Der Morgen Zshurnal = Jewish Journal and Daily News (New York, N.Y.)
May 24, 1938

Page 1

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 2

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 3

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 4

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 5

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 6

TUESDAY, ראַמטאנען פון לעבען פאר2 יפלונג. הונדערטע טויזענרע גע'דחנ'עטע און פארוואונדעטע. ויער וייסט ואס עס האט פּאסייט מיט גחיישא"ן 1 וײ 2 אכט מאנאטען האט גחיטא געז יקעמפט אויף דעם עסטרייבישען |פהאנט. וואכען לאנג פלעגט עד אפּלי גען צוזאמען מיט די אנדעיע חוסיטע. סאקראטען אין די אקאפעס (טדענטיטעם,. ביז אין די קי איז מען געלעגען אין ביאטע. איבער די קע פליהען. פארביי מיט פױיפּעדייען קוי לֶען. דערביו וועדען געווארפען שרעק l‏ ייכע אויפּרייס באמבעס וואס עקספּלאָ- דירען מיט RIN‏ שדעקליבען קנאל, אז מען ווערט. פאדטויכט. יעדע. וויילע הערט זיך א קדאד און ערד, שטיינער און בלאַטע ניט זיך א הויב אין דער N י פון א וואולקאן אויסברוך, יּ ליגענדיג אין די אַקאפֿעס. דכט זיך גחויטא'ן אז די גאנצע װוערט אי Wy‏ ]א.י:טעיִ;ע:א:כעז. LY WS‏ האט זי צושפֿרײיט אומעטום. פויער פון פֿאַז דעט. פויער פון הינטען. דו שוידעזך הליכע קרעכצען פוז די טויזענרע פא-- וואונדעטע וואס פאלען ווי פלינען, ווע דען. צונויפגעמייטט מיט דעם דונעדען פון האדמאטען און מאיטיןביקטען... ד וועלט איז מעה- קייז וועלט ניט, עס N‏ א ניהנם. געבען איחם לינען מענ- שען אהן הענד, אהן DR‏ 2= מע, צולעכע-טע. דאס בלוט רינט אריין I'N‏ די אקאפּעס... מעה- קיין מעגשען זעהט ער ניט, נאר בלוטידודשטינע חיות... פּיוצזינג האט ער דעדפיהיט א שטארקען וועחטאג... דוזך זיין דורבגערעכערטען שינעל האָט זיך בייט א שִׁפּאד געטהאָ!... W N‏ האט זיך אויפגעכאפט האט W‏ דעדפוהלט, אז ער געפיכנט זיך אין א פדעמדער סבובה. ער הערט מען דעדט נאד דייטש. עד האט גראדע געז קענט גוט דייטיט, ווייל ארס יונגער אינד געל האט עד פאחב-אכט א פּאַר יאַח ביי זיינעז א טאנטע אין קודלאנד, און דאָיט האט מען גערערט נור -י יאיייי 7 !ש באלד איז צוגעקומען צו איהם א דאקטארל. און ארונטע-גענומען דעם באנראזט. ע- האט באטראכט די וואונד אוז א מורמעל נעטחאָן "אויז סער געפאח-". PR מעכטע איחנען דאנקען, הערד דאָקטאָר! האָט גרייטא אין דייטש זיד אפּגערופען, אֵה, זי שפַּרעכען דויטש א חיס און שפּרעכט דויטיט באלד זיינען צו איהם צו:עקומען די אנדעדע דאָקטוױירים און IT‏ בארעט חעדצינע שׁוועסטער /(נוירסעס) און איהם באטראכט גוי א גדויס וואונדער. מען האָט איחם גענומען אויספרעגען פאחיטירענע זאכעז ווענען דער לאנע פון דער רוסישער אײמיי, אבער ע האט געזאאגט אז ער ווייסט (DY Nl‏ v‏ ער איז רי גאנצע צייט גערעגען אין די טרענטשעס. קחא דערוויסט זיך אז די רייטטען און עסטריובער האָבען צודיקגענומען פון רוסלאנד פּשעמישל אוז לעמבערג. און אז ער איז א קרינסיגעפאנגענער. זיין וואונד האָט זיך DY‏ פארד הֵיילֹט, אוז איצט האָט מען איהם געז לאָזט וויסען אז מען וועט איהם אוועקד שיקען אויף א פַארם ער זאל? TIRP2‏ בייטען די ערד. אזוי י די יוננע פּויעז יחים געפונען זיך איצט אויפ'ן שלאכט" |פעלד, פעהלען אויס הענד צו בעארבייז טען די עדד און טהאן אנרערע "IN‏ בייט אויף דעדז פאים. דאריבער *R3‏ נוצט מען זיך מיט די געפאנגענע. זיי טחוען T‏ ארבייט. מען האָט איהם אויך געוואדענט או מען האלט אן אויג אויף די דאוינע געפאנגענע און אויב אומיצער איז פאדדעכטינט אין סאבא טאזש, אין זוכען צו פאדדארבען אַדער צוישטעדען, װועט ער גלייך דערשאַסען וועדען. (PO N PR‏ פאדמאכטעןז טראָק האט מען גדחישא'ן און נאךר עטליכבע צעהנדליג רוסי'טע געפאנגענע אוועסגעז פוחרט. דויך וואנען און וואוהין מען האט זיי געפיהרט, האָט ער ניט געך וואוסש, אָבעד ער איז געווען גליקליך צו זיין װואַס ווייטער פון ניהנם. זיין וואונר איז געווען א לייכטע, א קויל האָט איהם געטראָפֶען אין פּלייצע אוןז זי האט זיך Sy‏ פאדהיילט. בלויז דער סימ; איז פארבליבען. נאַר א טאָג רייוע האָט זיך דער טראק אפּגעשטעלט אין א דארף. דארט האבען זיי איבערגענעכטינט אין א גרויסען שייער. דער אויפועהע- האָט שטריינג זיי אָנגעזאָגט ניט צו רויבעדען. זיי זיינען געשיאפען אויף שטרוי. ווען עס איז געוואָרעז ליכטיג זיינען רארט אנגעקומען עלטערע פּויערים אוז פּויערטעס איז פוהרען. זיי האבען זיך רורכגעדערט מיט דעם אויפועהער. ער האט יעדען פון זיי מיטגעגעבעֶן א רוסישען געפאנגענעם און ער האָט זיי אנגעזאגט אז אויב זיי וועלען פאררעכי טיגען אז YT‏ געפאנגענער טהוט אַן שארע; זאַלען זיי גלייך מעלרען אין רעד SN‏ דער דייטשער מיליטערישער אויפ זעהער איז צוגעקומען צו נדישא'ן און ער האט צו איהם א וואונק געטהאן דאס ער זאל איחס גאַבגעהן. (פאַרטזעצונג מאַרגען) דייעביטיס? N K‏ נוצליד עס איז אין פיעלע מאכלים! מיט דרעם יענט אידר פון חליינע ברעקלעד פי מאנען גרייסע פארציעס מאכלים. עס מאכט די עפיי! צוציהענד און ;רויס אויפועהענדיג ניט צונעבענדיג קיין זארבאַהייררעיטס. 62ס דזטעלאטי; איז פאקטיש רייי ער T Y‏ רעניעדונגם כטאנדאורסם פאר פּרעכל"יפטאן געברויז. פ י ף שיקט צו דיזען קופאָן פאר א פרייען סעמפעל פון נאקס ד:שטה דאטין און א ספעציעלען רעסיפי ליטלעט אין עַנגליש און אידיש "װי אזוי צו זײַן גלוקליך אויף א דײיעביטיק דײעט". רעסישיט פאר צוציחענדע MK‏ צוסוירענשטעלענדע מאכלים ואס סאלגץז אויס די געזקצען פון א דועבימישער דיעטע. 52 איז גוט* געהייסען פין א באריהמטען רייעטישען. שרײַבט און Gelatine,‏ 11, Johnstown, New York A פֿאַמּזעז‎ ee 319, .—,.,-—.n"._—.——-——.—.‘”' די עגונח חעי. פון שׁ. סאפֿיך (פארטזעצונג) זא? גאָט רחטנות האבען! האט די מאמע געמורמערט אוז געז ביאכען מיט די הענט. דער טאטע האט געטווינען. עד האט איבערגעיענט פּעקיעך סהוחה פוז איין פּואין צום צווייטעז אוז צודיק. ער האָט. אפולן ניט געקוקט אין יענעד ריבטונג וואו סאַניע און נרישא זיינען געטטאד נען. קומט, קינדער, קומט אריין אין הויז. איח וועט עפעס עסען גרושא און סאניע זיינען DN MR‏ געגאנגען. די וואוינונ? איז געווען 3N‏ טער דעד קראָם. YT‏ מאמע האָט פאר זיי צוגעגרייט א מאלצייט. זיי האבען גענעסען. גרייטא איז פארבליבען אין הויז נאכ'ן עסען, זיך דורכצו'שמועכעץ. מיט זיין שוױיגער. סאניע איז אדיין אין קדאם. זי האט ;עוואלט. ריידען. מיט'ן פאטער. ק TR‏ בעט ריך, פאטער, זיי מיך מוחל. DR‏ אזא צייט דאײפסטו ניט טראנעז קיין שנאה צו איהם. נעח אריין אין הויז אוןז רייד א פּאֵז PN‏ טער צו איהם. איך האָב מיט איהם PN‏ וואָס צו ריידען האט דער פאטע טרוקע: א זאג געטחאן די חאכט מיך ניט ;עפרעגט און דו חאסט איל I‏ אן אומגליק ;עבדאכט. יי דו האָסט זיך אויסגעכעט אזוי וועסטו שלאַפע.... איך האָב איחם ויעב, פֿאטע-ר. פארוואָס זאלסטו מיד ניט פאר'טטעהן, אויב דו האָסט איהם. ליעב, וואלסטו אטוויינינסטען געדאיפט ווארטען ביז וואנען ער וועט זיך ציז ריקקעהדען פון דער מהחמה. וואס וועפטו טהאַז ווען ער װועט קומען צוז חיק אַהן א האנט, אַהן א פוס, אהן לום איז לעבען וועל איך איחס אי איינס ייעב האַבעק! מיין קעבען איז פארבונדען מיט זיינעם האט סאניע געזאקט דו דארפסט איהם אזוי ניט באהאנרי יען. ער איז איצט מייז מאז דער פאטער YD TN DN‏ ניט געענטפערט. סאָניע איז צוריק אריין אין הויז א וויינעגדיגע. און ײײַפּעטער איז זי אוועק מיט גחושא'ן. מאָרגען איז דער יעצטער טאָג. מאַר;ען פארד אכט שיקט מען איחם אוועק. זי האט פוז איהם ניט אַפּ;עטראטען. דאס געזעגענען זיך איז געווען פיד דערליך. די מאמע איז מיט איהד געז גאנגען צום באהן. סאַגיע האט זיר ניט נקענט אַפּרייסען פון איחם. נא, טייערער גריטא, נעהם דאס האָט סאַניע איחס גענעבען דער מאמע'ם. אוידינגלעך, וואס ער האָט געזאָלט פארזעצען און פאר'ן גערר פאהרען קיין אמעריקא. אבער צוליעב דעם פּקוצלינגען אויסבדוד פון מלחמח האט ער זיי ניט פארזעצט און זיי אומ געקעהרט צו סאניע'ן. וִ וואס וועל איך איצט טהאז כיַט זװײ? האט גרישֶׁא גיט געוואָלט'! געחמען. געהמען. וְ מיין מאמע האט זיי מיר אויעק- געגעבען אלם א התונה מהנה. איך װי? דו זאלסט זיי נעהטען. טאַכע- וועסטו זיך גויטיגען און געלט. אפש- וועסטו קרינען א געלעגענחייט זיד צו באפרייען. דו וועסט אלע מאַ? פאר זיי קריגען געלט. איך דארף זיי ניט! האָט זי זיך ביי איחם געבעטען. גרייטא האט די אויריננלער גענוז, מען. ער האט זיד נאך אמאל צעקושט מיט סאָניע'ן, זיד געזעגענט מיט זיין. שווינער און ער איז ארוין אין וואגאָז. דער צוג האט זיך געריהרט... יאַמערה ליכע געשרייען, ביטערע טרעחרען... הענט האכען געפאַכעט... קופט WD‏ שען... אויף ווידער-זעה... גאָט ווייסט.... אויפ'ן וואקזאל איז סאָניע פֿאײבליז. בען מיט איהר מוטער. זי איז געווען אזוי אָפַּגעשוואכט פון ויינען או זי האָט זיר ניט נעקענט ריהרען פון LT‏ די מוטער האָט זי אונטערגעהאלטען זי זאל ניט אומפאלען. זיי האבען זיך ארוינגעזעצט אין א דדאזשקע lIN‏ צו־\ געפֿאָהרען אחיים. חדשים זיינען פאזאיבער. צוי בריעף האָט סאניא ערקאלטען פון גרישא'ן. BN AL PNy PN‏ ער איחר אז מען שיקט איהם אִפַּ אויף דעם שלאכטדעפיד, אויף דעם לעמבערנער פראנט. אז ע- האט זי-' שוין גענוג אנגעליטען, און ראס, ערגסטע קומט איצט... סאניע האט! דעם בדיעף הונדערטע מאָל רויכגע", יויענט. זי האט איהם דורכ;עווייקט מיט איהדע טזעהרען. מעחר האָט זייּ פון איהם ניט ;עהערט... זי האָט געז| IR B‏ נעבעטען גאָט ער זאל איחם באשיצען אוןז איחם צורדיקשיקען צון איחד אפילו ווען ער NP‏ פאר וואונדעט וועדען וועט זי זיד שעצען גליקבֿיך איחם צו זעהן. ן סַאָניע האט געשוויינגערט. זי האָט עם שויז מעהר ניט געקענט פַארחוילען און דאס האָט די פֿארצווייפֿלונג און טרויער אין הויז נאך שטארקער גע-"| טאכט. יֹ די איינצינע שטראהל האַפנונ; איז| געווען או אפשר וועט זיד הי מחחמה! באלד ענרינען. אָבער דע- דאַזינער, שטדאהל איז שנעל פארטוואונרען גע װואַרען. דער סוף פוז דער י:י.\־עקליכערl וועכט-מלחמה איז N3‏ געווען גאנץ; ווייט. די פארביטערטקייט צווישעג רי, מיחמחהזהאיטענדע פעלקער איז נאר; שטארקער געוואַרען. מען האַט געז קעטפט מיט דער שוירערייכסטע- אויב אידר, אדער איומיצער אין אייער פאמיליע, זייט אייף א דוועביז טישער דיעטע. ווייכט איחר ייי שװער עס קומט אן צו פלאנעװען כאַלֿצײטעז ואס האַבען א טעם און באפרירינען דעם אפעטיט. שטארק ארוו2העלפען אין דעם װעט אייך פּֿייר דזעעלאטין נאקס רזיטעלאטיז ו:וייל עם אונן מערטיירט זיד פון געפּלעיוואַרטע דױטעפאטין דיזוירט פּֿאודערס װואס זײינען 85% צוקער). נאקס ענטהאלט ניט קיינע גונעפראר ועטע פּלֿעיוואַרינ; און קיין צוקע-.

ויינץ דושעלאטין---קיין צוקער פאַר חיים און פאַמיליע טעגליכע מאַנאַזין פּיירזש DAILY MAGAZINE PAGE‏ געזונד זאַלט איהר זיין פון ד7. כ. רובאָויסקי בריף דארףךָיֶדרעֹבּיועז: DR, B. DUBOVSKY‏ Bewery, New York, N. Y.‏ 77 שוואר? בעט איך זאָ? איהם זאָגען, וואר ער קען קויפען דו העה פובער טאבלעטען, און ווען מען דארף זיו נעה מען. 9y‏ העו פובער טאבלעטען קענט איחר אלוון ניט קויפען. אוחר דארפט זיי Ryl‏ מען אונטער'ן אויפווכט פין א דאָקטאָר. און ווייל אוך האָב ערהאלטען א גרווסע צאָה? אָנפראגען וועגען דער דאָױיגער נווער באהאנדלונג פון העו פובער, יל איך דאָ געבען א לענגערע. ערקלעחרונג. העה פובער וערט פאדאירואכט. דערז פון ואָם דו ליפט און די פליהלונג אין (הערבסט מאָנאטען איז פיל מים בלומען שׁמיוב פון אלערלוו פלאנצען. און מיר אלע אַמעמען איון אָט דעס בלומעןישטיוב מיט דער לופט. l‏ אר סך מענשען ויינען סענסוטוון, עמי פונדליך צום בלומען שטוום פין איין אַדער איוונוגע פלאנצען. ווען זיי אַטעמען |אוין דעס באטרעפענדען בלומען שטויב, רופט עס ארוום אן ענטצינדונג און זויעד נאָז, האלן, לופט דעהזען, אויגען, און אין א סך פעלע פוהױט עם אייך צו אסטמאטוד שע אָנפעלע. די באהאנדלונג. פון העו פובער Nl‏ שטעהט און אווסגעפונען צו ועלפען בלוז ןמי;זְ שמווב (פּאַדען) דער מענש אוז עמצי י. {פינדליך און דאן, דורך אוינשפרוצונגען |פין קלוונע דאָזעס פון זעלבען בלימען שטווב אונטער דער הויט שטארקען דעם קערפער ער זאָל ניט רקאגידען, ווען דער מענש אָטעמט איון דעט שפויב דייך דער (דופט. לעצשעגט. האָשׁ מען עקבגערימענטירט האזן אויסגעפונען דאָם אין א כד פעלע {קען מען נעהמען די פּאָדען דויך'ן מויך (און דער פאָרמע פון מאבדעשען. אנשטאט s‏ איינשפּרוצונגען. אָבער דו באהאגדלונג, ארס א ניוע, מון PN e‏ אָנגעפּוחיט ווערען אונטער'ן |אויפווכט !ון א דאָקטאָר. פ. ק. שרויבט, דאָס ער געהמט דו' איונד שפרוצונגען געגען העו פובער שוון עמי ידובע יאָהר. צו מעג ער עס שוון אויעז (הערען? גענויינליך באשוצען AT‏ איינשפריצונה גען נאָר פאר א קורצער צייט. דאָם הויסט פאר איין סעזאָן. מען דאר. זיו דארום וויז דערהאַדען יעדען יאַהר, ן ח. שרויכט דאָס זוין חןי און צויו (קונדער ליידען. פון פויננש. קראנקהייט, ער וואיונט און דו בראָנקם און ער איז (בייט און ברוקלון. וװואָלט ער זוך וועלען ארובערצוהען נעהנטער צום פַּלאין וואן ער איבווט, זאָגען איחם. מענשען, דאַס {און ברוקלון וועט זיון פרו! נאָך מעהר |לוידען. בעט ער, אוך זאָל אוהם זאָגען צי |דאָט און טאקע אווי, אָדער צו מעג ער |זיך ארובערצוהען נאָך ברוקלון, זיין פריו -אמיה. איי צי ארײַב קרוגט אָפט אמאקעם, און ער איז צי אַרעַם צו לאוען ז' זיך קירורען. TR‏ צווייפעל צו זיין פרו! אין קונדער וועלען זיך פיחלען ערגער און ברוקלוז 1T lIN‏ בֿיאַנקס. סייניס קראנקהויטען קומען געויונלוך אַלס א פאָלגע פון א בראָנושער ענטצונדונג און נאָז, אין און גאר א ד פעלע איז עס א רעזידטאט פון אן אלערגושער עמפפונדלובקייט WY I‏ וואס אַס T‏ קיאנקער עסט, שרונקשט אָדער מוש װואָס ער קומט און בארית"ינג, װאָס ע איז נייטוג צי טהאָן אין אזא פאל, אוז דייך א סעדוע הויט פּראָבעס אווסציגעפונען צוה װאַס OT‏ קראנקע זיינען עמעפונדלוך. ווען מען געפונט דאָס איוס, איז אָפּטמאָ? זעהר גרונג דו קראנקד הייט צי קודורען. מר. ח. ג.'ס בעמערקוגג. דאָם ער אין צי אָרעם זיין פר:ו זאָל זיך קורודען, אוז ניש קוון WY WD Vl‏ זען זיין פהוו ליידען. עס זיונען דאָ אדערז גושע קלונוקס און במעט אלע דוספענסעד רים. און נבוואָהל עם נעחמט א לענגערע צייט אווסציגעפינען און רעזיוטיגען דו אורזאפען פון דער אלער ושער עמפפונדי זובקייט, לייכט יוך עם זובער צו טהאָן. באזאָרנטע מוטער. זיון איינגעךז שפארט א'ו ני'= קיין קראנקהויש. IR‏ דאָס קונד אוז אובערצויגט און דער רוב טוגקייט פון זוין האנדלונג און באשמעהט אויף זיין רעכט צו האנדלען י ער ויול, יקען עס ויין א סומן פון פעסטען כאראק יטער. עס ווענדט זוך נאָר אָן דעם, אין וועלבע. פאלען ער בלוובט אוונגעשפארט, (און צי זיינע האנדלונגען ויונען לאָגושץ יאַדער נאָר קאפרוןנע. ט.. s (1 BN אייט אמת,‎ l לוך בעהאנדעקט מען אין TAUBDIT ININE R‏ סערי נאָר די פאצוענטען, וועלכע וואוונען אין'ם דיסטרוקט, אר IT‏ דוספּענטערו געפונט זיך. איך דענק, דאָס און 2 ניי VIR‏ דיספּענסערו, 18טע סטריט און צווויטע SRy‏ וועט מען אווערע אווגען אונטערוינען. 2) ואָ, און א אייז געןזדיספּענסערי פאסש מען צו SIS‏ גלעוער, אָבער מען גוט איוך נוט דו גדעךז זעך 0 8( 03 זיי זיינען ניט אָצען זינטאָגט. שטענדיגע לעזערו פרעגט: און שעדזיך צי שׁיאָפען און א צומער, אין וועלנען עס געפונען זיך קאנארוקדיאך אי שטייגדקאך יון בפרט ווען מען קען דוײך ויו נוט עפענען דו פענסטער? שלאַפען אין א צוטער, און װײַלבען עס געפונען זיך צוויו קאנארוקלאך איז ניט שעדלוך, אָבער שלאָפען און א צומער, און וועלבען מען קען נוט עפענען דו פענסטער, אוז ואָ שעדליך. און עס מאכט קיין אינ טערשׁוד ניט צו די פענסטעו ווערען נוט געעפענט צולוב דו קאנארוקלאך אָדער MY‏ אן אנדער אורואכע. ט. פ. שׁיויבט, דאָס און זיין פֿאמילי'ע לוידט איינער פון א גייסטעס קראנקהיוט. בעט ער, אוך זאָל אוהם זאָגען צי דו ניוע איינשפּרוצינגען BRI‏ מען גוט אועלי בע קראנקע זיינען טאקע ווורקזאס אין צו עס ליונט זיך זיו צו פריבורען. נוט אלע פעלע פון גווסטעס קראנק" הויט װערען באהאנדעלט מים PR‏ אָדער מעשראזאָל. נאָר געוווסע פעלע פון משוגעת ווערען אזוו בעהאנדעלט, אין מען קען פאַראיים ניט וויסען צי דו K2‏ חאנדלונג וועט העלפען און א געגעבענעַם פאל אָדער ניט. מיר שיינט דארום, או דאָס בעסטע וואָלט געווען, ווען איהר באז ראטה זיך מיט דו דאָקטיירים פֿון'ם אנז שטאלט,. וואר דער קראנקער גקפינט זיך. JEWISH MORNING JOURNAL האביי פַּלאמָקִיו אוו חיאר העיג T S א i‏ אפ 9464 N‏ א 2 3 4 6 א כ פי f i‏ //(י י. וין I St‏ b I 6’?} i‏ אר 3 RIS‏ R i‏ g 3 S o‏ e E‏ ט -ח ר. אי י א. -י א e‏ LR b e‏ B‏ 2 צִאגּי*יֵיּאֹבּיֹ ’i"{ il‏ e‏ כי ן P‏ פ צ שִׁ i _3.9:;" b‏ %.Qm e‏ %-ךְ 4 e‏ עט פָּ T י. ייע א א 6 עי 4 טא י יע W‘‏ -י י י צ א דא RSB R s‏ איי י 2 TR g 0 i wfi% &SRR‏ א ע א איל י י 3 R‏ ייע T S‏ י¢ L W‏ יי e N‏ י י י יע א. עא י י י יע TR b‏ -י ד o 3 A e S‏ ”יְיְבֿייְ־\יַלֵךָלָיַּלָךְ*יךְיַלָיִ,לְינֶבֿכֹּךְבֿךְלָלֶךְ'יַ’ךְלָיֹּיַיּ"; e‏ י ט יע. זיל A‏ R Gt‏ י.:אי .R R BN‏ יאעעע %י g e‏ 3 נֵּ\פָּשֵׁ ’\z\“)l“"é}“‘l’ P‏ e bt‏ י ד S‏ י י י ר י י א י י צי צי י S‏ י י 7 ח ח א א ןייר ר. L RR‏ ־*\צֶיּיְיֶיָּיְ.;;יַ,יְ י ט י אי R‏ עא 1 י אפעי י e‏ פָּיֵיְ R‏ 2טי-י י B R‏ י. י י עא. ייא SR S‏ י י י י י. י י א. י עי טי י י י י י ע ע עי עט י עי י י י עלנ S‏ יאיי יי R B AN‏אי יל S R ee‏ יע; +3עטאיאי -י י ו?פֿ-\בֵ)יּ\ B B‏ A T 2‏ ט פי י ן-י אי L PR‏ אRy T e‏ י י צי י אי י-- -י אי י -י עיע ע- י. י י י י י י י י ן מיר האָבען א מוטער-טאָג, א פֿאַטער-טאַג פארװואָס אויך ניט האַבען א שוױנער-טאָג מע איז אלע אק א מאטע, אין Nl‏ איח" איז איהר טאָכטער אדער זוהן אלץ א קינר, BN‏ ווען זיי האבען! שוין אליין אײיניקלעך. זי. האלט זי,, האט דו ערפאהרונג פון יאהרען. איִןוֹ זי זשאלעוועט ניט קיין עצות, און זי מישט זיך פילייכט אריין אין זאכען אין וועלכע זי דארף זיך ניט =3l‏ שען. זי, בטבע, ר-עבענט זיך נוט מיט! דער פארגאנגענער צייט. ביי איהר איז. איהר ערוואקסענע קינר, די מיטער! ארער דער פאטער פון איינעגע קינרע- פֿונקט װי מיט יאהדען און יאהרען צוריק, ווען, ער אדער זי, זיינען נאך. געשטאנען TR VLIRS‏ שטדענג;עב מוטערליבער השנחח, י אין דעם פּֿרט איז דעם 797 198{ דעם מין, דאס הייסט דעם שווער,, שוין בעסער. קיין שנאה צו DN‏ טראַנט ניט דער איוידים אדער N3P YT‏ אויב ער דארף צו זיי ניט אגקומען איז, ער א מין אונפערמיידליכער ארטיקעל וועלכער איז ניט מולביג אוז ניט פליו-! 2 אן אומשערליכע באטעפעניש,, אֶהן וועמען די וועלט וואָלט ניט געךז קעגט אויסקומען. אויב דער שווער דארף זיין ביי די קינדער איז ער נים; ערגער י אז אייגענער טאטע. [N‏ טאטען ווי? מען אויך ניט האלטעץ. א גרויסע אונרעכט ווערט בעגאנגעז גענען דו שוויגערס. עס איז צייט מען SBt‏ רעווידירע; דעם עני; שיױיגער אוז איהר (אבג;עבען די פא-דיענטע שטעז! לונג איז דער געועלשאפט. יעדער אייז! נער ווערט, ווייזט אויס, געבארען מיט א שווינער קאַמפּיעקס און יעדע SN‏ געד מיט א מאמע קאָמפּיעקס. אזוי י N‏ איז אויד א מאמע, װאַלט געז. ווען ניט טעהר װוי ייושר'דיג, דאס אזוי װוי עס איז רא א "מאמעזטאג" און א' "טאטע-יטאָג", זאַל אויך זייז א "שוויז! געריטאָג" און אפיטר אויך א "שווערד טאָג", אויב עס איז שויז צופועל ימום טובים קען מען מאכען איין טאָג פאר ביידען "שׁווערדאו;זשוױיגעריטאָג" אוז די פאסענדסטע צייט פאר דעם יום, טוב וואלט געווען אום ווינטער, ווייל שווער און שוױיגער זיינען קעלטעד ווי טאטע-מאכע. יֹּ איך מאך עס צום פארשלאג י י י י דייטשער איד אין פּאריז דערשיסט א אידישען שניידער IR‏ זיין פרוי פּרופט. אנטלויפען, איז פארהאלטעןז געווארען אין נאס. װי עס װייזט אויס, איז ב' אר עריטט ניישט לאנג געקומען צו פאה רען פון פּוילען. זיינע פֿאפּירען זיי נען נישט אין אררנונג. עס האט זיך אויך נײטט איינגעגעבען ביז איצט צו דערגעהן די סיבה פוןז דעס שויז דערליכען פארברעכע;, וװאָרום בלאַך פארשטעהט נייטט קיין פראנצייזיש אוז ער וועט מוזען פארהערט WAV‏ דורך אן איבערזעצעל. מען רעכענט, אז עס איז צווישעז נוטאוויטש'ן און כיאד'ן געווען א געלר-יסכסוך. עס איז אויך פאראן א סברה, או דער מערדער איז נישט אין גאנצען נארמאל, יערענפאיס וועט מען יויסען גענוי רי דאזיגע שיידערליכע טראגעריע, נאכדעם וי בלאך וועט ווערען פאר הערט מיט דער הייף פון א איבעזוע צער. גוטאוויטש אוז זיין פרוי זיינעג גע-ז שטארכען אין שפּיטאל?. זיי זיינען געווען אין עלֹטער פון 60 יאַהר. מאקס בלאר איז 48 יאַהר איט. צווישען דער אידישער באפעיקעז רונג פון דער געגענד האט דער דאַז זינער וואנזיניגער פארברעכען געז מאכט א שווערען איינדרוק. דער מערדער DD‏ אידישען שנייך דער ניטאַוויטש. מאקס ניאָך, איז א דייטיטער 'איד. ביים אונטערויכען אין ארעסט האט מען ביי בײאר'ן גע פונען 4,28)0 פראנק. N‏ מעז גיט איבער, האָט דער מערד דער געקליבען געלד צווישען אידען פאר דייטשע פליכטלינגע. אלענפאלס וועט די אויפאַרשונגס מאכט אַננעה מען אלע מיטלעז צו דערוויסעז זיך פון וואנען עס קומט דאָס געלֹר צו ב?אד'ן, אויב ער אליין װעט נישט װעלען אויפקלעהרען די זאך. y‏ פאריוער "הייוט" דעי מאַיגען זשו-נאל 6 ומען עפעס פאר "פארהער'ס דעי", א יטאי, א פּאַר שטעק שיך, א באקס "פוומיודארא". סינארס, וועלבע עם !איז אי געפאהר צו רויכערן אין חויז. פּדיון איז עס אבער. דע-ר פאטער ווייסט וואס פאר א פא Y‏ פארנעהטט אין זיין משפּחה. ער איז אפילן דאנקבאר פאר דע קלוינער. אויפמערקזאמקייט וואס מען שענקט איהם פון יאהר צו יאה-ר. אויב עס פארדרוסט איהם וואם זיין ווייב קרונט א גרעסערן כבוד פון די קינדער, האלט ער עס פארבארגען טיף. אין הארצען, וויי? מוישטיינס געזאגט, וואם {איז א פאטער אוז א מאן עס איז די M‏ וואס פיהרט היינ טיגע צייטען די גרענדע אין הויז, עס איז די מוטער צו וועמעז די קינרער קלעפּען זיך. עם איז איז "מאָדהער'ס דעי" ווען מען קריגט דרך ארץ פאר W‏ אייגענער מאמען, און אפילן פאר פרעמדע מאמעם, א חוין פאר דער מאמען פון אייער ווייב. א י האט דאָך איינמאָל געפרענט: "ווען איז מאמע ניט קיין מאמע אוז ער האט (טאקי אליין געגעבען דעם ענטפער; "ווען זי איז א שוויגער". איבער שוויגערס האט מען זיך געך וויצעלט זייט די וועלט עקזיסטירט. !מען האט אפילו געמאכט יויצע; ווענען (אדם הראשו;'ס שוויגער און יערער נ איינער ווייס גאנץ גוט, אז אדם הראש!; האט קיין שוױינער ניט געהאט, דער שרייבער פון די ציילען האט קיי BN‏ ניט געהאט. יערענפאלס ניט אין איין הויז, אפולו ניט איז איין י שטאדט. אבער עי האט ;עהאט א מאמען און זי איז געווען א טיויגער, (YD DN‏ האט איחר פיינד נעהאט און דאס פלענט איהם זעחר קרעגקען. ער האט געפיהלט אז א גרייסע |עווקה ווערט באגאנגען גענען איע שוויגערס. אז עס איז א שנאת חנם, וויי? קודם כֵל איז זי דאָד א באטע, זי איז די מוטער פוז איינעם פֿון די צוויי שׁותפים וועלכע האבע; זיך פֿאראיינינט אויף זייער נאנצען קעבען אין פרייך און איז לייד, זי איז די באבע פון זיי ערע בשותפות'ע קינדער, צו וועמען איהר ליעבע געהט איבער. מען דארף ניט פארגעסען אז א מא א שוידערליכע דראמע האט זיךר אָפּגעיטפּיעלט ביי א אידישער פֿאטיייע איז פּאריז. אין הויז נומער 18 רי אבעולקאמף וואוינט זינט מעהרערע יאהרען: די' אידיטע פאמילוע ניטאוויטש. דו פא מיזיע באשטעהט פון 6 מענשען די עלטערעז ניטאַוויטש. וואָס פארנעה מען זיך מיט שניירעריי און מיט האנ דעל אין קארא ד טאמפי, זייער פארהויראטע טאַכטער מיט איהר מלאז און 2 זיחן אין עלטער פון 26 יאהר און 171 יאהר. די פאמיליע איז געווען א רוחינע און א פרידליכע. דו שׁכנים האבען געלויבט די פאמיליע גיטאוויטש אוז זיר אויסגעדריקט וועגעז זיי-מיט ד-ער גרעסטער אכטונג.. צו דער פאמיליע נוטאַװיטש אין ארייפגעקומען זייערער א באקאג-ער, א געוויסער מאקס בלאר, וועיכער וואוינט בולוואר פי די קאלווער, נו מער 10 בים. א שניידער, וועלכער איז ניט לאנג געקומען פוןז פּױזען, װואָס עס איז דארט פארגעקומען אין גענוי נישט באקאנט. מען ווייס נאָך, אז עס יאיז פאַרגעקומען א שארפע קרינעריי צווישען מאקס ביאָך אוז גוטאוויטשן. כהאך איז אריינגעפא לען איז א וילרקייט, ער האט ארױיס געכאפט פו; טא'ט א רעוואַלווער. און אױסגעשאָסען איז גוטאוויט'ט'ז. גו טאַוויטש איז אומגעפאלען א נאנא סענער מיט בלוט. זיין פרוי, וועלכע האט געפּרופט זיך ווארפען אייפ'ן מעררער, האָט איירד באקומעז עטלו כע קוילען איז רוקען. דער עלטערער זיהן פון דער פאמיליע, אפרים גוטאַ- וויטש, וועלכער האט געוואלט שיצען זיינע עלטערען, האָט נאקומען פון מערדער א קלאפּ מיט'ז הענטעל פון רעוואלווער און ער איז לייכט פאר וואונדעט געװואָרען. דער מערדער, וועלכער האט גע- \אינטערעסאנטע קִלַוונוגק רוטען די לאנראנער "טיימס" ווערט פא-ר-- רעכענט אײַס די מייסט "*oxmyo:sp‏ ווע צייטונג אין רער גאנצער DAY‏ יעצטענס האָט זי, געגען אע טרארי-, ציעס, זיךר אליין געלויבט איז פּאוס טערס, אין סטריטיקאר קארחס און אין ארווערטייזמענטס איז אנדערע צייטונ גען. ווייזט אויס, אז דאס קאָנסערוואז טיווע ענגלאנד פּראַגרעסירט דאָך. b3 3‏ דער וועלטיבאריהמסטע- קאכפּאַזי טאַר פראנץ ייסט האט געקענט שפּיעלע; פּיאנאָ בעת אויף זיינע ביי דע הענר האָבען זיך ;עפונען גלעזער וואסער פון וועלכע קיין טראפען איז ניט אױס;עגאָסען געוואַדען. sk עס‎ sk נארמאן דייוויס, וועלכער ווערט אֲני גערופען "אמבאסאדאר" עט האדרזיט" אוז קריגט יעהרליכע שבידות 17 טוי זענר מיט 800 דאָלער האָט פאק טייט קיין שׁום אפיציעיען טיטער. DN נעהמט מען יענע צייטען‎ W האט מען געקענט פאַהרען פון‎ 1004 אייראָפּא נאך אמעריקא פאר צעח דאַ-‎ קער דריטע קלאס צוליעב דער קאַנ-‎ קורענץ צווייטען די ישיפס קאמפּאניעס.‎ k X‏ ע אין סטייט מערילענד געפינען זיך איצט 88 טויזענר פערד, 28 טויזענד אייזלען, 288 טויזענד קיח און אק סען, 109 טויזענד טאף אוןז 147 טויזענד שוויינען. פון מ. רעכטמאן ביי אונו אין אמערוקא האלט מען ניט פון קעניגע און קעניגינען, מיר האבען זיי ארונטערגעווארפען מיט 2 יאהר צוריק און אונז איז צו ייעב דעם גאָר ניט ערנער געווארען, אררבה, מיר האָבען זיך בעפרייט פון דער מעגליכקייט דאס איינער זאל וועלען צומיעל? געוועלטיגען איבער אונז, אונז א דעח זאגען וואס מיר זא יען טהאָן און וואס מיר דארפען דענ קען. אין אונזער שמחה וואס מיר האבעז ניט קיין קענינע פֿארגינען מיר זיך צו מאכען שפּאס דורכפיהרען א "מאדדי גרא" און זאלבע; א קעניג וועלכען מיר טהוען אַן א פּאפּירענע קרוין און א גרויסער לוסטיגער עולם מארשירט איז דער פּראצעסיע. זיין קעניגרייך עגנדיגט זיר מיט דער "מארדי גרא" און נאבי דעם איז עד YT‏ אן איינפאכער בשר ודם. די דאַָזיגע "מארדי גראס" וועזען געפווערט בקויז איז געצעהיטע שטערט אבער לעצטענס האט אמעריקא איינ געפיהרט א יום טובֿ וואס ווערט גע פיוערט איבע-ן נאנצען לאנר, "א קעז ניגין" ווערט געזאלבט איז יענעם טאנ צו וועלכער מען ביקט זיך ניט אין שפּאס, נאַר אין פולער ערנסטקייט אוז יועבע. מען ברענגט איהר פּרעוענז טען, מען זאנט וועגען איחר אבחים. און זי, א שטראהיענדע, באהעריטט די געמיטהער פוז איחרע פארעהרער, איהר האר'ן קלאפּט אין טאקט מיט זייערע הערצער. זי איז גלֿיקליך, ניט אזוי פֿון דעם כבוד, נאַר פון דער ליב שאפט וואס Dl‏ ארויסגעוויזע; צו איהר, פון דער דערנעהענטערונג פֿון רי פאר וועמען זי איז גרייט אוועק צונעבען איהר לעבען, און זי יײַטראהיט פון דעס קענינליכען שטוהי אויף וועל כע איהרע קינדער האבען איהר אין דעם טאָג אוועקגעזעצט. אבער עס איז בײויז אויף איין טאָג. אויף מאָרגען איז זי אויס קענינין, דאס יעבען. געחט ווייטער זיין געוועהנליכבעד גאנג און די קעניגין ווערט יוירער די איינפאכע מאמע, און די באציהוננען צו איהר ווערען ווידער די איטענליכע. נאך מאדהער'ס דעי" ווערט זי אויס נאציאָנאיע פינור. R DY‏ א וואונדערבארע איינפיח רונג אָט דער "מאדהער'ם דעי". ער דערטאנט אונוז אן דער. איינציגער פַּערזאן וואס איז װי א ליכטינער שטראה? איז דעם לעבען פון יערען מענשען. א קוואל פון ליעבע. טריי חייט און איבערגעבעגהייט. א פּערואָן וואס פארבייגט איהר אייגענעם איך, און גרייט צו ברענגעז אלערליי קרבֿנות פאר איהר פליישׁ און ביוט אוז טראגט רי זעלבע ליעכע צו איהרע ;וטע און שלעכטע קינדער. זי איז א טוטער צו אלע אישהרע קינדער. יערער איינצעינער האט צו פֿא"- ראנקען זיין מוטער און די געזעל שאפט איז אלגעמיין איז איה- שורריג א גרויסען חוב, וויי? איהר השפּעה שפּיגעלט זיך אָפּ אויף יעדען דור, איך קעז דערוכער פארצייהע;: דעם קאמערציאליזם וואס 'R‏ פֿארבונרען מיט "מאָרהער'ס דעי", די וויכטיג קייט פון דעס יום"טוב איז דער עיקר, אוז אויב. צוליעב דעם Y‏ טוב לייזען סטאָרקיפּערס עטייכע דאלאר DY 'R‏ אויך ניט קיין חסרון. צוויי נוטע זא כע ווערען דערמיט עררייכט--."עמר" דארף האבע; פּרנסה (אוי, אוי, דארף מעז און די נוטע איַטע מאמע האט א נחת רוח. אוז וואס איז מכח דעם טאטעז, דער מאמע'ס אייביגער באגלייטער אוז דער שותף פוז די קינדער הם... ער איז א "בעק נאָמבער". אן איהם האט מען זיך פוז אַנהױב גאַר פֿארגעסען. די שמחח איז אין די ער'טטע יאהרען נאָר געוועז מיט דער מאמען. שפּעטער האט מען זיך אויך דערמאַנט TN‏ איהם. און מען האט איהם צוגעווארפען א "טאַנ". איך ווייס ניט גענוי ווי אזוי "פארז הער'ס דעי" איז איינגעפיהרט געוואז רען, ווייל? ער איז געקומען װוי א צו טטשעפּעניט אוןז מען האט עס אנגעז נוטען װי די "צווייטע טעג יום טוב", דאכט זיך דער זעלבער יום טוב אבער שוין ניט דאס, ניט די פויערליבקייט וואָס מען פיהל?ט ביי די ערשטע טעג. דענקען דענק איך אז דאס איז דער אויפטהו פוז די סטאַרקימערס פון נאַך א ריוח'? טהוט דער קאָפּ ניט וועה אפולו וועז מען מאכט זיך א קלענערען צומעס מיט'ז טאטעז קומט דאך עפעס אריין לייזונג. קינדער מווען דאָר יוצא זיין נענען איהם אויך, קויפט זזאַרנלאָזע יונענר" פאנגט אַן פיחלען די שווערעניש פון די ציימען און זוכט א ווען R T‏ קלאַרמאן ווערטהער דר. קלארמאן כ איך ני! M3 R‏ פֿון צוואנציק, אין דריטעןז יאַהר קאיעדזש. ניז ניט לאנג צוריק האב איך גאַר קיין דאנות ניט געהאט, אויסער רי קליינליכע זאָרנען פון די קאלערויטיבאיס מיט זייערע קליינליכע אינ טריגעס. מיינע עלטערן זיינען געווען פארמעגליך, האַבען זיי מיר נעגעבען איעס וואָס איך האָב נויטיג געהאט אדער פארלאנגט פון זיי, אוןז איך האב שטודירט אַהן הײַק. איך האָב מיך קיינמאֵל ניט פאר טראכט וועגען די צוקונפט. PR‏ מיינע עלטערן האָבען פארהארען דעם גרעסטען טייל b‏ זייער פארמעגען, און אין היויז איז ניטא די ברייטקייט צו וועלכע איך ביז געוועהנט געווען פון מיין פר'ה’:\יְ.יְ\טערֹ\ יוגענד, אוו עס זיינען דא אינגערע קינדער פון מיה. מיינע עקטערז| פאַדערען פון מיר איך זא? געה; ווייטער אין קאלערזיט, אבער איך ווייס e M‏ זיי קומט אַז מיך אויסצוהאיטען. ווי? איך אויפגעבען קאלעדזוש אוז געפינען א דזשאב און פארדינען ויענינסטענם אויף מיינע אייגענע הוצאות. ווען איח האָב דאָס געזאגט צו מייז מוטע-ר, איז זי געװואָרעז אויפגערעגט און האָט געשריען, אז איך זאל זיד ניט דערוועגען דאָס צו טהאן. שפּעטער, ווען איד האָב מיט איהר ;עהאט אן ארגומענט, און איהר אויפגעוויזען וו' שווער דאס איז פאר'ן טאטען, וועלכער איז אין די לעצטע דריי יאהר נרוי און אלט געווארען, האט זי מיר געזאָגט, איך זאָל שרייבען צו אייך און פאַלגען אייער עצה. מיין מוטער לַעזט אויערע עצות און גלויבט איז T‏ בעט איך אייך, דר. קלארמאן, דרוקט מיין קעטער אוןז אווער ענטפעך, כרי מיין מוטער זאל עס לעזען. ארטיר. אזוי פעל פארשטעהט איהר געווים, יונגער. פריינד, אז אלין וואָס איוערע. עלטערן פארלאנגען DD‏ אייך, איז פֿון אייער טובה וועגען. עם מוז זיין א שווערער אַפֿפֿער פאר זיי ביי איצטיגער צייט, אויסצוהאלטען אייך מיט קאלעדזש, מיט. קליידונג. און מיט טאשענ %B P3N‏ זיי טהוען דאָס מיט זיערע לעצטע כחות, אין דער DY‏ נונג, אז דערמיט לייגען זיי פאר אייך דעס וסיד פאר א בעסערע צוקונפט. דערפאר איז פאר אייך דו בעסטע זאך צי פֿאַלנען זייער INDD‏ צו ענדיגען קאלעדזט, און זיין דאנקבאר פאר אלין יואָם זוי טהוען פאר אייך. אָכער עס קען דאָך זיין אז איויערע גיט-מיינענדע עלטערן מאבען א טעות, ווען T‏ ווילען דורכאויס איחר זאָלט האָבען א קאלעדזש עדװוקיישאַן און וועהלען א הי,יכי,;רי,י פּראַפּעסיע. פועלע אידישע עלטערן, באזונדערם. אידישע. מאמעס, מאכען אַפט דעם מעות, צו צווינגען קינדער וועלכע האָבען וועניג פּעהיגקייט, און נאָך וועניגער חשק צו לערנען, צו געחן אין קאלעדזש, און מייהלער. אָחן טאלאנט 13 שטודירען מוזיק. דאָס ווערט געטהאַן מייסטענס פון אייגענער גאוחזוועגען, כאָטש. זיי רעדען זיך איין, און רעדען איין OT‏ מענער, אז זיי טחוען דאָס פון. די קינדער'ם-וועגען. "מיין טאָכטער שפּילט פּיאנאָ", "מיין באָי שטודירט דאָקטאֵר״,{ ווערט מיט כאזונדערען שטאַלין ארויסגערעדט פון מאטעס אזיי, אז. שכנים זאַלען דאָס הערען. און די מייסטע פאלען האָט דאָס א ווירקונג אויף די ־טיקזאל;יןוֹ פון די באָים און די מיידלעך אקוראט פארקעהרט פון דעם װואָס ווערט. דערווארטעט. וואו עס פעהלען מיטעל, און חשק, און ענטשלאָסענהייט דורכצו-. ברעכען זיך צו אן אָנהאלט, בלויבען די באָים אינמיטען וועג ניט אחין, נים אהער. און די ווירקונג. פון. די ניט-דערענדיגטע מיידלעך איז נאָך אן. ערגערע דאָס ביסעל בילדונג וואָס זיי האַבען געקראָגען האָט בלױיז. גענעהרט זויער אמביציע. ווען עס קומט צו געפינען א מאן, זוכען זיי אונטער דו אינטעז. ליגענטערע, געבילדעטערע קלאסען, וואו פאר א מיידעל אַהן געלט און אַהן א פּראַפּעסי; סיידען זי איז א גרויסע פֿארשיין איז שווער צו געפינען התנים; RS M‏ העדען מיר דעם קאַמפּליינט פון פֿארזעסענע מיידלעך "די װאָס איך האָב געוװואָלט, האַכען מיך ניט געוואָלט און די װואָס האָבען מיר געוואַלט, האָב איך ניט געוואַלט". נאָר לאָמיר ריידען פון אייער פּראָבלעם, יינגער פריינד. איהר גלויכט, אז אייערע גיטע אָפּפֿערװויליגע עלטערען מאבען ניצלאַזע אָנ שטרענגונגען פאר אייער דערציהונג, צו זייער אייגענעם שאָדען. נעהמענדיג און באטראכט אייער אייגענע דערקלערונג, אז איהר לערנט אָהן חשק, קען זיין אז איהר זייט גערעכט, און שיקען אייך אין קאלעדזש איז א פארלוסט פון געלט און צייט. איחר זייט יונג גענוג זיך צו נעהמען לערגען א טרעיד און צוגריי טען זיך פאר א צוקונפט פון שטעחן אויף אייגענע פים. דארפט איחר זיך ריכטען לויט די עקאַנאָמישע אומשטענדען פֿון אייערע עלטערן.. אויב זיי קענען אייך דורכטראַגען קאלעדזש, און זײי פארלאנגען איהר זאָלט עגדיגען קאלעדזוש, נעהמט אָן זייער אָפַּפֹעֶר מיט דאנק. א ביסעלע מעחל געדולר ווערטהער דר. קיארמאן PR‏ בין ענגיירזשט צו א יונגען מאז, וועלכען איך האָב זעהר ליעב, און ער לויעבט מיך ניט וועניגער. מיר נעהען שויז אזוי א יאהר און קומען ניט נעהנטער צו אונזער הייראט. ער האָט קיין דזשאב, קיין טרעיר, קיין פּראַפעסיע קורין, קיין. זאך ניט װאָס זאָל אַנרייטעז 1 אויף אז אויסזיכט אויף יטפּעטער. איך האָב מיך אַנגעליטען פֿון דײַות גענוג מיין גאנצען לעבען, און איך ציטער צו נעהמען אויף זיך דעם דיות פאר אלע יאַהרען, אוז קיי האפנונג זעה איך ניט. וואס זאל איד טהאָן זא? איך מיך אַפּזאַגען פוז איהם, אַדער אויפנעהמען דעם ביטערעז קאמף מיט'; דלות ביז' No‏ גיט מיר אייער ראט. בעלא iy‏ איחר מיינט דאָך ניט צו זאַגען, אז איהר האלט איהם אוים. דאָס וואָלם געווען זעהר שלעכט, און אויב ניט וואָס טהוט ער זיך אליין צו דערהאלטען ער מיז דאָך עפּעם טהאַן טחוט דערוויילע קיין זאך ניט, נאַר רעדט זיך T‏ מיט איהם אַפּענהארציג,.און אומשטענדליך דערגעהט וװואָס זיינען זיינע פּלענער פאר די צוקונפט. אויב ער האָט קיינע פּלענער, און טראכט ניט וועגען זיין צוקינפט, און איז צופרידען אזיי אָנצוגעהן פון טאָג צו טאָג, דאן קענט איחר קיין בעסערע זאך NN ISR BN‏ איבערצורייסען אייערע באציחונגען מים איהם, ווי שמערצליך דאָם זאָל ניט זיין. בעסער ליידען א וויילע איצטער, איידער שפּעטער דאָס גאנצע לעבען. אויב ער האָט יאַ וועלכע אויסזיכטען, זייט זיך מיישכ צוזאמען וועגען די אלע מעגליכקייטען וועלכע איחר קענט זעהן, און טוט װאָס איחר קענט מיט פאראיינינטע כחות. נאָר איהר מוזט האָבען אביסעלע מעהר געדולד, ווייל לייזונגען צו אזעלכע עקאַנאָמישע פראגען קומען היינטיגע צייטען זעהר לאנגזאס. D מיר קויפען וואס פאר ]2 R‏ מחיה'דיגעאָ?. זְוֶ מאָל פוטער gl‏ פּעירמאָנט'ס 26 -י %vm‏ ע.. איהר וועט שטענדיג פארלאנגען פּעירמאָנט'ס נאַכדעם י איהר וועט עס איין מאַ? אױספּרובירעז מחיה'דיג אין טעם אַנגע נעמער אראַמאט---און שטענדיג די זעלבע קוואליטעט. קינדער! שטעלט ציְ'א“ער ראריא און הערט אַנקעק ארנאלד, יעדען זונטאג, 9:45 פריה, סטיישאַן WBBC‏ 1400 קילאַסײקלם. די עכטע. מעירמאנט פוטער MAY 24, 1938. דכַעּירמאָנט'ל זיעסע מוטער אי AND‏ ע OPN3‏ אויער גראָסערי אָדֶער דעירי סטשר האט א פרישען סטאק --אוין אין קאוטאַָנס.

Page 7

TUESDAY, אייט טשיימבער אַוו קאמוירס, 85 ו,}! {ע4טע פטריט, ניו יאָרק, 5 י י ן פ ו חיס ביי אייער גראַסער ךערֹ בארומטע- סילייער. דאָסט האנדטוד איז ווידער דא פּונסט דער זענָבעד האנדטוד עקסטרא יאנג עקסטרא ברייט עקסטרא איינזאפּענד עם טריקענט דריי מאָל אזוי פיל נעשיר אין א העלפט צייט. אין די בעסעדע סטארס פארקויפעז זיך אזעלכע האנדטיכער ביז 28 סענט. דענקט R TN‏ קריגט איצט איינעם פון דיזע בארימטע געשי-- חאנטיכעה PV‏ ביי אייער גראסער מיט יעדען גרויסען פּעקערוש סילויער דאַסט די מילדע, ווייסע זייף וואס מאכט וועשדוואשען שנעלער און לויכטער. עס קאָסט נישְט מעחף װוי געוועחנליכע זייפן, און אלם צונאב קריגט איחר דעם גרויסען געשיר האנטוךד. און געדענקט, YT‏ נייער עקאַנאָמי-., שער ארענדזט אוז ביױיער פּעקערזש. איז א גחויסער פּעקערזוש מעחר װו א דריטעל גרעסער MY‏ דער אלטעריי: פּעקעחזיט. קחיגט אויערס חיינט! 2 פ עוופ. DUST S‏ N מרדכי גראַסמארק 5 5 נאַרפאַלק סטריט, ניו יאַרק די עלטסטע און גרעסטע באוואוסטע טליתים, ספרים, און פלעג סטאָר. פלענם, בעדזטעם, באַטאַנס, מעראלס, באנערם. מיר פארקויפע! יעצט אלעס מיט בילינע בּרייי זען. אידיײַע, רעברעאיעע, ענגליטע ספרים, בובער, מחברת העורה, אוז העודת נבוד, אויר,.. סטאק צו אַרדער פאר הלמוד תורה'ם, MORDECAI GROSSMARK‏ דא Norfolk Street, New York, N. Y.‏ 55 G היינט פאנגסטו בײ מיר אַן צי 50- רעדוצירען אייף א װעג װאָס דו %יֶיֹּ א -י ק װעסט גײיכען--דירך עסען ראיך W i‏ 1" בֵּיֵמֹפְּ פ קייספ ביי יעדען מאַהלצײט! ‘fij‘k»w‏ ד s et L‏ רֹיּנָּתֶּ’ צו א טכל'דיגע זאך בין &יֹפַּפּבֿיּ\ איד שטענדיג גרייט זיך 2 2 ציצוהערען: אבי ניט י ש י. קי הונגער דיעטעס X‏ 7 אַדער פייניגענדע 022 E‏ י o‏ עקסערסייז 5 איהר קענט ניט פאררייכ- יע א פארנומענעס ארער יאר i‏ שווער ארבייטענדען מאן י W B‏ װיל ניט היגגערן ן 7 אדער זיך טוטשען צו פארר 2 2 לירען וואג. אָבער ער האט 4 2 ניט קיין תירוץ װען איהר L‏ 2 באט איהם אַן דעם שכל'דיך 2 G‏ גען וועג צו רערוצירען י. 8 דורך עסען פי קיד

דער געשמאקער געזונטער קיכעל פון גאנצען ראי עם זעטיגט אָכער מאכט ניט פעט -י י -יי +א--'-יייי NN‏ ויי -y‏ ,‘7_“'2"_' דאס איז דער הנאה'דיגער וועג צו רעדן עא. צירען פאר מענער אזוי MY Ll‏ פאר {א י פרויעג ראי-קריספ גיט נויטיגע נאה- .r.’lu-‏ רונג אויף א מחיה'דיגען און ניט פעט- L pi‏ ־אֹ מאכענדיגען אופן, וויי? עס איז געמאכט S‏ פון זוז-געצייטיגטע, פרישיגעשניטענע 44 r‏ ראי. דינע. קרוכלע קיכלער וואס איתר 2 יֶ וועט וועלֶען ביי יערען מאָהלצייט דֶערך י-- י

וואקסענע אוז קינדער גלייכען ראי-קריספ? י ייע מיט מוײך, קעז, סאלאדם, פליישיגע אדער י ט.. מילכיגע זופּ. באטמירט מיט דזטעם, א. י 0600 י ד. ג. און עס איז פאר אײַעמען בעסער י י. זוי סטארטשדרייכע יײפּייזען. אייער גרא- י־ י (i‏ 1 סער האָט ראי-קריספ. קריגט א פּעז T G‏ קערזט היינט. g‏ פאר פיינערען פֿלעיויאָר ווארימט עס אָן פאר'ן סערווירען מ זיך אויסמאטערען מיט 5

הויז-רייניגונג ארביײיט

איצט איז דאַ א מאַדערנער וועג---שגעל? און גרינג--װואָס שפּאַרט אייך צייט און י געלט אויד! 6 ואַכט בעב א אין ײַפּאַרט געלט. װײל? בעביאַ דינט אייך א סך לענגער י געוועהנ" 2 י. ליבע שאַרכטקע, זאטרונע קײענזערפ---וואָס m i‏ שיערען או; שקראַכען. איהר דארפט גוצען א װעניגער בעביאַ און איהר קריגט שנעלערע עא. עא 4 רעווכטאטען. וײיל בעב"א הירקט דאַפֿעלט. R‏ כ פ. פריהער צו?אָוט עס פעטקייט. דער:אַד װיײַט צד י יע. 7N‏ אוועק שמוץ אוו פלעקען די פיינע L_ פּאַרעעלאי אויבערפיאכען וערען ניט צוז קראצט--די הענט וװערען ניט באשעדיגט-= סֶ י. .DY IR‏ איז נויננער צו רייניגען טע און י. א פאנער. גוצט בעבישַ אויף אלע טײַערע ענא-ז י 5א טעל אויבערפלאכען א:יווענס, ייאנעס, י נֵּ סינקם, רעמרירוטערעיטאָרם, א. 1. נ. אויב עס קוסט אייך צַ שװער רשס ריינינעו, זעהט B A‏ אומבאדינגט צו בייטען אויף בעם"א. הערט T T‏ רייּוךְיןאַ' 8“0 רֹערֹ-א איז דער ליבלונג פוז "רייטיד האַרום" פון 60; 2 ביז 1115 פרית--איסטערן י. י איריטע באלעבאָסטעם צײט Y 0 DS e‏ יי. g‏ געטואַירק, יעי י י -י פ אי עא. י. ן י ייע יּ e v"'*f/'-.‘!»\,'/’* L ווענער אידען זוכען י דאַ זייערע קווכים פּראפעסאר ראזענבייטח, ויען, צווייטער בעצירק, גלאקענגאסע 18 ווענדען זיך דוײך אונזע- פֿארמיטרונג צו זייערע אמעריקאגער קרובים. זיי צו פערשאפעז די נויטינע אפידייוויטס צו קענען אויסוואנדרערעןז קיין אמעריקא, די נעמען פון זייערע קרוכים דא זיי- נען פֿאָלגענרע יעקב ראַזענבליטה, געבארען אין פּישגין, ביי ניסקא, גאליציע, זייט 11 אין אטעריקא. זיסע? -אזענז בליטה מיט זיין פרוי עטעל, פֿון דער זעלבער שטאדט, זייט 1911 338 1912 שטענדיג איז אמעריקא. אי רויך, געבאָרען איז גלאגאָוו, ביי רוישא, גאליציע. געפינען זיך זייט 1920 אי אמע-ריקא.. ישראל. אוז שמעון רייך, געפונען זיך זייט 1902 N‏ אמעדיקא, קומען. דעסגלייכען פון גײאַקאַו, גאקיציע (אט די אלע זיינען קויבליכע קאַזונם צום בעטענדיגען ווי- נער איד). יצהק קאלב, געבארען אין רודניק, גאליציע, אם סאן, געפינט .19052 אין אמעריקא זייט‎ I שוועסטערעהז בראנד איז אמעריקא‎ זויט דעם יאהר 1920 משה ראטה. פוז לעזיינסק, גאליציע, אין נוו יאָרק זייט 1925 יואים וויזענפערד, גלירא קארפֿאָ- דיישאן, 5 גריסוואָלד סטרדיט, בינג- העמטאָן, נ. י. יעקב רייובמאן, ראביי (א פעטער), N‏ ניו ידרק זייט 1928, ראוב; גרינשפּאן, lO‏ גרינשפּאן, רענינא נרונשפּאן, אע פון רודניק, אם סאן, גאייציע, זייט 1898 און 1900 N‏ אמעריקא, זאַלען זיין אין די קאָרז קען ביזנעם איכפּארט פון פּוילֶען, עם הייסט, אז זיי זיינען זעהר רייכע לייט. מעלדען אמעריקאן פּוילישירזשו- שלוסדעליםב בר. 314, יאָנקעיס די געגערא? עקזעקוטיײַע פון אי'דייטינאז צואַנאלען ארבייטער פארבאנד פאררופט א פפעציעלע זיצונג פון אלע מיטגלידער פון שלום עזיכם ברענטט 214 פאר דינסטאַג דעם 54טען מאי, אין דזיטואייט קאַמיוניטי צעני טער, בראָדװי און גיאן סטריט, יאַנקערס. חבר א. מיעראַויטש איז ספעציעל דעלעז זירט געװאָרע? פוז גני} יאָרקער שטארט קאֵז פוכעט פוןך אידיעי;אציאַ:אלען ארבייטער פארבאנר צי דעם דאָזינען מיטינג, אויפצו NP‏ ד! הברים װעגען א זעהר װיכטיגען ענין. YOOI‏ געשעהעגיטען. אין אידיטען לעז בען אין אייראַפּע IR‏ אמעריקע מאכעז דורב DMK‏ װיכטיג אז דער אידושינאציאַנ:אלער ארבייטע"ר פארבאנד Nl‏ אויפנעהמען די דאַזי;:ע אוים;:אכע או; אלע חנרים דארפען זײן באקאנט מיט די ענטוויקלוננען פון דער סיטואציע. טיין אָנקעל רכי עקיבא איז גע דעכט! האָט חנה זיך אָפּגערופען, מיר דארפען טהאָן אלעס וואס איז מענייך צו פארמיירען א מלַחמח, איך בעט דיך, בר כוכבבא, האָט רבי עקיבא געזאָגט גיב חנה'ן די ערלויבניש צו טאכע; דו רייזע טיט חבו ישמעאל'ן. איך זעה ניט איין פארוואס דו ביזט אזוי נייגעריג צו געה; נאך מצרים T lIN‏ אויסגעשטעלט צו פארשירענע געפאהרען האָט בר כוככא זיך געז ווענדעט צו חנח ן. שׁלוחי כצוה אינן ניזוקין (די וועלכע זיינען שלוחים צו טהאן א מצוה ווערען ניט באשעריגט) זאָנט איהם -בי עקיבא. אז דער הייליגער רבי עקיבא פאריאננט אזוי, ווע? איך ניט זיין דאז געגען, האָט כר כובבא געזאָנט אוז איך וועל דיר געבען די ערלויבניש, אַבער מיט'ן באדינג, אז דאָס זאָל גע טהאז ווערע; בסוד. קיינער דארף ניט יויסען פון! דעם אז דו און רבי ישמעאל זיינען געפאַהרען נאָך מצרים מיט א מיסיע פון שִׁיום, נדי די באנייסטערונג אוז מוטה פון קאמף געגען די רויטער זאָלען ניט אָפּגעשוואכט ווערען. דאס וועט געטהאז ווערען אין דער שטיל. האָט רבי עקיבא געזאָגט ---און דערוויי? וועסטו בר כוכבא אַנ געה; מיט אלע דיינע פארבערייטינגען. ווען וועסטו מאכען BT YT‏ מויז ליעבע חנח האט בי כובבא זי געפרעגט. חנה האָט א קוק געטהאַז אויף רבי ישמעאל'ז און ער האָט געענטפערט פאר איהר. מיר טאָרען קיין צייט גיט פאר לירען. מיד וועלען דארפען אַפּרײוען אזוי שנעל י מענליך, וויי? גאכהער קען נאד די צעזארין זיד אומקעהרען 1 קיין רוים. אין א דריי טעג ארום געהט אָפּ א שיף נאך מצרים און מיר וועלען אויף YT‏ דאוינער שיף אַפּרייזען. זאַ? נאָט געבען אז איה- זאָלט באגליקען אין אייער DT AP‏ אונקלוס געזאנט, עס איז גאנין מעגד IR D|‏ אדחיאנום וועט ניט וועלען אז זיין אמאלוגע -זינד. זאַ? באקאנט ווע י רען און ער וועט איינגעהן גרינגער צו מאכען די לאנע פון די אידען אין ייהורח. קאפיטע? J‘B’JNTT'S-}:.N-_I"N‏ ווען רבי ישמעאל TIN‏ חנה זיינען אנ- געקומען אי אלעקסאנדריא, האָבען זיי אויסגעפונען אז די צעזארין פסאבינא געפינט זיך ניט אין דעם זעלבע; פּיֹאין מיט דעש צעוזיד אדדיאנוס. זי האַט פארנומען א באזותדערע; פּאלאין גאנ'ן ווייט פון דעם פּאלאין וואו אידריאנום האט זיך אויפנעהאלקטע:. עס איז ניט קיין גוטער סימן! האט רבי ישמעאל געזאנט צו הנה'ן, אָבער עס וועט ניט שאדע; צו געהז צו איהר. ער האָט זי באגלייט ביז דעם פאלאין, חנה איז צוגעגאנגען צו דעם אריינגאנג פון פּאלאץ. זי האט זיך געווענדעט צו איינעם פוז די וועכטער ער זאָ? מעל דען דער צעזארין אז חנה פוז יחורה, איחר אמאָליגע קאמערימיידעל װיל אריינקומען. פאבינא האָט זיך זעהר שטארק דערז פרעהט מיט איהר. זי האָט איהר זעהר פיין אויפגענומען, זי האָט איה- אויס געפרענט ווענען איחר יעבען און אלעס וואם האָט פּאסירט מיט איהריזינט זי האָט זיד אומגעקעהיט מיט דעם דאָק טאָר ישמעאל נאָך יהודה. (פארטזעצונג פאלגט) סי געיט אסאָסיאײשאָן ערקלעהרט העכערונג אין "ביטש קארד" פּריין 8 פּראָפּערטי איינענטימער, וואס זיינען אויטאמאטיש מיטגייערער פוז דער אסאַסיאיישאָן, האַבען 227 זיך נאטיילוגט lIN‏ מיטינג און האָבעןז מיט 8 נעגען 2 געשטימט פאר'ן העבעז רען דעם פּריין. מר. פינקעלשטיין האט קאטעגארי'ט געלַייקענט, או די אסאָסיאיישאַ! האט נאווענען האה-יאייגענטימער אין פי געיט ניט צו פארדינגען קיין פּיא'ן פאר מיטינגען פון דער לועג. ער האָט אויך געזאגט, או די אסאָסיאיישאָ; האָט גארניט גענעז דעם, או די טענענטס זאיֶען פיקעטע; און פּאראדירען אין סי געיט נופא. זי איז אבער געגען פיך קעטען ביים הויפט אריינגאנג, ווייל איצט איז דער אַנהויב פוז סעזאן ווען פיעלע מענשען קומען דינגעז וואהנונ גען פאר'ז זומער אין סי געיט, אויף וואס פיעלע הייזער אייגענטימער און אױיך פיעלע פון די טענעגטט ווארטען א גאנץ יָאֲהר. דער פּראָצעס פֿו; די פופֿצעהן ארעז סטירטע פּיקעטס וועט פארקומע! מאָר גען, מיטוואָך, אין קאני איילאנד פּאָז לים קאורט. אנקלאגע ווייזט ארויס סימפאטיע צו יונגען טערדער ניי אנפאנג פון טרייל באִי אויף דעם גרונד פֿון צייטווייליגער משוגעת, אלע פראנעז וואָס די אָנקלאנע האט געשטעיט די דזשורי-קאנרידאטען SN‏ בען אויך געוויזען, או די סטייט וי? אויך האנדלען מיט איינזעהעניש און איז פאראינטערעסירט בײַױין אין קרי גען א גערעכטען ווערדיקט. איירערל קווינס קאונטי ריכטער טהאמאס דאונס האט געעפענט דעם פּיאָצעס, האט דער יאַיער פון דעם יוננען אָנגעקיאָגטען צוגעשטעקט צוויי בריעף. איין בריעף איז געווען אונ טערגעשריבע! פון דאָנאלד קאראָ?'ס. עלף זונגע פריינר, פֿון דער דושעקםאִז\ האיטס גענענר, וואו זיינע עלטערען. וואוינען, אוז דער צוויייטער בריעף איז אונטערגעשריבען; פון 186 שכנים. ביידע בריעף האָבען שטארק נעלויכט דאָנאלד קאראָל? אלס אן עהרליבען, גוטמוטיגעןז אוז פֿריינרליכען באָי, e P נעוזשאגעו וכיצין קומט מיט דער שיף "פּילסודסקי," קומט דאַגערשטאג, דעם 26טען מאי, די. השום'ע בערזשאנער רביצין, די פרוי. פונ'ם באוואוסטען חסידישען רבי'ן, הרב הצ' ר' יוא? האלפּערון שליט"א, פון 108 ריוױיננטאַן סטריט. די רביצין איז די טאַכטער פון זשעלינער רבי'ן. זצ"? און די מוטער פון זאבנער רב. י א קאמיטע פון בערזשאנער, זשעלי נער און זאבנער חסידים אראנזשירע! א ניויסען קבלת פּנים פאר די חשוב'ע געסט, PN‏ הויז פונ'ם כבערזשאנער. ירבי'ן, פאר קומענרען. שבת גאכט. JEWISH MORNING JOURNAL NI D ווים ניט וועלען, אז די זינד פֿון; איהן מאן זאַ? ארויסקומען אין רער עפענט' קיכקייט און רעריבער איז מעגליך א זי וֶועט אויסאיכען איהר איינפלוס אי זעהן, או ער זאָ? מיררער ווערען צו ד' TR‏ איך גלױב אין דעם ניט!--! 18D בֿר כוככא געזאנט מיין פעסטע ןיִּנֵּיבִערצי'ינו:נ N‏ אז מיףר דארפען קעמפען און מיט דעט כח פון אונזער: שווערד ארויסיאַגען דעם שונא. פון אונזער לאנד אדליאָנום וועט זיד; פאך. קיינעם. איצט ניט אפּטרעקען, אִפילן ווען דער סוד זאָ? ארויסקומען. או-פלאטינא'ס זוהן, -וועלכער איז אין| יֶפָּגינע־;מאָגּאטעזַ נאָך זיין געבורט געז עמאַרכען,. איז. ניט געווען פון טראי| 'ייאָנום'ן, נאַר פון אדריאנוס'ן. DB e האָבען נאַר װאָס אויסגעז. R TN TP‏ ויכטיגען סוד האט רבן,, ישמעאל געזאנט מיר האָבען' \יּודָּפָּערװאוסט, אז אדריאנוס איז בא"| שאיגען דעם. טראהן דורך שווינרעל, e‏ ושמעאל האָט איינגערוימט אין בהאַנכבא'ם אויער די גאנצע געשיכטע אס ער האָט געהערט פון אדריא-! גוס'עס לייב-וועכטער. בריכוכבא האָט אָבער געשאָקעלט; מיט זיין קאַפּ אויף ניין, איך בין גענען דעם, אז מיר| זאלֶען װוידער מאכען א פארזוד צו רייך, !דען ווענען שלום מיט ארריאנוס'ן, און N TR‏ ניט אז חנה. מיין כײה, זאִיֹ.] /מאכען אַט דו דאַזיגע רייזע נאך אלעקד! ;סאנרריע. רבי עקיבא איז צוגעקומען און ער. האט געבֿענשט בריבוכבא"ן. ר' ישמעאל האָט איבערגעגעכען רבי י עובא'ן דעם געשפּריער וואס ער האָט! י געהאט מיט בריבוכבא'!. פ בין איך ניט גערעכט-- האִט] פריכופּכא זיך אָפּגערופען מיר טאָז רען זיך מעהר ניט פאהלאזען אויף דעם] י חסד פון אדריאַנום'ן. ער וועט אפייו גיט וועלע: הערען דערפון פֿונדעסטווענען וועלען מיר פון רֶעם גאָרניט פארלירען האט רבינֶ עקיבָא געזאָגט עס וועט ניט שארעזזְ אויב זיי וועלען מאכען א פַארזוך דורב", צוקומען אויף א וועג פון שלום. עס YN‏ אונז זעהר פיע? שאָדען ברענגען האַט בריכוכבא געואָגט. וויי? אזוי שנע? וװוי אונזערע ברי־וֹ ער וועלען זיך דערוויסען אז מעז איז| געפאַהרען פארהאנריען שיום מיט! רוים, וועט זייער באגייסטערונג אפגע- שוואכט וועערן. איצט, אז זיי זעהען| דאס עס איז קיין אנדער אויסוועג ווי| מיחמה ניטאָ, זיינען זיי אלע גרייט צו קעמפעז Y‏ לייבען פאר דער באפריי"| אונג פוז יהורה. אָבער אונזער חייליגע ה.ירהן ואנט אונז אַן, אז איירער מעז באז שׁליסט ארויסצוגעהז מלחמה האלטען מיט דעם שונא, דארף מען פריהער מאכען א פארזוד צו רעדען ווענען שלום, אוןז אז דאס ועט ניט געלינגען, ןװעיֹ,עז מיר דאן זיד באנוצען מיט'ן שווערד... פון דער פריהערדיגער אדמיניסטראה ציע, ביז IR‏ ערך 80 טויזענט דאָלאר, קאיער פינקעלשטיין האָט באטאָנט אז די עקאַנאָמיע אין די לֿעצטע יאֶה דען איז געווארען מעגליך אין א גרויז סעד מאָס צוייעב דעם וואס די איצז טינע בעאטטע מיט פּרעזירענט מעני דזטעקסאָן בראש, ארבייטען אומזיסט, לייקענט אפּ קלאנען וועגען דער קלאגע פוז דער לעצי טענס געשאפענער טענענטס ליעג, או די אסאָסיאיישאָן האָט איהר איגנאַ- רירט, האָט מר. פינקעלשטיין ערקלערט IN‏ די אסאָסיאיישאָן באשטעהט פוז פראַפּערטי אייגענטימער און אז ווען זי זא? אָנהױיבען אנערקענען טענענטט גרופען וועט זי זיך שאמען צרות אֶהז א ברעג. י ער האָט אָנגעוויזען, אז דער בא" DY‏ 1% העכערען דעם פּרייז איז אנ גענומען געווארעז לעצטען יאנואר, נאכדעם ווי די פראגע איז גיינדליך באהא;דעלט געיוארען אויף צוויי מי טונגען און אלע איז סי געיט האָבען געוואוסט וועגען אוא פּלַאן. פון IT‏ אין אן אטמאַספערע פון סימפּאטיע פאר דעם יונגען 16 יעהריגען דאנאלר קארא?, וועלכער האט ערטאָרדעט זיין 18 יעהריגער געליבטע, שאריאט מאטהיעסען, האָט זיך נעכטען אַנגע פאנגע; דער פּראַצעס אין לאָנג אייז DY‏ סיטי קאורט. דער יונגער קארא? האָט געהאט א זעיבסטמאַרר-אפּטאך מיט זיין געליב טער, ווען זי האָט אויסגעפמונען א!ו זי שוואנגערט. גאכדעם וװי ער האָט זי דערשאָסען. האָט ער זיך דערשראקען און נישט דורכגעפיהרט די צווייטע העיפט פון דעם אַפּמַאך. בעת מען האָט אָנגעהויבען צו קליי בען די דזשורי זיינען אין קאָורטפרום געזעסען די עלטערען פוז דעם יונגען מערדער און פון דער עוױמאָררעטער. ביירע עלטערען זיינען נאָהענט בא פריינרעט אוז זיי זיינען ענטשלאסען צו העלפען דעם 16 יעהריגע; באָי. די עלטערען פון דער ערמאָררעטער מיו דע? האבען גלייך נאך דעם מאָרר פון זייער טאכטער זיך געשטעלט אויף דעם שטאנדפּונסט, אז דאנאלד האָט ליעב געהאט זייער טאָכטער און אז איץ וואס ער האט געטאָן איז געווען א רע- זויטאט פון א קינדערשער ליעבע. ביירענס עלטערען האָבען די, באננָּע צייט גע'טענה'ט, אז די שולד IR‏ אייגענטליך זייע-ע, ווייל זיי האבען גישט גענומען א געניגענדען אינטעז דעס אין זײערע קי;דער.. אויספרעגענדיג די דזשורי-קאנרי דאטען האָט סידני ראזענטהאל, דא נאיד'ס יאָיער. געגעבען אָנצוהערען, אז ער LYY‏ פארטייריגען דעם יונגען 7 אָזינינעלער היסטאָרישער אָמאן פון שאול סמּיר Copyright by Saul Saphire, 1938‏ (פאַרטזעצונג) DY‏ איז נאָר פארבײיבען איין קײיינער מיטעל, און עס איז אונזער פייכט מיט איהם זיך צו באנוצען, פוז יויכט וועלֶען מיר דורכדעם קענען פאר מיידען בלוט-פארגיסונג האט רבי ישמעאל געזאָגט איך ווע? זיך דאס אונטערגעהמען דורכצופיהרען, אבער איך ווֹעל זיך נויטיגען איז חנה'ס חירף און איך האח, אז דו וועסט שדלויבען חנה'; ראָס צו טהאַו. איך וויל, רבי ישמעאל, אז דו זאיסט מיר דערקיערען גענויער וואָס דו טיינסט--- האָט ברזכוכבא זיך צו איהם געיוענדעט. ---אדריאנום און די צעזארין סאבינא געפונען זיךר אין איעקסאנרריע האט דבי ישמעאל געזאָגט דו ווייסט דאר אז איך און חנה זיינען מיט יאַהרען צודיק גענומען געוװאַרען אין געפאנ גענטאםט דודך קוויעטום'ן און הנה איז געװאָרען סאבינא'ם קאמערימיוז LSy‏ איך בין געווען דער דאָקטאַר אין דעם פאלאץ פון פּיאטינא'ן. דארט. האבען D‏ זיך דער-וואוסט א סוד וועז נען אדריאנוס'ן און פּיאטינא'ן, או ווען מיר וואלטען עס אין צייט. ענט דעקט, וואָלט ארריאַנוט קיינטא? גניט געקאַָנט ווערען רער צעזאר פוז רוים. אויף דעם סמך פון אַט דעס דאזיגען סוד האָב איך געוואלט אַפּרײיזען מיט חנה'ן נאך אלעקסאנדריע. פאר איחר וואָלט געווען זעהר גרינג צו קריגען צוטדריט צו דער צעזארין און זי וואַיט זיך מיט איהר דורכגערערט און איה דערצעהלט אלעם וואָם מיר ווייסען, דאן איז מענליך, אז זי וואָלט זיד אוני טערגענומעז צו מּועל?'; ביים צעזאר, ער זאֵל אונז באהאנדלעז מיט חסד. נוין איך האלט דערפון ניט! האָט בריכוכבא זיך אַפֿגערופען מיר ווערען שטארקער און מעכטיגער פון טאָג צו טאָג. גאר אין גיכען וועל איד זיך קאָנען פארמעסטען אין כחות מיט אדריאנום'ן. מיור וועלע; די רוי מייטע חייות פארואגען פוןז אונזער יאנד. זיי וועלען מיט חרפּה זיך צוז ריקציהען פון יהודח אָבער פיקייכט וועט פאָרט מעג S‏ זיין צו פארמיידען א מהחמח--- האָט רבי ישמעאל זיך אָפּגערופען אויב אדריאָנוס זאַ? דורכדעם װואָס ער וועט ניט וועלען אז דער סוד זאָ? ענט דעקט ווערען, זיך צוריקציהען פון יהודה, וועסטו בעסער קאַנען באנוצען דיינע יונגע העלרען פאר פרידליכע צוועקען. מיט זייער הייף וועסטו קעז נען צוריקבויען די חורבות פֿוןז אונזער הױפֿטשטאָדט ירושלים אוןז בוען דעם בית המקדש. אדריאנוס האָט איצט קיין מורא ניט פאר דעם וװואָס דו וועסט איחם סטראשען צו ענטדעקען די זינד פוז זיין יוגענט האָט בר-כוכבנא געזאָגט. דאס ווייס איך! האט רבי ישמעאל געזאָנט און דעריבער וװעל איך ניט נעהן צו איהם, נאָר איך וויל או חנה זאָ? זיך דורכרערען מיט דער צעזארין סאבינא'ן. זי וועט דאָר געז דע- קאמף, וואס די טענענטס פון סי געיט האָבען פארפיהרט געגען דער דארטיגען אסאָסיאיישאָן פאר העכע רען דעם פּרײיז פון "ביטש קאררסם" צו פינף דאלאר א קארר, איז אן אומ" גערעכטער, וויי? די פינאנציעלע לאגע פון דער אסאַסיאיישאָן, וועלכע זארגט פאד דעם וואוי?זיין פֿון פי געיט, האָט עס. געפאדערט. אטידי ערקלעהרונג האָט דייוויד פונקעישטיין, לאיער און סעקרעטער פון דער אסאָסיאיישאָן, געמאכט פאר א רעפּאַרטער פון "מאָרגען זשׁורנאל" אין פארבינדונג מיט דעם קלימאקט פון קאמף וואס איז דערגרייכט געווא רען לעצטען שבת, ווען פומצעהז פּער זאַן זיינען ארעסטירט געווארען פאר פּיקעטען געגעז דער אסאָסיאיישאַ!. דער כאשיום צו העכערען דעם פּרױיז פוז "ביטש קארדס" פון דריי אויף פינף דאָלאר, האט מר. פונקעל שטיין ערקלעהרט, איז אנגענומען גע ווארען בכדי מעגליך צו מאכען פאר דער אסאָסיאיישאַז צו טהאַז צוויי וויכ טיגע זאכעז 1) צו העכערען געה האלטען פון IT‏ פערציג אנגעשטעלטע פון דער אסאָסיאיישאָן; ט) צו מאכען א ריע "אימפּרואוומענטס"? אויף'ן ום ברעג (ביטש) פון וועלכע אלע איינ וואהנער וועלעז געניסען. הננפה איז געפאלען כאטש די פערציג אנגעשטעלטע ביי דער אסאסיאייטאָן, צוואנציג פּאליס לייט און צוואנציג אנדערע ארבייטער האָבען קיין הוספה ניט געבעטען, האט די אסאָסיאיישאָן באשלאסען זיי צו העכערען די געהאל?טען אויף צעהן פּראַצענט. די פּאייסלייט וואס קריגען 14 א וװאָך וועלען קרינען $26.10 און די אנרערע ארבייטער, וואס קרי נען צו 821 א וואָך וועלען קריגען 0 צווישען די' באקוועמליכקייטע!, וואס די אסאָסיאיישאַן פּיאנט, געמי נען זיר א "קריב" פאר קינדער זיך צו באדען: צוויי זו;ירעקס מיט פרייע שטוהלען; צו פארגרעסערען די לא וואטאריעס און בויען נייע; טרינק פּלעצער אויף אלע ביטשעם; און א רייע אויסשטאטונגען פאר פיזישע אי בונגען. TR‏ אַט"די נייע הוצאות, הָאֵט מר. 3B‏ קעלשטיין אנגעוויזען, וועלען אוועק נעהמען מעהר ווי די העכערונג אין פּרייז פון "ביטש קארדס" וועט אריינ בריינגען. דערביי האָט מר. פינקעלשטיין אַנ געוויזען, אז בעת די הוצאות ווערען פארגרעסערט איז די הבנסה פון דער אסאַסיאיישאַן געפאלעןז אין די לעצטע יאָהרען. איהר הויפט הכנסה איז פֿון שטייערען אויף הייזער און באדען איז סי געיט. האָט מען אבער איז די לעצ טע יאַהרען אי פארקלענערט די אסעס מענטס אויף די הייזער און אי די שטייערען. טראָץ דעם איז דער איצטינער באַארד אוו דירעקטאָרס געלונגען אין די 8 יאַהר וואס זי איז אין מאכט צו-פארקלענערן דעס דעפיציט פון 132 טויזענט דאַלאר T DY‏ האָט גע'ירשנט -ײדער מאַוגען ושור-גאל דאט דערצעהיט וועגען שניידער"ל, האט ער כמעט אלַע געדענקט, און דעם עולם, DR DN‏ צון. איהם נעקומען אין שענק אריין, האָט ער די דאזינע מעשות זעהר שעהן איבערגעגעבען. ווענען ניי עם רבי';. האט. ער גיט געוואוסט זאַל ער האלטען פון אוהם, אָרער ניט ער האָט געהויבען מיט די אקסלען, אז מ'חאט איהם געפרעגט זיין עצה: ""וויים ניט". ער האָט די צעחיצטע אידען איצט אין זיין שענק דערצעהיט ווענען רעם פרעמדרען איד, וועלכער איז QIR M3‏ איינגעשטאנען מיט'ן קדאנקען זוחן "מ'זאנט, אז ער האָט זיך צו שטארק גע'עסק'ט מיט קבליה, און דודך א פאלשען שם..." די שרעקליך אויפנעריסענע אויגען פון די אידען האָבען אייזשע'ן געז וואָיט איינשלינגען. ער האָט ווייטער דערצעהיט: "רער יונגערמאן האָט דורך'; שֵׁם זיד געז וואַלט פארבינדען מים א גרויסען צדיק, וועיכער האָט אמאֵל? געיעבט דאָרט אין יענער שטאָדט, אין קיר"ה. דורד'ן צדיק האָט ער געוואלט געז וואויר ווערעז סודות פוז יענער וועלט. אָכער פּיוצים האָט א קול אַנגעהויבען ארויסרעדען DD‏ איהם. און מ'יוייסט ניט: איז דאָס קו פוז'ם צדיק, אדער פון א זינדיגען, וועלכער האַט אין יעד נער שטאָרט ;עיעבט און איז Y3‏ שטארבען; אין דער זעלבער צייט פוז"'ם צדיק. שׁוין באיד א יאהר, אז דער יונגערמאן האט דעם דיבוק אין זיך." ביי די אידען האָבען זיך האָר און גענעל אויפגעשטעלט. און ר' אייזשע האָט ווייטער דער- צעהיט: "כ'האָב אליין גערערט מיט דעם יונגענטאן. מיר דאכט זיך, אז ס'איז ;אַדניט קיין דיבוק, וואם רערט ארויס פֿו; איהם." כמעט איע אידען האָבען איהם איז בערגעריסען "ראָס קענט איה- DY‏ וויסען, 9/ אייזשע און דרויסען איז געוואַרען א געלאז פעריי. דו אידען אין שענק האָבען זיר גענומען שַטופּען צום פענסטע-ר. קותות "זיי געהען שוין N‏ שענק איז געבליבען קיידיג. אין דרויסע; האבען אלע מיט אפעי גע מיילער, מיט ארויסקריכענרע אוֹיז גען פון די לעכער זיך געריסעןז צום נאניקע? מיט עטייכע געמויערטע טרעפ, פוז וואנען דער איד האָט באךז דארפט ארויסקומען מיט'ן זוהן. די טיר האבען די TR‏ געעפענט כמעט מיט זייערע גלֿיהענריגע בליקען. ווען זי האָט זיד אויםגעמאכט, זיינעו איע בלאם געוואַרען. ס'איז ארויסגעקומען א בײייבער TN‏ מיט א שווארצער נאָרד און אריינגעקראכענע אויגען איז מח און געפיהרט א קראנקען יונגענמאן ביי דער האנט. דער בחור איז געווען א IR YR‏ שיאנקער, אריינגעראָטען אי! פאַטער, נאר זעהר דאר, IR DR‏ א טראַפּען ביוט אין אַפּגעצע-טען און אויסגעצויגען פּנים. די אויגען זיינען געווען גרויסע, מיט א מאָדנעם פייער PN‏ זיי. לאנגע געקרייזעלטע פּאות,. שווארי-זיירענע הערעלאד אויף דער. גאמבע און אויף דער אויבערשטער, ליBּ, און א זיידענער זעהר VIR‏ שווארצער בעקעשע. דער עולם האָט זיך געשפּאַלטען אי צוויי רייהען, און געפֿיהרט צווי שען זיך דעם איד מיט'ז זוהן צוםזְ* רבי'ן. דאָרט האָבען זיי זיד צוזאכענ-| געגאסען מיט'; עוים, וועלכער האט שויז אזוי לאנג געווארט. באלר האַכען אנגעהויבען לויפען מענשען פון אײַע זייוטען מיט וויידע ילַקות "זיי זיינען A W‏ ס'האָט זיך באוויזען דער שמש פון שו? און געשריגען "מאכט א וועג! יאָזט אדורך!" אז דער שמש איז פארשוואונרען. מיט'ז איד און מיט'; בחור אין לאנז גען פינסטערען קאָרידאָר פון איטען געמויערטע?ל הוז, וואו דער רכי. האָט געוואוינט, איז צווישעז איבערגעבליד בענעם עולם איז דרויסען געווען אזא שטייקייט, או זי האט אזש אָנגעװאָר פען א פחר. די נאכט איז צוגעפאלעז אוננאמערקט. פון פֿינסטערען. קאַרי דאָר ארויס האָט אָנגעהויבען שלאָנֶען אן אימה. ס'האט זיר די אירען געז דאכט, אז ס'ראטהויז וואס אי געשטאנען אין מיטען מארס וואקסט, און ווערט אלע מא? העכער. DR‏ העכער. דער בלעכערנער האָה! אויף'ן שפּיץ דאך האָט זיר גיך נע דרעהט און שרעקליך גערוישט. דער B‏ מוז ארום, און באזונדערס פון אלטען געמויערטען הויז, האָט זיך אֶנֵי געהויבען פארוואנדלעז איז א מאומח דיגען פוד. דער זעלבער סוד האָט זיר אויך גענומע; גיסען דורר די פענסטער ביים רבי'ן, אין וועלכע ס'איז נאך געווען פיגסטער. דער סוד איז געוואַז רען אע מֵא? אונהיימליכער, זיך געז שפּינט און געוועבט, אוז גענומען איינ" הילען די גאנצע שטאדט: די הייזער, די פאנייקען מיט די הויבע קוימענס און די קירבע. איז צוויי פענסטער פוז"ם געמויער טען הויז איז ליבכטיג געװאָרען. אבער דער פּחר אי:'ם עוים, וואָס אין גע שטאנען הינטער די מענסטער, איז N‏ גרעסער געווארע!'. ס'האָט זיר די אידען אַנגעהױיבען דאכטען, אז זיי זעהען שרעקליכע געשטאלטען קריכען. זיי האָבען אוים;עשטעיט די אויערען ס'איז זיי פארגעקומען, װוי זיי וואלטען געהערט רעדע; ביים רבי'ן, שופריבלא זען: "תקיעה... שברים... תריעה... נמעט יערען פון זיי האט זיר געדאכט, או ער הערט דעם רכי'ן שרייען צום דיבוק, ער זאל ארויס פוז'ם יונגענ מאן. נאַר דער דיבוק יויל ניט פאָלגען. דער רבי ווערט בייז און. חייסט בלֿאַ- זען א תקיעה גדו"ח. טייל? האבען אפילו געהערט א קוויטש פוז'ם דיבוק ביים ארויספליהען פוז'ם בחור. דער גאַד זיינען זיי אָבער מיער געוואָרען, געפיחלט ווי ס'שטעכט זיי אין די אויערען און אין דער ברוסט ביים אַטעמען. נאַר שפּעטער האָבען זיי דייטייך געהערט דעם רבי'ן רערעז.. זיי האַבען געהערט, ווי ער מרענט און מען ענטפערט איהם, אמאַל מיט א נראָב IR P‏ אמאל מיט א דין קראנק קול?. זיי האַבען געהערט: "נישטא קיין יענע וועלט, און קיין גאט איז חימעל ב?ויז א דייוועלט איז דא! אויף דער ערר איז אלץ: דער גיהנם און גן עדן, YT‏ מלאבים און די שׂרדים, די שכינה או די מיכה שבא, נאט און אטמדאי!", די שטימע, האָט זיך וֶערען געראכט, קומט פון דער ערר ארויס, אַדער פון. וואלד הינטער דער שטאָרט. ביי די או דען האָבען געקלאפּט די צייהן. איינער האָט זיר געשטופּט צום אנרערען און געשעפטשעט "ער האָט דערמאַהנט M‏ שדים, ד מלכה שׁכא. און אשמראיו 3 (פארטזעצונג מאָלגט) צוויי ננבים ראָמאן פן שמואל לעווין RNy‏ הינטעז די פענסטער. דארט י זיינען אירען געעטאנען און געווארט (ביז ס'וועט אדייסחומען דער איר מיט'ן זוחי. OBRS‏ וועט ער באדארמען ונעחן AN B‏ די נאכט DU‏ דער חוולינעח צחית ארויסטדייבען דעם /Y‏ אויזיטע. זיינע זיהן אוןז טעכבטער, און אפילן די איטע זיין וויים דאבען געצאפּט ביער פון די דריי גרוי כע אנטאיחזעס אזויס, אוז צונעטראָז נען דעס עולם, די אירען, וועלכע האבען ביוין טויקמאר געטרונקען א גלאָז ביער, האָז בען זיך פאדקרוסט ביי יעדען זיפּ, וואס זיי קאבען געטהאן פוז דער 3= טעדעד משתח. דער רויך פוז פֿאפּי דאסען אוז קיולקעם האָט זיך געוויז דעלט װי א געריכטער נעפּעל, אז אייז U‏ דעם אנרערען האָט קוים געקענט זעהן. די יופט איז געווען א זויערע פון DR W‏ בראנפען, פון הערינג מיט ציבעלעס אין עסיג. די טיר האָט זיך איע מכא? געעפענט, און א גע (דיכטע פארע, זוי פון א באָד, האט זיר ארויס;עוואליעט. מ'האט זיך גע ישפּארט, געריסען און געהיצט וועגען דעם דיבוק, וואס דער פרעמדער בחור (חאט איז זיך. כמעט ביי יערען זיינען די אויגעןז געווען אויפגעריסען, האָבען געבליצט, װוי זיי וואלטען אליין געהאט }די:והים אין זיך. פאר'ן חויז, וואו דער רבי האָט גע וואוינט, איז שווארין געווען פון מענ שען. אז א פרוי האָט געוואַיט געפינען N‏ מאז, האט זי איהם איז דעם טא (געטראפן און ד' אייזיטע'ס יײענק, אַרע פאר'; רכי"נם הויז. דאס אייגענע פאר קעהרט: אז א מאז האט געוואלט געז |פינען זיין פרוי. אויף'ן WIS AN‏ האָט געפיהרט פון רבי'ן אין אייז יזשע'ם שענק אריין, זיינעג צעחיצטע געלאפען חיז און צוריק. איינער כיים. ;אכרערע האָט לויפענדיג געפרעגט:| ;”כו, אס הערט זיך און נאַר איי !דער ער האט באקומען דעם ענטפער? זשׁוין באלר איז ער פארשוואונ ידען. א פ- האָבען איבער'ן וועג גע |רעדט צו זיך אליין, געמאכט מיט די (הענט, און געקרימט מיט'ז פּנים. YN‏ |טען האט געארט, אז ס'איז ווינטער, ס'דייסט א בייזער ישניידענדיגער ווינט, ידער פראסט ברענט, שטשיפּעט אין די אויערען, און דער דראָבנער הארטער YT DN D vy‏ אויגען אריין מ'איז געלאָפען מיט צעקנעפּעלטע קא- פּאטעם, די היטלען ארויפגערוקט. ר' אייזשע דער בעל אכסניה איז געוועז א כִּטוט'ער און עהרליכער. איד. איידער מ'האָט אין דער שטאָדט אויפגעשטעלט דו פאבריקען, האָט ער געהאנדעלט מיט פיאקס, מיט פארטיז. נע טאיײַמעס, און געהאט שעחן פּרנסה. דערנאך האט זיך ביי איהם אלין אויס געלאָזט. דיו פאבריקען האכען איהט אין נאנצען צעבראַכען, צעטומעלט ער איז געוואָרע; אוים ר' אייזשע. ער איז צע'תם'עיועט געוואָרען אין דעם הוחא, וואָס די פאבריקען האבען איז דעם שטעדטעל אָנגעמאכְט, אין דעם רויטען פוז די מאיטינען, איז רויך פוז די הויכע קוימעגם און געפייפעריי פון די סירענען. ער האָט ליעב געהאט. שטילקייט, ראיעל? האנדלען, און די סחורה וואס ער האָט פארקויפט (די אויסעגארבייטע טאשמעס זאָז לֶען זיין שעחן, שטארק, אז ער זאָל קענען גאראנטירען פאר זיי. אָבער סוחרים, וואָס זאַלע; וועלען באצאהיען פאר שעהנע אוז גוטע טאשמעס, וואס וווערען אויס;עארבייט אויף האנט ןי;י.יטויִעךָ און ניט פון מאשינען, זיינען ניט מעהר געווען בנמצא. די פאבריקען האַבען קאנקורירט זיי האבען פאר פיויצט דו גאנצע וועלט מיט װאָלוועלע סחורות. ס'איז טאקע געווען יוקס, אָבער דאס האָט די נייע סוחרים ניט געארט, אבו ביליגער. האָט ר' אייזשע ניט האָבענדיג צו DN‏ זיד צו נעהמע!ז געמאכט אן אכסניה. זיין טאטע איז געוועז דעם שניידער'ל?ס א חסיד. ער איז TR‏ דאמאלסט געווען א איננעל. רי. מעשוי, וועלכע מען s> y

i R et PLC עי‎ ידיל 25 ששזְ.סָ .־יּ'.־-'יָּי'.בֿבֿיָּ'זֶ‎ S oA WY G i 22 יּ\‎ i eP R שִׂי יֶיָיֶיְיָיָיָּיֶיָּיֶיָּיָיְ‎ a 3] ',.:.'-_.:...’.. e QR י י&לֹ עי‎ יֶיֶיֶיֵ. “*יִיָךְ/ 2 חח ט .יְ.יָיֶיְ.'יֶ.'-יָפיֶ.‎ י.‎ Y- «“\m, “n:'.':o:n:l:l::, \““k ORNLD י‎ אס יעי‎ A »«0 R י. יא‎ s גֶיֶיֶ'יֶיְ'יָיְיּ',.י‎ Mv א י\\’‎ ""i'-'.;.',_ מקי‎ 13N PN B

די בעסט‎ עי ע‎ שטעענדיג פארלאנגט און געהמטאַן פלויז די עכטע קארנעישאָן מילך טיט'ן אייגענארטיגען רויטדאון-וויי סען לעובל. אייער גראָסער האָט קארנעישאָן מילך.

הערטיזיךאוין צים "אירישען פילאָזאָם" סטיישאן 88 על 40 בייטאַג, מאָנטאָג ביז פוייטאָג באשטראחלטע קארנעישאַן מיפֶך ײפון צופרירענע קִיהיי -MAY 24, 1938, (פארטועצונג) f‏ אבעז איהם איז גאיניט אנגעגאנ- Ll‏ גיט די אידען, ניט דער רבי,! ניט דער דיבוק. ער האט א ברויט, אוז איז פרעהליך. אין שטעדטעל האט מען פֿון איהם חיק געמאכט: "דער נגיר". זיינע קקיינע אויגעלאך, וואס האבען געקוקט פון דער פארראפּעטער הויט ארויס, ווי פוז רוי פֿלַייש, הא בען געלאכט פון דער נאנצער ווערט. די שׁטוב, איז וועלכער ער האט געז וואוינט, איז געווען ערגער י א הבl7, אהן א טיש, אהן א בענקעל, איון' אפילן אֶהן א בעט. אבער ס'האט איהם ניט געארט. ער איז זיך פארגעחוטען װוי א קייסער אין אTN .:‘§sxa‏ זיין פרוי זי איז געווען אזוי זחויה, אז ער האט געמוזט צו איחר ארויפקידען איז המיד געווען טרויעחיז. זי דאט געטראַגען וואסער אי! די הייזעה, געז וואשען גרעט ביי רייכע באיעבאסטעס. דעם מאן האָט זי אהיים ;עבדאכט' העיפט פוז"ם עסען, וואס ו' האט גע-ז י קראגען אין נגיד'יטע. הייזעז צו חי. מאָר גראָשען באצאהיט פאר איחלר שווערער האַדעוואניע. ער ווירער האָט איהר אוועקגעגעבען ם'געליט, וואס ער. האָט באקיטען פאז די עמאטעס, שטיקלאך איוזען, ביינער, וועלבע ער האט צוזאמענגעקליבען 7DD YT AR‏ טען. ביי דער דאזיגער ארבייט DET‏ ער IR BN T‏ צו;עזונגען זיין 712 דעל: "העי דא דאנא". ויי עד יִיִאִרֹטזְ געווען אויף א פּויערשער חתונה. קיין נדבה האָט ער קיינטאַל ניט געיואלט נעהמען. ער חאט געהאט א ברויט! איצט, און געשזינען צום וייב; "טאנין א קאַזאק, ציפע! א ברויט איז YN R A‏ וועט אויך זיין —l‏ דא דאנא דאנא האפ האפB!..." TR‏ האַכען געטריגען PR‏ טע; זאַלסטו דיד, סענדער! פע! אוא, איטער!" b‏ אַכער ס'האַבען זיר באוויזען עטלי כע ארבייטער אין גאס. די אידעז, וואָס זיינען געשטאנען אין רעדליאר אין! מארק און געווען פאדקאכט וועגען דיבוק און ווענען רבי'ן, זיינעז כמעט! ביאס געווארען און גענומעז ציטערען:' "די סטרייקערם זיי האבען זיך אִפּי געטראָגען, זיינען פארשוואונדען ויי. מייז. ס'זיינען געווען ארבייטער פון פאב-' ריקעז. בלאסע, אין בלויע לייווענטענע ארבייטעריקאָסטיומען, אויסגעיטמייטע מיט'ן, פעטעז ריס. זיי זיינען געגאנגען פאמעליך, און גערערט צווישען זיד פארטיעפט. דער בליק אין זייערע אויד גען איז געווען א פֿארבאָרגענעה. עס זיינען געווען צוויטען זיי עטליכע בעלי מלאכות, געזעלען, יונגע יונגען. אויך N‏ איינגעשריבענע אין דער פּארטיי, האָבען זיך גערופען פּ-אלעטאריער. עטלוכע צווישען די ארבייטער האַז נען גע'חוזק'ט פֿוז'ם רבי'ן און פון'ם גאנצען שטעדטעל, פוז אלע, וועלכע האבען ניט געהערט צו זיי; "פרוטע אידען... א טויט אויף זיי !DR T‏ UMY R געחמט DY‏ נער װי פינף אוז צוואנציג פּ-אצענט, און מ'בארנט ביי איהם געיט!! ס'משכוז, וואס מ'גיט איהם, זעהט מען ו שויז קיינמאַ? ניט צוריק אוז יענקל|. פנחם? א פארביענטער חסיד האט צוויי פאבריקען און זויגט דאס, בלום! א רוח אין זייערע איעמענס ol‏ WY‏ ובי וועט ארויסטרייבען א. דיבוק זיי זייגען גענאנגען צו א הבר,| דארט צו לייענען דעם אויפרוף פון די סאציאליסטען איז ווארשע,וועלכען זיי האָבען באקומען פון די צװײ דעלעגאנ- טען אין דער משעפענטער שולע, און געמוזט זיין זעהר קאַנספּיראטיוו. -י דער איר מיט'ן קראנקען זוהן האַז נען זיך אויפגעהאלטען אין דער אכסניה ביי ר' אייזשע'ן. דאָרט זיינען זיך אָנגעקומען אפך אידען. BT DR‏ שענק איז געווען א שרעקליכער ליארם, א טומעל. דער ליארם האט זיך אויסגעמישט מיט'ן גערודער אין קארגנעישאָן איז פיינע מילך פאה בוובוס, ווייל עם איז פּויר, גאהרהאפט, העכפטיפארדייה ליך. יעדער טראַפּען איז בא רייבערט געזואָרען דורך באז שטראהלונג צוציגעבען ביינעריבווענדען "זונענשיין" ווייטאמין 'די". און יעדער לעיבעל האָט דעם אָפּיציעלען זינעל פון גוטהייפונג פון דעם שפּויז-קאינסיל פון אמעריקאן מעדיקאל אסאָסיאיישאַן.

Page 8

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.