Der Morgen Zshurnal, Yidishes Ṭageblaṭ = the Jewish Morning Journal and the Jewish Daily News (New York, N.Y.)
October 29, 1929
Historic newspapers carry the language, views and graphic reporting of their time, including racist content. They are shown to teen and adult profiles.
The text was read from the page scans by machine (OCR), so it has mistakes and its columns may run together. See the pages · About this title · At the Library of Congress
Page 1
פון טאַג IND IS אין א וועלט פון דרייווס, אריבער דעם גרעגיץ. די נייע געזעצען אין אײי, פאַוועט פּובליסיטי, e פון שׁ. יורסאָן כאָטש דאָס ווארט "דרייון,? אויף דעם אופן װוי מיר פערשטעהען איהס איז א פערהעלטניסמעסיג ניי װאָרט, א ירושה פון דער לעצטער וועלט מלחמה, האָט ער זיך שוין אָבער אזוי איינגע בירגערט ביי אונז אז מיר פארשטייען ניט מעחר ווי אזוי מען האָט געקענט די גאנצע צייט אויסקומען אָהן איחם; היינט. ביי אונז מעהר ווי ביי אנדערע, איז וואו א טעטינקייט דאָרט איז א דרייוו זוכט מען מיטגלידער פאר א באווענונג מאכט מען א דרייון, זוכט מען נעלט פאר א וואוילטעטינען צוועק הויבט מען אַן מיט א דרייון,' און מיט די דרייווס האָבען זיך ענטוו! קעלט "ררייווערם" ספּעציאליסטען וואָס קענען "דעליווערען די נורס" צו T DN זאַלען זיך ניט צוריהרען און. מאכען אָפט גלויבען או מיטלען זיינען' דאַ היילינער פון צוועקען און אז מיט גוטע דרייווערס קען מען אויפבויען נייע וועלטען און אויפלעבען אלטע. מיט א מינימום געברויך DD הארץ און נשמח ענערגיע. "דרייוו," מאסען-אטאקע, אין גע װאָרען א מין שם המפורש װואָס טחוט וואונדער אין אונזער באווענליכער וועלֿה טעל. גרויסע ישיבות זיינען אויפגע" בויט געוואָרען, האָספּיטעלער זיינען גע עפענט געוואָרען און מיליאָנען ראָלארם זיינען געזאמעלט געװאָרען פאר פאו שידענע צוועקען, אלע נויטינע און וויב טיגע, וואָס װאָלֿטען מיט די אלטע מע טאַדען פון זאמלען ניט דערנרייכט אפשר העלפט פון זייער צועל אין צוויי מאַל אזוו פועל צייט. R י קימט טאקי "קרעדיט" די פעהיגץ "דרייווערם" פאר די נייע מעטאָדען ID נעהמען דעם עולם מיט שטורם כדי צו קענען טהאָן כלל-ארבייט 'האַלסייל", אויף א גרויסען מאסשטאב און אויף א מעהר ווירקזאמען אופן, װוי מען איז גע ווען געוואוינט צו טהאן אין די אלטע צייטען פון צדקה טועריי. און אפשר קיינעם פון די קומט ניט אזוי פיעל פון קועדיט י דעם "קעניג פון די דרייווערס", דייוויד א. בראון, וועלכער האלט געוויס דעם "רעקאָרד"? פאר דרייוויארבייט פאר דער "דזשאָינט" און פאר דעם /עמויררזשענסי פאנד", פאר די געליטענע דורך רי כ?עצטע גע-י שעהענישען אין ארץ ישראל, מיט װעלֿ- כע ער איז נאָך ניט אין גאנצען פאר": טינ אָבער פאר דרייוום און דרייווערס דארפען אויך זיין גרעניצען און ווען איינער מאכט ערפאָלג אויף איין געביט דארף ער ניט זוכען אריינצוררינגען און אנדערע געביטען, וואו אנדערע בעפֿשׂאַ דען און אן. אנרער ספּעציאליטעט זייז נען נויטיג. און ה' דייוויח א. בואון האָט עס געמעגט האָבען אין זינען ווען ער האָט לעצטענס ארינערגעטראָטען דעם גרעניץן פון וואוילטהעטיגעריכלל VWD און זיך אריינגעװואָרפען אין א רעליגיעזען דרייוו, וואָס א גרופּע רע? פאָרם קאָנגרעניישאַָנט האבען חיינטי נען זונטאג אָנגעהויבען. מר. בראון איז, אמת, ניט מעהר י א מיטגקעוד פון דער "אדווייזאָרי באַארר". פון דער אָרגאניזאציע צו פארז שטארקען רעפאָרם אידענטום דא אין לאנר, וואָס טראָגט דעם נאָמען "מעט ראַפּאליטען אסאָסיאיישאָן אֲוו רעפאָרטם קאָנגרעגיישאָנס, אָבער פון דער רעדע Y DN האָט געהאלטען היינטיגען זונ טאג אין "היפּאָדראָם", ביי דער ערע פענונג פין דעם רעפאָרםירעליגיעזען רייוו פאר נייע מיטגלֿידער פאר טעמפּ- לען און ,סינאנאָנעס, איז צו זעהן, אז מען האלט איהם און ער האלט זיך אליין אויך פאר דעם רוח החיה אין דעם "דרייוו" וואו ראבים. וואו גייס" טינע פיהרער האָכבען גערארפט שטיין ביי דעם רורער. אָבער עס וועט ניט זיין קיי; איבערי ראשונג פאר אונז ווען דער פּארעוו-רעז רעליגיעזער דרייון פאר די עטליכנע צעהנדליג טויזענט נייע רעפאָרם-אידען װועט זיין אן ערפאָלג און טאקע א ראנק די דרייווערישע פעחינקייט פון מר. בראון. די איינמיהרונג פון די נייע געזעצען אין ארץ ישראל? וואָס שוייבען. פאר שווערערע AR פאר פערראט צי דער. רעגירונג און די אינטערעסען פון, לֿויט עס איז צו זעהן פון דער ספּעז ציעלער קייבע? פון י. פישמאן. איז נעכטיגען "מארגען זשורנאל." איז א קלֿאַהרע אנדייטונג או די ענגלי שע רענירונג, אין לאַנדאָן, הויבט אַז זיד צו נעהמען מיט מעהר ערנפט צו. די פארוואלטונג פון אריץ ישראל. אויב די דאָזיגע ענדערונג אין די געז זעצען וועט אראָפּגעשלונגען ווערען פון די אראבער אזוי לייכט ווי מען האָט געז קענט האָפען. איז א גרויסע פראגע. לויט א גרויסער טייל פון די ארץ ישראל אראכער זיינען איצט געשטימט, וועלען מסתמא קיין פּראָטעסטען געגען די נייע געזעצען ניט פעהלען, נאָר ווען די רעגירונג האָט געהאט מוטה אין RIR אומרוהינער צייט צו מאכען די נייע געה זעצען, וֶועט עס איחר געוויס YD DY לען די מוטה צו זעהן אורי דאָזיגע גע זעצען זאָלֿען פּינקטליך אָפּגעהיט ווע רען, און ווען דאָס וועט געשעהן וועלען די אנטי-ציוניסטישע אראבער פריהערד שפּעטער זיך דאָך ארומזעהן, אז זיי קעז נען פֿעבען ביטלום מיט אידען טראָץ די העצערייען פון געקטדיאון בלוטידורשטיז גע פופטיס דער קאָמוניסטישער ראיאָט פאר'ן *רֶהויז פון דעם אמעריקאנער אמבאסא דאָר אין לאָנדאָן, איז גאָך א באווייז, אז די סאוויעט רעגירונג גלויבט שטארסם PR "פּובליסיטי." איהרע אויסלענדישע {כארױירים אומעדום. אי דייטישלאנד, יצי אין אמעריקא. אין מעקסיקא PR ענגלאנד. ווייסען אז מיט זייערע ראיאָ. טען קענען זיי ניט געהן ווייטער ווי פּובליסיטי פאר סאַװויעט, דאָם איז יאָבער פאר זיי גענוג. און יעדע ביסע? פּובליסיטי העלפט, מעג עס קומען פון יא סאָוועטישען עראָפּלאן אדער פון א חברה ראיאָט-מאבער. היינט איז אן אויסרייר נאסטאניא, באָרגען וועט. זיין עפעס אנדערש. א! (אויםרייד קען מען שטענדיג געפיגען. אָבער צו פּֿובלֿיסיטי, צו אדווערטייג מעגט, פוז מען האָכען אייך די O™ 22 סחורה, IR ניט אִיז דו געלט און, מיה אימזיסט. i THE JEWISH MORNING JOURNAL מאָרגען זשורנאל-טאגעכלאט PRICE 3 CENTS. NEW YORK, TUESDAY, OCTOBER 29, 1929, סטאקס זינקען אין נייעם קדאך אין וואל סטריט פּון פראנצויוישען קאמינעט M ענגט אָפּ פון טאציאליסטען לעאָן בלום, פיהרער פון סאַציאליסטען, איז געגען בעטיילי נונג אין ראדיקאלען קאבינעט. סאַציאליסטישער קאַנגרעס וועט היינט בעשליסען די פראגע. בריאן נעמט אָן אויסלענדישען פּֿאַרטפעל. אַן בלום אין דער שפּיץ זיינען אָבער נעגעז יעטוועדער קאאליציע 11D סאציאה ליסטען מיט אנדערע פֿארטייען. אויף זייער פערלאנג איז אויף היינט ביי נאכט צונויפגערופען געוואָרען אין פּאז ריז אז אױסעראָרדענטליכער קאַנגרעס פון דער פּארטיי, וועלכער וועט ענדגיל", טיג ענטשיידען די פראגע. ס'איז פארהאןז א מיינונג, אז דער סאציאליסטישער קאָנגרעס וועט בעז שטעטיגעז די האנדלונג פוז דער פּארלא מענטארישער פראקציע געגען דעם פּראַ- טעסט פון בלום. איז אזא פא? וועט דע לאריעס'ס קאבינעט זיין כמעט געזי כערט. אויסער דו 195 ראדיקאלען און 0 סאַציאליסטעז וועט ער האָבען מיט זיך ארום 60 דעפּוטאטען, וועלכע זיי נען שטארקע אָנהעננער פון בריאן און ווילען שטיצען זיין אויסלענרישע פּאֵלו טיק. DR W פראנצויזישער דיפּלא מאט האָט נעכטען ערקלערט, אז ער נעהמט אַז דעם פּאַרטפעל פון אויסערלי כע ענינים, וועלבען דעלאדיע האט איחם אַנגעבאַטען. אויב אָכער די סאציאליסטעז וועלען, גענען אלנעמיינער ערווארטונג, בעשלי סען נישט אריינקומען IR רעלאריע'ס קאבינעט, וועט דער. באדיקאלער מיהרער מוזען זוכען. שפֿיצש פוז DR DU דאָס וועט פאר איהם זיין א פַד שווע רער. איז אזא פאל איז זעחר מעגליך, אז ער וועט זיך אָבזאַנען פונ'ם אויפטראג וועלכען דער פּרעזידענט, דומערג, האט אויף איהם ארויפגעלייגט. דאן וועט קומען דער שאנס פוז אנדרע טארריע, דעם ביזאהעריגען אינערן מיניסטער, וועלכער האָט א שטארקערע אַנהענגער" שאפמט אויף דער רעכטער זייט פון פאר לאמענט. צויי אידישע דושולערס דערשאַסען אין נייעטעראַר נוואליע אין רוסלאנר די אונגליקליכע דזשולערס זאַלען Nl בען בעגאנגען זייערע שמוגעליגעשעפטען מיט דער חילף פון אייניגע בעאמטע פון דער ק(אטווישער נעזאנדשאפט. בפרט זיינען אין דעם פערמישט קוריערען, וועלכע פיחרען רענעלמעסוג פּֿאָסט פון מאַסקווא קיין ריגא. די פעראורטיילטע האָבען נישט גע קראָגען קיין עמענטליכען משפּט, די שטראף אויף זיי איז ארויפגעלענט גע װואַרען דורך דער טשעקא אין א געהייז מער פערהאנדלונג, זיי האָבען געפּרופמט אפּעלירען צו העכערער סאַוועטימאכט, אָבער זייער בימע איז אָבגעוואַרפען גע װואָרען. דער אונגליק פון קליינער און טייץ איז בעשטאגען אין דעם, וואָס מען האָט זיי געכאפּט אין שמוגעל גראָד אין א צייט. ווען דער סאַװועט האָט בכל? בער שלֿאָסען צו פערשטארקען דעם טעראַר PR פֿאנד. װאָלטען זיי גע'משפּט גע:;ואַז רען מיט א פאַר חדשים צוריק. װואַלטען זיי פילֿויכט אָבגעקומען מיט קאָנפיסקאז ציע פון. זיער פארמעגען און קאטארגע, נלויכעייטיג מיט דער דערשיסונג פוז די צוויי אידישע סוחרים. געהט אַ א שטארקער טעראָר. אין דאָרף, מעהר סטענס געגען פּויערים, וועלכע ווילען נישט פרייוויליג אָבנעבען זייער לאנד פאר פאנדווירטשאפטליכע קאַלעקטיווען. דו צָאֵה? פון אזעלכע היגריכטונגען האָט שוין פאר די לעצטע דריי טעג דערד נרייכט 65, און ס'איז א סברח, אז די נאהענסטע טעג WO ברענגען נאָךּ נייעס פון דעם מין. רייך גרופע ציחט זיך ציריק פון פעס קאלא (ספּעשע? קייבעק? פון צ. וואולף). ווארשא. (דורך אונזער אייראָפּעאישע ביורא איז לאַנראַָן), מאַנטאג.--עם איז שוין איצט אזוי נוט ווי זיכער, אז די רייך נרוBע וועט פאַרמע? זיך צוריק ציהען פון דער אידישע סעים קאַלא. פאקטיש איז שוין די דאַזיגע גרופַּע סאי יוי ניט טעהר אין דער קאַל?אָ. און אויף דער פֿעעטעד זיצונג פו} דער קאַלאַ איז קיין איינציגער פון דער רייך גרומּע ניט געוועז אנוועזענר. 1 טויזענד דאַלאר פאר ארן ישראל די זאמלונגען פאר דעם ארי ישׂראל הולף פּאַנד האָבען זיך איצט געשלאָך די נמינע (קהילח) האָט געזאמעלט 87 טויזענד דאלאר, און אנורת יטרא? וֹיּ-־פיער מויזענד. צוזאמען 91 מייזעגר [ראִיֹ.אר. et I
שיפסינאכריכטען אננעקומען נעבטען חקלווולאנד", פון האמבורג. "טזסקאניא", פו| פֿויטהעמפּטאי זעַנייטער פטייסס", פין אסלא. "לאפלאנר", DD אנטיוערסען. חלעווייעטען", פון סויסהעמשטאן. י ערווארטעט היינט: "אלימפיק", פסן סויטהעמפטאו. "קאמעראניא", פוןז גקאו:אי. 3 יM9 LINDIND י צ- י י י י י י padyn י י י י צי י י. ע י ר א 4 X ’\6 ְלֹ: :I SO R BT SNy ט D B b 2 ן 8 יָ
ןְ בָּ יֹ עדיארד דעלאריער ן י י י י י י כע זיינען מיינגעלאדען פון דעלאריע צון YN יע י י ן י י י י י י אי י י א י א BRIV י י י י י י ן ן י י ן י י ן -ע י י טענרע סאציאליסטייטע פיחדער מיט לע-! טאָסקווא. מאנטאג.--- צוויי אנגעזע הענע אידישע דזשולערס פוןז מאַסקיוא, קלוינער און טייץ, זיינען דערשאסען געד PN דודך דער טשעקא צולועכ דער בעשולדינונג, אז זיי האַבען ארויסגעז שמתעלט דימענטען פון סאַוויעט Dl SRS פאר'ן געלר וועלבען זיי האבען געז קראָנען אין אויסלאנד פאר די ארויסגעז שמוגעלטע דימענטען. האָבען די דער- ישאַסענע, לויט דער בעהויפטונג פון טשעקא, איינגעקויפט ראָרט סאוועטישע חובעלס, וועלכע זיינען דאַרט צוויי-דרוי מאל בילינער פון זייער אָפּיציעלען קורס און רוסלאנד. אויף אזא אופ! האָבען זיי געמאכט דאַפּעלטע פּראַפיטען. און פונ'ם סאוויעטישען שטאנדפּונקט האָבען זיי בעגאנגען א דאַפּעלטען פערברעכען. דער פערבאט ארויסצופיחרען דומעגד טען און וועלכע עס אוז אנדערע ווערטח זאמען פון רוםלאנד ערקלעחרט זיף דערז מיט, וואָס די סאוועטדרעגיערונג ווי?, אז דער גאנצער רייכטים פון רוסלאנר זאַ? בלייבען אין איהרע הענט, דער פערבאָט אריינצופיהרען פון אויסלאנד סאַוועטי שע רובעלס ערקלעהרט זיך דורך דער טורא. אז דאָס וועט אין גאנצען צוברע בען דעם קינסטליכען קורס, וועלכען דוי רעניערונג האָט באשטימט פאר אוים" לֿענדישער וואליוטא. זי האָט אויך מורא אז אויב מעז וועט קענען אריינפיהרען רונעלס פון אויסלאנד. װועט קיינער ניט שיקען אהער קייז דאָלארען, אין וועלכע די רעניערונג נויטיגט זיך גאָר שטארק. ראָפּלאן סאוועטישער עראָפּלאן לאנדעט אין דיטראיט דיטראיט, מאַנטאג.---דער סאַוועטיז. שער עראָפּלאן האָט הייגט געי.אנרעטזֶ אויף דעם היגען פאַרד עירפּאָרט אייף, צי פלוה פון שיקאגא. א גרויסער עולם ו אט בענריפט די פליהער ווען זייער עראה פַּלַאן "דאָס ל?אנד פון סאַוועטע!" הּאִטן ןזיך בעוויעזען JIOPD DY Nl eel A
רעפובליקאנער און אנטיסעטימען זיענען
אין שטאָדט וואהלען (ספּעשע? קייבע? פון י. קלינאָוו). בערלין, מאָנטאג.---די מוגיציפאלע וואהלען איז בארען האָבען זיך געענדיגט מיט א זיעג פאר די רעפּובליקאנער פֿאר טייען אוז די אנטיסעמיטישע רעאקציא נערען. די אנטיסעמיטישע נאציאנאל-סאַָצי. יאליסטען, וועלכע האַבען ביז איצט ניט וְבעהאט קיין פערטרעטערשאפט, האָבען געוועהלֿט זעקס קאנדידאטע!. g ראגעגען דו נאציאַנאליסטען און אנ ערע מעסינע פּארטייען פוז רעכטען פֿליה [:עפֿֿ האָבען געהאט א גרויסע נירערלאגע. אונטערזומונג קאטיסיע i ערס אויס ד ערשטען נאריכט ווענען א'' שחיטות פּאֵליס קאָמענדאנט גיט איבער אַפּיציעלען באריכט וועגען| די געשעהענישען אין לאָנר אין די לעצטע צוויי װאַכען| פון אוגוסט. קאַמיסיע לאָזט צו פוער פארשטעהער, פון דער פּרעסע צו איהרע זיצונגען. (ספּעציעלע קייבעל? צום ”:’אַרִב־;זִ זשורנא?" פון פישמאן) וְ יֹּ אידען פארלאָוען היימען מיידזשאָר פאונדערס האָט דערציילט, mj א גרופּע אראכער פון דאָרף פֿימטע, צו מערב זייט פון ירושלים, האָבען V3 בעטען באנלייטער זיי אָפּעופיהרען צו ריק אין דאָרף אריין. ווען זיי זיינען יפארבייגעגאנגען דעם אַפיס פון דער ןציוביסטישוָגר עקזעקוטיווע האָט מען געװאָרפען שטיינער. ביים רוסישען פלאץ האַכען די אראבער זיך אָנגעטראַָ מעז מיט א גרופע פוז חונדערט אוז פופ ציג אידען. א פערטעל נאך דריי האָט ער געקראַ- צען א באריכט, אז אין דער אלטער שטאדט ירושלים איז רוחיג. פוער א זיי וגֶער האָט מען אַרגאניזירט ספּעציעלע {פאַליסלייט. פון יענער שטונדע אַז האט טיך די געפאהר אריבערגעטראָגען איז געגענדען אויסער ירושלים. פיער געפאנצערטע אַטאַמאַבילס זיי נען אַנגעקומען פוז רמלה אוןז שפּעטער זיינען געקומעַןז נאַך געפּאנצערטע אַטאָ- מאבילס פון עמוז און זעכעיג מיטגפֿירער מון דער כומטדארמוי. א סן אירדען האבען ראז נעבעטען א וואך זיי זאלען קאַנען עתאקואירעז די זייטינע קווארטאלען און זיך אריבער טראנען אין. די געדיכטערע אידישע געז גענבען. אויף דעם פערלאנג פון י. בן-צבי, דער אירישער ארבייטער פיהרער, האָט מען אַרנאניזירט אכטצעהן געוועזענע אידישע סאַלראטען און זעכציג אירישע יונגעלייט, וועלכע זיינען געווען באוואז פענט מיט שטעקענס. ספּעציעלע פֿאליסלייט זיינען אוועק געשיקט געווארען צו ברכת שלמח, צי קאלענדיא און דילב, ניט ווייט פון ירושלים. צו אפּשטױיסען די אטאקעס פון אראבער. האלב נאך אכט א זיינער פֿרייטאָג אַווענד האבען די בעאטטע באשלאָסען צו פארלאנגען חילף פון דרויסען. צעח! א זייגער איז אנגעקומען א באריכט, אז אראבער פון בירע. וועלכע האבען זיך געלאַזען אויף ירושלים. זיינען צוריקגע שטויסען געװאָרען לעבען קאלענדיא. פאנטאושעס געפונען טולדיג קאָן קריגען פּון 1 כיז 50 יאֲהר קאס אנדזשעלעם, מאָנטאג. נאר א בארדאטונג פון עטליכע און פופציג שטונדען האט די דזשורי יארױסגעטראַ גען דעם ווערריקט "שולהליג" פאר אלעקסאנדער פאנטאזשעס. דעם טעא? טער מאננאט, וועלכער איז פּראַצעסירט געוואַרען פאר אטאקירען די 17-יעהרי נע טענצערין יונים פרענקעל. דער קאַורט איז געוועז איבערגע פּאקט. די סצענע איז געווען העכסט דראמאטיש. ווען דער פאָרמאן האָט פאַרנעלעזען דעם ווערריקט פון שולריג DN דערביי רעקאָמענדירט א פּריזאָן מיט רחמים. דער מואווי מאנגאט האָט אויסגע". חערט דעם ווערדיקט מיט פעסטער האלה טונג אבער אראָפּגעלאַזענע בליקען. זיין טאַכטער קארמיז איז צוזאמענגעבראַ- כען. זייגע צוויי זיהן האָבען זי נע טרייסט. איידער פּאנטאזשעס איז אפּגעמיהרט געװאָרען אין פֿריזאָן. האָט ריכטער פריג ערקלעהרט, אז די דזשורי'ס רעקאָ- מענראציע פאר רחמים וועט ניט חא בען קיין איינפלוס אויף דעם אורטהייל. פּאנטאזשעס קאַן באקומעז פון איין ביז פופציג יאָהר פּריזאָן. דער אורטהייל וועט ארויסגעגעבען ווערען ערשט. פריי טאַג. פּאנטאזשעס האָט באלר ערקלערט, אז ער וועט אפּעלירען געגען אורטיי? און ער האָפט, אז ער וועט באפרייט וועז רען. פּאנטאזושעס איז ארעסטירט געוואַ- רען דעם 9טעןז אויגוסט אויף דער קלא גע פוז דער יינגער טענצערין, אז ער האָט זי אטאקירט אין זיין אָפים. ווען זי איז געקומען ביי איהם בעטען א דזשאב אין זיין וואדעווי?. זי איז א סטודענטקע און א טאכטער פון א לאָס אנרזשעלעס דאַקטאָר. דער מואווי מאגנאט האָט דא ניט לאנג פאנקויפט א טייל פון זיינע טעא טערס אין דער וועסט פאר דער סומע פון 19 מיליאַן דאלאר. אויף דעם פראה צעס האָט זיך ארויסגעוויזען, או פּאנ טאזשעס, וואָס האט געמאכט מיליאנען, קאן ניט קעזען. s e e לוח פאר היינט יום ג', פּר'עה בראשית, כ"ה תשרי, תר"צ. דיענסטאג, אַקטאַבער 29, 1929 זיי אויפנאנג 8.27 זין אונמערגאנג 5.01 וועטער: היינט שעהן. 8 PAGES, VOL. XXIX. NO. 8531, ירושלים, מאַנטאג. די געשיכטע b דער "בלוטיגער וװואָד" אין אואז יישראל, װוי די בעאמטע פון כאנר האבעז איהך געזעהן, איז היינט איבערגעגעבען געוואָרען פאר דער אונטערזוכונגס קא מיםיע. טיידזטאר סאונדערם,. וועלכער איז. געוזען דער קאַמענדאנט פון דער "rm ישראל?'ער פּאַליצײי כעת די אומרוהען, זיינען אױפגעבראָכען אין לאנר, D7 אפּגענעכען דעם באריכט, וועלכער איז געווען זעהר א טרוקענער. דער באריכט זיינער האט נאַר אָנגענעבען דאטומס און פּלעצער אוז IR אלגעמיינעם איבער". זיבט אינער די געשעהענישען. זעהר. זעלטען האָט דער באריכט דערמאַהנט. די בקוטינע רעזולטאטען פון ד' אימ", רוהען. E כאַטש די קאמיסיע האָט פריְהערזַ אנאָנסירט, אז מען וועט ניט צולאַוען קיי צייטונגס פארטרעטער צו די זיצונ נען. האָט זי היינט געביטען איהר פרי הערריגען כאשיוס נאך א שטארקע איינווענרונג פוז צייטוננסדלויט. אָנפאגז נענריג מיט דער נאכמיטאג זיציֵ% היינט: וועלען צוגעלאַזען 'ווערען פי צייטונגסיפארטרעטער: און ענגלענרער,. אן אראבער, א פֿאַרשטעהער פון דער. העברעאישער פּרעסע פון ארץ ישראל, און אז אויסלענדישער קאַרעספּאַנרענט.. די גוויסע צאָהל? צייטונגס-ילייט, וואָס. געפינען זיר דא האַבען צווישען זיך אראנזשירט זיך צו בייטען בי! די זיצונ-. גען אוז האַבען אויך אפּגעמאכט, או די פיער. װאָס וועלען אנוועזענד זיין ביי. יעדע זיצונג זאלען איבערגעבען די אנ דערע אלץ, DR איז פארגעקומען אויף דער זיצונג. דערצעהלט וועגען דעמאָנסטראציע קעגלעם פרידי, דער לאיער פאר דער. ארץ ישׂראל רעגירונג, איז געווען דער. איינציגער, וואָס האָט געשטעלט פרא גען. די אנדערע ?איערס האָבען זיך היינט דערווייל אָפּגעהא?טען פון קריוץז פארהער. מיידזשאַר סאונדערס האָט אַבגעפאב־, גען זיין באריכט פוז תשעהיבאב, ווען עס איז פֿאַוגעקומען די אידישע רעמאִנ־ךָוֹ סטראציע ביים כות? מערבי, און די רעד װאַלטירענדע אראבישע קאַונטערי-ע-ה. מאַנסטראציעס און די אומרוהיגקייט. אי לאנד. אָט דער טחיי? פון באריכט. האט פארנומען די נאנצע מארנען. זיי. צונג. ביי דער נאכטיטאג זיצונג האט דער. מוירזשאָר אָנגעפאנגען מיט די פּאסירונ-. גען פוז 23טען אוינוסט. ער האָט דעךְ\ צעהלט, ווי אראבער האָבעז זיך יענעם טאָג געלאַזען פון דער אלטער שטאָרט. רורך די 2D און רמשק'ער טויערען. קיין מאה שערים, בעת די פּאַליצױ PR געווע; פארנומען. מיט באשיצען די AR טע שטארט אוןז דעם כות? מערבי. אלע אראבער זיינע; געווען באוואפענט מיט שטעקענס און בולאוועס. זעהט אראבישע אָנפאלקן צוואנציג מינוט צו איינס. האָט מיי lß סאונדערס דערעעהלט. האָט ער געזעהן אראכער זיך אריינברעכען אין אירישע געשעפטען. ער האט ראו געבע טען די רעגירונג צו אָרגאניזירען ספּע ציעלע פּאָליפלייט אויף צו חאלטען אַרד- A% ווען ער איז האלב נאָך איינס דעם זיינער יענעם פרייטאַ; געגאנגען צו דער רעגירונגסיגעביירע. איז ירושלום, האָט ער געזעהן אן אראבישען חמון, ואָס איז ארויסגעקומען פון דמשק'ער טויער, באז פאלענדוג דעם קווארטאל פון די גרוזו גער אירדען. מיט דער חילף פון צוויי רייטענדע פאַליסלייט האט ער געצװא,ינ־{ גען דעם אראבישען הטון זיך צו צוגעהן. פון דאָרט איז ער אוועק קיין מאה". שערים גאכדעם ווי א בעאמטער פון גע-. זונדהייט דעפּארטמעגט האָט איהם גע-ך, מעלדעט, או א באנדע אראבער האָבען זיך אועקגעלאַזען אחין, און או מע!! האט דאַרטען געוואַרפען באָמבעס. ביים איטאליענישען האַספּיטאל?, װאָס געפינט זיך לעבען מאה שערים,. האָט ער געפונען פארזאמעלט א גרופע פון צוויי הוכנרערט אירדען. איינער פון. זיי איז געשטאנען אין ררויסען ביים טויער פון האַפפּיטא? מיט'ן רוקען צום וואנט אוז געשאַָסען מיט א רעוואַלווער אויף די אואבישע באנרעס. ער האָט געבעטע; די אירען זיי זאלען נעהן צוריק אחיים און זיי האַכען איהם געפאַלֿגט. אויף א פראנע YN עס האט גע ראטעוועט מאה שערים, האָט מיירזשאַר סאונדערס געענטפערט, אז די אירען האָבען אַפּגעשטויסען די אטאקע. דער ערות האַט אויך רערצעהלט, אז רי ענג פישע פּאַליסלייט האָבען אפּגעפייערט ךָרי ערשטע שאָסען זייערע ביי "ימין משה".. דער אידישער קווארטאל גיט 14ויּיט פון INN3 פטאנציע. 8 זייטען. 'געוועזענער דייטשער קאנצלער פּאַן ביאָןן NN DY בערלין, באַנטאל. פיריטט בערנד |הארר פאז בוולאַון, דעד געוועזענער קייז זערליכער קאנעלעד פון רייטישיאנר. איז |געשטארבען חיינט אין חיים איז עלטער פוז אכציג יאחר, ביולאַיו איז געבוירען געוואדען איז מאי 1849 אלס זוז פוז א הייכעז דייט ישען בעאטטען. זיין פאטער איז געווען א צייט פּרייסישער אויסערעזזמייניסטער. ער האט שטודירט PR ראזאן. לייפּ (ציג אוז בערלון, אוז האט אנטחהייל TP וַ 7 B e יּ. י י י י ק י ==ח י י ציחשא. אי י י א י י אר ר פPR R RO ייע אי י נָ, יָיֶיָּיִּיִּייִאֱ,\ 3 יֵיְיֵיָ\פֶיֵיֶיֵוֶ’ R מ ייע א ן י י' S8 ןי י. L ot פּרינץ פאַן בילאָוו י י יעי רעט ייע נומען אלס קאוואלעריע לייטענאנט אין דעם דייט'ט-פראנצייזייטען קריץג פון יאָהר 1870. נאד דער פֿארענרינונג פון זיין ישְטוז דיום, איז MRS איינגעטרעטעןה אין דיפּיאַטאטײיטען דיענסט. א;הויבענריג פיט'ז פעהרעטארזאמט איז דער דויטז שער אמבאסארע אין רוים. ער חאט שפּעטער פערנומען דעם זעלבען אײַט PR פּעטערבורג. וויעז. אטהען איון פֿאריז, 'R יאַהר /:180 איז ביולאָיו געווארען ’דער דייטיײַער אטבאסאדאר איז רוים, DR מיט פיער יאהר טפּעטער איז ער געשטימט געווארען אס אויפערן-טיד ניסטער. איז'ם דאזיגען אמט חאט ער בעגלייט ווילהעלם'ען אויף זיין בעתאנה טער רייזע קויז טערקיי און אריז ייטראל, אוז האט אנטהיי? גענומען אי POR ןאױריענצע;. וועלכע רער פערשטארבע ךְנער הערצל? האט דעמאיט געהאט כיים !דייטשען קייזער. נאלטימאַר פיוניסטען וועלען וויילען כעאמטע דעם קוטענדען. זונמאג באלטיטאר, מאַנטאג. די ציוניס טישע ארגאניזאציע פין בא?טימאַר וועט דורכפיהרען וואהלען פאר נייע בעאמטע. דעם קומענדען זונטאג ביי IR אלנעמיינעם מיטינג אין דער שערי תפלה שוהל?, אוטשענטאראלי טעראפ און האלמס עוועניו. הערו ט. קעלמאן, פּרעזידעגט פון דער. היגער ציוניפטישער אָרגאניזאציע, וועט אָפּגעבען זיין יעהרליכען מעסערזש. הערמאז, גאנז וועט האַבען די אויפזיכט איבער די נאַמיניישאַנם און יוסף בֿ. שאמער איבער די וואהלטז. ביים זעלבען מיטינג וועט געפייערט ווערען דער צוועלפטער, יאַהר-צייט פון דער באל?פור דעקלאראציע. ראבי מיטשעל? ס. עסקאלסקי וועט רעדען איז בער דער דעקלאראציע. נאלעווקער. מיידלאך sme N ף עוווארטען נון פון 4 הזשוליאוס ראַזענוואלד (סשעציעלע קייבעל פון צ. וואולף) ווארשא. (דורך VIR אייראפעאישער ביורא אין ?אַ:ראַן), מאַנטאג. דזשולי אוס ראָזעגוואלר, דער אידישער סילאנטראָמ און פינאנסיר פון שוקאגא, האט געצייגט א געפעלינקייט צו א היגען אירען מיט'ן נאַמען מענרעלסאן פון נאלעווקי, און. עם. שיינט אז ער ועט גאַר ניט נוס אַפּשנײרען דערפאר, װײ? נאנץ נאיעווקי גרייט זיך צו בעטען פון איהם אועלכע נעמעליגקייטען. דער ראַזיגער מענדעיטאן אין א מאַטער פון דריי טעכטער, וועלכע דרארפען נדן 1% קענעז חתונה האַבען. האט זיך דער פֿאַטער מיישב געווען און געלאַזט אַפֿררוקען א ספר NN געשיקט א האַפֿי; צו דזשוליאום ראַי זענוואלד, איז דער בע;ליימונג פון א בריף, IR וועלכעןז ער בעט א מתנה אויף נדז פאר רי טעכטער. היינט האט sד. מענדעלכשן געקראיען IR ענספער פוז מר. ראַזע:וואלר'ס פעקרעטאר, צוזאמען מיט א טשעק אויף הונדערט דאַ" קאר, 2 אין בריף ווערט ע-קלעהירט, אז מר. ראר זענוואלר בעדויערט שטארק וואָס ער איז צו בעשעפטינט צו געזען דעם סמר, אבער אזוי װי דער כחבר איז אויך פאראינטערעסירט מעהר אין חחינה מאכען זיינע טעכטער, שיקט ער DR דעם סטטעק און ווינשט זיינע טעכטער א נוטען ויווג. i דער פאקט איז נאיד בעהאנט געוװואָרען אין דער פביכה, אוז איצט איז האלג גא" לעווחי שוין בעשעפטינט מים שרייכען בריף צו מר. ראַזענטאיד'ן און שיקען איחם כפרים, אין דער ערווארטונג אז ער װעט זײ אויך צושיקען טשעקס. אװקטישיי et e et et נוו יאָרק, ריענסטאג, אַקטאַבער 20, 1929 יום נ', פרשה בראשית, כ"ה תיטרי, תר"צ. מילאַנען אָפּגעװוישט ווען סטאקס אלען פון פו ביז 50 "פוינטס" באנקירען האלטען קאָנפערענצען ווען נייע בהלה ברעכט אויס אָבער עס העלפט ניט. כוואליע פון נייע ליס זוידאציעס פעראורואכען קראך. עולם האט שוין געמיינט, אז דאָס ערנסטע איז פֿאָראיבער. טע. די פּרייזען אויף סטאק זייגען געז. פאלען פון 18 ביז 80 "פּוינטס". 1 "יונייטער סטיל". א סטאק וואס איז אימער א באראָמעטער פאר'ן נאנג פון [ב’ארקעט, איז געפאלען אויף זיבעצעהז. IR א האלב "פּוינטס", DYDY זיך. מיט 186 דאָלער א שעחר. נאנקיוען קאָנפערירען נעכטען שפּעט נאָכמיטאג, ווען דער. סטאק עקסטשיינרזש איז שׁויז געווען געשלאסען, האַבען באנקירען געהאלטען א קאָנסערענץ. איז דער קאנפערענץ הא". בען זיך באטייליגט, ס. פּאטער, פּרעזירענט פון דער גאראנטי טראָסט קאַמפּאני. און טשארל?ס ע. מיטשעל, טשערטאז פון געשאַנא? סיטי באנק. די קאַנפערענץ איז געהאל?טען געווארען איז אפים פון דזש. פּ. מאַרגאן, װאָס עס איז באשלאסען געווארעז אויף דער דאַזיגער קאָנמערענץ איז ניט ארויסגענעבען געוואַרען. מען רעכענט אָבער, אז די באנקירען וועלכע האַבען שוין פריהער געחאט גענומען שריט אַפּצושטעלען די פּאניקע, וועלען איצ טער געהמעז ווייטערדיגע שריט, PR פארלויף פוז נעכטען זיינען גע קויפט אוז פארקויפט געוואַרען ניט rsm נינער TR ONT DI 9,212,800 11y מיט אינער דריי מיליאן וועניגער װיזְ דאַנעריטטאג, איז טאג פון עתעסטען: קראל. דאס איז געווען אויף'ן סטאק עקס טשיינדזש. אויף'ן "קוירב") עקס טשיינדזש זיינען און פארלויף פון מאָג געקויםט אוז פארקויפט געװואַרען איבער פיער מיליאן שעהרס. דאַנערשטאג איז די צאה? געווען איבער זעקס מיליאָן. ויעדער איז דער "טיקער" געווען חינטערשטעליג איז מען האָט פאר שטונדען לאנג ניט געוואוסט י די פּרייזען האלטען און וי נירעריג זיי זיינען געפאלען. 1 די הויפט פארלוסטען האַבען געליטען ןדי פאַלגענרע סטאקס רזשענעראל עלעקטריק--- 47 פּױינטס )דזשאהנס־מאנדויליּייּײ%: ראריאַ קאר פּאַרײיטאָן---18; וועסטינגהויז עלעקד וטריק חח 184 אמעריקאן קען 17; ניו יארק סענטראל 22; קאָנפאליז. ךְדייטער נעז 120 מאַנטגאַטערי- A5 Ty א רעפארט האָט זײַ נעכטען געהאט. פאריטפּרייט, אז דער נייער קראך איז. נעקומען אלס רעזולטאט פון דעס װאָס. דער "פול" פוז די באנקירען, וועלכער, האט דאנערשטאג אנגעהויבעז אויפקוי". פען די סטאקסט DAY זיינען ארויפגע וואַרפען געװואָרען אויף'ן סטאק עקס-. טשיינרזש אוז מיט דעם עטװאָס געהויז. בען די פּרייזען, האט נעכטען VAN בען אויספארקויפען די פסטאקס אוז דאס זאַל האַבען די פּרייזען ארונטערגעטרי בען צו א נייעם ניערריגען פונקט. דאס איז אבער געלייקענט געווארען אוז די ערקלעהרונג איז געגעבען געוואַ- רען, אז אינדיווידועלע פֿערזאַנען זיי נען נעכטען געווען די אויספארקויפער דערפאר וואס זיי האכען לענגער ניט געקענט אויסהאל?טען און דאס האט מאראורזאכט דעם קראד. אדאכער אין צפה פעראורטיילט צו פופבעחן יאר שווערע ארבי"ט בעפאלען דגניה ?עצטע נאכט אוז P2 רויבען די קאַלאניע איז דורכגעפאלען. א ראנק דער שטרענגער שמירה ID רי; לאָקאלע אידייטע וועכטער. פּאָליציי האָט, געפונען צוויי פוז די אראבער וועלכע יהאִבעז זיך געגרייט צו דעס איבערפאל. NN זיי ארעסטירט. די צוויי אראבער\ זיינען געקומען פו! דעם דאָרף סאמאֲקה.ן אואנישע פוויען קאָנפערענץ פער"| איינינט זיך מיט {עקועקוטייוע ן די קאנפערענץ פון אראכישע פרויען וואס איז דאַ אַפּגעהאלטען געווארען האָט היינט בעשלאַסען זיך צו פאִרמי־לִ רען אין א פּערמאנענטער ארגאניזאציע אלס א טיי? פון דער אראבישער עקזע־ךָ קוטיווע. עס איז אויך בע'שלאסען נעווא" רען אַפצוהאלטעז קאַנפערענצען צוויי מאָל א יאָהר. שויינען אויף די ווענט גענען אונ" טערווכונגס קאָטיסיע פילֿע ווענט אין ירושלים זיינען היינט געפונען געװאָרעז בעשריבען מיט קרייר מיט די ווערטער: "נידער מיט דער איכפּעריאלֿיסטישער, ברימישער אונ טערזוכוננס קאַמיסיע די אראנישע פּאַליצײי האַט אין פילע פאלען זיך ארויסגעוויזען צו זיין נליים" ן:ייֹ.טיג צו די באַיקאָט אניטאטאַרען, ניט נעמענדיג קיין שריטע גענען די DN ןהאלֹטעז אין איין טערגיפטען די ארא בישע מאסען מיט ווילדע העצעס געגען רי אירען. פּרייז 3 סענט. וואָל סטריט האט נעכטען געהאט א’ נייעם קראך DR דאס כמאַ?, איז דערזְ טראך נעקומען נאַר מעהר אומערווארט. M דער פריהערדינער. ער איז TN געווען איז א געוויסעז זין פיע? ערגער WY דער פריהערדיגער, וויי? די פּריי זען פוז סטאק זיינען איז פיעלע פאלעז געסאלען נאָר ניעדרינער װוי לעצטען דאַז נערשטאג. ווען RN סטריט איז שיער ניט אריינגעפאלען אין א פאניקע. דער קראך איז געקומען נאר א כווא" ליע פון ליקוויראציעס. טויזענדע. וועל?- כע האכען איבערנעלעבט דעם דא גערשטאגריגען קראך, האַפּענדיג אז די פּרייזען וועלען זיך הויבעו אוז זיי ווע כען קענען קומען צו זיך. זיינען נעכטען געווען געצוואונגען אַנצוהויבען אויס פארקויפען זייער סטאק. די פּרייזען זיינען שוין געווען עט וואם העכער װי קעצטען דאַנערשטאג, אבער נאַד ניט הויך גענוג, אז זיי זאלען. זיין זיכער מיט זייערע פריהערריגע. /מארדזשינס"---רי אָפּצאַהלונגען DRV זיי האַבען געמאכט אויף זייער סטאק. מען האָט ביי זיי געהאלטען אין פאָרע דען. מעהד נעלר אזן זיי האַבען עס ניט געהאט צו דערטראַגען, האט מען MY אנגעחויבען ליקווירירען. (איז דער "מארקעט" וויערער פּארי, פיייצט געווארען מיט אַנבאַטען צו פאר-| קויפען. דאס האָט געמוזט פיהרען צו א נייע ירידה איז די פֿרייזען און עס האַט אויף דאס ניי שיער ניט אנגענומען רעם נאראקטער פון א פּאניקע. אָבער וװי שלעכט עס האָט געכטען ניט געהאל?טען אויף'ן סטאק עקס"י טשיינדזש איז איז דעם נעכטיגעןז קראך געוועז מעהר אַרדנונג װי דאַנערשטאג, ווען אליץ האט צוזאמענגעקראכט און עס האָט נעהערשט ווירקליכער כאאַס. דאַם פאלען פוןז די פּרייזען איז גע וועז איז בעסערער אַררנונג װוי דאַנערש טאג. ווען די פּרייזען האָבען א פאל גע טהאָז טיט אמא? אוז ווען עס זיינען איז נאנצען פערטוואונרען אלע בעלנים צו קויפען סטאק. אפילן צו די ניעדבי:סטע פּרייזען. דאס איז אכר פאר די, וואס זיינען געבאפט געוואָרען איז דער נייער ירריה, ניט געווען קיין גרויסע טרייסט. זיי TR בען אלס פארלאָרען און זיינען ארויס "אָפּגעברענטע"? פון דער געכטיגער חטריפה". נייע מילֿיאָנען זיינען אוועה מיט'ן ר. טויזענדער אנדערע האַבכען פארי לאַרען זיערע פארמענענס פארלא רעז דאָס װאָס זיי האָבען געמיינט, אז. זיי האבעז שויז געראטעוועט פון דעם. TR דאנערשטאג. י אין פארלויף פוז טאָג האט עס בלױז ּאר א קורצע צייט אויסגעזעהן T M פּרייזען וואַלטען צוריק אנגעפאנגען געהן אויף ארויף. דאס איז געוועז דאד אַלס ווען עס איז געקומען די י-יעז, אז באנקירען האבען נעהאקטען א קאַנה פערענץ און באשלאַסען צו נעהמען יײייט צו העלסען וואַ? סטריט זיך צוז װיק שטעלען אויף די פיס. -אָס האט אבער לאנג ניט אַנגעהאל ירושלים, מאַנטאג. צוועלף אראז גער, וועלכע זיינען פּראַצעסירט געוואָ- רע איז צפת אויף דער קלאגע פון אונ" טערצינדען אידייטע הייזער בעת די פּאַ" ג-אמען, זיינען היינט געפונען געוואָרען שולדיג און דער ריכטער האָט יערען פון זיי פעראורטיילט צו 18 יאַהר שוועה רע ארבייט. IR אראבישער יונגערמאן, וועלכער האָט פערוואונדעט א אידען מיט א מעז סער, איז פעראורטיילט געווארען צו זיבען יאהר שווערע ארבייט. היינט האט זיך אויך אָנגעפאנגען דער פּראצעס פון נאַך פערציג אראנישע פּאֵז גראמשטשיקעס, וועלכע האָבען זיך בעז מייליגט אין די רציחות אויף אידען אין צפת. וועט צפעלירען נענען לייכטען אור טייל פון חכרונ'קר שייך דאַ איז היינט בעקאנט געװואַרען אז רער פּֿראָקוראָר נרייט זיך צו אפּעלירען גענען דעם לייכטעז אורטיי? װאָס דער נעריכט האָט ארויסגעגעבען פאר דעם חברונ'ער שייך טאלעב מארקא, וועל כער איז פֿראַצעסירט געוװאַרען פאר הע-| צען די אראבער צו דער שחיטה איךָן חברון. עיייצפת"" נאָמען פון נייעם ישוב דער נאָפען פוז נייעם אידישען ישוב. וואס ווערט נעםלאנט געבעז ראש פּ:ר.,] וועט זיין ?נירצפת". יּ דגניה שוטוים פערהיטען אָנפאל א פערזוך פו! א נרופע אראבער צו
Page 2
F WUOESDAY באלטימאַר אָפיס פוו "מאַרגען זשורנאלי"י און "יירישעס טאגעֶבלֹאט״ ewish Daily News איז אין 14v עסקוויט סטריט טעלעפאַן וואולף 5089. AISQUIT ST. 140 TEL WOLYE 5039. אלע טאַרטען אךװ'ן'\־ם“דֵפענסס און פוב סעריפ'נאנס ווערען דש אַננינוטען. מא'ר ליווא!, מענערוטער נאלטימאר נאקטימאַר “ALWAYS ON TOP” T L 'SjJ.v,A'N.LIu co‘;’ e אמט 5- עי יע פרענט איז אייער גראַלערי -טאן פאר די בעריחמטע ווארלילל פּרעזערווס West Prati Si 749-31-53-55 LT 92.50 באלטימאָר Ocean City and Return DYDY פערייאנר פּאַפּו;ערסטער װערען וונטאַג--בלויז פאר איין טאָג 0 פרייטאג, שבת, זונטאַג, נוט זיך 0 צוריקקעהרען מאש:טאָג קינדער, 8 ביז 11, פאר האלב פּריין 6:85 יערען טאָג פון פיער 8 (איהט סטריט, פריה און 2:28 נאָכמיטאַג; יערען זונסצג 7:0 איז דער פריה לאַנעתטאַנם מיט טריין פון לאַורפאַינט LOVE POINT געהט אִם פון פּיער 8 קאיהט פט. טענליך נאַכמיטאַ;; זונטאָגֿ, 205 IR פרויה 6:85 מטאַרנענס און 8:00 גאַכמיטאָג 0 בלויז 81 הין אוז צו-יק--קינדער מוז 5 ביז יאַהר האלב פעיר, 50 סענט: 1 האַטע? אַפען מעלס אויף דעם סטימער Pass. Dept. B. E. R. R. Co. SRR נאלטיטאָר כֶפּיֵךְךָ, g אויב איהר װילם :r:ng *%m@&“ אמת'ע יכ ט פאר אייי /-י'י ערע כאו'געךָיִּ עכיִּזאֹ־ מינירט זיך נלייך ביי דע. ריבטינען. ספעציאליסט, נֹנֶוויססור דזשאַזעף ס.סענרלער אָפּטאַמטעטריסט און אָפּטישען 9 נאָרטה יוטאה סטריט טעלעפאַז קאלווערט 2947 בא ל טיס אַ ר 4ל ף L TT) יי י א שמש פערלאנגט NG
הסר של א מת I מעידען גלייך צום פַּרעזירעגט ניטם שפעטער N דעם 22טען אַקטאָבער, פריינק חוירויץ, 018 וואַטטאן סטריט. (18 a 8 4 באלטיטאַר עיע עי- י ע טשצבוה 1 שעהנע. אושיסטושע ארי בייט. צופּריוע:היים גאי י ראנטירט. מיר האָבען א י טטאט פון די בעסטע אי -ײ שעהנסטע פארבעל אוז גראניט שטיינער, אויר רי 8 איימפאַרטירטע שטיינער. ניי דעם גוט בעקאנטען ט RPN D 5 עסקוויט סט.. נאלטימאָר, מר. פודט Telephone, Wolfe PR AAPAP AN S NSNS P PSS NSNS SIS בְדִּ־\־־דִי־;,-ךְ\,,־ י ע N .<f: e י אי i £SS e י\\\י
וָ 11{ 1l I
DRANFMAN A 1 82 י ן בֹיּ /sזאוין 0 א כֹּװיתּ־:ו'בּיּיֶ’י 'בֿ”'“’?-,סָ\װ\\ססס'נָּןחֹןוגּייּ“ז l //,יָּע'יִּיַּיְיְגּװװװ?יָּ“"\\ S י -י ןיֹ e W ו}זְךְ' \;נַּןיּ*בֹשׁיּ L R -1 וֹ ]יֹּזַ 1 ‘HE Nl נראנפ נפטאנ ס רי. בשר פּארעווע קייפט היינט א דזשאר אין אייער דעליקאטעסען אַדער גראָסערי סטאָר. מיט דעם טעם און אויסזעהן 3B טשיקען פעטס א וועדזשעטייבעל פּר אַדוק ט פאר מיולביגע. און פליישיגע מאכלים. איז בעריהמט פאר איחר גומסקייט און געשמאק. וואונדערבאר פאר באקען, קאָ- בען אין פראיען. BRANFMAN'S KOSHER PRODUCTS דעז "אמעריקאגער" 0 סעגט איבעראל געזאנג סטוריאָ און חונות אונטערריכט יעדער איינער וואָס האַט אי ד י-- IN צו געואנ:, האט יקעס רי| ט בעסטע געלעגענהיים זיך צו| פארשרייבען פאר א קורס, ביי ןועפ באויהסטעו חז! און מווי-| קער 2 -פ W o עאיי. 1 חיים שוהלוינגער 2 יעצט הון אין רער קאַנגרעגיר| 4 שבֹז ביח אל, פאוילער סטריט,| 4 רשרטטעםטער, .DDORD אום צו| א S לערנען ריכטיג שטימע בילרןין י ט ן אטעס קאַנטראַ? (נשר רער אזז ןסאיִיעגֶיײ.'ער מעטשדע) גאראנטירט אין א קור-י צֶער צייט אויסצולער;ען פוירפעקט :אַטען קײענען. א ספעציעלען קורס איז הונור גק טי בען פאר יערער שטיסע בעזונרער, סיי פאר אַרטאראַקסישע MY אַדער טעכקעל. װי אייך אַ געקליבענעם רעפערטואר פון רי בעסטץ פאלקם !לִ'עתר איבערגענעבען פמיס דער ריכטינער. אויסטייטשונג וואס עס פארערט זיך. קאַנסויטייטאַן פריי T טעירען בעסאר פאר א אפּאָי-טמענט דורכ'ן סעלעפאן קשלוטביא 3414 Rev. H. Schulsinger, 2 Harlem Street Dorchester, Mass. Telephone Columbia 3414 {נ ב. קאַנגרעג יישאָגס, סשסייעטים קענען זיך, 13 דירעקט צו חון שוהלזיננער פאר שבתים קאַנצערסען און פארשיערענע. אונטערנעטונגעך! מים'ן גרעסטען ערפאָלג, י אויך חופה'ס אטענרען פֿינקטליך, די צייטווייקיגע וואָהנונג 18 ברעונער רבי הרה"יצ ה' יוסף כן ציון דאמינאַװױין שַׁלִףטִװא איז אין 23 בארטאָן סטדיט באָסטאָן, מאסס. Telephone Haymarket 5086 טארלאנד האל פון מאַרלֿאנר סטריט שוהל ראקסבורי, מאס. אונמער די מענערזשטתנסם פון רי בגעוואוסטע כשר כייסערערם רובין ברארערס פו! 147 האמבאָלדט עיו.. ראקסבוו"י די חופח צערעמאָניע איו חין שוהל, רער דענסינג האַל, ריינינג רום און אלעס איו אויף דעם ערשסטען סל?אַר. פיו קייטערען אין אלע סטייטס Phones Highland 5285 0= 432 בּיקאַן האוז |אַן האזז 6 ניקאן סט., נווקליין, מאס. איז דעד שעהנסטער, אריסטאַָקראז טישער און פּאסענדסטער פּלאץ פאר חתונות, באנקעטען און פארשירענע פּארטיס אלעס דאס שעהנסטע אוז בעסטע קריגט איהר ביי. אונז. און אלעס סטריקטלי כשר. פאר איינצעלחייטען רוהט M. GREEN, Manager REGENT 2188 י דײיװױדסאַן"ס י b ספרים סטאַר י אי ד אי י= 2 נלוהיל עון., דאָרטשעסטען איך האָב דיזען יאַהר פֿיעלסאך פארגרעסערט מיין סטאק פון ספֿרי חורה'ס פון אלע סייז זעס, סילקענע או! װאַלענע טליתים. מחזורים איבערזעצט אין אידיט און ענגליש, וו' אויך אתרונים מובחרים מא"י, לולבים והרסים. א נרוסער אסאַיטמענט פון לשנה טובה קארדס. מיינע פַּרייוען זיינען די בילינסטע אין באַסטאַן. פיינסטע בעהאנרדלינג. קאַנטרי אַרדרערס פינקטליר אטעגרעט. I. DAVIDSON BLUEHILL AVENUE 1062 DORCHESTER, MASS. Telephone Geneva 1582 נרין"ס ספרים פטָר 1 קאַזװועי סטריט די גרעסטע אי כאַסטאַן אלע סארטען טליתים, ספרי תורה'ס, פרוכח'ן. כתרי תורה, קידויט בעכעזיס מכסף טהור. ש"ס'ן ופוסקים, ספר לקוטי תורה וספר אור התורה טהרב מלובאוויטש, כל WM ספרי הניך עברית אוז אידייט. האָלטייל? DR 1= טייל. אַפען זונטאָגס. I. GREEN, 1 Causway St., Boston, Mass. Tel. Haymarket 3824 Richmond 4191 הון ר דוד משׁה שטיינבערג A A A S4 געוועוענער שטאַרטי חן פון ווילנא און אָרועם און יעצט חוו פון אנודת י'טרא?. וואודראָ עוו., דאַרי 3 טשעסטער. אדרעט; Rev. ר D. M. Steinberg, מי י Welington Hill 41 -י י. hStrnt,u פ -י אי י. FYN 9WA Dorchester, Mass. Milton 494z, יוג |(אי א ,יַּ.יֹּ*'יֹ חון אי ךָװ י ה' אדיה ליים ווטמאן א 29 געועזענער חון פי! אַרעס און פּעטראַגהדאר אין יעצט חון פון רער קאַנגרענייטאַן 2 0 הֲוריויָת דנֶיָּבֶאֹיֵ\, יואורראַי אעל א עוע., שעסטער, מאס. j" פֿֿ אררעס א REV. Y A. RUTMAN ײ#שָׁ\ Callender St. 140 Dorchester, Mass. TELEPHONE, TALBOT 3243. א ווירקליכע רפואה פאר י י י וךיפ”נ;יְעײַי י א 2 }יֶיֶדכעדרע םכה;\טס' קראנקהייטען איז די סילאם וװואַנרער ואלב קאָסט 50 סענט א דושאר טריייט אוז איהר װעט שנע? געהאַלפען ווערעו. אררעסירט: CELIA’S WONDER SALVE Pearl St., Charlestown, Mass., 3 ר טהעע און קאַפעע פעדלערט און סטאַרקיפערט מריגען ריכטינץ אימפארטייטע מחהעע. אלע סאַרטען און פריש מעגרענ:ע פאַפע ביי YT א?למיבעקאנסער סירט= 8. W. B CO, SHORE, WIENER BARD 82 Leverett 8t Boston, Mass |גו= (רי פאליגנע) דאס בעסטע היילימיטע? פאר ריע שנאם מקער קראנקהייט. עס מאכט ניס אויס װי לאנג די קיא;קהייט איו פארלאוט. 2 דאלער א באטעל A BOXENBAUM REMEDY CO. Georges Lane, Philadelphia, Pa. 1708 באַסטאַן אַפֿיס פון מאַרגען זשורנאל ו און יירישעס טאגעבלאט i THE JEWISH MORNING JOURNAL DAILY NEWS 30 לֹעװערגּעֶ!ט סטריט, טעל%פקֶ 4 חזימארקעט LEVERE(T STREE Tel. Haymarket 0014 80 ן ב. פריערסאַן, מענעדזטער אדווערטייזמענטם. סובסקריפשאַנס אוז פּרעמיומס צו הויפט אמיס פֿ-ייוט! 1 א נרויפארטיגער קיימערינג פּלאץ! א גרויפארטיגער קייטערינג ג יּץ# ארֹי N{ איז צענטער פון נאַסטאַן .y -unennne i פופציג טויזענד דאַלאר איז אויף דעם L בֿוַ געספּענט געוװואַרען י א סטעם פון קארפענטערס, דעקאַרײטאַרם אין עלעקטרישענם האַכען געארבייט:זעקס מאַנאטען צייט צו מאכען דעס י
ךְ וַךְ h 0 בערקלעי סטריט, באַסטאַן, מאם. ווֶוְ פאר דעס אידעאלסטען פלאין אין באָסטאַן יָוְ WD אלע. אידישע שמחות.-----=. l
אַמבאסאדאַר DNOND איז גרויס, לופטיג און געפונט זיך אין צענטער פון באָסטאַן, לייכט צוצוקומען צום האָ? פון אומעטום ביי אָמאַטאָביל, סאַבװזײי און עלעווייטעד, פארקינג פּלאין פאר עטליכע הינדערט קארם. די שפּייזען ווערען צוגעגרייט דורך 9T פעחיגסטע קעכינס פון די בעסטע איון פרישסטע שפּייז מאטע- ריאלען. פאר די כשרות איז פֿאראנטוואָרטליך דער באקאנטער 7ב הגאון בארוכאָה, ממאלדען. דער אמבאסאדאָר פּאַלאַס, איז אונטער דער שטענדיגער אויפזיכט פון די באוואוסטע כ ש ר קייטערערס I מאַריס פוראש און זון די רעפּוטאציע פון וועלכע איז די בעסטע גאראנטי פאר אבסאָלו- טער צופרידענהייט,. וואו איהר זאַלט ניט װאָהנען ראטען מיר אייך קומען אָנקוקען דעס אמבאסאדאַר פּאלאס און זיך דורכ- רעדען מיט מר. פיראש וועגען אייער שמחה. Hotel Style ‘Ga,tering i MORRIS FURASH SON יְךְ KOSHER CATERERS BERKELEY STREET BOSTON, MASS. 20 I Tels. Capitol 6988 Res.: Highlands 3069 יכ איחר ליידעט פון חוי MR איחר ליידעט פון הויט קראנקחייט פון עקזימא. וואונדען, געשווירען, מערידען. פּימפּעלס. און אלע הויט-כייסונגע!---טרייט דעם באריסטען מיטעלן אי י 2 פ ר ף ך ױ G, 7 (עס איז ניט| פ. קי איל יע. "פרירא?" זאפט זיך איין אין דֶער קראנקער הויט, אי 8 מינוט צייט שטילט עס גענצליך די בייסונג i 20 VOO lIN נונג און היילט עס אויס וואונדערבאר שנעל. א -ײ "פריראָל" איז אויך גוט פאר קאטאר אִיז נאו אוו| י האלז. MY אויך פאר קראנקע יאסלעס {פּייארחיא) פּריין פון א באטעל 1 דאָלֿאר שָּׁ אויב אייער דראָגיסט האָט עפ ניט. שׁיקט אונו 51 1 B R מיר וועלען אייך גלייך צושיקען די באטעל מיט דירעקשאַנס אין איריש. ב 5 חר. ל. פריד פון דער FREEDOL REMEDY CO., שזוייץ, ערפינרעך פון דערְ 388-B WARREN STREET, BOSTON, MASS. יקרר ראר קעריציו נילמאן ענד גאַרדאָן קא -r‘ o י
בילדערס אין קאַנטראקטאַרס אויב איהר דארפט בילדען אָדער רעמאַדלען א הויז, א גאראדזש און זא ווייטער, זיינען מיר די יעניגע װאָס קענען אייך מיטהעלפען אין אלע פּרטים. מיר טהוען אלעס PR בילרונג ליין איז גרייטער באָסטאָן און אין א רארדיוס פון הונדערט מיי? ארום באָכטאַןז. מיר וועלען אייך העלפען אויסטאכען די פּלאנס, געבען עסטוטייטס און אלע פארטיקולארס. איכערהויפּט מין וועלען אייך סופלאיען מיט געלד פעל איהר וועט דארפלן שיקט אונז א פֿאַסטא? קארד אַרער טעלעפאַנירט און מיל וועלען אייך קוסען זעהן. GILMAN GORDON CO., Builders Contractors Mountain Avenue., Malden, Mass. 263 TELEPHONE, MALDEN 5994 א י י י קי י וואונדערבארע מעריצין דער רענולאר פּרייז פאר זז באטעל פון A דר. גאלווינ'ס גלענר טאכלעטסט א דאָלער כיס oסs סענט די סאבלעטס זיינען איינע פוז די וואונדערבארסטע מעריעינעז. בלויז א טענ נעהמען די טאבלעטס וועט איח בוסע-־סךָז. וואס פאי פן עגערניע און קעבערינקייט איחר וועט קרינײַן. אייערע גערווען וועלען בארוחינם ווערען, אויער שִׁקאֶ וועס ניט געשטערט ויערען אוז איחר וועט צוקרינעו געוויכט, DD 0P IR רהומאטיזם. צו-חויכע אַרער צרינידעריגע בלוטידדש פנג. אויב אייער קערפער PR װגלֹעשױאכט. אױנָּ אויערע נערועז גיבען אייף ניט קיין הוהע. א. ז, וו.. געוזמט גלייט ריוע טאכלעטס אוז איאר וועט זשט ר וזאונרערבאר? רעזולטאטעו. ד פאבבֿעסקֶ זיינען נאנץ זיכעֶר צו געהמען. זיי ענטהאלטעז ניס קייז רראצם. יעדע באטעל ענטחאלט טאכלעטס פאר 16' YD DR. GALVIN'S GLAND TABLET CO. Huntington Avenue Boston, Mase. 196 בשורה למבינים יצא (אור פפר o I 8" 4 אמרי שפר חיק מכתבי רבי עזריקם ספרא חיכנר: סיליטוניס נפלאים הסטוריים, פהיי דדידים ווכלל, ופתיי הרבֿנים בםרם, דברים שנחרן וואתיון כארצות אירופא, במעך שנות הויב? האהרון. MU ש? המחבר חוא ערובה עי ספרו שיענג וישעשע נפש נ? קוראו בטֲפתי. 6ננינו וחוכ;ו. WY TNy דאָלער כי כס למפרע, או בחילוף ספרים כא RO האררעפ: פ ‘RABBI A RESNICK, Royal Street, Lowell, Mass. 22 ‘JEWISH MORNING JOURNAL 8 חון יחשוע גאַלדנערג פון נית המֿורשׁ הנרול קראננ;וֶיּאר,־'בּ סטריט עהמט או קַאִנצערפֿֿען א ש ב תי ם ט. 1 ?פִּו\]!קַסכגזְ'יֹ'גִ צף יְ אי omstea N Street o Roxbury, Mass. ,שֵׁוֶיֵבּקַ. ךְיּ R Garrison 5090 דער מאַרגען זשורנאל 2 קהל'שע Communal Announcements חדר איבערצונעכען. 789 איסט 88טע סטריט, ברוקלין. קאנארסו ליין. ן ן קחל'שע פערלאנגטס קאַנגרעניישאן בית ישראי, וואסאן, וויסקא2 סין, פערלאנגט א שו"2, זאַ? זיין :וטער טיטשער ן זאֵל קענען נוט ענניִיש. ריכטיגער ואַ? סעיד דען שריפטליף ציִם סעקרעטאר. (8 Harry Bumstein, 611 Hamilton Street, Wausau, Wis, יְשִיבַת הנרא, 321 מאראטאנא עו. ברוקלין, פערלאנגט גוטעז טיסטער, פֿעהיג צו חא?טען אין אַידער עני קיאס, זאַ? אויף קענען נוט נמרא, און זַיין פאַלקאם אין העברעאיש און \\וָבגכ'ש. מעלרען היינט 4--8 אבענד. )30 ךָ עס װערט געזוכט א שמש וואס זא? אויף איבערגעהטען טשעק רום און די קייטערינג פון פּלאץ, בית ישרא? קאַנגרעניישאַן, 470 אלאבאמא עיו,, ברוקליז. (80 דרוש מורה ל?חוץ כניו יאַרק, טימחה ביציטה המבעית ושידע אגגלית על ביריה. לפנית 7הרב סעמועלס, ביים שני, אסרו LN משעה 1--4, בְבִיתו ש? קרבציק, 160 רחוֹב הענרי, )28 משולחים פעהיגע און פֿאסינע מערלאנגט נוטע קאנרישאנס מעלדען 189 איסט בראַדװײי, ערשי טען פל?אַר. )28 Jerusalem Orphan Home Relief, Inc. ן מאדערנער סיטשער פערלאגנט אין תימוךד תורֹה עפרת ישׂראל, זיך מעלרען היינט, מאנטאג, פון 8--12, און פוֹן 1--8, אין אפיס פאונטיין קֶװ., ברוקלין, סארערנער. היברו טיטישער פערלאננט פאר קאנגרעגיישא! 33 ישרא? אף וואורהייוען, מע;זדען מאנטאג 8.30 אבענד, 8907 אט?אנטיק עֲװ., װאֹררה“װעֲזְ; נין וארק. (28 י קהל'שע שטעלען געזוכט יונגערמא; מיטשער סיט גאנץ נייע סעטארע, וועלכע. איבערציינט אל?ס סוקסעס פאר דעס יועֶן עלעמענט אין אמעריקא, שוחט ובודק, נוטער סחפ?? MY B נאריטאן שטיסע, רערנער, אויד אין ענגליט, מוהל סומחה, 4 A אויף שטעלע הי? בייטען פאזישאן נור מיט נוטע פּראמינענטע קאננרעגיישאן, אויב ניוס סעסיכפּעקטאַָרי מייןז Bראמעס, װי? קיין נוֹיירושעס. (28 Rev. A. Braun, 124, Brd Ave., l MeKeesport, Pa. ן יְ סטודענט, תלמיד ישִיבת זְסאיִעחט ר' יצהק אלחנן, 8 יאֲהר עקספּיריענסד אקס לעהרער. זוכט שטעז |לע איז ת"ת. טעלעפאַנירל בושוויק 28) 0747] יונגערמאן, אמעריקאנער. קאלער!ש גרארר אירטער, יפ“;יְע יאהרען פראקסישער DB פּא? און קלעהרער, ברויכט עברית בעניית און עברית באנגלית, פראכטפאיער לעקטשורער אין עננליש און אידיש, האלס אויף קאנסערוואטיווע פוירוויסעס, נוסע רעפערענסעס, זוכט פּאזישאן, שרײַבט. פארנען זשורנא? באקס L1321 )1 i יוכנער מארערגער ראבי, וואונרערבארער אראטאר איז ענגליש און אידיש, נוטער פּרוני ציפא? או! כאשעל דירעקטאר סערלאנגט א פּאזי'שאן, שרייבט 1% )2 Academy Yavne, 510 Dahill Road, B'klyn. יוגנערמאן אויסגעצייכענטער לעחרער, עביע ועב"א אריבער 10 יאהר פּראקטיק, נראדואירט קעהרער סעמינאר, שו"ב מובחהק ובע"ק, זוכט שטעלע. צופריעדענהייט נאראנטיוט. שרייבט מאָרגען זשורנא?, באקס 127. מורה עברי צעיר בע? השכלה מכללית סיים בית מדױש לסמורים חמיש שנים ש? נסיון מנה? בית ספר דיום א' נואם עברי אנגלי ויהודי מבקש משרה, שרייבט מארנען. זשורנא? באקס 106. יונגער, העברעאישער לעהרער ישיבה און סעמיגאר געענדינטער, קאיערזש בילרונג, 5 יאהר ערפאחרונג, עברית בעברית און באנגלית, זוכבט שטעלע. מארגען זשור;א? באקס [lßבּ מויה ענרית צעירה, מנוסה וסצוינת. בשיטות קנרית בעברית ועברית באנגלית, בעלת חשכלה בללית, ועברית, מבקשת משרה בניו יאַרק או בערי. השרה. מאַרנען זשןרנאל, באקם 134. (80 l מורה מצויכת עברית בעברית, עברית באנגלית, ,עֹבֹרֹיחֹ באידיש, ופומתה בזמרה ורמחזה, מבקשת משרה. (28 Telephone Talmadge, 2825. וֶ רבי יוננער, ארסטאדאקסישער פעראנאג מומחה אויסגעצייכענטער רערנער מוסמף, קאלערזש נראז דואייט, אמעריקאנער געבארען, זעהר בעליעבט, זוכט שטעלע, מאָרנֶען זשורנא? באקס 91.. (26 l ש"ץ שו"ב מוהל, קורא. און סיטשער אויך, !נוטער רעדנער, זוכט איין פּאַוישש! אִרצֶר קויז פען איין חזקה, מעלדען מאַרנען זשורנא באיָּפָּ BB i i R בעוואוסטער פעחיגער רבי, באזיצ אלע (מעלות, נויטווענדיג פאר נרויסע קאנבחפַּג“שא!, }יגכגמ פאסענדע שטעלע, מארנע: זשורנא? באקס 29( 114 נלייזינג ביזנעס צו פערקויפען, רענט 820, זעהר גוטער לאקיישאן, אורזאכע קראנקהייט, מוו פאהרען נאך קאלימארניא, סאקריפייס, 820 ענדערסאן עו., קייפסייד, ניו רוש. )31 א בעקערי מוז זאָפֿאָרט פערקויפט ווערען א בארגיין, גאראנטירט גרויסע גוטע ביזנעס. (29 D. WEINSTEIN 253 Halifax St., Petersburg, Va. 00l il ittt פּייֵפּער ראוט צו פעוקויפען, וועז כֶענטליכער פּראַפיט /9110. פרעגען ב.| לעווין, 127 וועסט 4טע סטריט. מאָונט וואירנאן, ניו יאָרק. )3 ספרים, כלי-קודש און מוזיק סטאר,. לאנג עטאבלירט, זיכער א לעבען צו מאכען, מוז גלייך פערקויפט ווערען. צוליעב קראנקהייט, (80 456 Albany Ave., Hartford, Conn. v il i A א פֿאַר פאַלק פערלאנגט פרֶזְיּאֵדִער ארוט באַסטאָן, צו נעהמען קער פון הכנסת. אורחײַם און מקוח בילדינג אין לין, מאס, א גוטע פּאָ- זישׁאֵךְ.בּאר די ריכטיגע פארטי. זיך. ווענדען צו די פֿרעזידענטין, מרם שווארץ, 29 האנאָווער סט. לין, מאס, אָדער צוס רב פון שטאַדט רבי ווער נער, 61 וויין סט,, לינן, מאס. (29 b ik sl st et l גערווא-נרעין רעליף די. וועלכע ליירען 4 מאָנאטען, |l ווערען גֶעהייִלט אין א װאָר צייט רי. אס פֿֿיירצָז א יאֲהר, ווערען אויסגעהיילט פאַלקאם אין 8, װאַכען צייט, און די, װאָס ליירען 2 יאהר, ווערען אויסנעהיילט אין 2 מאַנאטען א. ז. ו. די ברעין גערווען רעליעף 4 האָט שׁויו אויסגעהיילט חונרערטער מענער אין פרויעז, עס איז א וועלט- וואונרער. קייגער וװואָלט ניט בא- רארפט אָנקומען אין א סאנאטא- i ריום. ווען מען וואָלט זיך באנוצט מיט דיזען מִיטעל. מען דארף דער- מיט בלוי! 8 מאַל אין טאָג אייגריי- בעגָ דעס קאָפּ. פרייו פון באַטעל 3 ראָלאן. איך האָב אויך אן ערמינ דונג. צו היילען מארלאָרענע. מענער קראפט אין א. קורצער צייט. 8 דאַז ל?או' א ביַּטצֶיֹ, PH. 0 ו| 3359 Bluehill Avenue lioxbulz. Mass. Telephone Garrison 4185 ן T L b י
זונים, דיריזשאַר
און אוהכי נגינה וערען געבעטען היכף ארייג Be עי אי נומען אוז װאָס י עלעס פע ן נלייכצייסיג קעגט איהר זיך סוכסקריי -Iy3 R אויײַ מיין w "רי קולטוריטרענער פון דער אידישער ל?ימורניע". פריין .$2.50 REV. E. ZALUDKOWSKY 2067 W. Euclid Avenue DETROIT, MICH.
ארגאניזאציעס! ן פאר אייער יוכילע:טה'קאַנצער אַרער באנקעט, סענװפיָ\ךְ צ:ייָּיֹ בעואַרנען סיט פאסעגרע אומיסי טען: טוויקער, וינגֶער. קטישרען פון דער איריטער און כּנ”ו״ו יִיּב.'חיֶ'וזךְ ויָּווויפ, כאַרען. ארסעסטערם, 158 oot א New Y Phone, Bryant 8750—8151 לאנדא טעאטער טעלעפאן אטלאגטיק 5172 (ויליאם קאנדא, פּרש. און נאנערזשער דער איינציגער אירישער יוניאן טעאטעד אין פיטסבורג הייגט דינסטאָג און מאָרגען, מיטוואָך. אָווענט, 29טען און 30טען אָקט. די גוויכע מארא? פּיעסע מיט א סך הומאָר און געזאנג ”n” מישקא טרענפ דאָגערשטאג, פרײיטאָג און שכת, מאטינע און אָווענט, אָקטאָנער 31, און וטען און 2טען נאָוועטבער יועקב בירנבערג'ס נרעסטע און ooy אפּערעטע מיט 15 נומערען מוזיק נ'חאַג דיך ליעב אויפנעמירט פון לואיס כאָקשיצקי געסטיירזשר פון ה. האָפענבערג מיט דער מיטווירקונג פון: ראָזעטא קאָחן, רעגינא בערגער. בעסי מִאִבדֵבֿעסקאִ, איווא זימאנד און אדעד קא שווארץ. מישא בעסאראבאָף. 2= איס באקשיצקי, לואיס אראנאָוויטש, הערי דזשאָרראָן, מרדכי שווארץ, ה. האפענבערג און יעקב בערנבערג.. חונים אויפמערקואם איך פאנג אָן שרייבען לייכטע מע לאָדיעס פאר "קאָנגרעניישאָנאל סינגינג", באיס כאַהרען פאר תפלות, שבת. ימים טובים. וימים נוראים. אלע חזנים פון אמעריקא און קענע דע קענען. מיין סטיי? שרייבען, װואָס איז שעהן און לייכט צום זינ גען און הערען. י. S. GOZINSKY, 935 E. 163d St. Bronx, N.Y. Tel. Intervale 8331 לייקוואוך, נ. רוש. ביי דעם ברית פון דעם ניייגעבאָרע נעם זוהן פון מר. הערי קאגטער, 821 פּרינסטאָן עוועניו, איז געזאמעלט געז װאָרען די פמע פון 880 פאר ארץ ישראל. דאָס געלד איז איבערגעגעבען געוואָ- רען צו דעם מנרדק, הרב. מרדכי רייזמאן, דער רב פון שטאָדט. דאָס אוועקצו שיקען. מיר ווינשען דעם בעל? ברית ער זאֵל מגד? זיין זיין זוהן לתורת ולחופּח ולמעשים טובים. 3 די קאמיטע. מילך ראוט, 8115 א וואך פראפיט, נייער שעונבאלעט טראק. פּרייז 88.100 נעהמען 81.000 מארטגיידוש. מוז שנעל פערקויפען א בארגעין, אראנין, מילֿבוירן. ניו דזש.. טעלעפאן מילֿבוירן 6--- רזשיי. (28 אידישקייט אין אײראַפּא א ספעציעלֹער' גרוס פון דער איצטיגער לאגע פון אירישקייט און פון די ישיבות אין גראָרנא, מיר, טעל, פּאַניוועזש, סלאבארקע, און אנרערע. אין קרייזען וואו מען פערטראכט זיך וועגען גייסטיגען צו שטאנד פון יודענטוס, וועגען הער צוקונפט פון אידישקייט אויףם דער וועלט, געהן אַן דיפקיסיעס שון דעבאטען וועגען דער איצטי גער לאגע-אינ'ם גייסטיגען לעבען פון די אידען אין אײיראַפּא.. אונזער זוירדיגער מיטארבייטער, דער בעקאנטער שריפט שטעלער און אָרטאַדאָקסישער װאָרט-פיהרער, מר. אפרים קאפ לאן, האָט געמאכט א ספּעציעלע רייזע אין אײיראָפּא אום צו שֹׁטו דירען דיזע פּראַבלעמע, צו באקענען זיך אינטים און פּערזענליך. מיט דער לאגע, מיט די איצטיגע פיהרער פון. אָרטאַדאַקפּי װוי אויך מיט זייערע גענגער, מיט די אנשטאלטען און ספעציעל מיט די לעהד-אינסטיטוציעס. s מר. אפּרים קאפלאן האָט אין אייראַפּא פערבראכט איבֿער דריי חדשים און האָט זיך די טעג צוריקגעקעהרט. זייענדיג אין אײראָפּא האָט ער אריינגעדרונגען אינ'ם קאָך פון לצֶבִען. ער האָט באזוכט אלע ישיבית און גרעסערע לעהר-אנשטאלטען, ער האָט גערעדט מיט הונדערטע מענשען, מיט ליעדערם וװוי אויך מיט דעם מאסען-מענש, מיט מענשען װאָס נעהמען א שטעלונג בנוגע דעם גייסטיגען צושטאנד פון אידענטום, MY אויך מיט אזעלכע וואָס זיינען אין גאנצען גלייכנילטיג צו דער פּראָבלעטע. אלס רעזולטאט פון זיינעץ אױספאָרשונגען האָט מר. אפרים קאפּלאן פארפערטיגט פאר'ן "מאָרגען זשורנאל" א סכָּריע אר טירַלן;ךָ אונטער'ן נאמען "מיין רייזע אין פּוילען און ליטא פון 1§29 לעזענדיג דיזע סעריע וועט יעדער איד אָפּנעהמען א פּערזענליכען גרוס פון דאָרט וואו DT װיגעלצִ פון איצטיגען דור שמעהט. עס איז א פּרעכטיגע סעריע פאר אלעמען װאָס האָ- בען אירגענד אן אינטערעסע אין גייסטיגע פראגעס פונ'ם יודענטים. אפרים קאפלאן'ס נייֹעֹ סעריע ארטיקלען פאנגט זיך אָן אין r X מאַרגען זשורנאל דאַנערשטאג, 31טען אַקטאַבער קאַפּיטאַל און פורפֿלום 000,000, 480 װשפאֵועו און צו האָבען גערולר"' איז א נוטע זאך אויב איהר האָפּט צו קויפען א חיים אָרעך אן אױמאָמאָביל. ווייל אױיב איהר װועט מאכען רענולאר דעפּאַזיטס אין א פוירסט געשאָנאל סייזוינגס אקאונט, וועט איהר זיין איבעראשט װי שנעל די טומע וואקסט. מיט 5 דאַלאר קאָנט איהר עפענען אן אקאונט. TR FIRST NATIONAL BANK o BOSTON _בֶ _Westr Enp Orrice Cor, Cambridge Temple Sts, WaSHINGTON StaEer Orrics 588 Washington St. אַרער אין איינץ פון אונוערץ 10 אנרמרע וִבּיסְעס און באָסטאָן מעמכְעֶר פון רער פערערא? ריזוירו קישטעס /ליך זעהז ראפען מיט נענע? וואס װעלעזן אזוי בליצען װוי די שטיינדלאך אין זייין ערע רינגען. ן 0 מייל פָאיְיצעס מיט פאטענטען וואשיננטאז. מאָנטאג. די ?עצטע !צייטען זיינען זעהר נתרבה געווארען ער וֹפינדער LTINS N עס זיינען דא אמת'ע ערפינדער. וואס שאפען עטוואס נייעס |איז דער וועלט פוז מעכאניזם ארער אנד ]רערע געביטען, און עס גיכען אויך קרענקס, וואס שמועסען זיך איין או זיי מאכעז וועלכע ניט איז אדער נאר וואזש נע ערמינדונגען. די אלע. אי די אמת'ע ערפינדער. אי די קרענקס ארער פאנטא 'זיארען, וואס בילדע; זיך איין אז זיי האַז |בען עפּעם אױיפּנעטהאַָן. ווענדען זיך, ןנאטירליך; אין פּאטענט אַפיס ארויסצו" קריגען פּאטענטען. בערך דריי טויזענד ווענדען זיך ווע כנענטליד נאַך פּאטענטען. אבער בלויז א דריטע? קרינען דאָס און צוויי חלקים. ווערען צוריקגעוויזען. איצט צום טאָג איז שוין אי פּעטענט. אפיס פאראן הונדערט מיט ציוֹאנציג מייל פּאָליצעס פּערליינט מיט צייכנונ גען אוז בעשרייבונגען פון געוויסע זאכע! וואָס זיינען פּאטענטירט געווראען. עס ווערט איצט געפלאנט א נייע פּעטענט {אַפיס נעביידע. וואס וועט האבען פּלאץ פאר 1.800.000 נייע פּאטענטען אויל ערפינדוננע!. e G Gl טויט דערנענטערט זיך מ -י צו פינף פרויען, קרכנות פון ראריום גיפט די טראגעדיע T DD פרויען, וועלכע זיינען פערגיפטעט געווארען אין דעם אַרענדזש, נ. דזש. פּלענט, פון דער יו-| גײַטער פטייטס ראדיום קאַרפּאַרײישאָן,| האלט זיר איז דערגענטערען צום סוף, לויט עס האָבען נעכטען בעקאנט געד. מאכט די דאָקטוירים, אונטער וועמעס. אויפזיכט זיי געפינען זיךר. די פרויען זיינען פערגיפטעט געווארען דורך פאר-. בען ציפֶער בלעטלאך פון זייגערס מיט ראדיום. זיי פלעגען האלטען די ראדיום פּענזלער אין מוי? אוז די ראדיום גיפט איז אזוי ארום אריין אין זייער סיסטעם. מרם. קווינטא מאקדאַנאלד. איינע פון די פֿינף, האלט ביים שטארבען אין מעמאָריעל? האָספּיטאל. דאקטוירים זאָז נען אז איהרע שטונדען זיינען געצעחל טע. מרס. מעקדאָגאלד'ס שוועסטער, מרס. אלבינא לאריס. ווערט ערגער יעדען טאג, בעריכטעט איהר מאן. מרם.. קעטחרין שאוב. פון נוארק, קען שוין מעחר ניט ארומגעהן. איין פום איז ביי איהד קורצער געוואַרען פוז צווייטען. אין אן עהנליכען צושטאנד געמינט זיר מרס. עדנא הוסמאן, פֿון הילסייר, ניו דזשורזי. איהרע פיס זיינען פּארא ליזירט געװואַרען פון דעם גיפט. מיס גרעיס פרייער, פון אַרענדזש, איז שויז אַפּערירט געוואָרען אייניגע מאַל און. זי האט איצט דעם ניפט איז די אויערן. די פֿרויען חאָבען לעצטען יאַהר געז סעטעלט מיט. -דער קאַמַפּאני מאר 6 קעש, 8800 יעהרליכע פּענסיע אח מעריצינישע. אויפזיכט. wCTOBER 29, 1929, טשיקאווע ס גײַעס l יֶצַ;דע;כריְי;ע ײיֶ'ריבּ,געזִ פון מ טע און יטע, דאָ און דאָרט און בּיִּפָּעראעל װעשְקע כאסט סיים מיט געלר און ווערטה פאפירען אין איהר מוולאקס. מיסיסיפּי. מאנטאג. א שטאהלענע סייף. וואס גנבים האָבען מיס צוויי NN צוריק ארויסגעטראגען פון די העמי? קאטיסארי איז גארר דזשעקסאן קאונטי. איז נעכטעז ארויס צזינען געווארען פוז טשאוטיקא באוף דיווער. פיש-פאנגער. וואס זיינען אומגעפאה רעו אויף"ז וואסער מיט א ווענטקע צו כאפען פיש. האַכען די סייף ענטרעקט. די ווענטקע האַט זיר פערטשעפּעט אהן הענטעל פון סייף אוז ווען די פישדפאני גער האבען ארונטערגעקוקט אונטען איז. מאסער האַבען זיי בעמערקט, -אז עפּעס לינט דאַרט אויף'ז גרונד אזא זאך וואס זעהט- אויס ווי א סייף. און עס איז זיי געלוננען ארויסצוציהען די משא. כאטיט עס איז זוי ניט אזוי לייכט אנגעקומען. D Iy איזיגעווען פערשלאַסען. מען האַט געפונעז איינעםי וואס האָט זי געז עמענט. אינווייניג איז איהר האט מען געפונען זיעכען הונדערט מיט צוואנצי: דאַלער מיטִיּ;!'נַּבֿ’וֶ! פענט מזומן געלר און א צאַהל ווערטה פּאפּיערען, -וועלכע מען האט איבערגעגעבען צו די אייגענטהי מער. די געלד. און די פּאפּירען זייִנען געד ווען נאנץ. און זיינען נים פערדאױבע!. געווארען פוז-נאמקויט. מען גלויבט.. אז די גנבים האבע! היא סייף גִיט געקענט עפענען און זיי האַבען DUR 9 פֿערררוֹם. אריינגעווארפען אין פאסאןשירען אויף א טריין זעהען און DR אויף דער "לאס' אנהושעלעם לימי טעד?, מאַנטאג. 97 פּאסאזשירעז אויף דיעזער טריין, וואס לויפט נאר שי קאגאן אמוזירען זיד זעהר גוט זעהענדיג אוז הערענדיג "טאקיס"; דאם איז די ערשטע פּראַכע וואט איז נעמאכט געווארען. פון די מאראמאונט פעימאוס-לאסקי קארפּאריישאַז צוזאמען מיט די עלעקטריקאל? ריסוירטש פּראַ- דאקטם קאַמפּֿאני צו צייגען רעדעוודיגע בעוועגענדע בילדער אויף א לויפענרען צוג. 4 IR די פּראבע איז א געלונגענע. ביי א הונדערט פּאסאזשירען זיינען איינגעד לאדען נעווארען, אין דער דיינינג קאר, וואס ;איז ספּעציע? אויסגעשטאטעט געד װאַרען אלם א טהעאטער, אוז מעז האָט כעזענָּז ידי פיגורען אױיף'ן. לייווענט און דייטקיר געהערט זייערע שטימען. דאס רוישֶען פוו די רעדער אוז דאַס רודעהען פון לאקאמאטיוו האַבען Y3o שטערט די פארשטעלונג אוז עס איז אפילו קיין איינציגער ווארט אדער קלאנג ניט פערלוירען גענאנגען פון דעחידפֿר T T צארישעבְ אוער געפונען איַן א חויך. מאסקווא, מאַנטאג. זעכציג פונט צאַלרענע און זילבערנע מטבעות פוז דער צארישער אַעריאדע און א סך -זילבערנע קירכען כלים. ציערונג און אנדערע אר טיקלען בעזעצט מיט פּער? אוז טהייערע שטיינער, איז ענטרעקט געווארען אין א i Srow געהיימעפֿאליציאנטען האַבען די דאַז זינע עכטריָּיָּ];נג געמאכט ביי א דיילען מוזשיק (פּוױער) מיט'ן נאמען פאנטע לעיעוו אין רארה מאסקינא, נאַהענט פון מאסקווא. עס ווערט געזאגט. אז וועז די רעגיע דונג האט אין א צייט פון הונגער געהיי". פען קאנפיסקירען אלע וועבטהפולע ארי טיקלען פון די קלויסטערט; האפ -רער לח פוז דארף שטילערהייד פֿרעבַּאפּט ד' נעלד אוז טהייערע ציערונג פון זיין קיר כע אוז עס בֶעהאלטען. פאר זייז טויט האט עס דער נלַח איבערגעגעבע! צום פױער, וועלכער האָט עס בענראַבען אין זיין חזיר שִׁׂטַֿאל. די געהיים פּאַליציי האָט זיך צופַעָליג דערפוו! דערוואוסט איז נאַך אן אונטערזופונג איז דער אוצר ענטרעקט געווארען; L א היבשעד טחויל?. פון די געפונענע אוטיקלען זוינען אנטיקען. געמאכט פוז י נרעסטע מויסטערט. פון אכטצעהנטען צאַהר-הונרעצט. י פאנטעלעיעוו. נלויבט מען. וועט דערז מאר קריגען א לאנגען טערמ!ן געפענג- בֿיס. 1. 5 א נליק, איחן הארץ ניט אין ויכטינען י זייט י קוירקסוויל?, נאַנטאג. מרם. וויז sואם וו. וו!לסאן; פון דיעזער שטאדט, דארף זיך שעצען קליקלוך. וואס איהר הארץ איז נ!ט איז. זעלבען פּלאין װי ביי אלע מענשען. וֹען איחר הארץ? זואַלט נעלענען איז געהעריגען פַּלֹאץ, וואלט זיא שויז איצט נִיט געווען צווישען די לעבע-, רינע. מרם. ווילסאז איז נעכטען געפאהרעו. אויף אן אַטֿאַמאַביל,. ווען פּאַליסלייט האַבען נאכגעיאגט אנטלאפענע גנבים. עס איז פארנעקומען אשיסעריי צווישען בֿיידע צדדים. צווישען די נאכיאגער אוז ד נעיאנטע אוז א קוי? האט געטראפעז ער פרוי פּונלט אין דעם פּלאץ וואו דיא האר? נעמינט זיך ביי. אלע מענשען. אבער מר. װילסאן איז ניט געטויטעט בעווארען און מען האָט איהר געבראכט. אי האספיפאל. 7 די דאַקטוודִּים האבען זיך ניט געקעגט. אפּוואונדערפֿן ווי אזוי די פרוי איז ניט צעפאלען טױיט אויף'ןז אַרט. אבער ווען זיי האבען פון איהד גענומען אן עקס דעי בילד. האכען A ענטרעקט. אז איהר הארץ לינט 'איז רעכטען זייט אנשטאט אין לינקען זײיט. װי ביי אלע מענשעו. דשקמוירים זאגען אז זי IYY בלייבען פֿעבען, די נענץ? אַלען הארמאנירען מיט די פינגער ציערונג e מאַנטאג. אינניכעז וועט רא ארייז איז דער מאַדע. אז ווייבערשע נע נעל וועלען הארמאַנירען אין קאַליר מיט די ציערונג וואָס זֵיי טראַגען אויף דיא איננער. מע!: וועט. הייסט עס. פארבען װי נענעל איז דעם זעלבען קאַלֿיר פֿוז די דיימענטען ארער אנדערע סהייערע שטייז נער, וואס זײַנען איינגעפאסט איז דיא פֿינגערלאר. אזוי וויל דו מונדאם מאדע אוז זי וועט מסתמא אויפפיהרע!. 13 איצסִיז“נעזְ זיך סטיילישע N 9 Iwy נוהג צוֹ פֿארבען זייערע נענעל? העל פויט: אכער די מאדע :שסארבט שויז lflj את אנשטאט דעם וועלען מיר קירצ-
Page 3
TUESDAY 1 פמערס און סטיטשערם װװניאָן אפיס SO DR װעסט 36 -סטלי i 4| עניו. מופט m יעם אַפּים דער אַפיס װאָס רער לאָקאל האָם Bול די פּלֿיטערס און פטיטשערס ייְוָראֶזְווא\צט געהאט איז געװאָרען צו קלֿיין לאָקא? 41, פון דער אינטערנעשאַכאפֿֿזצובֿיב דעם װאָס די מעמבערשים פון ליידיס נארמענט װאָרקערס יוניאָן. האָט, דעם ?אָקאל? איז לעצטענס. אויף פיעל נעבטען געעפענט א נייעם גרױסעזנַפערנרעסערט געוואָרען.:' א ף 459 זיי פרעגען ניט קיין קשיות,
דארפט איהר ניט קיין תירוצים ךןיֹ אַפּֿֿט פרעגען אייך די קינדער: "אז מילך י איז יאַ אזוי נוט און געזונד, פאר DXV טרינקסטו עם אליין ניט זיי גלייכען ניט קיין מילך, און דערצו גלוסט זיך זיי קאָפעאיץ געטראנקען. ווייל זיי זעהען IR ערוואקסענע טרונ- קען זיי. און ווען זיי קריגען ניט װאָס זיי וילען האַבען זיי א מיליאן פראגען DNV שטעלען אין פערלעגענהייט. אַבער ווען איהר גיט זיי פּאָסטום געמאכט מיט הייסע (ניט געקאָכטע) מכילך. הערען אויף אלע פראגעם. זיי פּאשמאקעווען זיך דערמיט וויי? דער טעם אפּעלֿירט צו זיי און זיי פיהלען T שטאַלץ י װואָס זייער טרונק איז עהנליך צום טרונק פון "גרוי סע מענשען". אינסטענט פּאָסטום איז געוװואַרען אן עטאבלירטער טיי? פון בייטאַגינען לאָנטש אין פיעלע סקולס. קרינט אינסטענט פּאַסטום אין אייער גראָסערי און פֿרובירט עס חיינט. פארטיג אין א מינוט. אינסטענט פֿאַסטום e י iy תךָבֿ -י י-- י י ר ן י י י יע e o י י o טי ט.. י. י= י ן אינסטענט פּאַסטוס געמאכט אין אי י י י י י י \פָּיָיַּיְ 7o e o אריינטאָן עיע ייי יי א זירענד, ואסע-, איז איינ! אי i I VR Y פון די לייכטסטע געטראנקען יֶאֱפֿֿ «»‘Y‘:‘: %fi’ DR רער װעלט ציצינרייטע;. י T ””זֶ’;צַיָּ פּאסטום סיריעל איז אויך .“ךְיְיַּשָׁ ךְ\וֶיֶיֶיֹּ ,“יֹּפָיזֶ“פַּ,%; וויכט. צ מאכען,. i R יּיּצשׁשש“יּיֹּפַּ“*יֹ י ע א י ײ;יְזְ’יָּ““אֶאֹ\ איל «*‘\\\K פּימפּעלס מאכען זעחר מיאוס \\בֿיַיֶלְךְך פ{ ווארום ליידען פון זײ N /וֶנֶ ווען 2 פ קוטיקיורא לינדערט און חיילט שנעל י d P בעשמירט לייכט מיט קוטיקיורא זאלב, דאן וואשט Y'Y אט איז עטליכע מינוטען מיט קיוטיקיורא זייף אוז 2 י ווארימע וואסער... פאר אלע חויטיקראנקהייטען k איז ניטאַ קייז בעסערס. @ficum 3 W BN PV Q v סעמפעלם פריי. ערייבט: for PuR‘TY Cntkutf.'»‘ 'Dg:;.. 11-T, קיין אונטערגעקויפטע פּרעסע! j אטעריקכאנער אינטעץל יג ע נ ץ זיכערט די פרייהייט פון דער פּרעסע עפענטליכע מיינונג איז באַפּרײיט געיואָרען פון דער טיראניי װואָס האָט עס באִרױ:טְ פון דעם רעכט צו אורטילען ווענען D/POND אגגעלעגעגהייטען. i 1 י י י= י 3 s LW \־”B פּיייְ 57 7T 2 RN WY W TG SA By אעל יע טכ י 2 ־ךְגּ־סֶ\*יְ.' יע. 2ק A L-,’q י \.}2 7. שִׁוְ’יֹ ke ]4ל עא .J. J S S ס יֹוָ 0 אס אי י י י. אי א א ק י י י י י. ע ס 6 אי ע א יָיֹי'יֹ י י [P ךְ] ‘OAQQ,/’"Q% 4 OA לַ'\ששַׁיּ *-־־ךָ; י י י פֿ\\,סֶיֹ"\\\\.!\ווגּ וֶ\\ %)”\גֶ\י%בֿתַיָ ״ךְבּ%וֹיּ, i A ,'“11‘-“ 2 ייָ\ ,I}‘ A MJ,-Y-" =so‘ 5; 0 4\‘,",’7 לְוְיֹּ.אֹ%;יִ fi@%%{fifig%‘&'p; At ‘WMF ייק Y4 -/1 עינ ן 6 ן o ס ריע eAI s SN ן T יע ע ן]םאַןסט בב האַט עם נעטאַך א אַוועק. איז דער פאַרצייטינער פאַראורטייל גענען סינאַרעמס N J פּראַגרעס איז נעמאַכט געװאַרען. מיר האַבען באַזיטינט דעם י פאָראורטייל גענען סיגאַרעטס ווען מיר האַבען באַזיטינט שעדליכע י LUCKY 0 אויפרעגענדע ניפטען פון די טאַבאַקען. נֶ טיט יאַהרען צוריק. ווען פינאַרעמס זיינען געמאַכט געװאַרען אַחן דעם חיל R' פון מאַדערנע וױסענשאַפט, האָט זיך געשאַפּען דער פאַרצייטיגער פאַרי זִ!יֶוֶ--וֶ אורטייל נענען אַלע סיגאַרעמס. דיזע קרימיק איז ניט טעהר BIBIPIWI TOASTED צזו א 5 לאַקי סטרייק. דער פיינסטער סיגאַרעט וואַם איהר האָט ווען גערויכערט, ,ffi; l פ נעיָּזפַּכט פון דיסאיֶיִּסנעקליבענםםע מאַכאַק, אויסגעשטאנען װוי נעהעריג און י. קינסטלעריש צוזאַמענסאַרטירט איז -מאַוסטעד". 2י C P -טאַוסטינג". דער מאַדערנסטער שריט ביים פאַכריצירען סיגאַרעמפ, G 2 ן באַזייטינט פון לאַקי סטרייק שעדליכע אויפרעגענדע שטאַפען װאָס 3N A R E T T E S פאַראַן אין סיגאַרעטס וואַם ווערען פאַבריצירט אויפ'ן אַלמטאַדישען אופן. יעדער איינער ווייסט, אַז היץ ריינינט, און אַזױי באַזייטיגט .טאַוסטינגי לאַקי סטרייקיס ע ק סט ר אַ געהייטער פּראַצעס שעדליכע או פַרע נענדע גיפטען פון לאַקיס אַס פאַראורזאַכען האַלדז-אויפרעגונג און הוסמען אין אַלטמאַדישער פאַבריקאַציאַן פון סיגאַרעטם. אַט אַזױ האָט -טאַוסטינגי פאַרניכטעם דעט פאַרציימיגען פאַראורמייל ביי מענער און פרויען געגען רויי ן בערען סיגאַרעטס. L 661 I t l” קיין חאלז-אויפרענונג קיין חוסט T‘“o‘“l::f.‘“ הערט זיר איין---דער לאָקי פמרייק מאנקדאַרקעסטער שפולט יערען שכת נאכט אין א ריידיאַ-פארבינדונג פון אטלאנמיק ביז'ן e g י פאסיפיק דורך דער נעש. בראַדקעסטינג קָאַ. כ אמעריקאגער ווארפען שטעלען אין רופלאנד צוליעב מאנגעל אין שפּי'ון נישט קרינען קיין טאבאק. קיין קאפע, קיין ווייסע ברויט. פאר די אמעריקאנער איז דִי דאָזיגע לאגע בעזונדערס שווער דערפאר, וויי? זיי קענען נישט די שפּראך און זיינען נישט אימ'טטאנדר דעריבער אויסזוכען בוטלעגיפּראָרוקטען צו וועלכע די וועני נע בעסער פארדיגענדע רוסען קענען אמאָ? האָבען א צוטריט. עס ווערט דעריבער געפּלאנט צו עפעז נען אין מאָסקיוא א ספּעציעלע דעַפּאַ פון פּראַדוקטען בלויז פאר אמעריקאנער. פונ'ם דאַזינען דעפּאַ זאַלען געשיקט וועז רען פֿעקלעך פאר T אמעריקאנער ספּע צואליסטען פון דער רעגירונג און צו די בעאמטע פון די קאָכפּאניס, וועלכע פיהרען אַז מיט פערשידענע ארבייטען אין רוסלאנד, ביז אהער האָט די סאַוועט רעגירונג נישט געוואָלט אָרגאניזירען אזא סאַרט דעפּאַ. וויי? דאָס וואַלט ארויסגערופען די קנאה פוז רוסייטע אינזשענערען און (טעכניקער. זי װועט אָבער וואהרשיינליך דאָס מוזען טאַהן, וויי? אנדערש וועלען זיך די הונדערטער טעכניקער, וועלכע זי װי? ברענגען פון אמעריקא. זיך צו ןלִויי.יעז נישט קוקענדיג אויף די הויבע וויירזשעם. וועלכע מען באט זיי דאָ אַ. ןְ י נינעזער געטויטעט פון דריי כאנדיטען
—_— סינג וואַנג, 80 יאחר אלט, ועלֿכער! האָט געהאט א ביזנעס פון רעסטאַראן ]סופּפֿֿייס אין 24 פעל סטריט, און װעפֿ־יּ נער האָט געוואהנט אין 83 פאַרסייטה! סטריט. איז נעכטען ביינאכט געשטאִריו בען איז ביקמאן סטריט האַספיאל איבֿסן רעזולטאט װאָס דריי באנדיטעז האבעז! וֹאיזַ איהם אריינגעשאָסען 14 קוילען.! עס ווערט געזאָגט. אז די דריי ביע:',יּ.יזֶ וואס זיינען געקומען צו איהם מיט און אױיטאַמאטישען פאמ רעוואלווער הא"ן בען זיך מיט איחם געהאט אבגערעכענט! פאר נעיר, וואס ער זאַל האבען גערן האט גענומען פון זיי. דאם נעקר נרויבט; דו פּאָלים האָט געדארפט פאר זיי רויד; פען VBN י וִ e oG e פייער נעכטען אין פארדחאם קאלערוש א פייער האָט נעכטען אויסנעברא-; (כען איז דער ארמיניסטריישאָן בילרינג, יפון פאררהעם אוניווערויטעט. ראִסוֹ פויער האָט געבושעיועט איבער א חאלדן בע שטונדע. i די פייערלייט האכען געקעמפּפט מיט, M| פלאמען ביז זיי האָבען ענדליך איינז קַנעשטיפֿט דאס פֿייער. די 2600 סטודענז טען פוז אוניווערוימעט זיינען געבלי 'בען אין קאלערז'ט און געהאָלפען די פווערלייט און זויער ארבייט. 1 JEwISH MORNING JOURNAL מאָסקיווא. זונטאג.-- די אמעריקאנער פירמעם. וואָס האָבען אונטערגענומען פערשוערענע ארבייטען ביי דער סאָוועט רעגיערונע, שטויסען זיך אַן אויף א שוועריגקייט, וועלכע זיי האָבען פון אַנ חויב נאָרנישט ערווארטעט. די טעכני קער און קוואליפיצירטע אמעריקאנער ארבייטער, וואָס זיי ברענגען קיין רום היאנד, ווילען דא נישט-בלייבען צוליעב מאנגעל פון ישפּייז-פּראָרוקטען און אנז דערע נויטינע ארטיקלען ספּעציעל לאַזט זיך דאָס פיהלען איז דער פּראַ:וינן, וואו די לעבענס-בעדינ גינגען זיינען היעל? ערגער, ווי אין טאסקווא. נישט קוקענדריג אויף זייערע חויכע וויידזשעס, וועלכע זיינען עטליכע נאַ? גרעסער 11D דעם. וואָס עס בעקומען ריסייטע אינזשענירען און טעבניקער, זיינען די אמעריקאנער דאָרט נישט אימ שטאנד צו קריגען די נויטינסטע פּראַ- דוקטען. קיי; קאפע איז נישטא. טעח איז זעלטען, פּאפּיראָסען איז שווער צו קרו נען. קיין מילך איז נישטאַ, פּוטער איז א זעלֿטענהייט, דאָם ברויט DR א שווארצע מאסע. צו וועלכער די אמערי |האנער DIVIND זיינען נישט צוגע וואוינט. אפולו אין מאסקווא קען מען געוועזענער ארעסטאנט. געשאַסען פון פריינט.
היימאן ריננעלהיים, פון 80 וילֿעט' סטריט, אוז אוירווינג לעווין, פון 880 סאוטח דריטע סטריט, ברוקלין, זיינען נעכטען ארעסטירט געוװואָרען אויף דער קלאנע פין מעררערליכען אנגריף. דריי שטונדעז נאַכדעם ווי הענרי היימאַװיץ, 6 יאָהר אלט, פון 1629 סיינט מארקס| גֶעיִרָע:י.י, ברותליז, איז געשאַסע; געווא"| דען. N שיסעריי איז פארגעקומען אויף| סטענטאז סטריט, צווישען קלינטאָן און! אטוירני, וואו חייטאַװויץ, וועלכער איז| מיט א חודש צוריה באפרייט געוואַרען; פון פּריזאָ!. איז פארבייגעגאנגען מיט! יעווינ'ען. זיי האָכען זיר דאָרט געטראָ-| פען מיט רינגעלהיים, א קלוירק. מיטן וועמען היימאַיויץ האָט געהאט א סכסוך| ווענען א רינג. היימאַוויץ האָט זיך מיט; איהם געגומען קריגען פארוואס יענער; \האִט איהם נייטט צוגעשיקט דאָס געלט, פאר'ן' רינג אין פּריזאָן. פון קריגעריי; איז מען גלייך איבערגעגאנגען אויף| קלעפּ און איז דעם האָט זיך דערהערט! א זאלב פוז שאָסען. היימאַוויץ איז געפאלען א פארוואונ"! דעטער. מען האָט איחם אןיושַׁסכעכומעזן אין נאַװוערניער האָספּיטאל. לעווין IR דינגעלהיים זיינען ארעסטירט געוואָרען. בעת דער שיסעריי איז אז אומשופֿ־% דינער פארבייגעהער. אקס גערבער, 20, IR ארט. פארוואונדעט געוואַרען פוז אאָהייל, רער מאַרוגען זשורנאל 3 אלע פאראורטיילטע 0 ן אראכער אפעלירען ו-טייוי=. גענען טויט-אורטייל (ספעציעלע קייבע? רעפעטע פון 8. גּ'בּזִבּיײי&ן ירושלים, זונטאָג. אלע אראבער אַס זיינען ביז אהער פאראורטייקט! געוואַרען צום טויט פאר. זייער טייל, און די פּאַגראָמען, אפעלירען געגען, זייער אורטײילֿ. -י איז נאשולוינט אי שיסען, אוויס פויי יצחק אוואדיס פון תל אביב. וועלכער, איז געווען באשולדיגט אין שיסען אויף' אראכער אין יפו וועהרענר די פּאַנראַ", מען, איז ארויס פריו, אידען נאטולרינט אין הוינערי', פּ.־'“קַ זיבען אידען פון SN אכיב, וועלבי, זיינען געווען באשול?דיגט אי באנעה!. רויבערייען וועהרענד די פּאָגראַמען. זייז נען ארויס פריי. f זינען WD R W סטיאשען אידישען פֿאָיציסט i IR אראכער פון צפת איז פאראיר", טיילט געוואָרען צו זיבען יאַהר YN רע ארבייט פאר סטראשען צו טויטען, א אידישען פּאַליציייבעאמטען, וועה-, T לעצטע ראיאטען.
6 פאָנראָם פֿראַצעסן שוין ערלעריגט ביז אהער זיינען שויז ערלעדיגט געז װואַרען 658 אראבישע פּראַצעסען און 8 אידישע פּראַצעסען, LI MM PR חי לעצטע פּֿאַגראַמען.
וֶ2 איאנישע צייטונגען אָפּגעשטעלט די צוויי אראבישע צייטונגען "אל כעראאט" און "א? מוסטאקים" זיינען אַפּגעשטעלט געווארען אויף א וואד צייט פאר דרוקען אנטיסעמיטישע העז צע ארטיקלע!ז. גוענר מופטי כאנריסט ד' קאָמיסיע די אונטערזוכונגם קאמיסיע האָט באז זוכט די פלעצער PR דער אלטער שטאַדט. NN עס זיינען פֿאַרגעקומע! ראיאטען. חי קאַמיסיע האָט זיף IR געזעקן מיטן נרענר מופטי. וועלקכער האָט אוקר ערקלעהרט, אז דחי אראבער זיינען M3 פרידען װואָס דו קאָמיסיע איז געקומען, יוויי? זיי פיהרען אז רי קאמיסיע וועט טאז צו די אראכער גערעכטינקייט. ציאנען דינגען צווייטען ענגלישען לאיער די אראבישע עקזעקוטיווע האַט גע בראכט נאָך IR ענגלישען אדוואקאט פון קאיראָ. עניפּטען, צו העלפען דעם לאַנדאנער אדו:אַקאט פארטרעטען דעם אראבישען צד ביי דער אונטערזיכונגס יסאִײַיםיע. זיין נאַמען איז רעדזשינעלר סילעי, פּאַליצי געפינט רעואָלווערען ביי AN רי הינע פֿאָליצײי האָט אונטערזובענד דיג צוויי אראבער. אין דער. אלטער שטאָרט געפונען. ביי זיי רעוואַלווערען. זי האָט זיי נלייך ארעסטירט. טויזענדע ביי סצענע פון ראטעווען א טויב אויף פינפטער עווענין א כערקווירדיגע סצענע האָט זיך נעכטען אָפּגעשפּיעלט אויף פינפטע עוועניו אוז פופצינסטע סטריט: ווען א קאַמפּאניע פייערלייט איז געקומען ארויסראטעווען א טויב, וואַס האַט זיףך פארפּלאנטערט צווישען די אויבערשסץ שניצונגען פֿוז דעם סיינט פּעטריק'ס קאטהעדראל? אוז איז דארט ;עבליבען שטעקעז IR MY א פּאסטקע. א פארביינעהער האָט כאמערקט יוי דאס טייבעלע ראנגעלט זיך, קלאפּט מיט א פליגע? אוז קען ניישט ארוים פון די שניצערייען. ער האט אפּגערופען די פוערלֿייט און צוזאמעז מיט זיי איז געז קומען אן..אגענט פוו דער צעז בעלי חיים .".W"D&D אבער בעת די פייערלייט חאבען ארויפגעצויגעז דעם הויכען לייטער, האַבען זיי זיך ארומגעזעהן, או ס'וועט, אונמענליך זיין צו ברייננען דעם יײַפּיץ פון דעם לייטער אזוי נאַהענט צום גע-| זימס. אז מען זאָל קענען ארויסראטע ווען דאָס טויבעלע, וואָס האָט שׁױןץ אויסנעזעהן שטארק אַפּגעשוואכט זיך. רייסענדיג פון דער פּאסטקע. דערווייל האַבען טויזענדרער מענשען זיך פארזאז טעלט אויף פופציגסטער סטריט. און פינפטע עוועניו, וועלענדיג צוזעהן דעס מערקיוירדיגען ספּעקטאקעל. אין דעם האָט איינער פון די פייער לֿױיט זיך ארומגעבונדען מיט א שוץז פאסיק, זיך אראַפּגעלאָוט פון לייטער און גענומען קלעטערען איבער דעם אויבערשטען טיי? פון קאטהערראל. דער טויזענר קעפּיגער עולם האַט געז קוקט מיט א פארכאפּטען אטעם. דער טראסיק איז פון אלע זייטען אפּֿגע שטעלט געווארען. ענדליך האט דער פייערמאן דערגרייכט דעם געזימם, דא האט ער דערועהן, אז איין פלֿינעל פון דעם טייבעלע איז געווען פארטשעפּעט או א שטריקעל. וואַס ער האַט אָפּגעריז סען מיט זיין חוק אוז דאס טייבעלע האָט זיך געלאַזט פליהען. פון דעם טויזענד קעפּיגען עולם האט זיך דערהערט א פריידינער "הורא דער אגענט פון דער צער בעלי החים פאסייעטי האט געכאפּט דאס טייבעלע, וואַס האט קוים געקעגט פליהען צוליעב דעם אויסגעלינקטען פלינעל. דער אגענט האָט דאס טייבעקע אפגעפיהרט אין דעם האספּיטאל פון זיין WYNDRD אויף עוועניו "איי" און 24טע סטריט. ןְ י= עננלישער פאסאושיו עראַפּלאן מיט 7 לייטע =y פערניכטעט אין שטורם קראַידאַן. ענגלאנר, זונטאג.---די אימ יּפּיריאלַ עירוועיס האט היינט ביינאכט |בעקאנט געמאכט, אז דער אינדיארפאז |סמאזשיר עראַפלאן "סיטי אוו ראָם", /װאַס האַט געהאט 7 פּערזאן. איז געב |טען פערלארען געגאנגען PR דעם שטורם ביי גענשא. צווישען די פּאסאזשירען װאַס זיינעז אומגעקומען האט זיר גע |פונען אייז פרוי. מיס בראַמפאַרר. דער עראפּלאז איז אַנגעטריבען געווא ןרעז פון קעפּטען בוירט. וועלכער איז געווען IR עקספּיריענסד לופט-םליהער. דער ראדיא אַפּערייטאַר אויף דעם ערא פּלאז האט ארויסגעשיקט א הילפס-ירוף, אָבער מען האָט צו זיי ניט געפונען קיין שפּור:י הענט און ?אַזען אידען זיך ראנגבֿעזן מיט'ן שטראָם װאָס געהט געגען זיי. טען מיז זיי קומע; צו הילף. מען מוז זיי דערמוטיגען. און די דערמוט'נונג מוז קומען ניט בלויז פון אינוועניג נאָך אויך פון דרויסען אמעריקא. אידען אין רוסלאנד זיינען זיך מחיה ווען זיי הערען כאטש א גוט װאָרט פוז’ זייערע ירידער אויפ'ן צווייטען זייט י. ניט נאר איז עם א פראנע פון געלֿט נאר פון טרייסט, א גוט וואָרט. אפילו |א בריעז וזאָס קוטט אן מעבר לים. גיט גרויס ערמוטיגונג. l וְ מענטען זיינען אָפּגעשניטען פון דער וועלט, מענשען ראנגלען זיך םאר, נשמיות DN רוחניות. פאָדערט זיך אֶנד שטרענגונג מצר די וואס װואָס שטעהען ביי די כרענעס פון דעם טייך אין װעל נען אומיצער טרינקט זיך, אָבער ריידען פון דערטרונקען וועז דען, פּהילה, דאָס איז אונמעגליך. דאָס קען ניט זיין און וועט ניט זיין. דער רבי האָט אין דעם ניט דעם מינ דעסטען ספק. אלע צרות DAY זיינען פאָרגעקומען יאין דער געשיכטע פון אידישען פאָלק זיינען פארבייגעהענדיג, מאָמענטאל.. אידען האַבען אין זייער געשיכטע דורכ־\ (געמאכט גרויסע אומגליקען, קאטאסט-. (ראָפען. מאכען זיי איצט דורך א נייע צרה. עס איז אָבער איצט ניט אנדעריט 'פרזַ אמאָה?. אלץ איז פארבייגעהענדיג. בוויז אירען און די תורה זיינען אייביג יקייטען... אידישקייט אין אטעריקא עס איז דא א פך פאר DN עם דריקט דאם הארץ. עס איז אָכער אויך ניט מעהר י א צייטוויילינע ערשיינונגֿ. די אידישע נשמה וועט ניט אויסגע-ה לאָטען ווערען. דאָס ריינע אידישע נַּהאריו וועט פון זיך אָפּוואשען און אַפּי (וויטען דאס אומריינע װאָס האָט זיך, |אָנגעקלעפּט. און דעם רבין'ס גלויבען אין W 13 גענווארט און צוקונפט פון אירען און, איודוישחייט. איז אזוי -גרוים, אז איהר יוערט פארכאפּט, ארי ישׂראל דאס איז א פישה פאר זיך, א "ספר חתום." דער רבי ווי? ניט ריידען ווענען דעם. װואָס עם האָט איהם געצויגען אין הייה ליגען לאנד, וואָם ער האָט דאָרט געזעחן. R ואָס ער טראכט וועגען גאנצען, ענין. DY איז דא צופיעל צו ריירען און. ]אי; אזא פא? איז בעסער אין נאנצען. גיט ריידען. אָבער שייך ניט ריידען דער עביזִ' (איז דאָך אזא גרויסער אין פארכאפּענ", דיגער. ער איז דאך איינענטליך געפאָהרען !כאֵר אַלס יחיר. אָבער א יחיד איז אויך R 293 און ארץ ישראל איז אזא ענין /וואָם ריהרט אַן דעס כײלל, װאָס דרינגט :אריין אין די פאמטע טיעפעניטען DD א וֹאירע;’ם הארין. געוואלט איינענטליך נאַר חפיל= טהאָן אויז די היילינע קברים דארט,. \אריכגיםע: דאָס הארין ביים כותל? מערבי. אויף T קברים פון די אייגענע אבות. ;אין רוסלאנד איז ניט געווען קיין מענ־{ /ליכקייט צו פֿאָהרען, איז ער געפאהרעז '!קייזַ ארץ ישראל. אָבער פארשטעהט זיך.. יאז עס איז געווען עפּעס מעהר ווי דאָס.. האָט דאָך דער ?יבאיויטשער דאָרט זיין אייגענע ישיבה און האָט כדרעה צו' 'גרינדען נאָך ישיבות און תורה צענ {טערס. ארץ ישׂראל איז אין דער אמת'ן איינע פון די הויפּט צענטערם פון תורח |פאר'ן קיבאוויטשער רבי'ן. זיין טאטע ועלין השלום האָט נאָך געגרינרעט א! ישיבה אין ארין ישׂראל און ער האָט די דאָזיגע ישיבה באנייט איון פאר שטארקט. האָט זיך איהם געענארט זעהן די דאַ- זינע "טוסרי התורה" און טאקי אויך איץ וואָס דאָם הייליג לאנר שמעלֿט מיט זיך פאָר. I VAN אומעטום. קען מען זיך אֲנֵי ישטויסען פוז דעם רביז'ס ווערטער, איז TN אין ארץ ישרא? א פראגע פון עפעס מעחר ווי דאָס. עס איז אויך א |פראגע פון קריגען אן אָנהאלט אין לאנר, און אפשר האָט שוין דער רכי איינגעז זעהן, אז װואָס שטארקער דער אָנהאלט ואין אלגעמיין אלין שטארקער וועט ‘mm /זיין די תורח און אויך פארקעהרט. ביי איהם געהט עם האנט אין האנט. דער רבי האָט אלענפאל?ס נרויסע האָפענונגען אויף ארץ ישראל, WM ;וועלכער דעם רבין'ס פּנים איז איינגע ופאסט. פןכיי איי יװב וךְמֵ' א י י י ו 7 Y דועזע לייכטע לאטקעס, געמאכט פון
4 מעהלען, פארטיג צונויפגעמישט s -י דויעטישענס ערקלערען אייך אז זיי זיינען געזינטעה. אין י י איחר ווייסט אז זיי זיינען לייכטער. מעהר רעקיקאט.- דיעוע 2 צארטע פּוכיגע קיכעלעך געמאכט פון ענט דזשעמיימא'ס C קאטקע מעהל. WY Ay W R 1% מאכען לאטקעס--מיט דועזע פיער סאָרי י טען מעהל. אבער ענט דזשעטייטא האט עם געוואוסט. מיט -י יאהרען צוריק. קאָרן. ראי. רייז מעהלען האָט זי צוגעג;עבען צו -י \\יֵ־/פָ ווייצען טעה?ל. אוז מיט אס פאר א כע'טעס'טע רעזוקטאטען ;\\גַּ 2 יעצט קענט איהר געברויכען איחר אייגענע רעסעפּי.-.. פארטיג איק 2 צונויפגעמישט פאר אייך אוז האַבען שטענריג ערפאלג. ניט עא י י נור צו מייך (אָדער וואסער) און מישט עס צונויף. איהר האָט קא י. עפע ע אי בערנעלע פון פֿארעדיגע, שמעקעריגע כֿאטקעס כאֶך 7 i N3 א בערגעלע פון י שמעקעו I —_— איידער די קאָפּע פאנגט אַז זידען, \\יַּ ניט אווער פאמיליע דיעזען טריט מאַרנען פריה., פערלאנגט אין ן ייאֱ אויער גראַכערי ענט דזשטעמיימא'ס פּענקעיק פלאוער, היינט s THE QUAKER OATS COMPANY -,-‘::A" 3 R e ק ריע N\ SRR R A iz NN עי יאע R ארי י. לל. AT NS R RIS e T N \\\s\\\- SN S o e R 2 2 נֶיֶבָּגִ,גִ ר 8 ”’”י%אֻ\\־־יּ 22 ט שַׁויֶךְיי'־'יִ'.י:'י יח NN %h T אע י R 117 י י י אי /-גק 1 פּנַּיֹפֶ;ךְ;נ;נֵּיָייָּיֶיךָ' =ענ i R פְ\\\; נִ\ דא 7/t ק עי י י 2 א רֹיִ*י.נֵּיָּ.“לֵיניֵפִּיֹּיּלְבֿ?־יּ'.יּ;יִ) ךָיְ %;}":w:i טא /גֵיֵ:’ ס ר אי פי י י יעי אי אי י י A 23 י י י 2 &r';:' :j" i| 7 0 יְ "“\כֹּביָּ'יֹ,יֹעֹוְ”בֿבֿזֶ־ nl A7% NI g% SR/ Y|ןיטייקי י י י י י ײ'“ ייקר b ';(M?‘.""q"’":-fi.if’- פֶ SN SN \_&f Th" י יְיז ’/זְיּ; י. ר v m 4 מאר ן=; &ל 4 =R\ R A יּ l”’%’l"“;““u’&” SN ST AN ן( «Q 2 250 B SRR פע יע. Z N יף פאר אידען אין רוסל) יל פאר אידען אין הומקאנר זאַפענונג פאר אי גאנצער |אַפּענונג פאר אידען פון גאנצער וועלט, זאגט דער לינאוויטשער רבי. וועלט, א לנאוויטשער רכי. שמועס מיט'ן ליבאוויטשער רבי'ן ביי וּזֶ;הם אין חדר. זיין פעס- טער גלויבען און בטחון אין דער צוקונפט פון אידישקייט. זיין בליק אויף ארץ יטראל און אויך אמעריקא. זיין איידעם, הרב גיר אריה, און זיין באגלייטער דעם סיים דעפּוטאט דובין. פון ד. ל. מעקלער l |דאָס איהר פרענט זיך, אויב איהר האָט' אין נאנצען װאָס צו פרעגען דעם. W ירבי'ן אליין, אַכער דער באגעהר צו זעהען דעם I איז אזוי גרויס און איהר דערפיחיט. 17030 (באלד, אז רער דאָזינער באגעהר איז |ניט צו קריענען מעהר אינפאָרמאציע. }פוזְ איחם. הערען װאָס ער האָט צו זאָ-. גען ווענען זיין טעטיגקייט, נאָר עפּעס. מעהר. ראָס דארף זיין אן אינערייכע בא-, פרידיגונג. איהר ווילט צוריק זיין אין דער געגענווארט פון א מאנגעטישע יּפּערזע:ייְיכקי,יט. איהר וילט זיין געהענ-' טער און איינזאפּען מעהר די רבי'אייטע. אטמאַספערע װאָס אייך רוכט. אז איהר| נאָר קענען, ווען איהר וועט. DY וועט זיין מיט'ן רבי'ן אויג אויף אויג. איהר ווילט אויך הערען ניט אז.ײיּ װאָס דער רבי האָט צו זאָגען וועגען די' אלע זאכען ווענען וועלכע איהר ווייסט. |שׁוין. נאָר ווי אזוי ער זאָגט עס. און אז איקך זייט שוין טאקי מיט'ן, ירבי’זַ און הערט איהם. זעהט איהר טאךז ןקי איין, אז דער "ווי אזוי" איז א נאַר גרויסער ענין. ער פארכאפּט אייך. יעד דעס װואָרט, דאכט זיכ אזוי פּשוט, חאט. 3 אָבער הינטער זיך א וועלט מיט רערזאָגטע געדאנקען און אָט דאָס גיט-. דערזאָגטע, דאָס בלויז אָנגערייטעטע,, האָט אויף אייך די נרעסטע ווירקונג און מאכט אויף אייך א קאָלאָסאלען איינה. דרוק. און חרר מיוחד איז דעם רבון'ס פּנום. l דאטאָלט ווען MY אזוי לויכטענריג-שעהן יער זיצט ביים טיא. און אפשר נאַך מעחר. ער איז אין גאנצען מיט זיר און פאר זיך. מיט'ן רוקען צו T פענסטער.. Nl ווערכע עס שטראָמט אריין T קיכט פון. א זונינען נאָכמיטאג, ווערט דער רבי אייננגעהילט אין א "קרוין" פון ליכט. אונטער וועלכען זיין טעס פארטראכ-, טער און מיט צער-דורכגעגומענער פּנים. קריעגט א צויבערליכע אָנציהענדקייט. יּ זיינע אויגען זיינען פאר'חיום'ט און זיין בלאַנדע באָרר, דורכגעוועבט. מיט גרוי,. באקומט דעם אויסזעחן ווי א גאָלֿ- רענע, מיט זייבעריבאפּיצטע ראם אין האָט זיי אויך פאר די אידען אין אנרעז רע לענדער. דער רבי האָט אייך דערווארט און ער קוקט אויף אייך מילד און פריינדליף. ער גיט אייך א בנעימות'דיגען אָבער ווארימען שלום עליכם. איחר קענט ניט אָפּרייסען אייערע אויגען פון זיין פּנים. וואס רעדט אזוי פיעל שווייגענדיג. איחר וואָלט אזוי געזעסען שטונרען| אוז געקוקט אויף זיין פּנים. איהר מוזט, אבער עפעס זאָגען, געבען צו פארשטע-. הען נאָך וואָס איהר זייט געקומען. איהר זוכט די ווערטער מיט וועלכע זיך צו פארשטענדליכען פאר'ן רבי'ן רעדט איחר רוסלאנד ארץ ישראל אמעז ריקא איהר דערטאַהנט נאָר די דאָזיגע נע מען און דער רבי פארשטעהט שוין DRI איחר וױילט פון איהס. עס זיינען דריי גרויסע ענינום. טעכען, וואָלטען מען עס געקאָנט באצייכענען. דער רכי רערט. און איהר הערט. ער רעדט אין דעם זעלביגען בנעימות'ריגען טאָן וואָס ביים טייט. ער רעדט אָפַּנעז האקט. יערעס וואָרט א געדאנק און יעז דער געדאנק א בייץ. וואָס צוצווייגט זיך און צושפּרייט זיך אין פאריטירענע ריכטונגען, זיך שלענגלענדיג, איבערז קרייצענדיג זיך, קוים צו פארנעהכען דער מצב פון אידישקייט אין רוס לאנדר איז טרויעריג. עס איז אן עת צרה. א גרויסער, שטארקער שטראָם געחט אנטקענען. אידען ראנגלען זיך מיט'ן שטראָם. קען מען ריירען פון "א בליה" (אונ טערגאנג) חס וחלילה. דער פעסטער גלויבען פון ל?יבאוויז טשער. זיין נוואלריג גרויסער בטחון ווערט אויף א מאָמענט ניט פארוואָ?- קעגט פון צווייפע? און יאוש. זיין הארץ טהוט וועה. ער קען ניט בלייבען שטעהען מיט פארלעגעטע JCTOBER 29, 1929, או איהר האָט שוין געזעהן דעם ליין איייטשער רבי'ן פיהרענדיג א טיש.| יהם געהערט זאַגענדיג תורה און האל", ענדיג א "רייר אין טיש." באקומטן יחי א מאָדנע תשוקה איהם צו זעהן, יחיחות, אין זיין אייגענעם חױר, אין! י האָבען מיט איהם א שמועס וועגען| מויא דעלמא" (וועלט זאכען). 5 עם נארט זיך אייך אויסצובעפי:־בּזְיֶ 2 דער רבי וועט אויג אויף אויג איז ’;’ייֹ.אִזעז אויף אייך אזא טיעפען "ws ייק ווי דאמאָלס ווען איהר האָט איחם, עועהן אין דער כסיבה DD אן ערה זְכירים, ווען די אטמאָספערע איז נע־* גֵע: אזוי חסידיש-יפייערקיד, אזוי כא", אקטעריסטיש חבר"ייט. אָבער, אז דעם קיבאיוויטשער'ם גבאי אָגט אייך אָן. או דער רכי איז גרייט אייך אויפצונעהמען און איהר שטעהט ,ךְיִין פאר דער פון אינוועניג פארהאנ־וְ ענער, גלעזערנער טיהר פון דעם רבין'ס! ודר, הויבט איהר זיך אָז ברעכען דעסיָ ח ווענען װואָס אזוינס וועט איהר מיטן זעם רבי'ן ריידען. אלס צייטוננס-יפאר", יעדעטער וואָלט איהר דעם רבין געװאֵיֹּיִטוִ 'אינטערוויואירען." איז ער דאָך עפעס געקומען אויף א נרויסע שליחות פאר י אידען פוז רוספאנד און אנדערע לענ רער. איז ער דאָך געקומען נאָך אמעריז קא נאָכרעם MY ער האָט כאזוכט ארין ישרא?. האט ער דאָך אזוי פיעל דורב געמאכט אין רוסלאנד, האָט איחם דאָך דער גור? צוגעטיילט אזא וויכטיגע רא"ן יע איס דער באפעסטיגער פון הררה! ייאַרט וואן פארזוכען ווערען געמאכטן דו תירה אויסצורייסען מוט די װאָרצ"| איי אָבער איהר ווייסט שוין, אז אינטער", יייום ניט דער רבי ניט. איע אריפקיךְיִּעה־’ חוננען און אע ידיעות וועגען רעםן זבין'ס גרויסע מעטינקייט גיט זיין טיב-| W אי באגאבטער איידים. הױב) שמריהו גור אריה. הרב נור אריה איז אזוי וועלטליך קלוג װוי ער איז הסידישיטיעף. ער DY) גענוי די גרויסע אויפגאבע וואָס אירען האָבען. אָרער דארפען האָבען. פאר זיך איז דעם איצטינען קריזיס און ער באיוֹ זיצט דעם ווילען און די פעהיגקייט דין דאַזינע אוימגאכע דורכצוזעצען אין י.;י־{ בעז. ער איז דער פאקטייטער פיהרער פון דעם ליבאוויטשער'ס חסירישע ”בייֹ.וכה’,יֹ און ער איי דער "קאָפּ? פון דעם רבין'ס נרויסע טעטינקייט פאר דער פארשטאר"| קינג און דער באפעסטיגונג פון אידו'שה קייט אין רוסקאנר און אנדערע יֹ.עברער.וּ ווען איהר רארפט עפעס וויסען וועט| ער עס אייך אויפקלעהרען. ווען כען) דארף עפעס דורבועצען איז עס ז'י:’ אייפגאבע. דאָס איז געווען אזיי ווען מען האָט יעצטען Bסח געדארפט באזאָרגען די ריסישע אירען מיט מכצה און דאָס איז אייך געווען אזוו ווען מען האָט די TR PR IT רוסלאנר גערארפט באזאָרגען מיט פיעלע אנרערע זאכען. עס איז געז P 0 נור אריה וואָס האָט מיט דער צישטימונג פֿון דעם ליבאוויטשער דאָס אלץ דורכגעמיהרט. אויב אינטערוויוס. דארפט איהר דא on עס מיט איהם האָבען. ער איז די הייא? פֿון אינפֿארמאציע און ער האלט די שליסע? צו דעם רביז'ס פארצווייג" טעטינקייט פאר "חזוק היהרות." אינטערוויוס וועגען דעם רבין'ס טע מינקייט קענט איהר אויך האָבען מיט, מררכי דובין. דער אידישער דעפוטאט. אין לאטווישען סיים. ה' דובין, וועלכער, איז געקומען אהער איז בענלייטונג פוז. דעם ליבאוויטשער רבי'ן, איז אן אימ-ה פּאזאנטע פּערזענליכקייט. ער ווייס גע-, ניי װאָס מען קען ריידען און װואָס מען, װען ניט ריידען, װאָס עס דארף געזאָגט, ויערע און וואָס עס דארף ניט געזאָנט, W איז דער אמת'ער שטאאטם-. מאן מיט ווירקליכע פּארלאמעגטארישע געשולֿטקייט. האָבענדיג גערערט מיט די דאַוינע צוויי אינטערעסאנטע פּערזאָנען, הרב, גור אריה און ה' דובין, איז שוין פאר, אייך אזוי קלַאָהר וועגען אלץ AT DR יינאוויטשער שטעלט מיט זיך פאָר,.
Page 4
TUESDAY "ז טעק z 2 אריזי חלען ל"ן מעק s» ן י וִיט )_“ e J Iyq‘.. .נָיּסיַקַעדֶ יַּייָ־יֵ ײיּסי. ייי ‘i ליע יִיייַיִך;ייָי*;\ וִי־א-!וו 1y 2 ט 3 רעספּאַנדע שע פי 2 נזער ק פון אונז או עס אין איחם איינגעפאלען א נ צענדע אידעע: איבערחויפּט ניט צאדדען קיין טעתסעס. נעחמען שטי דען דאָט ער געזאָנט. איז אן אוג און א געווארחיטדאט מצד דער רענירו און דעריבעז מון מען בעקעמפּפען אונזעכט ביט אזע טיטוען. חאמדענס זאט יח גענומען מא פיאפאנאנחא פַאד זיין אידעע. און ה געחאט א נחייסען עדפאָיג. דעם עו פּווערים איך שטאדק געפעלען געו דער דעין. דעז אטה איי, אז דער ד WNE WD טדאגט א שווערע שטיי קאסט N AR אר כף שווערער By פוועריםדשטאנד אי אנדעדע לענר PR NN אלעס זיינען פֿווערים בכ אלע מאַל און אומעטים גחויסע בעלג אויף ניט צו צאַחיען. אזוי ארים ח זיר חאמקענס'ן איינגעגעבען. אין מ פון א קורצעד צייט צוזאטענצוקלייב אדום זיך א גהויסע צאח אנחענגער, עס האט זיך אָנגעחייבען א דענעל שטווערזבאיקאָט. בעת ד' שמווערדזבעאמטע ויינען ב T PR YD דערפער איינמאַחגען טעקפעסם ביו חי פוועדים, האָט מען ז פעדטריבען. מיט שטעקענס. אויך ר פּאַריציי האט מען געגעבען PN N שטאנה. עס איז געקומען צו שווערע צ זאמענשט:ויסע. און באלד האָט מען א קאנ חייטטראנח גערעדט "ײט אן Y 3SR שטווערען", וועג דעם נוועם פּוועריםיהרועג, וואסם דע מאַנט איוניגערטאסען IR די דייטש פוועדים מלחמות און מיטעפֿדאלטער. די לאַראלע אדמיניסטראציע, ניט ח בענדיג קיין אנדער עצח און מורא ח וֹ:ע:ךְיי;, אז OT בעווענונג זאל? באמת ני אַננעחמען דעם כאראקטער פון א פּױ (רים. אויפישטאנה. האָט געלאָזט קודם כ זְארע:טירעזְ האמקענס'ן און איהם מ כען א פּראַצעם. אווו אחום האט מ גערעכענט אַבצושרעקען דעם עולם. אבע (ס'איז געווען א טעות. דאס גערוכט האַ דעם רעדעלזפיחדער פע מישפּט אויף TN פּיזאָן. IR אויף די פּויערי חאַט עם קיין שׁום ווירקינג ניט געהאג פאחקעקרט, דאָס האט זיי נאָך מעתה י"רעוואליציאנייט" און געשטאררט אי זיי דעם ווילען ווייטער צו נעהן אין ר חרכים פון זויער רבי'ן. הדאמקענס אי געוואַרען א פֿאָלקסיהעלד און א מארטי רע. בעת חאמקעגס האט זיך געקליבע Y געחן אַבזיצען זיין שטראָף, זיינע יזיך צונויפגעקומען חונדערטע. פּויערי IB פועלקע דערפער, אים צו בעגלייטע האמקענס'ן אין פּיוזאַן אריין און צ דעמאַנסטרירען געלען דער רענירונג או לעגען אורמיי? פון גערוכט. דו פּאַליצי האָט זיף געגען געשטעלט. דער סיף אי געווען, או מען האָט ביי דער פּאֲליצי -אוועקגענומען דאָס געוועהר, זי אויסגע פיפען און פערטריבען. Y זאך האָט אָנגעחייבען צו וועריע נג האָט דעריבע עהרליך. די רעגוערונג האָט R i o געם בעישהאסען אוועקצוסיי ר זאָל זיין אנדער אַרט, וואו ער זאָל 2yl איי אי -י עו י B פון זינע. אנהענגער. מען הא מיים L קיי נייימיסטער, וואז
DN 23 יחם פערשפארט אין געפעגן מען חאָט איחס 'L‘C‘T';--“ דעם נאנצען דא ער אבגעזעסען חודיש יילי. -ייֶי ;רָע.... שטארק אויס 8 אָזחיבעווענונג 3RS 1) בּבּיּײ'ײךְע.י..- נויע אנזענגע VDRI טויוענדע טהענס איז אַפו ן צינעקימען חאמקענס זיינע ציגעקימען. דען ארס ״פיה יֵ;'יּ-אֵךְרֹאגּ..ךָט געווארען אײַס BRIPEOS 231% יי- פיי ח 1 רעד פון פא י געקומען די צייט. ווען י פ בעח 5 איז האמקענס'ן ארויסלאַ האָט געדאחפט האמקעג ONI נען \‘_:.‘. ;ייְ:יְיפיָעיָּאהרעזִ זעיֶ :_.-‘ &(ןײ גּװגיּ י אי; כיְ\זע:ךְע קגנוידמיונסטער טויזענדע אי B קיין 2 יײיעיֵע.עיָדְעוֶ, כו ערום פון פערישיעדעז פּויערים פון חי יואציע און א גרויסאר צי מאבען אן אַ זייער העלדישע! פּיה גען לבלתיפּנים זויער העל רע. זי פאליציי האט גאך נים געהאט רעה חי פא ’־גײ ך..אַװ פארגעלענט, אז דאגעגען, נאָר זי האַט פ =Sy LY י \י־’־",'--חֹ..ךְ זאל איינגעאררעג דער קבלת דער שטאַדט, כחי אויפצן T NI 1 il A טוירען צוז ־ײ'יִ.ט.ךָ אי געמליך m lIPOI ניםסטען. שטאדט. וי האט אן ערך -יי וּ -י אונדוסט: R טא י. דארונטער פילע 40 יֶר.יֶעיָיִ־ אזבייטעז. אַמיוניסטען. זיוא-- קאַמוניםשע זאבען אבער איינגעאָר די פּויעחים קאָבען אב גענטער פן י י י :יאָיגיּיוֶי.י',וֶ 'R צענטע. דענט א פ5 דער זפיצץ חאַט מען גע שטאַרט. אן דער B פאסן זיים י זִ"יֹכיֹּאֱי'ײ'יִי. ײַ-יֶ\י-ע שוויאדצע -בּאִיּוֹו־.־. ט א טראָגען א N מיטען. די פּאה; האט. רויטען כע גע בערזיטינג. אזעלבע פאהל א סומבאַלישע ח. טדאגען די פּויערים \יֶעךָ פלעגען :.y:‘___")"‘ :װעיִ':־יְרֹ,חמית יבעת די איֶ'י 1 פאקיציי האָט צי ריייר די =ע. איז מיטערזאק Iy זאך אויעקנעחמען 5 יפערקאנגט. 1V IR דאט דעם בעפעהל פַאָקן, און ייי\\י-־.ײעיידֵ\: ז' מיט געוואלר נוט אויסגעם חי ארי ם'איז נעקומען אחויסגע זיכעי ד א וויסטער שלְע צי א טוטעל אי צ װ רע צר א און דעז טרענער פון י 4 געריי, 5 ---‘-“‘\‘:_‘;: געוואָרען ו־יּןןי פאחן שוזעך פערווא. פּאַחן 'ש SO NB YT 1 שרערריך. אויפגערעגט די דאַם זאָט י חוײט דער פינאל. וואָס אר דא קוײַט חע. פווערים. און דא, זיטען פין טיעמען -ײַרטאנט אי י "3 קען אויסזעחען DR Ao DN מיטעלדזא ד י י אָבער מיר P3 פוערע איניואחרישוינליך, פועלע א .;ע\יֶ ריבטיגע און אייטעגטישע בען דא איב ריב VY פאקטען. חים האָבען ערללעחרט א פאַר דו פיע יאָקאלער אדמוגי כ. ארי מעלען האבם, נייזמונסטער. כדי. אויס דאצוע פון נייזטונם סטדאציא 'lr:*'p:ng-ry.1...\.1" פער צומוידען \\4\- -r".\'pyrn:ué: זיי האבען ננען זִיי א באטיפפ לאנגען י יײ:ײעיֹט דעך מאכט אוא אןפֿֿ -רין 1 דעדיבע גּ(-יָײײעי־ זאֶל מען דערוויי= פעדען פון זיין שטער דעם פּאַליציוישען נעדען פון זיין שטער- ואל מען טעזען 5 וי טפד צווייטענס, ואֵל מען D נייזשינסט י פון b איְ. om געהעריגען כבור i יו-ײריי 1 1295 ־ייֹ אוועקגענומענע פאַהזו צוחיק געבען 4 דאן זאַל בען זיי בעצאסיען א קאַלטה דאן ואָל א צעהן טויזעגר מארק און M. פי צ א:יון ט i 2 מען פאר דעם פערוגצוג שליפלין T3 15 דער פאה! בעשטיטען -דענער פון דעטען טרעגע אויף זיין נאנצען עוויסע פּענסיע אייף זיין א געוויסע 5 רעבען. M MR דער אולטימאטום האט קיין ערפאָלג ניט געזאט, האבען די פֿױיערים. ערקלעהחרט א באיקאָט אויף. ניי-מינס טער. פּונקט ווי אין מיטעלדאלטער, וואו געמיינדעם און שטעדט. פלענען זיך אחומרייסען און באיקאַטירען איינע די אנדערע, %k א זייט צוויי חדשים האלט אַן דער כאיז קאָט. ניי-מונסטער איז יוי איזאַלירט. זייט צוויי חדשים קימט ניט אריין קיין שום פּֿױער איז דער שִטשַיט, ניט עפּעם צו קויפען פאר זיף און ניט צו פערקוי- פען זיינע אייגענע פּֿראָרוקטען אויף'ץ מארק. קיין שים אגענט. קיין שום הויז זירער אַדער הענרלער פון דער שטאַרט טאַר ניט האָבען קיי דריסתזהרנ? אויף'ן /(פארטזעצינג אויף נעקסטער מיירזש)? ;;יֶ בעת די אונטערזוכונגען געגען די נא-! ציאַגאליסטישע באָמכען-ווארפערס אין, דייטשלאנד, וועלכע האָבען לעצטענס דורכגעפיחרט א רייהע אטענטאטען אויף פערשיערענע פּערזאַנען און אינסטיטו-; ציעס אין האָבען אויך געוואָלט אויםי! רויסען דעם רייבסטאג, (פארלאמענט).! דורך אן אונטערגעלענטע טייוועלימאד AW וואס מען האט בעצייטענס ענט דעקט, האט זיף די ברייטע עפענטליב קייט דערוואוסט A דער עקזיס-י טעגץ פוז א נייעהח דייטשער פּויערום "פארטיי", וועלבע דאט אויד געהאט א נאהענטע שייכות צי חי באטכיסטען און גענומען אן אקטיווען אנטייל אי נאצי" אַנאליסטישען טעזאר. דאָס איז דיו מערקווירדינסטע ''פאר טיי" אין נאנץ אייראָפּא. אזא "פארטיי" האָט געקענט ענטשטעהען נַאַר אין דייטשלאנד, און דער סאַציאליסטיש פעלקיש ז דעמאָקראטייט מאנארכיפטי שער דייטשער רעפּובליק. אויסער וואס די דאַזינע "פארטיי" האט געמאכט חברותא מיט די עקסטרעמפטע נאציאָ- נאליסטען, מיט דחי פערשווערער און פעמעזמערדער און טיט דו פערביסענ סטע שונאים פֿון דער רעפּובליק. איז IR IR פאר זיך א קראפט. און דערז צו נאָך א יונגע און פרישע ק-אפט, וועלכע האָט פאר זיך א "צוקונפט". דאס זיינען געזונטע פּֿוערים, טעמפ און פער'עקשנ'ט און הארטיקעפיג י די אַקסען, פּויערים, וואָס ווייסען ניט פון קיין טעאָריעס און הכמות, און יוילען ניט וויסען פון קיין שׁום פּשרית זיי געהען ביר חזקה ובזרוע נטויה, גאָר פּשוט, מיט העק און דרענגער, מיט י-- לעם און שפּאָקעלס געהען זיי פערווירק ליבען זייער "פּראגראם". די ראָזיגע פֿארטיי רופט זיך דאָס כאנריפאָלק", און די געגענד וואו זי איז ענטשטאנען און וואו זי בעווייזט איצט נרויסע "נבורות", איז די פּראַװינץ שלעזוויג ד האַלשטיין 'R צפון-הייטש-| לאנר. י די "פֿאנד פאָלקיפּארטיי" איז דורב-! אויס געגעז דער היינטיגער אירנונ; איז! דייטשלאנד: זי איז גענען דער רעפּוב-| ליק, נענען רער ווערסאילער טריטי. געד גען דעם נייעם רעפּאראציע-פּלאן. געגען! אירען און סאציאליסטען. נעגען אלין און געגען אלע, וועלכע האבען נאד אפיקו. דעס מינדעסטען דענאַקראטיטע: אדער, רעפּובליקאנישען 'פגם". יּרעפּובפֿֿיקאכישעז /פגם". דער עיקריפּונקט פון איהר פּראַ;ראס N אָבער ניט צו צאַהלען קיין טעק סעס. דאס איז דער עיקרדהעיקזים., דער MDY און די סיבה פון דער פּאַליטישער טהעטינקייט פון דער דאַזיגער פּארטיי. אפילו ווען די רעגיערונג זאָל צושפּרונגען ווערען, אמילו ווען עס זאָ? דארפען קו מען און עם איז שוין אויך געקומען ניט איין מאָל צו אן אָפענעם קאכפף מיט די שטיעריאיינמאַחנער און מיט די רעניערונגסיאָרגאנען האבען -י לאנדיפאַלקיסטען זיך פאָרגענןמען איין מאָ? פאר אלע מאַ? ניט צו צאַחלען קיין טעקסעס. און זיי צאָהלען אויך ניט. בכדי דורכצוזעצען דעם דאָזיגען "פאס-. טולאט" זייערען בנוגע די טעקסעם, זייז נען זיי גרייט אלע שטייערדאמטע! אין, ווען עס זאָ? ON זיין, אויר אנדערע רעגיערונגס אינסטיטוציעם מיט דער רעז גיערונג אוז מיט די דרעמאָקראטען און רעפּובליקאנער צוזאמען אויסצוראָטען און צו פֿערברענען אויף'ן פייער. דאַם דאָזיגע "ראדיקאלע פּראָגראם" איז נאטירליך זעהר צום הארצען געז וויסע נאציאָנאליסטישע אָרגאניזואציעס, וואָס ווערען גע'רודם'ט פון דער רעגירונג און געחן ארום אָהן א שטאַך ארבייט. TR מיין דא יענע בעוואוסטע אַרגאני זאציעס, די קברנים פון דער רעפּובליק,. וועלכע האָבען זיך אין די לעצטע יאַהרען. קונה שם געווען דורך א גאנצע רייהע מאַרר-יטהאטען און דורך פערשיערענע. אטענטאטען אויף דייטשע פּאָליטיקער און זיינען דרערובער פאנאנדרערגעלאזען געװאָרען דורך דער רענירונג. זיי ויינען דאדורך געצוואונגען געווען צו פיהרען! זויער טהעטיגקייט אויף א קאַנספּירא", טיווען אופן, אָבער קיין גרויסע זיעבען! זאכען האָבען זיי נאטירליר ניט געקענט; אויפטהאו. א“בֹטְ, רערשמעקענרדיג, אזְקֶ אין שלעזוויג-האלשטיין וואקסט אויס א| נייער כח". DR DN הורבגעדרונגען! מוט דעמזעלבען נאציאָנאל-פעלקישען נייסט און שרעקט זיך אויך ניט אָפּ פאר קיין שום מיטלען, אום צו בעקעמפפען די רענירונג, די רעפּיבליק און די איֶ,רעז.] האבען זיי אריבעתעטראגען זייער "טעי, טיגקייט" X M2 1) PR האבעןן דאָרט אָנגעקניפּט ענגע בעציהונגען; מיט'ן לאנד פאלק. אזוי ארום איז צוד, שטאנד געקומען דער זייןג צווישען די, פֿאנדיפאַלקיסטען מיט די פעמעימערדער! און טעראָריסטען פון :אציאִ:איִיסטי’טעזַקַ לאגער. זייט א געוויסער צייט ארבייטען. זיי צוזאמען. ן אויך די לעצטע באַמבעןזאטענטאטען| האבען זיו אויסגעפיהרט בשותפות. אר א א די "קאנד פאָלקיפּארטיי" איז ענט שטאנען ערשט מיט א יאהר צוריק. איינענטליך איז דאָס נאר גאַר B קיין פּארטיי. נאָר א בעיועגונג. וואס געפינט זיך נאך אזוי צו זאַנען אין די ווינדעלעך. ז' האָט נאָך ניט אָנגענ:ומען קיין בעשטיטטע שום אַרגאניזאציאַגערע פארם. אָבער זי וואקסט אוז ענטיויקעקט זיך. ח. ה. זעהר גיט, פּערשפּרייט זיך װאָס אמאַָ? מעהר און נעהמט שוין ארום היינט טויזענדע און טויזענדע פּויערים פון נאנצע דיסטריקטען און לאנדיגעד מיינדעס איז דער פּראַװינץ שלעזווינד האַלשטיין. אויך די ענטוויקלונג וועט אזוי געהן ווייטער װוי ביז אהעה. אזוי נאַרמא? און אונגעשטערט, קען מען האַפּען בלי נדָר, אז די לאנד-פאלקיסטען וועלען ווירקלֿיך ווערען א גרויסער כה, א פֿאַליטישע פארטיי. וואָס וועט מסתטא באלד שיקען איהרע פערטרעז טער און פארלאמעגט אריין DR DN אנדערע רעפּרעזענטאטייוע אנשטאלטען. אָבער, ניין, פון קיין פארלאמענט האלי. טען זיי ניט זיי זיינען אנהענגער פון. דער "דירעקי טהאט", אוז אי וועך. לען זיו בבתטא אַנטהאָן מעשים. נאר, מעחר י ביז אהער. אנשטאט צו פיהרען מיט דער רעגירונג דיסקיסיעס און האל", }טעז לאנגע רעדעס. דער נייסטיגער טאטע אין דער. העלדישער לירער פון דער לאנד פאלק בעווענונג איז א פֿשוט'ער פֿױער, װאָם, *האִט דעם שעהנעם נאַמען האמקענס.. דאָס איז א גאנץ פערמעגליכער גרונד", בעזיצער. װאָס האט לאנר און א גוט פערפונדעוועטע ווירטשאפט, נאַר ער האָט אנסאָליט קיין חשק נִיט צו טראַ נען די מלוכה אויף זיינע פּלייצעס. אין א שעהנעם פריהמאָרנען DNT איז נעווען מיט א יאהד צוריק איז האמר קענס אויפגעשטאנען א ניייגעבוירענער, אז אנדער מענש. און האָט ערקלעחרט, טיעפער אריינגעקוקט איז דעם ווערטה. פון געוויסע אקציעס. מען וואלט ניט אַנגענומען פאר זיבעה, אז די הויכע פּרייזען אויף אקציעס. וואס זיינען (ארויפגעשרויפט געווארען טאקי דורד די דאזיגע איבעריספּעקולאציעס און דער עיקר דורך די מאניפול?אציעס פי די פּראַפּעסיאַנעלע ווא? סטריט וועלף. וועלען שטענריג אָנהאלטעז. דאס האבכען די AN פוז וואלה סטריט ניט געוואלט. דער "סטאק מאר-. קעט" וואלט אונטער אזוינע אומשטענ-. דען סטאביליזירט געווארען און ווען POR נעהט כשורה זיינען ניטאַ קיין גרויסע געלע;ענהייטען צו מאכען מיליאַנען מאכען זיי, ניט רורר דעם געזונטען אוז נאטירליכען פֿראַגרעס פוז די אינרוס טריען אין לאנד און רעם עקאַנאַמישען פּראַגרעס אין אלגעמיין, נאָר דורך ארויפשרויפען פאנטאסטישע פּרייזען [אוידָּ די אקציעס אַדער דורך (?אַזען זיי פאלען איז שאול תחתיח. אין ביידע פֿאלען בלייבט דאס געלר אין די קעשענעס פון די וועלף. אין ער שטען פאל איז עס א מיטעל צו פאנגען די שאח און איז צווייטען פאל זיי אַפּצו- שערען. מען האט געוואוסט. אז די פעדעראז לע רעזערוו "בארד" איז געווען איז א קאמף מיט וואלל? סטריט, V3B דאס איז געווען אזוי אויבערפלעבליף. או עם האט אויסגעזעהן וװוי דאס וואײט געווען ניט מעהר י לפּנים. קיינער האט עס DD YR 01 אַבֶער אויב די ספּעקו?אציעס אין ןװאלִכ סטריט קענען פון איין זייט פיח ירען צו א געפעהרליכע איבעריספּעקולא ציע אוז פון צווייטען זייט צו א גרויסען |קראך, איז עס דען ניט צייט, אז דער ענון זאל גענומען ווערען ערענסטער אוז IR עס זאַל געפונען ווערען א וועג ווי אזוינע קאטאסטראָפעס צו פֿערמיירען? און די פריהערידגע יאַהרען האט מען שוין געוואוסט. אז עס איז פאקטיט lIN יעקאִנאמישער "געזעץ", אז עס מוועז פאַרקומען פּעריאַדישע פינאנציעלע פֿא ניקס. דאס זיינען ניט געווען קיין חן איז בעריספּעקולאציע פּאניקס--באטש מעז חאט פון אזוינע סאַרטעז אויך געוואוסט ---נאַר הױיפּטזעכייך איבעריפּראָדוקציע פּאניקם און סתם פאניקס צוליעב פי נאנציעלע און עקאַגאַמישע אורזאכען, דאס אייין האט שוין דעם עולם גע מוזט האלטען אין צוים. מעז האט בלויז געדארםט קוקען אויף רי עקאַ:אַמישע לאגע אין לאנד אלם באראמעטער אוז מען האט נעקענט אין פאַראויסזאַנען ארדער DN וועניגסטעגנם פיחקען, אז וואַלקענס טראַגען זיך אַז. {אין די לעצטע יאַהרע: האט מען אָבער פארוויעגט דאס לאנד מיט'ן זיז סען שלאָף-ליער, פון אוטאונטערברעב בארע "פּראָספּעריטי". טאַמער האט אימיצער אמאַה? גערערט וועגען שלעב טע צייטען האָט מען איהם כמיט אויס געלאכט. און די צייטען זיינען טאקי גע- ווען גוטע. דער עולם האט אָנגעהויבען גלֿױבען, אז קיינע קאטאסטראָפעס קענען ניט פארקומען. מען האט איהם טאקי אויך אזוי געהאלטען אין פארזיכערען. דער פעדעראלער רעזערוו סיסטעם האט גע זאלט זיין רי בעסטע שמירה געגען פיז נאנציעלע פּאניקס. אמעריקא'ס נייע אריינדרינגונג און די וועלט מערק האָט געזאלט זיין די בעסטע. פארזיכערונג, אז די אינדוסטריען וועלען קיינטאַחל? ניט האבען קיין רעאקציע. האט מען זיך געלאזט אין וואלל סטריט מיט פולער זיכערהייט, אז די פּרייזען וועלען שטענדיג שטייגען. פאר שטעהט זיךד, אז מען האט אפילו אין צייטען פון פּֿראַספּעריטי ניט געקענט ערווארטען אן אייביגען שטייגען. אלץ האט א גרעניץ אוז א מאאַס. קיינער האט אָבער מיט'ז עולם קיין עקאנאמיק ניט געלערענט. די פאראנט ווארטליכע פיהרער האבען געשוויגען. M וועלף האבען געקראַגען די אויבער האנט. קיינער האט זיי ניט געשטערט. איז דער עולם אריינגעצויגען געוואז רען װוי פליגען איז דעם געוועב פון א שפּין און האט שוין מעהר פוז דארט ניט געקענט ארויס מיט גאנצע ביינער. די וועלף זיינען איצט צופריעדען. זיי זיינען זאט מיט רויב, וועלען אָבער די שעפּסען פון דעם גאר ניט לערנען און ניט מאהנען קיין דין וחשבון, אם ווייניגסטענס. אז פאר דער צוקונפט זאלען אזוינע זאבען ניט קענען פאַרקומען פון וואשינגטאַן טעלדעט מען. אז דער סענאט פלאנט אן אונטערזוכונג. וועט עס אָבער זײך ניט ענדיגעז ווי אלע אונטערזוכונגען מיט גאַרניט די סדרח "בראשית" e גען פון שווערע זונד און מען האָט זיר (געשעהמט צו ווייזען דעם פּניס נאָך א נַּשענרלַיבע טהאט. i מו לנו גדול פאר קין, וואָס דארף מען אר האַכען א גרעסערען רוצח פאר ארס |הראשון'ס עלטערען זוחן'דעל, פון דעסטז וועגען האָט דער ראָזינער באנדיט געז זוכט צו פארדעקען זיין ברודערזמאָרד. (און אז נאט האָט איהם גענומען חוקד ודורש זיין, האָט ער געמאכט אז אונ [שולִרינע מינע און געלייקעגט או ער וויים עפּעם פון דער זאד. ער B2 R זיין ברודער'ס היטער, האַט ער נעז ךָטעבה’ט. חיינט אָבער אין רעכט אז רוצחים ישטעהען אויף אין מיטען העלען טאָג און פּלינדערען און מאָרדען פאר די TUN געז פוז דער זון און פאר די אוינען פון דער גאנצער וועלט אָה; שום מורא. אין די ואָס קענען וועהרען אוז וועהרן ניט, די DB זיינען משניחים אויף געוע"ן DN אַרדנונג שעהמען זיך אויך וועניג מוט דער ראַלע פון מיטהעלפער אין די גרויזאמע רציחות וואָס זיי שפּיעלען. ווארום ווען זיי זאָלען זיך באמת שעחמשן יֹּ־־יװאִבֿטעזְ זיי די רצוחות לבתחלה ניט |דערלאַוען... אַבער אפילו מיר אידען, זאלען נעד AN זיין, װאָס האָבען אמאָ? גע'שם'ט אלם געוואלדוגע ביישנים, האַבען שוין אויך אויסנֶעהאַדעװעט אן עלעמענט I DY DN ניט פון קיין בושח. און אט די דאָזינע בושה-?אוע אידען נאז קעטען זיך מעהר פוז אלע ציוויליזירטע אומות. אזוי דאכט מיר. זיי "פאר'בער רומ'ען" ממש די וועלט. "אױיסגעטאַז נענע" אידען זיינען זיי. אױסגעטאַ! פון תורה. אױיסגעטאָן מפון דרך ארץ, אויסי געטאָן פון מעשים טובים. אויסנעטאַן פוז שעהנע זיטען און מאנירען. נאז קעטע קערפּערט און נאקעטע נשמות. יא. ניט אומויסט קעהרען מיר זיך אום יערען יאָהר צוריק צו דער סדרה "בראשית", וויי? ביי "בראשית" הא?- טען נאָך פיעלע פוז אונז אין דעם עניז פוז ענטוויקלונג, ניטאָ נאַך ביי זיי דאס געפיה? פון בושחה. JEWISH MORNING JOURNAL 7_73311W’T דע ר מאַרגען דיוועלף און די שאַף פון ר. ל. מעקלער. קעס. מען קומט ראטעווען וואַ?ל סטריט. מען נעהסט זיד צוזאמעז אַפּצושטעלען די גרויסע ירידה פון די פּרייזען אויף סטאקס, אין די "אינטערעסען פוז פאַלק?, קויט װי מען פֿארזיכערט. עס טאַחר אַבער ניט פארקוקט װע־ן רען דאס וואס זעהט אויס צו האבען געווען א ווירקליכע קאַנספּיראציע אוים צוליידיגען די קעשענעס ביי חונדערטע טויזענרע מענשען. עס זעהט אויס ווי דאס וואלט געוועז צוגעגרייט מיט גרויס פארזיכטינקייט !בֿאב: איז פאַראויס. און דער ענין ווערט נאך ערענסטער וועז טען מערקט. אז טאקי אַט די װאַס ןױינעז מעגליך שולריג אין דער גאנצער קאטאסטראָפע קריגען איצט א בארעב טינונג אוז נוטהייסונג פאר זייערע מעשים. אויב מען פרעהט זיך מיט דעם וואס די. וואס זיינען "אומגעבעטענערהייט" געקראבען אין וואָל?? סטריט, האבען געז קראָגען איבער די הענט, און אויב מען זוכט צו מאכען דעם איינדרוק, אז ראס איז א גוטע זאך פאר'ן לאנד דערפאר וואס אז אומגעזונטע איבער-יספּעקן לאציע איז געבראכט געווארען צו א סוף. דאז וועט שוין קיינער מעהר ניט וועלען פרענען קיין קשיות און קיינער וועט שויז ניט אויפהויבען קיין שטים פון פּראטעכט פאר דער "האַלֿסײל? רויבעריי וואס איז בעגאנגען נעווארע: געגען הונדערטע טויזענרע. וואו זיינען געווען די פעראנטווארט ליכע פינאנציעלע פירער פריהער וואו זיינען געווען די אלע גרויסע מחות פרי הער צו ווארנען און אָנצוצייגען אויף דעם וואס זיי טייטלעןז LMW די פינגער איצט קאחר המעשח. ווען ביים עולם האט מעז שוין די קעשענעס אויסגעלוי ריגט אוז דאס געלט ליעגט זיכער ביי די "בערען" איז די קופערטען אויב די טרעזשורי דעפּארטמענט אין וואשינגטאַן. און אפילו פּרעזידענט הואווער אליין. האבען געפונען פא נויטיג ארויסצוקומען. מיט ערקלעהרונ גען איצט, אז דאס ?אנד איז אוֹיף א פעסטען עקאַנאַמישען באדען און או עס איז ניטא פאר וואס זיך צו שרעקען, פאר וואס האבען זיי עפעס עחנליבעס, אין א גאנץ אנדער ריכטונג, ניט גע- טהאז פריהער 4 זייערע ערקלַעהרונגען זיינען געווארען נויטיג ווען דער קראר איז געקומען דערפאר וואס עס האט אָננעהוױיבען אויסזעהן, אז אזא מורא'דיגער קיאר קען זיך פארוואנדלען אין IR אלנעמיי נעם פּאניק. א חיסטעריע האט אלעמען געהאט ארומגעכאפּט. עס האט געי דראהט א געפאהר. עס האט אויסגעזעהן ווי די "בערען" וואלטעז זיר געהאט אליין איבערטראָ- מען. עס איז געווען א נעפאחר IR אלץ ואל צוזאמענקראכען מיט פיע? ערגע רע רעזולטאטעז װוי דאס איז געווען דער פא? איצט. מען האט געמווט קומען וװאַלל סטריט צו הילף. מען האט געמוזט צוז זאמענגעהמען רי באנקירען, אז זיי זאז יען ראטעווען די סיטואציע. מען האט אוייך געמוזט הערעןז טרייסט ווערטער, פארזיכערונגען. או עס איז אין -ער אמה'ן ניטאַ קיין עקאַנאַמישע אורואד פאר א פּאניק. וואלט אַבער ניט געווען בעסער און געזינטער וועז די זעלבינע פאראנט ווארטליכע פיהרער פֿון ?אנר וואלטעי לאנג צוריק געהאט ארויסגעקומען מיט ווארנונגען געגען איבעריספעקו?אציעס אוז נעגען יאָגען זיף צו קויפען סטאק פאר צו הויכע פּרייזען ווען אימיצער האט עפעס פּרובירט זאַגען דאמאַלס אזוינס אדער עפעס עהנ לוכעס האט מען אין וואל?ל סטריט גע שריען, אז ער מאכט קאליע. אז ער B3N אַן א אומזיסטע שרעק אויפ'ז עולם, צוז| מען אונטערגראָבט -י פינאנציעלע| יסודות פון ?אנד. דאנעגען. אָבער, ווען דער קראך איז געקומען האט מען שוין גערען געוואלט הערען אלע גוטע אין ערמוטיגענדיגע ווערטער. פריהער האבען ווארנונגען גֿעגען איז בעריספּעקולאציע זיך ניט געהאט געז לוינט פאר די וועלף פוז וואל? סטריט. אזוינע ווארנונגען וואל?טען אַפּגע" סטראשעט די "שעפּסען". דער עולם וואלֿט געווען פארזיכטיגער. מען וואלט זוך ניט געלאזט הינרייסען. מען וואלט וועלטען און דאָך ליירעט זי נעבער שרעקליכען מאנגעל און ווערט געשוואַָ- לען פון הונגער PN לעבען און אין ווי סען (דריי פערטע? וועלט אי אונווי סענר אֶהו א בור אָדער מיט א בוך...). זי האָט קיין שליטה ניט אויף די ראָזיגע מאנישע בוימער. ריהרט זי זיך צו צום "עץ הדעת" בעקומט זי קאַפּיװועהטאַג. עס מישט זיך איהר דער מה. עס שווינז דעלט איחר אין ד' אויגען. און או זי געהט אזוי צומישטערהייד צום "עץ החיים" צוהען פון איהם חיונה, געפינט זי ניט דעם וועג. זי בלאַנרזשעט ארום אין מרבריות, איז וויסטע ווענען און שטעגען און אנישטאט לעבען---פאקט זי (טויט. ניט מעחר, די ווירקונג פון דעם היינ" טוגען עין הרעת MR PN DR פֿונקט א גאנץ קאפּויר'דיגע י די פון דעם אמאַ- לינען עיץ הרעת. דער אמאָליגער עי הדעת האָט געז האט די טבע צו עפענען אויגען אוז צו ציינען דעם וועג פון בושה, פון שאנדע. און אזוי גיך װוי אדם און חוה האָבען איהם א קאפּעלע פארזוכט. האָבען זיי זיך אָנגעהויבען שעהמען מוט זייער נאז קעטקייט, סיי מיט זייער קערפּערליכער, סיי מיט זייער גייסטינער אַרער מאָרא לער נאקעטקייט. אוז זיי האָבע; זיך געד נוטען "צופיקסען" מאסקעם.. איז דער פארמע פון פייגען-בלעטער. זאַלען כאַטש די חסרונות זיין פון אויבען פאר דעקט. דער היינטיגער עץ הדעת האָט אבער גראדע די נאטור צו פערמאכען אויגען, אַכצוטעמפּען די עסטעטישע חושים און צו טויטען יעדען געסיה? פון שאנדע. רעריבער װאָס מעהר די וועלט עסט פון דעס דאזינען בוים אלץ מעהר וואולגאר ווערט זי, אלץ מעהר פרעך און אונפאר" שעחמט. אין ד' פּרימיטיווע צייטען זיינען, נאטירליך, אויך פאָרגעקומען גרויזאמע זאכען און זעהר מיאוס'ע מעשים. אַכער מיט דעם אויסנאהם פוז סדום האָט דאז 5335 הפּחות עקזיסטירט די "יראת חטא". מען האט מורא געהאט פאר די פאַלה עקאַנאַמיסטען און פינאנץ עקספּער" טען מכ? המונים האבען איצט כל?'ער ליי דערקלעהרונגען פאר דעם גרויפען קראך אין וואל? סטריט---א קראך וואס האט ביי הונדערטע טויזענדע טענשען אױסגעלוידיגט זייערע קעשענעם אויף א| סומע וואס גרייכט בלי ספק אין דו 11= ליאַנען אויב דאס איז אפשר געווען דער גרעסטער קראך וואס וואלל סטרוט האט ווען געהאט. איז ער אָבער ניט געווען דער ערשטער און מעגליך אויך ניט דער לעצטער. ער איז אָבער ניי אי כאראקטער, ערשטענס. דערפאר וואס די ספעקולאז ציעס אין SN סטריט האבען יֹ.עצ־] טענס געהאט אַנגענומען א מאסעז כא ראקטער אוז צווייטענס, דערפאר וואס דער קראך איז געקומען איז א צייט וועז, לויט אלע סימנים און אלע פארזיכע רונגען. איז ניט געווע; קיין אורזארּ ווארום אזא איבערקעהרעניש זאל? פאר קומען. אין א צייט ווען ממש קינד און קייט האבען זיך א ל?או געטהאן אין וואלל סטריט און וועןז ספּעקולאציע איז גע ווארען א משוגעת, האט וואחרשיינליך געמוזט געשעהן דאס וואס עס איז ענד- ליך געשעהן. דאָס האַכען מיר שוין געזעהן אויף פערשיעדענע אופנים אויף אנרערע געי ביעטען אויסער וואלל סטריט. די "איבעריספּעקולאציע" און פּלא רידא האט זיך געהאט געענדיגט מיט א קאטאסטראפע וו' אזוינע איבער ספּעקול?אציעס מוזען זיך תמיר ענריגען. מען דארף אָבער ניט פארגעסען, אז די אלע "איבעריספּעקולאציעם" אנ דערשוואו זיינען געווען מעהריוועניגער לאַקא? אין כאראקטער. i די ספּעקולאציעס אין וואל? סטריט האבען אָבער געהאט אַנגענומען א "נא ציאָנאלען" כאראקטער. איז אלע ווינ קעלאה פון לאנד האט מען געקויפסט און פארקויפט "סטאק". מענער DR פֿרויען, יונג און אל?ט. האבען ארויסגעצויגען זייערע לעצטע אַפּגעשפּאַרטע דאלארס פון די בענק אוז זיינען געלאפען קויפען "סטאק". פיעלע האבען זאגאר געליהע! געלט אום צו זיין צווישען די "מזל'דו נע" R וואלל סטריט און קריגען זייער חלק פוז די גרויסע גלַיקען וואס W האט ערווארט. אונטער אזוינע אומשטענרען איז גאר קיין וואונדער ניט, וואס דאס האט M געענדיגט מיט א קראך. אפילן דא מאַלט ווען די עקאנאמיישע לאגע אין לאנד איז פעסט און זיכער און ווען די פינאנסען אין לאנד זיינען אין בעסטען אַררנונג. אבער איבערצול?אזען די דאזיגע פא סירונג ביי דעם און זיך צופריערענ שטעלען מיט אזא ערקלעהרונג וואלט ;עווען פֿאלש אוןז אויך אומנערעכט. סענאטאר קאזענס. אליין א מולטיז מיליאַנער, האט טאקי זיך געמענט "פרעהען" וואס די וואס האבען ניט. געוואוסט זיך צוֹ היטע; פון פייער TN זיינען דאַרט געקראכען. האבעז זיך ענר ליך פארברענט און זיינען אנטיאַפען מיט א וועה-געשריי... זיי וועלען שוין וויסען ניט צו קריכען |אין פייער נאָד אמאַה?. זיי וועלען זיר היטען פון נארישע ספּעקולאציעס און ןבמ'פֿא וועט שוין מעהר ניט פּֿאסירען דאס וואס האט פּאסירט. אוז דער סענאטאר איז ניט דער אייג ציגער וואס דריקט אויס אזא צופריע דענהייט. א סך ריידען, ווי דאָס וואם חאט פּאסירט וואלט געווען די "געז זינדסטע" זאר פאר'ן לאנר. די ספּעקולאציעס האבען זיך געהאג: פערוואנדעלט אין א נאציאנאלער \משובעח און פֿאלנליך האט מען געמוזט האבען א תרופה אום די דאָזעע \משונעת ארויסצוטרייבען און די תרופז איז ענדליך געקומעז דורך דעם קראר. DY DR פאר אלעמען א שמחה.., און רי שמחה איז אודאי נרוים פאר די אלע כי וועמען די ביליאָנען דאַלאוים זיינען געבליבען אין די קעשענעס. מען האַט אויף א גראנדיעזען NN ספּעקטאקעלדיגען אופו אָפּגעשארען די "שעפסען" זייער וואאל און די "וועלר" 258N ID סטריט פּאטשען זיך אין די בייכל?אד. מען איז אפילן געווארען גרויסע מוסר זאַנער און זאַנאר בע? מצוה'ני-, נאנצען דלות איז דער אלגעמיינער קאסע און וואָלט אויסגעראמט יעדען קאפּיטא ליסטישען חמץ פון מיין נבול. אויב אָבער א פַּראַגרעסיסט הייסט א איד, קאטאָרי וועלכער נלויבט באמונה שלמה אז די Vl האָט פּראַנרעסירט --בין איך עס ניט. וויי? איך האָב ניט, לא עליכם. אזא אמונה און בין א גרוי סער אפֿיקורס אין דעם. טראַץ דעם DN PR כין מודה IR טהאמאס עדיסאָן'ס עלעקטרישער לאָכפּ ברענט ניט דער ערך ליכטיגער ווי די חלב'נע ליכטעל? פון אטאָ? און אז דער ערפינדער האָט כשר פערדיענט דעם וואונדערשעהנעם יוביליי וואָס ער האָט געקראגען. עם הייסט אז איך לייקען שטיין און ביין אין דער גאנצער מציאות פון פּראָ- גרעם אויף דער ערד. איך האלט אז פון דער ערשטער סדרה "בראשית" אָדער פון סאמע אדם און חוה'ס צייטען בין היינט האָט נאָך אונזער וועלטעל קיין ברעקעל טריט פאָרווערטס ניט געמאכט. זי שטעהט היינט פּונקט װי זי איז גע שטאנען דאן, ניט א האָר נעהנטער. דאמאַלס איז זי געשטאנען אָדער גע זעסען אין א גן ערן פו? מיט כל טוב DN האָט פון דעסטוועגען געקייט -י ערד... ווארום צו די אלע בוימער װאָס האָבען גענעבען די גענוספולע, די אמַת זיסע און מהיח'דיגע פּרות האָט זי זיך ניט געטאָרט צוריהרען. אזוי ניך װי זי האָט זיך צותגעריהרט האָט זי געבאפט א ביטערע; אַבשניט. דער "עץ הדעת" וואס האָט אויף זיך געטראָגען אזעלכע טייערע און וואונ דערבאר רייצענדע פרוכט איז פאר ארס און חות די דאמאלסדיגע "וועלט?- געווען םם המות. מיט איין איינציגען עמעלע אָרער אַראנדזשעל װואָס זיי האַ- בען אויפגעגעסען האַבען זיי אוועקגע פּטר'ט זייער מאָגען און האבען פאר שפּיעלט זייער לעבען. NN היינט איז אויך דאס אייגענע. לינען לינט אונזער וועלטעל אין א נן עדן, וואו עס געפינט זיר אן "עץ הדעת" און "עץ החיים" מיט א תחים פרוכט וועלכע האַבען בכח צו קאַרמענען צוואנציג. אויפ'ן שפּיץ צוג ןן פליהענדע S 9\\ וסראקציאַוס 8' נייע געזעצען פאר ארץ ישרא? צו פערמיידען אונרוהען. די ראזיגע געזֶע צען אליין וועלען אָבער צונעמען די רוה פון א סך געזעצל?אָזע אראבער. א קאַמוניסטען מאכען ראיאָט אין לאַנ דאַז אויס פּראטעסט צוליב נאסטאָניא סטרייק. מסתמא ווייסען די ראיאטערס אז זייערע כאוויירים אין אמעריקא ווע לֶען זיי אמאָ? אָפּדינען מיט א ראיאָט צוליג א סטרייק אין ענגלאנר. ניין און זעכציג הינגעריכטעט אין רוסלאנר אין דריי טעג אלס קאַנטרירע וואָלוציאָנערען. נאָך די גאנצע שטריינג קייט פון סטאלין און זיינע מענשען זאַ- לֿען אין רוסל?אנר קענען זיין אוא גערעי טעניש אויף קאַנטר-רעוואלוציע. איז עפּעס ניט גלאט מיט איהר. K ענגלישער סקריסט גיט פופצעחז הונ דערט דאַלאר צום נאציאָנא? פאָנד. מסתמא איז ער ניט קיין לעזער פון לאָרר. ראטערמיר'ס צייטונגעז. i א אין אַל סטריט האָט עס נעכטען וויז דער גאָר נישקשה'דיג געקראכט. קיין וואונדער, א גרויסע שרפה ווערט מיט\ איינמאָ? ניט איינגעלאַשען.
בייבי געבוירען אין עראָפּלאן צוועלף |הונדערט פוס אין דער לופט. עס וועט ניט זיין קיין וואונדער אויב פון דער בייבי וועט אויסוואקסעז א הויריטאר לאנטירטער מענש. גראמען פון טאַג פון ב. וויטאל איך האָב נושָׁטַ דעם קאָפּ געבראַבען און דער וואָליסטריט וואקכאנאליע, און אוך האָב נאָך דעם בטתון אז איך װעל נישט ווערען קאלעו. נאָר מוין שבן, אך, מיין שבן, זוי? נאָר א מילואָן דאָלארען, איז ער, וועה צו איהם, געקראָכען וואָליסטרוט בערען אָפּצונארען. ס'אוז מיין שכן, דארפט איהר וויסען, קלוג און ווייטער נאָך געראָטען, האָט ער ס'לעצטע אָפּגעריסען און געטראָגען צו דעם שטן. ער ווייסט בעסער, ער קען סקימען, ואָל-סטריט וועט ער נאָך באזוגען, אוצטער קען ער זיך באריהמען אז און ד'ערד קען גוט ליגען. ס'איז קיין חכמה נישט צו לאכען איבער יענעמס שווערען וועהטאָג, אָבער וענעם קלאָר צו מאבען איז אמאָל געוואלדיג נווטיג. זאָג איך אידען, מ'דארף זיך היטען, וואָל-סטריט איז פאר אייך א פּאסטקע, זי וועט שטענדיג אינדערמיטען אייך צעבייסען מוט א לאסקע. ST TS Ak o{ =--ין! צוגעשיקקע וויצען T קער וערען געבעטען אריינמישה ה-ייאםב,.ךשי שָ il |77 Bowery New York City L
געראַטען אין דער זון ךָ ווי איז עפעס אייער מאן פ ער איז געראָטען אין דער זוו. אזוי שעהן איז ער ניין, ער ווערט יעדע נאכט פאר פאלען יוי די זון. חיים קוזניע"ן, 89 וװועסט סטע סט.. קוני איילאנר. ער האָט מורא דאָרפישער ריכטער: פאר בנב’ענע;ן װע? TR אייך געבען די שווערסטץ שטראָף. אָנגעקלאָגטער: פאר וואס עפעס אוא שווערע שטראָףה פאר חזיריס. דארפישער ריכטער: ווארום מיר זיי נעו נישט זיכער מיט אונזער לעבען. אברחם חזן, בעדפארד הילם, ניו יאָרק. ן אויב א פּראַגרעסיווער מענש הייסט דער וואס האָט ליעב פּראַגרעס און וויל? mg די וועלט זאָ? גאלאָמּירען פֿאַרווערטס |און מאכען פאָרטשריט---בין איך עס. איך בין אין דער הינזיכט זעהר עקס /טרעם. גרויס, אונגעהויער גרויס, איז מיין פּראָגרעסיווער יצר הרע. איך בין \נרייט אױיפצואָפּפערען אויף דעם מזבח פון א גרינדליכען און פאַלקאַמען פֿאַרט שריט דאָס טייערסטע און ליעבסטע וואָס ןאיךְ פארמאָג. איך ביז מוכן ומזומן זיך אָבצוזאַ;ען (פוז אלע מיינע איצטיגע פּרינציפּען, אנד וֹשויאונכען און איבערצייגונגען. ווען מען N מיר אויפוױייזען מיט אותות יומופתים, אז זיי IY די איינציגע ווװובּם זיינען מעכב די גאולה. TN D 3 DS איצט, נאפּרימער, א וָשטיק נאציאָנאליסט און "סטיק" געז |וואלרע שטארק צו דעם אידישען נאז (ציאַנאליזם, פונדעסטוועגען ווען עס זאַ? (געשעהען עפּעם אן אויסערגעוויינליכער יֶנס און אלע אומות פון דער ערר זאַלען זיך מישב זיין און זיך אבטרייסלען פון. זייערע נאציאָנאליזמוסען און זיך צו" זאמענשמעלצען אין איין איינחייטליכע. קאַסטאָפּאָליטישע געזעלשאפט, קאטאַרי וועלכע וויים ניט פון דייטשען TN פראנצויזען, פון רוסען אַדער כינעזער,. פון ענגלענדער אָרער איטאליענער וועז אט דאָס זאָל געשעהען וואָלט איך, גלייך גענאנגען צו "תשליך", P3O כאפּט אלע מיינע נאציאָנאליסטישע בעז ךְביבעס און זיי אריינגעווארפען אין דער זְמיעי”.יּעניש פוז'ם ים צוזאמען מיט מיינע אנדערע עברות. ניט אויסגערערט זאָל? עס זיין, און װאָלט געווארען קאָסטאַז פּאַליט ביז אריבער די פּיאטעס. און ווען ניט בלויז אלע קבצנים נור אויך אלע אַ?רייטניקעס, קצינים, נגידים, נבירים. מיליאָגערען. ביליאַגערע; מיט ראקעפעלערען און הענרי פאָרר בתוכם זאַלען מיט אמאַ? פערדאמען פּריוואט איינענטום און אָננעהמען די רעליגיע פון קאַמוניזם, פון "פּאקעט אחד לכלנו" ---וואָלֿט איך א מינוט ניט געקוווֹינ קעלט און װאָלט באלר אָבגעגעבען מיין, 4 ן ן דזי אמענדמענטס און זי פואנע די סיטיזענס פוז ניו יאָרק וועלען דעם טאָג פוז עלעקשאַן דארפען אַפּשטי", מען איבער פונף אמענדמענטס און אייז. וְפראבע. פיער פון די אמענרמענטס זיינען אונבערייטענדע פערבעסערונגען ווענען שטיםירעכט פאר די װאָס געפי- נען זיך אין געוויסע סאָרטען האָספּיטע לער, פאר ענדערען די 11D DIND פֿֿאִקא־, לע רעניערונג איז וועסטשעסטער און. נאסאו קאונטיס. וועגען בעקעמפּפען. וואלדישריפות דורך נייע אויסגאבען אוז וועגען דאס רעכט פון קאַונטרייגע וריכטען אין פעלע פון קרימינעלע פער ברעכענס. דאָס זיינען פראגען וואס זיינען אויסגערראשען געװואָרען אין אַל?- באני איידער זיי ווערען פארנעלייגט פאר די מאסען וואָוטערס, און עס איז נאַך אונזער מיינונג די פליכט פון יעדען סיטיזען צו שטימען פאר די אמענדז מענטס, וויי? דאָ האנרעל?ט זיך וועגען א געפאַדערטער בעשטעטיגונג דורך א רעפערענדום. ווענען זאכען וואָס עס איז וועגען זיי ניטאַ, אָרער עס דארף ניט זיין, קיין מיינוננס"פערשיעדענהייט צווישען פּארטייען אָרער קלאסען. דער ערשטער אמענדמענט איז וועגען אן ענין וואס איז שויז איין כאַ? פאַר געליינט געװאַרען פאר אזא אָפּשטימונג PR DN פֿערוואַרפען געוװואָרען. דאס איז צו געבען דעם פאַרצוג אין סיווי? סויר DM אָדער אין בעשעפטיגונג ביי דער סטייט רעגיערונג. צו סאַ?דאטען, מאט ראַזען, מארינס lIN נוירסעם, וועלכע האָבען ערליטען א שטענ דיגע פערלעצונג אָדער פערקריפּלונג אין מלחמח. דער פאַרשלאג איז דורכגעפא לען IR 1921 מיט א גרויסע מעהרהייט, צֵאבער ניט אלע סיטיזענס האַבען דאן געשטימט דאפיר אַדרער דאגעגען. די טענה פון די נעגנער איז דאָס אוא בעז שטימונג מאכט בט? די סיווי? סוירוויס עקזאמיניישאָנס, וויי? ווען דאָס ווערט אָנגענומען, וועט דער פּאסענרסטער פאר אן אמט ניט האַבען אזא נוטע געלעגענ הייט MY די פּערזאַן מיט א "קליים" װאָס האָט קיין שייכות מיט די YNNI פעהינקייטען צו טהאז די ארבייט. INT נלויבען מיר אז ווען אלע װאָס געהען צום באלאט באקס זאַלען שטימען TN גען דעם אמענרמענט, וועט ער אַנגע נומען ווערען מיט א גרויסע מעחיחייט. מור גלויבען אז מען קען געפינען בַיי דיזע פּריױילעגירטע מענער און פרויען אויך די דורכשניטליכע אינטעליגענין DBN עס איז נויטיג פאר די בעשעפטי ונג ביים סטייט, און זיי פערריענען צו האבען א געוויסען פאַרצוג. רי שארמסטע מיינונגס פערשיערענד הייט לאָזט זיך מערקען ווענען די פרא נע. צו בעשטימען אויב פּֿאַליסמען אוז פײערלייט פון ערשטען גראה, דאס חייסט אזעלכע װאָס זיינען אין דיענסט כינף יאחר. זאַלען קריעגען דריי טויזענד דאַלאר א יאַָהר. די געננער, צווישען וועלכע עס געפינט זיך אויך די סיטי זענם יוניאַן, זאַגען אז זיי זיינען ניט גע גען די העכערונג, נור אז מען דארף ווע גען דעם ניט אָפּשטימען, אז די שטאַדט אליין, דורך די העכסטע בעאמטע וואס זיינען פערטראַטען איז באארד אַוו עס טימייט האָט א פולעס רעכט צו העכעז רען די וויידזשעס פון איהרע אָנגעז שטעלטע. זיי הייסען שטימען ראגענען וויי? אויב דאס וועט אַנגענומען ווערען וועלען שפּעטער אנרערע אנגעשטעלטע פון שטאָט וװוי סטריט קלינער אַרער הייז אינששעקטאַרס אויך פאַרערען מען זאַ? אָפּשטימען זיי צו העכערען רי יאוז רזשעס געגען וואונש פון די שטאַדטי בעאמטע. דאַך נלויבען מיר או יעדער וואָס האלט אז די העכערונג דארף געז געבען ווערען דארפען פאר איהר שטיז מען. און עס וועט זייז צייט צו שטימען דאנעגען ווען דאָס וועט געפאַרערט וועז רען פון אָנגעשטעלטע װאָס דארפען עס ניט קריגען. אן איגערזיכט פון פֿאַרשונגען אונטערזוכונגען DR אױיספאָרטונגען זיינען אין דער ?עצטער צייט אזיי [שטארק אריין איןז דער מאַדע, אז DY איז וֹנאטי\־ייִיּ־ךְ אז מען זא? אַנהויבען צו זאמלען סטאטיסטישע מאטעריאל יועז נען זיי אליין. דר. הערמאן אַליפאנט, פון דזשאהן האפּקינס יוניווערסיטי, איז באלטימאַר. וועלכער איז פערבונדען מיט דעם דאַרטיגען אינסטיטו= אַוו לאא שטעהט אז דער שפּיצע פון אז אויספארי שׁונג ווענען געזעצליכע אַדעה פּראַפעז סיאַנעלע "אינװעסטיניישאַנס?" וואס געהען איצטער אַן איןז פערשיערענע יטהײלעז פון לאנד, און ער האָט ארויס וגעגעבען דעם D הכל וואַס איז בין היינט אויסנעפונעז געוואַרעז. נאהענט פון עוועלף הונדערט בעזנ דערע אונטערזוכונגען ווענען די סומ טעמען אוןז אָנווענרונג פון געזעץ. ין }װעבעז ענינים װאַס האָבען א שייבות מיט געזעץ, ווערן געמאכט פוןז חונרערט און פופציג אינסטיטוציעס. אכט אוז זעכציג יוניווערסיטיס אוז עטליכע אוז זעכציג שטיפטונגען אַדער פֿאונדיישאַנס טהוען די "ריסוירטש וואירק" אדער ישטודירען די פּראָבלעמען DR PPV DD [געזעץ־ברעבערײ. אין שיקאגא אליין ווערען געפיהרט צוואנציג אונטערו:כונ גען ווענען פערשיערענע שטריכען פון אזעלכע פראנען. אנחויבענריג מיט בעיל \נפּנרס און געהענרינ אזוי ווייט י א MWD צו רערנעהן א טאָלק אי די אורואכען פוז באנק רויכערייעז און די מיטלען װוי צו מאכען צו זיי א סיי. איז די יוניווערסיטיס ווערען געמיהרט די חקירות ודרישות מייסטענס מִיט דעם צוועק צו פערפערטיגען ביכער איז בער לַאֵא איז וועלכע דיעזע פראגען זאַז לען נרינדליך בעהאנדעלט ווערען. די פאונדיישאָגס און די פערשיעדענע קאמיטעס װואָס גיבען זיך VYT DM BN זער ארבייט האַבען מעהר אין זינעג א, "סאירוועי", אז איבערזיכט אוז די זאמ לונג פון פאקטען און ציפער פוז וועלכע מעז זאָל קענען לערנען ווי די כלאנע איז, איצטער אוז DA עס דארף געטהאו ווע-. דרען איהר צו פערכעסערן. די ארבייט אין איהר פערשיעדענארטינקייט קע;יֹּ אינטערעסירען גנאַר ספעציאליסטען. יאבער די נרויסע אונטערשטע שורה, אויב מעןז וועט מאכען א סר 23 פון דאָס װאָס אלע. ער די מייסטע פוז זיי דאבען אויב:טנגען. דארף עפענען א ויעג פאך נעיטיך נאכער אוז עלזעק. טיוו בעאמטע וואם זאָ? פיהרען צו די בעסערע אַררנונג וװאַס עס איז שיין לאנג צייט אז זי SNT קומען. OCTOBER 29, 1929. ן- JEWISH MORNING JOURNAL THEER ONLY JEWISH MORNING PAPER FOUNDED BY JACOB SAPHIRSTEIN Established 1885 Published every day except Saturday בּ the Jo;rm\l-NcAw. L%%::rzn יָיֶיָבַ[ and Treas. R.d‘:l‘nu.fl .Bowcry. New Yook, דער מאַרגען זשורנאל. די איינצינץ איריטע מאַרנען צייטונג נענרינרעט פון יעקב סאפירשטיי! אוו! *ירישעס טאגעבלאט 185 DY OFFICE 77-79 BOWERY, NEW YORK TELEPHONE. 8400 ORCHARD Entered as_Second Class Matter at the New York, N, Y., Post Office BUBSCRIPTION RATES East Midd'swest to Missimdppi River and South to Texas One Year...... 58.00 Bix 1nth.......“t.00[ Three Months... $2.26 One M0nth....... .75 I Texas West of Miss. River, Pacific Coast, Canade, Maxico and Cuba One Year...... 50.00 Six Months. ¢4.50 Three Months. .$2.50 One Month..... %0 In Forelgn Countries also for Manhattan and Bronx PAYABLE IN ADVANCE One Year..... 312,00 Bix Months .....$6.00 י י פובסקריפשאן פּריין איסטערן און מירע? עסטערן סטיימם ביז לָיס’ס'ו' ריווער. סאוט ביז טעהסעס: IR "$8.00......508 זעפס מאַגאטען. 84.00. דריי משנאטען /:842:26; איין םיַּכאם....פֿֿוס.וֹ טעקסעס און וועסט פון מיסיטיפי ריווער, KRB סיפיק קאַוסט, קענעדע, מעקסיקא און קיובא: אײןס יאבּראֹפֿֿ.,'..%.B זעקס BD .50. דריי סוגאסבֵּ!..ש. איין טאַנאט....9o ם, DY איירעפא, אריך שראל, אויען, אפריקא AV TB אויסטראליען,| אויך אין מאנחעסען! אוז בראַנקם צאה?בא- אין פאראויס אײן יאַהר ....$12,00 זעקס מאַנאטע?. oס;טע" TUESDAY, OCTOBEBR 29, 1929, VOL. XXIX. NO. 8531.
מען דאוף מעחר כלל-טהוער די ווינטערריגע 'טהעטיגקייטען וועגען בלליזאכען וואָס הויבען זיך איצטער אוֹ -און זייער פולען נאנג, נאָכדעם װי די זמים טובים זיינען אריבער, זיינען אזוי פערשיערענארטיג אז מען קען ניט לייכט דיידען וועגען אלע צוואמען. פיעלע פאַרערונגעז מוזען בעהאנרעלט ווערען ספּעציעל, מאנכע. קעגען ניט קריעגען NN עס איז נויטיג סיידען מעטהאָדען DN} פּאסען ניט פאר אנרערע ואַלען געברויכט ווערען. ניט פאר אלע אינד סטיפֿזציעס אוז בעוועגונגען איז גוט "פּאַבֿלֿיסיטי" פון דעם זעלבען טאָרט, אוו עס זיינען דא וויכטיגע ענינים, אין מאנכער חינזיכט אפשר די וויכטיגסטע פאר דעם כל?, ווענען וועלבע עס איז בעסער אז וװאָס ווענינער ליארעם זאַל? נעמאכט ווערען. וועגען איי; פונקט איז אָבער דאַ איינשטימינקייט צוויטעו אלע DN האבען א בעגריף פון די פּראָבלעמען און פון די ארבייט וואָס דארף געטהאַן ווע רען. נייע קרעפטען מוזען צוגעצויגען ווערען, פעהיגקייטען DR ענערגיע וװואַס זיינען ביז איצטער וועניג אָדער גאַר ניט געברויכט געוואַרען, מוזען געוואונען ווערען פאר אידישע כלליארבייט. דאָס איז אמה וועגען ארבייט אליין, וועגען ערמוטהינען, אגיטירען, "שנאָרעז" און אַרנאניזירען אפיטַר נאך מעהר ווי וועז גען געבען געלד. דער חשבון וואָס די ניו יארקער טשאריטי פעדעריישאָו ;ָהאָט געמאכט אז עס זיינען פאראן אין VL יאַרק אליין פופציג טויזענר בעלי DN D3 נגידים, פאמיליען װאָס לעך ייבען עקאַנאָמוש ברייטלאר. אוז טחוען גאָר נישט פאר אידישע צדקה, איז צום ערשטוינען. און עס דארף נע טהאַז ווערען מעהר י צו פּרובירען קריעגען ביי זיי געלר פאר אירישע צדקה. -צווישען דיעזע צעהנרלינע טויזעגרע װאָס קענען געבען און גיבען נישט, געז פינען זיך אויך אַהנע צווייפע? פיעלע זואָס וואָלטען געקענט טהאַן מעהר ווי (געבען נעוויסע סומען. עם איז ניט מענליך אז עס זאָ? UMY ניט -זיין א היבשע צאָה? מענשען מיט די פּעהינקייט צו טהאן עטװואַס אלס וואָרט-פיהרער, פאָרשטעהער און אָרגאז נייזער, לייטע וואָס ווען עס זאָ? זיי ווע WD B װאָס דער שיקוא? האָט ארויפגעלייגט אויף דעם אמעריקאנישען T DM DX DN ארבייט אין קלענערע פּלעצער היינגט אָפּ פון דאס DN ווערט אויפגעטהאָן אין T גרויסע מיטעליפּונקטען, DY איז זיי אויפגעוועקט ווערען אן אמביציע און א פליכט געפיה? צו ווערען ערנסטע און פלייסינע טהוער, צו בעאיינפלוסען אנדערע צו ווערען געבער און אויך עסקנים. מען הערט אָפט אז די איצטיגע טחוערס זיינען מיער אוז עס איז נויטיג זיי אויסצוהעלפען. מיר גלויבען ניט אז דאס איז אין גאנצען אמת, און זיינען גענייגט צו דענקען אז די אָפּהענטיגקייט קומט ניכער דערפון װואָס עס פעהלט די ערמוטהינונג און די לעבעריגקייט װאָס עס קומט פוז ווירַקליכע קאָנקורענציע. דער בעווייז דערצו איז SR DT DR נער ווייזט א נייגונג אַרער א פעתיג קייט פאר כללדארבייט ווערט ער לייכט א פּרעזידענט אַרער א טרעזשורער אין דריי, פינף, אמאָ? נאַר אין צעהן אָדער פופצעחן אָרנאניזאציעם. אויב עס איז אמאָ? געווען א יאגעניס נאך הע 'בערע עמטער אין אידישע קערפּערשאפ טען, איז זי הייגט פערשוואונרען. קאַנ נרעניישאָנם זיינען ניט די איינציגע אינסטיטוציעס וואו עם ווערט װאָס וויטער אלץ שווערער צו געפיגען בעלנים צו זיין פּרעזידענט. עס איז פאראן ביי אידען געלר פאר אלע צוועקען, דאָס הייסט מען װאָלֿט נעקענט זאמלקען צו בעפויעדיגען מעהר אַדער ווענינער יעדע גערעכטע פאָרעז דונג, און גאָר מיט ליידיגען נעהט איצטער קיינער פון דאנען אויך ניט אוועק. די פֿאָדערונגען ווערען ניט קלע גער, גיכער קען מען זאָגען אז זיי ווע דען קלעהרער, די פערשטענדניס פון די פּליכטען וואָםס ליענען אויף אונז וואקפט, און אויף אזוי ווייט ווערט אויך לייכטער צו קריעגען הילפע פאר הינע און פאר אויסלענדישע צוועקען. די צייט װעט דעריבער אויך מוזען בריינגען מעהר טהוערס. און די פער שיעדענע געסט װאָס קומען אהער פאר אלערליי צוועקען, העלפען זיי ארויס"י בריינגען. מען װאָלט געקומען שנע גֿער צום ציע? ווען די בעסערע היעגע עפֿקנים וװואַלטען דערצו מעהר מיטגע האַלסען.
Page 5
TUESDAY \יּ\ S SR RN N ey SRR ey AR א י 4 יְ: 2 וי\,יּיָייֶ\י -י *\י\יַיֵיּיְיֵי י 2 יַיֹ\וּ\ 20 \\\יֵכּ 42 אי e ANV w:\w v Ny SN 2 עט e fi 'REQU)RVENFW' יְי\ייֶיֶייֶי ף ס e געברויכען S/ R TV כֵיֹיְיֹבָּפֶ ע f יְיְ.־יי י פא י. \ייֶאֻ אאוו-ראליבמיןו D א לאנג-באליבטע א 'Nvfé T .יֶ\;\ L) RIR *י -י י י מינוט טאפיאַקא באגנוגענט זיך ניט מיט געברויכען מיגוס טאפּיאַסא פאר געשטאקע, נאהרהאמטע און ענערגייפּראַדוצירענדע נאָכשפּייזען. געברויכט עס אויךר פאר פארשידענע אנדערע געריכטעז, צו זיכערען ערפאָלג איז זייער אויסט זעהן, פלעיװאָר אַרער געוועב. לייכט צו פֿארדייען, לייכט צוצוגרייטען. מען דארף עס ניט ווייקען. פארטיג אין עטליכע מינוט קורצען קאַכען. רעקאַמענדירט פון דאַק טוירים און אנערקענט פון בארימטע קוכער. קען געברויכט ווערעז אין די פריהמפטע הייזער. רעסיפּיס פאר פארשירענע מחיה'דיגע מיעָוט טאפיאקא געריכטען זיינען געדרוקט אויפ'ן פּעקערזש און אין ביינעלייגטע אָנצייגען אין מּעקערזש. קריגט מינוס טאפּיאקא היינט אין אייער גראָסערי MINUTE TAPIOCA COMPANY 52 Filmore Street, Orange, Mass. נענעצט בלויז דעם פּעד און רייבט oy W "'/כֶיֹ\ ע 1‘ פֿס“כַּטז צך רייביגעדָ :’אִיּיַלֶעֶיִּכ;עיְ\ I_‘“\\}:\]oo}\'4%%\ אלומינום RPN T 0 יִּ*\יָפֿֿיֹיַּ עי. י. אי el נֵּנָּיְשַׁ 5 }זֶ ?פַּ י כחכשר חח d 4 אי L דט פ ־־יֶוּיְוֶ־־־יֶןישַׁ/ 2 יַּ&,,־יָּ י, L נין יארק יֹיֶוֶ עם. אָ. עם. צויכערליכץ סקאַורינג פערס! P ערענע iV“'DW—HRD י עדער מאַלצײיש א נייע אי רראשונג h74 י= g o e o LY TR ןיֹּעֵ)יֵשִׂ יי N 5 R ;יָּ,.יּ 5 -_‘4' ,’:יֵ\ךְיֹּיָּ ע. י-- י?./ מָּ ר. A e “זֶפָּדָּקֵיֹ il קַמֵ”פַּ «H צי 4f«. צ- שַׁ* AR ‘flg o v 'גּלָּי& A 0 י עט. Y ּי י: י. W Y ‘6 פְּךָיֶיֹּ אָ "א2אר 3‘,_ י5 '4’;2י אןק b bP2קדא אא. b LAY יS זְ יאר e 2 .’%s»'-::':3"3":-55-%"5"’ R בֵּ e i 5 יי-: LYR &L 00 יְ};דֹלֶ 5& R SRR R Bt 4 י 5 -י -,.ײינֶזְגּ, -י לָּיֹּפּ&. ף א י י g י י י א י oBP 4 -י כִּ'יֹּ -ל. פי א פי י ן ש Ay אי י ר ey ע ר o ,א ן T i ol אי ע. י ערי אי “.)\שׁבַּ 2א% R ארי עq{ -וַ i5 7 4 =א-ײד4'איאנא.ל.gAß A יB%א יי. 3 צ P קי. קיי S אאִוֶט\’ "Y י s פsס ...יּיֶיְיֹ. )1 8% “ייט. אB לָּיֵךָ#יָת -י.יי.אי י6 B &)TR A o g T ey מָּגּשִׁאֲדֹ\יֹּלְיֶ v &יֶבֶךָי ע. 1 י י א פעל י נ יע א י י 2 עי י. נ י. י ר efi: י. יר. יי.י ן- יֹּיֶצַיָּ ‘i‘fl:fléfi M e el פָּ{ o -י \בַ( 7e י &יְ% ךְיְיֶיֶ אי -י י M;"g‘"f’y Sl W% י==R -י ן ייע g e S ייא. “שְׂ אי s י. ?-:z“f:f'?%"}' י. "&("fl”‘ פי e2. “rw,;( חֹשַׁבֵּיָ#פֿֿ B גִ*’!לֹ בֶּ כ- ךְ'“'יִּ’־"\*נֹגַּ;% קֵשַׁפָּ ל. z’;{'é@} ey L 4!;;i( sSJ b 5 '3';' י ,;.פְ שַׁצֶ 2 5 \%\יֶ 2אע \שַׁץ TN é?’}: צֶפֿֿצֵלָ -י י. *זְקַ,,יָיּ;בֶ אעי יֶ-י;לֹוֶיָוִיּ יןי.ט-י.י2טֶ &--י -י ל(א RN o P ליי® 2א. TR י i) I<ײי 5 לַא ;יייער דע א g AT NG »‘.";«s א7 s R אי י י יֶךְיֹ,צַ'יךָיֶייֶזֶיְיְיֶ P w‘.“f.&’“**"‘ -ײ עסס ס oWO N|י= e לל. ח-יי -י י-- יצה און סערווירט w.r ,g" נַּלָּ #%פֿֿ#גֶפֶ%“נֵּ““” g s 8 שֶׂאֱ LA י י U 2:%אי-. אי אי י-- י י 2 בֿ”ךְ,קַמֵשַׁגֶ צי א מ”וע באקט מאנישעוויטץ מצה. מצהיטץ el o :אאיiיייאאנ א. יימ- .י e 5 -י ).אֹ ייךָיֵיֶ&יֶ;נַּ*.;;יְ יָּיּבֿ’יֹּ/וּ אבּ-.,בּעז געברויך, ענטהאלט א קיפּאַן ןואַס\ פארפע? מאר S 2 -י. Y י AR י "y ;יפּאַן, וי באר! !אאיא2 i ע ע.. ,;,,פְךְךְ־-ךְ, A’lm"“"‘*.- }יַּנֵּבֿױ%כֵזְ!“יֶיּ’ו”יֹּבֿצֶפּ( הונרער i S e SN, ט gWO :יי י-י י-- הו יפי- י1 3 52 י. מֹיִּבֿבּ%תּגּחֹשמיּגַװ B ועסיפים פאר צוגרייטען געשםט דיכוך. ענטהאלט שִׂשִׂיּ יייי אי י געבעקסען. e
י מילך אָדער קאָפֿע. מצחיפארפעל מיט מילך פאר ברעקפעסט באפרידינט אייער אפּעטיט. האָט אויך הנאח פון לאטקעם, כרעמזלאך אָדער טארטען. אויך אלערליי קעיקס און נעבעקסען געמאכט פון מצח-מעהל. די גוטע אויסגעבאקענקייט, אפּעטיטנער טעס און שטענדיגע פרישקייט פון מאני שעוויטץ מצח און מצה"פּראָדוקטען זיינען א נאראנטי, אז די מצחהזעפּייזען און גע בעקסען קומען ארוים באזונדערם. געז קלאָטען. e י. DR AT א NG LS °-.-_'-“"as‘.} י א די איינציגע מצה באלוינט מיט א נאַלר פעוא? פאר העכסטע קווא?יטי אויף דער פיקאדעלפיא װעלט אויסי שטעלונג J926 'R מאנישעוויט מצה ד די מבה מיט אלע מעלות" מצהימעהל מצהיפארפעל מצהיקרעקערס פווען הענרלער פּאַרע? ענטלויפט ווען שוועסטער ווערט גערעטעט זייערע פאמיליעס אוז קרובים, lb:amv: ווענדונגען ביי קאַנסולאטען, אויסנע-"|! האָלפען מיט נמלת חסדים פאר געצייג אָדער ביזנעס. האלט אָן קלאסען אין DR .c--:ss:-} דיענט אידישע וואנדע ןרער אויף פיעלע אנדערע ווענען. -חריייריייייייעפעפעעש i B e יַ יאסעלע ראַזענבלאט
AR R OIS אידן אין דרום אטעריקא.
e 1 א פרעהליכען גרוס פון די הונרערטער! |טויזענטער אידען אוןז די נייע גרויסע! (אידיטע ישובים איז דרום אמעריקא.| ןהאִט איצט געבראכט חון ר' יאַסעלען ראַזענבלאט. י חזן ראזענבלאט האָט פערבראכט 10 ךָוואִכען אין ארגענטינע און טשילי. האט |דאָרט געדאווענט איז די גרעסטע איז 'דישע צענטערס און האָט זיך צוגעקוקט |צום דאַרטיגען אידישען לעבען, איבעראל? האָט ער געפונען ענערנישע יאון אקטיווע אידיטע קהלות. וועלכע |פארטאַָנען שעהנע שוהל'ען און האלטען אויס גרויסע אירישע אינסטיטוציעס. דער נייער שטראָם אימיגראנטען זיינעון (נאציאָנאליסטיש. דער עלֿטערער דור DR אַרטאַדאָקסיש. איבערא? האָט ער געפונען גרויסע תלמוד תורות, שעהנע !בתי יתוטים און א סך קולטור פעראיי נען אין בוענאס איירעס האָבען די דאַרטיגע אידען איצט אויסגעבויט איינען יַפװ די שעחנסטע שוהלען אין דער וועלט, און אין ריא דע זשענירא האל?ט מען! PN YN ענדיגען א נייע שוהל. די נייע! N ST בוענאס איירעס טראָגט ‘oxm נאָמען פון דר. הערצל. עקאנאמיש זיינען די אידען איז יענע! Ny מדינוה ניט שלעכט אָפּ. מאנכען נָּאירעז זיינען אפילן זעהר רייך. i
יאֵרבֿ'ער קאנדסלייט גרייטען i M בּאִבֿקַ t די אַרלֿער לאנדסלייט גרייטען זיך! |איצט צו זייער כאַ? וואס וועט פארקו"| ומען שבת אווענט, דעם 9טען נאַוועמ-| 1R W 3 96 קלינטא; סטריט. אלע! וֹבֿאנרםבֿייט וועלען זיר דאַרט טרעפען., די אייגנאמע געהט פאר די אלמנות און| יתומים איז דער אל?טער היים. צה־שפּייזען זיינען פארשידענארטיג N רייך אין אויסוואחל. איהר וועט אייננפאך איבערראשט ווערען פון דעם גרוימען צאָל געזונדע, אפּעטיטנע מאכלים און אלערליי געבעקסען ואָם מען קען צו נרייטען פון מצח און מצהיפּראָדוקטען. יעדער מצח-מאָהלצייט ניט נייעם פארגע ניגען. אין יעדען ביסען געפינט איחר אזא תענוג װאָס איחר האָט פריהער ניט גע פיהלט. עסט מצה אלס צוביים מיט טהעע אָדער רער מ אָבֵּגע ן זשו ךיָ אל.- MORNING JOURNAL 7.7-1!1'7\\’717551 מאָנטעווידעאָ, אורוגגוואי. א בריעף װואָס דער הינער אירישער אימי גראנטען שוץ פאראיין האט ערהאלטען פון א אידיש מיידע? אין בוענאָס אייז וּרעס, אז מען זאָ? איהר ראטעווען םה’ איהר אייגענע שוועסטער און שװואָגער ןהאִט געפיהרט דערצו אז די מיירעל זאַל (באצייטעגס פארהיט ווערען פון א יע-. בען פון שאנדע. די שוועסטער און דער. ’יּטװאֵגער זיינען ענטלאָפען און ווערען |איצט נעזוכט פון דער פּאָליציי און פון דער עזרת נשים קאָסײעטי אין בוענאֵסְנֶ איירעס. מיט DYDY הילף די מיירעל איז גערעטעט געוואָרען. די מיידעל איז געקומען נאָך אורוג-. וואי מיט א נעוויסער צייט צוריק פון איהר אלטער היים אין ליטא. שפּעטער. האָט איהר רי שוועסטער אין ארגענטי־! נא ארויסנערופען צו זיך. זי האָט נא-! טירליך ניט געהאט די קלענסטע אהנונג. אז די שוועסטער און איהר מאן זיינען, פרויען-הענדלער: קומענריג אהין האָט. זי שנעל אויסגעפונען ווי זי איז אריינ-| געפאלען. WIS זי האָט זיך שוין ניט| געקענט ארויסרייסען פון זייערע הענד.. צום גליק איז איהר געלונגען אָבצושי", קען א בריעף צום היגען אידישען אימי-. גראנטען MW פעראיין, דערצעהלענריג. ווענען איהר אונגליק. דער פאראיין, האָט גלייך טלעגראפירט צו דער עזרת| נשים, אין בוענאָס איירעס, מיט דעם)| רעזולטאט אז די מיידעל? איז בערעטעטוֶ 'געוואַרען. דער הינער עזרת נשים. פאראיין איז בוענאָס איירעם אוו! יֹרֹער דאָרטיגער אידישער אימיגראנטען! שוץ פאראיין, זיינען פארבונדען און, ווערען געשטיצט פון אמעריקאנער! !האיאס. 428 לאפאיעט סטריט., נין |יאָרק. און יק"אדעמינדירעקט.. אין אָנוסט האָבען זיך ביים חיגען יפאראייזִ רעדזשיסטרירט 128 אידישע אימיגראנטען, דארונטער 86 מענער,! 1 פרויען. און 16 מינריעהריגע.. D די כענער זיינען 47 געווען פארהיירא טע און 89 בחורים פון די פרויען זיי־ן נען 152 געווען פֿארהייראטע און 19 מיידלעך. איבער אַ העלפט פון די איז מיגראנטען זיינען געקומען פון פַּוֹיז Ys רומעניע און ליטאָ, די איבריגע פון, 12 אנדערע לענדער. 1 האָבען באקו-| טען באשעפטיגונג דורך דעם פאראיין. ;רער פאראיין האָט אויך באקומען אייּכ־יּ ירייזע-ערלויבנישען פאר פיעלע פריהע־וְ וָוינע אימינראנטען אריבערצובריינגען שע בערלין איז פיעללייכט די קקאסיטע שטאָדט. וואו טען טרויטט וועגען א פאר" שטענדונונג טיט אזא ווילען און עהרלים" קייט. זייט די געשעהענייטען הערען ניט אויף וועגען דעם קיין געישפּרעכען. יערע! פאראנשטאל?טונג הויבט זיך אַז און פאר ענדיגט זיך מיט דער פּראקלאטירונג פוז דעם פריערענפה:וילען. עס האָט זיך געז נרינדעט א ספֿעציעלע אזוי גערופענע "צווניסטישע געועקשאפט", וואו מען דעבאטירט די אופנים פון א אידייט ארא" בישער רערנעהענטערונג. פוז LN דער גרופּע קוײט דער פאררשלאג צו פּראקקאז מירען א אידישע געמיינשאפט איז אריןה ישׂראל ניט קיין יודענשטאאט אונטער דעם שוץ פון דעם פעלקעריבונר. דער אָפֿיציעלֿער ציוניסטישער ארגאן אין דייטשלאנר רעדט ווענען דעם או עס איז שוין געקומען דער מאָטענט פון א \קֵאר.עסטיכאיפּאריֹ.איֵיע:ט-יִ:: אפילו דו ענגלישע דעלענאציע אין גענף האָט ערקלעהרט אין דער פֿאַליטיטער קאר מיסיע. אז פון א זעלבסטיפארוואלטענרע רעגיערונג קען אין פּאלעסטינא איצט ניט זיין קיין רעדע. און א סאַציאלע גרופּע פון "ברית שלום" פּראַפּאנאנדירט עגערגיש ראַ די אידעע פון א ביזנאציאַ" נאלען שטאט. מיט דער ציוניסטיטער אַפּאַזיציע ווערען געפיהרט דיסקוז סיעס אַהן א סוף. די אפֿאזיציע ערקלעהרט, אז מעהר ווי דחי איז דען גיבען די אראבער אין ארץ SR האָבען זיי ניט צו ביטעז. ווייל? ווייטער געחן חייסט מסכים זיין אויף א באגרעניצטע איינוואנדערונג. אויף מבט? מאכען די באלפור דעקלאראציע. ניטא קיין אראכישער פּאָליטײיטער צר, וואס זאָ? זיך באנניגען מיט וויינינער. אָבער פיעלע רייטשע ציוניסטען זיינען ניט אימשטאנר איצט צו ריידען וועגען עפעס אנדערש, ווי וועגען פאריטטענד ד'גונג. עס איז דער יאזונג פון דער היז גער ציוניסטישער גאט. עס איז דער פּאז רא? פון דער אַפיציעלער ציוניסטישער פּאָליטיק אין דייטשלאנד. וו' ווייסט מען ניט. װאַס צוּ טהאַז---א חו'ן דרוקען אויפּקלעהרונגס ליטעראטור האָט מען! קיין באנריף ניט. אָבער דער ווייען איז פאראן, און מען זוכט. וואלט איד געזאָגט, אראבער ממשׁ מיט ליכט. אזא ארויסטריט פון די אראכעה, יוי מיר האָבען איהם איצט געהאט. B DR 2302 צו בעקרעפטיגען איז אַפּטימיזם. פאר דער גאנצער צייט האָט זיר דא צו אידען יאַ געמעלדעט איין אראבער, א דיכטער, א דראמאטורג, אמין דא מעט. ער האָט א דראמע: "יוסף טרומז פּעלדאַר", ער האָט זי געלייענט פאר אייגַּ דישע שריפטשטעלער, און ער זוכען איז| דען װואָס זאלן זיין דראטע אויפפירען, איהם אין אלנעמיין געבען "ארבייט", אָבער די דראמע איז א מוסטער פוז טאז לענטלאַזיגקייט. און דער דיכטער אליין ציז א פּערזאָן. וואס עם איז גלייכער זיךד| צו האלקטען פון איהם פון דערווייטענם.' בעת די פּאלעסטינא-אונרוהען האָט ער| שוין ניט צום ערשטען מאָל זיר; אָנגעבאָטען אלם פריינד פוז די ציוניס"! טען. אז ער האָט ניט געפונען דאס װאסן ער האָט געזוכט. איז ער תיכף איועק, אוז געשריבן אן אנטו-ציוניסטישען אר", טיקעק אין "בערלינער. טאגעבלאט". חי-- י-- W™ ווילען ניט צאַחלען. ר מקיין טעקסעם ייק וסע (פאָרטזעצונג. פון עריטאָריאל פּייחש)’ לאנד, אין די דערפער. אויך אנדערע| שטאַדטישע איינװאָהנער. וװואָס ווילען סתם קומען פערבריינגען אויף'ן לאנד, טאָרען זיך דאַרט ניט בעווייזען. ניי-| מונסטער איז ווי מיט שטעכעדיגע דראַ טען אָבגעצוימט פון דער נאנצער אומ נעגענד. דער מםהר חאט צוליעב דעם שטארק געליטען. פועלע געשעפטען האָז בען זיך צוליעב דעם באִיקאָט געמוזט| פערמאכען. רי שטאדט מאכט דורך א| שווערען ווירטשאפטליכען קריזיס. די רעגירונג DR מאכטלאָז געגען ריזַ פּויערים. זי ווי? זיך ניט אַנהױבען מיט| זיי, כדי ניט ארויסצורופען קייז אויפ"| שטאנד. איין פאדערונג זייערע האָט זיוֹ שוין נאַכגעגעבען זי האָט אריבערגע-, פיחרט דעם פּאַליצייזשעף פון נויהמינסין טער אין אן אנדער טטאָרט. אָבער דין איבעריגע פאָדערונגע; קען זי. נאטירליך, ניט נאָכנעבען, אוים זי ווי? זיף ניט| קאַמפּראָמיטירען פאר דער גאכצעריּ וועלט. אַט אזוי טריאוטפירט דעד. פֿױער [איבער דער רעגירינ:. גְ 8 ף עלע אידען האַכען ניט גע"! ייו!ףם?? i וואוסט פון 'קעטשאפ"" ביז זיי ט ל זיינען געקומען קיין אמעריקא פילע אירען האַבען ניט געטאוסט פֿון קעטי, שאָפּ ביז VT זייגען געקומען קיין אמעריקא דאָס איז א נויעס וואס ניט איע האַבען גע'ן וואוסט. און ניט גור האַבען זיי ניט געוואיסט; פון קעטשאַפּ נור אויד בבלי יועניג געגעסען טשי: מעיטאָס. דאס איז דערפאר וייי? אין רוסלאנד, און פוילען, וואו טאַמײיטאַס ווערען אַנגערומען, "פאראדאיז עפ ע?", DR עם וועני; געוואקטען. און דאַרט וואו עם איז אפילן יאַ געיואַקסע! ן איז עם געווען א מאכי פאר בהמות. 'R אונ"! גארן, וייסען מיר, איז טאַמעיטאַ מיעל געז ברויכט געװאָרעז (נים וויערהייד) נור געקאַכ" טערהייד אילס "טשפעיטא זוs" און אלס "פראז דייס" (געוירצט אזוי י דא קעטיטאפ, איס| צונאַב צו פֿלייש). די מעהרסטע אידען אַבער| האַבען צום ערשטען מא? זיך בעקאנט מיט| יקעטטאָפּ" דא אין לאנר. אז עס האַט אויסגעזי נומען קען מען זעהן דערפו; װואס היינט איז עס| איינע פון די יויכטינע שפּיין ארטיקיען איז. יערע חיים. פילע מעגשען וועלען זיײַ ניט אוועקועצען צו א משהלעייט אַהן א באַטע? "קעט'טשפ" (אוז די, װאָס האַבען ליב נאַר שארפער, "טשילייסאוס",! און עס איז וירקליף א פורפּרייז װאָס א באַטעל קעטיטאָםּ קען אויפֿטאַן צו פארבעסערען דעם! טעם פון געקעכטס DN געבראַטעגנם. "קעטטאסט און "סטילי סאום" בריינקט ארויס בעסער די. אַריגינעלע טעמים אוז ניט צו אייענענעם מחיה", דיגען טעם. קעטיטאָפּ מיז אַבער זיין געמאכט. פון פרישע צייטיגע טאַמעיטאַס און גוט געמישס, מיט פֿארשידענע געווירצעןז אוִם עס זאַ? האַבען IR אפּעטיטרייצענדען טעם. צוליב רער אור'ן זאכע ציהען פוקע באיעבאַסטעס פאַר "ביעטיטה! נאַט קעטשאַפּ אוז טשויי סאָום", וועלכע וװערט| געמאכט פוז טאַפֿעיטאַס אויף וועלכע עס פיהלט, זיך נאַך די פֿייכטקייט פוז טחוי טראפענס וען| מ'פאננט DY פֿארוואנדיען אין קעטשאָםּ און טשי?י סאום. איהר פוהיט די ראוינע פרישז! קייט און מחיה'דינהויט פון די טאַמעיטאס איז! די קעטשאָפ אוז טישי?י סאוס. קויפט א באַטעל, חיינט און שטעלט עס צום טיט סיי מיט א'יע־וָ רע פקיישינע מאכלים און סיי מיט די מילבי-! נע אין ביידע וװועט עס אייך הע?פען ארויסין בועננעז אַריניגעלע טעמים פון די מאכלים, רעדענדיג וועגען "ביעטשינאט קעטששפ און! משילי סאום" ווילט זיד שוין פאר אייז וועגס| ציהען די אויפמערקזאמהייט פון באי.עביַּםםע:\ךְ צו די בעקוועהמע "בועטט נאט דיספּיעין יסטענדס" װאָס דיזע פירמע האָט ארייגנעשטעיט| אין פילע סטאַרס אויף וועלכע עס געפינט זיר! א פֿאַקטטענדיגער אויסיואה? פֿון ב\עס'י.י־;אסיָ שפייזען. א באלעבאַסטע קען דארט געסיגעןן כמעט איועס װאַס זי דאיף פאר איהר טעגליין DTN קאַפע, מיענאט פּוטער, מאקאראי| ני, ספאנהעסי, קעטטאָםּ אוז משילי סאוס, קרע' ן קערס, און פיולע אנדערע שפּייוען; עס איו| לײכם צו רערלאנגען מיט דער האנט, אוו זיךוֹ אליין בעדיענען. עס איז א געווא?דיגע בעקי וועמליכקייט וועז אין סטאַר זיינען דא א סךְ| קונים און די באלעבאָסטע האַט וועניג צייט צו! פערלירען ווארטענדיג אויף דעם געקסט, ’v;\ מ'וועט איחר בעריענען. ו| ביעטשינאט פֿרשַדוקטע; השכען זיר קונה שם| געווען איז היימען, וואו מ'פערלאנגס די rron רע פּראַדיקטען, אלס שפּייזען פון קוואליטי. WIS ניט אכטענריג די הויבע קוואלנטי זײגעו\ ביעטשינאט פּראדוקטען מעסיג אין פריין. און ארויסגעטרעטען זיינען ניט די אוניויסענדע טענשען. עס האָכען געד רעדט: דער רעקטאָר פונ'ס מוסולמאד |נייטען אינסטיטוט אין בערלין טשעלעבי, און זשורנאליסטען וואסע? ראסלאן, DOND דאבבאג. אויך א משומה, א DT האַפמאן, וואס איז פריהער גע (ווען א פּראטעסטאגט און האָט אַננענו ימען דעם מוסוקטאנישען גיױיבען, אוז (איצט ניקמ'ט ער זיך אָפּ אין ד' אירען. פאר דו אראבער, דער אינהאיט פון זײ־ךָ עדע רעדעס: דער עיקר אן אויפ" פאַרערונג צו דער דייטשער רעניער.ינב,\ זי זא? זיך שטעקען אַפען אויף'ז צר פון, (די אדאבער. געגען אימפּעריאליסטען אוז, |אידען. און חאן האָבען T געלייענט ךָ"יֵאֶרי:טעזַ”, װיי אידען זיינען אי:ער־ךָ (באלען אראבייטע פרויען און זיי פאר (גוואקטיגט. װוי מען האָט אראבייטע קינ־י ידער און זקנים אמזריות'דיג בע:־ארֹרעט,זְ וזוי מען איז די אראבער צו ערשט איז (בערפאלען. זיי האָכען געלווענט "אויס" צוגען" כקומרשט פון אידייטע צייטונגען, ייִואס זיינען "מודח", או די אירען האַכען |טאקע געהאט בדעה אוועקצורויבען די (אמארימאשעע. אידען האָבען פערבאפּט ירעם באדען איז ארין ישראל, אידען האַ" בען פארכאפט די פּאָליצי און די רעז גיערונגסישטעלעם, די אידען און עננ לענדער האָבען זיך צונויפגערערט אויס" צוזויגען דאס אראבישע פאלק און עס אומצובריינגען אין פּאלעסטינא... DN DAY שייך געווען צו ענטפע \רעזַ אויף אזא מין ארט פון באלויכטינג? רערצעחלען, אז אידען האָבען ניט פאר גוואלטינט, און ניט געצונדען, און ניט געמאררעט 7 אז גראד די אידען האַז בען ניט באקומען קיין איין דונאם באז דען אַהן געלד אין ארץ ORI 2 אז די פּאָליציי און דאס מיליטער זיינען אין פַּאלקעסטינא געווען ביז איצט אירעןנ ריין אן די אידישע אגענץ איז ניט קיין אונטערנעהטונג פון אידישע RO כּיטאליסטען איין סורפּרייז האָבען געהאט די אראז בער גופא כדי צו מאכען אן איינדרוק, האַבען זיי נעבראכט אויך פארטרעטער פון אנ דערע אונטערדריקטע פעלקער, איז דער דיסקוסיע האָבען זיך געהיצט באזונרערס קאמוניסטען. מיט אטאָ? אָבער נעחמט דאס ווארט איינער, וואס זעהט אויס ווי אן אראבער. עס שטעלט זיך אָכער ארוים, אז עם איז א טורקמענער, פון טורקעסטאן. און ווענען וואס רערט ער מיט שוים אויף די e 2 נען דעם ענגלישען איטפּעריאליזם און דעם אונגעהערטען דעפפּאָטיזם פון דער\ סאוויעטישער רעגיערונ; וואס דרינגט אריין איכפּעריאליסטיש אין פרעמרע יענדער, אויך אין טירקעסטאן און דער שטיקט אין שורש יערע נאציאנאלע באז פרייאונגסיבאוועגונג. אנדערע טורקמע נער אין זא? האָבען אויפגערעגט געז שטיצט LN דעם ארויסטריט געגען די קאמוניסטען. די איינחייטליכע שטימונג ביי די קאמוניסטען און די אראבישע נאציאָנאליסטען איז אויף א וויילע פאר רונקעלט געיוארען ציוניסטען האָבען בעשהאָסען או עם איז גענוג, איין ציוניסט זאָ? ענטפערען, אָפּיײיקענען רי שקרים, די בײבולים, אוז דאך אויסרריקען די האָפּנונג אז צו א; פארשטענדינונג מיט'ן אראבישען פאָלק, און ניט מיט די עפענדישע זיהנדעלאב אין בערלין LYY עס דאך קומעז. PR DY אינטערעסאנט אז מיט גרויס פאטאס האָבען די אואבישע רערנעך זיר געקלאָגט אויף די אידישע פֿרויען איז פּאלעסטינא. וואס "פארדארבען די זי טען". זיינען אונמאראליש. או עס האט זיך אויפגעחויבען א שטורם און מַען האָט געצוואונגען דעם רערנער צו ער קיעהרען וואס ער מיינט דערמיט, R ער געווען אימ'שטאנד צו דערצעהלען, |אז די' אידישע פרויען טראנען אין פּא וֹלַעםטינא דורכזיכטיגע קליירער, און אין ת אכיב ביים ים זעהט מען צופועל TN |רישע פּאאריאך. אָט די סטורענטען און זשורנאלים |טען, די אראבישע שומרי צניעות. קען מען זעהן זעהר אָפט אין די בערלי |נער באר'ס און שאנטאנען. פאר וועמען דער אווענט איז געווען אן אינערליכע ענטטוישונג איז פאר די פיעלע אויפריבכטיגע פריינד פון א אי דישיאראבישער פארשטענדינונג. דער אווענט האָט די ציוניסטען באמת פאר שאפט עגמת נפש און צער. מען האָט זיך געפרעגט אין נאנץ בערלין האט N ניט געקענט געפינען קיין איין ארא" בער. וואס זאָ? כאָטש בעדויערען די גע פאלענע קרבנות, די קדושים פון חברון? 'נאַטש פון טאקט וועגען? מען האָט ערווארטעט א געגנערשאפט צום ציוניזם, ןצו ענגלאנד, ניט קיין פולע אביעקטיווי-, טעט אָבער ניט אזא פּשוט'ע פּא-ה גראַםיחעצע און דאָם ציוניסטי- MN M װזעט איער אינגעלע אוי ע ע ע אויסוואקסען? איֹה\“ וייט געוויס בעיטעפטינט מיט דער פראגע. i יֶ פארטראכט זיך דעריבער וועגען די שפּייזען וואס איהר האָרעװועט איהם. זיין צוקונפט איז געווענרעט י. IR דעס. האָדעועט איהם נור מיט א נאנצען ווייץ סיריעל, געמאכט. פון זוןיגערויפטע: ווייין-קערנער וואָס פארויכערען קראפט. וואוקס און אלגעמיינעם געזונד. די זון-קראפט PR נאנצעןדווייין פארזיז A כערט געזונדע פעסטע צייהן און ביינער. י 4 האָדעוועט אייערע קינדער מיט ווהיטיגא, רער י י י 1 נוסיברוינער נאנצער ווייץ סיריע? מיט אלע וויכ" ר י י י י י טינע שפּייז עלעמענטען וואָס די נאטור האָט געז N e װאלט או L R oo ot ey מינעראלען, פּראַטעינס, קארכאַהיידרעיטס, ברען י שַׁךְ און זון-קראפט. אין יערע שיסעלע יוהיטינא איז -י דא אן אוצר פון געזונר פאר זיי. און ויהיטינא יעי s איז מחיה'דיג געטאָוסטעט אווו אז ינג אוז ארס קוויקען זיך דערמיט. אי י-- SR פאנגט אַז סערווירען ווהיטינא מאַרגען פריה י צו ברעקפעסט. עס קאכט זיך שנעל און איהר O L קענט עס סעריוירען נאָך צוויי מינוט קאַכען ן )“.1&_?1.‘.9' װע; איחר כַאִכט פאר כײבים) אװ עס R DOV 'R באססעל R"C‘Ti‘, י נאָר היינט אויך קייכט פארדויהקיך. געברויכט עס אויך אויף אין אלע רעקיקאטעפען און גראַסערו ססאַרם. אנדערע טחיה'דינע. אופנים אין קונלען, אונטער a 7 דער BN אילס געפילעכץ פאר קאטשקע און גאנז, לַקַזְצַעיֵ"בֶ א. ז. ט. עס איז עקאַנאמיש קאַסט ווענינער 2 T אנס א M א סענט א טערער אָבגעקאָכטערהיי-. v T 2 R Y NAT 4N/AREE v ר 444 B w N
Tastes Good דער מחיה'דיגער זוןיברוינער ווייץיסיריעל ךְ i 5 אידען באגעגענען זיך מיט אראב נ גראבער אויף איין טריבונע -י (א כְר\עךְשַׁזֶיִדְב־עךְ;יךָ) ן אינזער ספעציעלען קאָרעכפֿאנדענט י. קלינאַוי פּאַליטישער ארבייט האָבען זיי ניט. אייז גרופּע איז מבטל די צווייטע. אוז כפירו'ש בפרהסוח. די רערעקיפיחרער זיינען דער עיקר די עניפטער און סיריער. פּאז לעסטיגעזישע אראבער זיינען 9523 פאז ראז אוים'ן שפּיין טעסער. איין זאך טוז מען אָבער צוגעבען א געיויסער באָז דען פאר ארבייט איז אין בערלין פאראן פיעללייכט מעהר י און אנדערע אייז ראפּעאייטע שטעדט. די סיבות זיינען צו זוכען פון איין זייט אין דעם וואס א שטואם פון אראבישע שטורירענדע ציהט זיך יאחרען לאנג קיין בערלין, רִי דייטשע פאמיליעסם אין וועלכע זיי לעבען, זייערע בעקאנטע. זייער סביבה ווערט פון זיי בעאיינפלוסט. פון דער. אנדערער זייט. זיצען אַחן א שטאר ארבייט פיעלע געוועזענע דייטשע קאַלאָז ניא?ל בעאמטע, און איינפאכע דייטשע קאַלאַניסטן. DA זיינען אויך געווען אין פּאלעסטינא. מען ערגערט זיך אין די העכסטע קרייזען בכלל וואס מען האָט פארלוירען די קאָלאָגיעם. און ענגלאנד איז געווארען דאס מאנדאטארדלאנד. אין די קרייזען פון די קאָלאַניאליקיייזלעך. און דייטשלאנד קען זיין א שטימונג צו העלפען די אראבער. DD די אויס געשפּראָכען אנטיסעטיטישע גרופּען שׁוין ניט ניט צו דיידען. די אכד טיסעמיטישע שטיצע איז פאר די אראד בער זיכער איןז אלע יענדער. צו קיין. געלט. קומט עס אָבער ניט. און TR גלויב. אז איך האָב מיך אין דעם אין א געוויסער מאָם איכערציינט מיט די איי גענע אויגען ערשט אין א חוד'ט ארום האָבען די אראבער געקענט אויף אײַע ציוניסטייטע עפענטליכע ארויסטרעטונגען אוז כמי טינגען ענטפערעג מיט איין פערזאמ לונג. אז איך האָב בעקומען די איינלא רונגס"קארטע, האָב איך מיך מיישב געז ווען 2 מיען דארף צוגעהן צו די איני ציאטאַרען נופא, און א קוק טהאַז אין וואס עס האנרעלט זיך. די איינלאדונגס קארטע איז געווען גע'חתמ'עט פון דעט "אראבישען ביוראַָ". אלזא. צענטער, אז אָרגאניזאציע. איך האָב געטראפען דארטען א זעהר ניט קיין אימפאזאנט בילד. סיי די אזוי גערופענע "ביורא", סיי די איינריכטונגען DY 18 93= YR BN א סטודענטען גרופּען פּרובט מאכען דעם אַנשטעל, אז עס איז עפּעס פאראן. אין דער אמת'ן איז עס א קליינע געמיינשאפט. וואס גיט ארויס פֿון צייט צו צייט א צייטשריפט אוז דאס איז אלעס. או איך האָב אנדערע אראבער דערצעהלט וועגען מיין בעזור אין זייער ביורא. האָבען זיי זיך געוואונ דערט זיי האָבען צום ערשטען מאַל? געהערט וועגען רער עקזיסטענין פון אזא מין אינסטיטוציע אי בערלין, מיט די פיהרער אליין האָבען טיר זיך שוין נעהנטער באקאנט אויף דער פארזאמלונג: עס איז געווען א פראגע ביי די ציוניסטען געהן, אָרער ניט נעחן צו די אראבער פון דער איינ לאדונגסיקארטע און פון דעט פּראגראם| איז שוין געווען קלאָהר, מיט וועמען מען האט דא צו טהאָז. יענע פארשטענ דיגונג, וואס מען זוכט אזוי קיידענ שאפטליך אין די דייטשע ציוניסטישע קרייזען. האט מען געוואוסט, וועט ראַ צום אויסדרוק ניט קומען. אין דער פּראז גראם האָט איין רערע געהייסען "דער ציוניסטיטער פאנטאָם". אן אנדערע "דאס ציוניסטישע פארברעכען אוֹז פּא לעסטינא". מען האָט זיך גע'ישוב'ט און סוף כ סוף בעשלאַָסען צו געהן. PO PR גענאננען און... אָנגעפילט דעם זאל. װואַלטען די אידען ניט געווען גע קומען. וואָלט דער איוענט געווען א דורכגעפאלענער 2NN DD ביז'ן סוף. אזוי ווייניג זיינען געקומען אראבער און אזוי ווייניג זיינען געקומען דייטשען. און די דייטשען וואס זיינען געקומען, האַבען זייער פּֿרצוף קיאָהר ענטרעקט בעת די רעפעראטען טיט צווישעזדרופען, װי "די פּרעסע איז איז די אירישע הענד", און "אין פּאלעסטינא יוי אין דייטשלאנד פארכאפּען די אידען אלעם". וויפיעל מען איז אָבער ניט געווען צו געגרייט צו אונעהרליבע בעלויכטונגען זייטענס די אראבער, האָט דאסם, וואס איז געשעהן אין אָט דעס איוענט. איז בערגעשטינען אלע ערווארטונגען. אזא אונזין, אזא פֿלױדעריי, אזא שׁקר. האט זיך קיינער ניט פארגעשטעלט OCTOBER 29, 1929. אין עטליכע טעג ארום, נאַכדעם װי] רי דייטשע פּאַליטישע דעלענאציע האט. זײר אומגעקעהרט פון PR A כיר אייסגעקומען צו זיצען אין דער מסיבה, פון די אויטאריטעטע פּערזענליכקייטען, וואס האָבען אָנגעפיהרט מיט דער דייטשער ארבייט אין דער לעצטער מעלקער-בונריראטהיפערואטלונג, איז וואס האָבען אויך גענומע; דארטען שטע קונג צו די פֿאלעסטינא גע'טעהענישען. TR האָב אויסגענוצט די געלענענקייט אוז געשטעלט דער באטרעפענדער פּער". זענליכקייט א פראגע: ווי פאסט איצט אויף דו דייטטע רע-, גיערונג די ווייטערע ענטוויקלונג DB ארץ ישראל 7 איצט נאָך די אראבישע עקסצעסען, און נאָך די ענגלישע ער-, קלעהרוננען אין פעלקעריבונר ן איך האָב דארויף בעקומען א זעהר "באשיידענעם" ענטפער, יואס זיין זין איז אונגעפעהר געווען פאלגעגרער עס איז שווער צו ריידע; ווענען א לאנד, וואס די פארהעיטענישען דארטען זיינען פאר NN דייטשען. ניט גאנץ קלאהר. צולועב וואס זאָלען מיר זאַגען נביאות. אז מיר זיינען באמת ניט גוט באקאנט מיט דער לאגע. אלזא. א תשובה וואס איז אייגענטליך קיין תשובה ניט. א פארזוך אויסצומיי רען א דירעקטע אריענטאציע. איך האָב מיך ניט בעזונדערס געוואונדערט אוז ניט געווען איבערראשט. איףך האָב שוין פריהער געפּרובירט האָבען א ספּעציע לען געשפּרעך מיט די אפיציעלע דייטשע פארטרעטער אין דער אױסעךפּאַייטיק טכח ארץ ישראל, ענגלאנד, אראבער ציוניסטען. מען האָט זיך פאר מיר טוי זענר מאָל ענטשולדיגט, און מיר געד געבען צו פֿארשטעהן, אז עס וועט IT א טובה, אויב איך ווע? ניט באשטעהז\ אויף א געשפּרעך. וויי? א אירישע צייטונג זוכט דאך א גרויסע זאר צו מאז כען פון א דייטשער נייער סימפּאטיע ערקלעהרונג. די אראבער אָבער PN רען דערפון אויפגערענט. צוליעב וואם זאַל דייטשלאנד אונבאדינגט ווערען א פארטיי אין נענף איז שוין געזאָגט געווארען, וואס עס DR געזאַנט געווא רען איבעריגע ארויספאָרערונגען זיי-. נען שעדליך. איך האָב דעריבער אויך דאס oBN מיט דער פּארעוודיגער ת'שובה זיך גע וװאָלט צופריערענשטעלען. אָבער, עס זיינע; ביים טיש געזעסען נאָך זשורנא ייסטען, און אראבישע זשורנאליסטען. און גראד די אראבי'שע קאַלענען זיינען ניט געוועז גענויגט זיך צו באגניגען tn": די פאר פראזען אויף אָפּקומענײט". אוז DY איז אוועק א רייהע שאיות פון זייער זייט. צי האָט ענגקאנר טאקע געדארפט שיקען מיליטער און שיסען. און א פלאט ברייננען צו די ברענעס פון פּאלעסטינא, אע מאכען א דעסאנט 4 אוז דער עיקר וואַם פאר IR אינטערעס האָט רייט'שלאנר צו שטיצען די בריטישע פֿאַליטיק אין פּאלעסטינא 4 אנגענעהם איז דער שׁמועס פאר'ן דייטיטען אַפיציעלען צד ניט נעיוען. ראס געזאָגטע און ניט דערזאגטע האָט װי געהייסען ז יאָזט אונז צו רוח וואס וילט איחר פון אונז וואס האָבען מיר סוף ב? כל סוף ערקלעהרט אין גענף אז מיר באנריסען דעם סוף פו; די עקסצע סען, און האָפען, אז עס וועט ווייטער חערשען אררנונג אין פּאלעסטינא. מיינט. דאָס אן "אונטערשטיצונג פון דער ברי טישער פּֿאַליטיס י אָט דער קורצער פּאָליטישער עפּיזאַר פון די לעצטע טעג. וואס איך האָב מיט געמאכט. איז דערפאר וויכטיג און אינ טערעסאנט. וואס ער גיט א שליסע? צו א גאנצער אקציע. צו א סיסטעם. וואס די אראכער ווענדרען איצט אַן אין כער יון. דאס איז אין אל?געמיין אז אקציע צו געווינען פאר זיך די דייטשע פּאַלוּז טיק. מען זאַנט. אז די אראבישע אינטעלי גענטען און פיהרער אין דייטשלאנר, ווע רע; געשפּייזט פון באוואוסטע קוועלען. און געשטיצט פוןז באשטימטע היגע מקורות. איר האָב א גרונד צו צווייפלען אין דעם. די אראבישע קאַיאַניע אין בערלֿין איז צווישען זיך צעריסען 51D מעהר D R DR שארפער ווי אנרערע. אויסלענדישע גרוצען. קיין געלר אויף
Page 6
TUESDAY M s “M S -ײ L T RAKELST י ק פאר ן א קי י י י et י א ע קא ן י א. אי צ א י י 2 S ר אשט אי א עי י א י. 2 א אי SN g s 020 יָ\\ י י R e BBY A A ע{ין עי א קיי א o T עאיאי ןא AL\ e 8 N הּנַּ L b 2 עי ייע א. אי י ט 2 ק עקע טא י א. 0 o W ס /נֵּ י. .0 יֹּנָּ 0 fi, BRI AN S YT י= ארי ן (8 TR אפנ -!f }/ןחךְ\ v’/ ייֵציי ו\וָ יּ'ךְ..: /\\ךָתִּשִׂךְ"". A J O R 4 וֶ/)! in '.‘4 6 v /T!’"'r" י. L G 4 װאַס טרינקען ויוד-וי- ל N אייערע קינדער? פון האַכפּיטאל שפּייז-עקספערטען זאַנען אז 676 דאָם בעסטע. פאר קינדער צי טרינקען. איז 1780 דער סימבאל פון קוואליטעט זינטו אוחר קענט זיך ניט. פערגינען צי מאבען עקספערי- מענטען ווען עס האנדעלט זיך וועגען דו געזונט פֿון 230 אייערע קינדער, פון זינט אמעריקא איז געווען איז דער נאַמען בייקער א גאראנטי אויף דער העכ- סטער קוואליטעט פון קאַקא און איז עס נאָף איצט אויך. סערווירט דיזע געשמאסקע קאַקאַ אָפט יעדען מיטגליד פון אייער פאמיליע, קלײין אָדער גרוים. זיי וועלען גלויבען דעם מחיח'דיגען טעם זיו וועלען געוויגען קראפט פון דו געזונטע נאח- רונג, 2 אויסברענ- PR צי צאַהלען מעחר o ךְךְ\; צאַהלען. זוייניגער איז e V) פאלשע עקאַגאָמי, בייקער'ס קאַקאַ N (8N ן N יֹ S 5 (o o PP מיט אַס פאר 2
8 זאלץ זאלצט |=s J 2 ן י 0 i רֹ A איהר פּלייש? ו i דער "שולחן ערור" זאנט או די זאלץ מאר ניט זיין צי דין און אויך ניט צו גראָב. נעברויכט רארוס שטענדיג די זאלץ אַס איז ספּעציעל נעמאכט צו זאלצען פלייש ן רדיימאנר קריסטאל זאלין ן ן בתבשר הױב הגאון כשר ר' בעלאל ראזען פון נין יאָרק. וַ געברויכט ריימאַנר קריסטאל ארוים דרעם פיינסטעןז טעם פי זאלץ אויך צום קאַכען. עס איז אלערליי שפּייזען. זאלץ איז א אבסאלוט פּיור, מערשפּרייט זיך נויטווענדינקייט וואָס קאַפט ניט איבעראל? גלייך., און בריינגט טיר און עס איז בראן צו פריז גען רי ריכטיגע. YT DR אייער גראָסערי מאן ,'יִקַבּי;;;'יָיּ״ מאַנד קריסטאל זָאלץ. פארערט נאמע". B3 DY /כֵרֹרֹקְיָ־יְייי' X כ ח י DIAMOND CRYSTAL SALT co. ן ‘zfi;\.:,i:,.»;-- ST. CLAIR, MICH.
סאסויג! I צוס אוועקשטעלען (1l RS ”יָיָיֵיִּ}כַחֵ אויפ'ן טיש, געברויכט קייסטא? ןן et e ov L R Wi י עקסטראָ פיין. געמאן 7 Al פאסויא אס טאַל. טרוקען. און x il בריינגט ארוים רי TAL $a F‘Hf‘KEß%fl‘- פיינסטע טעמים פיז etk 1/ ט o N/ Ty 552 SAMU ADDRESS OVER 77 YEARS 1929 [y 4! יּ \י־־־־־.־וַ־־”־יְ־־־י־־־־;דֹ’־יִדי־־,־־־־־,־*־־־’־ך־ i 'IVIETROPOLITAN-SAVINGS BANK o 330,000,000 אבעטס איבער e Rי -עפאזיטם נעסאכט אם ארער בעפאַי רע רריטען סאג j \\יְיִּיֵ /"ן i מאנאט וועזען צידען אינטערעכט פון ערשטען [P א יר. ס ייּיָייְ\ןכֵ'.'. 3 טאג פוז כשנאט. I”r י. זעצטער מערטעל יעהרליכער Q/ OT ךְזֵ ,ייּיִּ,ךְוֹ רענר געצאַקט אויף אלע פימען פון ן ן ו:פְ/( B $5 ביז (87.800 אויפ'ן רעיט פון 2/0 !ךָיְ;יְ י י אפען מש:טאנס וא נאנצעו כאג) ביז 7 אַווענר AN 22 בענקינג י:“ ,‘P? פצסייעטי אקאונטם אַננע:ימען l} ןעמ פ s G זע-קויפען -8 טראוולערס פוירטיפייר מטע"- אעי TET בִ'ח אי 5י י-- g P אי ויי. א י י דער "אמעריקאנער"-וO. אינעראל ךָפערײ.יּפּארט אין א צומער כלומרשט איהר צו כבעטוצען פון דעם איבערפאל, וואם איז קיין מאַ? ניט געשעה;, האָט איהר געעקנט צוזאמענרופען די צוויי דעטעקטיזום און זיי אוועקשטעלען איז. AN אוז דערפאר. אליון זייט איהר| N ווערטה דו פערלאננטע פומע. און צולועב. דעם בין איך טאקע געקומען. S איד ווארט ניט לאנג און צאחל. אָפּ פאר יעדעךד טובה בעזונדער איז! ךָ;. ער האט זיך גענומען צו זיין בוזים קעשענע אוז איז א וויילע ארום האט ער. |איהר אָפּגעצעהלט MY טויזענד דאַלאר| N קנאקעדיגע. חונדערטער, איך האב גערעבענט או דאס וועט כיר דארפען קאַסטען א טויזענד! דאַלאר האָט ער נא'ז דערלאנגען ;אחֹיר די טזוטן געזאָגט אָבעה T |גענומען האָב איך דריי טאָ? אזוי פיעל, ווייל איך װאָב גלאט לועם מיטצוהאז בען מיט זיך אביסעל מזובן... ווילסטו אפשר שפועלען I8 N קער ביי כיך אויף'ן צ::ייטען שטהק 1 |באלד וועט דארט אָנגעחן א גרויסע. יְביי: און דו קענסט דערוויי? זיך בע זְרֶגּזְ\יְ:עלֵ מיט דו ביידע דעטעקטייום, יואם. |חורף. זיי איז דאס טיידעל פערטיקט, געווארען איבער'ן יואסער. איך יק מיט זיי אין קיין בעך, (ריהרונג גיט קומען. אוז זיי דארפען. 3N YoM B3 SNO PP וועמען איהר האַט זיי אנגעדונגען אַפּצוטהאָן. דאס שטיקעל ארבייט. י זיי װויסען עס ניט אבער. (איך האָב געטיינט, אז דו ווילסט אפשר. (קענען די צוויי לומפען, וואס. טהוען. פאר געלט אלץ אין דער ועלט. זיי |האבען אויסגעפונען פאר מיר די וויב-. וֹטינסטע זאכען, וואם מיט דע צייט. װועט עס מיר און זיי טראגען שווערע. צעהנדליגע. טויזענדע. ן גענוג איז וואס איך קען אייך, אליין האָט אראָלף זיך אִבנערופעזו אוןז דורך וועמען איהר פיהרט דורר ןרי לומפּערויען איז מיר ניט. מיטחיג, צו וויסען. אוןאיצט װעל?. איך אייך פרעגען לאַרענציא אויב אלצרינג אין ריכטיג אַנגעשרויפט געווארען קעגען דעם גאסעןזרויבער אייבראם פעלוענ בערג וועלען די עדות זיך ניט וי רערשפּרעכען ביי א קרייייפערהער איחר פארשטעהט דאך אז דאס טאַר ניט געשעהן, אניט קען דאך די גאנצעיפערן שווערונג ארויפשווימען אין איהר יךעטוַ זיין און דער ערד מיט דו ביינער... דו מענסט זיך אויף מיר פער-ה, לאַזען, אראָלף, TN 287 TR DR רעס; פאָדים M PR אויפגעפראכטען..., איינע. פון מיינע באררעררעם [T DY געפונען PR געריכט, DR איימער דין צוויי עדות, וועט זי זיין א דריטע ואפ| YN דעם בעשולריגטען דערקענען אלם! איינעם וואס האָט פון איהר אוועסגע-| רויכט איחר "פאקעט בוק" אין גאס, נאָר זי האָט איהם אָפּגעלאַזען דערנאך װי ער האָט דעם רויב איהר אָבגעז געבען און נעבעטען מיטלייד... ראס קאָסט בעזונדער פינף הונדערט דאַלאר; אָבער ביי דיר איז דאך אלץ ווערטה, אבי דיין קאָנקירענט זא? כאפּען א| שעהנע פאר יאהר יא. א זיסע נקמה האט! אדאַלף (ארויסגעווארטשעט איצט] LYY זי שוין גאנץ אנדערש ריידען איהר רעפּוטאציע איז געשענדעט :אִר! ערגער ווי פעלזענבערנ'ס און פון עריטט| אַן װעט זי שוין האַכען א זכיה ווע!| אוך װעל? מיר דערנידעריגען מיט איחר| צו ריידעז... 'יֶ (פארטזעצונג פאלגט) קויפט ביעטשנאָט שפּייז פּראַדוקטען פאר מעחר גענום NS איער טיש. ביי אלע מאָחלֿצייטען א נאנין יאַהר דו פוינסטע צוויי סאַרטען פיענאטס דו קליינע רונדיגע פוז שפאניען אוז די לאנג שמאַלע פוז ווירדזשוניא זיינען אויף אן עקספּערט אופן צוזאמענ געמישט געװואָרעז און אין וועלכע די רייכע אוילען און דער זיסער i נים'איגער טעם DR ײַויפגעחיַּבֿטעז m_“ugfi% געוואָרען. .:עזוכדיֹ און נאחו האפכיַּ \יֶרװיּךְיְיָ פאר יונג און אלט. פּריֶבירט טא יָּכֹּבּ\טִשִׂךְ;;, בען א סענדוויטש מיט כיעטש נאָט ;:יּיִ.: פינאט פוטעל. ווען איהר ווילט כא- עי פּען א שנעלען בייס. A» אויף דיעזעז סטענד וועט איחר געז פינען אז אויסוואה? פֿון ביעטש-נאָט שפּייז פּראָדוקטען װואָס איהר דארפט פאר אייער טעגליכען געברויך ביעטש נאָט. קאָפע. מיעטש נאָט קעטשאָפּ און ט שילי סאָוס, ביעטשנאָט פּיענאָט פּוטער, ביעטש נאָט מאקאראָני. ביעטש נאָט ספאגהעטי, ביעטש:נאָט קרע קערס, א. ז, וו, װען איהר זײיט /ביזי" אוז איהר איילט זיך צו מאכען א געשמאקען נאהרהאפטיגען מאַה?צייט, דארפט איהר Qe Tl בלויז אנווארעמען כיעטש נאָט BEECH'NU] ספא;חעטי 1R DN שוין פארטיג -ע. געווירצט, מיט פארטיגע סאוס אוז ו’יָיֶ%.,־בּ” 5 פארטיג אױיפגעקאַכט. אוז עס איז -.;,יִ. י :'יּיְיּ:יּ:י*יִיָיְי.-:יּ.יְיֶיֶיְ,יֶיְ;יְ.יְי,י,זְ' AN מח יה'רינ א יע ע א י יע אעי '.־יֶ:-ךְ P אק ע- אי טעם א איהר װעט עס אָפט סערווירען. י. י Beech-Nut בּיעטשינאַט נ קמע קוואליטי שפּייז פּ-אַדוקטען דער מאַרגנען זשורדנא*- תגאאטסג שאנאאסזא JEWISH דער עהרלֿיכער מיירעל העלפען בערביּ;רךְ -י כקח DD דעם גאסען-רויבער" אייבז| ראם. פעלזענבערג, פ זעהפטו, אראָלף. וואס לארענציא, קען אויפטחאן זאָגט זי טיט א ישטאַלקצע מינע צום יונגען פראנט אויף דריי מאַנאטען אקס אן א,ײסבע־] :אסענע מיידעל איז זי איבער'ן װאםער' פאריטיקט געיוארען... קי דעטעקטייוס זיינען ביינע און אפילו דער "מער-! זשיסטרייט" איז אייך מיינעקן.. ',’״ר[ קומט אפט אריין צו PR T "חויז".| DY חייסט. אז ער וויל זעהן צי 1 "הויז" איז אן עהרליכע אָכער איף| ווייס אז ער איז אינטים מיט א פאר'! פון מיינע באררערקעס... הפקר איז הפקר שמייכעלט. שעלמייט דער יונגער פערברעכער זינט נאָך דער מלחמח, פון וועלכער איך האָב מיך אויסגעדרעהט אלם Y3 ווייכטער, ווא סאיך בין קיין מאַ?. ניט, געווען, איז ניו יארק א הפקרוועלט... וועט איהר נלױיבען, קארענציא, אז מיין, טאטע צאַהלט אייערע סיציליאנער -א \היבשעזַ מאַנאטליבען געהאלט.. אז מען ’זאֵפֿֿ מי. זייז טהייערען בן-יחיד'ל ניט קידנעפּען זיי האָבען איהם א ברי- Sy אריינגעשריבען, אז אויב ער וועט. ]ױי ניט צאָהלען צוויי הונדערט. דאָלאר. א מאָנאט. וועלעץזיי מיך קידנעפען אוז אריינשיקען צו איהם צוועלף טהייל פון, {טיין קערפּער.... י אזוי 9 וואם. איחר וואונדערט זיך? TR ’כזעג אפשר גלויבען. אז איהר אלייז,, |אָרענציע. בעקוטט אויך דערמון א חלק., ’איהר זייט דאך אלע פון איון געזינדעל,. דאס איז א נרינגע פּרנסח... אָבער דו ביזט צו פרעך געווארען, יּקענען מיר האַ טי בַייז צו, איחס געזאַנט און די רייכענדע ליולקע, אוועקגעלייגט אין דער אשניצע איך! |ווי? אז דו זאַלסט צוריקציהען דיין! בעליידינונג, אז איך כעקום א חיק: פון דעם געהאלט וואס דיין טאטע צאַהלט פאר דיין נארישען קאָםּ ו אָבער מען קען דאס אייך חושרן זיין דו /ומפ מיינסטו אז איך בין מיט דיר אין פערשווערונג קעגען די וואס ווילען ניט וויסען פון דיר, דארף IR W TR זיין א "בלעקמוילערקע" צוח צוריק IM בעלוידוגונג אויב דו ווילסט או אירוֶ זאַל מיט דיר ניט אַפּשנײידען TR חאָב DY געשפאסט, מייזן יוויעבע יארענציא האָט ארדאָ?ף זיך! פערענטפערט י= עס איז מיט אייך K (צרה וואס איחר פארישטעהט ניט קיי; !שפּאס... TR װי? ניט הערען YIS שפאסערייען איך האָב בעצאַהלט ביידע דעטעקטייום וואס האַבען איהר געכאפּט ארויסגעהן דורך דער היי.טער! טיחר פֿון מיין "הויז" טויזענד דאַלאר, דאס איז שויז אויך פאר'ן שווערען, אז| זי האָט אין הויז פערלאָקט א מאן, װאֶסוַ דערפאר איז זי גלֿייך פעראורטהיילט געווארעז אויף דריי מאָנאטען איבער'זו וואסער, און טויזענד דאלאר ווי? איך| פאר דער פערשווערונג צוזאמען צוויי, טויזענד, חייסט עס... יָּ און וויפיעל? קומט שיין מיר, פאר'ן נאַכשפּירען איחר RIR יֹיִאבנעךְ צייט ביזאיך האָב איהר געזעחן אריינ"ן קומען צו אייך אין Mo 2 האִט{ אדאָלף העסליך געלאכט אָבער TR בין D אז איחר זייט א פֿלינקער LS לארענציא, וואס איחר הּאֵט\ איל א קורצער צייט פון פערציג. מין נוטען וואס איהר האָט איחר געהא?טעז! T s ביושט אכ עי ךָ!ךָךָ;יּ;קְיֹוֶ”בֿ;גַ?'.ךָ.יּטגּבּ,יּיּ.גּפִּ אי אי ,ךְזָ,־ 2 י י יעי י 1 BN ATS 2 VN G אי י A גאר א י ט ייע י י ייע ךָדיייֶן'־יְןיֶיֶ -‘l o ן i B הִ:לָפֿֿנֵּ י ט י י 2 ט י י י:;יּיךְיִכֵכֵפַּ;קָ נ י. ‘l יע יע. i b ריע י U 2 הפקרות אזזאַטעל, שפאנענדער רא מ אן פון מאַרערנעם לעבען F‘i (פאַרטזעצונג) ז עפּעם איז געיוען אין דער "עקסטרא" געשריבען אָבער דו צי טונג איז פון דעם אלטען'ס ציטערדיגע. הענד ארויסגעפאלען. סקאנדאל סקאנדאל! האָט ער געמורמעלט דאס געהט דאך אלעם אוים צו מכיר בעקא האָט א וויילע געיטיויגען וועה- רענח איהרע אויגען האָבען געשאָטען פונקען אויף איהר "ברודער", וואס האָט א וויילע ניט אויפגעהערט צו רויכערען דעם סיגארעטעל, און דערנאָך האָט זי מיט געמאכטער געלאסענקייט זיך אֶני גערופען, פארפאלען, דאס איז געווען צו דערווארטען נאך'ן סקאנדאל איר', בעט דיך טיין ליעבער. זיסער אדאם, נעחם זיך ניט צום הארצען מיין. ברודער איז א יונגערטאן אַהן צופיעל פּראקטיק אין דער וועלט... ער איז הינ-. געריסען געיוארען פון א פֿלעפּערקעס. פלוירטען, און דאס איז נאָך ניט אזוי שרעקליך... זיי זיכער אז פון דעם האבֿ־\ בען מיקיאז וװועט ער דארפען צאַָהלען א פונף און זיעכעציג סענט... דו האסט אויך גוטע אדוואקאטען און זיי וועלען שוין "פיקסען" אזוי, אז פון דער גאנד צער זאך LYY זיך אויסלאוען א נעכ טינער טאָג... קום מיי;) טהייערער "האַניסאקעל !?לאָמיר ארויספאהרען זאָל דאם אויף איין קליינער וויילע אונ זער שפּאציער ניט שטערען די וועל?ט געהט נאָך ניט אונטער צוליעב א קקיי נעם סקאנדאלכעל מיר קאַבען MY געזעהן אין ניו יארק גרעסערע סקאנ דאלען פון דעסטוועגען לעבען נאָךּ די סקאנדאלירטע אוןז דער טייוועל האָט זיי ניט אוועקגעכאפט א. מיין זיסער מלאך"? האָט דער אלטער אומגעהאלזט זיין יונגיטש קער דו ביזט דאך באלזאם צו מיין פארוואונדעטען חאר TR פאחר ארוים טיט דיר מיט דיר זיינען אלע מיינע צרות גאָר נישט ווערטה... איך פאתחח SUDIERD W 2 עֶר IND BINY נוייע זינד לאָרענציא אנדזשעלינא, די איטאד כוענישע "מאדאם", וואס איז נעבאך MmN בערויבט געווארען פון דעם יונה גען אידישען אינזשעניער און ערפינדער, אייטראם פעלזענבערג. געפינט זיך איצט אין קאבינעט פוןז איהר "הויז" אויף דער זעקסטער עיועניו אונטער פיער אויגען מיט'ן צוקאַזענעם אירי שען מיולויאנערפק;ען הולטאי אדאָלף| קליין. זי רויכערט איחר ל?יולקע DR או בלױער רויך קנוילט זיך אוז ווערט בלאסער ווען ער דערגרייכט דעם האלד אפענעם פענסטער, ניט ווייט פון אוחר שרייביטיש. לעבען וועלכען זי זיצט, פון וואנען ער כאפּט זיך ארויס, 9 ער וואָלט וועלען אנטלויפען פון דער שענדליכער. פרוי, DR שטעהט אױךָ־\ דאסיניי אין א שרעקליכער פערשוועך רונג קענען א נייעם ריינעם אוז א.־:ז־! שולדיגען קרבן אין דער פּערזאָן פון דיעזע מאלקארלאָ?י האלט זיד פעסט און איז דאָך פּוכקע. עס איז געמאכט פוז די פיינסטע ווייצעןז מעהל איוז אויפ'ן זעלבען אופה י ק. די אימפּאַרטירטע o“ מאקאראני, איהר יֶ\\ יּ\,־ 4 קענט מאכ ע} P 22 é מחיה'דיגע פּלייז ס g ’eo(w’” שינע אוז מילכיגע ’9? 6 2 /מאכלים דערפיט. ,7 י סִ\ גיט אכטונג אז עס ץ Sy זיין ביעטש א\ נאָט מאקאראָנ', ע. איהר קענט זיך אליין בעריענען ביי דיעזען ביעטש-נאָט סעלף-פוירוויס דיספּלעי פטענד, אוז דאדורך שפּאַ- רען צייט ווען איהר דארפט מאכען א שנעלען איינקויף. ביעטש"נאָט שפּייז פּראַדוקטען, ניט. אכטענדיג זייעבם הויכע קוואליטי, זיינען מעסיג אין פּרייז. ארויסצוברענגען אַ ריגינעלע 4 ן טעמים. צו שארפען דעם אפּעטיט װוְוָ'יוְזֶי,זְן/װ פאר אייער פיינע געבראטענע עוף לֶ i -]חוְידֶ;ךְ וואס איהר סערווירט, פארגעסט ניט חֹוִךְ 1 שׁ צו שטעלען א באַטעל? ביעטש נאָט ע חף יַל פ. טטיזי מאָום צום טייט. מאכט יּוְוּ;&א אויך אויסגעצייכענטע סאוסעט s לָּ\,נָבּ MWW די פיינסטע טאמעיטאס שׁ און געווירצען ווערען געברויכט NGRS פאר דיעזע טשילי סאוס. Tl AW י= אי י אברחם'ם זוחן. אונזער האר האָט אונז' געישיקט דיר אַנזאָנען אז זיין פר רבקת האט איחם געבארען א צווילינג, צוויי זיחן. און דעריבער שִיקט עד דיר בעז טען אז דו זאָלסט גלייך קומען אין חברון DR זיך בעטהייקיגען אין זיין שמחה. דיין פאטער אברהם געפינט זיך יעצט אויך מיט יצחק'ז און ער קאדעט דיר איין בעזונדער צו קוטען זיך זעהן מיט איהם. נ ישמעאל איז געווען איבערראשט פװ[ גרויס שמחה... ענדליך איז געקומען דער| טאָג אויף וואס ער האָט אזוי קאנג געז האָפט. איהם איז שוין ערלויבט צו קוז מען אין דער שטאָדט ווֹאו זיין פאטער און ברודער וואָהנען. אָט, ווארט נאָר א קליינע וויילע האָט ישטעאל צו זיי זיך אָפּגערופען איך וועל? אַנואטלען מיין ‘firrwx און גקויך מיט אייך אוועקרייטען. דער ווילע קומט אריין PR מיין הויז, איהר װועט זיך אָפּרוהען און עפּעס צובייסען. ישטעאל'ס פרוי האָט זיי געבראכט וואסער און שפּייז, די שליהים האָבען געגעסען און געטרונקען. נאָכדעם האִט’ ישמעאק געקושט זיין פרוי און טעכטע-ז רי?, ער קאָט מיטגענומען טהייערע, מתנות און זיך געזעצט אויף זיין איי זעל און צוזאמען מיט יצחק'ס שכיחי:! אוועקגערוטען קיין חברון. צווייטער קאפיטעק, יעדחים גקמח פּלאן נאָכדעם יוי ישמעאל? האָט יעדח'ן פערטריבען פון זיין הויז האָט זי געז וואנדערט פון דארף צו דארף אי בון שטאָדט צו שטאָדט ביז וואנעי M7 האָט זיך רערשקאָגען צי דער שטאָיט חברון. װאָכען איז זי ארומגעגאנגען אין די ואסען פון חברון... זי האָט בעטראכט יעדען דורבגעהעה, זי האָט געוואָלט אויפזוכען דעם אלטען מאן, צוליעב וועז PR איהר מאן ישמעאל האָט איהר פון זיין הויז פערטריבען... איינמאָ? האט זִי פון ווייטען דערזעהן אן אקטען כאן און ווען זי האָט זיך דערנעהנטערט האָט זי איהם דערקענט אלם דער זעקבער כאז וועלכער איז ביי איחר אין הויז געז O יעדח האָט איחם נאַכגעפאָלנט און זִי ראָט בעטערקט W M קוסט אריין איז א שעהנע חויז ארומגערינגעלט מיט א גארטען פון פראכטפולע בויטעל... זי האָט זיך נאכגעפרעגט וועמעגס הויז דאס איז און ווען מען האָט איוהר געז זאָגט אז דאס הויז בעקאנגט צו יצחק'ן,. אברחם'ס זוחן, האָט זי פערשטאנען IR דער אקטער מאן פוןז חברון. צוליעב. וועמען איהר מאן ישמעא? האָט איהר פוז זיך פערטריבען, איז געווען אברהם LMY N איך שווער בוי די, געטער 1 האָט יעדח צו זיך געמורמעקט IR איך וועל זיך אפּרעכענען מיט ישמעאל'ס, גאנצער משפּהה. א לאנגע צייט אי זי געטטאנעז, ארום יצחק'ם הייז אין געווארט... זין האָט געזעחן פערשירענע מעניטע!! קומען אריין און ארויס פון זיין הייז,! אט בעמערקט זי איינעם וועלכער איז אריינגעקומען א חינגעריגער, א פערז שמאכטער. מיט צוריסענע בגחים, (IR ווען ער איז פון דארטען ארוים געגאנ-. גען האָט ער אויסגעקוקט צו זיין זאטן און צופריערען... ער האָט געטראגען| גאנצע מלבושים... ער האָט אויפגעהויז) בען זיינע הענט און געשיקט א ברבה. אין דער ריכטונג DD יצחק"ם הייז..., זאָג דאך מיר, דו פרעמדער האט נִיד יעדה אָפּגערופען צום מא! פארוואס בענשטו דעם הויז פֿוז וואנען! די ביזט נאַר וואס ארויס 1 TR בענש דאס חייז M רא:וֹ הויז איז געבענשט צו הויזען אזעלבע| נוטע. און וואוילע מענשען MY יצחק.| דער זוחן פֿון אברהם און רבקח, זיין! ווייב.. איך צבין דארט אריינגעקומען: הונגעריג און דורשטיג, מיט צוריסענע| בגדים, און ארויס ביז איך פון דארטען א זאטער, א צופריעדענער מיט גאנצע! בנרים, און נאך מיט שפַּייז אויף'ן וועג.... יא, האָט יערח געזאָגט מיט א' ביטערען שטייכעל? זיי זיינען גוטע. מענשען, און אָט בין איך ניט לאנג צוריק געווען א גליקליבע פרוי, מיט רייכטחום, מיט א געזונטען העלדישען LIRS און יעצט בין איך פּעדוװואָגעלט אין דער פרעמד, אַהן א דאך, אהן שפּייז און. ווער איז איז דעם שולריג דער מאן האַט איהר א וויילע אָנגעקוקט מיט ערשטוינונג און נאכהער. האָט ער זיך צו איתר אָפּגערופען 1 אויב דו ווילסט א פערלינרערונג. צו דיינע ליידען, ראן געה אריין אין דעס זעלבען הויז פון וואנען איך קום יעצט און דארטען וועסטו אַן דיינע צרות פאר", געסען.... דארטען PR SN אָן מיינע צרות. פערגעסען, הא האָט יערה מיט בעס געזאָגט ערשט דארטען וועל TR זיך א} זיי דערטאָנען! זי האָט זיך אומגעקעהרט און שנע? פון DR אוועקגעגאנגען... i דער פרעמדער האָט איהר א וויילע. גאכגעקוקט, געגעבען א שאַקעל? DM קאָפּ און איז איועק זיין וועג... i יעדה איז אָפּגעווען אין חברון א חיב", שע צייט. דארטען האָט זי זיך בעסאנט{ מיט איינעם א כנעני מיט'ן נאָמען, חמור... יעדח איז נאָך דאן געווען יונג! DN שעחן און חמור האָט איהר געיואָלט. נעהמען פאר א פרוי. י ייע ן יעדה האָט איהם דערצעחלט אלעס, וועגען זיף און ישמעאל. יוי אזוי זי; האָט פערלאָרען איחר מאן און איחר: רייכטהום דורך דעם אלטען אבחחם... איך בין אפשר נישט אזוי רייך אברהם'ס זוחז האָט איהר המור געדן זאָגט אָבער איך פערמאָג אויך א' גרויסע פעקד און פיעלע שעפּסען. אוז! ווען דו וועסט איינװיליגע; צו וװוערען; מיין פרוי װועל? איך פאר דיר קויפען. אייניגע קנעכט און דיענסטען... איך וװועל? אייגוויליגען צו ווערען! דיין פרוי האָט יעדה איהם געזאַגט---| מיט דעם תנאי אז דו וועסט מיר YN פען דורכפיהרען מיין נקמה פּלאן IN רע:ן אלקטען אבהחס.... אֶה, יעדה. וואס רערסטו האָט איהר חמור געזאַגט ווייסטו, נישט אז אברהם איז דער חשוב'סטערן און רייכסטער מאן פון שטאדט. ער איז: בײַ יעדען בעליעבט, ווייל ער איז גיט, און גנעדיג צו אלעמען, ער העלפט דעם| אַרימען און שוואכען... ער לֿערענט יע־י דען די וועגען פון דעם איינציגען גאָט| אין הימעל... אוזי זיין נאָט בע“.־י־\יָּטן איהם פון אלדאס בייז... איך האב אָבער געשווארען ביי דין געטער פון מצרים זיך נוקם צו זיין אין, ישמעאל'ם משפהה האָט יעדח זירן אפגערומען. און אויב דו וועסט מיר, נישט העלפען אין דעם װעל? איך דיין, פרוי נישט ווערע;... אָבער M אזוי. וועסטו גאַר קענען| צו זיי צוקומען האָט חמור געז פרעגט. {פֿאַרטזעצונג. טאַלגט) 6 ee e T T רֶחֹ יאברהם'ם| I י 1 יאייניקלעך| 1 il פַּ;יְ Ll זאמאר אַריגינעלער ביבלישער i ‘r'; דער צייט פון די אכות e |l פון שאו? ספּיר l‘) Copyright by Saul Saphire, 1929 יִךְ (פארטזעצונג) יועדה האט זיך אומגעקעחרט און אוועקגעגאנגען, און דו שכנה איז גלייף אוועק צו ישמעאל'ן און איהם. דערד צעחלט וואס יערה האט איהר געזאגט.' דער גאָט פוז מיין פאטער וועלכער האָט איחס בעשיצט ביז אהער פון אל דאס בייז וועט איהם זיכער אויך בעשיז צען פון מיין ארורה האָט ישמעאל געלאכט געלויבט איז גאָט וואס ער חאָט מיינע אויגען געעפענט און איך בין פון איחר פּטור געווארען איז צייט... א יאחר שפּעטער האָט אברהם יוידער בעשלאָסען צו בעזובען זיין זוהן ישטעאל, און ווען ער איז צוגעקומען צו זיין געצעלט איז א יונגע שעהנע פרוי איהם אנטקעגען געגאנגען, זיך פארנייגט DN צו איחם זיך אָפּגערופען קום דאך מיין חאר אריין איז די הויז פון ריין דיענסט ויי? דו שיינסט זעהר מיעד צו זיין... דו וועסט. זיףּ ארומיוואשען. עטוואס צובייסען און AN אפּרוהען פֿון דיין וועג... איז ישמעאל? נישטא אי דער חיים האָט אברהם איח געפרע:ט. שׂ ניין, ער איז יעצט ניטא האָט דיו פרוי גענטפערט איך גקוים אז מאָרגען וועט ער זיך צוריקקעהרען, אויב מיון'האר געעפהלט װועל PR צורעכט מאבען א געלעגער און מיין האר Dl דא קענען איבערנעכטיגען די נאכט, אוז מאַרגען װעט ער זיר זעהן DY ישמעאלן. און ווער ביזטו. מייז טאכטער חאַט אברחם צערטליך געפרעגט. איך בין ישמעאל'ס נייע פּרוי-- האט זי געענטפערט. מיט עטליבע כמאַ נאטען צוריק האָב איך געהייראטה מיט ישמעאל'ן. קום דאך. אריין און חויז, מיין חאר פאריואס זאַלסטו ישטעהז אין דרויסען אין אזא קי'ן. TR קען דא מעחר נישט פער בלייבען האָט אברהס געענטפערט איך מוז זיך צוריק קעחרען, אבער ווען דיין מאן וועט קומען, זאג איהם אז. אן אלטער מאן פון חברון איז דא געווען. און ער האָט געזאָגט אז דער יעצטיגער פונדאמענט T DD הויז איז זעהר; שטארק און זיכער SNt W DR זעהן. אָפּהיטען דעם פונדאמעגט י זייז א.'יביֹּ lIN קאָ. פ איף וװעל מחאן אלעס וואם דו'! זאָגסט מיר מיין האר האָט די פרוי| געענטפערט איך זעת 1T IR איילסט! זיך אָבער ווארט דאף, מיין האר, א| קלוינע. ויילע, און PP TR אַנשעפּען, האלטע וואסער. 1R D3 DD דו| וועסט דיין דורישט שטילען, די פר האָט גענומען א קרוג און שנעל געלאָפען צום ברונים אָנגעטעפט יואסער און עס געבראכט פאר אברהם'ן. אברהם האָט דאס וואסער געטרונ קען, IR בעדאנקט א צופריעדעגע און צוריק געריטען אחיים מיט אייעזר'ו. ן ישמעא? האָט זיך צוריק Vl חעחרט אחיים האָט איחם זיין פריי רער־י צעהלט אלעס וואס דער אקטער האָט! איחר געזאָגט, i איך בין העכסט גליקליך מיט ST מיין ליעבע פרוו האָט ישמעאל איהר גענומען האלזען און קושען די בֿרכה פוז מוין פאָטער וועט יעצט רוקען איז מיין געצעקט... MY PR 4 יאחר ארום האָט איהם זיין פרוי געבארען א טאָכטער IR ישמעאל ןהאִט איהר א נאַמֶען געגעבען מחלת, רייך און גליקקיף איז ישמעאל געד ווען. זיין פאָטער אברהם האָט איהם’ רייך געמאכט אין כאַטט ער האָט DR אוועקגעשיקט איז א פרעמרע לאנר, אװזְ יאיחם אָנגעזאָגט אז ער זאָ? צו איחם. ניט קומען, סיידען ער וװועט איהם איינ 'לארען, זעהט ער דאך אז דער פאֵטער\ יֶהאַט איהם ליעב... ער איז שויז צוויי 'ביּאָפֿֿ איהם געווען בעזוכען... איהם האָט (זעהר שטארק פאררראסען דאס ער האָט {איהם ביידע מאָל נישט געטראפען... ער |איז געווען זיכער ווען ער וואָלט זיך געז יּזעֹהז מיט'ן פאטער וואלט ער איהם געך |וויס איינגעלאדען צו קומען קיין חברון, (וואו ער וועט זיך זעהן מיט זיינע אי |גענע אוז בעקאנטע... ער וועט זעהן זיין |ברודער יצחק... ער ווייס אז ער קען מיט איהם שטאָלץ זיין. יעדעס טאַל נאָכרעם, אז ישמעאל האָט געדארפט אוועקגעהן פון הויז אויף א טאָג. האָט ער אָנגעזאָגט זיין פרוי או טאָמער װועט דער זעלבער אלטער מאן פון חברון וידער קומען, זאָל זִי זעהן ווי ווייט מעגליך איחס איינצוריי-, דען אז ער זאַל בלייבען געכטיגען, ווייל. ער מוז איהם זעהר נויטהיג ועהן. און איינמאָל וועןלישמעאל איז גע זעסען געבען זיין הויז און זיך געשפּיעלט. מיט זיין קלוין טעכטעריל, מחקת. האָט. ער בעמערקט זוי צוויי מענשען רייטעזוֶ אויף אייזלען און דערנעהנטערען זיך צו איהם. ער האָט זיך גלייך אויפגע הויבען פון זיין פּלאץ און מיט זיין מעכטעריל אויף'ן האנט איז ער זיי אנטקעגען געגאנגען. ניזמו ישמעא? אברהם'ס זוהן האט איהם איינער פון זיי געפרעגט, יע. איך בין עס האָט ישטעאל געענטפערט. מיר זיינען שליחים פוֶן יצחק'ן, װאָס צו טאַן פאר אייער נייכי"ס קאַלך W ווען א קאַלד איז PR בייבי'ס קאָפּ, קענט איחר מאכען זיין אטעם פיל S3s טער אריינטוענדיג עטליכע טראָפּען ליקוןיד. אלבאַלין אין זיינע נאַודלעבער עטייכע מאָל א טאַג. אבער אין גאני צען צו פּטור ווערען פון זיין קאַלד, דארפט איהר איהם האלטען ווארים. פאר דיזען צוועק ראטען דאָקטוירים צו ניז צען פלֿעטשער'ס קאסטאריא, וויי? ס'איז ריינע וועדזשעטייבעלס און קען ניט שאדען. עס ווירקט אזוי שנעל װי קאס טאָר אִיל און אייער קינר קרינט נישט קיין קרעטפם און ווערט נישט קראגק דערפון. מיליאַנען מוטערס ווייסען ווי לויבט קאסטאָריא סטאפט די וויונענד דיגע. שרייענדיגע קינדער און מאכט זיי צו של?אָפען װוי שנעל עס שטעלט BN די װעהטאָגען. ווי קאַליק, געז, קאָנסטי מּייטאָז. דייאריא, א. ז. וו. אום צו פּראַז טעקטען אייך פון אימיטיישאַנס, איז די פלעטשער. אונטערשריפט אויף יערען באַטעל פון דער דזשענואיין קאסטאָריא. יער JCTOBER 29, 1929. e 298 ברען האָט איהם YA aY א געראטעוועט מר. סקאִילם האט אונז צוגעשיקט .ן דעם פֿאָלגענדען טעסטימאַניאל TR האָב יאַהרענלאנג געליטען פון פּאַרטטאפֿונג. איך האם2 אוױיסנעפּרובירט יערטן מענליכען דראָ;, אבער מעהר י אַ צייטווייליגע פֿאַרלײכטערונג השָט עס מיר ניט גענעבען. איך בין גַעװאָרען ענטמוטהינט lIN אויפגע:עבען אַלע האָם" נוננען. פּלוצים האָט מיינער אַ פרייעך מיך געראַטעז צו ניִצען קעללאַנ:'ס SPoB בוען. איך האָב געהאַט נעלַײענט אַווי פיע? טעסטימאַניאל?ס, אז איך האָב שוין קיינעם ניט געװאָלט גלויבען. איך בי! וֶ געווען אונטער'ן איינדרוק, אַז טעסטי מאָניאלם ווערען אַרויסגענעבען פון פריינד. נים נאָר ניב איך אייך די פּרי ווילעניע צו נוצען מיין גאָמען, נאַר איף בין נרייט צו געהן זאָנען ערות אוֹז באַז i שטעטינען מיין סטייטטענט. איךר קען נאָרניט געפֿינען גענוג ווערטער צו לויבען קעללאָנג'ס שפּיין". אַרטור פקאילב, 8 2. קעדוי עו., שיקאַנא, אי?. i f.' -l*. בּ ‘F 'רֶ וַ e ע י-- טי אעע י ן [T Reunves consmeaTion S 0 0 4 9 2 \יֹ /d אמסם-ון י י 9 יסח A%; ובו e ן uyssecome [N( 7N יָּךְ 2NN פאַרשטאפּונג רואינירט אייער געזוגט, שטעלט עם אב, איירער עס איז צו שפּעט. קעללאָגג'ם אַלליברען PN גאַראַנטירט צו פֿאַרליכטערען פארשטאָפּונג. עסט בלויז DY MY דעפעל? טעגליך.. אין כראנישע פאַלען מוט יערען מאַ?צײט. אַלליברען איז זעהר געשמאַק מיט מילך אָדער קרועם. מישט עס מיט אַנדערע סיריעלס. גיט צו פרוכט ארער האָניג. ביי אַלע נואַסערם אין דעם רויטעז און גוינעם פַּעקעדזש. ווערט סערווירט איז אלע האטעלס און רעסטאָראַנטס. געמאכט M 3 קעללאַנג אין באַט? קריק, טיש. ‘9 וֶ ALL-BRAN יקעללאַננ'ם אַלליברען אי אבי סאַליט כר אונטעז די QPR יפון הרב יעקב איסקאָלסקי. A 7 ‘\;i) y i N )0 י 2 G י (נֵּגָ\ &K e e g ’ץס אי בֿו בֿרֹ א. געואַרען אַ גלקליכע. כייט iV, אַנאַפּאַליס, מערילענד. בײבי האַט געהאט שרעקליכע רויטע לישאיעס איבער זײין אַנ {צען פּנים. ביינאַכט האָט זיין הויט אויי געביסען דאָס איך האָב געז לײט זײַן אויך מיט איהם די גאַנצע נאכט. איך האָב געשיקט פאר א סעמפּעל רעזינאַל זייף און אוינטמעגט און נאָך אייניגע מאַל געברויכען עם האָסט זיין געזיכט אויסגעזעהן וואונדערבאר. כטעט איע הויט אונאַרדנונגען lIN ברענגט רעזינאַל? שנעלע חילף, ביי אלע רראַניסטען. בֶ R i l 3N s 2 e
פילס
מוזען פארשווינדען (העמאַרידען) װען דער בעוואוסטער אימפּאַרטירײער מערידעזיסעוו ווערט צונעלייגט. װײ? עס האט א פּאַזיטיווע וורקונג. עס ציהט ארויס די היז און מען ווערט פּטור פֿוז געשוילאכץ. דער ערעטער געברויך ברייננט גרווס הילפ. עס הערט אויף בייסען אויגענבליקליך, און לאַזט ניט צו קיין אויפֿרייצונג. פארלאוענע פאלען האָז בען באוויזען, או מען קען זיך פארלשזען אויף וועטשעירע העטאַראַיר זאלב צו קורירען מערירדען, בייסונג אוז בלוטעז. מיקיאָז באקסעס װערע! געברויכט ועהרליך. איין איינציגע באקט /81.28, D AR אַ. די. קאסט עקסטרא 18 ס. וועטיטעלדרע. מערירען זאלב ווערט גיט פערקויפט אין קייז דראָג סטאַר אין די נַּיּוזַיְיֶ:יניגםע שטאאטען.. בלויז דירעקט פון VECHELDE IMP. CO. 390 EAST I€6th STREET, BRONX, N. Y. b אייערע פויינד וועקען 3 4 יּי פ- ל איין אפּשו ניט זאַגען אז זײ סיידעז אייך אויס צוליעב אייער שענטען אטהעם. אַנער נאַך א גרעסערע נעפאהר IR Dl שלעכטען אטהעם, זואס עס ציינט, IR שערדליכע מיקראָבען האָבען זיך אריינגעכאפט אין קערפֿער. פארקיחלונגעןז, האיז ועהטאָג NN מעהר ערנסטע קראנההייטען קומעו אַפְּט רערפון. פארחאן'ס אנטיסעפּטיק איז א בא'טיצער גענען זיי אוןז פארניכטעט זיי. געברויכט עס R דער פֿריה און ביינאכט, יערען טאָג פאר נניער נעזונר. האלט א באטעל פאַרהאן'ס אנטיסעפּטיק שטענריג ארייט אין חויז. זאָלען אייערע קינוער ניט לייוען
פון "די ענגלישע קואנקהייט" ;"די ענגלישע קראנקהייט" (ריקעטס) שופט פון מאננע? אין זוגעגשין. איז 'קאלטע. מדינות ליידען די קינדער פון ידער דאָזיגער קראנקהייסט. ווינטער, ווען 'עם איז דא ווייניג זון און ווען די זון איז נים קרעפסיג גענוג גניט אייערע 'דער "קוועיקער פארינא", וועלכע איז -געשטעלט אונטער קינסטליכע זונע:שיין -אוז גיט די קינדער דעם בענעפיט פון *ויטאמין די" (זונענשיין וויטאטין), װאָס נים זיי פעסטע צייחז און ביינער. קויפט א פעקעדזש אין אייער נראַסערי היינט פאר דרעם געזונד פון אייערע קינרער. י י י 5 י= רגאניואציעס!l פאר NN ייבילעאוםיקאַנצעחט, אַרער. באנקעט. קענען IR VD בעואַרגען מיט פאסענדע ארטיסד טען: מיזיהער. זינגער אקטיאַרען פון דער אידיטער און עננליטער ביחנע, חזנים. באַדען, אַרקעסטערס, א. אז. י. National Artists Bureau ן West d44th St.. New York 156\ ךְי 87508751 Phone, Bryant
Page 7
TUESDAY 4 ,J PN\ R ",f’\(‘ Aot i\ איל \\יוֶךְ 0 ם יּ נֵּ -ל ר פון ברית אַדער מזליטום
ביז די גאַלדענע חתונה און פאר אלע יפארטיס" אין-צווישען, איז די שמחח די קעיק זיינען געמאכט מיט YN א פאַלקאַטענע בּייקינג פּאורדער =D אבסאָלוט בחכשר הרב הנאון '-שר ר' בצלא? ראַזען פון ניו יאַרק נוטע קעיקס זיינעןז די פיינסטע סעפָּםנֹוצֶסװפַּאסנָּעזַג וֶכיָּבִכ יֶייֶיֶ יהמט. N 3 "R, כ'ב,ו פיֶרֶ.;יָּספַּךְ איֶ.אַךם יָּיָּיָּרֶכיֶיָּ קוים אוו טארטאר פון די פיינ- קעיקס זייג צד י סטע גרעיפּס און לֿאַזט ניט אי- נעמאכט מיט ואיא?ל בייקינג בער קיין ביטערען טעם. די DR פּאודער. ניט קעיק א רייכען רייגסטע בייקינג פּאודער אויסזעהן און וואונדערליכען קען פּראָרוצירט ווערען. עפק עפר אֶ .'OYA\ עו בעקומען און אלע Q 2 רֵ* 2 גראסעריס. e איהר קרינט פרי! דעם אידישי דָּ ענגלישען ירשיא? קאריבו-" K\" ווען איהר שרייבט צו: ‘AK U[B Royal Baking Powder Co. ‘NG in 100 E. 42nd St., N. Y. C. 2
ט 7 גוטע 4 א\עִפַּתּ\ בּיזנעס" מענער און פרויען וועלכע זיינען. שאַרפזיניג NN ערפאַלֿגרייך אין ביזנעס פאַחנאַכלעסינען אָפּט זייערע פֶערֹוֹעגליכע מינאַנסען. זיי אינוועסטען האַסטיג אַהן באַטראַכטען די דריי הויפט-פאַקטען ו-זיכערחהייט 2--אַיינקונפט 3--לייכטקייט צו קריגען די קעש. s מיר קומען נאַך יערע פאדערונג אין מאריס פּלאן סערמיפיקעיטס t זיי זיינען באַשיצט דורך ריסאָרסעס פו; 848,000,000 אוז דורך מעהיגע קאַמפּאַני מאַרוװואַלטונג. צאַהלען 89 פון דעס טאָג ווען מען קריגט זיי. קענען געקויפט ווערען פאַר קעש אָדער אויף אַפּצאַהלען. 1 עפענט אַן אַקאַונט. ווערען געקעשט צו יערער צייט. אָנגענומען מאַר קאַלאַטערא? לאָונס. די מאריס פּלאן קאַמפּאַג נרעסטע און שׁפארקפםע אינראָפטריעל ביינקינג אינסטיטושאָן אין אמעריקא ביכרעך געשיקט אויף פארלאוג הויפט אָפים. 55 וועסט 42מע סטרים, ג, י. 2 בואַרוויי הארלעם איסט סייר: 7 יוניאָן סקווער 8 פונפטע עוועניו| 268 גרענר סטריט 65טע סט. און 7טע עוו.! געכען 116טע סמ. נעבען פאַרסייט פט. ו בראָנזוויל בראַנקס ברוקלין !1668 פיטקין עװע)ניו 1 א. 149טע סט. 198 מאַנטאגיו סט. (אָפען ביז 9 אב.) (940 סאוטהערן בולון. 804 מאנהעטען עוו.. געמופ ט געמופט לאָקאל 2, א. ל. ג. וו. י. מיר ווילען אייך מאכען אויפמערקזאם דאָס פון היינט אַן, געפינט זיך אונזער אָפּים אין נייע העדקװואַרטערס 60 וועסט 35טע סטריט אויף דעם 7טען פלאָר, אין דעם אָפּענהײםיקאָלינם בילרינג דעו מעלעפאַן איז װיסקאַנסין 2655 אלע אונזערע מיטגלידער זיינען געבעטען צו באזוכען אונזער נייעם אַפיס, באראטען זיך מיט'ן מענעדזשער וועגען שאפּ אנגעלע גענחייטען, מאכען זייערע קאַמפּליינטס און צאָהלען זייערע דיוס. פארצייכענט דעם נייעם אררעקס 0 וועסט 35טע סטריט, 7טען פּלאַר די פייקרונג פון דער נײער חיים װעט שטאטפינרען שמת, דעם 2טמען נאָװעמבער, פון 12 מיז 4 אוחר, אין דעם נייעם אָפּיס. אלע אונזערע מיטגלידער זיינען געלאדען צו באטייליגען זיך אין דיזען יום טוב. מיט ברידערליכען גרוס, עקזעקוטיוו באַארר פון לאָקאל 2, ן1 M LR א. פטורענט, טשערטאן. בענרזשאמין קאפלאן, מעגעדזשער-יסעקרעטער. קעש בעצאַהלט פאר ג;ולִוָענע בְרירושעס. פאלשע צייהן, א gn פלעיטס. דיימאנרס. אלטע רזשו עוֶי פלאטינום. ווא-י טשעס און זילבער. ברעננט ארער שׁיפּרפַּ. אויך פאוז טיקעטס. יוראַסשט וירלס. IRWELRY STORE 2 Clinton Street Telephone Connection שאך לעסאָנס טשארלס יאפע פאר עא על און ששילער. לייכטֿע באריננוננען פאר שוהל קינרער SSPEIOR LIVORDD הייטעז שרימטליך Charles Jaffe, 119 E. 17th Strest Telephone Stuyvesant §746 יטאָרגען זשורגאל"' טעלקפאָן s ר אָוטטאיר 8400 (ווערען אין ישיבת רבנו יצהק אלחנן. אלס די אכסניא של תורה פון אמעריקא. דער טשערמאן פון אַווענט איז געז ווען הרב לוי יצחק כחנא. רב פוז אהבת mm} j די אלע רבנים, וועלכע רעכענען זיך אַלס תלמידים מובהקים פון רב חיים בריסקער. האָבעז איז זייערע רעדעס ע קפעהרט. וואס דער נאָמען רב חיים טיינט פאר דער ל?מדנישער וועלט י אלע רבנים וגדולי התורה זייגעז שותים בצמא את דבריו, אין פערגלייך אזוי PR DR DR WIS Y My זיין דוו' געווען פאררעכענט אלס איינער פון דו "ראשונים", אזוי איז רבו חיים אין אונ זער דור א "ראשון", און דארום איז א חוב פון דעם זוהן הנאון הרם סאַלאֵָז ווייטשיק ארויסצוגעכען די כתבים פוז רבי חיים. אום די לומדים זאַלען האַז בען רב. חיים'ם הורה בכתב. Oy M װועט דורך דעם ערלייכטערט ווערען דער. לומוד התורה אין דער גאנצער װעלט. TR vy וועלען די תלמירי ישיבת ר"י אלחנן פיהלען מתיקת התורה DN װועט זיי מאכעז פאר גדולי התורה. די בריסקער שוה? האָט זיך נלייד אָכגע רופען מיט א באדייטענדער סומע פאר דעם צוועק, וװוי אויך איז געגרינדרעט געװאָרען א גרויסע קאָמיטע דאָס אויס" צופיהרען מכח אל הפּוע?. דער גאסט האָט פארשפּראָכען גלייך נאָף יום טוב צועוטרעטען צו דער ארבייט צו דרוקען א נרויסע; טיי? פון די ספרים ועלֿבע זיינען שוין מוכן כדפוס. w 2 WRS LA יֶ -י דאסנ חי אֱ ד T@f “נַּ:ייּ“יָּ י O I ףי ARI seseisEE Ry איהר ווייסט Wl Vsl e o פי י עיע ל פאַראויס װאָס -י אעs י יחי י 2 W דער N טייל עיע זִייי וועט זיין N נעהמט ניט קיין טשענסעסי מיט אייער רעפּוטאציע אלס געראַטענע בא קלעבאָסטע ווען איהר מאכט קעיק פון N MY vy פעדער, שעהן ווי גאָלד" מעגען אייער פאמיליע און N געסט זיין װוי קריטיש. וועז A\ LGP מָּ;'“” לען זיי מוזען צוגעבען, אז TN א עי. "אייערע קעיק פארדינען fl“ PR י א מעדאל", ווייל סוואנס a 3 גָ ‘l\(_ דאון קעיק מעה? גיט ארויס 7 -,רֹי אי די פיינסטע קעיק. 27 ל י/־/;.יּיֵ'\יַּיֵייֵ מאַל פיינער ווי גוטע ברויט 2 י מעהל. קריגט עם חיינט ט PR אייער גראָסערי. Igleheart Brothers, Inc., Evansville, Ind. s הוֹיז אין געשוויל געקראַגען די זעלטענע קאַפע Nl MR AR T נאריהמט! קיין איינציגע קאַפּע גיט ניט ארוים NS L. בֶ 0 דעם אונפארגלייכליכען פּלעיוואַר עס האָט געמוזט צוואמענסאוטירט ווערען איידער עס האָט געקענט by דערקוויקען די מבינים אמ R 1 איי יא i _'. ציר א -rr L פון דער אלטער מאט האָט איי e S |N ר געפוגען דיזען רייכען און מחיה'דיגען פּלעיוואַר, און ייי י E אז איהר קענט דערפון N ר e א פ געניסען היינט. װען איהר י י m קריגט מאקפויעל הויז לאַפע. מאסשטאב אז עס איז איצט י /6/מעמלח, bR o 5 עי קי י ע -ע T T 2 7 207 רר די גאנגבארסטע. פּעקעדוט -ַײ אייער גראַסער האָט צי ייע 2
fe B חע
מ 9 N הויז קקע e גוט כין לעצטען טראָפטן ol ו JEWISH MORNING JOURNAL ארויסנעכען ר' װעל יפנעכען חיים נריסקעל'ס כחכים מיט דעם אַנקומען פון הרב משה סאָלאָװייטשיק אלס ראש ישיבת 137 יצחק אלחנן, האָט זיר דער גייסט פון װואַלאָזשין ערוועקט ביי דער למדנישער וועלט אין אמעריקא. אלע לומרים קו מען צו די "שיעורים", וועלכע הרב סאַ לאַװייטשיק זאָגט אין ישיבת ר"י אלחנן, און דער "שיעור" איז דער געשפּרעך פוז טאָג צווישע; די רכנים און לומדים וואס גערענקען נאַך וואַלאַזשין, די בריסקער לאנדסלייט האַכען גע מאכט א קבלת פּנים פאר הגאון הױב סאָלאַװייטשיק, וואו עס האָכען זיך בא טיילינט דו נדולי הרבנים ישיבת רבנו יצחק אלחנן א. ז. וו. עס האָבען גערערט דיו הרבנים הרם אז. פינקעל, רב פון בריסקער שוהל, הרב ר' ח"פ עפּשטיין, וב פון ס. sטע סט. oMY הרב יצחק בוניז, רב פון ס. בטע סט. שוהל?, הײב בוראס איז נאָמען פון ישיבח רבנו יצחק. אלחנן, הרב פיבילזאהן. פון ועד הרבנים, הרב הענקין, פון עזרת תורח. הרב קאר-. 7ינסקי, און אנדערע. דער גרויסער גאסט הרב הנאון ר' מ. סאַלאַווייטשיק הדאט איבערגענומען דעם דרך הלימוד. פון זיין גרויסען פאַטער זצ"ל. DR 13 אלעמען האַבען זיך ערוועקט די אלטע זכרונות פון רבי חיים'ס שיעורים. אוז. עס PR די האָפנונג אז דער גייסט פון. וואָלאָזשיןיבריסק וועט איינגעפלאנצט. דער מאַרגען ושורנאל 7 אז זי איז גענאנגען קױיפען ביי אנדערע.. אין דער צייט וװען זי האט געקומט מרישמאן און וואלינסקי 170 דאָלער, האָט זי געלייקענט. מען האָט איתם ניא גץשלאָנען, נאָר זעענומען דעם לענער" "מען האָט מיך ניט געטלאָגען, נור מען האָט מיר סתם גענומען דעם לעז בער", האט דערצעהלט אויפ'ן סטענר א פּאַולטרי-דילער חפי סקאָט, פון 287 (גייטס עוועניו, ברוקלֿין. ער פלעגט קוי ךָפעז ביים האָ?סיײילער לואיס נאָלר, Nl ווען ער האָט געוואָלט קויפען אנדערש" וואן. האָט ער ניט געקענט. דאן האט מען איין מאָ? זיין שוחט ארויסגערופען אין סטרייק. אין איין פֿלא'ן וואו מען דאָט זיך ענטזאגט צו שלאכטען זיינע עופות. האָט דער האָלסיילער איהם געז זאָנט: "װאָס קען איך טהאָן,. אז די שוחטים זיינען די בעלי בתים די פארטיידינונג האָט ארויסגעבראכט אז ערב מסח נאַכדעם װוי ער האָט געד אַררערט עופות ביי לואים נאָלֿר, און יענער האָט עס פאר איהם אָנגעגרייט, איז ער געגאנגען קויפען ביי אן אנרעז רען. סקאט האַט אויף דעם געענטפערט, אז ער גערענסט עס ניט, נוטשערו מיט זיין שׁוחט טרעטען אויף אלס קרות סעמועל ערעלשטיין, א ברוקלינעך ריז S הענרלער פון לעבעריגע פֿאַולטרי, האָט דערצעהל?ט דאָס מען האָט זיין יײוחט ארויסגערופען אין סטרייק. אויך האָט מען געפאָדערט פון איהם 850 דא לער א וואך פאר דער "אטאָסיאיישאַ!".. ער פלעגט צאַהלען צייטענווייז נאר 920 און 85 דאַ?ער א וואָך. ער האָט צוגעגעבען, אז ער פלעגט צווינגען דעם שוחט ביי איהם צו ארי בייטען ניט לויט די יוניאַז-רולס. די 50 דאלער א וואך איז געווען פאר קעז גען פארקויפען פּאַולטרי אין האַל?סײי? צו בוטשער קאָסטאַמערס. ער פלענט פארקויפען צעהן טויזענר פונט טשיקען SN N דער שוחט.-הערי דרעקסלער, א מעמי בער פון דער שוחטים יוניאָן. וועלכער איז אויך געווען אויִם'ן וויטגעס-סטענר, האָט צוגעגעבען, אז ווען מען האָט איהם ארויסגערומען אין סטרייק, איז דאס געווען פאר ארבייטען פריהער YTOM יוניאָן רולס פאַדערען, אויך פאר שעב טען טשיקענס פאר נאָך א דילער, א שװאַנער פון זיין באָס. לייכאָוויץ. וואס איז אויך גענען די פּעראָרדנונגע; פון דער יוניאָן. BN BN דער טרייע? פאָרטנע e קאנד קאַנפערענץן פון אידישע לעניאַנגערען פאנגט אַן שכת אווענר דעלעגאטען ערווארטעט. פון פיעלע שטעדט אין לאנד. וויכטיגע פראגען בנוגע. ארץ ישראל ווע לען אויפגענומען ווערען, די ערשטע נאציאָנא?ע קאַנפערענין פון די געוועזענע אידישע לעניאנערען, װאָס האבען געדיענט אין לעצטען. קריג אין ארץ ישראל, וועט אָפּגעהאלטען ווע רען קומענדען שבת אווענד און זונטאג דעם גאנצען טאג אין אוירזוינג פּלאזא, 6טע סטריט און אוירווינג פּלײיס, כין יאִרק סרטי. לעניאַנערען גרופּען און איינצעלנע לעניאַנערען פון א צאה? שטערט אי בער'ן לאנד האבען זיף אפּגערופֿען מיט גרויס באגייסטערונג אויף'ןז רוף צו דער נאציאָנאלער קאָנפערענין. מען ערווארט א גרויסע צאָה? דעלעגאטען. עס וֶועלֶען אָפּגעהאלטעו ווערען דריי זיצונגען: שבת אווענד, זונטאָג פאָרי מיטאג און נאכמיטאג. נשו טשיקען 'טראַפט" טך“עלָ
עט זיד שלעפען ניז קריסטטעם פערטרעטער פון רעגירונג קלייבט זיך צו רופען נאָך פופציג ערות. פארטיידיגונג. װועט רופען איבער הונדערט ערות. ביטערער קאמפּף צוויטען לאָיערס פון ביי דע צדרים. קיי פון מאיד שאפּיראַ בעס' פירמע האָט געהאט צווייערליי נגראבעלס, מיט דער יוניאַן פון די שׁאֲו בערס פאר ניט האלטען קיין יוניאָן מאן. דער פאָטעלר און זוהן האָכען דערפאר ניט געקענט קריגען קיין פּאו?טרי אין (מארזעט, אבער אזוי שנעל יוי זיי האָבען ’יּאִ;;עי::טעי,ם א יוניאָןימאן. האָט מען זיי פּאַורטרי פארקויפט. א צווייטער |ראבעל איז געווען פאר ענטזאנען זיר צו צאַהלען 28 דאָלער א װואַר דער יאיף פּאָורטרי טשאמבער אי קאַמערס,, וְאיִיךְ דאן האָט מען אויפנעהערט פאר קויפען פּאָו?טרי. אזיעס האָט געזוכט צו פארבינדען ביידע זאכען, אום צו צייגען א פֿארי איינינונג צווישען די יוניאַנס און די ירֹאִי.:ײי.ערס צו פארמירען א "טראסט", צבער דער פארטיידיגונג איז דער קראַס", עסזאטיניישאַָז איז געלונגען צו צייגען,. ךָאז דאָס זיינען צוויי בעזונדערע זאכען אַס האָבען איינע מיט די אנרערע קיין שִׁויכות. ווען די פירמע האָט געהאט טראכעל מיט דער יוניאן האָט זי DY געקענט קריגען קיין פּאַולטרי. SR DTN בייטער האָבען זיך ענטזאגט צו לאָדען. די 28 דאַלער װאָס מען האָט געדארפט צאהיען דעם טשאכבער אַוו קאמערס, DN געווען פאר עטליכע ביטשער-קאָסד טאמערס. ווען די פירמע האָט אויפגע", חערט צאַהלען, האָט זי ניט געהאַט קיין רעכט צו פארקויפען פלַויש צו די קאָס טאָטערם. זי האָט אָבער יא פארקויפט, האָט זי דערפאר געהאט טראבעל. די עחות האָבען דאָם אליין צוגעגעבען. אויעס האָט געזוכט שאפען דעס איינ דרוק. אז די 28 דאָלער א וואך איז געווען דער צינז פון 1 סענט א פונט װאָס מען האָט געדארפט צאַהיען דעם "טראסט", אָבער אזוי ווי דער זוהן האָט צוגעגעבען אז זיי האָבען פארקויפט 000 פונט א וואָך. און דער פאטער האָט געזאָגט, אז זיי האָבען פארקויפט 00 פונט. האָט דאָך לויט דיזען חשבוז דער צינז צום טראָסט באדארפט זיין 80 אָדער 60 דאֵיֶער א וואָך. אויב רי באחויפּטונג פון דער אַנקלאגע איז ריב טיג. האָט די פארטיידיגונג גע'טענה'ט, ויכוח ווענען נווייוע פון אן אגענט פון יוסטיץ דעפּארטמענט טשארל?ס דזשענקינס. א ספּעציעלֶער אגענט פון יופטיין דעפּארטמענט. איז אױפגעטראָטען פאר דער רעגירונג צו באשטעטיגען אז ער האָט בייגעוואוינט MW מען האָט דער פירמע בעס אין אוי גוסט 1928, ענטזאגט צו פארקויפען פּאָולטרי אין וועסט וואשינגטאָן מאר קעט. די פארטיידיגונג האָט גע'טענה'ט, או ער פּאסט זיך אהער ניט DOR ערות. וויי? ער איז ניט אױױפֿגעטראַטען פאר דער גרענדירושורי בשעת דער אינ דייטמענט געגען די אָנגעקלאגטע. עס האט זיך ענטוויקעלט א ווערטעריארגו מענט צווישען די פארטיידיגונג ק?איערס DR דעם דזשאָרוש. אָבער רזשאַדזש נאקם איז באשטאנען, אז דזשענקינס קען זיין. אן ערות. אויפ'ן דירעקטען פארהער האט בעס ערקלעהרט. אז אלע האָלסילֿערס האבען זיך ענטזאגט צו פארקויפען איהם. אויף דעם קרייין"פארהער האָט ער צוגעגעבען, N ער האָט זיך געווענדעט בלויז צו דריו פירמעם. און זיי האָבען איהם ענט זאגט. עוות גיט צו נאנקראָטען אין צוויי נוטשער"סטאָרם אייברעהעם אראן, א פּאַולטרי דייער פון 4704 זעכצענטער עוועניו, באָראַ פארק. האָט דערצעהיט אז ער האָט גע חאנדעלט מיט דעם האָלסײילֿער מאריס ;לאנין. וועלכער האָט איהם גערעכענט פאר טשיקען 10 און 19 סענט אריבער דעם מארקעטיפּרייז. ווען ער איז גע גאנגען קויפען ביי אנדערע האָלסײלֿערס, האט מען איהם ניט פארקויפםט. אי קרייץ-פארהער האט ער צונענע בען אז ער האָט געהאט צוויי סטאָרט אין הארלעם און האָט דאַרטען באנקראָ- טירט. ער איז געבליבען שולדיג. געלך אייניגע האַלסיילערס. פון הארלעס איז ער אוועק קיין באָראַ פּארק, אין אַנז פאנג האָט ער געעפענט א סטאָר אין Iטער סטריט. אָנער יענע סטאר האט ער אויפגעגעבען און געעפעגט די יעצ טיגע סטאר. ער האָט צוגענעבען, אז ער פלעגט קויפען נאָר די בעסטע טשיקענט, רערפאר האָט ער געצאָחיט אזא טייע רען פּריין. ער האָט אויך צוגעגעבען, אז נראנ'ץ האָט זיך אונטערטריבען אויף זיינעם א נאוט פוז 500 דאָלער. דער נאָוט איז פּראטעסטירט געוואָרען און גלאנץ האָט גערארפט באצאָהלען. דער עדות האט ערקלעהרט. אז ער צאהלט אוים דעם חוב, אַבער ער איז נאָף שול דיג 110 דאָלער. ער האָט אויך צוגעגע בען או ער האָט געזוכט צו קױפעִז\ פּאָולטרי פאר איינעם א גראָסמאן, וועל-ה כער האָט DY געקויפט פאר איינעם א קופּער, א דילער וואס קומט האַָלסױי לערם א סר געלד, און או דאס אלעס האט עס געבראכט או דער עדות זא? האַבען שוועריגקייט צו קריגען קרעריט ביי האָלסײילערס, נאָך עדות גינען צו זיי זיינען שולריג N דעניעל שערמאן. א פֿאָו?טרי דילער, וועלכער האָט אויך דערצעהיט אויפ'ן וויטנעס סטענר ווענען זייערע טראַז בעלס מיט קריגען וואארע. יויי? ער איז געווען "בלעקליסטעט", האָט צוגעגע בען ווען מען האָט איהם גענומען אויפ'ן קרייץ-פארהער. אז עס האָט געקומט א (האָפֿסיילער קאלמאן גאַרראָן. /()460. "גאָרדאָן האט פארקלאגט מיך---האט דער ערות דערצעהלט--- אָבער דער חוב קומט פון מיין פאָטער, וועלכער איז אויך אין דערזעלבער ביוגעס". דער עדות האָט צוגעגעבען. או אויך דער יראִחֹסיִּיי.ע.־ קאודאן האט איהם געקלאַנט. פאר 200 דאלער חובות, און געוואונעז א דזשאַדזשטענט. ער טענה'ט אָבער IR ער צאַהלט עס אייס. N פּאַו?טריידייערין, יעטא מאַנאט, פון 861 קריסטאפער עיועניו. בראַנזוויל, האָט דערצעהלט, אז ווען זי איז געגאנ גען קויפען פּאול?טרי אין אנדערע פלעז צער B DN 3' פרישמאן און XY לינסקי, כיט וועלכע זי האָט געהאנדעלם און וועלכע האַבען איחר גערעכעגט צו מיער האט מען איהר ניט -געוואַלם פארקויפען. "מעז האָט טיר געזאַנט "מיר קעגען ניט. עס איז יעצט אן אטאָסיאיישאָן" האָט זי דערצעהלט אוים'ן סטענר. ווען דער לאיער פון דער. פארמיא י גונג האָט איהר אויפסערקזאם געמאכט oy M זעהט אויס, איז דער WO ןפּאויֹ.טרי טרייעל? ניט נור איינער פֿין די גרעסטע אין דער געשיכטע פון ניו יאַרק צוליעב דער גרויסער צאָה? אַנד געקלאָנטע וװואס בעטייקיגען זיך אין איהם מיט איינמאַל. נאָר ער וועט זיר ארויסצייגען אויך. איינער פון די לענגה סטע. ךְ י איזראע? אזיעס. דער ספּעציעלער געז הילף אטאַרני דזשענעראי, וואס פיהרט די אָנקלאנע, האט נעכטען ערהלערט, יאו ער האָט נאָך פופציג ערות צו בריינ* גען, וועהרענד פון דֶעם פארטיידיגונגם" צר האָט מען ערקלעהרט, אז נאכהער װי די אַנקלאנע וועט ווערען פארטיג, װינען זי גרייט צו בריינגען הונדערט און מעהר עדות. ווען נויטיג. אין די מעהר ווי דריי וואַכען וואס רער פּראַצעם פון די 188 באשולריגטע אין דער "בשריפּאו?טרי טראָסט קאַנה ספּיראציע". געהט אָן, זיינען פשויז אוים". געהערט געוואָרען ארום. פופציג עחות. פאר דער אָנקלאגע. אזיעם האָט צוגעגעבען אז אלע רעד גירונגם עדות ביז יעצט האָבען זיך ארויסגעציינט זעהר שיואר. "עם איז לייכט צו קרינען גוטע יאָז יערס. אַבער עם איז שווער צי קריגען, גוטע ערות--האט ער געזאָגט. לאיערס קריגט מען פאר געלר. אָבער ערות קויפט מען ניט... מען נעהטט זיי וֹי M געהען. "אָבער מיר זיינען ניט ענטמוטיגט--- האָט ער פֿאָרטגעזעצט. מיר האָבעז נאַך פופציג עדות און מיר וועלען זיי איעז מען בריינגען... אויב די "קאָנספּירא" ציע" פון די פֿאַו?טרי האָיסיילערס איז נאָר יעצט ניט קלַאָהר דער דזטורי, וועט זי מוזען שפּעטער קלאָהר ווערען". די פֿארטיידיגונג שרעקט זיך ניט אפ פון דעם סטראשונאָק. "אונ: איז בין יעצט געלוננען צו צוקאיפּען אע ערות פון דער אָנקלאנע ביים קרייין-עקזאמי נירען זיי---האט ערקיערט. טר. האֵ?ה חייטער. איינער פון די לאיערס פון דער פארטיידיגונג. דאָס איז דערפאר, ווייל אלֿע ערות װידערשפּרעכען זיך, האָבען פּערזענליכע חשבונות. אלע פון דעם סאָרט וועלכע טע; האָט זיך ענט זאגט צו פֿארקויפען פּאַוטרי וויי? זיי זיינען געבליבען שולדיג חובות. וואָס זיי האָכען ניט געוואַלט באצאהלען. WA אזעלכע וואָס האָבען געהאט קריוורעס מיט דער יוניאן פוןז די שאופערס אַדער מיט דער שוחטים-יוניאָן. וויפיעל ערות די אָנקלאגע זאַ? ניט בריינגען, וועלען זײ זיך ארויסציינען פון דעם זעלבען סאָרט און עס וועט זיין א ?ייכטער רזשאב צו צוקל?אפַּען זײַ, אוז אױויט" צייגען זייער "קאַנספּיראציע" אוז ניט די קאָנספיראציע. פון די אנגעקלאַגטע. דערביי זיינען מיר גרייט צו בריינגען צוויי מאָ? אזוי פיעל? עדות ווי. די רעז גירונג, אויף איבערצייגען די אנדער זייט פון דער מטבע". װוי דאָס איו, דער כשר פּאַוטרי, טרייעלֿ וועט לויט דיזען חשבון מוזען געוויִם ציַהען זיך ביז קריסטמעס.. ארום פריסטמעס- וועט פפ פֿועלווכט. די "באיעם", די 183 אָנגעקלאַגטע, ארויס" נעהמען פון די "טרענטשעס". אַרער בעסער נעזאָנט, פון דעם ”בדענר* סטענד", פוז דעם "טשיקען-קופ" אין קאָורט. y מען האָט נעכטען ספּעקולירט צוויז שען די רעפּאַרטערס וויפוע? דער טשיז קעןיטרייער וועט אָפּקאָסטען דער פעד דערא? רענירונג. אויפצובויען דעס /נרענד סטענר" פון די ווייסע היצער נע ברעטער--דאָם אליין האָט אָפּגעז קאָסט 418 דאָלער. היינט די הוצאה פון די דזשורי אוז אנדערע הוצאות -י דאָס אלעס LYY באטרעפען א היבטע סומע געלר. און די רעזולטאטען פון דעם טרייעל זיינען פּראַבלעמאטיט. פאַרלֿױיסיג ווערט פון אלעמען צוגעגעז בען, או די. רעזולאטען פאר דער אַנז קלאגע, נאָך דיזער לאנגער רייהע עדות װאָס מעז האָט אויסגעהערט. זיינען אזוי גוט װי נו?. יעדענפא?ס זעהט עס אויס אזוי פאר אן אונפּארטייאישען ביענשען. 9 עוות זיינען נעכטען אויסגעהערט געװאָרען N פאָטער מיט א זוהן פון דער האַ?ז מיי? און ריטייל פּאולטרי פירמע "פיז י בעס", 1888 איסט ניו יאָרק עווע" Y בראנזוויל,. זיינען נעכטע; אויסגעז הערט געוואַרען. צווישען 9 נייע עדות ופאר דער רעגירונג. o 2 י 0 בע בּט י L א י י. N R י-יירי בָּ’ אי ך שעהגה כו\ SRR יע י. יוישא).)| פון אייער שמייכעל L י א גיחחיי ד קיי חי ד ייק ל R Do SR R AR יי ס 2 ר L NS X by S קיי י ע עי י צי אי i י י י ייע א י א. י י ’k__ SN 4 בעשיצט די געפאהר ליניע דער ה; פון א שמייכעל געווענרעט זיך א סך אין די רויטע יאסלעס
און נלאנציגע צייהן קיין פרוי דארף דעריבער ווען עס איז פארה בֿיִּכיְעםייֶעְו די געפאהר ליניע. וויי? דיעזע וויכטיגע ליניע איז ענג פארבונדען ביט דעם געזונד פון צייחן אוןז יאסלעס. עס אין יָּסװיֶגֶיּיִישִׂיֶכװיֶני דינע הייטעלע גואז די יאסלעס בעהעפטען זיך מיט די צויהן. קלו נע שפּיצינע צייהן-שפּעלטעלעך געפינען זיך BT o o e (e ארי אמדע חי ן נ ס 1 זן, N א Y זאמלען זיך או עיֶײזֶ ברעקלעך כסדר, זייערען און פארמירען עכידס וועלכע אטאז כ ען די צייה; און אסלעס, אָבער איהר קענט שיצען. רי געפאהר 2 מיט סקוו ב'ס דענטאל? קריעם. סקוויב'ס איז נעמאכט מיט ;506 סקוויב'ם מילך אִיו מאגנעזשיא. ווען נור איהר געברויכט Loy טראַנען זיך ארי ברעקלעך מילק אִיו מאגנעזשיא אין די צויה;זשפּעיטעלעך און מאכען ד עסידס. אומיטערליך. סקוויב"ם רייניגט אויף א זיכ? ופן און גאלשטענריג דס יעי י. ן ערע ן אוז באַלשמעגריג. סקוויב'ס דענטאל קריעם בעשיצט די געפאהר ליניע.. און ווי וואונדערליך עס רייניגט OCTOBER 29, 1929, יאנר עקספערטען
קומען
IR GIVOND DIRDRD (MY v די קא' ענ ברודיגארטע? עקספּערטען וועלען PR e גרענד הקאָטעק, IR MRS טע סטדיט. ניו יאָרק סיטי, פון מאַנ :אג פחיח, Bעטען אָקטאָבער, ביז שבת v עטען גאַװועמבער, איהר וועט v פענען זעהען יערען טאָג כין בין 12 מאַרגענס. פון 2 ביו 8 נאַכ ייטאג אין פון ביז 9 אבענד. &z BT il R 18 Ay R K 4 '-l 0 י J [’יּ\ גייער ברייטער ברוך בינר M צייגען צו אייך אבסאָליוט נרוי R N פּֿעני געלר, אינזער נייע ערי זינדונג וויא צו האיטען לויכט און ער א ברוך, אז איהר זאַל?ט קיין שום שמערצען און קיין שום בארער ניט האָז בען. און עס איז אין די אינטערעסען פֿון יעדען געבריכטען מאן ארער פרוי עס צו קומען זעהן. וויסענטאפטליך און פּואקטיש דיעזער נייער קאָלֿינגם ברוכבאנדר TR באזירט אויף העכסטע וויסענשאפטלי ע פּרינציפּען צי האלטען דעם ברון". עס איז ניט בלויז א פאַ?קאָמענע מעבאנישע קינסט. נור DY ענטהאלט אין זיך א זואונדערבארע קראפט צו האלטען QYT בחוך אין אזא צושטאנד אז מען מיהלט אָנאַר ניט אויב מעז איז געבריכט ענטהאלט ניט קיין ספֿרינגס איז דיעזען ברוכבאנד זיינען ניטאָ קיין ספּרינגס און קיין מעטאל, בײויז א פּאַר הייינע נויטינע באָקעלס. ער איז געמאכט פיז העכסטען סארט עלאסטיק שטאָף {מיט ווייכען ביינזאמען קלאָטה פון אוג". צטען. ער קומט געמאכט ברייטער אום צו פערשפּרייטען די פּרעשור איבער א ברייטערען פֿלא"ן און אויסמיירען שמער-, צען. עם איז א וואלנרערבארער ברוכ-, באנר. ן קו האלט דעם נווך i ער ווערט זעהר לייכט און שנעל און. פיר אימער צוגעפּאסט און אָנגעטאַהן און. קיי; אונטערשיער M איהר ואָלט זיך ניט ביינען אָדער וװואָס איחר זאָלט גיט טהון קומט דער ברוכבאנר נאָך ריא וריכטיגע פאַדערונג. דיא פאטענטירסעוֶ {סעק'טאָנא? פּערס זיינען אזוי געמאכט זאז זיי פיטען צו יעדען סאָרט ברוך. אוז וואָס מעהר דער בחיך ווערט אויסקורירט אײין ווענינער קען געמאכט ווערען דיא י פּרעיטור אוז מעז דארף ניט ענדערען דיא בּערס. נליינט YRR אם פלאץ ווען מען טחוט איהם אַ בֿײַייבט ער אנגעטהאן. ס'איז א ברוכבאנר װואַס יײפּרינגט ניט און גײיטשט זיד ניט ארום. איהר קענט זיך ביינען און דרע הען וויפיע? איחר וילט וועט זיר דער ברוכבאנד פון ארט ניט ריהרען. ער פיט! D MY X ORI דארף. געקוועהם נייטאָג און ניינאנט אום צו האָבען די ריכטיגע נוצען פון א ברוכבאנד דארף מען איחם טראַז גען בייטאָג און ביינאכט. א סד מענשען טהיען אויס זייערע ברוכבענדער ביו נאכט ווען זיי געהען טלאפען און דאִסזְ איז זעהר ניט גוט פאר א ברוך. וועחה רענר דריעזער נייער ברוכבאנר איו א פערגענינען צו טראָגען ביינאכט ריכטיג ווי בייטאָג, די קאלינגס נאנד עקספערטען נינען פוייע דעמאָנסטריישאָנם פון טאַנטאג פריה דעס 28טען אַקטאַה בער ביז שבת אווענט 2טען נאָוועמבער, יערע געבריכטע פּערואַן זא? בעזו בען אונזער פערטרעטער און זעהז וואַס ריכטיגע ברוכבאנד בעקוועהמליכקייט מיינט. קיין טשאררוש פֿאר רעכאַנ סטריישא!. קעפּטען וו. א. קאָללינגס, אינק. וואַָטערטאון, ג, י, י-- יס--8--ס -ס -יס יס י--ס ט.ס -יס -יס ייסי-ס-יס -פ -יפ -פ יס ווערט פּטור פון אייז ערע איבעריגע האָר אויפ'ן געזיכט אויף 3 ך אימלער זיינע צייבענס. היינע םלעז i קען, איינצינע נאראנטירי 1 גךְ טע מעטאָרע אינראַרסירט i פון דאָקטוירים בעראטהונג פריו. H. MOSER ROSENBERG 182 2nd Avenue( bet. 1l 12 Sts.) Stuyvesant 9917 3 .צ .א /--ס.-6יי י-- --פייפ י ייפ י פ-ס -יטי-ס י-- סייסייפ ייס -יפ יס 90
Page 8
TTUESDAY רֹלֹרֹ DAILY MAGAZINE PAGE טעגליכע מאנאזין פּיידזש א ר ף פו מארגעזושורנא? פֿאַר די היים און פאמיליע JEWISH MORNNG JOURNAL @l N ייריש ע ס ט אג ע בלא. אע AL די װוערדע פון א מעבשעןלְ ןאיךָ יעדִעךְ מידינעיטעסיג a*m':’r:l בודיגעיטעפט און ווערט פאָ 1 גע ט אויט יעק- מעאטעריביי s דמ עד טעאטער ביהג T י\ךְגּ,,\, ווערען ש ב 20 o זייר אומשמאנר אויסצוילכענען. וואם י DR ד אויכצורעבענען וואס דא יאַחר 2 ס'איז י אי אי היגרען Q™ YNy 2 7 -י חייַהסי bt ־אי־ L 3 2 ייט ?יעיֹּויענָּךיוָיִ הא:י(\ז א\-וּסיֹּ:'יְ\יוו>s ניט געוואלט. אנערקענעי. ביאין געון פאי ז\י L אגֵו, קע:;.. :'אןוִ AN א צ\י טהי.עוִ Ty י בוםעי. ארער
קארוזא'ס מאמע האט קארוזא"ס. כ האט. פיידער נ DR געקו ע דעך לוינעע e T נאבהי אי געק יָּיָךָט רערֶ ניינצעחנטעה, יעיי’יךְ ן י נ וועלכער, ה} '“ךָ נאנצע וועלט. באצי 1 e _:‘ זיין 'שטיטע. וויפיע- ,ייְ קאר א. דער מעניט ...,-,._- 2 N עי האט L i וװערטח געויען ל A זיין קורצען לעבען א ןָ שארט בערג עבען אנגי ט JEL— מיט נאי- SR ט נאלד אוז נאך טי ט N 31M BN גאן יְיֹ, י= ן ײַ יִּןיֹּי וֹיֹּייְי איִוט לייי SRR און 1 e 1T Y ey צ e 185 D/ פאר אין איֹע :-.t ךְגּךָע־-יו\יוי עי װערם. א עט IY י Rk 3אם v B it נח טויזענד TIRONT אי L‘ ריְאייְזא אי יֹּ חטח קעוץן טי געווען. ן =ו י יִיְי\יֶוְ\יּ\פֶ צי א י= על א י וערט? דער שעניײ ;סאִן זיין קערפער צי W טעניש עדי עפ יין קערפער צוזאמען מיט"ן נ יֹידִּיַּ\? װוןיאיֹ יָײיִ רֹיּיַעי י.װײיאֹ hl 2 און “T ייּייְ ע--יְ.ו--\\ יֶגּ־־'\ו הא כו 2 זֶךעךָ באנוצט י יאויךָ“י\זָ-ג\ וואס ןיי',וֹ "y ..-‘.‘-\:..\v, 2:’ 5 2 SRR NN J' ײַיְ.יְ...\..יָּ-י“ יִּכעיֵ־ ווערען דערפאר באז ענטעז מיקיאנע באצאִ”יָייְ באצאהלט און וועלט י חר י -י י יֶקֶאר קאננע it יּיִי־י.יֶהרֹיֹי י נגע די י פאר דא א דעך טענ עדיםי יַּנָייָּפֿיַּיֶ וובוקעאום עס װ.;יֵװ \\ייְיֹּ יםגּ י b י 2 יִ י אז פעיאיָ:גּיִאיי.יװ- י-.\: דאס זְ\ייָעךְ ררייי פאר בביי 5י אדער טויזענדער ױ*\־װ: י פון ־יָיִערֹי. חע /פער זיערעם ױ“־יֶי., עדע וואס א חע AN (אדער אכט איז עט. געשאצט. אי B ’b‘ ײ lIN נֵי\יָצ\י יָוייךְ\ 1 ‘L-! ײַי: א יָי\ייֶיִ־ סיייְיֹּ־ךָי(יְי\'\ \יֹּ י';־ י -a'_u‘,‘n N Y 'afl.‘np;"“‘: ‘.L“l?Y‘f‘-‘; ו ארי י
ווי אזוי וועד, צי עד אײנעשאאן. ע י אזיי. o אבגעשאעט. י זיע' מענשען ן אזוי י M B אנדעדע ז 3 Y 5 ,‘:L’P.I ־יְײגּ ייֵיְ\ זאבען אוים ן ,“.*\;יִוֶ ויט ד א D ימסס נאנסראנע אויפ ן אח BTN 2N sy, יִ! י אחציעס פאקען איוז אקציעם 'שט אויב םןיאז יציעם 'שטויי;ען ייב זייי ריוי VK| דעם וואס דער B v אי ווא דעך באטדעפענ דע. מענש קען געבען, איז די -י ע= א ר 2 א קליינעס ;T TR RS 0 זעדן א זליינער אויב YT נאכפראקע וו גרוים איז דער SRS ks דער פּריי}ן נרו א גרויפסער ו ביי א סר ,ww; עא פר מענשען,. גרויסע מענן ען, מ עס אז ווען זייער קערפּע: YR! נאר גאניץ. קענען ער הערפּע דעם זענען זיי, אפילן 5 d פּראדוקטען D פא' 8 ט “D ךְייע־ לויי-.= |ניט קריגען. און אין מועלע S ט קריע א ן אי פיעלע יאַָהרען ארע I"..*“,','WJ,n'h N טי ריוז י דער. קערפער, אין ישוין פארעוזאונרען N ן ו קיין פונף און (סענט e B ערשט זאמאים ייוי!וי ey דף “‘\m י־.יי. ץבֶוכי גען די פֿראַדוקטען פון חע- ייְיִּ ז פון י |אוז ווערען ווערטח. מייליאנע. LT ey s 5 צו דערמאהני 98 .5 יבּ\'-אִה.בּדֵ נאכאלאל שעקסחה Y יו;ז ךעיי ךְעיֶךְ\רךָ-\ס ul)".u-u ,ךְארֹ'ט ארומַגענאנגנען ערינע, י’קיֵפּיי }װערי X נַּ-גּ-\.\ןאן!(ן פארלייפען זיינע י וווע ק וואלט מען עם אפוכן פאר פינ ואון נוונצוג סע: B פאר פינפל* "*:"“x! ג סענט ניט גענוטען אבּייֶ י -l ’l= ומזיסם חאט טעז עס ניט ביזי’ײ\יייּ ע L i o) B SR
יֶ Iy !(ייי ריי-יי!-יייי אי יע עבערינעס דעמבראנרט! (וואלט. ארומגענאנגען פאקויפען זײַנץ, ידֹרֹער װארֹי 22 NG יָּו\ יְײיצ 3 Ve י פעל י,.בּ מען איהם דערפאר Lo B .ײ.בּ.. מען דאט עס. ניט אנערז! |5 7 1 רענט ניט געװען לייז נאכפראגע.); חיונט, ווען דער הערפּע- \;יו-..יּ אגע. ון -y I 11 בראנדט. איז MY אייּ־’ e g 3 -פי -וי* 1 -י -י י וַפאר ע טע טייזענדער בֿ נ\ט כאר s g vyß o דחי נשמח ווערט מויזענ דֶער מאַ? מעחר ווי דער רערפער. בוין לעבען פֿון הערפּע- ער הערפער בוים I ערפּעה נאז שפעטער 2 ;ײיטעדַ וען -י כ- ער' א\יְ i לאנן ניסא. "‘_"‘,- e איז טוין ל ,z>-"._. ווערען ערישט רו פראדוקט י 5 י פון דע -י וו 7 l
דעד אויספוחח el י בעם ע מעג זוך זיין א גרױפֿע וויסענ", שאפטליבע לעהדע. זי טע 5ע וויסענדן e 2 N מעג. AR -י י י 2 ד ךְרָיֶעיְ R ‘TL‘E'IL"" ם -'\...'ײַ i וליכ זערטה. אבער וויפועס י בער וויפיעל א מענש איז װער |דאס וויים ניט ־עי־י־“”־־ עט וויים 2 =נ צי י i DY BT DR 2 מיע און עס וויים קי- נען נים. סN נאחניט אנאוטאצ i ;s IY) אפצו שאצען
פאַראַטאָגא מינעראָל וװאַטע נאזער הֹאֲמהאָוֹן קאַיסא 61 איסט Bוטע סט., ברוקלין ניער ט'בּ'ױרטשַׁ'יּ צוף.. 9 מעל. באַקמינקטער. 3144-8269 נאַכטעחר מיליאָנען מענשען ציהען פּאַר דירעקטע כעחאנדלונג פאר פאדקיהלונגען אונדירעקטע. מעטאָדע פון איינגעהמען מעדיצין. גיט. זיך אונטער דעם מאדערנעס דונסטיגען זאלב. -nni‘! חיצונישע. וייסעג יְי’וְ צ ־:י ײ\י־יציךָ BN YR D ־’ײיי־יי א i’ 'B.: b זאפט Dns 5 שאפט אייננעהםט ער. א ;.\-":ms שוידענעם לל א דא א. צי פאר- י L זֶ\ ייייא י 'י־ייי־ אופן בעהאנו 'ךְיּיּ\....-י. s ד 2 דערנעה איפן א פון מעַ חע; אַחן אװ::צו;-י*’יְ איין כאנר IR TP געװאַרען פון e פֿון וואנען ט פאר .t צון פארשפ, מודוען מוטעל פ S g 2% ידערער פאט י גאנציב ek אובעה דײַב גאנצער ויעלב ks T‘: o אובעה Sy aßy איצס י "ױ;'חֹח“’.ן איז דו גאנצץ יּאיְךְ-צייֵיְח- רע בעדיצונו טער פראקטוק יינגלחמינג. על מעדוצון אוינגעה 33173 13 ייי:ימ.ן -י wl3 ח דען גום ני יַ 7 2 3 AN איצט ל רמע נאבז ח רימ טע. גאכפראגען גריגיפארגרעסע ד צו בעהאט: ר ריע כע רען אוסן עי י= אוי נ זי'דִּ אריְי־־ י 1y ‘;-:r: וְ־ך.װ 1 Ko DD bRt ןפא יְיר";\::ךְ ט eAR R דע i- J 4 י רושארס גע. ST IS ערענרוג st B ריערענז מולואן דז Y גרען Bey 177 וװואָרט. רייבט שפעמער. פן o האָט גײַגר 5 טעטע !o= et יייּא וװיייֹי־ט g יי'י־ חזשארם געב esl |22 א ’"ח מידיאי י בער 856 מודיא "-‘,-’K’ קלל א פּראפעסאה. מיטמעות א ספעציא-| ליסט איון דער ווערדע פון כעמישעי ןשטאִפעךָ, האט אויסגערעכענט נארן לעצטענס, NS דער כעמייטער צוזאמענ־[ !שטעל פון דעם זינריגען מענשען איז ווערטה גאנצע אכט און ניינציג סענט. איין מאַ? עסען אום צו דערהאלטעז דעם קערפּער קאָסט אזוי פיעל, אפט מאַל נאַד מעחר, אָבער דער גאנצער! קערפּער איז ווערטה בלויז אזוי פיעל. ן אויב ראס איז פאר עמוצען א סור| פּרייז. איז כדאי צו זאנען, אז ראס איז| נאף אלץ מיט דריי סענט מעחר ווי דאס DR אָבגעשאצט געווארען פון בילֹלו סאַנרעי מיט א פּאֵר יאַהר צוריק. ער האט געשטעלט דעם פּריין פון א מענש: לוכען נוף אויף אזוי פיעל ווי פינח איז! ניינציג סענט אוז--ניט מעחה, יָ אָבער ער האָט געמאכט דערפון או| אנדער אויספיהר. TN דעם נירריגען| 51רײז פון דעם קעופּער קען מען ערשט! פארשטעהן ווי הויך עס איז דער פּרײז, פוז דער מענשליכער נשמח. LN י אזוי זֶ א מענש איז צונויפגעשטעלט פון א. קערפער און פיז נאך עפּעס. רופט מכען עם נשמה. מיט דער נשמח ווערט א מענש געשאצט אין דער וועררע פון (פונף טויזענד דאַלאר. אַחן דער נשמה דער קערפּער אליין, איז ווערטח פיבךְו אוז ניינציג סענט, העבסטענס אכט אוז ניינציג. דער אויספוהר איז, אז די נשמה. איז ווערטה גאנצע פינף טויזענד מאל?, Db MmN װוי דער קערפּער. אזוי ווייזט דער רעבנונג. און מאטע מאטיק, וװוי בעקאנט, ראוט זיך ניט אָבה. גארען, ניט זעהר קיין איירעלע וועלט אונ וזערע. ס'איז רעכט צו זאגען. אז זי איז AR און מסאטעריאליסטיט. IR עס ןחאִט שוין געדארפט קומען דערצו, אז (אזא זאך װי נשמה זא? מען דארפען (אבנשאצען ניט מיט קיין אנדער זאך ויי ינאד מיט געלר. 1 דער אמת איז דאר, או מען קען קיין |נ'שמה פאר קיין געלר ניט קויפען, זאל טען פּרובירען אוועקקייגען הונדערט מאָל? פונח טויזענר און פּועל'ן ביי דע נשמח, אז זי זאל זיף באהעפטען מיט"ז וקערפּער נאכדעם ווי זי איז צושיידט---. וועט מען עס דאד ביי איהר ניט פועלן. דאס איז אמת און זיכער. האָט אָבער יעדע זאד אויך א צווייטע IR איחר קענט עס אויסטייטשען (אזוי T אלע מאטעריאליסטייטע מענשען, /וועלכע גלויכען ניט אדער צווייםלען אין. (דעם, אז עס איז דא אין דעם לעבעריגעז מענשען נאַר עפעס א חוז דעם קערפּער, דאס וואס טען רופט נשמה, מווען זיי |דאר אלע, טאקע צוליעב זייער מאטעז רואליסטישען שטאנדפּונקט מודח זיין, וְאז אזא זאר איז יע דא, פאר דעם קערפער אליין צאחלט מען ווייניגער MY אייז דאלאר, פאר'ן קערז טער טיט נאר עפּעס, די נשׁמַה, איז מען וויליג צו צאַהלען PR דורכעניס יּפיבף טויזענד דאלאר. פֿון דעם אליין איז געדרונגען, אז די נשמח איז AT און זי איז ווערטה יויוניגפטענס פינף יטױזעכ.־ מאַ? אזוי פיעל? WD YT M |פער אליון. אוז אז זי נעהט אוועק, קען מען עם איבערחויפֿט פאר קיין געלר ניט. |קריגען. דאמאַלס העלפט KD YT {טעריּאי,־ז: איננאנצען ניט.
און טערקוויחדיע קערפערס זיינען אלע גלייך. WK M AR5 מען רעדט ווענען דעם ווערטח פון דעם כעמייטען צוזאמענשטעל פוז א קערפּער, LR דאח ניט קיין אונטערד שיער צו ס'איז פוז א גרויסען מענשען, (ארער א קליינעם. יעדענפאלם, איז עס| (אן אונטערטועד. פוז עטליכע סענט,ן ווארום דו נאנצע נעשיכטע אין דורב ”צכיט באטרעפט דאס אפולי קיין א“זן דאלאר ניט. אבער ניט אזוי מיט נשמות. װי באלד אז דער מענש האט נאַר יּ.בעפֿֿעבט און צוזאמען. טיט"'ז קערפּער |איז געווען דאס וואס מיר רופען נשמה, פאסירט. עס אפט, אז די ווערדע פוזִ{ אוא מענשען איז ניט אפּצו'טאצען. אן. וֹאכֹּע אוצרות. פון נאלח רענען דערפאר, בעצאַהלען. וויפועל איז ווערטח געווען דער מענש. [יִ’.:ענ־.םפּיער ן ער איז געווען א ענגלענדער און ןאיהרֹ מעגט עס אנגעהמען פאר AU אז גאנץ עננלאנד אין יענער צייט האט ניט געהאט בכח צו באצאַהלען װאָס דער מענט איז ווערטה געווען. ווארום יס'איז שויז אוועק דריי הונרערט יאַהר צויט זינט ער האט געלעכט און אויף חיינטיגען טאַג איז ער איבערגעזעצט זַאיז אלע שפּראכען אוז ווערט פארקויפט מעתד איון WP ציייייייי 19=19 איייְ מענשען קיבען יי. י oy 1270 דעם N\ זדאנגזאטען.. J=3 SITIIR דעדטעה אופן פין -ל. בעהאנדלען פארד -י ההדיבהען י ךְ..,יֵ־ן Aetamenanys בײ-ו- אייננעחמען מעַז ר. יחי אי 3 NV צון אונעזליז א T N זיי אדאַפּטירען -י D מוא חי אי דחי 6 אי מאַדערגע רידעדטע בע חאנח דיכ SNBSS iy זווקם ועיפּאָזדאָ- -יייי י -י יי\י\יי יבָױ־\\ו י.אןיי־ (YN 0N D)| =l7 אויננעחמען מעדוצין איז ניט בליין אי איי-ו-ײראײַ- AN -י חייאי-ר-יי אן אונחודעקאעז וועג 32 בעחאנריען יר ייי י יאר י= באד- אס דאלוײַ פאחחיחלונגען, נאָר עם מאבט אָפט קאלוע דעם באָגען. זווענדיג בלויון אוינגערובען דחי אי ויים פון אויסען קען וויקס, פארשטעהט זוך, נוט צישטערען IT פאזדויאונג. און עם פוירר י אי חיי- -יייי -יא- ey ויוקט אוו" עוויי אופנים מים אבאָל צי בריינגען אן עדלייזנג! דיױעקט דורך דע הויט "צויחט עס איווס שטויפֿקיים אי וועהטאָג" י א קאָמפּיעס אָדער א 2 ד און דײ דא פַראסײַער, אין און דער זעלביגער צויט װערט דו מעדיצירטע פארע וואָס געהם אריים דוױך דער היץ פון קערפּער, אוונד געאמעמט דורעקס און דו ענטצונדענדע לופם רעתרען. י געזונד זאַלט {איהר זיין} פון דר, ב, דיבאָווסקי Bewery, New York, N. Y S 77 המחכה לתשובה. איך דענק,. דאָס אוהר דארפט זוך ווענדען נאָבאמאָל צי דער קאַממענסוושאָן קאַמוטוע. פֿאָרלוופוג געהט צו און דזשאָיגט דוזיזעס האָסטּיטאל, 198טע סטריט און מעדוסאָן עווענון, צו באהאנד לען אווער קואנקען פֿוס. צי איהר האָט פארלאָרען פונפיאון-צוואנציג, אָדער פימציג פּראָצעכט ארביוטסיפעהוגקייט דורך אייער עקסידענט, קאָן מען נוט זאָגען אַחן א גרונדלוכעך אונטערזובונג, טראוב. אוהר האָט רעכט, זוו דער ענטפער איז געדריקט אוֹז ער זינלאָז. דו צוויו-וועטענדע האָבען געפרעגט צו דר. דוי באָווסק! איז א דאָקטאָר פולאָזאָפיע, א שריובער וואָס געברווכט דעם נאָמען דאָק מאָר אלם "פּען-נאַמען", T טאקע א מעז דוקעל דאָקטאָר. מוין ענטפער און געווען דאָס דר. דובאָווסקו איז ניט א דאָקטאָר פו- לאָזאָפוע, נאָךר א Bּראקטיצורענדער מעדוז קעל דאָקטאַר אָדער דאַקטאָר מעדיצון. װ’, דער ענטפער איז געדרוק2 געוואָרען לעזט ער זיך, דאָס דר. דובאָויסק! איו נוט א מ;’־קַ דוקאל דאָקטאָר, נאָר א דאָקטאָר מעדיצין.| אוא ענטפער איז נאטירליך אן אונזין, אָבער מאלע וואָס עס קען פּאסירען מיט אן ענספעך פון דער צויט ווען ער ווערט אַני געשריבען ביז ער ערשיינט און דרוק. און דו מעהרסטע פעלע, אזוו פערזיבערען דו זעצערם און קאָרעקטאָרם, ווערט דער ;יביּ.'־’ פער אויסגעבעסערט, אָבער אמאָל פּאסירט, דאָס ער ווערט אזוו גקענדערט, דאָס ער. זאָגט פּונקט קאפּוור פֿין דעם, אַס דער שרייבער האָט געוואָלט זאָגײַן, א פרעמדער אידענע אין העניע וואס װועט טהאן ז' וועט חתונח האבען מיט עפעס א פרעמדען אידען א נױוי? געהט איהם דורך גיין לוום, איי װאָס וועלען מענטען ואָגען? ךָואִס קענען זיי זאָגען, אז TS OT איז ער. און ער ווערט זיכערל אז די מנועה איז זיינע. עס טחוט איהם אפילן N דאס הארץ וואס איבער איהם ליידעט העניע. אָבער העניע איז דאך ניט קיין מאנסבול. אויף איהר איז נים הל די פצוה. און אוהם בעפאלט א פרייל; איצט זעהט ער ווי געטריי הענוע איז איהם! באטש דער חסרון איז דאַך PR איחם, פונדעסטוועגען פאלט אוהר ניט איין צו פערקאנגען א גט. ווען ער T BN ניט געטעהײט וואָלט ער ארויפגעגאנגען אויף דער בימה און וואָלט אויפסגערופען בקו? רם זייט וויסען אידען, אז די מנועה פון קינדער האכען איז איז מיר! איך בין דער שול?דיגער! דערפאר... איהם ווערט גרינג אויף דער נשמח, עם צוזינגט זיך אין איחם. און אין דערזעלבער צייט זיצט העניע אין קואָם. זיצט א שווייגענדיגע. קוקט אויף איהרע ווייסע הענט װאָס ליגען אין איחר שוים און דו מחשבות פּייניגען איחר! איז ער דען ניט גערעכט וואס איז טאקע דער תכלית פוז מענטקיוכען לעבען 7 מען לעבט. מען ארבייט.. צוז יועב װאָס פאר וועמען? און ס'איז דאַר טאקע א גרויסע זינד אויך. און זי זיפצט טים א שװער געז טיטח: איז AN נעבעך ניט שולדיג. ער ליידעט געבעך צולועב מיר. אבער וואס זאָ? איך טהאַן NI SR BN DY lIN DN שׁווער, T B ארויס א תחלים, וואס קיגט שטענדיג צווישען די פחורות. טיישט אויף. שלינגט די טרעהרען אוז זאַגט מיט א וויינענדיג קן? תהלום העלף גאט אין הימעל ok אר י לאנג האט העניע געוויינט 4 זי חאט עס אליין ניט געוואוסט. PRI IR תחילום זאַגען, האָט זו פארלוינט ביידע חענד אויף'ן "קאנטאַר", האָט איז זיי בעהאלטען דאם פּנים אין שׁטול געד בלופּעט. 13 א אידענע פון אWD IN וועקב האט בעמערקט: ס'אטז שיון שטאדק פינסטער, אומעטום ברענט M פייער, און ביי שמשוזזלויזעד'ן איןז געז וועלב איז פינסטער כאטא זי טיה שטעחט אַפען. איז זי צוגעתומען. אריינד געשטעקט דעם קאָפּ העניע חעניע הא? האָט זיך העניע א צאז פעל געטהאָז װוער איז ס'איז איך. כ'האָב געמיינט קיינער איז ניטא. וואָס זשע זיצסטןו און דעם פינסטער? מ'צונד שוין אַז פייער. ס'איז גוט וואָס ס'איז פונסטער NN דו שכנה זעהט ניט איהרע פערוויינטע אויגען. זי האָט די אויגען שטיל? אויס געווישט. געפיחלט. אז עפ איז איחר איצט גרינג. אויפף'ן. הארצען: ער איז דאָך איחר אוא געטרייער. אוא פרומער. א נאטספארכטיגער, אוז פונדעסטוועגען. אין הארצען געחט אייף א שטארקע בענקשאפט. זי צונדט אַן פייעז און ווארט אויף איחם.. VIR BN האט זי געז ווארט אויף איהם די ערישטע צייטען ÜB דער חתונח. דערנאך פארמאכט זי די קראם. PR DAY שטוב ווארטעז אויף איחם. IN שטיטוז-לייזער קומט שפּעטער אחיים, זיינען זייערע ביידענס פּנים'ער ייכטוג און פרעהלעד. ביידע פוהלען זיך שטארק גליקליך, קוקען איינער דעס אנדערען אין דו אוינען אריין מיט גריים פועבשאפט. מען עסט וועטשערע צוזאד מען אוז מען שמיוכעלט איינער צום אנ דערען מיט. ליכטינע פנים'ער. אלע טראכטונגען ווענען קינדער זיינען TIN יעווישט. ביירע. ווייסען איינם: ס'איז זײי ניט אויף. דער וועלט. vy אזוי האָבען זיי געלעבט איז זיך 235 געהאט אחמת נפיט. איך וויים ניט: לעבען Ut נאָב? מכתם ניט. כ'בין אָבער זיבער: ביז דעם לעצטען טאָג פון זייער לעבען איז יער לועבשאפט ניט געמינערט געוואז T v s האָכען זיך אמת'דוג ליעב געהאט. THE JEWISH MORNING JOURNAL—- דער מאָרגען דשורנאל=. ןע\י כל ן ע וען ענדערען מענשליכע רו עג כע ראסען דא זוזישירזהזירזת-יייל o 'w-vm‘ י h ע י י י יע. י -בּ.;ךָ,;-.;זְגַּיִיַ;;יְ:בּ.-\זֶ,כָּ;.,-יְנָּ:\\יֵךְ.;.ךָלֵ& יע. ט2 e R װיֹּךְיֹ’יּזֶיָיֶ'י%’י? י 2 כ -י L “יֵיֹ(אגֶ\\\וְ;,יָּ\&לֶ צי -י י. י י. :־יָיֶךְ:ךְ:;יָ,;,;,;יֶיֶיֵנֶקַ.\נַ;;וָ:נֶ;;יְ\יִּגְוֶ;קַנָּפַיָּנַּיֶ:ךְ’יָּ;-קֶ;יֶיאֲ;יִ:יָךָ:יַּדָּ*\יֶ:יּ, 9 י י י י י. b ";‘;';s‘,«‘“\»/3 3 י ייע י- -י }‘g;i\"\gk“ w\* א יָּצָ\פְּױשֵׁ;יָיּ יטר -י יי י PRI e אי י. יי 1 יֶיֶ\\יֶךָנָצֶיַּ\יֶ S (??-3‘5(:;(« 4 יָיֹּ X ךָיָּיֵלָּגַלְ“'#יֶנַּ:שׁ 3_ כְ{יּילֶייְךְ I &ךְקַזֶדִּנָּ%שׂ%גַּכָּ” צשְ”יּ\ו "'-5:-"-Iw-fx‘;::-‘)i:;_.?i:_;};:;‘gfg:;?: י יע ע יל י א י י י ע -י י י י י א =Y אר ן -י י. י י י י י י -י א ר ר י IR ¢R SR R R SRR -:‘;.v:-,':-;:553,3\::3:;5:_:5%_2:&: '';.יּיֶוְיֶיְייְ;,יֶ:'::יַךְ'ךָךְיִ:יַ;יִ:יּיָ:גֶךְךְיַ-יָ.ךָו':.י יֹ;זָלָּבַיּיֶךָנָּנ ייע G el י -י י י -יAR R e »%_i;:§‘i\':-‘.:;':iw“‘,_':_.._\..*_:;g;'('q:'.-ai;.;,\_, SbR fi"&»’y%’ifizfi?ffi%;s:',:;; י י א אֱיֶעֲיָּײ, א 9 י י -י י -י ״לבֿ”פַּתֶּ sl e PG T י ר י י י י י -ײ אי י י י יעי י י ־י;יּ,:פֿֿ:יָיֶ\ךָיַנֵּ טאנ s י יָּמֶײעֶ;\כָּ\וֶ(\\גֵזְיֶג&יָ,יּי י sפָּנָּ> -י י י ן S P :&3:"""(‘3“z";'.‘)‘::?‘i‘::55-‘-'n"‘-::f’f-’fi::rE:E&:?:Er.:;;,:;;:j;;:;;» g .י??:יִלֶ-ךְ\'ייִ.-,.יּיִ:-., X S OB GO SRR "m"y‘:‘\‘Qfi"“"3”5511":‘5"‘5"2*»:?.:»::»':.-:-:A:;.;A_,;.vv:.;. g יי י י ייָיֵיַּיֵבֶּנֶיֶיֵיָיֶיֵגֶבַּנָּ;יָּנֶיֵזֶפָּ:וֶ;גֶי..ײךְיֵשִׂיָיךְ-.;,.:יֵיִגיּקַ;;זְקַ.לִזְקַגְ :יי יPO T יי י י י י י. צָ%יֶיֶיְאֱשׂזֶיָ י א י 2 יּבּיֶשָנָּדָּ’יֹ“ מֶיָ?יְ\"פּ'בֿ\בּיֶ#\ o NN י א TR TR S SRR SR gl \:\,,55;3;,‘,:;}_,:.‘,;é}._:%?0— AL אר .gS e N ‘v{?fim י י י י -יי -י שײַ אי אי א י ן «,"%'f e אֱ'בֿ\בּצֶשַׁשָׁי יֵיְבּיֹּפְּ“?יֶוְיָיּלֶבֶּ\צפֶ\יֶ N יעי &גּךְײיפֿֿ\#יּ”צָ?יּ&פפָּפֿֿ 5 לֹקְ”פָּ ייע ד י י י י לֶ\זֶ\שׂיִּפָּוֶ 2 R אי R Fam ט e e שֵׁ SRR ESp e.- e i %s:E?E?E?i.’s%}:iéfifzéi_'_éé;; s 5י R e אציט י. 4 היא א י No 3עי L s :iiiiiZés§§§§f§f‘§§fiisiff:éfz.f'iiigg_;;;_3’s‘*‘ קא e G «?tf:‘gg{tfig" נ 1 ךָךָ;,ךְ-;.;;יֵ;:זְזֶ;יֶיֶ.;;ךָ;פֶנַּפֶדֵ;צָפָּגַּ?.נָּ;גֶ:יַפּיַּ;,.:בֿגֵפֿ,בּיַּבּ:';.פּפּגֵ.יַּךְ.יַלַיּיַיֵפַּ:;;:. ייע י ע. ד י אע א. י. SR e e י -.:יַ'יַ:.,.:יְ־.'י'יבֶּ;פֿֿ’.יּ,י.\;יַיַּיִּיְבֿ־יּ)נָּ?יִבֿיֹּבֿ־::ךְ.יּ.גִיֵבֿבּנַּיְיֹ.;:פַּפֿֿבֿ:יִּ’בֿבּבֿךְבּ?'בֿ-בּ?יֵ-בֿךְךְזְ'”?יְיִיֹיֹּיֶפֶיֶ”'ךְ'*נֶ"יֶךְיֵ’א:'י e ר א י רי. o זִיֹּ'-'לֶ;־יּ-'יֵ:בּכֵ;יֹּבּוְיֹךְיִךְבֿבּיּיֹיִ?בּ?יֹּ?קַבֿיֹיֶבֿ*יֹּבֿךְךְיֹיֹּיְיֹיֹּיֹּ*יֹּ'יְיהֶ־יַייֹּיֶיֹּיָּ:'יֹּ""'יְ־יִּ':’יָּצֶ'יֶ:יֹ'פֿֿ\:*יִּ" י י 6 יעי e e e G B g 2 2 ןיי י. e Sg י בֹ\בֹ“שֵׁ 4 תּעֲ;יְלָּגִחֹבְיִזְצַ#יל י י. אי עא י י יעי י י י י י י עא א :‘\V'*“;a\(;a,\)fi% 2 כ-. ציע ןן ג'לְ.יּ:.י:)יֹ\\’צֶ'.'ויֹּיֶ” L s אכר יע-יעי 5-ע e e"5 BN יייבִ;לָפֿֿ.יּ:;,גִ,:-י,:יּ:.־:::,יֵ::בֿ:יְ,יּ:.יּךָ::יָּ.:.י;:זְ:'יּ:ן:־ -י TR ן גֶ\.יֵי־גְגִ,\:ךְ’,לֶ*י’יְכּיִיֹּ*/זְ י-:'יַ:יּ\יְיִ."י־:-\ךְבּ־;;*.יִ."־,י.“קַיּ־.,בֹבֿ:'יּ:ךְ-:זֶ, טעט 5 י 2 י י י עט קי יע י א י יר י. -י י י י י יי 0 יךְ:יְיךְזְ-:-:יִךָקַוֶוֶ;,יּ־ A P 04אי ןיע 7 -י ךְךָ’\“פֿֿשַׁגּיּגּ S ייע 2 ייְיַיֵ;יָלֵ \סֶגִסצֶשַׁ%יַּתֶּ\\ 2 B e א. R אי ן e .Sלפי י G Fooan M o אי י. -ײ 2 5 s י פֿֿ\ייֹ! T י B צ יר. י י SRR e 00 ני{,ן- 2oy S אי ייי י ן ;2על .SN BN אי א י R 3 ייע R אע s %“33\‘"‘“ י י י י י. י e פֶיבֿ\ץ”?בֵּ,&ילֹ ל אי י נֹ י י י ¢אי י ייע ט e O י. י e A י י י י. תּוֶיזְ;&לֶלֶלֶפֿֿגַפֶיֶגַילֹבָּ” יע י יאיי-י יי L s i ¢-יsיא BN .4 I GG י= י פֿ*%אֱצֶךָ)בֵּגֶפָ פּ\יּ“'יַּ\ טא עאע י י י דח. יושאבורא נאגויטי, א יא i D נאגוצַי, א יאפּאַנעזישער וואסעג י e i ּער וואכענמשאפטסמאן, זאָן האָט א געפונען א. מעטארע רורך וועלבע וואבענשאפטסמאן, זאגט, אז עך ער קען, זאגט ער, למשל, מאכען פון ער הען ענדערען מענשליבע ראכען חייטען נענער, אדער פון א נעג פן אPR K S oo 23960 פון א נעגער א וויוסען ביעניט! גנער. א שווארץ סען מענטען און פעדקעחחט אברים: YN ווייסט? ער פארטפּועלט אפשר זיין וועלט WD מלמד געהט זיך אוועק. און שמשו;-לייזער בלייבט זיצען ווי א דערי הרג'עטער. ער M T BB ער וואלט געזונקען אין חיעד. װאָס זטע? וואם קען דערפון ווערען? זיף גט'ן מיט ןהעביעז? R M דאם מעגליך איז מולא װועט ער איין מצוה ניט מקיים !זייז. ער איז אפילו גרייט אכצוקומען אויף יענער וועלט. אָבער וואס קענען מענשען זאַנען ס'איז דאָך א דיז נאָך צעהן יאהר דארף מען זיך גט'ן... וועט מען זאגען. און מען זאגט מסתם שמשון לייזער איז פּשוט "פארכליאפּעט" אין זיין אשה, פּשוט א בע? תאוה. זיצט עד אזוי װי ער וואָלט זיך גע טרונקען אין זאָרג. העניע קוײַט אריין. זי איז נאך נאָר יונג. זי קוײט אריין מיט פרעהליכקייט און ליכטיגקייט אויף'ז פּנום. אז זי דערזעהט שמשון-לייזער'ן, גיט זיך איהר א רים אָפּ אין הארצען. (די פרעהליכקייט ווערט גלייך אויסגע ןלאִשעז. די שרעק ווערט גרויס איז אוחרץ יאוינען, שמשון, װאָס איז עפעס וואָס זאָ? זיין ?---און ער קותט נים אויף איחר: ביזט אזזי פֿארזאַרגט, פארזאַרגט? מען איז דאַר א איר. זאָרגט מען. ווארום וואָס וואס DR |דער תכלית פון מענשענס לעבען 4 מען האָרעוועט, מען ארבייט. אוֹן... ן ער ענדוגט ניט. ער דערטרעקט זיר פאר דעם אליין װאָס ער האָט נאַר װאָס אין זינען געהאט. ער גיט בלױז א טיעפען זיפץ און קוקט אלין גיט אויף SN ביידע בלייבען שטיל, בויי ביידען קי מען די הערצער, איין 'האר'ן פארישטעהט דאס אנדערע, נאַר מען היט זיד א TN ארויסצורעדען. וועסט דא בלייבען, העניע כ מ'וועל בלייבען. וְ און איך וװעל צעהן איק בית. חמדרש אריין. זאוין צייט צי דאוונען. ןמבּחה. ד י-- געח. י i %k %k 4 אין בֵית. המדרט איז נאך ליכטיגלעך.. שמעוןקלייזער. זעצט זיך אוועה אין א. װוינקעל.. זיצט מיט g שווערע /מחשבות און על זיכט זיח אזויסצו-| הרעװען 7 און אפשר איז און מיך די מניעה? יזיכער איז דער חפרון R מיח! וואס דען העניע איז דען שולדיג אויב יאווי וואן זשע איז דער יכל פון גט'ץ זיך? וואָם װעט ער חא אויפטחאן NNy בכלל DAY הויסט ער T DY גט'ן מיט העניען װאָס זשע, ער Dl איצט געחן און חתונה האבען מיט עפעס פ ן יּךְט ײ: חי י י ואַנען געהא? DAY I aoy 5 e e e ee e T קיי oאאf י= o e _"f:f... 0 .י 2 B '-'ךְאַוֶ.יּיּ”'פּ; 3 אי י 2 אף פ י יעי שְׁ?וֶגֶ\%” 2 4 אי י י צַיֹּ L3 S o BS פֿֿ&יָּו אי 3 פ א עט קכ. אי י א עט. י ,י,, R SR 8 R T e B W b י אח א 2 י 4T אי ר י 8 אי 5.- יLo Pt י== e eSBB R R oN אןייעיייאיאי -י טי יאי RN R י אי י. פ ןי איל י 8 י א ן דיע צי ר דיל 5 י י 2 י: -י ט e א מ R R א י oסח פ ר ע. בֿ־.ךָכיִ R גּ\’יֹכ”יֹ צא 980 -י Y י R Nl AT e T W ן -י g א י י SN י י י -.ךְי.זְקַגָזְיֵ;יֵתּ %;;וֶשָוֹיֹ 2 דיע א אי א י א "י- ח RLR T i s אי י י-י-י. יא e s \מֹוֶגּ’\ א אי אע אי אי יB s e אא א א א b פָּ” י י א יל פ. י el e Ae תֶּ'“גֶ/'־“ e R O AN 7 אי B g ;יף- *א ן טא טי “N oAR R W Q:'.L""" IN--4- י!e י אמפע עפע ייע י י עי קוטװבָּןרז ע באר”:י־\.,, '.ייָבע -י י י י י י י י ן ע א י י י י י י ף V) 3& י י. -י י בעױײפֿבּיייַא;נִען י -ע- י ט י י י י. קא י י ע א י י י א א י 4 5 י ייע י pant MR i D ןי ן אַנרייבען און עס צינדט זיך אָן... פאר", רייבערט מען און מען צושמועסט זיך, ן שמשון-לייזער ווערט צוגעלאזען צו לווזער מלײַר אייער הוסט איז געווארען שטאר-, {חֹ'.צ.י... זעהט אויס: לערנֶען מיט קונ דער און טאקע א גרויסע מצוה.... אָבער פאר'ן גוף איז עפ פאָרט נישט גים. חא -י מולא... l מען רערט פוז ארומיגע פּריצים, פון יונגע הבואה-סוחרים. וויפיע? אשטייַ גער מיינט איחר פארמאָגט הענעך SRR יעס אוודאי די גאנצע אלף קערבקאך?. איחר זענט א מלמר ר' לייזער ער פארטאָגט מסתם די גאנצע צעהן טוו. זענד... ער האט דאָך צוגענומען די גאנֿ צע ירושה... זיין ברודער נחמיח... אי דאַר נאַד א אינגעל... וואָס פארישטעהט. א אינגעל אזוי די גאנצע עשרת אלפים NN מיט א סמיטשיק נאָך... און פונדעסטוועגען איז ער קארג. יוי קורח... ער גיט דאַך במעט קיינמאַל קיין נרבה נישט... א קמצן איז טאקע זעהר א מיאוסע מדה... און דער הטיי איז א שטיק קל אויך... ער פאהרט אפולן. ךָ.ײזַ קאצק... DR אפילןו א שטיקעל חטוב בוים רבי'ן... מולא א גביר... װאָס. Y DN נישט א גביר א גביר מעג. דאך אליץ... מעג עובר זיין כל עבירות. און גארנישט. NN אזוי רעדענדיג. כאכט זיך קי זער קנייפּער פארגעסען, אז שמשוןזליו זער האָט קיין קינדער נישט. נעהמטךָ נאַכזאַגען א שטיקע? תורה פון קאָצִי, TP ן "ואנו MR RINT 7Y 3N דעס די גמרא: "מו שאיז ל?ו בנים נקרא. מת". ווער עס האָט ניט קיין קינדע-. איז גלייך װי ער איז געשטאָרבען. האִטנֶרעיִ רבי געפרעגט: פאר אס זשע 2 ע און אזוי האָט לייזער קנייפּער גֿעז. נומען איבערואָגען די תורח, האָט. דער. ביי אונטערגעקרעכצט מיט פרומקייט און. זיך ניט געמאכט זעהענדיג ווי RS לויזער'ם פּנים ווערט בלאס ווי פּרי'יִיָיר.ן אין זיינע אויגען בעווייזט זיך א' רי. סער צער. ד 2 WD מלמד ווייסט. עס באנץ נוט. נאַר ער רעדט געלאסען אז א מענש האָט ניט קיין קינדער. און ער לֿעבט פארט. מיט דער איח איז עס דאָך בלויז. פון תאוה ווענען.., קיין מצוה איז דאר דא ניטא איז דאד דער מענט א רשע. און דאס ווייסט מען. דאך: "רשעים בחייהם נקראים מתים" רשעים בוים לעבען ווערען אנגערופען. טויטע. S שמשון לייזער לאַזט ארויס א קרעבץ.. ער פיהלט י א שפּיציגע פייל אַט אריין אין זיין הארצען. עך. וועהט אזש. צומישט און דערפיהלט א שרעק אין אלץ א גרויס ע ליעבשאפט א בילד פון אמא? פון ב. עפֿעלבױם ביי אונז איז שטערטע? האָב איך אמאל? געקענט א מאן אוז א פרוי. זענען ביידע געווען זעהר פרום. גאַטספֿאָרכטיג; זיך אָפּגעהיטען פון קלענסטען עבירה'לע און מקיים געווען יעדער מצוה.. T3 איין מצוה האַבען זיי נישט מקוים געווען. די טצוה פון פֿריה ורביה---קיין קיג-ער האבען זיי נישט געהאט. אין געווען איז עס דערפאר. וואָס ביירע האָבען זיך ליעֶב געהאט מיט א גרויסער ליעבי שאפט. וויים איך נישט. צי זיי לעבען נאָך. מסתם זענען זיי שוין ביידע אוועק פוו דער וועלט און אזוי ווי קיי קינדער האָּי בען זיי נישט איבערגעלאָזט, זיי זאַלען זיי געדענקען, װעל? איך זיי ראַ דערכאָהה נען... s ע ד דער מאן האָט געהייסען ישמשון-לייה זער און די פרוי האָט געהייסען העגיע. גערופען האט מען איהר העניע שמשוןז לויזער'ס און איהם שמשון-לייזער העד נוע'ס.. געהאט חאָבען זיי א "דיסטריז בוציע" געוועלבעל, װאָס איז געשטאנען PN מיטען כארק. האָבען פארקויפט גארשידענערליי טיטונען און פֿאפּיראַז סען, מאכאָרקע אוז ביבולע-פּאפּיר און געצויגען זיער חיונה דערפון. דער מאן איז געווען א הויכער, א דארער מיט א ריהרעוודיג פּנים און א קלֿיין בעררעל, וואָס האט אויסגעזעהען צוגעקלעפט צו דער גאָמבע. די באקע: זענען געווען קלאהרע אוז די אויגען לעד כּעדינע, גלאנציגע און פארטראכטע. איז. ער איז שטענדיג געווען פארנומען אַרער מיט דער וועלט מיט שטעהן אין געז וועלבעל? און ווארטען אויף קונים, אדער מיט יענער-וועלט מיט דאוונען, לער נען א בלאט גסרא און טראכטען פון גאָט'ס חסדים און וואונדער. העניע ויי דער איז געווען א מיטעל-געוויקסיגע, אביסעל א געפּאקטע, מיט א קלאָהר קיו" לעכריג פּנים. זי האָט געהאט גערויטעלי טע גלאטע באקן, שווארצע גרויפע אידוז שע אויגען, נור געקוקט האַבען זיי מיט, אביסע? שרעק אויף דער וועלט. ס'האָט. אויפגעזעהען, אז אין דער שטיל? שרעקט. זי זיך פאר אן אומגליק, וואָס דערנעהכ־\ טערט זיך צו איחר. נאָר זי שווייגט עם. aß איז שמשין-לייזער געונען שטענדיג פארנומען און קיין צייט נישט געהאט, צו טואכטען וועגען דעם, װאָס ער וואוינט שוין מיט זיין העניען פופצעֹהּךָי יאַהר און קיין קינדער זענען. נישטאָ. די ערשטע יאַהרען האָט ער וועגען U3 DY טראכט.. שטארק געטראכט. געווארט און רוהטער, א צופרירענער פּרנסה ברור האָט ער אויפגעהערט פון דעם צו טראכ טען. האָט אפילו אין זינען געחאט נ י ט צו טראכטע!. אָכער וויי? ער האָט נישט געוואַלט טראכטען, האט עס איהם אייף כהכעיס דערטאהנט. ס'האט למשל אווי געטראפען שמשו;זלייזער איז זיך געזעסען אין געוועלב, קיין קונה האָט זיך גראדע ניט געוויזען,. איז זיך געזעסען אן אויסגעז געהאַפֿט: אטיאט... נאר מיט דער צייט השם פעהלט נישט. און אין שטוב PN ריין און ציפטיג. עס שמעקט מיט ריינז קייט. און העניע איז דאך א גרייסע בריח, טאקע אן אמה'ע אשת היל. קאַעט זי עפעם אָפּ, פארשמעקט עס דאָך די שׁטוב. איז וואסיזשע פעהלט איהם 7 פעהלט איחם טאקע נאונישט. זיצט ער זיד טאקע. פאררוקט דו הענט אין די ארי בעל, זינגט זיך שטי? א ימים נוראים'דיז גען ניגון. גאָט צי דאנקען. מען האלט שוין נאָך י ימים טובים אויך, אוז זיז בער איז ער, אז מען האָט זיך אוֹיסי געבעטען א גוט יאחר. וואָס איז שייך 4 אז קינדער קומען צום טאטען. טחהוען חשובה און בעטען מחילה, איז דער טאז טע געווים מוחל. אין דרויסען שמעקט MY מיט הארבסט. די זוז שיינט נאַך אפולו. די טהיר פון געוועלב שטעהט אַפען אין מארק אריין. נאָר עס פיהלט זיך שוין א קיפֿקייט אין דרויסען. און ער זיצט זיך און טראכט אז גאָט העלפט איז דאך אוודאי גִיט.. אָט זיצט ער אַחן זאָרג.. האָט אפי-, ק בײיטאָג, געכאפּט א. דרעמעל... אין| שטוב פעהלט גאַרנישט... אבער איז דערפער דארה ער נײטט געהן י אנז דערע... פארקעחרט מען קומט פון די דערפער צו איהם אין קראם אריין. און העניע! א קליינינקייט זיין העניע! זי איז דאך אן אמת'ע יפת תוא-... איז טאקע נוט. און מעחר טראכט ער נישט. אבער! דא קומט אריין אין קראם לייזער מהמר, וועלכען די קינרער רופען לייזער קנוי פער. פארוואָס קנייפּער גאָר פּיטוט ער האט א טבע צו קנױיפּען די קינדער, DN דוקא אונטערען טיש. אוז או ער גיט א קנים דערזעהט מען וילנע און קראַקע פאר די אויגען... עם פארגעהט ביים הארץ און זיין פּנים בלייבט רוהיג ווי ביי א נזלן. די אייגען זיינע זעהט מען נישט, מחמת לייזער קנייפּער, טראַנט אזעלכע צילינדעריגלעזער, א.ן מען גיט א קוק און זיי, זעהט מען נישט, קיין אויגען נאָר טיפע זילבערנע, שמאַ לע היילען װאָס ציהען זיך אוועק אַח ן א סוף... לייזער איז א גרויכער רויכע', רער. ער הוסט און ער רויכערט IR חפסקה. איז ער איצט אריין צו שׁמטוז-| לייזער'ן קויפען א פּעקעל טיטון... איחר וועט יר געבען אי פעקעל| "עקסטרא"... "עקפטרע" איז דאָר זעהר א שטארקער טיטון איז איך האָב ליעב שטארקען... שמשון-לויזער פארפיחרט מיט איחם! א שמועס. ס'איז NN DR DR האר צען ווי? ער אביסע? שמועסען. פרעגט ער: שׁוין צולאָוט די קינדער יֹ,יי־’ זער? וואֶם דען ס'איז דאך MY באלד נאכט.... און איהר ווייסט דאָך די ערשטע וואָך פין זמן איז מעהר א PPRD Y NRME באמת לערנען... l 2 3298 8T VN DRt וואס דֶען ער האָט קיין צייט ניט זיצט מען,. לייזער קנייםּער מאכט אויף דאָס פּעקעל טיטון. רייסט אָב א שטיקע? "ביבולקע" און פארררעהט: דטרלאנגט דעם. טיטון שטשו;ילייזער'ן און יענער דרעהט אויך. לייזער רייבט אַן א הא?בישוועבעלע. שיין אזא טבע ביי איהם: די שוועבעלאך שפאלט ער אין צווייען. מען קען מיט א האלבס אויך צוליב געלד האָט א פרוי שׁווער כאליידינט איחר שוועסטער; איצט כעט זי ענטשולרינונג פון חר. א. קלאַרמאז ווערטהער דר. ק?אַרמאן. פ מיט אכט יאַהר צוריק איז ביי מיר געשטאַרבען א קינד נאר א שווערע אפּעראציע. איך בין דאמאלס געווען אין א גרויסער נויט, האָב איך געז באַרגט פון מיין שוועסטער, אן אלמנה, הונדערט מיט פופציג דאלער. קורז נאך דעם האָט זי ביי מִיר אַנגעהױיבען מאַהנען צוריק ראם געלד, און י איך האָב נאַך דאָס נעלד ניט געהאט איהר צוריקצוגעבען. ווערט זי ברוגז, אוז שיקט מיר אריין אן עננלישען לעטער. אז אויב איך װעל איהר /N ניט ארויסשיקען דאָס געלד, וועט זי ארויספאַרען צו מיין קינר'ס קבר און וועט עס איבערקעהרען. און וועט שרייען צו מיין קינד, אז פאר איהר נעלר איז געווען זיין. "פיונערא?". ווען איך האב געקראַגען דעם לעטער ביז איך געפאלען אין חלשות אז מענשען האָבען מיר קוים דערמינטערט. איך האָבֿ געשריען און געוויינט. אַכער דאס גאנצע געלד D3 TR N געקענט צוזאמענבריינגען. ביז א איטאליענערקע וואס איז געזעסעז נעבען PR D שאפּ האט מיר אױסגעבאָרגט דאָס איבריגע. און איך האב דורר א קאָזין אָפּגעשיקט דאס געלד צו מייז שוועסטער. איצטער, אכט יאַהר י נאָך דעם, שיקט מיין שוועסטער מענשען צו מיר. אז זי וי? זיר איבער בעטען מיט מיר. זי זאָגט אז איהר געוויסען פּלאגט איהר זעהר פאר די קריינקונג װואָס ז' האָט אונז פארשאפט. און בעט. מיר זאַלען איחר מוח? זײַן. אָבער איף האָב קיין הארץ ניט דערצו, וויי? זי האט מייז טויט קינר בעליידינט. האָב אי מיט מיין מאן באשלאַסען צו פרענען אייער. מיינונג, צי דארפען מיר איחר מוח? זיין אדער ניט. די באליידיגטע שוועסט ער. דאָס איז באמת זעהר א שווערע באליידיגונג, ניט אזוי געגען אייער טויט קינד ווי געגען אייך אליין, די מוטער פֿון דעם קינד. י געגען אייער טויט קינד האָט זי קיין זאך ניט געטהאָן זי האָט גאַר אייך געסטראשעט, אז זי וועט עס מהאַן און, צווישען אונז ריידענדיג, וויים איך ניט אויב זי וואָלט געהאט די לבכות דאָס צו טהאָן. אָבער געגען אייך האָט זי זיך שווער פֿארזינדיגט, ווייל זי האָט אויפגעריהרט די צו-וואונדעטע האר'ן פון א טרויערענדע מאמע, בלויז צו קריגען װאָס גיכער איהר געלד צוריק. צו פֿארשאפען אזא צער צו אן אונגליקליכער מיטער, און דערצו נאַך צו אן אייגענע שוועסטער, איז א מורא'דיגע אכזריות. האָט איהר גאָט געשטראַפּט דערפאר. שוין אכט יאָהר װוי זי ליידעט פון איהר אייגענעס געוויסען און געפינט ניט קיין בארוהיגינג. איהר האָט א ריכטיגען באווייז אז זי ליידעט דערפון, ווייל ווען זי װאָלט ניט געלימען, און איהר געוויסען וואָלט איהר ניט געפּלאגט, וװואָלט I כנַט אָנגעשטעלט קיין מענשען צו בעטען כי אייך, איהר זאָלט איהר מוחל זיין. ווייסט איהר גאנין גוט, ליעכע שוועסטער, אז מוח? זיין א באליי דיגונג צו איינעם וואָס האָט אויפריכטיג חרטה, איז א פיינע אידישע מידה. י אויב איהר זאָגט איהר אז איהר זייט ניט מוחל, פארמעהרט איהר איהרע ליידען, איז דאָס אויך אכזריות און אויב מען בעצאַהלט מיט אמזריות פאר אכזריות איז דאָס מיט א זינד פאר א זינד. איז -מיין מיינונג, אז איהר דארפט לאָזען אייער שוועסטער זיך איבערבעטען מיט אייך, און איהר זאָגען אז איחר זייט איהר מוחל. שטערען דעס שידוד ווייל כלח איז אַרים ווערטהער דר. קל?ארמאן. מיר זיינען די עלטערען פון א באי וועלכער איז א. יונגער לאיער און פארריענט נאָך ניט גענוג זיך אליין אויסצוהאלטען. מיר זוינעז ניט רייד, אָבער אויך ניט אָרעם, lIN מיר זיינען צופרידען איחם צו העלפען. איז ער אָבער פארליעכט און א מיירעל פון נאַר ארימע עלטערען אוז ער וויל? חייראטען. מיר האָבען גאַר ניט גענען דיו מיירעל. אבער מיר פרעגען, ווי אזוי וועט אונזער זוחן קענען סופּאַרטען א פאמיליע, ווען ער איז נאָרּ ניט אימשטאנד זיך אליין צו סופּאַרטען פארלאנגט אונזער זוהן אז מיר זאַלען איהם העלפען אין די ערשטע פאר יאַהר נאר דער חתונה. מיר װאָלטען דאָם פועלויכט געקענט מהאן. אָבער מיר דיינקען IR דאס איז ניט ריכטיג, אז א יונגער כאן DAY איז נאך ניט זעלבסטיטטענרירג דארף oY נעהמען אויף זיךד די החוצאה פון א פרוי. די מיידע? אבער זאַנט, אז זי וועט ניט ווארטען ביז ער וועט קענען גענוג פארריעגען, ווייל דאס איז. צו אונבעשטימט, AN זי איז צופרירעןז אונזער זוהן. צו היוראטען אויב מיר וועלען זיך אינטערגעהמען איוחם צו העלפעז ביז ער וועט קענעז אליון נענוג פֿארדיענען. מיר האָבען ליעב אונזער זוהן, ער איז א גור באי, ווילֿען מיר וויפסען וואָס איז דאס כעסטע פאר איהם צו טהאַז. מיר ואָלֿטען נאטירליך וועלען ער זאָל געפינען א פרוי פוז א וואויל?האכענדע פאמיליע. מיט גוטע. פאדבינדונגען. פּייעז, דר. קלארטאז. זאַנט אונז אייער מיינונג, די עלט ערע 7 עס שיינט פון אייער בריעף, דאָס אייער זוהן אליין פארשטעהט נאנץ גוט דאָס ער איז ניט אימשטאנד צו הייראטען, און צו נעהמען אוים ויך די פליכט צי סיפּאָרטען א פרוי, ווען ער פארדיענט ניט געניג פאר זיך אליין, אָבער ער איז פארלועכט אין דער מיידעל און האָט מורא זי צי גארלירען אויב ער וועט זי ניט אין קירצען הייראטען, וויל ער דערפאר אז איהר זאָלט איהם העלפען זי סיפּאַרטען, ביז ער וועט דאָס קענען טהאַן אַהן אייער היולף. f אייער איינווענדונג װאָס די מיידע? איז אָרעם, און קען איהם גיט געבען קיין נדן און איינטרעגליכע פאמיליען-פארכינדינגען, איז נים קיין שכל'דיגע. איינווענדינג. פועלע. אַרומע. מיידלעך חייראטען און זיינען. אויסגעצייכענטע פרויען, און העלפען דעם מאן זיך שטעלען DD 0T BN איהר אַרעמקייט דארט ניט זיין קייוֶ שטערונג. אויב און אלע אנ דערע בעציהונגען געפינט איהר די מיידעל א פֿאסענדע פרוי פאר אייער A איז אייער פֿליכט אלס עלטערען זיי צו העלפען לויט אויערע מיטעל און מעגליכקייטען. בלויז צוויי זאכען דארפט איחר נעהמען אין אנבעטראכט ערשטענס, DBN זיינען די אויסזיכטען פון אייער זיהן, צי קעגען מאכען א לעבען פאר זיך אין זיין פריי אין דער צוקינפט, און ויי שנעל קען ער דאָס דערגרייבען. אויב, צום ביישפּיעל, איהר זעהט אז ער איז ענערגיש, אז זיין פּראק טיקע אלס לאָיער האלט אין וואקסען, דאָס ער איז ניט קיין פארשווענדער, און ער טראכט פון א תכלית, מעגט איהר אַננעהמען מיט א געיויסער מאַם פון זיכערקייט, דאַם אין פארלויף פון נאָך א פֿאַר יאָהר וועט ער YD B AT WS נויטיג האַבען. אויב אָכער ער איז ניט ענערגיש, און זיינע פארדינסטען וואקסען ניט, און ער האָט ניט די געוואוינהייט פון שפּאַרען און זאָרגען פאר די צוקונפט, טאָרט איהר ניט אונטערנעהמען אויסציהאלטען איהם און זיין פרוי. זיי -וועלען ביידע היינגען אַן אייך, און אפולו אויב איהר זייט, לויט אייער פארמעגען, אימשטאנד זיי אויסצוהאלטען, איז דאָס ניט קיין גוטע זאך פאר די יונגע פּאַר. אונטער אזעלכע אומשטענדען קען ניט זיין קיין גליקליך לעבען. די צווייטע זאך װואָס איהר דארפט בעטראכטען איז, צי איז די מיידעל א מענש מיט אויסרעכענונג צי איז זי צופריעדען אויסצוקומען מיט א באשיידענע הכנסה צי וועט זי ניט פֿאַדערען אז דערפאר וואָס זי האָט געהייראט אייער זוהן זייט איהר מחייב זי אויסצוהאלטען מיט אלע װויגאָדעס, אין וואזילטאָג, און זי דארף קיין זאך ניט טהאַן צו העלפען. עס איז כדאי זיך דורכצוריידען וועגען דעס מיט דער מיידעל, און אפילו מיט איהרע עלטערען, כדי עס זאָלען דערנאָך ניט זיין קיין טעגות און קליימס. י אויב איהר האָט די צוויי זאכען גיט בעטראכט, און איהר בע שלימט צוצושטימען צו אייער זוחן'ס הייראט, זאַלט איחר זיך דורכריײַדען מיט ביידען צוזאמען און באשטימען די סומע וועלכע איהר זייט גרייט צי געבען זיי יעדצָ IBN אָדער יעדען מאָנאט, און איהר זאָלט אויך באשטי מען אויף ווי לאנג. ע דאָס איז נויטיג כדי צו לאָזען פיהלען די יינגע פאַרעל אז זײַ מוזען זיך אַנשטרייננען צו געיוינען זייער זעלבסטשטענדיגקייט אין פּרגמה, און אויסקומען מיט זייער אייגענע הכנסה נאָך א געוויסער צייט, און קענען ניט היינגען אַן אייך אונכאשטימט לאנג.. שען אזוי. װוי איהר זייט צופריעדען צו העלפען אייער זוהן, איז דער. פּלאן-מיעל בּעסער אלס ניט צו לאַזֶען איהם הייראטע, ווייל אויב ער זאָל נים הייראטען די מיידעל. וועלכע ער האָט ליעב, קען דאס אמאַל אוועק נעהמען פון איהם זיין גאנצע אמביציע און מאכען איהם אַפּהענטיג. -אויב אייער באֵי איז נאָך גאָר יונג איז ניט נויטיג זיך ובָּו איילען מיט דער חתונה. אייניגע מאַנאטען ווארטען נאָך דעם פאַרמאלנעס ענ גוידזשמענט.קען נגאַר ניט שאדען. OCTOBER 29, 1929.