Shawn Ryan
Stuff You Should Know
iHeartPodcasts
Sold a Story
APM Reports
Miss Understood with Rachel Uchitel
Rachel Uchitel
On with Kara Swisher
Vox Media
Happy Hour with Ina Garten
Vox Media
Unlocked with Savannah Chrisley
Unlocked with Savannah Chrisley
Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.