Der Morgen Zshurnal, Yidishes Ṭageblaṭ = the Jewish Morning Journal and the Jewish Daily News (New York, N.Y.)
October 13, 1929

Page 1

PRICE 3 CENTS. טעקדאנאלר'ס אפּיעל פאר פריעדען געהערט אינער דער וועלט אונטערזוכונג קאַמיסיע געכטען. אַפּגעפּאַחרען קיין אר'ץ ישראל ווערט ע-ווארטעט אַנצוקומען אין אר'ן ישראל אין N N‏ ארום.--וועט דאָרט פערבריינגען ביז ענדע יאהר און צושטעלען TN‏ בעריכט קומענרען פריהלינג. ענגלישע ציימונגען בעריכטען וועגען בעזוך פון איריז טעך דעלעגאציע ביי. מעקדאַנאלדץ. (ספּעשעל קייבעל? צום "מאַרגען זשורנאל" פון נ. לאזארוס), ווארט. אז די קאַמיסיע זאָל האָכען פערה טיג איהר בעריכט ארום פריהלונג. בעריכטען מעקואָנאלר אינטערוי! אלע הינע צייטונגען דרוקען היינט) בעריכטען פון ניו יאַרק וועגען דעם אוי: דיענץ, וואס די דעלעגאציע פוז דער איז רישער אגענטור האָט געהאט ביי פּרע מיער מעקראַנארד. די הינע "רעולי מעי?". לאַרר ראטהע-; מיר'ס בעוואוסטע אנטי-ציוניסטישע, צייטונג. ערקלעהרט אין פערבינדונג מיט; דעם אוידיענץ, אז "מעקראָנאלר האָט זיך' זעהר שטארק געהיט מיט זיינע ווערטער. אַבער מען מעג צווייפלען צו מעקראַנאלר אליין האָט טיעף אין הארצען בעדויערט; די ענגלישען התחייבות'ען אין דעס! "לאנד פון מחלוקות", כאָטש מעקרדאָ- נאלד האָט בעוויעזען זיין איבערצייגונג, אז ענגלאנר קען זיך איצט גיט צוריק" ציהען פון ארץ ישרא? וויי? מען האָט מורא פאר נייע רייאָטען דאָרט". b‏ טראַצקי נעט פאַװועט ערקויכניש נוריקצוקומען קיין רוסקאנר בעט מאָסקװע צוריק אויפגעהמען איהם אין פּארטיי. זאָגט, אז סטאלין האָט אַנגענומען זיין לינקע פּאָליטיק. פיינדשאפט צו איהם איז אָבער אזוי גרוים, אז מען ווי? איהם ניט האָבען אפילו אלס א בעל תשוכה. סטא DS‏ צושטאנד. ערענסט. וואס געפינען זיך אין טורמע אַרער פער שיקונג. ניט קוקענדיג אויף דעם. וואַס טראַצ" קי ערקלעהרט זיין געטריישאפט זיךר יאונטערגעבען פוז איצט או אלע בעשלו- D פוז דער קאַמוניסטישער פּארטיי, וועט זייז ביטע ווארשיינליך ניט ער פילט ווערען. דער האס פוז די איצטיגע (קאמוניסטישע מאכטהאַכער צו טראַצקי !איז אזוי גרוים אז מען ווי? איהם ניט האָבען אפילו א?ס בעל? תשובח. די דאַױינע שטעלונג פוןז דעם אלמעכ |טיגען "פּאַליטיביוראָ" קען אָבער אין (גיכען זיך ענדערען. יוי מען גיט איבער, (איז סטאלין איצעט געפעהרליר קראנק, עס דרשהט איהם פּאראליו. מעז BRI‏ דרינגענד צו איהם ארויסגערופען צוווי |גרויסע ספּעציאליסטען. איז פאל, ווען סטאלין זאַ? זיר מוזען אברוקעז פון אקטיווער פיהרערשאפט, וועט זיין פּלאץ אלם דיקטאטאַר פערנע /מעז מאלאַטאַוו. וועלכער איז שוין איי ונער פ T‏ שטארקסטע פיגורען און רוסלאנר. ANINY‏ נאַט אַן פינאנסירען אוז מויען שטאַרט'ס 100000000 דאַלער טונעל אידישער סאָבװעי-בױער און קאַנטראקטאָר, וועלכער איז] אָנגעקומען אין אמעריקא אלס אַרימער באֵי, מאכט דעם אָנבאָט צו מעיאַר װואָקער. מאכט דעם אָנבאָט אין פאל די שטאָדט קען דאָס אליין ניט בויען. i‏ דער טונע? אין גאנצען איבערגעהן אין רשות פון שטאַדט. אלע בעטואכטען דעם אַנבאַט אלס זעהר א נינסטיגער פאר רער שטאַדט, דאַך ערווארטעט מען, אז די כאַארד אַוו עסטימייט וועט עס ניט אָננעהמען. דאַס איז דערפאר וויי? די שטארט אין ענטשלאסען אליין צו בויען lIN‏ פינאנ" סירען דעם פַּראֵיעקט. סעמועל ראַזאַף. וועלבער האט נע מטאכט דעם פאַרשלאג צו דער שטארדט. איז מיט א פערהעל?טניסמעסיג קורצ צייט צוריק אַנגעקומען קיין אמערי אז אַרימער אידישער באִי. אלֿעס וו ער האַט פֿארמאַנט דאן ביי זיך איז נ ווען א פֿאַר דאַלער. ער האָט געהגשא אָבער א גרויסע אמכיציע. יעצט איז ע ווערטה מילֿיאָנען דאַלערס. וועלכע האָט זיף ערװואַרבען אלס אן ערפאַלנ רייבער קאַנטראקטאַר אוןז WHAND‏ e‏ ראַזאַף האט ווענען זיין פלאן צ בוען פאר דער שטאדט דעם טונע? געהאט א לעננערען קאָנפערענץ מ מעיאר וואַקער איז סיטי 287 D לוח פאר הייגט‎ ערב יום כפור, תר"ע. י‎ R יום‎ 1929 13 זונטאג, אַקטאַבער‎ 6.00 זון אויפנאנג‎ 3 523 זון אונטערגאנג‎ וועטער:‎ היינט טעהו.‎ מאָרגען זשורנאל-טאגעביאט NEW YORK SUNDAY, OCTOBER 13, 1929. לאָנדאָן. שבת.---די פֿארלאמענטארי שע אונטערזוכונגס קאַמיסיע, וואס די ענגלישע רעגיערונג האָט בעשטיכט אונ טערצוזוכען די לֿאגע אין ארץ ישראל, איז היינט אַפּגעפאָהרען פון דאנען. אלע מיטגליערער פון דער קאַמיסיע האָבען גענומען א שיף פון טילבערי. סער הענרי בעטערטאן, דער קאָנסערוואטי ווער מיטגליד פון דער קאמיסיע. פֿאהרט בעזונדער מיט דער באהן איבער אייז ראָפּא. די קאָמיסיע וועט אַנקומען אין ארץ ישראל ענדע DN NN‏ וועט דאָרט מער בלייבען ביז נייזיאהר. זי וועט דאר פען פעסטשטעלען, וואס עס האָט גע פיהרט צו די לעצטע בלוטיגע אונרוהען אין לאנד און צושטעלען רעקאָמענרא ציעס ווענען דער צוקינפטינער פּאָליטיק פוז פערוואלטען דאָס לאנד. מען ער בערלין, שבת. לויט א טעלעגראס; צום "בערלינער טאגעבלאט" פוו מאָס"! קווע, האָט לעאַ: טראַצקי, דער גרינדער! פוז דער "רויטער ארטעע" אוז נאַהענס", טער מיטהעלפער. פון לענין איןז דער| דורכפֿיהרונג פֿון דער באֵבֿשעװיסטישערי רעװואַלוציע. זיך געווענדעט צו דער| סאוועט רעגיערונג מיט דער ביטע אריינ-, געהמע: איהם צוריק אין די קאַמוניסטי", שע פּארטי? און ערלויבעז איהם צוריק"! קומען איז רוסלאנה. אין זיין ביטע זאָגט טראַצקי. או ער, איז פא?לשטענדיג צופריערעז מיט. רער; פּאַליטיק וועלכע סטאלין זיין אַמאַלינער; פערביסענער פֿיינד. פיחרט איצט דורר., ער זאגט, אז סטאלין פיהרט איצט פולי; שטענריג דורך זיין איינענע טראַצקי'ס, פּראַגראם, און ס'איז ניטאַ איצט מעהר| קיין אורזאכע פאר קריגערייען צווישען! איהם אוז -סטאליו. ו דער איינציגער תנאי. וועלכען טראַצ-| קי שטעלט פאר זיין אומקעהר קיין רוס־ךְ פֿאנד איז, אז מען זאָל געבען פופֿשטעב־[ דינע אמנעסטיע צו אלע טױאַצקיסטען, די באַארד אַוו עסטיטייט וועט ביּט’ אננעהמען דעם אָנבאַט פוז סעמועל ראַזאָף, דער אידישער סאֵבווי־בויער,לֶ צו בוען IR‏ פינאנסירען דעם טרנעי;קֶ פון אױיטאַמאַבילס אונטער 88טער סטריט. אויס:עבענריג אויף דעם איכערז א חונדערט מיליאָן ראלאר. ראַזאַח האָט געמאכט דעם אַכבאִטץ PR‏ פא? די שטאַדט אלייז פיהלט, IR‏ איחר איז דער דזשאב צו שווער {':-m‏ \צופיהרעז. אין אזא פאל? וואַלט ער אוז, x‘‏ צאה? אנדערע פינאנסירען. אונטער-, גענומען זיך צו בויען דעם טונעל אויף זייערע הוצאות, בתנאי די שטאַדט וועט. \זײ ערלויבען פאר א צייט פון 49 יאהר. w‘‏ רעבענע; "טאַלס", אַרער א געוויסע סומע פוז עטלֿיכע סענט יעדען THONR‏ טאַבי? אַדער טראק וואס װעט דורבד פאהרען דעם מונעל. פון דיעזען אייגז קונפט וואָלטען ראַזאףה און זיינע שותפים אויך געגעבען א נעוויסען פּראַז צענט דער שטאַרט. אויב דער פּראַמיט איז מעהר ווי די אונטערנעהמער זיינען בערעכטינט צו קריעען פאר זייער אינז וועסטמענט. װי נרוים דער חלק וואס די שטאָדט זאַ? קרינען וואַלט דארפען נעשטימט ווערען פוז IR‏ אונפּארטיי אישער קאָמיטע. נאַך די 49 יאַהר, װאָס דער קאַנטראקט וועט לוימען, זאַל THE JEWISH MORNING JOURNAL י נטיכען, אז אפויקא איז ס ילח 906ס געווען מענשענ"ס וויגעלץ קייפטאון, זידיאפֿריקא, שבת. א פאר" שטיינערטער מענטליכער שארבעז, יואַם פּראַפעסאַר דרע:אן פון קייפּטאון אוניווערי זיסטעט האַט אויס;עגראַכבען אין א שטייזי האקעריי קעבען קייפּטאיון, װערט ביי היגע וויסענשאפטסילייט בעטראכט אל?ס גייע באךז וייזע, דאָס זידיאפֿריקא איז געוען דאס "יוונעיע פון דער מענשהייט". װי עס װערט איבערנעגעבען, איז דער שארבען עהנליך איז זיינע שטריכען צו רי אוריאַבשטאמער פוז אויסטראלנע אוז טאס מאניע, וועלכע מען האיט פאר דעם ניערי רינסטען מענטליכען טים, אוז איז עהגליך צו דעז געאנדערטאיער ראסע, ב נלייכען ענרנילטיגע ק יאֶפּשטִימוּנג איכערץ י טאריף סוף נאַוועמכער

וואשינגטאָן, שבת. טשערמאז סמוט פון דער סענאט פינאנ'ן קאמיטע האט היינט אָפּגעהאלטען א קאָנפערענץ מיט פּרעזידעגט הואווער און נאָר דער קאַנפערענץ האט ער אויסגעדריקט זיין גלויבען, דאס דעם 20טען נאַוועמבער וועט דער טאריף ביל גענומען ווערע; צו אן ענדגילטינער אָפּשטימונג, סענאטאַָר סמוט האָט ערקלערט. אז ער און דער פּרעזירענט האָבען גערעדט ווע גען דעם טאריף ביל. דער מענאטאַר האַט ווייטער ערקלערט. דאָס כאַטש די רעמאָז קראטען און אוטאפּהענניגע רעפּובייקאז נער אין סענאט האָכען גענוג מאכט צו פארווארפען דעם ביל, דאָך האָט ער די פארזיכערונג פון דעמאַקראטישען פיה רער, סענאטאָר ראָבינסאַן, פון ארקאנסאַ, אז די דעמאַקראטישע סענאטאָרען פּלאז נען גאַרניט. רער היל זָאָל גידערגעשטימט ווערען. 2 רעגירונג ווי? מאָרגאן -4 יאכט, אכער-וואו נעמט

מען 100,000 דאַלאר וואשינגטאָן, שבת. דזש. פ. מאָרי גאן. דער באנקיר. האָט א יאכט, וועלכע ער ווי?ל אוועקשענקען דער רעגירונג, עס הייסט, דעם דעפּארטמענט אִיו קאמערס, און די רעגירונג, עם הייסט דער דעז פּארטטענט אָוו קאמערס. איז מרוצה דו. מתנה צו נעהמען, וואָלט די יאכט גריי ליך וועלען האָבען, ז' צו באנוצען פאד ברעג-פארשונגען פון די אטלאנטישע און נאָלף אַוו מעקסיקא וואסערען, איז אָבער די צרה, אז האַבען א יאכט איז ניט געז נוג. מען דארף זי קענען אויסהאלטען, און אויסהאלטען מארגאנ'ם א יאכט דארף קאָסטען די קיילעכדיגע סומע און אפשר נאַך מיט א סמיטשיק פון הונדערט טויזענר דאָלאר. און דא איז דער האקען. דער דעפארטמענט MY‏ קאמערס האָט ניט דאָס נעלד. די הוצאות זיינע זיינען שויז אריין אין אלגעמיי נעם חשבון פון דער רעגירונג, ווען מען האָט פוז באנקיר'ס מתנת ניט געוואוסט. און יעצט פעהלט די פאר טאַלער. דאָך איז סעקועטער' לאמאָנט זיכער. אז ווי עס איז עט זיך שוין געפיגען א וועג אז די רענירונג זאָ? אריינקריגען די שעחנע מתנח. וויי הויכער נעחמען °3 11,000 87 ,1 אֶ/אר

בֶטיֹיבּיָעזְ האָלד-אָפּ אין ב מינוט ’b:*:{‏ און ווערען געלס מיטין געלד פון ניו דזשוירזי פירמע. s אזוי שנע? האָבען דריי באוואפענטע רויבער דורכגעפיהרט א האַלדדאַפּ איז דער ראדיא טיוב פעקטאַרי, אויף דער 8 טער סטריט און דעם בולעווארר, נאָרטה בוירגען. נ. דוש.. אז די אָנגע שטעלטע האָבען אפילו ניט אוספּייעט, צו כאפען א קוק און זעהן ווי די דריי, באנריטען קוקען אויס. די דריי רויבער האבען שנעל א באפּ נעטהאָן די עלף טויזענר דאַלאר, װאַס מען האָט צוגעגרייט אױסצוצאַהלען די, ארבייטער, און זיינען נעלם גע:ואַרען איז IR‏ אױטאטאַביל. יואָס האט געווארט. אויף זיי. דער קאסירער פון דער פירמע האָט אינרערפריה געבראכט דאָס געלר פוז. באנק און האָט באלד גענומען. צוזאמען. מיט זעקם מיירלאר. אנגעשטעלטע. אריינצוליינען דאָס געלד אין ענוועלאַפּס וֹ*פאר די ארבייטער. די דריי רויבער זיי גען פּלוצלונג אריינגעקומען איז אַפיס. יעדער מיט א רעוואָלװער אין האנט. דער פיהרער זייערער האָט געגעבען א באפעהל צו די זיבען אַנגעשטעלטע זיר אומצוקעהרעז מיט'ן פּנים צו דער וואנט. זעקס האכען געפאָלנט, די זיבעטע ניט. יל זי האט גע'חלש'ט. דער פיהרער האָט זיך אַבער וועניג װאַם געקימערט איבער איהר און האָט געהאלטען די אנד דערע זעקס "גערעקט" מיט זיין רעוואַל?- ווער ביז די אנדערע צוויי האַבען צוז נויפגענומען דאָס געלר און אלע דריי זיינען דאן פארשוואונדען געוואַרען. א י. שיפסינאכריכטען ערווארטעט היינט ייבענגענלאנד". פון אנטווערפעו. ישטיטגארט", פוז ברעמען. וֶ AND THE JEWISH DAILY NEWS THE ONLY JEWISH MORNING PAPER 10 PAGES. AN‏ ן SN‏ 2 י יע ן ןי י ע י ן o oo R S S‏ י י י י ארי עי עיע י י י ייע י o 5 2 S‏ א י אי י י י י י אי י יעי ע אע י י B‏ יטר ייק י א קע יעי י י ייע R‏ יל א. יח ט. עא ע ע SRR‏ י נ א. -י י י 3 5 די י B ST N‏ S B B T SR O SRR‏ א פ יר א. -י יאר אי 2 י י י י א. אי R BN‏ P TR Do N oe‏ י ן י י י י י אי א א י י TR‏ וֹצָ\ א g‏ נָּיֹ ט. י. i‏ MY‏ י R‏ י י י י P R‏ IR 2 2 B על פל ק R N י בי P 22 e י עא י -י ן ן צ A‏ י י ימ e 3 T RO‏ י I S s ey W‏ אי י 3 SRR ייֶכֶ; -ײ \זֶכִּלָּ&יָּךְויַּ\יֹ iy R‏ ארי AN‏ י N R‏ ל ן א נ ד אי י e‏ 3 TN R R‏ יָּי?:ייֵגִלֹיַּ“זְ\עֶי\יּייֹּי אע א sיטיעי יע R R‏ \“\’\\\\אֱ\יִּ\\\יִ י א SR‏ י י e‏ ייע GRS RN‏ *אֱוצַיִ\זֶיֵגִ ייע S‏ א אר אי אי אר SR TR‏ ל. א RE‏ ייע א 0 י\\\יֵיֶ\ א BE‏ אס et S GG‏ י. טא קאנ ארי 3י 2 S o R RS‏ א א שװנה א R‏ ל עט י R R,‏ צי ;.צי י י Ay‏ .צ י B A‏ 3 3 S B 3 R f e (י o SR‏ ע ייע :י. עלר ol TR‏ 5 י S 4 e SR T i‏ R 5 SRR R R‏ SRR י?-קָ*-יּ* B R‏ ב טאנ דא -י אי -ינ י ר אי אא י. י B‏ SRR‏ א י א אי 0 י א VR א י א י ן ר S‏ יאר י י א 1 א דעט י א R‏ ע.. א עט א י י ייע e א א פי R‏ אר י אס א. LY SRR N B S 4‏ א ן ן R‏ טא ן e Ry צינ עיע T DOV IR IR‏ י VIV W‏ יי= י י SN2 paany‏ TN PR T ™S‏ יאַחר מורה אין עומאַרדען 3 יעחריגען נאַי |געווען אז זיי CIND N2 DT OIVINT‏ (גארט אין וואלד. אױס;עטהאָן פון איהם די קליידער און איהם גענומען כוטשען.. וועז דער באי האַט געשריען, האַבען זיי איהם. פארמאכט דאָס מויל? ביו "ער האָט אויפגעהערט זיך צו באוועגען". דִי צוויי ברידער זיינען געווען צוטו מעלט. זיי זיינען אויסגעפרעגט געוואַז דען פון דער פּאַליציי. זייער דערצעהלען האט איז אָנפאנג זיך ניט שטארק גע-ן נלויבט, אַכער זיי האָבען דאַך ארויסנע בראכט די גאנצע געשיכטע פוז דעם שרעקליכען מאַרר, איז וועלכען א דריו יעהריג קינד איז געפאלען א קרבן און צוויי ברירער פוז 7 און 8 יאהר זיינען ארעסטירט געווארען אלם מערדער, כאָטש זיי זיינען געוועז אין א [יתומים־הויז, זיינען די צוויי מאָלינאז ברידער ניט קיין יתימים. זייער פאַטער איז גע'גט פוז דער מוטער. וויי? ער איז N‏ שרעקליכער שיכור. עס הייסט אויך, אז דער פאטער איז שוֹין געוועז אין ‘x‏ משוגעים-הויז. איצט איז ער פארהיי ראט צו אז אנדער פרוי. די קיגדער ױי־' נען געהאלטען געװאָרען שלעכט פוו דער ישטיה-מוטער אוז קרובים האַכען זיי צו גענומען אוז אָפּגעגעבען אין יּתומים־וֹ הויז. i‏ איז צייט פון מאַרד האָבען די צוויי באַיעס זיךד געפונען אויף דער DIRD‏ פוז oW‏ עלוזאבעט שוער פון איסט נַבראִדװיי, מילפאָרר. אויף דעם השבוו פון יחומיםיהויז. די פרוי דערצעחלט, אז אייז מאַל? האט איהר געפעהלט געלך T NN‏ באיעס זיינען ניט געקומען א וֹכאכט אהיים. האט זי תיכף זיי צוריק געשיקט איז יתומים חויז. ענגקאנר אנערקענט זוינטיגקייט פון

(רעסערע אידישע אימיגראציע אין אר ישראל, ערקלעהרט טאקראַנאלר עבנלֹישׁער פּרעמיער באטאָנט אַבער, או אידישע אימיגרא ציע איז אָפּהענניג אַן די עקאַנאָמישע מעגליכקייטען פון לֹאבר.-זאֵגט ער איז גוט באקאנט מיט ארץז ישראל און איהרע פּראָבלעמען. אידישע דעלעגאציע שטעלֹט איהם צו מעמאַיאנדום. ארץדישראל, וועלכע ער האָט אליין בא זוכט מיט עטליכע יאָהר צוריק. דער פּרעמיער האָט זיך פארהאל?טען זעהר פריונדליך צו דער אידישער דעלעגאציע DN‏ האָט ארויסגעוויזען "D PRI R‏ פּאטיע צו זייער שליחות. חזשאַדזש לואיס האט באטערקט נאָר דעם. אינטערויו. אז מר. מאקדאנאלד האָט אויף איין מינוט ניט ארויסגעוויזען M‏ הארטקייט פון א דיפּ?אַמאט. ער האָט געמאכט דו דעלעגאציע זיך צו פוחלען היימישׁ און ער אליין האַט זיר אויך פארהאלטע; היומיש. מר. מאקראַ TIOR3‏ האָט זיף פארהא?טען. האָט דזשאַדזש לואוס געזאָגט, װוי בען וװואַלט ביי אונז גערופען א "רעגולאר פעלאָג". ווארט אױיף אונטערזומונג נאויכט מר. מאקראנאלד האָט פארזיכערט די דעלעגאציע, אז די רעגירונג וועט הא?- טען אַרדנונג אין ארץדישראל. וועקען ד' פראגע פון קרוין-לענדער. האָט ער געזאָגט, או ער איז באקאנט מיט די (פאָרטזעצונג אויף זייטע /2) י VOL. XXIX. NO. 8520. ברירזשפּאָרט, קאַגעטיקוט, שבת. צוויי באיעס, ברידער, דזשאהן אוו, רושיימס מאָליגען, איינער 8. דערן צווייטער 7 יאַהר אײט. וועלכע געפי-| נען זיר איז א יהומים הויז, האבען זיך| מודה געווען, אז זיי האבען דעם 99טעזן יולי פארנאכט ערטאַרדעט דעם B־יעה־; רינען באִי אל?בערט מעקענאס. נעבעון סילווער ביעטש, מילפאָרר. דער באָי איז געווען מיט זיין מוטער. אויף א פּיקניק אויף סילווער ביעטש., עס איז געווען א הייסער טאָג. דער באָי! איז געוואָרען דורשטיג DR‏ די מוטער; DR‏ נעגאנגען קויפען פאר איהם אוּן אייז-קרים "קאָן" איבערקאַזעגדיג [mn‏ באי. וועז ז' איז געקומען צוריק PR‏ דריי מינוט ארום האָט זי שוין דעם באי| ניט געפונען. דיו פּאַליצײי האט איחר נעי[ האלפען זוכען. נאר דער כאי איז שויז, ניט געווען. אי סקאוטס און אנרערע האבען טעג. נעזוכט OT‏ געגענד ארום. דעם 11טען: אויגוסט האָט מען געפונען דעס באי'ס, אוועראלס אוז זאַקען נעכען א זוsפּ איו' וואלד. אוז באלר האַט מען געפונען דעם! טויטען קערפּער פון באן אין זומפּ. די, פּאָליציי איז געווען מיט דער מיינונג,! או דער כאי האָט פארבלאַנדזשעט צום, B2‏ און איז דא אומגעקומען. יּ איינער פוז די צוויי מאַלינאן ברירער האָט נעכטען געלאַזט פאלען עפעס א' װאַרט ווענען דעט טויט פוז דעם ררײ’נַ יעחריגען אלבערט מעקענאס, X DN‏ נוירם האַט דערהערט. זי האַט געלאָזט וויסען דער פֿאַליצײי. און ווען די צויי, ברידער זיינען גענומען געוװואַרען אִךְךָזְ |א פארהער. האַכעןז זיי זיך גלייך מודה די ענגלישע רעגירונג אנערקענט דעם' פאקט, אז אום צו עטאבלירען א אידישע! היימלאנד איז ארץזישראל איז נויטיג א אידישע אימיגראציע קיין ארץדישראל,! אָבער אוא איטיגראציע איז אַפּהענניג פון די עקאַנאַמישע מעגליכקייטען פון לאנד אריינצונעהמען נייע אימיגראנטען. אָט די ערקלעהרונג האָט דזשיימס ראמסי מאקדאַנאלה, לייבאָר פּרעמיער פון ענגלאנד. ערקלעהרט פאר, א רעלעז גאציע פון דער אידישער אגענטור, אונ טער דער פיהרערשאפט פון פעליקס ווארבורג און לואים ליBּסקי, וועלכע האָט זיך געזעהן מיט איהם פרייטאָג אין דער פריה, אין האטעל וועילין. מר. מאקדאַנאלהד האָט פארבראכט מיט די אידישע דעלע;נאציע ארום א שטונדע צייט. ער האָט ערקלערט רי דעז לֿענאציע, וועלכע איז אויסער מר. וואר בורג און מר. ליפּסקי באשטאנען פוז דר. י. קוי. פריינקל, דר. סיירוס ארלער, דר. סטיפען ס. ווייז, דזשאַרזש וויליאם לו איס אוז מאריס ראטענבערג, או ער PR‏ זעהר נוט באקאנט מיט דער ?אגע אין 0 זייטען 8 גרויסער שטוום בושעוועט

איצט אױיף זעו זון דעלע:ועיר, N3P NB‏ א גרויסער שטורם בושעוועט איצט אויף דער זוז, B 2‏ א באריכט, וואס דר. האר?אז ט. פטעטסאָן, דירעקטאַר פון דער פּערקינס אַבזעריואטאַרי פון אַהײאַ װעסלעוען אוניווערויטעט? האָט היינט פארעמענטליכט. דר. סטעטסאן האָט זיך ספעציאליזירט אין שטורירען ערשיינונגען אויף דער זון. ער האט אויסגעפונען, אז רי שטירמס אויף דער זון האַכען א ווירקונג אויף די ראריאי בוואליעם אויף דער ערד איז זיינען מערי אנטווארטליך פאר געויסע ערריטע PO‏ רונגען, וועלבע מען האַט נאַז כיז איצט ניט פאריטטאגען. חואווער וועט ענגלאנר פי ניט כאזוכען אזוי לאנג N W M‏ פּרעזידענט וואשיננטאן, שבה. מען האָט חיינט ערפאהרען פון ווחייט האוז, אז פּרעזי דענט הואווער פּלאנט גאָר ניט צו פאר יאַזען אמעריקא אזוי לאנג ווי ער וועט אנהאל?טען דעם פֿרעזידענט-אסט. דיזע אינפאָרמאציע איז ארויסגעגעז בען געװאָרען DO‏ ענטפער אויף די בעז ריכטען וועלכע איינינע צייטונגען האַבען געדרוקט, אז פּרעזידענט הואווער Dl‏ אַפּישטאטען א באזוך מעקדאַנאלד'ן אין ענגלאנד. וויי? מעקדאַנאל?ה האָט איהם באזוכט אין אמעריקא. מען האָט אויך די לעצטע עטליכע טעג גערערט אין וואשינ;טאַן או פּרעזירענט חואווער וועט קומען קיין קאַנדאָן צו רער נייזוי-ענטוואפנונג קאָנפערענץ. די| היינטיגע ערקלעהרונג. אז רער פּרעזי-. דענט פּלאנט גאָר ניט צו פארלאָזען אמעריקא אזוי לאנג וְני ער עט זיין אין אמט. מאכט דעריבער א. סוף צו די פֿרי העריגע בעריכטען און קלאנגען, וועהרענד עס איז איצט באוואוסט, אז פּרעזידענט הואווער וועט ניט בא-ז זוכנען אייראפּא. איז אָבער ניט אויסגע שלאָסען, אז ער זאָל באזוכען מעקסיקא און קובא. טעקדאַנאלד חאס דאָך גערעדט מיט טראנריים וועגען אר'ן ישרא? וואשיננטאָן. שבת, (איטא).--די ארץ ישרא? פראגע איז דאָך דיסקוטירט געז ווארען צווישען רעם ענגלישען פּרעמיער מיניסטער. רעמזי מעקדאַנאלד און סופ רים קאורט ריכטער, לואיס ד. בראנדייס, בעת זיי האָבען זיך צוזאמענגעטראָפען מיטוואך האלב נאָך פינף א זייגער נאָכ מיטאג ביי א "טי פּארטי" אין הויז פון ענגלישען אמבאסאדאַר, לויט ווי עס איז דא היינט ערקלעהרט געוואָרען פון זיז בערע קוועלען. די איניציאטיווע פאר דער אראנזשי רונג פון א געשפּרעך ווענען דער AR‏ ישרא? פראגע, צווישען דעם ענגלישען פַּרעמיער און ריכטער בראנדייס, איז געז קומען פון ענגיישע קרייזען.

אכט טויט, חונרערט

פארוואונרעט אין q טעקסיקאַ עלעקשאָן מעקסיקא סיטי. שבת. רי הינע צייטונג "לא פּרענסא" בריינגט די ידיעה פון גיוארעלאכארא. כאליסקאַ סטייט. א. אין די שטאַדטישע וואהלען. פוז טעקאַל?אַטלאן זיינען פאָרגעקומען רויאַטען, און אכט מעגשען זיינען דער'- הרג'עט געוואָרען DR‏ הונדערט זיינען פארוואונדעט געוװואָרען. עס ווערט געזאַנט, אז די אגרארישע עלעמענטען האַבען פאראורזאכט די ריי אַטען. דער באריכט זאָנט אויך, אז זיי האָכען געשאַסען אויף פֿרויען אוןז קינדער. פאל פיחל רֶ אֶל פיחלט זיך כעסער אךְ טרײ ן על געהט פַן וואשינגטאַז, שבת. אלֿבערט 588 סעקרעטערי איָ אינטיריאָר אין קאבי געט פון פּרעזידענט הארדינג. וואַהנט בי\ זי\ז א\רגע:ע: טךייערֹי זרצענדְיב איז א קראנקעןז שטוח? און געגען דעם ראט פוז די דאקטוירים, וועלכע האָבען איהם אונטערזוכט אויף דעס אַרדער פון דעם דזשאַדזש. פאל? ווערט געטרייעלט פאר האָבען גענומעןז כאכאר פוז איל מאננאט ע-- יוארד דאַהעגי, וועמען ער האָט געגעבען ייסעם אויף דו N‏ קויאלעןו פוז דער MM‏ איז עקק היס, קאליפארניא. די ליסעם זיינען דערקלעהרט געוואַרען בטל. פאל זוכט זיך איננאנצען ריינצוהווא", שען פון דער קלאגע. דער רזשאַרזש האָט. געיוואלט ערקלערען א "מיסטרייעל?" צוה ליעב דעם אַנגעקלאַגטענ'ס געזונדר 1% שטאנה. אָבער פאַ? האָט זיך איינגעה עקשנ'ט. או ער וויל WS‏ טרייעל oMY‏ דערגעהען ביז'ן סוף. די אנקלאגע האַט 150N‏ גע'טענה'ט, אז דאס איז א צוג צו ווירקעז אויף די נעפיהלען פון דער. חזשורי. אַבער דושאַסטיס היטץ געהט Vi 1‏ טרייעל. לויט רעם וואונש פוז. פאַל'ן. ניו יאָרק, זונטאג, אַקטאַבער 18, 1059 יום א', ערב יום כפּור, תר"צ. טשוירטשחיל און אלאכישער פיחרער קאנפערירן מיט ראטזעי מאקדאנאלר ענגלישער פּרעמיער האָט געכטען געפייערט זיין 63טען געבורטסטאָג. אמעריקאנער גייסטליכע לויבען זיין ארבייט פאר'ן וועלט פריעדען. פּרעמיער'ס טאָכ טער פארברענגט אלס גאסט אין הענרי סטריט סעז טעלמענט. צייטונגען אין ענגלאנד ווענען טשוירט'שה יר.יי.’ס בעזוך ביי מעקראנאלד'ן, QM3 אנדער בעזוכבער נעכטען‎ N ענגלישען פּרעמיער איז געווען ארנים‎ ריהאאיני, וועלכער שטעיט זיך ארוים‎ אלס דער פיהרער פוןז די אראבער אין‎ האָט ריהאז‎ IR אמעריקא. נאַך זיין‎ איני ערקלעהרט. אז מעקרדאָנאיד האָט‎ ער האט‎ N MR איהם. פערזיכערט.‎ פערזיכערט די אירישע דעלעגאציע, אזן‎ די ענגלישע רענירונג וועט מאכען אז‎ אונפּארטייאישע אונטערזוכונג בנוגע -י‎ אוגרוהען אין פּאלעסטינא.‎ פּרעמיער מעקדאָנאלד האָט אויף נעכטען עמפּפאננען א דעלעגאציע פין גייסטליכע וועלכע זיינען די פאָרשטע הער פון די פּראטעסטאנטישע קירכען אין אמעריקא. די גייסטליכע האָבען איבערנעגעבען דעם פּוֹעמיער א טעס טימאַניעל איז וועלכען זיין ארבייט פאר פריעדען ווערט געלויבט. דער ענגלישער פּרעמיער האָט געענטפערט מיט א קור" צע רעדע אין וועלכער ער האָט ער קלעהרט דאט די קירכע האָט פאר זיך א גרויסע אויפנאבע אין ארבייטען פאר אויפהאלטען דעם וועלט פריערען. י פֿרעטיער מעקראַנאלד האָט געפייערט זיין געבורטסטאָג אין דעם קרייז פון זיין טאַכטער און פון זיינע נאַהענטע פריינד, וועלכע זיינען געקומען מיט איהם צוזאמען פוז לאָנדאָן. בייט ברעק פעסט איז געווען א קייק מיט 63 ליכט נעך אוז דער פּרעמיער האָט געקראָגען פון זיין טאָכטער א פּרעזענט. וואָס פאר א געבורטסטאָג מתנה זי האָט איהר טאטע; געגעבען, האָט מיס אישבעל? מעקדאָנאלד ניט געוואָלט אױיסזאָגען. נעכטען אַווענט איז פּרעמיער מעק דאַנאלר געיוען דער גאסט צו דינער ביי סער דזשאַזעף בואוועין,. דער בעריהמ טער קונסט סוחר. דער ענגיישער פַּרע מיער וועט פערברענגען היינט אין נין יארק אוז מאָרגען פריה פאַהרט ער אפ קיין טאראנטאָ. קענעדא. ער וועט נאכ הער בעזוכען מאנטרעאל D DR‏ דאַר טען וועט ער מיט דער שיף צוריקפאָה רען קיין ענגלאנר. פּזעמיער'ס טאָכטעך א גאסט אין הענרי סטויט סעטעלמענט מיס אישבעל מעקראגאלד, די TIOND‏ טער פוז דעם ענגלישען פּרעמיער איז פרייטאָג אַווענט און נעכטען צו לאנ טשעאָן געווען א גאסט פון דער הענרי סטריט סעטעלמענט.. מיסס ליליען ד. וואלד. די הויפּט פוז דעס סעטעלמענט, און ליידו ארמסטראָנג, די פרוי פון סער הענרי גלֿאַסטער ארמסטראַנג, דער. בריטישער גענעראל? קאַנסול אין ניוז יאַרק, האָבען אונטערהאל?טען דעם פּרע-. מיער'ס טאַכטער. פרייטאָג אַווענט איז אין דער סעטעלמענט געווען א טאנץ אוז מים אישבעל האָט געטאנצט מיט אי דישע קינדער. נעכטען פריה איז מיסס מעקדאַנאלד געווען עהרען גאסט ביי א יאָנטשעאָן פון דער הענרי סטריט סעז טעלמעגט וויזיטינג נוירסעס. י האט געהאלטען א קורצע רעדע וועלכע איז געבראַדקעסטעד געיואָרען אויף דער רא דיא. איז איהר רעדע האָט מיסס מעק דאָנאלד אפעלירט צו די אמעריקאנער פרויען צו פעראייניגען זיד מיט זײע־\ רע שוועסטער איז עננלאנד אין דער. ארבייט פאר סאַציאלע רעפאָרם, װעל פעיר אוז פאר פריערעןז. לינאַר פארטיי געווינט אין די אויפטראלישע וואחלען דער אויסטראלישער פּארלאמענט איז אויפגעלייזט געוואָרען מיט דריי וואַכען רְצַוריק, צוייעב א ביל פון דער איצטי נער נאציאַגאליסטישער רעגירונג, וואס שאפט אָב 7 פעדעראיע קאָירטס פון ארביטריישאַן אין ארבייטער קאַָנפליק טען. איבערגעבענריג דעם אויסנלייך פוז ארבייטער סכסוכים T PR‏ הענט פין די איינצעלֿנע סטייטס. דעם ביל האָט געפעהלט בלויז איין שטיטע אויף דורב צונעהען אין פּארלאמענט. אינ"ם ביז א העריגער פּארלאמענט האָבען די רעגירענדע נאציאַנאליסטישע פארטיי און ארבייטעריפּארטיי געהאט יעדע צו דרייסיג דעפּוטאטען. די ענט שיידונג איז געלעגען אין חי הענט פון רער קאונטרי פּארטיי, וועלבע האָט כיט איהרע דרייצעחן שטימען געשטיצט די נאציאָנאליסטישע רעגירונג. מיט א צייט צוריק האַט אָבער די רעגירונג פערלֿױירען איהר שטיצע, און נייע וואה יען זיינען געוואָרען אונפערמיידליך. די אויסטרואלישע לייבאָריפּארטיי האָט צו פערדאנקען איהר גרויסע כאכט די יוניאָנם. וועלכע זיינען דא זעהר [ע.יטארק. זיי צעהלען 780 טויזענ- מיט גלידער צווישען א בעפעלקערונג פון, בלויז ועקס און א האלב מיליאן. פּרײז 3 סענט מּרעמיער חזש. רעמסעה טעקראָז נאלר'ס אפּיעל פאר פערזיכערען דעס ועפֿט פריערען האָט ארויסגערופען בעז גייסטערונג און לויב אין גאנ'ן אמערי קא. דער פּרעמיער האט אויך נעכטען ערהאלטען מיעלע מעסעדזשעס פוז YOR‏ סיילען פון דער וועלט אין וועלבען זיין ארבייט פאר פריעדען ווערט הארצליך בעגריסט און געשטיצט. דער ענגלישער פּרעמיער האָט זיין אפיע?ל פאר וועלט פריעדען געמאכט פרייטאָג אַווענט אין זיין רעדע ביים באנקעט וװאַם איז געגעכען געוואָרען פון דעם קאונסיל?. פון פאָרעין SR‏ שאַנס איז ריץ קארל?טאַז האטעל. פיע־ן יע פּראָמינענטע לייט זיינען געווען אנ"! וועזענד בייים באנקעט. דעם פּרעז מיער'ס רעדע איז געבראָרקעסטער געז װואַרען דורך א רייהע ראדיאַ סטיישאַנס און איז געהערט געווארען איבער גאנץ אמעריקא און קענעדא און אויך אין ענגלאנר. אין זיין רעדע האָט איבערהױפֿט דער פרעמיער בעטאנט. IR‏ זיינע פערהאנרי פונגען און פערשטענדיגונג מיט פּרעוי רענט הואווער זיינען נים איז דער אי טער פאָרמע פון אן אליאנץ, זאַנדערען דאס איז אַפענע דיפּיאַמאטיע און זיי ווילען אז די גאנצע וועלט זאַל I8 T‏ שליסען אַן דעם אַפּמאך פאר פעַרקכע־וְ נערען די בעוואפענונגען און זאַלען זיך פעראיינינען אין אויפהאקטען אוז זי כערען דעם וועלט פריעדען. פּרעמיער מעקרדאגאלד האט נעכטען געמ!יערט זיין 68טען געבורטסטאג. ער האָט קיינע אָפיציעלע פונקציעס ניט געהאט געכטען אויף זייז פּראַגראס. ער האט זיך געכטען אָפּגערוהט און איז א גרויסע צייט ארומגעפאַהרען זעהן נין יאַרק. וועהרענד זיין טאַכטער, אישבעל, האָט בעזוכט א פוט-באָ? נעים אין פּאֵלאַ גרואונדס. טשויוטשהיל און אואנישער פיהרער געווכען טעקדֵאִנֹאלדֵ’ךְ איינער פון די אונגעריכטע בעזוכער ביי פַּרעמיע? מעקדאָנאלדר נעכטען איז געווען ווינסטאן טשוירטשהיה, דער געז וועזענער פינאנץ מיניסטער SIOND DR‏ ווינ'ס לעצטען מיניסטאָרען קאבינעט, משוירטשחי? איז בעקאנט איס דער גרועסטער געגנער פֿון מעקדאָנאלה און זיין פּלוצלונגער בעזוך נעכטען ביי מעקדאָנאלדר אין וועיקין האָטע? איז געווען די נרעסטע איבערראשונג פאר די ענגלישע זשורנאליסטען און קאַרעס פּאָנרענטען וועלכע רינגלען ארום מעק דאָנאלר'ן. טשוירטשהי? האָט פערבראכט א נאנצע שטונרע אין געשפּרער מיט מעקז דאַנאלד'ן. ווען ער האָט פערלאַוען רעם ענגלישען פּרעמיער האַבען איהם די ענגלישע זשורנאליסטען געפרעגט וואס ער האט גערעדט מיט'; פּרעמיער. טשוירטשהי? האָט זיי געענטפערט או זיין בעזוך האָט קיין שום פּאָייטישע בעדייטונג ניט. ער איז בלױיז געקומען בעגריסען מעקדאָנאלר'ן צו זיין גע בורטסטאָג. די ענגנלישע זשורנאליסטען האָבען אבער רי ערקלעהרונג ניט אִנ־, גענומען פאר זעהר ערנסט און זיי האַז בען נעשיקט לאנגע קייבעלס צו זייערע מעלבורן, אויסטראליע. שבת. די' ערשטע רעזולטאטען פון די יואהלען צום פּארלאמענט. וואס זיינען פאַרגעקו מען היינט איז נאניז אויסטראליע, TN‏ זען אויף א בעדייטענדן גע:וינס פוז דער יייבאָריפֿארטיי. עס זיינען דא גרויסע שאנסען. אז די לייבאָריפֿארטיי DY‏ N‏ די וואהלען איבערנעהמען די רעז Qo‏ די אויסטראלישע ארבייטעריפארטיי איז ביי די איצטיגע וואחלען געז שטארקט געוואַרען דורף דעם זיעג פון, PR WD‏ ענגלאנד און די ערפּאַלגעןן פון מעקדאָנאלד'ס קאבינעט אין אינ טערנאציאַנאלער פּאַליטיק. הושעמס, העגרי סקאַלין, דער פיהרער פין דער, אויסטראלישער קייבאַריפּארטיי איז זיין יעצטען אפּיע? ערב די וואהלען ערי קלעחרט, אז מעקדאנאלד האָט געוויזעזְוִ רער וועלט, אז די בריטישע אימפֿעריע! קאַן אם בעסטען רעגירט ווערע; דורך. ארנייטער. אויב די אויסטראלייטע ליי כבאריפארטיי וועט זיין זיגרייך. וועט זי הערצליך מיטארבייטען מִיט איחר שוועסטער פארטיי אין עננלאנה "פאר דער ענטוויקלונג DD‏ כריטיטער אי:י־’ פעריע און פערשטארקונג. פוןז וועלט שלגם".

Page 2

SUNDAY, וֶ 0 2 R‏ ק it _,'_. ;יֵגָיֵיֹו ן ןיַּךְורָ f‏ v|e l 2 -י‎ 1Y gl 7820 t fi: יֶוֶ הג 2 יּ/ז/ AR\, K‏ 7 ן ן י ט מִיָ ן e‏ B R B e עי יי‎ 1, זֶ י ארי Te Landlerds i and Bullders יּ יר. ע A v‏ י ן 1 o י‎ פונקט דאס װאָס טענענטס און לענדלאחחס װילען זיי ווילען א רענחזש וואס קאכט און באקט ניט. ניט פעזיטווענדענדיג קיין l‏ חי א רענחיש וואס זעהט אוים גיט. ניט פעדנערטענריג צופיעף ;l‏ פלאץ. "אוי"ז"בי". רענרזטעם לעזען די רענטונג פראבלעב. װייל זײי ז האַבען דיעוע אע אייגענשאפטען. 60 מאדעקס אויפציהרייבען, 851 ביז 0. טוירמס אראנזשירט. 3 י J ROSE CO 114 WEST 39th STREET l i י‎ New York (Wisconsin 8912) Newark, N. J., Showrooms—Plane and Academy Sts. יֶ{ מיר דוענען דענדדאָרדם, ביקדערם אין מעגעדזשערם פאר 44 יאַחר COLUMBIA FINANCE CORP. אינוועסטעט אייער געלר ח.;:-יַיְיַיָּגֶיְ'‎ PN‏ אונזערע סערטיפי קעיטס אַוו אינרעבטער- ;וֶיִּ אע י. נעס, וועלכע טראַגען 0 אינטערעסט ווערט געזאָהלט יערע 3 מאַנאט 5558 טיר שיקען נעלֹיֵײלךובֵּ ראד יאַ, קײ..,ללֹ פּאַסט איבער וועלט טחיילען קא אמניא פינאנס קאַרפּאַריישאַן 296 Grand St., New York near El 525—_7th Ave., fiew York Cor. ע י!ופ־\!וֶחֹו!יֵ!יַּ‎ b 16 Court Street, Brooklyn, N. Y. גמר הת !il-t—l-‏ ישנה טובה וְמבירהת לטנת 3N‏ הבע"ז מאדזטייר P -י- -=--רי ריוייי----י ו1 3 -י\- )/h -MHL—‏ חנקרא הנני פכברך את כל אדטו'רום טטשפּחתי בפרט וארמו"רים רבל ארצות הברות ול2? הרבנים דארצות חבחית: 9991 חיחי ואוחבי ולחברה קהל? חסידים, 535 ישראל דאדצות. חברית בגמר. חתומיז טובה ושנת היים ושלום יכק טוב. ובזח אברש פזיחח מכל ארמו"רום ורכנים וידידי ומכורי DR NS R‏ 22 ארח וְאהר את ברבתס ואין WS A‏ 930 אחח ואחהח בפחיטחיט: יכן אבחך איותם וכילם יעמדו בברכת חיים ושלום יל טיב מרח, דחיח מרדבי בחרב ה' מנחם נחים טיוערםקי 5 מובחחים מארין יֹּ י' h‏ װװ-\\יֹ vl‏ פ. איך מאר בעקאנט צו אלע רבנים אוז סוחזי אתחונים, אז איע אידעזם, אַס איך האָב גענומען ביו יעצט קָאב איך ב"ה אזויסגע'שיקט, ווי איך האָב גא ראנטירט אלעמען. אז איך וועז יערען איינעם צופרידענשטעדען על צר חיות טוב. PR P2 IR‏ מוריע, 3T IR N QYT IR‏ אתרוֹ;ים אריינגעקומען אין אמעריקא צוליעב רי פּאַנדאטען. עם האט מיד פועל טיח געקאסט איידע איך האָב גענומען די אתרוגים פון אונזערדע אידייטע קאָקאַניסטען אין פּתח תקוה. וועקכע אונזערע ברידער דאַבען. שוהט אוועדע אַרדערם גלייך. אויב איהר האָט נאָך נ;יט אתחוגים ובח חחהוחם זבח בבחפת ציון וִנמַר חתימח טובה. -l‏ רהואהי-יי לייב קאַטדע L. KUTLER‏ DIVISION STREET Corner Orchard NEW YORK‏ 126 פ 3915 Telephone Drydock‏ Boston Branch: A, BAISUK, 19 CAUSEWAY STREET‏ NN RIS ATS. AX 5 0 BAR6O A )e A L. L AT S S T T e SR SR A GBI A 423, SR 570 5 sb, AN LO S A B T A SRR ARG A{B£ e M AT BSART RSt 111 W 31st St,, NEV I N BU S bet. 6th 7th Aves. Chickering 1601 PHILADELPHIA $3-76‏ $2.00 ONE WAY ROUND TRIP‏ יערע שטונרע פון 8 אויינער אין דער פֿריר בין 8 אויינער אוו. IK‏ 9:30 08. 1:80 190 באסטשן 400 זעטדאַיט ר -י e‏ 32553 אפלאנטיק סיטי מ פ קלווידאנהח 1260 באקטומאַר 450 gg:‘;g LLS TT T oo‏ וואשיגנטשן 5ס פ 6612 27 4405 פיטסבורג -ח 8 ישם אנדישקועם $70.00 ראינר טחים= צי רעריצידטע פּדויען. L T S S‏ אמאאסהאעעאמיי---- ייייצבעטאגעקיקאמיטעטעמקת:ממעאענממענמעע.-=- 'עגמאקעגעגעעןגגעעעקע,ןן, ARSI SO ARERNT TN WA WL T L T IA A sSRAR ST A D AAR D A 5S‏ י= טey mmagemmme‏ ייי- -י ------bb e sy e W) B

Shuman's STRATMORE HOTEL MARYLAND AVE. BOARDWALK, ATLANTIC CITY, N. J. I חייסע און קאלטע יבהוואסעז‎ מעסיגע רעיטס. מאכט אוועזדע רעזערוויישאָנם באצויטעגסם‎ 5-9627 טעלעפאניחטה 0 דוֹים אי‎ אייגענטימע-‎ LIRS DD PN o 0 אפען א גאנץ יאֲהר.‎ w iAt ittt ol i e eO RS m qn yamug ר‎ רונדווערג'ס האַטעי ;Y N o o‏ סטריקטדי כשר זמהדרון מן המחדרין קאַנעקטיקיט און אַריענטאל עווענט אטלאנטיק סיטי, נ. דזש. א רעזאָרט וואו מען קען זיך אויסהוהען און חנאה האַבען. דעח בעסד טער פּלאץ וואָם איהר קענט קריגען צי פארבריינגען א וואקיישאָן. שרייכט אַדער טעלעפֿאַנירט אמלאנטיק סיט! 4:9976 און 4-9687 88, e A e RAP E BB‏ O‏ eSS‏

Streitfeld’s Adelphia Hotei Oriental and Vermont Aves., near the Boardwalk ATLANTIC CITY, N. 4.‏ א (-פּלאָריגע בריק האָטעל, אלע מאַדערגע כאקיועמליכקייטען, די בעסםטע שפייז, וואָם דער פארקעט אַפערט, גוט צוגעגרייט פרישע וועדזשעטייבעלס א גאנצען יאַהר ספעציעלע אויפמערליאמקייט צי רי ועלכע זיינען אויף א רייעס. ספעציעל רייעביטיקער אונוערע נייע טעלעפאַנס זיינען: 1738853 און 9788י85 D‏ פֿינאנסירען יְא:יִפעק־ן משורערם. ביזנעםלייט און אלערליי פארשירענע גע שעפטען אויפ'ן. געביט פון קאמערץ, האנדעל, אינדוסטרי -י 3824—3rd Avenue, Bronx Cer. 172nd Strest 154 Nassau Street, N. Y. 422M—WOR—7 10K‏ ן י נאַכם.---פי?הארמאַנישער סימפאַניע אַרי קעסטער, א. טאַסקאגיני, קאַנראַקטאַי, 60 נאָכט.--דר. א. פַעין, פּטיכאַ?אַ:יע. i‏ 709 אוו.---קאַנצערט אַרקעסטער, ן 0 אוו.-- כאַר. 60 אצוו.--מארקעט סטריט טעאטער פּראַגראם. 10:00 אָוו.---סטרינג אנסאמבל. נַ 394.5M—WJZ—760K‏ נָּ טט:ע נאַכט.--ראקסי סימפאַניע קאַנצערט, נֹ 3:00 נאָכם.--מענער קווארטעט, "פרייגרליכע שמוגרע". י 1:00 נאכס.--אַפּערע: 77 N 8 DIMPIT‏ וֹ אזיע". 5:30 גאָכט. פארנאכטיגע טרויסעריי. 680 אַוו.--אַ'-קעסטער, ]7:80 או.--באידווין פּראַ:דאם. 8100 i‏ אַו.. דזשעטיה מעיאָדיעס. )8:15 או.--קאויערס שטונרע |2:48. אַ. -ע. ספויסער, באריטא;, אַרלעסטער, ;רֶ;1יְ!)1 אַו. מעסטראַס שטונדע. 00: 11 אוז.- -אטאס אוז ענדי. קאַמעדיעס. י 8 אוּו.--- ארהעסטעה, דויט. ראַרושערס, טעז ן גאָר. !11:45 נאַכם.. ק'וארטעט. 370M—WPCH—810K 00N ‘.':3o!‏ אינפענטס NN DISD‏ בריקלין. 8:30 נאכט. ח. אַ זז LN‏ אוידוין, פּיאנאַ, AN i‏ /4:18 נאַָכט.-. מעיאריעס, i‏ 4:86 נאַכט.---סעגאָטס אַרקעסטער. s:3o|‏ נאַכט.--וואנדערעגדרע. סיגסטרעקס, 6:00‏ אווֹ.---א. פרידהאַף, אַרקעסטער. נֶ6:3o אַוו.--נענער ספּיריטשועלס, עפא לערנער.! 348.6 M —WABC—S6OK. 0 נאַכם.. אידישער ORTISTR‏ 1:80 נאַכט.--קיטמאנס Bיויק. י 8100 נאַכט.--סיפפשנישע שטינרע, 6100 אַוו.--אַרקעכטער, יּשבד אוו.--ליטמאנם ארקעסטער, 0 אוו.--פראנעניזישע טריאַ. 00:§ אַיו.--לא פּאלינא ראפּסאַריעס. שמ:א אַיז.--באנאטאַרען קאַנצערט, b‏ 9:00 אַוו.--סאד!זטעסטיק טעאטער פּיאַ:ראס. /10:06 אין.---אראבעסקען. 80 א. "ביים סאמאַוואה". i‏ אידישע שטונרע מאַָנטאג נאכט מאַנטאג אַווענד, מוצאי יו"כ, 9 א זייגער,, וועם געגעבען װערען א אידישע שטונרע פוזו פטיייטאן "דאַבלעיו, DY‏ דחושעי. עיטש. (214 מיטערם).. ן י י יף יי A‏ חיינט אן עוכ יום כפּיר פּואָלואם, י -לוויןיטיי?? פװ o’ m-fl‏ נווארג היינט, זונטאָג, בעפאַר מיטאַג, ID‏ 11:80 ביז| 0 װעט איחר װידער האָבען דעם פערי| געניגען צו הערען די "חברה קליי:ווארג" פוזן סטייטאַן "דאַב?יויד:שויבויעם". און דער חיינין טינער פּראַגראם ועלען ויך בעטייקיגען פיעלע! נייע קינדער. די פּיאַנראם וועס טראַנען דעם כאראקטער: פון ערב יום כפּור, און מיר האַפען, או "חברה|! קלייניוארג" וועט אייך שטעלען צופרירען, מיט! זײערע נײע שאפונגנען און זיסע שטימעיעם.

0 אייךד וינשען UK‏ "חבהה. קלוינווארג"ן צוזאמען מיט זיער דירעקטאַר. בען סענדעים, ן און די מענעדזשמענט פון סטיישאַן "דאבליוי, דושייבי-עס" א נמאר חתימה טובה. שפּייז פאר דיקליבע מענשען 22T V_ s A B> יּיֵשַׁ‎ 1 AT oy [T א בייי‎ 7 BT v P ey -י י‎ L י‎ 4 צאָן בריינגט אחוום עקסטרא געוינר אין‎ נגערג!,‎ קיין אבגאָרמאלע עקסערסייז אָדער דיועט.‎ נעהמט בנייז 4 טאבלעטם טעגלוך. ביז‎ WA DI A דערגרויכט די‎ RN טילט. דאן ווייסט איהר אז דו אויזאבע‎ איז פערריכבט געוואַרען. אן אוננאשירלין‎ בער קאָנדישאַן איז איבערגעמאכט גקוואָז‎ דען.‎ פּרובוױט טארטאלא. עס האָט געדיענט‎ TR פועלע מענשען אויה דאנג, או‎ דארפט עס פּרובידען. וואטשט דו נויע י‎ גענד און שעהנקייט יְי עס קומט אָן. דו‎ נויע געוינט און ענערג!! דאן דערצעהיט‎ עס צו אויערע פרוונדע. פאנגט היינט אָן‎ כ’יִךְיְאִ“אִ פּרעסהדופטאַן סאביעב: וועמען‎ פערטויפט בי אע דראַניסטען צו 51 א‎ באלם. עני דראַניסט װװאָס האָט עס ניט אי‎ בטאה ועט ר עם געזן אַדרערען פאד איח‎ PRESCRIPTION TABLETS I'he Pleasant Way to Reduce N אַ)\ P‏ S L‏ אירדישע שטוגנרע אינטעז דידערציאָ! אויף כטויאאָן מאָוגען מאָנטאג \H;MCA e‏ אים 8:30 חיבון גאָקרבערג אין פּראַגריאס נעמען אנטייל? ם רֹךרֹחֲורי בעזיעבטער טע:אַ- A 1) רובין גאיררערי אהרן ענטין ייארָ;פ'זרֹאייבעביגַי;עםיפ;בּיריָא;; ייאיז ;ייגּגּ ערפאָיגרייכע WY‏ פייגעלע פֿאניין שלם עלכסם אנסאמכל אין פאַכקס ליעדער אין פרעחליכס. ציפּקע פאג"ן נײַ דער פיאנא הערט זיך צו יערען רֶיָּיְךָבּיָּו-::\יְייֶ;יְ\.ךְו גּכַ)ךָ די גודמאו שטונרע, עא טיס ם,סמעועןן,,ן-ס -ננ עןענ טע ל יס עי ייע עןמ טעטענ עאע ייע ן ן-. די אמעריקאנער קאַמיטע פאר דעם מרכז התורה "כולל קאַוונא" Y ווינשט די מעמבערס פריינד און אלע אידען בכלל א גמר חתימה טובה אלע אידען, חוכבי-התורה ומחזיקיה, זיינען געבעטען צו שטיצען דיעזען הורה-צענטער צו מינדערען. די גרויסע נוים און קריזיס וועלכע הערשט דאָרט. ooy‏ אדרעס: .א! א אססיl3 ,oטת6עו. (יזB6olo 614 יעי יעי יעי י האַטעל באלפור ר 4 ייע HOTEL BALFOUR‏ Hot Springs Nat'l Park, Ark.‏ אפעריקא'ם גרעסטער און געזינרסטער אפּרויפּלאץ, דער אָריגינעלער סטריקטלי כשר'ער און מאָרערנער רעזאָרט. ווינשט אלע אירען א פ עט כתיבה וחתימה טובה שולמאן אין זאק. פּראָפּרײיטאָרס DN מענערזשערס. JEWISH MORNING JOURNAL T 090 DN il ן e‏ אַ סְ o אירדישע שטונדען היינט 0 פריה.--"דאַבעליו, אַ, ווי" וֹ 0 פריה--"ראָבעלין, דושי, 03 עם" 0 בייטאָג-. "ראָבעלין, או, אי טי" 12:80 נאַכם.---"דאבעלון, איי, כי כי i‏ 0 נאַכס.---"דאבעקין, אָ, ווי" 0 אַוענט-- ראַבעלין, מי. סי. עיטש" זְ ANDIND‏ 2:45 נאַכמ.--"דאַָבעליו, פִּי, סי, עיטש" 4:80 נאַכט.--"דאָבעלין, פּי, סי, עיטט" 9:00 אַװענט--"דאַבעלי, קיי, בי, קין" דונסטאג 0 נאַכט.---"ראַבעייו, אַ, ווי" 0 אַווענט.--"דאַבעלין, פּי, סי, עיטש" 0 אַווענט--"ראַבעליו, עם, סי, איי" מיטוואָך 38 גאַכמ.--"ראַכבעקיו, פּי. סי, עיטש" T:00‏ אַוענט--"ראַבעלין, אי, איי, עם" 0 אַווענט--"ראָבעלין, פּי, סי. עיטט" דאָגערשטאג 0 נאַכמ.---"ראַָבעלין, בי, בי, חַי 0 נאַכם.--"דאַבעלין, אי, MR‏ עס" 8 אַווענט--"דאַבעליו, ע;, וואי, סי" 0 אַװעגט---"דאַבעלין, בי, בי, סי" חיינט 5286M—WMCA—-870K‏ 0 מיטאַג,-.-אמעריקעו היברו פאַרום, 58 נאַכט.--כאַיאַוו סשליסטען. 00 נאָכט.---פינקענבערג אַרקעסטער, כאָריס טען. 0 גאַכט.--פוניעי סטראוס אונטערהא?טוג" גען- 0 נאַכט.--אַרקעסטער, מענער קויארטעט. 0 צוו.--אַרקעסטער, סאָליטען, /(8:6 אַו.--דזשילווען אַרקעסטער, 0 שווֹ.--אָהרבאד מיראק? מוייק. 10 אַוּו.---האנאַלולו סעיאָדיעס. 0 איו.--אַרקעסטער, 1160 אוו.---ארקעסטער. 60 אַוו.---עווערנקעירם. אַיקעסטער, £S4.3M.—WEAF—66OK.‏ /12:30 גאַכט.---סיל?יועכטער אַרגאן רעסייטעל. 1:80 נאַכם.--2. לאָדיאָו, וויאָלין. 0 נאַכט.---טראַיקא בעיס, /2:80 נאַכט..---מיליירים מוזיקער. 0 נאַכט.--נאפּאַ?יטאנער געכט 0 גאָכט.--ליעדער. 4:00 נאַכם.--נעשאנאל נינטאג פאַרום. 60 אַיו.--עכאַס פון אַריעגט, סטרינגי א סאמבל. 0 אַיו.- -טעירזטאַר באָום פאמיליע קאַנד צערט. 0 אַוּו.--טיטעיס און סאנבאַרן כאָר אַרקעסי YD‏ 58 אַוִו.--אטװאַטער קענס קאַנצערט. 58 אַוו.---סטודעבייקער טשעמפיאַגס, 5 אַוּו.--רוסישע מוזיק, כאָר. 2 גרעינס גלענר

שִׁפָּייז טעגליך. דאן רי שפּייזען װאָס איהר

האַט ליעב

פעטע מענשען, פערשטעהט זיך, מאָרען זיך ניוט איבערעסען, זיי טהוען אוערבע זאכען זעלטען. אָכער אויסהונגערען זיך איז נים קיין וועג צו רעדוצירען. וּ IT,‏ מאָדערנע וויסענשאפט געפונט אז אן אירואכע פאר איבערוגע פעטס איז אן אוני גאָרמאלע גלענד, דועזער גלענד קאָנטראָ- לירט דאָס נאהרונג. מענשען ווערען פעט ווען די פליסיגקיימען פון דוקזען גלענד זיינען וועניג, און עס העלפט ניט קיין דעט אַדער עקסערסייז. דערובער האָנען דאָקט:ירים איבעראל זיך פערנומען, ווען זיי בעקעטפּפען פעט קייט, צו געבען עסען דעם גלענד. זיי אטאי קירען ד' ענטשטעהונג פון דער קראנק הייט. די רעזולטאטען זיינען ערשטי!נענד, און זיי קומען און רוכבטוגען וועג, א בעריהמטע מעדיצינישע לאבאָראטאָרי האָט ארוונגעגעבען דיעזע מעטהאָרע אין מארמאָלא פּרעסקריפּטאָן טאבלעטס. מענשען בענוצען זיי שׁוין זייט 22 ואָהר מילאָנען באקסעס ווערען פערקיופט. מען קען זעהן די רעזולטאטען אוי? שריט און טריט, היינטיגע צויטען זיינען נוטאַ e‏ פיעל איבעריגץ פעטע י מיט 20 יאָהר צוריק די מארמאָלא פּרעסקריפּשאָן איז ניט קיין סוד. די פֿאָרמולא איז אָנגעשרובען אויף יעדער באקס. אלע גוטץ רעזולטאטען ווערען דאָרט ערקלערט. דעריבער ווייסען די געברווכער ווארום דו פלייש רעדאָקי 2 דער טאַרגען זטורגאל רוהען, װעט פאר אונז דאָף זיין מעגליף אויםי צובויען אין ארץיישרא? אן עקאַנאַמישען, סאַז ציאלען און בירנערליכען ?עבעי װאָס וועט ז“[! גינסטיג פאר די אידען און די אראבער IR‏ װעֹטן מאכען אונמעגליך א װידערהאַלונג פון דין לעצטע אומרוהען, וועלכע האָבען פאסירט איןן ארץיישרא?. "מור באהויפֿטען אָבער, דאס אום צו דערי גרייכען די דאַזיעע און די אנדערע טיילען פתן דער בוייטער פֿראַנראם פון דער אידישער אגענטור, מוז די רעגירונג אָננעהמען מיטלען, ראָס די באדיגנוננען פון מאנדאט ואַלען דורכי נעפיהרט װערען אויף א סימפֿאטייטען אופז און y‏ IR‏ דער ענטוויקלונג פון א פריינרליכער פארין שטענרעניש מיט דער איבערינער כאבּעיְל\';רוֹ;ג! פון אר/יישראל? קאן די אידישע באפעלקערונג גָרעכ'בּ:'בּ'ן אויף דע- אקטיוועל מיטהילף פין דער רענירונג. ן "רי דעפוטאציע אונטערשטיצט די פאַדערוני| גען. װאָס זיינען געמאכט נעוװואַרען פון דיד.ן ווייצמאן, דער פרעזידענט פון דער אידישערן אגענטור צו אייך און צום קאַלאַניאלען Dl‏ מטעריום. VD‏ באטראכטען פאר זעהר וויכטיג, אז די עננלישע רענירונג 28 קלְצַהר אַנצייכע"ן נען איחר װילען אויפצוהא?טען א מעהר ליבעין ראלע פּאליסי אין באצוג צו איכיגראציע; “Y‏ ערמוטינען די באזעצונג פון אירען אויף ?אנ- ן איינשליסענדיג רענירונגסיקאנד, און אויף פרייע. ךְניפ־כעארבייםע קאטר, װאָס מען דארף גיט הא"| |בען פאר געזעלשאפטליכע צוועקען צו באשטיין (מען אידען אויף רענירונגסישטעלעם, פאר וע?ין \כע זײ זינען פעהיג צו געבען באשעםטיבוכַג’ךְ צו א געניגעגרער צאֵה? אירישע ארבייטער איז| בֶאֹלְע רעגורוננם און שטאַדטישע ארבייט; צרי (שטיצען מיט רעגירו:גסינעלד די קאָסטען פוון (אידישער ערציהונגסי און געזונדהייטסיארבייט: \\ווו אויף אַננעהמען מיטלען צו אַָרגאניזירעז,| אונמער דער לייטונג פון ענגלישע בעאמטע, אן פּאַליצײ, אין וועלכער אידען זאַָלען זיך באטייי, |לינען אין א געניגעטרער צאָה?. כדי מיר זאכעווּ קענען מימהעלפען איןז דער ארבייט איז נויטיג, IR‏ עס זאַ? קלאַהר געמאכט ווערען די שטעלונג| צו דער אידישער אגענטור און איןז װאָס פאר: א באציהונג זי ווערט געשטאלט. קיי ערקלעהרונג פון דער ענגלישער רעלי", רוא ווענעז די אלע זאכען װעט אָבער ניט האַין בען קייז פראקטישען ווערט, מיידען זי זאָ? דורכי געפוהרט װוערען פון סימפּאטישע ענעלישע בעין אמטע אין ארץייעראל?. עס איז די אלגעכיינע| מוינונג, און מיר גלייבען מיט רעכט, אז א |געיויסע צאֵה? פון די הויפּטיבעאמטע פון דער פאלעסטינער אדמינ יסטראציע. וועלכע האָבען די אויפויכט איבער וויכטינע ארבייטען פון דער ן (דרעג 'דונג, האַבען מיט װאַרט און טאט זיב אױפ־! געפיהיט 'מֶ'\\; או עס איז דאַ גענוא נריינד יצו באשולדינען זיי, א זיי סימפּאטיזירען B3‏ מיט דער אויסגעשפּראָכעכער כונה פוז דער רעז נירונג צן העלפען גרינדען א הייטלאפר מאר'ן אידישען פמאָלק אין אריויישראל?. מיר האָסען, אז די רעגירונג װעט אונז געבען א ק?אַרע בּאֹר'ן זיכערונג, דאס מיר האַבען די סימפּאטישע מיט"! הילף פון דער עגגלישער מאכט און פון דערוֹ רעגירונג אין ארין-ישרא? אין דער פאַרטזעצבג| פוז אונזער ארבייט. -1 װילען ענטוויקלע; ארץיישראל מיט געז זעצליכע און פרידליכע טיטלען, מיר האַבען דעם נוטען װילען אוז מיר נלויבען. אז מיר בויען אויף א לאטד, איז וועלכער. T‏ אינ:טערעסען פון אלע קיאסען און פע?קער וועלען זיין געשיצט,, און יעדע געזעלשאםטליכע און נאציאַנאלע אומ-| גערעכטעקייטען װעט אַפּגעמעקט װערען. כיס א פימפאטישער באציהונג פון דער ענגלישער, רענירונג אנ מיט דער הילף פוז דער פאלעס. WD‏ אדמיניסטראציע, וועלכע די ענגלישע רע־ן גירונג װועט פארזיכערען, וועלען מיר קאַכען אַנז געחן דורכצופיהרען אונזער נרויסע; פֿראַגראס,| אַחן וועלבע עס אין שלעכטע רעזולטאטען צו, די רעכטע פון אנדערע פעלקער, און מיט דע- איבערצייגונג, או דאָס וװואַם מיר וועלען דערי גרייכען אין ארץיישרא? ועט זיין נים בלויז גוט פאר דער בעסעקקערונג פון ארץיישראל, נאַר עס װעט פון דעם געניסען די נאנצע ציווי-| ליזירטע וועלט". DR‏ איסט סיידער אידען אָרגאניזירדען קאַמיטע ן פאר ריכטער הארסטאן פּראַטינענטע אידישע בירגער טרעז טען ארויס פאר דער ערוועהלונג פֿון דזטאַדזש הארטמאן צום סי פּרים קאַירט, נעכטען ביינאכט איז איז 82 צווייטע ;עוועניו אָפּגעהאלטען געוואַרען דער ער שטער מיטינג פון אומפּארטייאישע איז רישע בירגער. וועלכע האָבען זיך TR‏ ניזירט אלס קאמיטע צו העלפע; ערוועה לען דעם פּֿאָפּולערען אידישען ריכטער, נוסטאוו הארטטאן. אס פופּרים קאַורט 'ריבטער. ביי דעם מיטינג זיינען אנוועזענד TP‏ YN‏ די מייסט כאקאנטעסטע און אָנגעַה זעהענסטע אירישע ביזנעסקייט. וועלכע נעהמען א שטארקען אינטערעס איז דער ערוועהלונג פון ריכטער הארטמאן. וועלד W3‏ איז א קאנדידאט פאר סופּרים קאַירט אויפ'ן רעפּובליקאנישען טיקעט. די איסט סייד קאַמיטע האט ג{נֶך געעפענט אן אומפּארטייאישע הערקֿאַ- דערס אין 82 סעקאַנר עווענין, אוז דער באקאנטער אידישער כלל טהועה. מר. מענדעל שאפּירא. אין געוװואָרען בא", אויפטראנט צו פארוואלטען דיעזע העד-, קװואָדערס. טעלעפאַן ארטשארר 0257.‘ T איסט סייד, וואו דזשאַדזש הארט-, ימאן האָט פיעלע יאָהרען אוגערמיעדליר געארבייט אויף אלע געביעטען. אַרנאז יניזירט זיך. כדי צו העלפע: דעם באליעב טען ריכטער אין זיין איצטיגען קאמפּיין. איז דער הויפּט ביורא פון דזשאַרוש, (הארטמאן, איז מארטיניק האטעל, אויף Bטע סטריט און כראַדװיי, געהט אַן א (פיבערהאפטע אוןז ?עבהאפטע ארבייט. טויזענדער מענער און פרויען פון די בראָנקס און דער איסט סייד קומען זיך ומעלדען פרייוויליג צו העלפען דעם נֶדֹז'כ:אִרזש איז זיין ערוועהלונג צום סו ופּרים קאַורט, בעקאנטמאכונג DY R‏ אדווערטייזמענט פון אֵלד. גאֵלֹר סיגארעטס וואָס איז ערשינען אין אונזער צייטונג דעם 7טען אַקטאָבער איז אין לעצטען פּאראגראף געמאכט גע װאָרען א סטייטמענט אז אֶלד גאַלד סוילם זיינען דריי כאָל אזוי פיעל ווי רי פאראייניגטע סיילס פון די דריי בע ריהמטע סיגארעט ברענדס אין איין inn‏ דעמזעלבען פּעריאַר פון זייער עקויס-, טענין. עס איז אױסגעלאָזען געװאָרען דאס װאַרט "וואוקס". עס האט זיך געדארפט לייענעז אז.אַלר נאַלר סיילס זיינען שוין דריי מאָ? גרעסער M‏ דער פאראייניג טער וואוקס פון רי דריי בעריהמטע סינארעט ברענדס. מאַרנען 7:30 9 אַװענט אירישע שטערדע WSGH‏ 214 Meters דורך דער געפעליגקייט פון THREE B CLOTHES‏ SHOP I stanton cor. Suffolk, N. Y. פאַ?גענדע ארטיסטען װעבֿעֹאַ;לֹדֹכפֿֿייִ נעמען:‎ איק ט ואטא‎ די זינג פוינעל‎ 'ו&יֹּיֹּיֹתָּוְ‎ כֵ“יֶ&לֹ י פון אירישען מע-‎ B אסער.‎ |RS eßy י ן יושעק אַט‎ מֵיְזֶגֶיִּיֹּ א יִךְיֹּ,.וֶיִ;גֶ זינגער און ליעבן‎ י י‎ מֵ און די‎ קעוער‎ e ־־־־־־ט־ע'רחסיֹדִ’יֹשער‎ מיט זיײי‎ קאפעליע דאנ כען שוירמאן‎ i ראביי א. קראַנענבערג. אנאַנסער‎ גמר חתימה טובה! י‎ ענגלאנר אנערקענט וויכטיגקייט פון גועטערע אידישע אימיגראניע אין ארץ ישראל, ערקלעחרט מאקראַנאלר (פאַרטזעצונג פון ערשטער פּיידזש) רען ניט מיט דער ערקלעחרטער אבזיכט פון דער רעגירונג צו העלפען גרינדען א נאציאנאלע אידישע היימלאנר אין ארץדישראל. מאקראַנאלר'ס ערקלעהרונג דער פּרעמיער האָט ערקלערט, אז ער אין אינטים באקאגט מיט די ארץייערא? פּראָבלעז מען, א דאנק זיינע רייועס אין ארץיישרא?ל: או ער האָט באזוכט די קאל?אַניעס און שאצט געהעריג אָפּ די ארבייט, װאָס איז אריינגעלעגט געװואַרען צו ענטוויקלען דאָס ?אנד. א טעמאָראנדום איז איבערגעלאָוס געווארען ביים פּרעמיער, אוןז ער האָט מארשטּראַכען איהם ואיבערצוגעבען צום קאַלאַניאלימיניסטעריום. דער פּרעמיער האָט װייטע- ערקלעהרט, אז די רעז לעגאציע קאָן ויין זיכער, אז די עננלישע רעד גירונג בעאבזיכטינט דורכצופיהרען איהר נאָךי פוזפריהער ערקלעהרטע פּא?יסי און פליכטען בנוגע דעם פּאלעסטיגער מאגדאט, און צו זעהן רערצו, DR PV IR‏ אַררנונג ואַלען אומפּאר"י טייאיש אַפּגעהיט ווערען. ווייטער האָט ער ערקלערט, אז די ענגלישע רעגירונג אַנערקענט, אז אידישע איסיגואציע אין ארץיישרא? איז נויטווענדיג פאר דער עמאבלירוע פוז א אידישער נאציאַנא?ער היים. לויט די פֿונקטען פֿון דעם מאנדאט. אָבער אי מינראציע מוו אין אַנבעטראכט נעהטען די עקאַנאַמישע מענליכקי טען פון קאנד אריינשליי געהמען נייע אימיגראנטען. ער האָט ווייטער ערקלעחרט, אז די שוועריגקייטען א'ן פארב'ני רונג מיט קרויװילענדער זיינען איהם באקאגט. ענריגענריג חאַט ער ערקלערט, .או מען הארף אַפֿווארטען דעם אורטיי? פון דער פאלעסי טינער אונטערזובונגס קאָמיסיע ,און אז קיין זאר קאָן נים געזאגט ווערען, װאָס קאַז אויסגעטייטשט וערען אלם א פאַרבאישטיסטער משפּט. ווען דער רעפּאָרט וועט ערהא?טען ווערען, װעט רי סיטואציע קאַנען נעאורטיילט װערען לויט די באישטימטע פאקטען. דער פּרעמוער האָט מארי ענדיגט מיט אַנװייזען אויף דער װיכטינקייט פון קאַלאבאַראציע צווישען דע- אידישער און אואבישער בעפעלקערונג אין ארץיישראל". YT‏ אידישער מעמאָראנרום דער מעמאַהא:בום, װואָס מר. פעליקס ווארבורג האָט אין דער אַגוועזע:הייט פון דער מולער דע קענאציע פון דער אידישער אנענטור פאָרגעלויי ענט פאר פּר-עמיער רעסזוי מעקדאַנאלר, לייענט זיף אזוי: l‏ "אין גאָמען פוז דער דעפֿויטאצוע פון די אמעךז ריקאנער. מיטניידער פֿון דער אידישער אנעני MY פאר ארץזישרא?, וװעלכע רעדטם פאר דעם ךְגךְעםטעזִ טייל פון אמעריקאגער אידעגטום מיט !איהר; פיע-זאו;יאיהאלב מיליאָן נמפשות-- װיל צָא'ךְ אויפדריקען, ערשטענס, אונזערע בעסטע u‘z‘;:m:‘‏ פאר דעם ערפאַלג פֿון דער הויכער שזיחות. וועלכער האָט אייף געבד-אכט קיין אמע !ריקא אלם פאַרגעהמער און געעהרטער גאסט, און וועלכער האָט אונזער טיפסטע סימפּאטיע איס !אִיְערֹ'קאֹ;'\יְךְ בירנער. אוןז, ציוייטענס, װילען D‏ אויסדריקען אונוער הארצינסטע אָפּשאצונג יפּאר דער געלעגעגהייט, וואס איהר האָט אונן גענעבען, ט-אָץ דעם שווערען דרוק אויף אייער צייט, כדי מיט אייך צוזאמען צו באטראכטען די איצטינע צושטעגדע; אין ארץיישראל. "עם איז א באקאנטער פאקט, אז פון זינט DY‏ איז PR‏ 1917 ארויסגענעבען געיוואָרען די באלפור דעקלאראציע און באוונדערס פון זינט די צילען פוןז דער דאַזיעער רעקלאראציע זיי !'.'וװ אינדאַרסירט געוואַרען פון קאַנערעס פון די |פאראיינינטע שטאאטען פון אמעריקא אין 22ט1, 0T VIBN‏ אידען פון אמעריקא צוגעשטעל?ט רעם נרעסטען טיי? פון די פינאנסען פאר דער אויםי בויאונג פון א נאציאָנאלער היים פאר דעם אי דישען פאַלק אין ארץדיישראל. איהר וועט זיין פאראינטערעסירס צו וויסען, אז אין יויף פון דער צייט, זיינען איבער פינפיאוזיעייאנציג מוז ליאַן דאַלער, געזאמעלט פון דער אירישער ‘N3‏ פעלקערונג פון אסעריקא, נעשיקט געואַרען קיין ארץיישרא?. אַס דאָזינע געלד איז באנוצט געיואָרען אויף צו פארנרעסערען די אידישע ישוכים, אויף גריגדען נייע קאַלאַניעס, באשא-. יפען איגדוסטריעס און סטימולירען האנדעק. (אויף אויםצוהא?טען שפּיטאַלען און קליניקם, (V¥‏ קינדעריגארטענט, עלעמענטארע שולען N‏ מיטעלדשולען און אויף עטאבלירען דעם איז רישען אוניווערויטעט אויפ'ן הר הצומים. "דאס נעלד װואַם איז איגוועסטירט געוואַרען אין ארץיישרא? דורף אָרגאניזירטע קערפער, שאפטען און נרופען, אַרגאניזירט. אין אמערוקא,. וואם פארנעחמעןז זיך מים סמעצימישע עקאַנאֵי. מישע אונטערנעמונגען, שטעלט מיט זיך MR‏ פאַר א Pl‏ סומע. די פּאלעסטיין עקאַ:אָטיל סאִר!טַר“שַׁאִזִ אי מעראעטוואָרטליך פאר דער. אויפהא?טונג פון א צאַה? קרעריטיאנשטאיטע!! אין ארץיישראל און מאר דער 3172074 פון קאָז' אַפּע-אטייוע און אגריקולטורעלע אָרנאניזאציעם און צוזאכען מיט אינדיווידועלע אמע-יקאנער אידען האַבען זיי אויף א חלק אין דער ענטי װיקלונג פון דער יםיהמלח קאַ:צעסיע. "פולסטער צוטרוי און גלויבען אין די פֿארי זיכעדונגען פון דער מאנדאטעןימאכט האָט באי וואויגעז די אמעריקאכער אידען איבערצונעתמע: רי פיהרערשאפט און שטיצען דעם פיאן פו:: פארנרעסערען די אירישע אגעגטור און צוציי הען צו דער ארבייט אזעלכע גרופען, װאַל זיינען פריהער ניט געווען מאראיגטערעסירט אין די' שטרעבונגען בנוגע אר/יישראל?. אין ציריך L3R‏ אין אויגוסט, 19829, עטאבלירט גע:ואָרען ־יי פארגרעסערטע אידישע אכענטור און ברייט! ארום:עהמענדיגע פּלענער זיינען אָנגענומען נעי װאַרען, אויף וועלכע מען האָט געהאַפֿט, אז ז\י; װעלען פיהרען צו דער פארשטארקונג פון די אירישע פּאַזיציעם, װאָס זיינען שוי; עטאבלירט' אוז א גױעסערער אפארישער אייגוואנדערונג, מיט! אינדוסטריעלע און קאָפערציעלע ענשיויקלועגען פון װייטערייבענריגער בארייטונע. י עס װאַלט פארנומען צופיעל פיאץ -אריינצןי! געהן אין איינצעלהייטען פון אָט די פּלענער.! אין א?געמיין קען געזאַנט װערען, אן די פיע גער באציהען זיך וועגען א פארגרעסערו; פון אקטיוויטעטען דורף א קערשערשאסט, אַדער |קערפערשאפטען מיט א בארייטענדען קאפּיטאל, DN‏ פֿארויכערט גרעסערע פאַנרען פאר קאַלאַז ניזאציע, אַפֿצוקויפען שטיקער (אנר נאַהעגט פון איצטעע אידישע קאָלאַניעס, אויסצוברייטען אינדוסטריעלע אונטערנעמוצען, אויסצובויען אויף א נרויסען מאסשטאב הייזער פאר ארי וִיָייט־;ר IR‏ אווי וייטער. מיט דעם שאפעו פון א פאראיינינטען אידישען מדאַגט אין באצוג צי ארץיישראל, איז פארשטאנען געװאָרען. או די ביישטייערומעען פון אמעריקאנער אידען, און אלע אנדערע אידען צו מאַנדען, וועלכא WO‏ גענוצט װערען פאר ארץיישראל, וועלען זיף פארמעהרען, זאָבער דאַם דורכפיהרען פֿון אוא פּראַגראם. מוו אָפּהענגיג זיין, אין א גרויסער טאָם, אויף דִי פראקטישע שריט, וװאַם די מאנדאטעזירעי גֿירונג װעם נעתמען צוריק צו עטאבלירען צוז טרויעז אין דער זיכערקייט תֵנָן קעבען און IR‏ גענטום אין אר/יישראל. "מור האָבע; צוסרויען איז דער אולפֿארטיי אישקייט פון דער אונטערזוכונגסיקאַמיסיע. וואָס Y OT‏ רעגירונג האָט צוזאטענגעשטעלט צו אונטערזוכען די אורזאכען פון די אומרוהען, ןויִבּוס האַבען געשטערט די פרירליכע עגטוויקלונג יפוז ארץיישרא?. אויף דער קאָמיסיע קען כען זיף פֿארלאָזען, אז ו' װֶעט ארויסברענגען די סיבות. וועלכע האַבען מאראורואכט די ?עצטע אומאַררנונגען. "מור האַבען שטענדיג געשטרעבט צו שאפען א בעסערע פארשטענרעניש צווישען די אראבער (און די אידען אין ארץיישרא?, און די האָספּיי DOND‏ און קליניקס זיינען אַפען פאר אלע MR‏ |וואוינער פון לאגר. חאנדע? צווישען אראבער און אידען איז שטאוקער געװאָרען. געמייני. שאפטליכע צוזאמעגארבייטונג איז געשאפען געז. װאַרען צווישען אראבער און אידען איז דער. אַראנזשען-אינרוסטריע. אין די נרעסערע שטערט. איז אויר דאַ אי א גרויסער מאָס א פריינרליכע. פארשטענרעניש און IR‏ עקאַנאַמישע מיטארביי-, טערשאפט צווישען די אידען און אראבער.. צווישען די פלענער, וועלכע (PPN‏ כאטראכט. איצט פון דער אירישער אגעכטור, זיינען ראָ פיעלע אינטערעסאנטע אויסברייטונגען פון דיוע, פריינרליכע טעטינקייטען. עס ווערט בעהיַּםס{ צו דערנרייכען ווייטערע רעזולטאטען אויף דעם. געביט פון קאמף גענען מאלעריע און אנרערע קראנקהייטען. מיט דער חי?ף פו| ראקעפעלער אינסטיטוט וועסט געמאכט ווערען א פארזוף צו באקעניפען טראכשטע (אוינען"קראנסהייט). אוני| זער ארבייט IR BYN‏ פֿאַרמגעזעצט וערען צי פארקלעגערען די שטערבליכקייט פון קינדעו", צו באואַרנען די באפעלקערונג מיט שפּיטאָלען אוז| מיט מעהר פאניטארישע באריעונגען. און מיר. זיינען נרייט צו באציהען זיױ סימשאטיט צייֹ דעם פאָרשלאג פון דער ארץיישרא? רעגירונג, IR‏ מען ואַ? העלפען אין דער פארווא?טונג פּחי די רעגירונגסיפאַנרען, וועלכע זיינען באשטיסט פאר דעם צוועק צו ענטוויקלען און \וויּסברײסעֹו! רי קאַשפּעראטיווע באווענונג צווישען אראבער און אידען. DR DY‏ ווערט צו דערמאַגען, IR‏ מיר זינען גרייט, אויב די עננלישע רענירונג וועט דאס נוטהייסען, צו כבאקומען געלט פון אמעריקאנער אידען אויף צו דעקען די הוצאוח פון שאמען אין ארץישרא? א ראדיאיסטאנציע, אונטער דער קאַנטראַ? פון דער רעגירוכג אוז אונטער דער פארווא?טונג פון א שותמוח'דינע קאמיטע פון מוסולמאנער, קריסטען און אירען, וועלכע וועט לעונען די העפערע אירעאלען פון לעבען און VDU‏ בירגערשאפם. מין צװוײַםלען ניט, *ע ניט קוקעגריג אויף רי לעצטע אום". שוועריגקייטען. וואָס זיינען פארוויקעזט אין דער פראגע. ער האָט אונטערשטראָה כען די נויטווענדינקייט פון צוואמענה ארבייטונג צווישען די אידען און די אראבער אין אר/זישרא?ל. ווענען די אנרערע פאַרדערונגען, וואָס זיינען איהם צוגעשטעלט געוואָרען אין טעמאַראנדום, וואס מר. ווארבורג האָט פאר איחם פאָרגעלעזען. האָט רער פּרע מיער ערקלעהרט. אז מעז מוז ווארטען אויף דעם באריכט פון דער אונטערזוז נונגס-קאַמיסיע, וואָם ווערט געשיקט קיין ארץזישראל?, און אז מען דארף איצט גאָרניט זאָגען, װאָס IND‏ פאראור-. טיילען דעס באריכט פוז דער קאַמיסיע. מר. מאקדאנאָלד האט געבעטען מר. ווארבותת'ן. איהם איבערצולאָזען א קא" פיע פון דעם מעמאָראנדום, וועלכען ער וועט אָפּשיקען צום קאַלאַניא? מיניס טעריום אי לאַנדאָן, איהם גרינדליך צו שטודירען. שטעלען צו מעמאָראנרום מר. ווארבורג האָט אין נאָמען פון דער דעלעגאציע פאָרגעלעזען פאר דעם פּרעז מיער א מעמאָראנדום, PR‏ וועלכען מר. מאקדאנאלד ווערט באגריסט מיט זיין גרויסע פרידענפיטיסיע קיין אמעריקא. דער מעמאָראנדום ווייזט דאן אן, וואס די אידען האָכען ביז איצט געטאָן אין ארץדישרא? און װואָס זיי האָבען בדעה ווייטער צו טאָן. ער האָט אַנגעיויזען, אז די אמעריקאנער אידען אליין האָבען N3‏ איצט אריבערגעשיקט פינף און צוואנציג מיליאָן דאלער פאר דעם אויפז בוי פון ארץזישראל. די אידישע אנענטור. וועלכע איז געז שאפען געוװואָרען לעצטען אויגוסט אין צוריך. זאַנט דער מעמאָראנדום, האָט גרויסע פַּלענער. רי אגענטור. וועלכע האָט פאראייניגט דעם גאנצען. אידישען פאָלק פאר דעם אויפבוי פון אריזדישראל, האָט געפּלאגט נייע ישובים אין לאנ-ה, צו פארגרעסערען די אינדוסטריע, האנ דעל און אגריקולטורעלע אונטערנעמונ גען אין לאנד. DNV‏ וואַלטען געווען א ברכה פאר אלע איינוואוינער פון קאנד, אָבער די אנענטור איז באלד פון אָנפֿאנג אַון נעשטערט געוװואָרען איז איהר ארז בייט דורך דעם אויסברוך פוז די בֵל טיגע געשעהענישען אין לאנד. דער מעמאָראנדום אונטערשטרייכט רעם צוטרוי פוז די אירען אין דער אומ פארטייאישקייט פוז דער אינטערזוכונגס קאַמיסיע. אָבער עס איז נויטיג, אז די ענגלישע רענירונג, די מאנדאטעןימאכט פון ארץדישראל, זא? קלאָהר ערקלערען איהר שטעלונג צו א ליבעראלע אידישע אימיגראציע אין ארץיישראל צו באךז שעפטיגען מעהר אידען Nl‏ רעגירונג ארבייטען צו שטיצען מעהר אירישע ערציחונג און געזונרחייט ארבייט און צו דער שאפונג פון א אידישע זעלכסט שוץ אינטער דער קאָמאנדע פון ענגלישע אַפיצירען. זאָגט כעאמטע זיינען אומפריינרליך י דער מעמאַראנדום ערקלעוט אויך, אז קיין דעקלאראציע פוןז דער מאנרדאטענז רענירונג וועט ניט האַבען קיין פּראקטיז שען ווערט. סיידען עס וועט איבערגעז געבען ווערען איז די הענד פון פריינד* כֿיבע רעגירונגם בעאמטע איז אריןך ישראל. דער טעמאראנדום זאָגט אָפען, או א צאה? הויכע בעאמטע פון דער ארץדישראל? רעגירונג האָבען ניט נאַר דורך זייערע עפענטליכע אויסדרוקען נאָר אעיך דורב זייער אויפפיהרונת באז רעכטיגט די קלאגע. אז זיי סימפּאטיזו פּאנטאַפעל מענער. וועלען זיי שׁוין גע פינען וועגען װוי אזוי איינצאמען זייערע ארורות. אז זיי זאלען ויט האבען די ברייטע דעה אוז זיי ניט טרעטען מיט די פיס. די ווייבער פוז די דאזיגע מענער, וואס האבען זיך אנגעשיאַסען אַו דער נייער סאַסייעטי. גיבען זיי דערפאר גאַר מעחר פעפער צו שמעקען, אוז מיט. וואס די זאך וועט זיך ענריגען, קען מען ניט וויסען. א סלאט נאשין פא ONTININD‏ ועקאָווס בערלֿין, פרייטאג. א היגער ערי פינדער האט ערפונדען א נייעם פַּראה. צעס װי אזוי צו פּראדוצירען פאַנאַנראף. רעקארדס. דורר דעם נייעם אפּאראט. און א ניער מיז מאטעריאל. פון SOV‏ כען די רעקארדס ווערען געמאכט. וועט. יערער איינער קענען אריינזינגען אדער אריינזאגען וואס ער וועט וועלען או!, איז אייניגע סעקונדען ארום הערעז זיין אייגענע שטימע אויפ'ז רעקאַרר. דער ערפינדער. ארבייט נאד איצט, אויף א פּלַאן מען זאל קענען קריגען די רעקאַרדרס פון סלאט מאשינען. יערער איינער וועט קענען ארייגווארפען א געז וויסע מטבע איז סלאסט מאשין אריינ ריידען אדער אריינזינגען DYBY‏ אוז תיכף קריגען דעם רעקארד דערפוז. מאַקס ד. סטויער און זיין זוחן אהחן סטויער וועלכער איז אַ קאַנדידאַט פאַר ריכטער פון סיטי קאָורט אין מאַנהעטען ווינשען אַלע נומע פריינט און אַלע אידען פון ניו יאָרק אַגמר חתימה טובה אַגליקליכען אע געזונטען יאָהר' OCTOBER 13, 1929, י‎ פטשיקאווע

א 17 יעהרינער שמשון MM‏ באלטאן. עננלאנר, פרייטאג. דא. איז פאראן א יונגער אינגעל, וואס אלע װילען זיך מיט איהם בעגעגענען. אבער "שייקען הענרם", געבען איהם שלום עליכם, S‏ קיינער LB‏ מחמת. ער איז אזיי שטארק און קרעםטיג. אז ער קען מיט זיין האנד מטמש צודריקען די ביי נער פֿון אייער האנד. סיױי? וואַקער. הייסט ער, דער דאַזי SN2 s‏ ער איז זיעבענצעהן יאהר אלט, און זיין גבורה איז ניט משער צו 7/ J“r דער יונגער נבור ארבייט אין SN IR‏ זען פאבריק אוז ער האט בכח אייפצוז הויבען א פיער הונדערט פונטיגעז בא?- קען מיט א שפּיץ פינגער. ער קען האל טעז זעקט דערוואקסענע מענשען אויף זיין ברוסט. שלעמּען א מאַטאָר קאר מיט זיינע צייהן. צורייסען א נייע פּעשיל? קאַרטען מיט אמאַ? אין אייניגע סעקונ* דען, צורייבען א הארטען עפּע? אוז מאז כען פון איהם א קאשע מיט איין דריק מיט'ן האנד. בויגען שטאַהלענע שטאנ נען און דורכקלאפּען נענעל דורך א די קע ברעט מיט זיין דאַלינע. דער חברהימאן האט שוין פּרובירט פענטען מיט זעקם שטארקע מעגשען אוז ער האט זיי בייגעקומע!. סיוֹי?ל האט שויז בעוויזען אזא קונץ ז ער האט אויפגעהויבען א טאַז פרוכט וואגעז אזוי הויך. או ווען ער DYT BRI‏ וואנען ארונטערגעלאָזט איז ער צוברא- כֶען געווארע!. דער יונגער שמשון הנבור פוז אונזער צייט האט אליין ניט געוואוסט פון זיין נבכורה ביז ניט לאנג צוריק. ער איז גע וואויר געווארען פוז דעם צופעליג. מען האט גערארפט אויפחויבען זעהר א שווערען קעסעל. האט ער אין DREY‏ נעזאגט. אז ער וועט איהם אויפהויבען, אוז ווען ער האט עס כלוטר'שט. פּֿרו בירט טהאַן, האט ער די שווערע משא, וואס עטליכע מענשען װאַלטען ניט גע קענט ריהרען פון אַרט טאקי אויפגע הויכען אויף או אמת. פוז ראן אַז האט ער זיך M‏ גענו מעו בעווייזען קונצען וואס ווערען פון אלעמען זעהר בעוואונדערט. קאץ האלט מלחמה מיט אן ארלער אין דען לופט ראק פפּרינגסם. יוטאה. פרייטאג. פיעלע מענשען האבען דא נעכטע: צו געקוקט א טשיקאווע סצענע ווי א קאץ האט אנגעפיהרט א בלוטיגען קאמפּף מיט אז אַרלֿער הויך צווישען ערד און הימעל, די קאץ איז געווען אויפ'ז דאד פון א פארט הויז, ווען דער אדלער האט זיר ארונטערגעלאזט אוז זי צוגעכאפּט צווי שען זיינע נעגע? און איז מיט איהר אוועקגעפלויגען. די קאץ האט מיט איה רע צייהן א כאפּ געטהאו דעם ארלער'ס א פליגעל. אבער דער ארלער האט איהר אטאקירט מיט זיין שנאכעל. היבשע עטליכע מינוט האט אנגעהאלטען דער קאמפּף ביז ענדליך האט זיך דער ארי WO‏ אונטערגעגעבען און אפּגעלֿאַזט זיין רויב. די קאץ איז ארונטערגעפאלען אויף. Y‏ אבער זי איז ניט בעשעריגט געווארען פו| פא?. זי איו בײַױז אין פּלעצער פערוואונדעט געוואַרען פוז אדלער און מעהר האט איהר ניט גע-. שארט. א יוניאָן פון פּאנטאָפץל מענער פֿאַנדאָן, פרייטאג.---דא האט זיר גע נוינדעט א יוניאן פון פּאנטאַפע? מעז נער, פון מענער וואם זיינען אונטער װאַרפען זיוערע ווייבער און זיי, די וויי ער. פיהרען די גרענדע און זיינען די מושלֿות איבער זייערע "ערנערט העלפט". די גרינדער פוז דער סאסייעטי וילען אריינבריינגען דעם אלטען "והוא ימשו?" אין זייערע חייזער אוז זובען מיטעל ווי אזוי דורכעופיהרען די זאר אוז ניט בריינגען צו לֿייטישע געלעכ טער. זיי ווילען זייערע ארורות איינצאמעז אוז מאכען זיי אונטערטעניג אחז אַפע נע מחלוקת און אַהן געוואלדטהאטען. דאס איז זייער הויפBּט צוועק אוז וועגען דעם האבען זיי כעראטהונגען. דיו ערשטע זאך ווילען זיי אויספיה דרעז, א די קאורטס. וואו עס קומען פאַר פּראצעסען ווענען סכסוכים צווי שען מענער און זייערע יוייבֶער. זאַלען האכבען מעהר איינזעהעניש מיט די YD‏ נער. און זיי געבען מעהר רעכט. די קאַורטס, זאגען די מיטגלידער פון דער יוניאן. זיינען דאס רוב פּארטייאיש אוים'ן זייט פוז די ווייבער. דעריבער זיינען זיי. די ווייבער. אזוי תקיף ביי זיד. או! אויב די מענער זיינען שטילע, וואס לאַזען זיך שפּייען אין דער קאשע. טהוען די ווייבער מיט זיי וואס זיי ווי פֿען. אוז אז זיי וועלען די געריכטס היי זער האבע! אויף זייער זייט. זאגען די

Page 3

SUNDAY, ךָ dnm‏ שנה טוכה תרי'ט איך ווינש מיינע הויךיגעשעצטע באַאַמטע, געאַכטעטע דירעקטאָ רען, חשוב'ע מעמבערס, געער טע מנדבים, באַליבטע זקנים, פיליגעשעצטע באַאַמטע, די רעקטאַרען אוז טרייע מיטגלי דער פון די אַקזילעריס, מיין משפּחה, קרובים און פרייגט און כ?? ישרא? אַ B‏ גמרחתימה טובה צום גייעם יאָהר תר"צ זְאֶל? אי יעדער אידישער היים בלויז פרייר זיין און זאָלֿען מיר פון איצט אַז הערען בשורות טובות פוז אונזער אידיש פאָלק איבעראַ? וואו זיי לעבען. אַלכסנדר קראַװע'ן, סופּעראינטענרענט מושט זקנים כיח זקני ישואל 70 דזשעפערסאָן סטריט ניו יאָרק אלנערט עפשטיין פֿוין מאַרגען זשורנאל? אדווער טייזינג דעפּארטמענט, ווינשט אלע זיינע פריינד און בעקאנטע וי א נטר חתימה טובה TV NN‏ יאֲהר קאנטאַר וואַלף ווינשט די מאָנה טעפּיארע קאָנג. VI PR‏ יךָרס און בלוהילל עוו. י א קאָנג.. באָסטאָן :.־נֶ.־-יּ::.יְ:וֶיָ'ךָךְ;ךְ־ א גמר e‏ 4 חחתימה טובה R 8 R S L S A VORI AT T T 34, AT‏ ןבאֵמסטעד'ם װאָרם םיראֵפּיּ "פאר קינדער איו עס א מלאך פֿון רחמנות". מען טהוט װי ס'איז אויפגעשריבען, פטחלט DY‏ קיינטאַ? ניט. עס ענטהאלט א מולע דאָוע סאנטאָנין. אויסגעהאקטען 60 יאַהר פּראָבע. צו בעקומעז איבערא? אַדער ביי מעיל. 80ם. א באַטעל. Est. C. A. Voorhees, M. D., Philadelphia‏ s by 6 0 עלדרידזש סטריט, ניו יאַרק טעלעפאָן אַרטשארר 4511 ף גרעסטע טליתים פּעקטאַרי ף 2 אין דער וועלט מ פאָדערט בלויז זוואָלאָזינשי מליתים און לאָזט זיך ניט נארען פון גאַכגעמאכטע. אוגזערע סילקענע כוֹכב-ציין? טליתים זיינען געוועבט פון די פיינסטע סילק און די וואַלֿענע טליתים פון ריינע װאָל, זעהט אויף די כנפות זאַלען זיין די צוויי ווערטער *כוכב-ציון". דאָס איז אייער נאראנטי פאר'ן בעסטען טליח. י מעבט ע בֿע mhoc‘«.wmmwm#d:mfimfi—r‏ וּ\יִּבֿ*י“יחֹ"חֹשִׁ“*\ךְ יּ"”“יִּ}יֶ'“"חֹיּטײחעװדֵחדד;ךְ;יֵו;וךְ* יֹ f‏ 2 ־־עַ\\יֹּיֶ 4ג- 'וֹיִ \יֹוֹ\\װ,\גֶוַוֶחֹ;\װ\\.\\װווֶזֵוֶ-י.\,\כֹּ\וװיִּנ!.'װ;װ\יּגַ,. it‏ ײ י k‏ .ײיפָּפִגַיְ:ײ פּךןכת z‏ י-ײ .',"fl""‘?'f.‘.‘‏ רֹײ.יךְי“יְוךְ"־* יף יירֹי’יּנִ י זַזְ\ ־..ןעֵשׂלֶ,) ,יע- י. g R‏ עט א -.;,יִ'.',,ךְיְו.“.י' י ן L‏ י י חופות און מכסות i e‏ -י ר פיר האָבען יעצט פער- י אע א אי תר גרעפערט. אונזער. פעקטאָרי ן‎ S N «@9« ;קֶיֶ.ךְ פון אלע סאָרטען בגדי יקורש ן י il‏ I‏ עאע אי מיר זיינען יעצט אים- ן אעס א י L Y‏ שטאנד צו מאכען פּחבת'ז. 11 N‏ י א27 ק חופות, א. ז. ביליגער W (O‏ א i,‏ יְ 4 װוי איבעראל, אלע ארבייט “־\'ייָּךְךָיִּרֹךָ 7 /Lfi‏ ןְ י T‏ ן גאראנטירט קונסט-האגר אר- s‏ ן יי י י בייט, קיינע מאשין ארבייט. e g‏ י י. י יערֶער אַרדער ווערט}) י י א י e 2‏ \לְר’/'/ פּינקטליך אטענדעט פון אן ן\יָּ -י.?§ i‏ ט ן ש עקספּערט דעזיינער, לויט i P4‏ g: י. דעם קאָסטאָמער'ס פערלאנג, ןעש וֶ oY Ry‏ וועט איין לוינען זיך AT g‏ 0 י יוען. א ן י RN‏ עט באֵנַּ,יָּגָפָּרָעסביֶןךְויֶווַ ףשַׁךְנַּבֵ ע- L)‏ י ט א סזגָטפּצֶל אָרדער פאר יּ מענטעלאך, און איהר וועט י 2 S 1R 3Ry BT י אונזער ארבייט איז די בעס- i‏ טע און די פּרייזען זיינען רי שַׁײיְ־יִ*״־“יָּרֶיְיֶיְזֶיּס:'־יַ'-’־יּיְיָיּלֹ“\ר״ ביפֿיגסטע’ וךְוֶיֶבִ..,., י י יעצ אעי יל איידער איהר קויפט א טענ ע אחע B e S‏ אעע ez l' H“ שרייבט זיך פריהער דורך מיט אונז, און איהר װועט געוויס אנרערשוואו ניט קויפען. צו יערער ספר תורה ניבע מיר: (וֶ) א הכשר פון דעם בעסטען און בעוואוסטען. בעל מגיה ר' דוד יצחק לעווין. יח 2) א פענסי פּאֶר ע חיים'ם געטאַקט פון האָלץ מיט ביין. 3)יא פענסי מענטעלע. פון גוטע ארבייט, נאָלד נעטרימט, האנר-ארבייט. ווער עס קויפט איין מאָל א ספר תורה, פארבלייבט שוין אונזער קאָסטאָמער אויף LSNP YN‏ אין אונזער רעפארטמענט פון Y. ‘e‏ י L‏ \.\;ויֹ י. L‏ קענט איהר אימער געמינען א פולע ליין פון 4 נחו תורה, ק חיים, ניצ'ען, יד'ען, בשמים באקסעס ט _ אלע ארטיקלען גאראנטירט שטערלינג זילבער כסף טהור, י (84 פּראָבע) זילבער געוויכט נאראנטירט. מיללער'ס חלפים, מוהל מעסערס g N’‏= או שארף שטינער 4 קענט איהר בעקומען בלויז ביי אונז. מיר זיינען די איינציגע 4 אנענטען פון די "מיללער"? ארטיקלען. חלמים און מוה? מע סערס זיינען גאראנטירט ניט צו ראָסטען. שרייבט פאר א קאטאלאָג פון חלפים. אַרדערס פּינקטליך אטענדעט. לוחות פאר דעם נייעם יאַהר עקסטרא פאר פּעדלערס 30 סענט פּער 100 M. WOLOZIN, Inc.‏ Eldridge St., New York Tel. Orchard 4511‏ 50-52 15i עט‎ י‎

W it מיניקעס סומות בלאט א פּואַ". ֶף נָוװקט פון אידישע זשורנאליסטען,

דער היינטינער מיניקעס סוכות ביֹ.אטךְ ןאיז רי רייכסטע אויסנאבע פון דו "מיז! ניקעם יום טוב בלעטער," פון װעלִכעךְ |חנן י. מיניקעס איז דער רעדאקטאָר און! יַארויסגעבער זינט די לעצטע 89 יאָהר. 'מען געפינט דאָרט אן אוצר פון וויב=| |טיגע. בעלעהרענרע און אינטערעסאנ |טע ארטיקלען איבער צייט פראגען, לו |טעראטור. אלגעמיינע קולטורעלע (V3‏ גענשטאנדען. בילדער. סקיצען, לידער, ערצעהלונגען װואָס דערצעהלען פּשוט NN‏ אויפריכטיג אַהן צו-פארבען. מיני-) קעס סוכות בלאט לייענט זיך װי א! |קונסט ווערק פון כאריהמטע אירישע' ישרייבער אין אמעריקא און אייראָפּא, צווישען זיי דר. א. גינזבורג, א. ?יעסין,, יונה ראַזענפעלה, ש. ל. ציטראָן, דר. ס.; !אינגערמאן, שלום אש. הלל ראָגאָף,! \אברהסִ רייזין, א. אפאטאשׁו, פּ. וויער-! ניק, לעאָן קאָברין, מאני ליים, ר. פאָ-, געלמאן. צביון, דר. איזיראָר זינגער, Lo‏ יורסאָן, דוד איינהאָרן, שׁ. צ. זעצער,ן זרובב?, ב. פייגענבוים. א. גלאנץ, א. ש. זאקס, א. ראבאָי. דר. נחום סלושי, מאָריס ראַזענפעלד, ב. י. ביאלאָסטאַָצי| P‏ היינריך היינע. כ. אַשעראָװויטש, ז.| װיינפּער, פּ. זאמאָסטשין, רר. הערצל, משה ליעבטאן, דר. ש. ב. פעלדמאן,! דוד פרישמאן. יהודה שטיינבערג, WY‏ פּרילוצקי, נחום י., י. גאָרדאָן, כ. |סטאווסקי. דאָן, רזיאל, פילוסופיא און! יחנן י. מיניקעס. הונרערט זייטען אָנגע-! נַפיבֿט מיט יום טוב'דיגע לעזע שטאָף. קיין אינטעליגענטער לעזער. קען (DY‏ דורכלאָזען דעם מיניקעס סוכות בלאט; תר"צ. מיניקעס סוכות ב?אט קען מען בעד| קומען אויף אלע צייטונגסיסטענרס און| |ביי די הױפּט אגענטור פון די אלע איין |דישע צייטוננען,, די מעטראָפּאָליטאן Dl‏ קאָכפּאני. 47 קריסטי סטריט, ני.י; ייאָרק. א קאָפּי קאסט בלויז 80 סענט,| מיט פּאָרטא 40 סענט. י י י י י י י י י י י י י ן RN bttt יאסלער רביצין י י בעט הילף די בעוואוסטע יאסלער רביצין, די| אלמנה פון הרב הצריק ר' מענרעלע |רוביז ץצ"ל, וועלְכֶער איז מיט א צװײן NN‏ צוריק נסתלק געוװאַרען, נאַך א, |חדשיםילאנגער קראנקחייט, IR‏ וועמען, ידי לעזער פוזם "מארגען. זשורנאל"! |האַכען דאמאַלס אזוי פריינדליך ארויס"| געהאַלפען, די דאזיגע יונגע אלמנה געדן 'פינט זיך איצט מיט איהר איינציג קינד, דער פֿ-יעהריגער יתום, אין איחר געבורטסישטאדט יאסלא, אין קליין פּוילען. זי איז אָבער דאַרט קראנק, עלענה, lIN‏ שטארק פעראָרעמעט אוז זי בעט! דערפאר נוטהערציגע מענשען, אז! זיי זאַלען איז בעטראכט נעהמען זעהר טרויעריגע לאנע אוז איהר בעהי?", פיג זיין מיט װאַס נור מעגליך. י איהר איעטינער אדרעס איז ן RABINOWA SARAH RUBIN,‏ l Jaslo, Mala Polska, Poland.‏ דייטשער זשווינרלערי

טאכט גאַלד אין געריכט ן צו כעווייזען אונשולר l‏ בערלין, דאָנערשטאג. פראנץ טויזענט. א געוועזענער פּל?אַמבער, װעל וכער זיצט דא אין פּריזאַן אונטער דער |בעשולדיגונג, אז ער האָט אויסגענארט ביי עטליכע אנגעזעהענע פּערואַנען, מיט SN‏ לודענדארף אז דער שפּיצע, |געלד אויף צו מאכען עקספּערימענטען מיט קינסטליכע נאַלד. האָט היינט פאר'ן געריכט בעוויזען. או ער איז ניט סתם א שווינדלער, נאָר אז ער ווייסט באמת וועגען א סעקרעט, וואס ערלויבט DN‏ צו פּראַרוצירען גאַיד אויף א וְקיבםטפֿֿיכעז אופן. דער בעווייז איז געבראכט געוװואָרען אִין בערלינער מינץ-הויז. לויטן' WD‏ (קאנג פון טויזענט'ס ארוואָקאט, האָט. דער געריכט ערלויבט דעם אָנגעקלאָג ’טעו בעווייזען זיין "ערפינדונג" דורך (N‏ עקספּעריבענט. ביים עקספּערימענט זיינען אנוועזענר געווען דער דירעקטאַר פֿון מיניץ-הויז, זיין געהילה, צוויי דעטעקטיווס. דער פּראַקוראָר און דער אױיספאַרשונגס ריכטער. וועלכע- פיהרט אַז טויזענט'ס קעיס. נאָר'ן עקספּערימעגט איז ארויס" געגעבען געוואָרען מיט אלעמענס אונ”' טערשריפט א סטייטמענט, װאָס זאַגט, אז נאך אן עקספּערימענט, DNV‏ האָט. גערויערט צוויי שעה, האט טויזענט. באמת ארויסגעבראכט אייז צעהנטעל. גראם גאַלר, וועלכע איז געשמעלצט געד. ווארען פון צוויי גראם 02 װאָס איז געמישט געווארען מיט פערשיעדענע כעמישע שטאָפען. היות װוי עס איז אבער נאָך פארא!. א חשד, אז טויזענט האָט דאַך אַפּגעה. נארט אלֿע בעאבאכטער אריינשמוגלענ-. דיג מיט זיד אביסעל גאָלד, וועט דער עקספּערימענט. איבערגע"הזר'ט ווערעז נאך אמאָק אין אנוועזענהייט פון א פּאַר בעריהמטע בעמיקער. אויב טויזענט װועט אויך דאס מאַל בעווייזען, אז ער קאַן מאכען גאָלר, וועט ער נישט נאָר ווערען פריי, נאָר ער וועט באלד בעריחמטט ווערען אלס איינער פון די נרעסטע געלערענטע פון היינטיגען דור. e ש חוסה קארפ און טאַכטער נוריק 8 0 8 י געקומען פון ארץ ישראל נעכטען ביינאכט, איז מיט דער שיף "סינאי" פון דער פאבער ליין, אָנגעקן מען מרס. הדסה קארפ מַיט איהר דריי יאָהריגער טאַכטער צפּורה, פון ארץ ישראל. מרס. קארפ, איז די פרוי פון מר. צבי קארפּ. פּרעזידענט פון "מזרחי הצעיר" אין אמעריקא. זיי האכען פער וויילט איןז ת?יאביב. און בערייזט דאס לאנד, פאר מאָנאטען. זיי זיינען באז געגענט געװואַרען ביים שיף פון מר. שארפּ און פיעלע פריינד, וועלכע האָ בען זיך זעחר געפרעהט. דאָס זיי זיינען בשלום איבערגעקומען די לעצטע אומ רוהען. THE JEWISH MORNING JOURNAL דזשאַסטיס פון ארין ישראל, וועט ניט! אננעהמען די איינלאדונג פוןז די ארא בער זיי צו פֿארטרעטען פאר דער אונ־יּ טערזוכונגס קאמיסיע, וועלכע ווערט געשיקט פון קאַנדאָן. אין היעגע אַפיציעלע קרייזען קרי־ן טיקירט מען רעם באשלוס פוז דער אונ טערזוכונגס קאמיסיע צוצולאַזען קאיעדס וועלכע זאלען פארטרעטען דעם אידישען צר אוז דעם אראבישע!, צד. ו דער קאַלאַניא? אָפיס האָט אנאַנ סירט, אז דרייצעהן מערזשיסטרויטס אוז בעאמטע זאמלען די מאטעריאלעו, פאר דער אונטערזוכונגס קאַמיסיע. e I e טערימאן און ראלעי‎ 0 קומען קיין אי אלם‎ וומען ק‎ קערס פאר אידען 0 (ספעציעלע קייבעל פון פ. גינצבורג) ורושלים. דאנער'טטאג. פער באירן מערומאן, געוועזענער אטוירני דזשע גערא? אין באידווין'ם קאכינעט, און ווייקאונט ראלעי, א זוהן פון לארר רעדינג, זיינען היינט אָנגעקומען קיין ארין ישראל. ביידע, וועלכע זיינען פראמינענטע יאיערס אין קאָנדאָן, וועלען פארטרעטען דעם אידישען צד ביי דער אונטערזוכונס קאָמיסיע. זייער אָנקומען אהער האָט ארויפ גערופען גרוים צופריעדענהייט ביי זי חיגע אידען. דער גאנצער ישוב איז צופריעדען מיט דעם, וואס אזעל:ע גרויסע פּערואָנען וועלֶען פארטרעטען דעם אידישען צד. רעגיערונג קלאָגט "פאלקשטין" ד! רעגיערונג האָט פארקלאָגט די אדאבייטע צייטונג "פאלעשטין", וװעל כע איז די פארביסענסטע אנטי אידישע צייטונג אין קאנד. געגען דער צייטונג זיינען דא צוויי באשטימטע קלאגעס פאר פארשפּרייטען פאלשע נויעס און זי װעט גע'משפּט ווערען אויף YU‏ קלאגע באזונדער. נאָך א לאָמפּ ניים כותל מערבי די רעגיערונג האָט געלאָזט אויפחיינ" \:’בּזֵ נאך א "לֿוקם" לאָמפּ ביי דער געסעקע, וואם פיחרט צום כות? מערבי. דער העכסטער מוסולמאנישער ראטה האט שטארק פּראטעסטירט געגען דעם און האָט זאָגאר געסטראשעט, אָבער די רעגיערונג איז געבליעכען ביי איהר בעשלוס. מאשינען פאר חיפה אָנגעקומען א טהייל פון די מאשינען, וואָס מען רארף צו בויען דעם האפען אין היפה, זיינען שוין היינט אָנגעקומען אין לאנר. דאס מיינט, אז די אקטועלע בוי ארבייט אויף'ן האפען וועט זיך אַנפאנ גען אין דער נאָהענטער צוקונפט. ציפערען, וואס זיינען היינט פאר עפענטליכט געווארען צייגען, אז אין פארגאנגענעם אידישען יאחר זיינען אין תל? אָביב געוון 979 געווען געבורטען, 85 חהונות, 110 נט'ן און 6892 טויז טען-פאלען. ייע פרייז געאפערט פאר נעסטע אירישע געשיכ טע פאר ת"ת BT3P‏ רבי הערבערט ש. גאָלדשטײין, דער פּרעזידענט פון יוניאָן אַוו אַרטאָראָקס. דזשואיש קאָנגרעגיישאָנס האָט אנאָנ סירט, אז די נעשאָנא? כאארר אֲוױי עדיוקיישאָן פון דער יוניאן האָט בעז שלאסען באקאנט צו מאכען א "קאנ טעסט" פאר דעם שרייבען T 2 R DD‏ פון אידישע געשיכטע אין העברעאיש פאר דעם געברויך פון תלמוד תורה'ס אין אמעריקא. דאָס בוך דארף בעשטעהן אונגעפעהר פון 860 זייטען (815 ביי 8 אינטשעס, אויסער פראגען און בילדער) און עס דארף אריינגעהמען די גאנצע אידישע געשיכטע פון דער בעשאפונג ביז דער געגענווארט. DY‏ דארף זיין געשריבען אין א פיי נעם מוסטערהאפטען העברעאיש און מוז זיין פּעדאגאָגיש און אין אמת'ן אָרטאָדאָקסישען גייסט. די בעקוינונג פאר דעם בעסטען בוך וועט זיין טויזענר דאָלאר. די יעניגע, וועלכע זיינען פעראינטערעסירט זיינען געבעטען צו שרייבען אין משך MDD‏ קומענדע דריי חדשים צו דר. יוסף דאָט, סעקרעטער פון נעשאָנא? באָרר אִווֹ עריוקיישאָן פון יוניאָן אוו אַרטאָראָקס דזשואיש קאָנגרעגיישאָנס, 80 וועסט ד7טע סטריט. ניו יאָרק. ווען די נעשאָנא? באַארד אוו IT‏ קייטאָן האָט געארבייט איינצואָררנען א פּראָגראם פאר די תלמוד תורה'ס האָט זי זיך אלעמאָ? אָנגעשטויסען אויף די גרעסטע שוועריגקייט אין מאנגעל פון נוטע און אמת אָרטאָדאָקסישע ביז כער פאר געשיכטע און האָט בעשלאָסען אונטערצונעהמען די ארויסגעבונג פון אזעלכע נויטווענדיגע ביכער. עס איז אויך בעשלאָסען געוװואָרען דאס דער בעסטער אופן צו ערווערבען אזעלכע ביכער איז צו בעלוינען דעם בעסטען בוך מיט טויזענד ראָלאר. ר. יעלין, סעקרעטער. 009ס 9 מענער גיכען אוים פּונקט D M‏ פאר זייער BN‏ װוי פרויען סטאטיסטיקס ציינען אז מענער גיכבען אויס פוגקט אזוי פיע? פאר זייער "טואלעסט" ווי פרויען. אנשטאט רוזש און ליפּסטיק איז די גרעסטע הוצאה ביי מענער אויף פארשירענע זאי כעז וואס זיי דארפען פאר ואזירען זיך. אויס" זעהז געט, ריין און אנציהענר איז געווארען א פּראַבלעמע ביי מענער פּונקט אזוי פיעל, אויב \גיּט מעהר, װי ביי דעם שעהנעם געשלעכט, פועלע זאכען DBN‏ מענער נעברויכען אין זײער טעגליכען שעיון װאַלטען זיי געקענט פארטפֿאַרען װען זיי ווא?טען געברויכט "באר-ז באסא?". מיט בארבאסא? דארף מען ניט קיין שעיװינג בראֵש, מ'דארף ניט קיין VPR‏ קאַפּֿע, מ'דרארף ניט קיין קיהלענרע "לאושענס" און פארשידענע סאָרטען וואסערען ארויסצו" געהמען דעם "ברען" פון פּנים, װיי? ווען מען שעיווט T‏ מיט "בארבאסא?" דאױף מען דעם פּנים ניט אייגרייבען אוו עס ווערט ניט ענט צונדען. נאַכ'ז שעיון פיהלט אהיר קיה? און אנגענעהמם אַהן וועלכע פוז די רערמאַנטע מיט" ארי "בארבאלא?" איז דערפאר העכסט עקאַנאַמיט, פּונקט װי עס איז בעקוועהם. WIS‏ איהר גרעסטע מעלה בעשטעהט אין דעם װאַס עס ענטצינדעט ניט אייער פּנים. אנשטאט וואס שעיװען זיך לעם געוועהנליכען וועג מאכט את? פון אייער הויט ,בעקומט איהר מיט "בארכאסא?" אז אמת'ע היילונג אוים'ן פּנים װײ? בארבאסא? ענטהאלט אזעלכע היי" קענדע שטאָפען װאָס טהוען אמת נוטעס צו דער הויט. פיער פיליאָן מענער געברויכען עס שוין טעגליך. פארװאָס זאַלט איהר ניט געוואַהר ווע" רען פונ'ם מאַדערנעם YN‏ פון שעיווען זיך? און נערענקט אז איהר ועם זיך סאקע קענען שעיוען יערען פֿריהמאָרגען (אויב עס איז נוי -10 פאר אייך) אַהז מורא IR‏ עס DY‏ שאדען אייער הויט. וויי? װי געזאַגט, IR‏ "בארבאסא?ל" א ברכה פאר דער הויט. עס מאכט ניט אויס אפילו ווען איהר האָט די צארטעסטע הויט או די צארטסטע נאַארד. קויפט א סיוב אין אייער דראָג סטאַר היינט. פאנגט זיך אַז שעיווען דער" פיס און ווערט געוואַהר װאַס עס סיינט lg’nmt‏ אנגענעהמכע שעיווס. דער מאָרגען זשורנאל 3 רע מעמבערם נח פינקעלשטיין און ידוד שווארץ. די פּאַלגענרע אגודת אהים. מעמבערס, האַבען דורך הרב ווערנע געה, לאָזען איינשרייבען זיירע נעמען. אין דעם גאַדלענעם בוך. און באצאהלט IS‏ ;הונדערט דאַלאר מר. און מרס יעקב. שלמה הכהן שאטינשטיין, צוויי מא? -י 00. יוסת בן מיכ? ראטנער 8100. קאַנגרעניישאָן אגודת אחים 5100. יעקב בר' אברהם שמואל? סטאוז 0 פאר די קאַנגרעגיישאן אנורת אחים. אטוירני העררי שוואר'ן, רעקאָרדינג סעק. זייריייייייייייעפויעפ 9 e‏ פאלעסטיין קאַרפּאַרישן נאשטיטט $250,000 ו יו י פאר חייזער אין א א סומע פון 280,000 דאָלֿאר אויף :צו בויען קליינע וואוין-הייזער פאר די אידישע ארבייטער אין ארץ ישראל. איז (בעשטימט געוװואַרען אויף א ספּעציעלער יזיצונג וואס דער עקזעקוטיוו קאמיטעט !פון דער "פּאלעסטיין עקאַנאָמיק TIND‏ פּאַרױישאַז". האָט דא היינט אָפּגעהא?" לויט אן ערקלעהרונג, וואס איז 'היינט געמאכט געווארען צו דער "אידיז ייטער טעלעגראפען אגענטור". דער עקזעקוטיוו קאָמיטעט האָט אויס געהערט א בעריכט DD‏ ארין ישׂראל DN‏ !האָט בעשלֿאַסען אנטקעגען צו קומען די איצטיגע בעדירפנישען פון דער אידיטער |בעפעלקערונג אין ארץ ישראל. עס איז (פעסטגעשטעלט געוואַרען, אז די עריטטץ אויפגאבע איז צו שאפען גענוג וואוין חייזער פאר די אידישע ארבייטער. אין די שטערט, אין די דערפער און אויפ'ן יקאנר. דער קאָמיטעט איז געקומען צו א בעז IR DY‏ א סומע פון א מיליאָן דאקאר (איז נויטהיג פאר דעם דאָזיגען ציועק. יאון עס זיינען אָנגענומען געווארען שריך טע. כרי צו קריעגען די רעשט 180.000 {דאָלאר. דער פּרעזירענט פון דער "פּאלעסטיין עקאַגאָמיק קאָרפּאַריישאַן" איז מר. בער נארד פלעקסנער, ליוטענאנט נאַווערנאר |לעהמאן, פעליקס ווארבורג און נייטהען !שטראוס דזשוניאָר, זיינען צווישען די ירירעקטאָרען. il G

קריגט א גאֵב י פאר סטראשען מיט אנטיסעמיטיזם י חיעיח l‏ לאַנדאן, ראנערשטאג. דער "דזשואי'טש נארדיען", וועלכער פאר-, רעט די. ניט-ציוניסטען, גיט א גאם דער "דעילי מעיל" פאר איהר פארזור, צו צוטיילען די ציוניסטען און די ניט-. |ציוניסטען TNT‏ סטראשונקעס, אן עננ |לאנר װועט ווערען פול מיט אנטיסעמיד (טיזם. אויב רי אידען וועלען ניט אוים-. ’בעבעז דעס ציוניזם. די "דעילֿי מעול? קאכפּיינעוועט נענען א אידישען הייטי ייּיְאנר אוז דער באלפור דעקלאראציע |אוז זי זוכט ניט נור צו באוועגען די רעד גיערונג זיך אפּצוזאַגען פוז איהרע. [הכטחות צו די ציוניסטען, ניר אז די |אידען אליין זאַלען אויפגעבען דעם גאנ-, צען פּלאן. י די באמיהונגען פון דער "רעילי מעיל" זאגט דער "דזשואיש גארריען". קומען צו שפּעט סיייווייסיי און זיינען ’פאר’משפּט צו א דורכפאל. וועט ניט פארטיידינען אראבער סער העיקראפט, געוועזענער טשיעף פײ ר' כל LN‏ א פע רך מװ 7 האב הּ e‏ SRR‏ s S SN‏ R‏ גֵיְיּי פ RS‏ לָװ י S‏ ן י -י ::.יָ':יָכֶ:י:- יֶ:יֶ' '=:'l-l>‏ י5 זֶ 8 b‏ 4 י. el‏ R ».'_:-':*s;:,"s':"-':3?.‘:-.\‏ -ר עי. %W i g.@""'""W‘O‏ צע טי אי ייק א B esamaramsm st NN‏ L -wmfiw\w eT R s 350‏ 5 O TR oI G G‏ טמצנ אעע w.‘.-',',';.wvmbv‏ א סיגארעט מוז האבען 7 י ען ב שמאַ מבינים אויף פערד מוזען זוכען פארשידענע מעלות. מבינים אויף גוטען טאַבאַק זוכען געשמאק און נור געשטאַק. און טשעסטערפיעלד סיגאַרעטס גיבען אייך ניט אייניגע ,\אֲי געשמאַקען צונויפגעמישט נור איין געשמאַק מילד- י ט קייט טעם מחיח'דיגער אַראַמאט צוזאַמענגעז טא עי ק שווייפט אין איין אױסגאַהמיגען טאַבאַק גלאַט און אויף ./ZP 222‏ אַן עקספּערט אופן צינױיפֿגעמישט לויט דער בעשטימטער ק טשעסטערפועלד מעטהאָדע. דאָס אַלעס דריקט זיך אוים PN‏ 2624 אין דריי ווערטער. זבֶןזוָזִ,ויּי"”יי' יְי SR‏ RS S _‏ ,געשמאק איבער אלעס דיי י טי שטעלען זיי צופריערען \/ךְ“\

פיינע טערקישע און היגע טאַבאַקען, װיסענשאַפטליך צונויפגעמישט Co.‏ 1'094060 285 א 1.100813 ,1929 ס אוז ר' אחרז דוד מעלמאן, וועלכע טוע!, זיוער חסד DR S‏ צו יעדער צייט,. בייטאג און ביינאכט. אין די גרעסטע חוצען אזוו גוט װוי איז די גרעסטע קעק-, טע. ביי שנעען אוז ביי רעגען-שטוֹ-, רעמס און געהען פיעל מאָ? אין כת", מצוח אנגעלעגענהייטען אויף סכנת. נפטית, 'טלא על מנת לקב? פּרם. געוויס חוײַט זייו פיע? קרעריט, אָבער עס מוו געזאגט ווערען, אז זיי האָבען נאך א' YD‏ אויפנאבע דורכצופיהרען און דאס איז;: בויען א טהרה-ישטיבעל אוז. יויפען א טױיטענזואָגען. עס שוידערט.! צו זעהן TN M‏ האבען אַפּגעלעבט זייערע יאָהרען שטרענג אָרטאָדאַקסיש. און מוזעז נאָכ'ן טויט לינען ביים גוי אײטען אנדערטייקער צווישען גוז'אייטע מתים, ובדי בזיון וקצף. די חברה קדישא. וויסט, אז אין לך דכר העומד בפני' דרצון. און אז מ'ווי? קען מען אלעס דערגרייכען, זיי ווייסען אויך, אז די קחלה וועט זיך רעכענען מיט זייער פאר-, לאנג. אונזער רב האָט שוין א פאר מאל דעם עולם אויפמערקואם געמאכט. דערויף. אָבער IR‏ די חברח קדישא, די חסח שׁ? אמת סאַסייעטי ’י.ירויי:כבּיּ-; שוויינגט דער עולם SR‏ דריטות אוז לעקטשורס דעיֹ.יּװערטזִ אונזער רב, חרב ווערנע. אין אידיש פאר. די עלטערע, אין ענגליש פאר די יוגענד. R NN‏ העברעאיש פאר די חברה "דוברי, עברית" און אויך פאר די תלמוד-תורה. הלמירים. יערען שבת בעפאַר כוסה דרשנ'ט דרער רב פאר'ן עולם אין אידייט. אוז צו דער דזשוניאָר קאָנגרעגיישאָן איז ענגליש ווענען די וואָכעןיסדרה אין צוז זאמענהאנג מיט די טעבליכע א\רישעיּ פאסירונגען. זונטאג לעקטשורט הרב. ווערנע אין ענגליש איבער די היסטאָריע פון דער ציוניסטישער באווענונג. פריי-, |טאָג אַווענד, אום 8:80 פאר'ן אַפּען סארום, וואו ער ענטפערט אויף פראגע;וֹ צוגעשיקט ביי מעי? אָדער געפרעגט. פּערוענליך אין באצוג מיט זיין לעק-, טטור. די קאַמיטע פאר'ן אַפּען פאַרום. ךְבאשׂטעהט פון מאקס שאטינשטיין, דזט.| שווארץ, אטאָרני דוד פורת, אטארני, ראָבערט. מעלמאן. אטאַרני ראי דזש., סטאון אוז דער שרייבער פֿיוז די שורות. דער יוגייטעד דזשואיש פאָנד, N‏ דעם יונייטער דזשואייט פאַנר, וואָס האט דעם צוועק צו שטיצען אלע, יאקאלע און נאציאנאלע אינסטיטושאַנס. DN‏ ארץ-ישראל? און חיין-לאר'ן, 1330 וָפּארטראֵטען די גרעסטע כתעסקים פון. אונזער קהלה, און די פאָיגענדע מעם-. בערס פון אונזער קאַנגרעגייטאָן זײ:עזיֶ DD‏ ארויסצוגעבען שטיצע צו די. שטאדטישע תלמוד תורה, הכנסת. אורחים, קרן היסוד, נאציאנא? פּאַנד, פאלעסטיין רעליעף. מוסדות יט? תורה. ומוסדות ש? צדקת איז ארין יטראל אוז, איז חוין לארץ מר. ל. לייקין, נ. רא;־י צינער, נ. פינקעקשטיין, יוֹסף סאַלאיוֹ.| קרעריט מוז געגעבען ווערען פאר די, עקסעלענט מענערזשמענט פון אונזער, קהלה צו די פאָלגענדרע לידערם לואי, יויקין, פּרעזידענט פון אונזער קחלח דוד שווארץ, װײסיפּרעזירענט; סעם מױיזפֿיש,. טרעזשורער מאקס שאטיני שטיין. טשערמאן באַארד אִיו טראםטיס;ו [רזש. שווארץ, ווייסיטשערמאן און צו די אלע אנדערע טראָסטיס: א. גאַלר בערג, מ. גערטנער, ס. קראקאוו, מי. לעז יויסאן. ה. מייברוק. ראבערט מעלמאן און דר. ה. שימאנסקי. אונזער קאָנגרעגיישאַן ליפערט דעם גרעסטען פּראצענט פון די קאלאמבוס ציוניסטען און מזרח'יסטען. אזוי צום ביישפּי? די פיהרער פון די ציוניסטען זיינען אונזערע פאַלגענרע מעמבערס אטוירני ראבערט מעלמאן, י. נוטיס, דזשאזעף שווארין, יוסף סאֵל?אָוו. די מנחיגים פוז די מזרחים זיינען אונזע יאָס אידישע לעבען איבער גאנין אמעריקא עס ווערט געראווענט דריי כאָל טעגליך: שחרית, מנחה ומעריב. IR DA‏ ימים טובים ווי אויך אלע טעג פון א גאנין S NN NI AN‏ חול ווערט געדאווענט אין צוויי מנינים: דער ערשטער מנין, װאָס רופט זיך "שומרים לבקר" מנין, באשטעהט פון ארבייטער און סטאָר קיפּערס, וועלבע (מוזען גאנץ פריה געהן צו דער ארבייט, !אָדער עפענען זייער ביזנעם. זיי דאוו ונען גאנץ פריה, פארטאָג, ערשט שפּע יטער דאוונט דער צווייטער מנין, וװואָס |באשטעהט פון עלטערע אידען, רי יטייערד פו; ביזנעם. מלמדי תנוקות, אָדער אזוי אידען וואָס תורתם אומנתם. צווישען ביידע מנינים ווערט געלערענט דער. פרק משניות, אין וועלכען ביידע מנינים באטייליגען זיך. י געך יזאָגט, דעם לל פון "בנעורינו ובזקנינו |ניך" ווענדעט אָן אונזעךר קהלַה אויך יּאיזִ דאוונען, און די רזיטוניאָר קאָנגרע-ה. גיישאָן האלט BN‏ "רעגעלע גאָטעס-. (דיענסט" מיט איהרע. אייגענע. בעלי-, וַתפר.ה. בעלי קריאה, האט איהרע. גבאים און אפיסערס אונטער די אויפ-. זיכט פון צוויי טראָסטיס פון אונזער קהלה: דזשְאָו שׁווארץ און הערי מיי-: שַׁברוך, הערשט אין דער צייט פון דאוו", נען די שעהנסטע אַררנונג. יּ אונזער קהלה טראָגט אויך דעס יאָך! פון דער עבודת הכשרות און איהר קאָ". מיטע אונטער די אויפזיכט פון הרב. ודקהלתנו ר' יצחק ווערנע ווערט איויפ", (געפּאסט, אז מיר זאָלען האָבען ביין אונז אין שטאָרט די שעהנסטע כיטרות, (און אלֿעס שטיל, פיין, ב'שלום, אֵהזַלְ !כיהי.וקת און אֶהן איבעררייד... רערע:יַיָּ |דיג פון די שבתים און עמודה, 0[ דער שרייבער פון די שירות א.ייפ:יערק־וְ זאם מאכען יף דעם טרויעריגען, |פאקט, װאָס ניִךְצָבֿךמבוםער קהלה האָט, ניט אזא מקוה, װאָס איז פאסענד פאר| אן עיר ואם בישראל. מיר האָז בען יא א מקוה, װאָס אונזער וויר" ןריבְער N‏ הרב ווערנע מים א פאר בעלי-בתים, ר' גרשון יענקין און ר' דוד ישווארץ מאטערען זיך מיט אײע קרעפ-, YD‏ אויפצוהאלטען. עס איז יטוין VT‏ בען געקומען א צייט. אז קאָלוטבוסער וֹאירעזַ זאָלען אויפבויען א נייע טקוה, עס זאָל? זיין א פַּיַעזשׁור צו געברויבען.! אין נמילות חסדים איז אונזער קחלה| אטת רייך. ל?אָמיר אנפאנגען פון. די "עזרת נשים" סאַסײיעטי. װאָס העלפט שטאָדטישע אביונים בדרף כבוד. אמת, עס פאָרערט זיך זעחר פיעל? ארבייט און פעראנטוואָרטליכקייט. אָבער וויסענדיג, !אז ביים רודער שטעהט מר. גאלדבערג און ווידמעט איהר צייט, נעלד און ענערגיע. האָבען איע גרויס צוטרויען אוז מ'העלפט די סאסייעטי מיט טהאט DN‏ ראטה. דאן קומט די "רזשואיש מאָטהערם אלייענס". צווישען וועלכע יכירם. קאנטאָר, מרם. פרימאן, מרס. |בערמאן אז מרם. קאהז צייכענען זיר אוים מיט פיע? אונטערנעהמונגס (קראפט צו העלפען יתומים PR DR‏ ייטראל? און אין חו/-לֿארץ. בערך 78 פּראַצענט פוז דער וואָהלינער סאַסײיעטי וואָס טוט גוטע טשאריטי ארבייט, זיי w:j‏ אזנזערע מעמבערם. צולעצט ווי? איך דערמאָנען אונזער, ]חברה קדישא. מיט ר' אליחו בהרב ר’{ יצחק נאַלדכבערג אלט נבאי ראשון און; זיינע מיטהעלפער ר' מרדכי היימאן,, ר משה לופּער, ר' צבי הירש רובין,, ור' גרטון יענקין, ר' שמשון קאטאסקי' JCTOBER 13, 1929, זאָלאָמנום, אָהייא י עלטסטע און אויך די נרעסטע ;אתגרעניישאָן ניט נאַר אין קאַלאַמבוס, אר אויך אין וועסטערן אַהייא, איז בלי פק די אַרטאַדאַקסישע קהלה "אגורת חים" וועלכע. האט איהר פּראכטפולע רויסע שטאַדטדישוה? און בית המדריט י וואשינגטאָן עוועניו, קאַרנער דאָז INDION‏ סטריט. די קחלה באשטעהט זון בערך 800 מעמבערס צום שוהל, 84 מיטגלידער צום בראדערהוד, בערדר 400 מעמבערס צום סיסטערחור אוז ה1 מעמבערם צום אגודת אחים דזיו WY‏ קאַנגרעגיישאָן. דער רב פוןז דער קהלה איז הרב ר' יצחק ווערנע, און דער חז! איז רעוו. אנשי? פרידמאן. די דריי זיייען אויף וועלכע אונזער קהלח שטיצט זיך, זיינען איהר טעטיגקייט, אויפ'; געביט פון הורה. עבורח און, גמילות חסדים. הוץ וואָס די שׁוּח? איז גאנצע טעג| אפען פאר אידען, װאָס טוען היין אנדער, זאך, ווי זיצען א גאנצען טאָג און לער", נען, האָבען מיר נאך פארשירענע. הברות י 1) חברה מיטנה. חברה, שוני הלכות. 8) הברה ש"ס, גמרא.. 4( חברה מקרא.. פאר זיי איעמען זאגט, הרב ווערנע יערען טַאָג דעם שיעור., צווישען די חברות ל תורה, מעג מען מיט רעכט אויד צו רעכענען די חברהזְ "שלש סעודות", ביי וועמען דער עיקר, איז ניט די סעורה, נאר דער IR Nl‏ דעס רב'ם תניא (לקוטי אטרים) וואס הרב ווערנע (וועלכער איז זעלבסט א. הב"ד'ניק) ערקלעהרט מיט א זעלטענע הסברה. אָבער אונזער קהלה באשרענקט זיך ניט מיט די אױבענדערמאָנע חברות וואָס באיטטעהן פון עלטערע און מיטעל יועהריגע מענשען, זי האָט אויך געזאָרגט פאר הורה לבני הנעוירם, לקיים מה שנאמר: "בנעורינו ובזקנינו נלך". ערטטענס ווידמעט אונזער קהלה פיעל מיה. געלר און ענערגיע, גיט די בעסטע קרעפטען PR‏ דינסט פו; דער שטאָדט תימוד-תורח. אזוי צום ביישפּי? האָט זי געגעבען די פאל?גענדע אגודת אהים מעמבערס צו דער הלמור-תורה ארבייט. ר' אליהו בהרב ר' יצחק נאָלרבערג, פּרעזידענט; ר' יוסף סאַלאַװײי, ווייס פּרעזידענט; ר' יעקב יענקין, טרעזשו רער. צום באַארדר אוו עדיוקיישאָז גיט אונזער קה? די פֿאַלגענרע קרעפטען הרב דקהלהנו ר' יצחק ווערנע, ר' צבי חהירש קאבאקער, ר' ד. ב. יאשינאסקי. אלס טראָסטיעס: ר' יוסף זיבערמאז, אַלס טשערמאן, נ. דאנציגער, נ. פינח קענשטיין, לואי לייקין (אונזער פּרעזי דענט), פּנחס וואלמאז, דור שוואר, אברהם זעין. פאר די תלמידים וואָס האָבען שוין גראדואירט די היברו סקול? און קענען רעדען פליסענר העברעאיש, האט אונזער קהלה געגרינדעט היייסקו? קלאסעןז פאר העכערע למודים, וואו אונד זער ווירדיגער רב ר' יצחק ווערנע אונ טערריכטעט אין תנ"ך, דקרוק, גמרא אוז שולחן ערוך. כיר האָבען אויר א רעליניאנסישו?, וואו אונזער יוגענר ווערט אונטערריכטעט איז אירישע גע-, שיכטע, רעליניאז און ליטעראטור. די, סקו? קינרער ווערען אונטעריכטעט פון. קאַמפּיטענטע לעהרער מיט אטאירני ראי, סטאו; אײס פּרינציפּאל, אונטער די רֹ.יי־זְ טונג פוז אונזער ווירדיגען רב ווערנע. די סקו? באארד באשטעהט פון די פאַלז גענדע פעחינע מנהלים: י. נוטיס, װײַזררײ! אייב קרייקאוו אוז אטוירני 5. וואלמאז.

Page 4

SUNDAY, L PRONR I U אוז ד' אראנ'טע אינערפאלע‎ וענגדענדער אין פּראַקלֿאמירען די מען DB NN‏ פאלעסטינא. פיט סירי (אונטער אייז דוקטאטור, חי דאייגע "בעוועגונג" האט זיר W‏ געחויבען גאָס און דחי צויטען פוז העןר בעדט סעטיער"ם דערשאפט. סעמוט איל א שארפער פּאליטיקער אָבער ונאפּעד טאחטילעה, נאד וועניגער ק? W‏ חי פאזחרעחטע. שרויע Bּסיבאַלאַגי פון דו עננליטע פאויטישענס אין ד מיחח לענדעה. ער האט איוי צוגעלאוג אין אפודי אליין געפיחחט די ענגלישז דאלאניאל פּאַליטי? פיז נפֿויכגעוויכט ועיבע בעשטעחט איז דעם. דאם ד פעדשוידענע גדופּעז T3 ISR LIRS 'R‏ שטיצט וועדען איינע נענען חי אנדערע NN‏ וועדען איז אינחיע אויםגעניצט ד' 30N‏ מודיאה מוסילמאנער גענען 240 חיאר TN NIRRT‏ אי ייפּיי2 נ געטיגט 7O M‏ טויוענד טער 1599 1 גה י. שוווענח גרעלען. PR‏ דאבגה י גת שוינט געדארפט שפיען WY P DR YR IR T OOo‏ געגענאיבגי די אדאבעה. 1T M‏ מוסולֿי מאנעד Ay ISR DRI IR PR‏ DRITINE M oD‏ די עננלייטיפאז דעפטינעד פֿאייטיד S DU API DR‏ TN ORI NPT‏ יאלעק בעזיצע! דעם בדעסטער טחי פון דער טעריטאַז דיע DORT DR‏ א דער א מאיאריטעט פון רעד באפעויעדינג. דעח בעקאנטער דעגוערוננם בעאטטעז טיס איז די גאנז צע צערן NN‏ געבייבען און לאקח אוז האט דורכגעפידיט די דאויגע פאליטיק B B‏ פליוים איון אחן קיין DY‏ געפיחה פון יטר אדעד געועצליבקייט, שפּעטער איז צודיקגעקוטען דער וויב טיגסטעז ארגאניזאטאַר פין דער פאנ" אראבייטער בעוועגינג, דער בעקאנטער חיטשמאַנה.. פון וועלבען סעמועל איז קוום מיט צרות פּטיר געווארען, סעמועל אליין האט געגלויבט, אז די דאַױיגע פּאַייטיק איז IT‏ איינציג טעני W Y2‏ האט זיך פארלאזעז אויף רעם אראבישען יטר אוז האט זיי DYSR‏ נאַכגעגעבען, פּונקט װי ער האט זיר פארלאַזען אויף געוויסע אונפעהיגע איז דישע פארטרעטער כדו צו רערנרייכען א אנדער ציעל. וועלענריג נושא חן זיין כי די ענגלישע בירגער און פֿארענט יפערען דחי שטיצע וװעלכע ווערט בלומרשט צעגעבען צו דער אירישער (ענטוויקלונג איז ארץ ישראל, האט ער ןכיב: אויפגעהערט צו בעריהטען זיך, אז ארין ישרא? קאָסט דעם ענגלישען שטיי ערען צאַהלער אפילו ניט קיי פארטינג (קלענסטע ענגלישע מטבע). דאס הייסט ער האט פּשוט אבגעצויגען פון לאנר וכמעט אלע ענגלישע טרופּען אפילו די (ארטיקעריע אוז IT‏ לופט פליהער. מילא T‏ אידען האט מען קיין מילו טער ניט געדארפט. זיי האבען דאָר ניט יגעטראבט ווענען אן אויפשטאנד, און (חאבען אפילו אויסגעלאכט זשאבאַטינ 'סקי'ם פאָדערונגען אוןז ווארנונגען ווע גען א אידישען לעגיאן. אבער די אראז ךָער האבען נאנץ גוט בעגריפען די יסטראטעגישע לאנע פון לאנד און זיי חאבען זיך צוגעגרייט צו IR‏ אויפשטאנד, M‏ פראנע איז פֿארוואס האבען זיי דאס פֿריהער נֿיט געטהאן אויף דעם איז פאראן א צווייפאכער ענטפער. ער שטענס איו דאס אָפּציהען פון די ענג לייטע סאלדאטען פון ארין ישראל 377 געפיהרט געווארען לאנ:זאם אוז די לעצ טע רענימענטען האבען פֿארלאזען דאס קאנח ערשט מיט א יאָה" צוריק. צווייז טענם. האבען די אראבישע טחוער געז ציטערט. פאר דער שטייפער האנר פון דעם פעלדטארשא? קארר פּלומער, וועל בער חאט פוז דעם ערשטען נמאמעגט בעוויזען דאס ער האט א יח החזקה. עריטט ווען פקוטער, איז איועק און אפּציהונג פון די טרופּען איז געווען אונגאנצען דורכגעפיהרט, האבען די אראבישע אנפיהרער דערפיהלט, אז זיי קענען אלעס אונטערנעהמען אונבא שטראפט. אינגאנצען זיינען אין לאנ= געבליבען 188 ענ;קישע סאלדאטען און אַפּיצירען, צוויטען זיי נָאר זיבעציג איז דער געגענה DD‏ ידושלים, כמעט אַהן ארטילעריע און אַהן אנדערע שווערע וואפען, בעת די פּאַליציי איז אריינגעז פאלען אין אראבישע זענט. די האקאלע רעגירונגס בעאסטע האכען גאנץ נוט געוואוםט די יטוואכע לאנע פון רער ענגז לישער העריטאפט PR‏ לאנר אוןז האבען דעריבער געמוזט. אינטריגירען מיט. די אַנפיהרער פין די אראבעה, מיט וועלכע עס האט ויי 'R‏ געוווסע פּונקטען פאר אייניגט. דער. געמיינשאפטליכער האס אדער געגנעדיטאפט צום פּראיעקט פֿון א אידי'טער נאצ'אנאלער היים. T‏ איאכיטע פיהרער האבען אזוי ארייננענארט די רעגוערונגס בעאמטע }איזִ זייער זאק. די לעצטע האבען ווי לֿענדוג. נים. ויקענדיג זיי געשאנעוועט אַח א גיענעץ. דעריבער האבען זיי דעם זעצטען DY‏ כפּור נאַכגעגעבען אלעס וואס חי אראבע- האבען פערלאנגט גע גען דו אידען. האַפענדיג אז די אירישע (פרדאנען, WS M‏ כַותר מערבי. א. א. ווֹ. oyl‏ חיגען אלס אכציהונגסמיטעל (פאד זייער אזנצופרידעגחייט מיט עננ ייאנהח. חי ביטרע אראבער האבען אָבער אויסגענוצט די העצען גענען אידען אלס אר בסות עונים פאר זייער געהייבען װאמפּראט צוזאמען מיט די פיריער, 39 בעזואינער און אנדערע. לאנגזאם אבער זיבעך האבען זיי פֿאַרבערייטעט דעם אויפשטאנד אוז האבעז אויסג;ענוצט דעם מאמענט ווען די הויבע בעאמטע אוז אפילו די אידישע פארשטעהער האבען זיר געפונען איז אויסלאנה. די פאר שׁווערונג אין זיי געלונגען. אויף דעם ערשטען צויבען פוז דעם מופטי האבען זיר צעתנדליגע טויזענדער פעלאכען א'} בעדואינער אוועקגעלאזט קייז ירושלים NN‏ װוען ניט די העלדישקייט -פון דער אידישער זעלבסטשוץ וואלט דער מופ טי זיך ערקלעקרט אלם דער דיקטאטאַר פון ירישלים. אָבער די אידישע זעלבסט שויז האט צושטערט אלע זייערע בייוע פלענער. ניט נאַר האט ז' אַפּגעראטע וועט דעם אידישען ישוב DD‏ חורבן, גאַר זי האט אוײף ערלויבט רי ענגלישע סאלדאטעןז צוריקצוקומען IR‏ שאפען אָרדנונג. אויב די ענגלישע פּאַזיציע אין ארץ ישראל, דער שליסעל פון גאנצען נאַז הענטען מזרח, איז אויפגעהאלטען גע ווארען האט זי עס צו פערדאנקען די ירושלים'ער אידישע בירגערל און די נבראװע קינרער פין די קאַלאַניעס אוג פון די קבוצות. דער גרויסער שטודעם איז פאריבע-.| הינטער אונז זיענען חירבנות אוז פאר"ן MR MM TN W .:;'r:mfi*‏ פֿאר", |פעסטיגטע פּאויציעם. דער אלטער יטוב. !איז אייגענטליך. שווער געטדאפען געך ווארען איז זיינע. צוויי שוואכע פּונקז טען איז צפת אוז און חברון. בעת PR‏ ירושלים און אין טבחיה זאט עד זיך! אנטפּלעקט אלם א ראמפארטע נאציאַ- נאליבעוואוסטזיכעע מאסע ווערבע DY D T BN‏ בעדאנחלען י עלענרע געטאַ אידען. אידדע דעלהען!. וועלכע. האבען ויד ארייסגעווווען. מיטז היג גענוג צו באהעדשען חי איטע איז דישע הױפּטישטאדט און N BINT‏ האלטען אַרדנונג אוז זיבערקייט צערלען זײח אין די טויוענדעה. אויב חי POV‏ וָחבֿוצים און דחי תלמידים פון דו מאַדעזז ט שולען, אויך פוןז די מוחחי אנשטאלז טען, האבען בעוויזען מעחה טאקטישטע פעהיגקייטען צו פאריאנען דעם בריט דורשטינען שונא, האבען הונדערטע אלטע פרומע אירען, טויזענדער פּחומיז יֹטיװע מזרח אידען ארויסגעוויזען גרויס מוטה און פוע? קאלטבלוטיגע העלדייט קייט, וואס בעווייזט קלאַהה, או די נאז וציאִבאבֿע בעוועגונג האט שיין איצט |פעראייניגט אלע קלאסען אידען און אריינגענעבען א. נייע. מוטתעע. נשמת אין די פארטריקעגטש ביינער QYT DD‏ אלטען געטאַ אירענטחום. IR PR DY‏ וויכטיג צו בעטאַנען אז דעם דאַזיגען נויעם נייסט פון זעלבסט שטענדיגקייט און פון בכבודיגע ןזעפֿבפטהאבֿטוכג דריקט. אויס אמבעס- |טען א רב, א. גאון, דער פּיאמינענטער (הרב א"י קוק. אפולן די שטרענג אַײטאָז יראקםישע, טראדיציאגעלע אנוחת ישראל, דאס הייסט. די פארטרעטער 11D‏ דעם מיטעקאלקטערליבען געטאַָ אידענה. טחום. מיט זייער אנשויאונג ID‏ "שם ואל העשה עדיף". איז בעת די לֿעצטע געשעהענישען געגאנגען יח ביד. אונ ערשראקען, מיט דער גאנצער געמיינדע. דאס איז א צייכען פון א נייער עפּאָכע פאר דעם אַרטאראַקסישען אידענטחוס, וואם ביי אלע לעצטע פּאסירונגען, סיי ביי די אַפיציעלע וויזיטען און פּראָטעס טען. װוי אויך אונטער די פּראַקלאמאד ציעס פי די נאציאַנאלע אנשטאלטען נעפינט מען צוואטען מיט די חתימות פון די צוויי רב הבולל'ם אויך די פֿון די פאַרשטעהער פון דער אגודת ישראל. (געגען דעם אלגעמיינעם שונא איז איצש דאס אידענטחום געשטאנען מעראיי ניגט אויף איין פראַנט. מיט איין זיפין געשריי און בעגייסטערט פון אייז טיפען. פאלקס געפיהל און לעבענס אינסטינקט. דער שווערער פרייטאג פון דעם אראבי שען איבערפאל? איז אזוי געווארען א |סימבאַל פון דעם אחדות חישוב. אין ירושלים האט זיך פעראיינינט |דער אלטער ישׁוב מיט דעם נוועס מאַז וְרערנעם PR‏ איין קאמפּאקטען זעלבסט בעוואוסטען בילאָק אויך אין טבריה, תל אביב, און חיפה האבען זיך אלע עלעמענטען פעראייניגט. אין דער SO‏ בער צייט האעען זיך אין די צויי גחויי, סֶע טעריטאַריעלע בלאַקען פון דו כאי יאַניעם, דער שחון איז חרים און דעח עמק אין צפֿון פעראיינינט אין איין פּאטריאטישע גאנצקייט. YT‏ קאלאגים-. טען אוז YT‏ ארבייטער מאסען צוזאטען.. אין פתח תקוה. אין הרצליח, איז מגדיאל, אין ן חיים, איז רחובות. זיינען די אר, בייטער קאַנפליקטען אינגאנצען פֿארגע",! סען געווארען. גענען דעם פאנאטיטען: ווילרען שונא האבען זיך ביירע ערע-, מענטען ערקלערט סאַלידאריש, ממשותד דינע בעווייזען דערויף זיינען דו פאַלז גענדע צוויי פּאסירונגען. כ ראשית, די רייכע קאַלאַניסטען, וועל כע האבעז אזוי לאנג געהאט פיעל אוים-י צושטעהען פון די אומפּראקטישע פאַז דערונגען פון די אידישע ארבייטער אין זייערע שערליכע באיקאַטען, האבען זײ ערקלֿעהרט. פאר א גחויסער באלדיגעד איינוואנדערונג פון אידישע ארבייטער און זיינען אפילו נרייט זיי שטיצען און שאפען פאר זיי ארבייט, און איז דערז זעלבער צייט שטיצען זיי אפילו דעם פארשלאג צו באועצען חי ארבייטער אויף אייגענע שטיקלאר RS‏ ביי דין קאַלאַניעס. שנית, דער בעטלקום פון רעם פּתח תקוה ארבייטער ראטה, אז די יעניגע שידישע ארבייטעז וועלכע האבען אויסגענוצט די געדריקטע ל?אז גע. וואס די קאַלאַניסטען האבען בעת די אומרוהען ניט געקענט קריגען קיין אראבישע ארבייטער און האכבע; ארויפ געצויגען הויבע פּרייזען פאר זייער ארז בייט. זאלען צוריקצאַָהלען די WYI‏ בתים דעם אונטערשייד פון די נאָרמא" לע שכירות זייערע. דער דאַזינער בעז שלום בעווייזט וויפיע? אידעאליזם DR‏ אידיש געפיח? DY‏ שטעקט טיעף איז די הערצער פון אונזערע ארבייטער. כאַראז PR Ls‏ נאציאַנא? האט זיך דער 2 געשטארקט דורך דעם לעצטען איבער־י פאל. ער חאט דייטליך בעוויזען זיין, גרויפע לעבענספעחינקייט און זיין געז, זונטען פּאטריאטישעג יסיד. עם איז אלזאַ א מאקט. אז בעת דערן גרויסער געפאהר האבען אלע אידען פון ישׁוב ארויס;עוויזען גרויס. מוטה אוז אחדות אוז צוריקגעשלאַנען די אטאקעס. וואס זיינען אבער געווען דו סובות פאיד די דאַזינע אטאקעס 1 וואס האט געך פוחרט צו דער דאזינער מחומח חי N‏ ווערט איצט קיאַָחה. DY R DY‏ געווען דאס ויאס אידען TREVI IVIRT‏ דערט זייערע רעכט אויפ'ן בותל מערבי. אדער די גרינדונג פון דער. אידישעל אגענטור. וואם האט דערצאַינט RN OT‏ בער, My‏ עם טענח'ן די עננלישע פּאֵלין טיקער וואס פעריאַזען TR T‏ שקרים פון דעם מיפטי און אנדערע מ סוקמאנישע העצעך איז אינטריגאנטען. דער. גרונט. פון חי געשעהעניטען DR‏ פועל ערנסטער. מיט דער אטאקע MR‏ דער אידיטער 2R PR‏ (און אויך חי. קריסטען IR‏ זויערע אנשטארטעג זיי־לַ נען געווען איז געפאהר) האבען די אַר. גאניזאטאַרע!. ניט געמייכט די אידען, אקיין. געצועלט האבען זיי טאקע גענען, דער ענגהישער העדשאפט אין די אירען האבען זיי 7992 אנב געוואקט שלאַנען און רייבען, ווייל דו אידען זיינען, אזוי צו זאַנען, שותפים. מוט עננקאנד צו דעם מאקדאט. איצט איז שוין מעהר קיין צווייפעל ניט. אז די אַנפיהרער פון דעם אראבישען לאמיטעט. וועלכע שטעהען איז עננער פארבינדונג מיט דעם סירישען קאמיטעט. אין רמשק, זאבען שויז זייט יאַהרען! געזוכט דעם :ינסטיגען פאמענט צו פארטרייבען די אבער געגעבען זיין חתימח מיט'ז חשמוו אז שפּעטער. ווען די לאגע וועט רוהינער ווערען T NN‏ אליאירטע מחות וװועלען זיך אבקיחלען, וועט מעןז קענען ארויס קריגען פאר דייטשלאנד בעסערע בערדינ" גונגען. וכר היח. פיער יאהר נאר'ן דאוס פּלאן.איז געקומען דער יאנגיפּלאן, וואס פערגרינגערט בעדייטענד די דייטשע צאַהלונגען אוז שטעלט פאר זיי א בע-ז שטימטע גרעניין, אוז װוער ווייסט צו דאָס איז טאקי באטת דאָס לעצטע. IY‏ דער אונטערצייכונג פוו'ם יאנניםל?א! פעריוירקליכט געוואָרען דער הויפּט" צועל פון שטרעזעטאז'ס פּאליטיק ---די. בעפרייאונג פון רהיינלֿאנד פוז אליאיר-. טען מיליטער. דעם פערשטארבענעם. דייטשען שטאאטסימאן איז נישט בע שערט געווען צו דערלעבען ביז'ן כ’אִ־\ מענט., ווען דער פֿעצטע- אייִיאירטע.־וֶ פאַלדאט וועט פערלאזען דעם רהייז. ער. האט אכער דערלעכט צו דער צייט. PN‏ די עוואקואציע פוז'ם רהיין האט זיד| אנגעהויבען. ער איז געשטארבען מיט'ן. בעוואוסטזיין, IR‏ עס זיינען םערבליבעז’ בלֿױז עטליכע חדשים ביז איהר פארענ־\ ידי:ו:בי קאן דויטשלאנד זיך אבזאנען פֿוז די רעזולטאטען פון שטרעזעטאז'ס פּֿאלֿי טיק קאן.זי אפילו זיך אבשטעלען איז מיטען יועג מיר קאנען זיך דאס ניישט פארשטע לען. אויב איז דייטשלאנד זאלען פארקו מען איצט וואהלען. וואלטען זיי געוויזען א ווייטערדיגען רוק Nl‏ לינקם. אין גייעם רייכסטאג וואלט די פּֿאליטיק פון לאקארנא געהאט א נאר גרעסערע מעחר |הייט. װוי ביז אהער. די לאנישע פארטזעצונג פיןז שטרעזע לאז'ס פּאליטיק איז T‏ שאפונג פו! "אייראפּעאישע יונייטעד סטייטס". T‏ איניציאטייו דערצו איז לעצטענס גענע בען געווארען דורר'ן פראנצויזישען פּרע מיער בריאז. אבער איןז עצם איז קיין שום אייראפּעאיש פאַלק איז דעם נישט אזוי שטארק פעראינטערעסירט, ווי דייטשלאנד. פראנקרייך האָט קאַלאַ- DY‏ איטאליע געפונט זיד אויף'ן מי טעלימעער אוז האט א נאהענטען אריענ טאלישען מארק. די באלקאזזשטאאטעו האבען נישט קייז בעדייטענדע אינדוס טריען, וועמען ס'איז צו ענק אין דיא נרעניצען פוז זייערע אייגענע מלובות. אין אײיראַפּעאישע "יונייטעה פטייטס". DONY‏ דייטשלאנה, די אינחוסטריעלע טלוכח, וואם געפינט ויד נחאד אין מיטען. זיר אם בעסטען געקאנט אויס לֿעבען. אויסער דעם. וואלט די פערניכ טונג פֿון די מאריףיגרעניצען מיט פּויז לען, טשעכיע, עסטרייך, שווייץ פערח שטארקט די וואג פון דער 90 SN‏ נֶעו'דיגער דייטשער נאציע. אונאבהענ ניג פון איהרע אפוציעלע גרעניצען. א אייראפעאישע "יונייטער סטייטם" וואַלט אויך געווען דער זיכערסטער וועג צו א פערקלענערונג פין בעיואפנונגעז, מיט אנדערע ווערטער, דאס איז דער זי כערסטער וועג, כדי צושטעלען דייטש פֿאנד איז דער גלייכער מולוטערישע לאגע. װוי איחרע אמאליגע זינער. ס'וואלט ביי אועלבע בעדיננוננען געז וועז ממש משוגעת. וװען דייטשלאנד זאגט זיד אב פי אזא סארט געלעגענ חייט PR‏ נאמען פון בפֿונדע נאציאנאד פֿיסטישע שטימונגען, יואס זיינען גאר אין װידערשפּרוך צו איהרע אמתה'ע נאז ציאַנאלֿע אינטערעסעו. ס'איז דעריבער נישטאַ קיין ספק, אז ווער עם זאל נישט זיין שטרעזעמאו'ס נאכמאלנער וועט די פֿאליטיק פון פערד שטענדינונג מיט די מלֿוכות פוז וועסט אייראפא פארטגעועצט ווערען. ס'איז N‏ זיכער אז פוז דייטשער זייט וועט קיין טניעה ניט זיין צו בריאז'ם פַּלאן וועגען אייראָפּעאישע פעראייניגטע שטאאטען. אויב דער רעזולטאט פון שטרעועז טאז'ם פּאַליטיק איז געווען די בעפרייז אונג פון רהיינלֿאנד וועט וואהרשיינליד איינער פון זיינע נאכפאלגער פּועלען די פעראיינינונג פון דייטשלאנד מיט עסטרייך. דער פאקט. וואס דער טשעביז שער פּרעזידענט מאסאריק האט ערשט מיט א קורצע צייט צוריק פארגעשלאגען אונגארן א קאַמפּראמיםיפּלאן, לויט ועלֿ- כען א טהיי? פון די אמא? אוננארישע לענדער וואם זיינען אריין אונטער YL‏ בישער מאכט זאלען זיך צוריק אומקעה- (פארטזעצונג אויף זייטע 8) (פעליעטאן) פון פּאָמפּארי-. געזידעלט (אבער אלץ מיט די אלטע (זידע?-ווערטער). און מען האָט בעשלאָסען: קלאפּען. |טרעוואָגע. זיך ווענרען צו מאַסקטא. o‏ אוז מען האָט טאקע גלייך אחויסגע", שיקט א מעמאָראנדום צו מאכקווא און דער מאָמעראנדום האָט ויך געקייענט (אזוי: חאוויירים אונז איז ניט גוט! א גרויסער הונגער WY AN‏ טער האָט אױױסגעבראכען אין אונזערע רייהען די קאַמוניסטישע אידישע רע דאקציע אונזערע NI PP D BRI‏ װואַרט צו זאגען. אלע NPT‏ און שיממפּף-ווערטער זיינען שׁוין פארעלי טערט געװאָרען. מיר. האָבען זיי -י לעצטע עטליכע יאַהר אזוי שטארק ;ע־{ נוצט אז זיי האָבען שׁוין מעחר קיין טעם ניט. און אונזערע נעגגער פיהלען שוין ניט מעהר אונזער קאלפה. די שונאים לאכען פון אונזער הילפלאַזיגקייט מיר נויטיגען זיך האיויירים אין נייע זירעליווערטער. טוט וואָס איחר קענט דו נייט איז דריקענד זאַל דער "עמעס" זעצען א קאַמיסיע. זאֵל רער אוקראינישער וויסענשאפטלי כער איגסטיטוט מאכען אן אנקעטע!. זא? מאַסקווא. אונז קומען צי הילף! וויי? מיר פיהלען או מיר געהען איִ:ייּ טער! אונז פעהלט כלי זיין אַחן נייע זידעל?יווערטער קענען מיר מעח- ניט עקזיסטירען ראטעוועט ראטעיועט i‏ אונטערגעשריבען: רעדאקציע פון "מאַרגען פרייחייט" אוז אירישע סעקז ציע פון דער קאַמוניסטישער פּארטיי אין אמעריקא. האט מאָסקווא נלייף צוגעשיקט א שטרענגען באפעח? N MR די אידישע קאַטי ניסטען פון אמעריקא האַבען מיע זויער קלאַגען זיך אויף דעם מאנגעל און זידעל ווערטער בעוויזען זייער באנקראט, און אזוי װי מיר דא נעהטען דאָס IR‏ פאר אן "אַפּנױינונג צו רעכטס", פאר א סימן פון שוואכקייט און אָפֿאַרטוניזם---ראז DY‏ בעפעהלען מִיר גלײיף, אוז די אידישע סעקציע זאָל זיך אויפלייזען און אלע מיטארבייטער פון דער "מאַר גען פרייחייט" זאָלען ארױיסגעווארפען ווערען פון דער צייטונג. און אויף וויי טערע שרוטע ווארטען אויף דעס ספעז ציעלען שליח פון מאסקונא. JEWISH MORNING JOURNAL o s ס טױיט און‎ שט י ארֹשע י‎ אִףרךאֱפעפִּךָהּךְךְתִּקךְ‎ שער ווירטשאפט די טעגליכקייט צי קו מען אביסע? צו זיך ניט קוקענדוג אויף די שווערע לאסטען פוז רעפּעראציעס. גלייכצייטיג מיט'ן דאוסיפּלאן האַט דייטשלאנד גע'פּועלט דיו בעפרייאונג פון דער ערשטער זאַנע פון רחייז-לאנד, וואַס איז געווען פערנומען דורך אלי אירטען מיליטער. א נרויסער טחהייל פון רהיינלאנדר, מיט קעלן אלם הויפּט שטאדט. איז פֿריי געווארען פון אליאיר טער אַקופּאציע. די אננאהמע פון'ם דאוסיפּלאז. װעלֿ- כער איז צושטאנד געקומעז מיט דער אקטיווער בעטחייליגונג פון אמעריקא, האט געעפענט פאר דייטשלאנר דעם וועג צום פעלקער-בונד. אין די שפּעטער דיגע פּאַר יאַהרען איז די זשענעיוער אינטערנאציאנאלע קערפּערשאפט טאקע געווארעז א וויכטינער וועג. דורך װעיֹ.־ן כען דייטשלאנד האָט צוריק אָנגעהויבען צו עראבערען איהר פריהערדיגען ארט אין דער וועלט. די בעטהיילֿיגונג פון דייטשלאנד האט אויר געהאַלפען צו ברענגען רוסלאנד אוז אמעריקא צו איי ניגע וויכטיגע קאָנפערענצען פֿון פעל קעריבונר, בפרט וועגען ענטיואפענינג, דערמיט איז גרעסער געווארען די בעז (דייטונג פוז'ם פעלקעריבונד בכל? אוז זיין ווערט פאר דייטשלאנד בפרט. דער נעכסטער שריט פאַראויס איז געווען דער ל?אקארנאזאבמאד, לויט וועלכען דייטשלאנר האָט זיך אויף? שטענדיג אָבגעזאָגט פון עלזאס און לאָ- טארינגיע. און האָט דערפאר געקראגען IN‏ ענגלֿישע גאראנטיע פון היל? PN‏ פאל פוז א פראנצויזישען lIR3 MR‏ לאַקארנאדאָכמאך. מיט וועלכעןז דויטש לאנד אוז פראנקרייך האכען גאראנטירט. איינע דער אנדערער זייערע גרעניצע!, האט זיך אָנגעהויבען שאפען א גאנצע רייהע פוז יוירטשאפטליכע פערבינדונ-, געז צווישען די זיגער אוז בעזיענטע פון'ם וועלטיקריעג. א רייהע פֿון קארטע-, לֿעז האבען אנגעקניפּט א פערבינדונג. צווישען דייטשען און פראנצויזישען קאײ, מיטאל. שאפענדיג דערמיט אוא נע מיינזאמקייט פוז אינטערעסען, וועלכע, איז איינע פון די שטארקסטע גאדאנ-. טיעס גענען קריעג. די צוזאָג פון לאקארנא איז געוואַרען דער מוסטער פאר א ברייטער אוז מעהר אלגעמיינער פערשפּרעכונג, דעם קעז פֿאנ-אבמאר. כאטש שטרעזעמאז'ס אנ טייל איז'ם קעלאגדאבמאך איז געווען וועניגער בולט פאר דער וועלט. איידער די ראליע פון קעלאג און בריאן. איז זי אָכיר געווען א גאכץ בערייטענדע. רער עיקר דארף פערשטאנען ווערען. אז אויב פאר אנדערע מלוכות איז דער קעלאג אבמאך געווען בלֿויז א דערלייכטערינג אוז איז'ם ערגסטען פאל א שעהנער זשעסט, איז ער אבער פאר דייטשלאנר געווען א שווערער קרבן. איז"'ם הארצען. פון מיעלע דייטשען. נישט נאר מא-. נארכיסטען נאר. אויר רעפּובליקאנעה.. ינישט נאר רעאקציאנערען נאר אויך פּראגרעסיסטען לעבט די איבערצייבוכב,ן אז דייטשלאנד האט דאס פולע רעכט צו-. ריקגעהמען מיט געיואלט ביי פּױילען אוז. טשעכיע די דייטשע פּראַװױינצען וועלכע. M‏ האַבען פערכאפּט לויט'ן D DS‏ ווערסאי?. אויב פיעלע דייטשען אנער קענען איצט. אז פראנקרייך האט געווי סע רעכט אויף עלזאס און לאטארינגיע האַבען זיי אבער קיינמאל? נישט אנער קענט דאס רעכט פון פּױלען אויף'ן פּויז לֿישען קארידאר אוז. אויבער-שלעזיע. (אונטערשרייבענריג דעם קעלאגדאבמאר וועלֿכער פערוועהרט צו בענוצען קריעג אלס א מיטעל פון נאציאנאלער פּאלַי-| טיק. האָט דערמיט דייטשלאנד זיך אַב־ן געזאנט פוז א רעכט. וואס קאז נאר \א:יאל זיין זעהר ווערטפו? אין איהר פּא־י ליטישער צוקונפט. אונטערשרייבעגדיג בשעתו דעם דאוס, פּיַאן. האַט שטרעזעמאז געוואוסט. אז! די פֿאסט, וואס דייטשלאנד נעהכט אויף; זיד איבער, איז צו שווער פאר IR‏ עקאנאמישער ענטוויקלעג, ע- האט! י אָבער דאַך האָבען זיי נאך זייער ENT‏ /נונג נים אויפגעגעבען. זיי זיינען איועק. |אין זיך פארדוננען אַלס ארבייטער 92 D3NP YRR‏ YN BRIV OIRBT D וִנ“.עו זיי זיכער ברענגען א פרישען אוצר, פון זידעל-ווערטער. װאָס הייסט} קצביב. זיינען דאָר. פאַרט קצבים i‏ אבער אויסגעלאוט דזאט זיך גאנץ. !אנדערש: ווען דו קאַמיניכטישע מרגלום, /זיינען געקומען צוריק פון קצביתילאנד. |האַבען זיי געבראכט רייטע באקען און, פיינע קארקען אָבעז קיון ייע דחֹ־עֹלֵ־י ווערטער. די אידישע קצביס דאָבען זיי אפ געגעבען א בעריכט--זיינען ממש ארעלד, פֿויט. שניידען זיך אויף אַ?-איט;יקעס.. וֹאוזְ אפילןו מיט די קישענירקעס ביים, ךְיֹאטקע־סאִי”יְ־ו רעדען זיי אויד א מענשליד. Ss‏ T R לֿעצטע האַפּנינג פון דער איז| (דישער סעקציע פון דער קאַמוניסטישער, |פארטיי אין אמעריקא, צוזאמען מיט דער, |קאַמיניסטישער רעדאקציע. געפאלען אויף דו פּעדלער פון אַרטשאדד סטריט.. ךְ זיי, די פּערלער קָאָבען אמאָל געהאט א שם פאר גוט זידלען זיך. י ביי זיי איז נעכען א קאַסטאמער א' נאָב פאר אומזיסט, געווען א געוועחנ". |ליכע זאך. מיי זיי האט עס ממש דערנרייכט צו /קונסט צוליעב קונסט... זיינען די שלוחים אוועק אויף אַי. טשארד סטריט צו הערען י אזוי די. אידישע פּעדלער טוען בוזנעס. האָט זיך די קאָמיסיע געוואיגערט צווישען די פּושקארטם ארום א וואַר, צייט. געהאנדעלט מציאות. פארפיהרט, טחלוקת'ן. געחייצט צו קרינערייען -י-, אָבער די מציאות וואָס זיי האַבען געזוכט. האָבען זֵיי נוט געפונען. קיין ניי װאָרט. אין זידלען זיך אל וואָס די שלוחים האָבען געהערט. אויף אַרטשארד סטריט, האָכען זיי שיין פריהער געהערט אין א P‏ א שטאר קערער פאָרם אויף זייערע מיטינגען און, אין זייער צייטונג. איז דאָך טאקע געװואָרען זעהר ביטע-. האָט די קאַמוניסטישע רעדאקציע ווידער! צוזאמען מיט דער אירישער סעקציע פוז, דער קאמוניסטישער פּארטיי גערומען א. געהיימע פערזאמלונג. י און מען האָט זיך ווידער גוט אויס" דער מאָרגען זשורנאל 4 דער טויט פון גוסטאוןו שטרעזעמאז, פוז'ם פעהינען און כאראקטערישטארקען דייטשען אויסערן-מיניסטער, וועלכער PR‏ געקרוינט געווארען מיט'ן טיטול פוו'ם גרעסטען דייטשען מלוכה-מא!ז זײַט בוסמארק, א'ז זיכער א גרויסער! קלאפ פאר דער פּאַליטיק פוןז אייראה פּעאישער קאנסאלידאציע. וואס איז ערפאָלגרייך דורכגעפיהרט געווארען מיט זיין גאָחענטער בעטהייליגונג אין לויף פון די קעצטע זעקס יאחר. oy‏ וואַיט אָבער געווען א טעות צו ערווארטען, אז נאָך'ן טויט פון שטרע זעמאן, װועט דייטשלאנד זיך אָפּרוקען פון דער פּאַליטישער ליניע, ביי SO‏ כער ער האט זיך געהאל?טען. אין וואס איז בעשטאנען די פּאָלו טייטע לוניע פוז גוסטאוו שטרעזעטאן דער פֿערשטאָרבענער דייטשען אויסערןזמיניסטער איז געווען דער מִיז פּישער פערטרעטער פון דער "וועסטלי כער" ריכטונג אין דער דייטשער אויז פערױיפּאַליטיק. ער איז געשטאנען אין שארפען געגענזאץ צו קאמוניסטען און געוויסע נאציאנאליסטישע גרופּען, װעכֹּ־יּ כע האַבען געזעהן די ישועה פאר'ן בעז זיעגטען דייטשלאנד אין א אויסערליב" פּאָליטישער דערנעהנטערונג צו רום" לאנד, דער איינציגער גרויסמאכט אין אייראפּא. וועלכע האלט אַן א שארפע DR‏ מעכטיגע אַפּאַזיציע צו די זיגער פון ווערסאי?. אנשטאט דעם האָט ער געזעהע; דעם ריכטיגען וועג גראר אין א פערשטענדיגונג און דערנעהנטערונג מיט די דאזיגע זיגער, די פּאַליטיק פון דר. שטרעזעמאן, וועלכע איז אם מעהרסטען געשטיצט געווארען פון די דייטשע ליבעראלען און סאָציאליסטן, אין שטארק דערלייכטערט געווארען דורך'ן פאקט. וואס די זיענער פוז'ם וועלט-קריעג האָבען אליין געהאט צו פערהיילען טיעפע וואונדרען. אין יאהר 1923, וװוען פּואנקארע איז אריין מיט זיינע סאַידאטען אין רוְהך. דעם צענטער פון דער דייטשער שווערער אינדוסטריע, האָט עס געחאלטען דער- M2‏ אז דער פראנצויזישער פראנק זאָל זיך א קייקעל טֵאֵן אינ'ם זעלבען טיפען תחום, אין וועלכען עס איז אריינגעקו מען די אמאָליגע דייטשע מאהק. ענג לאנדר, פון איהר זייט, האָט געקראָגען אַלס א ירושה פוץ'ם וועלט קריעג א כראנישע ארבייטסלאַזיגקייט, וועלכע R‏ געבליבען איהר מכת מדינה בין חיינטיגען טאָג. איטאליע, וואו דער פא" שיסטישער רעזשים פון מוסאַליני חט ערשט געהאלטען אין בעפעסטיגען זיר, האָט זיך אויך געצאפּעלט אין די אייזער נע ארעמם פון א שווערען עקאָנאָמישען קריזים. די זיעגער האָבען ניט געקענט זיך פערגינען צו קוקען אויף דייטשלאנר פון אויבען אראב. זיי האָבען געמוזט זיך אראבלאָזען צו זייער בעזיעגטען שונא און זוכע; געמיינזאם אן אויסוועג פון געסיינזאמע שוועריגקייטען און געפאה" רען. װאָלט דייטשלאנר אין יאחר 1928 אויסגעהאלטען דעם גסיון ביז'ן סוף, וואָלטען איהרע סאציאליסטען און. קי בעראלען אונטער דער פיהרערשאפט פוז דר. שטחעזעמאן ניט אויפגעגעבען דעם מאסייוען ווידערשטאנד, יועלכען דייטשלאנר האָט געהאט געשטעלקט אנט קעגען די זיעגער אין דער רוחר, וואָלט דייטשלאנד אפשר אין איהר עקאַנאַמי שען חורבן אריינגעשלעפּט אויך אייז ניגע פון איהרע נעגנער. זי װאָלט ראס אַבער געקויפט מיט'ן פּריין פון באלי שעוויזם און מיט אייגענע שרעקליכע ךְ,יידעז. שטרעזעמאן אוז זיינע פריינד האַבען ניט געוואָלט אזא סארט "תמות \בפשי עם פּיישתים". פון זייער זייט האַבען די אנטאגנט מלוֹכות, וועלכע זיי נען אליין געשטאנען אויף דער שוועל פון אן אַבנרונד, אין ענטשיידענרען מאַז מענט זיי עטוואס אנטקעגענגעקומען. אזוי ארום איז צושטאנד געקומען דער דאוסיפּלאן, וועלכער האָט ארויס געפיהרט די פראנצויזישע סאָלדאטען D‏ דער רוהר און גענעבען דער דייט- |דער הונגער. ישיטפּפען און בעליידיגען א געגנער יֶהאִבעז שוין די פלינקע און פעהיגע חאז (וויירים פון דער קאַמוניסטישער צייטונג |אויםגענוצט און פארברויכט. ואָס זשע איז געבליבען צו טהאָן האָט מען װידער גערופען א מיטינג פון דער קאטיסיע צוזאמען מיט דער |רעדאקציע און דער אידישער סעקציע וִפ.יזִ דער קאַמוניסטישער פארטיי און e‏ האָט זיך ווידער גוט אויסגעזירעלט וֹ(אֵ:ער אלץ מיט די אלטע זידעליווער |טער.) און נאָך צוויי טעג מיט צוויי נעכט פון ארומרייסען זיך, איז מען געקומען \צו: בעשלום ארויסצושיקען גלויכצוי טיג שלוחים צו די אידישע בעלי עגלות, צו די שוסטער, קצבים אוז צו ד' פּערי WS‏ אויף ארטשארד סטריט. אפשך וועט מען כאפען א ניי ווארט אין זידלען זיך. t‏ זיינען די שִׁלֿוהים געגאנגען צוערשט צו די בעלי עגלות. א פּאַר וואַכען צייט וְזיך געררעהט ארום די "סטייבעלס"--- און נאָרנישט l‏ די בעלי עגלות נוצען אמת זעהר א געפעפערטע שפּראך אָבער זייער שפּראך ואיז ממש אן עדעל אריסטאָקראטיש לשון געגען דער שפּראך וואָס די רעדאקאיע פון דער קאַטוגיסטישער צייטונג נוצט... און חוין דעם טרוימען אײַע בעלי עגלות צו ווערען "שאָופערס" און א שאַו פער מוז האָבען מאניערען! זיינען די שלוחים אוועק צו די שום טער. שוסטער האָבען פון אייביג אָן א שם ביי אידען אלס גראָבע יונגען. האבען די שיוחים אויסגעפונען או קיין אטת'ע שוסטער זיינען שוין איצט ביי אידען ניטאָ. דער גרעסטער טיי? פון די געוועזענע שוסטער האַבען איצט אייגענע שיך קראמען. און זיי זיינען אמת'ע דרושענטעל לייט... צו די קונדען רעדען זיי ממש ווי פּראָ- פעסאָרען, מיט די געקליבענסטע ווער טער... און די איבעריגע שוסטער זיינען כאי טוטניקעס װאָס ליגען אין די קעלערט, מעהרסטענס עלטערע אירען װאָס אנ שטאט צו זידלען זיך זאָגען זיי גאר א קאפּיטע? תהלים. זיינען די שלוחים אויך געקומען פון די שוסטער פארשעחמט און ליידיג. ס'איז זעהר ניט גוט !---איז געווען זייער DO‏ ק אויפץ שפּיץ צוג פּליחטודט באמפרסור גען אוו סתה ברעסלעך ט רעדאטפיאַגס מיט לשנה טובה תחתטו. k¥‏ רעדט מיט א סך אידען פאר יום כפּור, זאָגען זיי, אז זיי דארפײַן געלר אויף כפּרות. קומט אָבער צו נעיקה ST‏ ען זיײ "מרובים צרכי עמך". %k דער פּסוק "בני אדם יושבי חושר" איז ריכטיג אַנגעמאָסטען פאר די. װאָס שלאָגען כפּרות און מיינען, אז דאָס וועט מכפר זיין אויף זייערע זינר. יֹּ %k‏ האוכל ושותה בערב יום הכפּורים באלו מתענה תשיעי ועשירי. וועלען א סך אידישע קינדער, גאָר ניט ווילענדיג און ניט וויסענדיג. היינט האָבען א פיי נעם "סאָנרעי דינער" און א מצוה רער ביּ\י Kk אז מען עסט און מען טרינקט ערב יום כפּור איז אזוי ווי מען פאסט צוויי טעג. איז רוסלאנד אוז אין פּױילען זיינען נעבעך BT‏ אידען, װואָס וואָלטען זיך ווינ ןשעז פארקעהרט: אז איין הענית ואֵל זיי גילטען פאר צוויי טענ עסען. אר 4 א עס זיינען דא קאמוניסטע). װואָס שלאָ גען כפּרות פארקעחרט: מענער מיט היהנער און פרויען מיט העהנער צו קהכעיס די "פינסטערלינגע".

און ווען מעןז האלט ביים מוח? זיין דארף מען אויך האָבען אין זינען אלע וואס שטופּען זיך צו פיע? אוױיבע;דאַן אלס העלפער איז דער צייט פֿון צרות.

יום כפּור איז צו שפּעט אין סיזען צו קענען זיין א הייסער טאָג. אבער פאר (די ווארעמע געפיהלען פון סימפּאטהיע |פאר אידישע צרות דארף דאס ניט זיין קיין אפּהאלט.

ID‏ פּראג ווערט אפֿגעלייקענט דער בעריכט אז טשעכאיסיאַוואקיא האט אוועקגעגעבען אונגארן א שטיק ל?אנר. אזעלכע זאכען טחוט מען ניט מיט גו טעו. %k די תפלה איינמאַ? אַ יאַהר אז דער אויבערשטער זאָ? רחמנות האָבען אויף אידען איז אויסגעמעקט געווארען פון עפּיסקאפּאלישען "סידור". אזא רע פארם געפעלט אונז. k%‏ 6ולגאריע האָט א קלענערע בעפעלקע-. רונג אוז א גרעסערען בודזשעט ווי נין יאַרק סיטי, אבער ניו יאַרקער ניבען עפּעס אויס אויף אנדערע טעקסעס אויד.. א 4 א דער פּרייז פייטער טוני האָט געמאכט. באלר צוויי מילֿיאַן דאלאר אין דריי\ יאַחר. דאס איז מעחר שעדליך פאר דעם גייסט פון שלום MY‏ פּשוטע מענשען קע נען זיד פארשטעלען. א א ווענען כוונה אין תפַלה דארפען ריי דען די רבנים אוז מוסר-זאגער, אבער וועגען זיר אַפּרופמען אויף "אפּיעלס" מעג א צייטונג אויך זיך ערלויבעז צו דערטאַנע!. א מיט, א ברייטערע עלען סטריט און }N‏ בולווארד כיים איסט ריווער וועלען אפילו די איינוואהנער פוןז די עלטסטע טענעמענט היזפֿר אויף דער איסט סייר ווערען ביי זיך שטאַלין. א אמעריקא האט לעצטעס יאחר. אוים געגעבען אנדערהאלבען ביליאן דאלאר אויף אדווערטייזמענטס. אוז יענער איז א נאר וואס מיינט אז דאס בריינגט קיין נוצען. א k %k‏ דער פּראַפעסאר וואס זאָגט אז דיא מייסטע מענשען ווייסען ניט וואס צו, טחאו מיט זייער ליידינע צייט. האט גע-, מוזט פערגעסען די מעגליבקייטען פוזִ\ מחלוקות און ֿשון הרע. און עס וועט קימען א טאָג אין עס וועט ביי די קאָמו:יסטען אויסבועכען ניט קיון הינגער 1 אויף בוויט, ניט קיין הונגער אויף גיוסט נורך א הונגער אויף זידעליווערטער... DR‏ מיט אמא? האָט אויסנעבראכען N‏ חומער ביי די סאיויירים שרייבער פון דער אידישער קאַמוניסטישער צייז טונג. מען האַט זיך געכאפט; ניטאָ קיין נייע זידעל?יווערטער! אלע אלטע זידעל?-ווערטער זיינען פארעלטערט. אָפּגענוצט און אַפַּגעז שמאקט. אוז דער עיקר זיי האָבען מעהר קיין ווירקונג ניט. און דו אייגענע לעזער אפילו קלאָנען זיך, או די זידעליווערטער האָבען זיי שרעקליך דערעסען. זיי ווילען נייע! עס איז שוין צייט צו הערען א נייעם ווארט וויפיעל איז דער שיעור צו קאַרמענען אונז פאר אונזערע בלוטיגע דאָלארס, אלץ מיט די זעלבע שאַװיניסטען און אימפעריאליסטען, בלוט-הינט, פאר-. רעטער, שונאים פון די ארבייטער. רע-. נעגאטען. פארקויפטע נשמות, פאשיס" טען, טעטעני האָלניקעס, און קנעכט. יענטע טעלעבענדע, אירליק, מגן דוד אוז יארמולקע... װאָס זשע הויבט מען אן צי כ:.יּ־.אִזַ?בֶ האָט די קאַמוניסטישע רעדאקציע. צוזאמען מיט דער אידישער סעקציע פון דער קאַמוניסטישער פּארטיי גערופען א. מיטינג. זיינען דאַרט געווען אלע קארפּען-/ קעפּ. די בעסטע זירעליעקספּערטען אוו, שומפּףימומחים פון דער בעווענונג. האָט מען זיך דאָרט גאנץ פיין אויס-| געזידרעלט. (אָבער אלץ מיט די אלטע זירעל ווערטער.) האָט מען בעשלאַסען צו זעצען א קאַז מיסיע פון פילאלאַנען און שפּראריקעז נער וואָס זאָ? נוט שטודירען דעם עגין און זוכען נייע זידעל-ווערטער. האָט די קאָמיסיע זיך גענומען צו דער ארבייט. זעהר פלייסיג, ווי דער שטייגער פון טרייע חאוויירים. י האט מען צוזאמענגעבואכט אלע ווערטער-ביכער פון דער וועלט. געזוכט, גענישטערט. נעשטודירט אָבער אומזיסט! מען האָט קיין נייע 4ױרעפֿֿ־װערטער נִיט געפונען. אלץ װאס בעלאנגט צו זירלען זיך און דער. פתחון פֹּה. למיחלים פֿך' איין אויסדרוק וואס געפינט זיך אין תפלות פון ימים נוראים איז אזוי מערקווירריג. אז עס איז זיכער צו זאגען. יאז אין שפּעטערע צייטען וואלט קיינער |ניט געוואגט דאס אריינצושטעלעז אין יא געבעט. מיר מיינען רי בקשה, נאכרעם MY‏ עם ווערט געבעטע! אויף כבוד פאר'ן |פאלק, לויב פאר די גאַטסיפאָרכטיגע און |גוטע האפנונג פאר די אַס זוכען דיא יריינע אמונח, אז עס זאַל אויך געגעבען ווערען "פּתחון פּה למיחלים לך". עס מאכט ניט אויס װי די מפרשים פער טייטשען דיעזע ווערטער: יעדער וואס איז נעקאנט מיט דעם גייסט פוז די SR‏ ךָביביֹ.ישע העברעאיש ווייס אז עס איז אנגענומעז די מיינונג וואס דער אויס P‏ האט איז דעם ערשטעג כאַ? וואס ער איז דערמאַנט אין יחזקאל. וואו "פתחון פּה" מיינט דאס זעלבע וואס איז תלֿמוד: אז אויסרייר אַדער אז (ענטשולדיגונג. אויף אן אנדער פלא?. DR TR‏ יחזקאל, האבען די ווערטער אן יעטוואס אנדערע בעדייטונג. אבער אפּילן דארטען קען TIN DNT‏ אויסנעטייטשט 'ווערען אלַם אז אויסרייד צו פארערע!ז :אנערקעגונג. די מיינונג וואס קען אריינגעליינט ווע" (רען אין די ווערטער פון יערען וואס פער !שטעהט די שפּראר אוז שענקט אויפ (מערקזאמקייט צו וואס ער זאַגט, איז דאס די אידען וואס ווארטען אויף א DD e|‏ אויבען בעטען או עס זאַל זיי |גענעבען ווערען א פּתחון פֹּה. א| אויס- |רייד אדער אז "עסקיוז" צו ווארטען אוז צו האַפען נאר ווייטער. דאס איז, ווי יגעזאגט, א מערקווירדיגע פאָרם פֿון א וַנעבעט, NN‏ מיר זיינען זיכער אז אויב |רעפארמערם האבעז דיעזע בקשה ניט !אויסגעטעקט איז דאס דערפאר וואס דער וֶגייםט פון פֿשון קודש איז פאר זיי א ;פארזיעבעלֹטעס בוד. אוז דאַך פאסט זיר (אזא געבעט וואונדערבאר ריכטיג צו דעם וִאיּצטינעז גייסטינען צושטאנד פון דעם 'נעטרייען אידען, די שארפע בעווייזע וְאויף וועלכע האָפנונג קען זיך גרינדען ווערען טעכפּיג, די פעסטע איבערציי |גונג ווערט שוואך. די זִיכערהייט איז פערוואנדעלט געווארען אין אוננעווי- |סענהייט אוז די געפיהלען פון צוטרויען 'ווערען פערגיפטעט פון פערראכט אוז פון |צווייפעל. דער בטחון ווערט טאקי ניט |אויפֿגעגעבעז עס איז ניט די נאטור פון |אידען איהם צו פערלירען. אבער עס |ווערט אימער שווערער זיד אַז איהם צו |האלטען. בעטען אידען כיים רבונו ש? עולם PN‏ דעם גרויסעז הייליגען טאג ווען עס ןװערט געמאפט א חשבון הנפש. ער זאל |אונו געבען א פּתחון פּה, א שטיקעל |תירוין אויף צו האַפּען זוייטער. או ענט ישִולֿרינוּנג ניט אריינצופאלען אין פער צווייפלונג ביז ד! אויסזיכטען וועלען זיר |פערבעסערען אוז עס וועט וויעדער זיין (אויף וואס צו באזירען מעהר סאלירע האַפּנונגען. קיינער קען ניט ווארטע! אזוי MR LRG|‏ נערו?דיג אוז אזוי ענטשלאַ- YT N D‏ איד, קיינער איז ניט אזוי מבט? די פאקטע!ז פון היינט גענען דיא. יטהעאריעם פון די צוקונמט. אויף'ן יערגסטעז פאל איז מעז יוצא מיט א {פּתחון פּה. מיט א שוואכען שטראהל וואס קען דיענען אַלס אז אויסרייר צו ווארטען אויף מעהר ?יפטיגקייט. צו /זזארטען אויף די "שמחה לארצך וששון |לעירך" מיט דעם אונשטערבליכען אירי !שען אַפּטימיזם וואס ווערט פערשטארקט יאין א טאָג װוי יום כפּור, איין רעפרעזענטאציע איז גענוג די שטארקע בעטאַנונג אז ריכטער בראנדעיס האַט ניט גערערט מיט פּרעה מיער מעקדאנאלד ווענען ארץ ORI‏ איז געווען נייטיג נור פאר אזעלכע וואס| האכעז קיין בעגריף איַז דיפּלאמאטישע, בעציחונגען. דער בעריהמטער גאסט וואלֿט געהאט א רעכט דאַס צו בעטראכ־ו טען אלס א פּערזענליבע בעליידיגונג מען זאל אויף א וויזיט איז הויז פון דעם! אמבאסאדאר פוז זיין לאנד, וואו ער איז געסומען אַלס אפיציעלער פאַרשטעהער פוז דער רעגיערונג. אנציהען א געשפּרער וועגען אזא אונאנגענעחמען געגענשטאנר װואַס האט צו טהאַז מיט די אינערליכע אנגעלֿעגענהייטען פון דער איממעריע. ריכטער בראנדעים איז דאַרטען ניט גע ווען אלס איד. נור אלס אמעריקאנער,, אויף א געזעלשאפטליכע אונטערהאל?- טונג וואו ביזנעס אוז פּאַליטיק איז ניט געווען אם פּלאין. עס וואלט אויך געווען "שתדילנות" איז ערגערע; זין פון ווארט. פון א אירען וואס בעגעגענט זיך צופעליג מיט א הוי כען רעניערונגסיבעאמטען פאַרצובריינ גען אזא ענין. דער אמאליגער שתרלו האט געמוזט אַפּהיטען דעם קעניג וועזן ער נעהט אין שטאל? בעזיכטיגען זיינע פערר אדער ווען ער געהט צוריק פון אנ דערע מינים פערגעניגען, היינט ווערען אידישע ביזנעס געפיהרט אביסעל מעהר אפיציעל, כאַטש מיר זיינען ניט גרייט מודה צו זיין אז זיי ווערען אלע מאָל געז פיהרט בעסער. מען מוז אבער אגערקע נען דעם גייסט פון די צייטען איז װעל כע מען לעבט. די אייביגע פראגע פון "מי שמך פּאסט זיך דא אויד. ווי וועניג מיר זא* לען ניט גלֿייבען צו זעחן װוי מען הויבט איחר אויף ביי פערשיעדענע געלֿענענ חייטען. די "איידזשענסי" איז איצטער T‏ איינצינע אָרנאניזאציע וועלכע האָט א רעכט צו ריירעז איז נאַמען פוז די אירען וואם זיינען פעראינטערעסירט איז ארץ? ישראל, זי איז די אַפיציעלע קערפער שאפט וועלכע ווערט אנערקענט. פוז פַּרעמיער מעקדאָנאלד און קיי אנדערער, MW‏ פּראמינענט ער זאָל ניט זיין, האט קיין רעכט אויסצוחאפּען איהרע פונק ציעס. DY‏ איז אין גאנצען געווען וועניג אויםזיכט אױפּצוטהאַן עטוואס וויכטי נעס מיט אז אונטעררעדונג מיט פּרע מיער מעקדאנאלד'ן אין אויסל?אנד, אכער די איינפאכסטע העפליכקייט האט עס געמאכט אונפערמיידליך אז נור אזעלכע וואס זיינען אױיטהאַריזירט אלם פערטרעטער זאלען זיר אונטערנעהפעזן צו בעריהרעג דעם געגעגשטאגר. OCTOBER 13, 1929. THE ONLY JEWISH MORNING PAPER FOUNDED BY JACOB SAPHIRSTEIN Established 1885 Published every day except Saturday by the Journal-News Corporation. Israel Friedkin, Pres., A. L. Malkenson, Sec'y and Treas. Address 77 Bowery, New York. רער מאַרגען זשורנאל‎ די איינצינע איריטע מאַרנען צייטונג‎ נענרינדעט פון יעקב סאפירשטיין‎ און‎ יירישעס טאגעבלאט‎ נענרינרעט I_B_Bs עיע OFFICE: 77-79 BOWERY, NEW YORK‏ TELEP!!(_)l_W_E._!_‘!’) ORCHARD‏ Entfl#' a3 Second Class Matter at the‏ York, N. Y., Post Office 2‏ אי SUBSCRIPTION RATES East Middlewest ס}‎ Mississippi River and South to Texas One Year.......... 58.00 Bix Months .......$4.00 I Three M0nth5....52.25 3 One M0nth.......... 16 Texas West of Miss. i River, Pacific Coast, Canada, Mexico and Cuba ן‎ One Year...... 59.00 Six M0nth5....54.50 Three Months. .$2.50 One Month..... .90 י‎ In Foreign Countries 8140 for Manhattan i and Bronx PAYABLE IN ADVANCE One Year..... 512.00 Bix Months .......$6.00 S RIRAL L POV T סובסקרימשאָן‎ פּרייז‎ איסטערן און מידעלן‎ גמעפטערן סטייטס בין.‎ מיסיסיפי ריווער. סאוט'‎ ביו טעקטעס; איין ישהר.. .4800ן זעקס משנאטען..44.oo דריי מאנאטען ..52.25, איין משנאט....7sס, טעקסעס אוןז וועסט פון! מיסיסימי ריווער, פא'ן סיפיק קשוסט, קענערע,| מעקסיקא. און קיונא:ן איין יאַהר......59.00| זעקס פוגאסען..ספֿֿ.נֵּיִ דריי מאַנאטען..42.so, איין מאַנאט....9o ס. אין אייראפא, ארץ’וֶ ישראל. אזיען, אפריקאן IV TR‏ אויסטראליען, אויך אי מאנהעטען, אוז ברשנקס: צשהלבאר אין פאַראויס! איין יאהר ....512.00, זעסס מאנאטען. .00.סעַ ==—-—-_=-=== SUNDAY, OCTOBER 13, 1929 VOL. XXIX. NO 8520 פוייחייט פון ים איז דער עיקר 'R‏ פּאַלֿיטישע קרייזען אין INTIND‏ האלט מען פוז אז אפּמאך צווישען אמע ריקא און ענגלאנד וועגען די פרייהייט oY‏ מעחר ווי פוז אלע פערשפּרעכונ נען וועגען שלום. אוז אויך טעהר ווי פון א בעשלֿוס אז ביידע לענדער זאלען האַז בען פּֿונקט גלֿייכע נייוויס. דער אפּטאד ווענען דיעזע פרייחייט צו וועלכע מען קען קומען קען ניט זיין קיין אנדערער IR MW‏ עננלאנר זאַ? נאכגעבען דעם פּונקט ווענען וועלכען מען האָט ניט געז קענט איינשטימען זייט יונייטער סטייטס איז געיוארען אן אונאבהיינגי גע מדינח. פון ראנען איז אימער געד מאַרערט געווארען אז די ימים זאַלען זיין פריי. דאס הייסט אז אפילו איז צייט ווען ענגלאנד פיחרט קריעג זאָל זי מוזען רעספּעקטירען די רעכטע פון נייטז ראלע, אוז אפילי די רעכטע 'פון חאגז דעלס-שיפען וואס געהערען צום שונא. די פולע פֿאדערונג פוז אמעריקא איז אלַע מאה? געווען אז פּריוואט אייגענ טחום. דאס הייסט אלעס וואס איז נום אייגענטהום פון די מאכט מיט וועמעז קריעג ווערט געפיחרט און איז אויך קיין קריעגס-טאטעריאל זאַל? זיין פריי אויפ'ן ים אין דער צייט פון מלחמה. ענגלאנר האָט אזעלכע פאַרערונגען קיינטאֵל ניט געוואלט הערען, און וועגען נאכגעבען איז ניט געווען קייז רייד. זי האט זיך בעטראכט אלס הערשערין פון ים, און האט כ?אַקירט די האפענס פון יונייטער סטייטס וועז מיר זיינען געווען גייטראל, כרי ניט צו דערלאזען דעם האנדעל מיט דייטשלאנר און עסטרייך וואס איז פאר אונז אלס נייטראלע געווען געזעצליך פון דעם שטאנדיפּונקט DD‏ אינטערנאציא נאלעס געזעץ. M‏ מלֿחמה צווישען אמעריקא אוז ענגלאנר אין 1812 איז געויען וועגען. דיעזען פּונקט, און די פראגע איז דאז מאלס ניט פערענטפערט געווארע!. DTN‏ עס איו געמאכט געווארען שלום איידער, מעז האַט געוואוסט R‏ אייראַפּא פון. דעם גלענצענדען זיעג פון גענעראל?. דושעקסאן איז ניו אַרלינס. אוז חאטש, עם האט זיך איז וועלט-קריעג צום ם.יךָךְ אויסגעדרעהט אז מיר זיינען נאַר אריין, אויף דער זייט פון ענגלאנד, איז איז, פא? פוז יערע מלחמה איז וועלכע ענג-, לֿאנר איז באטהיילינט דא א מעגליכ-, קייט אז SN DY‏ קומען צו א צוזאמענ-. שטויס מיט איהר, אזוי פֿאנג ווי זי אנ-. ערקענט ניט דעם רעכט פוז נייטראלע לענדער צו טהאז ביזנעס אויף"ו ים אפילן. אויב דאס איז פאר איהר שעדליר. וָ איצטער הערט מען אז ענגלאנד. דאַס. הייסט דער WS‏ קאבינעט. איז גרייט. נאַכצוגעבען ווענען דיעזען פֿונקט. IR‏ דאָס וואָלט געיויס געטיינט אז אויסזיכט פוז א שלום וואס קעןז ניט אונטערברא-, כעז ווערען. די בעריכטען אז די בעפעס-. טיגונג פון האליפאקס, איז קענערע SN‏ לֿען צונומען ווערען. אוז אז די וועסט. אינדישע אינזלען זאל? אויך ווערען פריי, פון. יעדע מיליטערישע בעשיצונג זיינען. נעמיינט נור איז דעם פאל אויב דער ים. זאַ? געמאכט ווערעז פריי. דאן ווערט א' קריעג צווישען אמעריקא און ענגלאנר. א אבסאַלוטע אונמעגליכקייט עס קען ניט אויפשווימען קיין אנדער פראגע. איבער וועלכע מען זאל זיר ניט VYD‏ (פערשטענדיגען אויף א פּריעדליכען 3PN‏ אזא אַפּמאר װעט אויך האכען דיא. מעלה אז די גאנצע וועלט וועט צו איהם צושטימען מיט ענטהוזיאזם. קיין לאנד, קען ניט האַפען זיך צו בעהױפּטען געך, נען ענגלאנד אלייןז און געיויס ניט געגען. ענגלאנד און אמעריקא. דאס מאכט אז. אלע פֿענדער זאַלען זיין צו גונסטען פון. די פרייחייט פון ים, אלֿע פעלקער ווע-. לען דערמיט געווינען וועז דיעזע פריי-. חייט וועט געוואונען ווערען. אוז דער. מאראלֿישער ווערטה פון אזא געווינס. י וועט זיין נאָך גרעסער ווי דער מאטער", יעלער. אויב א מעכטיגע אימפּעריע גיט. י'צו אז זי מוז אַפּהיטען א נעזעץ אפילן 'װעו דאס איז גענען איהרע אייגענע אינטערעסען, עט דאָס העכערען דעם. דעספּעקט פאר נעזעץ איז אלע לענרער. און אזוי װוי די נאנצע וועלט ליידעט פון. געזעצלאזינקיים, איז יערער שריט וואס. מַאכט מען זא? רעשפּעקטירע: געזעץ [s‏ לְבֶיֶוױסע מובה פאר דער מענשהייט,

Page 5

SUNDAY, פוו א. ליטווין און װואָס מיינט איהר? סוף כ? סוף האָט ער טאקע אויסגעפיהרט: איז אוועק "אהין", און נאך ווייטער װי "אחין", יָ איז איועק קיין אכעריקא. האָט, RN‏ קא'ן איהרע קעצעלעך. זוכענריג פאר קיי א זיכערען ארט, אריבערגעשלעפּט ביםי. לעכוויון אין אמעריקא. זיינע קינרער. 3 און דערנאר די יוייב. און אויב איתף וֶ װילט וויסען, וואס איז געווארען פון זיינע קינדער און זיינע אייניקלעך דא אין אמעריקא. לעוט--אוך בעט אייר-- י זוהן'ס, מיין שפּיעליחבר'ס צווייטען -רועף צו מיך, אט וואס ער שרייבט "איך וועל? דיר געבען א קורצע. בע טרויבונג פון מיר און פון אונוער מא" מוליע. מיון אינגערער ברודער און אף זיינען געווען זיינערימאכער אין מיינפ אזוי י מיר האָבען זיך אויסנעלערענט T‏ ארבויט, איז מיין פאטער מיט'ן איל גערען ברידער אַפּגעפאַהרען נאַך אמעי דיקא און זיינען אָנגעקומען אין שיקאנעל צוויי יאַחר שפּעטער בין איך נעקוסץן :אר שיקאגא. מיט מיוין ברורער איז א סך צו שרייבען. ער האָט געהאט א פי 4 געם נאַמען. א גרויסער מכניס אורח נ ךְ ווען, באט ליידער איז ער שוין טנים TR A 12‏ 3 מיין גאנצען לעבען געווען און די דושולערי ביזנעס. געהאט 1 א גרויסע דזשגלערי סטאַר, געטהאַן ביז- געס איז חי שווערע צעהנרלינע טויועג" דעד. אביפעל מיסמענערזשמענט אוו אביסעל האָב איך ניט נעקעהרט פאָף געלד, האב איך ניט געמאכט קיין סוק" סעס. באָט לחם לאכו? וכנד ללֹבושׁ 4 דאס האָב איך. באָט א סוקסעס האָב איף געמַאכְט מיט מיינע קינדער. זיי האַכען געוואלט לערנען און איך בין געווען פאה" מענליך צו ספּענרען אויף זייער עריר קיישאן. קירץ: איך האָב די פײבפסצִיָּ קינדער, וואס עלטערען קענען נאר YD‏ לאנגען איך האָב פונף זיהן און צוטַל טעכטער. דחי זיחן און צוויי S NPBAPD‏ זיינען שוין פארהייראט. אלע אוניווערי זיטעט גראדואירט. מיין עלטסטער זוהן איז עלעקטריקאל אינזשעניר א קאפה מענש, א גרויסער מאטעמאטיקער, עף האט גראדואירט צו 19 יאָהר. ער מאכט 2 איצט זיינע 18 טייזענד דאלער א יחר און געהט העבער און העכער. נעקסט צו איהם קוטט א טאַכטער. אויך ברא־-ךָ,נֶ TN 19 18 BRI‏ פארהייראט צי א האַקטאַר א קאַפּימענש. ער איז איצט אי א ספּעטעליסט אויף סטאַמאקיטראָב?--- פּראָפעסאָר אין א שיקאנאַ'ער אוניווער- זיטעט. איהרע דיגריס זיינען: בעטש" י. NN WD‏ סייענס, אִיו מוזיק, אן פיאנא און צו דער זעלבער צייט בעטשלאָר איוּ קעמיסטרי אוז פון דראמאטיק סופּראָן, רעדט פראנצויזיש, איטאליעניש, דייטש. א גרויסע ציוניסטקע. דער מאן איחרער איז אויך א הייסער ציוניסט. זי איז פּרעזירענטין. פון הרסה טשאפּטער אין שיקאנאָ און ברענגט אריין א פּאַר טוי- זענד דאַלער א יאַהר צו רי הרסה פון| איהרע קאַנצערטען. וואס זי גיט, זינגש,, לידער אין אלערליי שפּראכען. נאָר בעדן; R YN‏ העברעאיש. ביאליק. טשער- 3 ניבאווסקי זיינען איהרע בעסטע פּרייגר. זינגט זייערע העברעאישע שיריםי וואָס זיי האָבען איהר געגעבען פערזוענ" ליך א מתנה וען זי איז געווען פֿיַט איחר מאן אין פּאלעסטינא 3 דער ער. עפנונג פון דער היברו יוניווערסיטי. עס איז ניטאַ איהר גלייכען אין שיקאגא. מיט איהר גוט הארץ, איחר פּערסאנאה י. ליטי. האט א זוחן באלד 10 יאָהר אלט: י. איז ער א גרויסער ארטיסט אויף רעם! פירעל. י עאפ o4 געקסט האם איך א זוהן. פארחייראט,! א ייניווערסיטי גראריואייט. א פּאַבלֿים 7 אקאונטענט. ער ארבייט ביי זעחר א ריכער. פורמא און פערדיעכט בלויז... דרייסיג טויזענר דאָלער א יאַהר. געקסט נאָך א טאָכטע-ר. גראדואירט Mg iR‏ זיטעט. א גרויסע פּיאניסטין און עלעה! קיושאַניסט. באָט זי גיט זיך ניט אפ S SRR PR TBT P IR B‏ ראט. האָט צוויי קינדערלעך. איחר מאן!'= פערריענט אכט טויזענר דאַלער א יאַהר י און זיי לעבען זיך נליקליך. געקסט קומט! װידער א זיחן, איצט 29 יאחר אלט, יוניווערסיטי גראדואירט. איז אקאונט מען און קרעדיטימען. קריעגט פינח טוי- ן זענד דאָלער א יאַהר. דער זוחן איזיֶזְךָיֶ קאַפּיטענש. א לעקטשורער, UMD D‏ 0 יאר אלט. איז אינסטראָקטאַר T R‏ באטאנו נאָרטװועסטערן יך:יוועסיפֿֿי';יֵיֶגּיֶ.;יֶ\. רעדטי גוט ריְעברעאיש. נעקסט א װהזְ.ו;צַ; 9 יאָהר אלט., געהט נאָך אין א\כי־גֶכֵלֶיֶנֶ ווערזיטעט. שטודירט ארכיטעקט. ST R‏ טער סטודענט. נעקסט א כאיטשיק. 114 יאַחר אלט, געהט איז האי סקוחל. טִפבֿכֶךָ דאַס איז מיין פארמעגען... דערמיט שליסט מיין שפּיעליחבר T‏ בריעף. איהר זעהט אז ער האט באמת י. אן אינטערעסאנטען פארמענען. זיין{ ל טאטע איז טאקע געווען גערעכט. װושפֿן 1 איחם, איינעס פון די ערשטע איריֹפֿֿיֶוֹ וואנדערפויגעלֿעך-עמיגראנטען האט א ן{ געצויגען QRPN 7 DR DR T PR‏ האָט איהם געזאַט, או אין דער נײ!שְגּ'יְ* וועלֿט וועט ער קענען מאכען א בעסערש תכלית פון זיינע קינדער. ע. איך דארף נאָך. נאַר צום שלום, צי “נֶ נעבען די לעצטע פַּאַר שורות. פון י מיין שפּיעליחבר'ס בריעף. e‏ "איך האָב איצט" פארענריגט, ן ’,בֶּ זיין בריעף צו מיר "אן אינקאָם. פ צֶ 0 דאַלער א מאָנאט (ער וואהנט אי א קליין שטערטעל אין דער מיבךל-וועסט)2י, און א פאר טייזענר דאַלער אין קען איך דארף צו מיינע קינדער ניט בֶּ’ מען, און איך קען ניט זאַגען אויף צי װוי ישעיה האָט נעזאָנט: "בנים גרלתן קֶקַױ זרוממהי והם פּשעו בי". זיי רעספע ק גָכֶךְ רען מיך זעהר. יִיָ אן אינטערעסאנטע אירישע אושעי ראנטען-פאמיליע. ניט אמה? 2248 אויף אלע אידען געזאנט געווארעט י י האַט ביי אונו אין שטוב דערצעהילט פון דאַנדאָן, האָט ער בע'כשוף'ט טיין קינז דערשע פאנטאזיע. ער האָט דערצעחיט, א שטיינער, אז אין "ענגלאנר" זיינען ניטאַ קיין ננבים. טאקע מטש ניטאַ אויף א רפואה. איינער, למשל, איז געזעסען אויף'ן בוליואר (דאַרטען רופט מען עם "פארק") און געחאלטען אין האנר א גאָלדענעם זייגער. דעם גאָלדענעם זייגער האט ער איועקגעלעגט לעבעז זיך אויף דער באנק און פארגעסען אַז דעם. ערשט אויף מאָתען האָט ער זיך געכבאפּט, או ער האָט ניט דעם נאָלדענעם זייגער און האָט זיך דערמאַנט. אז ער האָט איחב געלאַזען אין פֿארק אויף דער באנק. איז וואָס מיינט איחר? ער איו איועל אין פארק. נעקומען צו יענער באנק און געפונען דעם זיינער ליגענדיג אויף'ן זעלבען פּלאץ. וואו ער האָט איהם געז לאַזען. דערביי זיינען געזעסען ביענשען. אָבער קיינער האָט זיך צום זייגער ניט צוגעריחרט. ווארום---פארשטעהט איחר מיך---האָט ער מיט אז ערנסטער פיעל בעדייטענדער ימינע צוגעגעבען: אן ענגעל-לענדער וועט ניט נעהמען דאָס. אס בעלאננט ניט צו איחם. קימענדיג אחיים צוריק פון "עננעל לאנר" האָט ער געבראכט מיט זיד א ריקען תנ"ף האלב ליטון קודש, האלב ענגליש און האָט זיך געזעצט קנעלען טיט זיינע קינרער, נאַך גאַר יונגע אינג לעך, די "עננעלשע שפּראד". ער האט גע'טענה'ט, IR‏ סוף כל D‏ וועט ער דאָך אוועק צוריק "אהין" און וועט צונעהמען אהין אויך די קינדער (יוארום װאָס וועט זיין פאר א תכלַית דאָ פאר 29( וועט נעהטען די וויוב אויך אהין. עיה אוגער מון ישע מענט בעווייזען, אז איזוואַלסקי האט יאונטערגעקויפט די פּאריזער פּי-עסע.. ובכדו 8T ot‏ אונטערשטיצען די קאנדי-, דאטור פון פֿואנקארע'ן אויפ'ן פּאִ:טעז\ פוז רעפּובליק פּרעזירענט. ער האָט שויו אָבער ניט דערלעבט. דעם Iטען אויגוסט. איז א קנאפּע שע. ארום. MY‏ ער איז געקומען איז "קאפע קרואסאז". אי ער געפאלעז אונטער די קױלֿען פוז זיין מערדרער ראאול יוילען. דער פוז דער צאריסטישער "אָבראנא" געדוננענער מעררער האַט מיט א פאר רעוואלווער שאַסעןז א סוף געמאכט צו דעם שעהנעם אוז רייבען לעבען פוז דעם גרויסעז אידעאליסט און פאַיקם פיהרער זשאז זשאַרעס. מ'וויישט שוין חיינט. או די מאַרֹדי טאט איז אויסגעפיהרט געוואַרען לויט'ן פּלאן מון דער רוסישער געהיים פּאַליציי אין פּאריז און מיט'ן וויסען פון באָט שאפטער איזוואל?סקי. דאָס האָט אויך בעשטעטינט אזא פּערוענ ליבקייט װי דער בעריהטטער אױז וואקאט לאבאַרי, דערזעלביגער לאבאָרי, וועלכער האָט בעת דער דרייפום אפערע צוזאמען. מיט עמיל זאַלא אזוי מוטהיג געקעמפפט פאר'ז אמת אוןז די גערעב טינקייט. פוז לאבארי'ז שטאטען די אוי בען געשילדערטע איינצעלהייטען, רועיֹיִ, כע ער האט פּערזענליך געהערט פיז ךָזשאִרעס’ז. אויסעררעם האט ע- גענוי אויסנעפרעגט זיינע פריינד אוז אויסגע-, פארשט א נאנצע רייהע ערות, וועלֿכע. זענעז געשטאנען נאהענט צו דער רוםי־\ (שער כאַטשאפט. לאבאַרי האָט אין אויפ-. |טראג פוז דער פאמילין זשאַרעס געזאלט, (ארויסטרעטע! איז פּראַצעס געגען מער-, |דער ווילען. ער איז אָבער Y3 WIS‏ ישטארבען פאר'ן פּראַצעס. קורץ פאר זייז |טויט האָט לאכארי איז א געשפּרעד מיט א בעוואוסטעז פראנצויזישען פּובליציסט געזאַנט אַט װאָס "ווייסט TN AR‏ ס'האט געלאָזט אומבריינגען זשארעס"ן /ניין, איהר ווייסט עס ניט. איך ווע? עס אייך זאַנען דאָס האָט געטהאן די רוסי-, שע געקיים פּאַליציי לויט דער איניציאה. טיוו פוז איזוואלסקי'ן. דער שוואכזיגי. |גער ראאו? ווילעז, וועלכען מ'קען לייכט. בעאיינפלוסען, איז נאַר געווען א אינ |סטרומענט איז די הענד פוז דער רוסי שער געהיים פּאַליציי". אט די בעשו?דינונג לאבאַרי'ס האט זיך איצט דורר די נייעסטע אונטערזו |כונגען אוןז פארשונגען פאַלקאַם בעשטע טינט. ראאו? וילען, זשארעס מערדער, איז נאַכדעם בעפרייט געוואַרעז פון -שטראָף. די ריכטער האָבען אויסגעפונען, או ער איז בענאנגעז די טהאט צװליעב "פּאט ריאטישע טאָטיווען". די אינטעלעקטוע VO‏ טערדער אָבער האַט מעז ניט געפּרובט אפילן אויסצונעפינען. אזוי ארום האבען IR‏ די פראנצויזישע ריכטער כיטגע האַלפעז צו פערטושען א-רויַם פערברע כען, וואס איז בעגאנגען געוואַרעז געגען איינעם פון פראנקרייך'ם איידעלסטע מענער דארר א רוסישען באַטשאפטער און רוסישע פּאליציי באנדיטען. 1 י. מחחיפית טרעפט איהר MR‏ אַָפט זיי ביידען. I--‏ מיין "בכחש ובכוב", "שנאת חגם", "ועידת זנות". און אזוי מיין נאנצער צעטעל פונ'ם אָנפאנג ביז צום DS‏ פֿויטער גאנגבארע ארטיקלען, וואָס מעז רייסט זיי פון די הענט; כ'װואַלט מיין "קרעמל" לויט דער לייזונג N3‏ פארגרעסערען געקענט יאָהרען לויפען, אל?צרינג בייט זיך, אלֿץ ווערט בט? און פארגעהט, TR W‏ איינער האלט זיךְ אייביג, נאָר איך איינער דער 337 חטא"! W דיכטער ךָ אמת. s‏ א גאנצע; יאַהר PR DN‏ מאטער זיך ביז גאָר. גאַר דערפאר בין איך א יחסן אים יום-כפור. ווען מען פאסט ןסיאיז דער תענית מיר א שפּילעבעל, ךְניט װוי אלֿעמען א לאסט. 0 איך מערק ניט װוי דער טאָג פארנעהט, וכ'פאסט מיר אָפּ אזוי און שפֿיר ניט, }װייּבֿ דאס פאסטען. איחר פארשטעהט, איז שוין מעחר קיין נייעס ביי מיר ניט. (אידישע קולטור-עקאַנאַמיק אין פאקטען lIN‏ בילדער) אין געשעפט. זי איז אָבער געווען, ווי געזאַָנט. די עקרת הבית. איז ער געווען דערמיט ניט צופרירען. ער איז בכלל געווען ניט צוםרידען פון }רער קליינער קרעטעל צווישען דו יאבז זַפֿאֵכיקעם. ער האָט אליין געוואַלט מיה דען א ראָלע. האָט געטרוימט עפּעס ווע יֶ;ען גרויסע געשעפטען און דוקא אין רי מרחקים. ער האָט זיך געריסען אחין, T IR‏ גרויסע שטערט. אויף יענער זייט. גרענייץ. זי, זיין ווייב, איז געווען דער (מוט ניט צופריעדען. פלעגט זיך קלאָנען פאר טיין מאמען. DR‏ מיין מאמע פלעגט איחם. מוסכ'ן. למאי ער רייסט זיך ןא.יועהצופאֵיִרע; N‏ ווינטער לענדער,. (ווען נאט העלפט איון מען מאכט דא א לעבען. ער האָט אָבער ניט געפאָלגט, די ווייב האָט איחם געמוזט געבען אויף הועאות יאון ער האָט אויסגעפיהרט זיינס איז טאקע איועק אין לאַ:ראָן. אָבער פון זיינע גרויסע פּלענער האָט זיך נאָר ניט אויס געלאַזען. אין לאַנדאָן האָט ער געפּע דעלט מיט עפּעס. מען האָט איהם בעז יגנב'עט. און די ווייב האָט איהם נעמוזט ישיקען אויף חיצאות צו קומען אחיים. (מיר דאכט. ער איז געווען נאך אטאָל? יאין לאַנדאָן. און ווידער געקומען, נאַכ רעם װי ער האָט זיך דאַרטען גוט נעז קוועלט, זיין שטילע. געדולדינע און האַז ראָפאשנע פחוי האָט דאס אלץ אָנגענו |ײען פאר גום. יוארום זי האָט געהאט (מיט איחם א גוט לעבען. דער אונרו |הינער נייסט פוז א וואנדער פוינעל האָט VIB DN‏ ניט געלאָוען רוהען. איך |נעדענק: מוט זיינע מעשיות, וואָם ער נייע סענסאציאַנעלע איינצעלהייטען ווענען דער ערמאָרדונג פון נרויסען פראנצויזישען פּאָליטיקער און סאָציאייסט געשטעלט די פראנע "צו דארפען מיר, פערפיהרען א קריעג צוליעב דעם. DN‏ דער עסטרויכישער אויסערען טיניסטער,' וועלכער האַט ציגעזאָגט איזוואַלסקי'ן א ו"טיפ" פוז 40 מיליאָן פאר זיין הילף ביים אראנזיטירען די באַסנישיהערצאנ-| יווינייטע אנגעלעגענקייט, האָט ניט גע-! {האלטען זיין וואַרט און ניט גענעבעז, (איזװואַלסקי'ן קיין גראַשען כאכאר? צי, דארפען מיר דערפאר לאַזען פליסען IR‏ פערגיסען דאס בלוט פון די אייראַפּעאי-. שע פעיקער?" די דאַױיגע רעדע האַט געמאכט א שטארקע! איינררוק. פאר. (דער רוסישער באַטשאפט איז דאס געז. יוועז א גרויסע בעליידיגונג. אבער אין! |דער באַטשאפט האַט מען זיך ניט איבע-! !ריג אויפגערעגט, מ'האָט שוין דאַרט גע־ךָ י וואוסט. משמעות, אז זשאַרעס'ן וועט. מעחר ניט אויסקומען צו בעלֿיירי-| |געז איזוואלסקי"!. דאח מ'האַט געהאט א טעות. זשא"! רעם האט נאַנאטאַ? אטאקירט איזװאֵיֹ.ס־נ קי'ן. ער האָט איחם פּערזענליך בעבֿי\־ךָ I 3T‏ אין דעמזעלביגען אבענר. דעם 31 5% מיט א צוויי שעה פריהער איי"ן |דער ער איז ערמאַרדעט געווארען. דאָס, !איז געווען איז קאכינעט ביים שטעיֹ,־זָ פערטרעטער פוז פּרעמיער מיניסטער, (אבעל פערי. זשאָרעס איז געקומען ױרוִ דערוויסען. צי איז נאַך IR DYBY N7‏ חאַפֿנונג, אז דער קריעג זאַ? אויסגעמיו יטען ווערען. ביי פערי'ן האט ער זיר (דערוואוסט, אז ס'איז שׁויז אליץ פערלוי -19 דער קריעג איז א :עשיֹ,אִסענען יזאד, ניטאַ שוין קיי "צוריק". זשארעם איז א פערצווייפעל?טער. LTS I8 M‏ |געבלֿיבען זיצען אויפ'ן שטוהל. איז דעם, (מאמענט קומט אריין איזוואַל?םקי N‏ /קאבינעט. זשאָרעס, וועלכער איז געזע", יסעז אראכגעלאזט דעם קאָפּ אין פער" /טיעפט אין געראנקען, האט זיך אויפגע-", 'כאפּט און א נעשריי געטהאַן מיט זיין, לייבען שטימע "אָט געהט ער. רער| באנדיט! ער האָט געוואַלט קריעג אוז! האט זיינם אויסגעפיהרט זשאַרעס איז פוז דאנען אוועק איז| "קאפע קרואסאז". וואו ער האָט זיך גע טראפעןז מיט"ז סאַצואליסטישען \־עפּו־’ טאט ביורע. זעהענדיג, אז ס'איז שויז, אלץ פערלוירען. האָט ער נאַך געוואַלט| |אױספּרובעז דאס לעצטע אוז שוואכסטע, מיטעפֿ זיר ווענדען מיט אן אויפרוח| צום פאלק. ער האָט זיך כיישב געווען, ימיט דיורע'ז וועגעז דעם אינהאלט. דער אויפרוף האַט געזאַלט טראַגען דעם טיז טעל "איד בעשולדיג" אוז זיך אנהויבען מיט די ווערטער: "איר בעשולדיג רוס" IR‏ אז זי האָט געוואלט האכען רעם !קריעג, אוז איך בעשולדיג פראנקרייך, |ווייל זי האט ניט פערשטאנען אנצונעה ן מען אלע מיטלען אוז ניט דערלאָזען צו קיי} קריג." אויסערדעם איז דא איז קאז וַפעי בעשלאַסן געוואָרז. אז כאָרגען, דעס /Iטעז אויגוסט. זאל זשארעס ארויסרופען א נרויסע דעבאטע איז פארלאמענט און ארויסטרעטעז מיט שווערע בעשולדיגונ גען גענען איזוואָ?סקי'ן. גלייכצייטיג האָט ער געזאַלט פאַרלעגען דעם פּארלא- M VAW איס אן ערנסטער שפּאס‎ עא ט‎ אָמּצעהלען זיי שמיץ א חלק IR‏ מיט נאָך אוז נאָך א סד'ן TR M‏ וואָלט א חשבון מאכען, און איך וואָלט די דעה האָבען, וואָלֿטען זיי פוז מיר געהאט אויף א נאנצען יאָהר צו זאט. אָבער נעהמען שלאָגען DR‏ א אידען, וועלכער ליגט גערולריג און איז גאָט רי נשמה שולדיג 164 מלקות זיינען טאקע יויכטיג. דער אררעם נור מטוז זיין ריכטיג דער על חטא יאָהרען לויפען. און עס בייטען זיךר רי מענשען T DR‏ צייטען, אוז טעאָריעס אוז אידעען ווערען בט? אוז פארגעחן, ןבאִר איך איינער בלייב מאָדערן, קלעהר נאָך גאַרניט בטל יוערען. 'נעהמט נאַר .מיין "בטפשוה פּ'", ארער מטיין "בעזות מצחה" ס'ארא אַפּזאץ אויף דער סחורה, ןוועלבע אומעטום צונעהט זיך! טי איז שרייבען, סיי אין ריירען frHE JEWISH MORNING JOURNAL ישראל יאַכעס שטעהט מיך איצט ווי! פאר די אוינען. א ברייטער איד מיט א' ברייטער העליבלאַנרער באָרר. שטע:דיּ;! אַנגעטהאָן און זיך געהאלטען ציכטיג! און ריין. ער פלעגנט אָםט רערען סװוֹ מרחקים. פוז ווייטע לענדער. איבערי, הויפּט פון לאָנראָן. איהם האָט שטענריג| געצויגען אחין אין די ווייטע פֿֿעבדער.יֶ זיין ווייב האָט געהאלטען א קראָם אויף'ן חויכען מארק צווישען די יאבלאַניקעס,|! ח. ח. פרוכטיקרעמער. איהר גאנצע) משפּחה זיינען געווען יאבלאַניקעס חאָבען געהאלטען קעדער און ד' פרוכט! פון די סערער האָבען זיי פארקויפט אין| די קראטען. דאָס זיינען געווען נעהוי־ן בענע סעדערניקעם. זיי האָבען נעהא?-| טען גרויסע סעדער ביי פּריצים און די| עפעל זיינען געווען פוז געהויבע;עם כיי;[ ---אנטאַגאַווקעס האָט מען אזעלכע עפּעל. גערופען. בערל דער יאבלאָניק, וואָס! ווערט דערטאָנט אין מיין שפּיעליחבר'ם בריעף איז געווען דער מיוחס פון די. סעדערניקעם. זיין שוועסטער אבער. האָט געהאט, א קראָם גאָר D‏ אן אנדער מין פון! זיינערם. ח. ח. ניט פון פארטיגע זיי-. גערם, נור פֿון זייגערשע געדערים, א?י. ערלוי געהערינקייטען װאָס בעלאנגען צו' זייגערם. דאָס איז געווען, װוי מיר דאכט,. רי איינציגע DN‏ פון דעם מין DR‏ מינםק. אלע זייגערימאכערם האַבען געז! פוזט אָנקומען צו איהר. זי איז אױףבֿ אזא אופן געיוען די רעכטע בעל ביפרבס’־קַ טע. ער. דער מאן איחרער, מיין שפּיעל-, חבר'ס טאטע. איז געיוען א צוהעלפער' זשאן זשאַרעס א קרנן פון דער צאריסטישער אכראגא" אין פּארין ווארט פערשיערענע בעזוכער. צווישע!. Ny‏ איז אויך געווען זשאָרעס. פּלוצבענג! איז פוז קאכינעט. פוז מיניסטער ארנים-! (געקומען איזיואל?סקי. זשארעם איו, אױױפגעשפּרונגען DD‏ אַרט אוןז האט אויס" ן וֹגערופעז אויף א קוי, אַנווייזענדיג מיט' דער האנד אויף איזוואלסקי'ן "אט אין; ער, דער קריעגס מאכער. רער קריעגסדן העצער איזוואַ?סקי איז אזוי מבולבל, (אוז צוטומעלט געוואָרען פון דעם דאַזיז גען אומגעריכטען "ברוךר חבא", או ער, (האט פערלוירען דעם מאַנאַקעל אוז האט (קוים געקענט געפינען די טחיר. ער איז! אנטלאַפען Y‏ מ'וואַלט איהם מיט זו", דינע וואסער אַבגעגאַסעו. מיט א פאר טעג שִׁפּעטער, דעם 81| יופֿי, איז דעם פאטאלען טאָג. ווען די, קוי? פוז זייז מערדער האָט איהם גע-ן (טראפעז, האט זשארעס עפענטליך בעדן ליידינט איזוואַ?סקי'ן אין פּארלאמענט,, (איז אנוועזענהייט פון א גרויסער צאַהל| (דעפּוטאטעז. זשורנאליסטען און פרעמ-! דע געסט. ער האָט געהאלטעו א רערע: |וועגען -י קריעגס מאכינאציעס פון דערן ירוסישער כאַטשאפט אין פַּאריז אוז האט, (דאן, ווענדענדיג זיך צו די דעפּוטאטען. וואו דער חונט ליעגט געגראַכען... b וװיייי 5. io‏ (פאבעל) ךְ פון מ. מ. דאָליצקי j‏ וואַם מאכסטן, פריינד, ווי קימסטו אזש אהער האָט אָפּגעשטעלט א פוקם א הונד אין פעלד, ווען ער פארסאַפּעטם איז געלאַפען אין געאייל, יָ יוי פֿון א פייער וואָלט אנטלויפען ער. י רוח אָפּ און לאָמיר שמועסען א ווייל פערהאלט מיך נים דער הונד איהם בעט מיט שרעק און קוקט זיך אום. פון א טיראן א באלעבאָס לויף איך אוועק, װואָס האלט מיך אויף א קייט אי נאכט, אי טאָג, ווען "בעלק", א הונד וואָס טייג אויף קלאָג, לויפט פריי ארום און ווערט געצערטעלט ווי א קינד 6. ניט ווייסטו עפּיס צו דערצעהלען מיר, ו| פרעגט איהם דער פוקט, מיט וואָס I‏ דיין הבר "בעלק" איז אנדערש אין נאטור פון דיך ער ענטפערט איהם אינגאנצען בלויז דערמיט י וואָס ער װוי אלע הינט, שטעהט אייף די לאפּקעס פאר'ן באלעבאָס י און טאנצט און לעקט י און ווארפט זיך אויפין גרינט, ווען איך בעטראכט עס פאר א זינד יְ און טחו עס ניט. ו| גענוג, עם קלעקט דער פוקס איהם אונטערברעכט. י אָט דאָ באגראָבען ליעגט דער הונט 4... ביזט די ניט הינטיש לעקעריש, צום קייט געשמידט ביזט דו מיט רעכט לאָס אנדושעלעס. י |און איך מוז איהם מלקות שלאַגען DY‏ רעם אויסנע:וייקטען אידען, זֶ וועלבער האָט קיין כח נאָרניט, אן עבירה צו פארזוכען, i‏ אָפּטהאן עפעס, װאָס מען טאָר DY)‏ אַס א נאלץ יאֲהר האָט דאָס פֿעבען מלקות איהם גענוג גענעבען מוז איך איצטער אויף פאךבייסען אויך נאָך מלקות שלאַגען, שמייסען ניין, רבותי איך וואַלט וועקלען ךְ מענטען פון IR‏ אנרער מין כרי זיי שמיץ אריינצוצעהלען פאר'ן גרויסען ייםדהדין יענע טימלער, יענע שרייער, וועלֹכע ריידען רק מיט פֿייער ווענען אידישער נאציאָן, R DN‏ קענט זיי ניט געפינען, ווען עס האלט ביי עפּעס טהאו. איי, װאָלט איך זיך זיין מחיה, אַפּצושכייסען די חבריא יענע מענשלעך, וועלכע האנרלען מיט די העכסטע אירעאלען }אר: מיט אלין, וואָס טחייער, הייליג, איי װאַלט איך געווען א בעלן, 5 דעי מאָרגען זשורנא?-- (אינגערען ברודער האָב איך אויר געלעז רענט אין איין חרר און איך בין דעמאַלט יאלט געווען ניט מעחר, װי 7---8 יאַהר) DN‏ וועלען, צו די עלטערע יאַהרען. וויז ער ווערען חברים. דאָס איז אַרינינעל, ידאַס טרעפט זעהר זעלטען. און דערפאר טאקע האָט מיין שפּיעלי חבר פון מיט קנאפּע 80 יאַהר צוריק, וועלכען TR‏ האָב די גאנצע צייט כטעט פארגעסען. מיך שטארק פאראינטערעדז יסירט, און איך האָב איחם טאקע באלד געענטפערט, אז איך בין אויך זעה- גערן צוריק אָנצוקניפּען די T‏ כמעט א האלכבען יאַהדהינדערט איבערגעריסענע קריבה 'שאפט און חבר'שאפט. איך האָב זיך. אגב, טאקע דעיטאַנט אן מיין שפיעליחבר'ם פאטיליע. אַז זיין מאמען, אַן זיין טאטען, װואָס זיינען געז ווען ביידע אַרינינעלע פּערזענליבקייטען. 'איך קען זיך פאר קיין פאל ניט דערד מאנען. וואס פאר א מיז קרובח 'שאפט צווישען אונז איז געווען צי זיי זיינען מיט אונז געווען שני בשני'ס, צו "שלישי בשלישי'ס", צי אפשר נאַר ווייטער. TR‏ וויים נאָר, אז מיין שפּיעליחבר'ס טאךז טען חאָט מען גערופען ביי אונז אין הויז ישראל יאָכעס, און אז די YA‏ איז געווען עפעס זעחר א השוב'ע איז דענע. מיין מאמע האָט פוז איהר אפט גערעדט און פון איהר דערצעהליט אינד טערעסאנטע זאכען. צוליעב דעם זכית פוז אָט דער יאָכען א ווייטע קדובה אונזערע האָט די מאמע שטארק מקרב געווען איהרע קינדער און אייז ניקלעך. און זיי ווידער האָבען זיך אויך ישטארק געטוליעט צו אונזער פאטיליע. די רייזע פוז פּרעזידענט קייז פּעטערבורג וועט האכע: פאטאיע קאַנסעקווענצען, פאר גאנין אייראפּא. ער האָט אַנגעװויען| זען, או דא האנרעלט זיך ווענען א גע-, הייטען IRDIAN‏ מיט דער פּעטערבירגער, רעגיערונג, וועגען א קאַכפּלאט געגעו אייראַפֿעאישען פריעדען".. זיין אטאקע האט ניט געהאט קיין ווירקונג פּואנ קארע איז דאָך געפּאַהרען קייז פּעטערז M2‏ זשארעס האט אָכער ניט בּעריֹ,.יי־יֶ רע: דעם קוראזש אוז ווייטער געארבייט, מעשים. אויפ'ן סאציאליסטישע: קאַג", גרעס, װואס איז באלד נאכדעם פאַרנע-,| קומען, אוז אויף פערשיעדענע וואח?-. פערזאמלונגען אוז ביי אנדערע געלענענ", חייטען האָט ער אַהןז אן אויפהער אחזַ אוים'ז שארפסטעז אופו אטאקירט דיא. רעוואנש פּאַליטיקער און קריעגס הע", צער. דעם 927טען ל האָט ער געמאכט. זייו ערשטען צוזאמענשטוים מיט איז", יוואַלֿסקי'ן, געגען וועלכע; ער האָט נאָר. פריהער אָנגעהויבען א העפטיגע קאמ", N VB‏ פֿארצימער פון שטעלפערטרע־קֶ טער פון פראנצויזישען אויסערען מי. ניסטער ביענווענימארטען האַבען גע ערב. יביכפור'דיגע אינטערוויוען די אנטאנטע שלאָגט כפּרות מיט'ן דייטשעל דעם באזיעגטען, און מיליארדען רעפּאראציעס, וויפיע? ס'לאַזט זיך רייסט מען, פליקט'ן:. און מען הערט פון אלַע זייטען, אי פון נאָהנטען, אי פון ווייטען, װוי עס שלאָגען אָפּ כפּרות פעלֿקער מיט די מינדערהייטען. און די גאנצע וועלט ציזאמען, (אין מלחמה צו אין פריערען) זוכט א שעירדלעזאזי, שלאָגט כפּרות מיט'ן אידען חיינט פארשטעהט איחר, יואו איך האלט שוין, װוי אי בין אויף גרויסע צרות, אז די אידען, וועה מיין מזל, שלאַנען שוין מיט מיר כפרות ד דצועה לינט א דארער איד, א חלוש אויף א בינטע? שטרוים איז פּאַליש {טיט הכנעח אויסגעצוינען, אוז מיט טרעהרענדינע אויגען האלט ער אין "אשמנו" ואַנען D‏ פון דיין פעתתאנגענחייט, יאַמיר איינער מיט דעם אנדערען קאַרעספּאַני דירען. איך האָב געלעזען פועלע ארטיקד W‏ פון דיר. איך האָב אָבער ניט געז וואוסט. אז דאָס איז דער שטיפער, מיין שפיעלדחבר פון דו קינדער יאַהרען. "איך פארהאָף, אז דו וועסט צופרידען זיין הערען פו; א ווייטען קרום B NN‏ ענטפערען אויף מיין ברועף". אונטערגעשרובען: דיין קרוב אעע שפיערדחבר... דעם נאַמען לאָז איך דורך. וויי? איך בון ניט זיבער י טיין שפּיעליחבר וועט אַננעהמען דאָם וװואָס איך דערצעהל פון זיין פּריוואטען יעבען. דער בריעף, T M‏ לעזער זעהט, איז גאנץ אינטערעסאנט און באראקטעריס טיט. אבער איך גיב איהם איבער אין דרוק צוליעב דעם צווייטען בריעף. וועלד BBR WD‏ שׁוין טעהר יו' א פּרייואטען כאראקטער, און שילדערט א בילד פון אונזער אימיגראנטען לעבען. פון אונד זערע אימיגראנטישע דורבלעבונגען און דערלעבונגען אין דער נייער היים. דער צווייטער בריעף, וועלכען איר װעל איבערגעבען אונטען איז געיוען אן ענטפער אויף מיין ענטפער אויף מיין שפּיעליחבר'ס בריעף, וועלבער האָט מיב פאראינטערעסירט מכמה טעמים. עריטז טענס צולועב דעס אונגעוועהנליכען פאל אַס טרעפט זעלטען, אז א שפּיעל-הבר פון אינגעלשע יאַהרען זאַ? זיך פּליצלינג אָפּרומען, זאָ? זיך פארבענקען נאָך יענע קינדערשע יאָחרען, נאָך די חדריחברים (מיר דאכט. אז מוט איהם. מיט דעס שרייבער פוז דעם בריעף. אדער טיט זיין הער צו זיין דאס געהייטניספולע פער-, ברעכען פוז 21טען יקי 160144. יִ איצט ערשט הויבט או אראַבצופאײען דער WS‏ פון דעס דאזיגעו געהייבי-, ניס. די אונערטיערדײיכע ארבייט און די. אונטערזוכונגען פון א גאנצער רייהע פעראינטעסירטע פּערואָנען אוז מקורבים. פון זשאן זטארעס האָבן ענרײַיך ארוים-! געפיהרט אויף א ריכטיגע פּר פון די. קאַטפּיאטערס. וואם האָבען בעזייטיגט דעם איינפלוסרייכען אין "אינבעקווע", מען" פאָלקס פירער און פרידנם פריינר. אוז אויצט איז שוין אזוי גוט יִוי פעסט געשטעלט. אז די הינטער-יקוליסען מע-, DN A‏ איז זייער אויפטראג האָט. SRR‏ ווילען אויסגעפיהרט די מאַרר-, סהאט, זענען געווען ניט קיין אנדערע ווי' די צאריסטייטע "אכראניקעס" אין פּאה. ריז מיט"ז רוסישען נאָטשטאפטער איז-. וואַלסקי בראש. איזוואַלםקי, איינער פון, די הױיפּט שולדיגע איז דעם וועלט קריעג,. איז. W‏ ט'ווייסט. געווען RO BT R‏ זשארעס"ן. וועלבער איז איהם געשטא-. נען װי א ביין איז האלז אוז האָט אונ", ערמיעדליך בעקעמפּפט זיין פּאַליטיק. אלס די גרעסטע געפאהר פאר'; איירא", פעאישעז פריערען. א העכסט אינטערעסאנטען אוז מביש, ערשיטערענרען ארטיקעל? ווענען NV‏ om‘‏ פערצווייפעלטען קאיפף גענען דעם. קריעגם העצער איזוואלסקי. וואָס האָט, MR T‏ טרויעריג געענדינט פאר איהם, האַט נאַר יואס פערעפענטליכט אויגוסט קַבאר אין דער בעקאנטער צייטונג "די קריעגסשויד פראגע". באך שטיצט M‏ אויף אויטענטישע טאטעריאלען. DRI‏ זענען כֿעצטענט געזאטעלט געיוארען יועז. נען דער דאַזיגער אפערע. און אויף גע שפּרעכעןז און ערקײערונגען פון די נאָ". הענטסטע פריינד און מיטארבייטער. פון ערמאררעטן זשארעם. דער דאָזיגער. שפּאנענדער ארטיקעל איז רייך. מִיט סענזאציאַנעלע איינצעלחייטען. וועלכע זענען ביז אהער ניט בעקאנט געווען דער. ברייטער עפענעליכקייט. זשארעס, דערצעהלט באר. האָט פון. זערשטען מאמענט אז. זוי ס'האָט זיך נאר. אנגעחויבען פוהלען פולווער PR‏ דער לומט, אנגעהויבען א שארפען קאכפּל געגען די קריענסם העצער. ער האָט ניט. נערוהט בייטאָג אוז ביינאכט. וועל?טעז האַט ער געקעהרט. דאס גאנצע פאַלק, \האט ער געוואַלט אויפבונטעווען געגען, די קריענם פּאַליטיקער. ככדי צו פער-, היטען, אז פראגקדייר זאַ? ניט אריינגע", צויגען ווערעז איז דער בלוטינער אוואנ". וּטורע. ס'איז קיאר געווען, אז אוים. פראנקרייך וואלט געבליבען נייטראל ןװאיֹ.ט איבערהויפּט ניט געקומען צו קיין קריעג. שויז דעם {טען יוהי איז זשארעס. ליודענשאפטליר ארויסגעטרעטען אין. פארלאמענט געגען דעם, אז כ'ואל? P2‏ שטימען א העכערען קרעריט אויף ריי-. זע הוצאות פאר פּואנקארע'ן. וועלכער, האט געזאַלט פאהרעז מיט א.יויזיט קייז. פּעטערבורג. פּואנקארע איז דעמאַלט גע-. וועז דער רעפּובליק פּרעזירענט, און זשאַ-. רעס האַט מיט רעכט חושר געווען, אז. אין דעם רייגעם שטראם פון ליעבע געהען אירען חיינט צו טבילח. ווייסט איהר דען. י איך מוז ליירען, פיחלט איהר דען, ווי ביטער מיר איז, ווען איך זעה, טיין זאפט באנוצט מכען, אויף פּאמפלעטען אין מסירות, ןװען איך מוז א גאנץ יאהר דיענען דעמאגאניע, חניפה, צביעות, לינענס, שונר און גארישקייטען? ס'ווערט דאָפ לעכען דא מיר מיאום! היינט אָבער ביז איך צופריערען, ס'איז דאס לקעבען מיר ARTI‏ שֵׁלום, פריינדשאפט הערשט ביי אידען, זאַל נאַר האלטען לאנג, הלואי דעי האָן וועה צו R‏ מיינע יאָהרען, עס איז פון מיר געװואַרען‎ DY וועה. פארװואָס איז מיר באשערט, צו זיין דער שוואכסטער אויף דער ערר וס'פיהרט זיף N‏ אזוי פון תמיד, ס'איז די וועלט אזוי באשאפען, N‏ דער מעכטיגער. דער שטארקער, שלאָגט כפּרות מיט'ן שלאפע). מיין שפיעליחבר אין אמעריקא שעהנער יונג געווען, פול? מיט קעבען. איך דענק. אז ער איז געשטאָרבען אין, מאַסקיוא. איך געדענק. דיין עלטעדע: ךְסֶיִןע:טערֹ, ווען זי איז געווען OV D‏ ליבע און דרייסיג יאַהר צוריק אין. A‏ ן איך געדענק (פון די אינגעלשע יאִז־! דען) אפולו דיין פעטער יוד? (טשארני) זיין פיינע פיזיאַנאַמיע, זיינע גאלרענע! ברילען, W DBN‏ האָט געטראַנען בײטיְ א פיינע רונדע באַרד, די גרויסע קאסז; טענס מיט ביכער, וואָם מיט זיי איז גער! N‏ אָנגעמילט די גאנצע שטוב. באט איך האָב2 ניט בענריפען זיין השבלח, וויי? איך בין נאַך געווען צו יונג צו. פארשטעהן. וואָס איך געדענק יע זעחר! נוט און דעם געשמאק פיהל [N TR‏ איצט איז די פיינע טיינרעך. וואס דיין מוטער פלענט אונז מכבד זיין יע־נַּ דען יום טוב. איך געדענק... איך רעכען פאר איבריג איבערצו". געבען דא אלע פּרטים פון אונזערע אינ", געלשע יאַהרען, אַז וועלבע ביין שפּיעלז חבר דערמאַנט זיך און דערמאָנט מיך. און װוי? דא פארציוכענען דעם שלוס פון זיין בריעף. "ניטא e‏ שרייכט ער מיט| בענקשאפט יענע יונגע. אינגעלשע| יאַהרען, ווען מיר האָבען זיך געשפּיעלט, צוזאכמען זאָרנלאָז און יוסטיג. איך האָב, שוין 5 פארהייראטע קינדער: 2 סי:ניֹ..נַּ דער אינגסטער 14 יאַהר אלט. אלען מיינע קינדער זיינען יוניווערסיטי גרע-| דיואייטס. האָבען גרויסע פּאִזישאִבס.ךָ ווען רו קעהרסט צו וויסען פון מיין פערד, נאנגענהייט, אזוי יוי איך קעחר צו וויז' דעם 81טען יולי 1014. א טאג פאר"ן; אויסברוד פון וועלט קריעג, איז אין ["RE‏ ריז. אין "קאפע קרואסאן". ערמאררעט געווארען דער גרויסער פראנצויזיטער, פאלהם טריבון, סאַציאליסטען פיהרער, אוז פּאַליטיקער זשאן זשאַרעס. רער, דאַזיגער נידערטרעכטיגער כאַרר האט רעטאיט געמאכט א רושס איז דער גאנד. צער וועלט. אבער נאַר אויף א וויילע.! דען מיט א טאָג שפּעטער האָט זיך אַנגע \חויבעזִ דער "יעגאליזירטער מאסעןד מארד" איז אייראַפּא. וועלכער האָט געד פאדערט טויזענדער קרבנות יעדען טאגי; T DN‏ ערמאָרדינג פון אז איינצעלנערן פּערזאַן. מעג עס זיין אפילו זשאָרעס,, האט שויז ניט געקענט מאכען אואן שטארקע: איינדרוק. איז דעם טומעל פוז| קריעג האט מען אויך ווירקלער באיֹ,.־י פערגעסען אַן זשארעס'ן און אַז דעם| פערברעכען, דורך וועלכען -ער דאַזיגער, גרויסער פריעדענס אפּאַסטאֵי אוז אנטי! מיליטאריסט איז אַבגערוימט געווארען: פוז וועג פּונקט איז דעם מאַמענט (ID‏ דער מײַחמהד-עקספּיאַוזשאַ!. י נאכ'ו קריעג, ווען מ'האט גענומען; מאכען א חשבון הנפש אוז זוכען די שולי! ריגע. װאָס האָבען נורם געוועןז צו רער! וועלֿט קאטאסטראָפע. די שולדינע איו| אלע נרויסע און קלענעדע מארברעכע:ס.ן וועלכע האַכען אריינגעשלעפּט א“ראִפּא! אינ'ם בלומיגען פּלאַנטער. האָט איזסס| אין דעם בלוטיגען בלאַנטער. האט כען; זיר אויר דערמאָגט אַן דעם מאָרר, lo‏ 81טען יוי 1914. אז זשאַרעס איזן געפאלען א קרבן פוז א קאַמפּיאט. או אן געוויסע קליקע. וועלכע האט דורכאייס געוואַלט קריעג, איז "בלוטיג" פעראינ טערעסירט געוועןז צו בעזייטיגען דעם דאזיגען "געמעהרליכען" געגנער פון קריעג אוז מיליטאריזם דאס איז נאז| טירליך קיאַר געװאָרען פון ערשטען אוינענבליק אַ. דעם פיזישען מטערדער האט מען געקענט, מ'האָט איהם געהאט איז דער האנד. דאָס איז געווען א געווי סער ראאו? ווילען. א גייסטיג און מאָז ראליש מינדערווערטיגע בריאה. וועלכער האט קיין שום שייכות ניט געהאט צו| פּאַליטיק. ער האט אויך פּערזענליך גאַר! ניט געהאט נעגען זשאָרעס'ן. מ'האט פון אנהויב או געוואוסט, אז דער שוואכזיני גער וילעו איז געשטאנען אונטער'ן; פוגעסטיווען איינפלום פון עפּים "אונ"ן בעקאנטע", וועלכע האָבען איהם אוים־\ נענוצט אלֿס ווערקצייג. ווער זענען (VAN‏ געווען די דאָזיגע "אונבעקאנטע". ריאי אנאנימע חברה לייט. וועלכע האַבען אינספּירירט ווילֿענ'עז צו דער טהאט אוו איהם אריינגערוקט +עם רעוואַלווער איז, דער האנד אריין 7 דאָס איז ביז אחערוְ שווער נעווען צו דערגעהען. ניט קוקענ דיג אויף די בעמיהונגען מצר T‏ פּארטיי פֿריינד פוז ערמאַררעטען זשארעס. די פינפטהאיבען יאהר קריעג האבען פער טושט אוז פערמעקט די שמּורען פון די אמת'ע. די אינטעלעקטועלע מערדער פוו פראנצויזישען סאַציאליסטען פיהרער. אוז אזוי איז ביז דער לעצטער DI LAY‏ מעגליר געווען אויפעוקלערעז ווי עס געז ב'האָב מיט זיי ערב ויִם-כפַיר זיך צורעדט מעניוניידיימא. ווי דער שטייגער איז געשמועסט וועגען דאָס און וענעס וכדומה. ווי? איך אייך דאָ איבערגעבען זייוער מוונונג, בימיון, עס וועט זיין אינטערעסאנט צו הערען, DN‏ ס'האָט יעדערער גערעדט. דער טינטער סאיז יר וואויל? חיינט, ס'איז מיר גוט ם'ווערט מיין שווארצע. קאלטע בלֿוט היינט באנוצט אויף ריינע צוועקען מעז צושיקט אין אלע עקען שנחדטובהיבריעף אוז קארטען אין א נוסח פריינרליךיצארטען מען דערטאָהנט זיך יענעם'ס וואונשען. יענעם'ס זאָרגען. יענעם'ס נויטען, YD DN‏ ווינשט פוז נאנצען הארצען Iגיֹ.־ק און א?דאָס גוטם דעם צווייטען. טאטער פּיהלֿט זיך איינער שולריג, שרייבט מען אוז מען בעט מחילה פון דער שנאה פון א נאנץ יאֲהר ב?ייבט קיין זכר ניט אפילו, OCTOBER 13, 1929. VYR YIRS‏ האָב איך זיף מיט. אוחם באגעגענט. אייגענטליף TR BN‏ געגעגט זיךר פנים אי פּנים, נאָר דורך. א בריעף, וואס איך האב פון איהם ער-. האלטען. אין אמת'ן צוויי בריעף, איינעם 280 איך פון איהם ערהאלטען מיט א בּאַר וואַכען צוריק. און א צווייטען היינט דעם טאָג, ווען אט די טוחות. ווערען געשריבען, ביירע בריעף זיינען זעהר אינטערע-", סאנט. וװוי עס קענען Nl‏ זיין אינטעזן רעסאנט בריעף. וואָם איוחר בעקומט. פּייצלינג פון א שפּיעליהבר אין רי קינ דערשע יאָהרען. וועלכער איז געיוען אפ געשיידט פון אייך אויף א משר פון| כמעט א חאלבען יאַח-חונדערט. וּ עס איז אונגעוועהנייח אינטערעסאנט ניט בלױז דער צופאל. M‏ אווי אָט דער פון מיר אַפּגעשױירטער אין אויף א במעט האלבען יאַ-חחינדערט דערוןיו טערטער שפּיעליחבר (ער איז אויך א קרוב מיינער) האָט ויך צו מיר גאנין אוגערווארטעט געיאָיט דערקענען. 1R DY‏ אינטערעסאנט אייך דער עצָם אינהאלט פון די בריעף. וואָם דערצעח לען, װוי אווי מיין שפּיעליחבר און קרוב האָט איז א יטר פון עטליכע און דרייסיג NN‏ געלעבט. וואָס ער האָט דורכגעז יעבט און דערלעבט אין זיין נייער חיים. דאס איז א וויכטיגע שטיק קולטוריגע שיכטע. און רעריבער. האָףּ איך. וועלען די יעזער און דער קרום מיינער BN‏ שפיעליהבר אויף מיר קיין פאראיבעל ניט האָבען, װואָס איך ווע? ארױיסטראָ" נען ביידע בריעף אין "רשות הרבים". דעם ערשטען בריעף האָב איך בעקוז מען פון מיין שפיעלהחבֿר, וו' געזאָנט, מיט א פּאַר וואָכען צוריק. דער בריעף פאנגט זיך אן אין עננלייט. אפּֿנים דער שפּיעלדחבר טיינער פין די איננעלשע יאהרען PR IR‏ ססק. צי וועט דאָס ניט זיין א בעליידיגונג, אז ער וועט מיר, דעם שפּיעליחבר, וואָס האָט מיט איהם אמאֵל. ווען ביידע זיינען געווען אינג יעך פון 9--10 יאַחר. אין קגעפּיִעך און אין פּענעס געשפּיעלט. און איז איצט געווארען א שרייבער. צי וועט דאס ניט זיין פאר מיר א בעליידיגונג, ווען ער וועט צו מיר שרייבען א בריעף אין פּראָסט מאטע לשון. אָבער אפּטרייבענ דיג א פאר שורות אין ענגליש געהט ער איבער צו אידיש. מסתטא האָט ער זיך באקיעהרט, או ווען ביר, זיין שפַּיעל חבר, שטעהט אַן צו שרייבען איז מאמע S‏ וועט ניט אויסמאכען, אז ער וועט צו מיר אויך שרייבען אין דעמזעלבען לשון, ואָס איך שרייב פאר איהס און נאָך אזוינע װי ער. נאָר, װוי עס זעהט אוים, איז ער נאָך אלץ ניט זיכער אין bR‏ דרעם געדאנק. און געהט פון אידיש, אין עטליכע שורות ארום. ווידער איבער צו ענגליש, אָבער ניט אויף לאנג. AN‏ די צווייטע עטליכע שורות ענגליש, קומט ער צוריק צו אידיש. דאָס מאָ? שוין יחלוטין, ביז צו ענרע פון זיין בריעף. מסחמא ווערט ער פעסטער אין דעם געדאנק, IR‏ מען מעג צו א אידישען שרייבער שרייבען אין אידיש. בפרט, אז מיר האָבען ביירע אמאָל, אין דער אלטער היים, בשעת מיר האָבען זיך גע שפּיעלט אין פערדלעך, איז נים, אַרער אין קגעפּיעך, דאָך אויך גערעדט איריש. דערצו און דאָס איז זיכער די וויכ טיגסטע סיובח איז דאָר טאקע לייב טער און געשמאקער דורכעושמועסען זיך מיט א חבר פון קינדערשע יאָהרען מיט וועלכען מען האט זיף ניט געזעחן א יאַהר פופציג, אין פּשוט'ען מאמץע לשון. איך װעל? זיין גאנצען בריעף ניט איבערגעבען. איך ווע? ארויסנעהמען פון דעם בריעף די וויכטיגסטע שטעלען אין זיין, מיין שפיעליחבר'ס שפּראך. איבער זעצענריג אויך דאָס ענגליש אוןז אידיש. L IBT'T DINT AYMD T Y B /מיין ליעבער קרום.. פון S Y‏ טענם, א. לֿיטווין. לעזענדיג אין DY‏ "טאַרגען זשור נאל?", אס איך בין זיינער א םרב:קרײ־\ בער, דעם ארטיקעל? "דער פעטער טשארני" (א קולטור-היסטאָרייט :ייֹ.ר)\ האָב איך זיך דערמאָנט אַ אונזערע Dl‏ יאַהרען. ווען איך און מיין ברודער בען. (בניפין האָט ער אין דער היים צעחיי סען) און מיין שוועסטער יאַכע פיֹ,עגעןוֶ זיך שפיעלען מיט דיר ביי אונו איז דער. היים. מיר האָבען דעמאַלט געוואַהנט. אויף טרעצקער בארג ביי מיינעם א פע". טער. ער האָט געהייסען בער? דער יא". בעלניק (ער האָט זיך אזוי גערופען. ווייל ער האָט געהאלטען טעדער פון עפּעל). ער איז געיוען בייין מוטער דוװואַטעס א. ברודער. איך גערענק נאַָך איצט דעם. אַרימען געיען פּאלעטאַנטשיק, וואס ח\ האַסט געטראַגען און פלענסט האלטען און איין זינגען פאר זיך עפעס ליערלעך רוסישע און אידייטע. איף גערענק, וואו דיינע עלטערען האָבען געוואַהנט ביים ברעג פון דעם טינסקער סיויסי לאטש, קעבען דעם יאיועםיבריק, ניט ווייט פון דעם שטאָדטיגען האָספּיטא?. איך געדענק די ריי;קייט. וואָס האָט חפיד געהערשט אין אייער אַריטער דירה. יעדען שבת איז יום טוב נאַך ווארעמעס. פלעגט מיין מאמע ואַגען לאַמיר צעה; צו דער מוהמע (שׁוין פאר געסען דיין מוטער'ס נאַמעז), יוי פיין נִי פלענט אונז טריטען מיט איינגעד, מאכטס אוז טייגלעך. ווי רו בעשרייבסט, אין ריין ארטיקעל, אז זי איז געווען אויף די זאכען א גוויסע מייסטערקע. אך, Wy‏ פריינרליך זי פלענט זיך צי איִ:זִךָ באנעהמען אפילו איז מיטען וואָך. אז מיר פלענען קומען צו דיר זיך שפּיעלְעז.\ TN‏ גערענק דיין פאָטער עליו השלום, ווי ער פלענט זיצען ביי זייז שרייביטיש. צו וועלכען קיינער האָט ניט געטאַרט זיך צוריהרען. איך גערענק זיין פיינע האנרשריפט. א הויך געוואקסענער איד מיט ניט קיין נרויסער באַרד. איך געז בענק נאָך ביין עלטערע; ברורער א

Page 6

SUNDAY, באלטימאַר אַפּיס פ "טאַרגען זשורנאל"י און "יידיטעם טאגעץבלאם" ewish Daily News‏ איז אין 6 עסקוויט סִטֲריט טעלעפא; וואולף 85039. AISQUIT ST.‏ 140 TEL. WOLKFE 5039,‏ אלע טאָרטען אדווערטייזמענטם און פובי סקריפּקאָכם וװוערעז דש שָניינומע!. שאיר לווואי, מענערושער -ON 0 5 א ה ט י ט אי יף פ י י י 50 s‏ 4 ץאֶביּורעִיו יַּ-\אֶון מ\.ן \ובוֹ הם 1 כאוטת באנר סטריט פערלאנגט א ש ט. װאָס זאַ? אויך הענעז זעינען פאר'ז עולַם. נור באלטיטאָרער זאַזען זי ווענדען. מעל דעז צום פּרענוידענט דעי נאתס, שט גאַרטה פּאטערבאָן--פּארק עויענין, 'א יי יי י= בI: h‏ כ h:‏ י\ו i‏ איך מאד כעקאכט צו אלע אידען. אז TR‏ האַב שׁוין ערהאלטע: PV‏ אתרוגים ע פ ANy G b‏ 5י י= י= יוט -י R e‏ י= I DR‏ הרסים משולשים N lIN‏ פערקוופען צו דו בולוגסטע IB‏ e א B‏ הרם ווויסבלאט 8 איכט באלטיטאר סט. 'R DY‏ אונמענליך מיינע מויזענדער פֿריינר צו טיקען שנה טובה קאררס, בענוץ איך די שפּא?טען פון דינער צויטונג װינטענרוג איע אידען בכלל און באזטיטאָרער אידען בפרט א בתובה יחתומה טיבה קאַנט חי אַרידעזס װעזען נלײיך און אם RO‏ אחויסגעשיקסט וערען. RABBI M. N. WEISBLATT‏ E. Baltimore St., Baltimore, Md.‏ 1143 Telephone Wolfe 6008‏ א ה ט י 5 א י ב א ל טיס אַ! l‏ בס woy Wi‏ ףףס קר כּו 7"ווע זעקד פועל מענשען קומען צו אונז רעז PPN‏ פַאר געלד ניט וועלענדיג אגקומען ן צו פדיינר אַדע- בעקאנטע פאר פינאני Yoy Yoy‏ טי י|y AL AR ANV RAmLY‏ וי קאַסטען זיינען זעהר קליין קימט אזיין צל IR‏ אין איינע פוז אינזערע אַפיכעס אדער אויב פערלאנגט מעדען פיד צוטיקען אונזער פֿארט-עטער דירעקט. פיז, אַפיִם.. מר, מאָרגען װעט מיט פסעזגענינען אײך אלעס עקסס i‏ פּייגען װאַס IR‏ װילט װיסען. MASTER LOAN Write, Phone or Call Either of Our‏ THKI%E CONVENIENT LOCATIONS‏ THE MASTER LOAN‏ SERVICE‏ Calvert Bldg., Phone Cal. 8252.‏ 855 (Mr. Humphrey in charge)‏ E. lexington St. Phone Pl. 7819,‏ 12 (Mr. Pumphrey in chage.)‏ Equitohle Bldg., Phong Pl, 4124,‏ 812 (Mr. Long in charge.) i‏ י חי י= יף v‏ נאקטימאר 1 נאלטימאַר “ALWAYS ON TOP” e ח T e e i‏ e L e י ט ט י ALT P SUPERIOR Ssl SR‏ פיענט איז אייער גראכעוי כטאם פאר רי. בֿערייומטע לָ Gy ey‏ ויי וואזדלילל פּרעזערווס West Pratt 5 749-51-53-55 באלטימאַר און אומגעגענר מוזיייין= -וי= oy e Y י; o |אברחם עהרלין WY D]‏ פפּרי סופר ומוכר פפרים אזע סאַיטען װאַלענע און סילקענע טליתים, תפיקין, מווזות, ספרי תורות, פַּחוכת'ן, אלע כאַיטען מחזורים, ייי אזיך אלע כלי קודש צו ד' בילינסטע פּרייזען ארץ יש ראל? א הרוניב פיט ר..יַיֹיְיֹם והרסים. AT SN L‘Z"’e?‘.‘.\‘‏ קאַנטרי אַידערס וועדען פּונקטליך באואַרגט. A. EHRLICH‏ N. EXETER ST., BALTIMORE, MD.‏ 15 Telephone, Broadway 1884 L S TR SN TN OSS L A AT VOIS SN W‏ עא באלטימאַר 4250 Ocean City and Return‏ מערילאנר פּאַפּולערסטעז ימייעושיט $2.50 יעדען זונטאָג- -בקויה פאר איין WY‏ 34.00 פרייטאָג. T B LSRN N3‏ צוריקקעהרען INZIND‏ קינדער, 8 ביז 11, פַּאז זאיך פייין יערען טאָג פון פוער אַ לאידט בטדיט. סענ6 פריוה אין פקע נאכסיטאנן Py‏ זונטא: M2 TR Tio‏ DIREUR? N2 10 DD DINEDYIND‏ LOVE POINT‏ RAN? 8§ B {lO BY o‏ דע. טענליף 58 פריה און 2935 נאַבמיטאַנק וונטשג, 0 מאַ-נענס אין 3:00 גאַנטיסאג בלויק 81 10 IR‏ ציזיק. זינזעז פין 5 $33 1 יאַי- קאיבם פעיז, טה בעגט השצטעל אַפען מיע"ם איס דעם סטימער Pass. Dept. B. E. R. R. Co.‏ י זייבטיק פאט באזטימאָר און אומינענענח דחי אשטתיע ארװ י= י ךְך\בךְ וֶ /l\ e‏ יֹּיֹּ ם o אף אס |מט DO DS‏ POBY2 7 1D WD SR vy B אסווף וויה/? AN WY M‏ זיינער 7% REV. S. WIENER East Lombard Street 1141 Phone Wolfe 4013 קאַטדן ארחעדם װוערען פּונקטדיך בעזאַרגט י זי חי 2 ן-ייַּ מאֱר 5. י י. א י 2 i:‏ ב ך ת יֶ R‏ 5 שעהנע, אושיסטיטע ארי בײט. צופרירענהייט נאך ראנטירס. מיר האַבען א כטאס פון דו בעסטע איז עי שעסנסטע פארבעל און יק נריאניט שסיינער, אויך יַ אילפּאַ-טירטע שטיינער, 'יַ'“ךְ“יִ־יָּךְיְי\ ביי רעם גיט בעקאנטען R 2. 0 5 עסמקיויט OD‏ נאלטימאַָר, פר. Telephone, Wolfe 710‏ י S TP,‏

WL‏ e אויב איחר וולט ילֵןצֶכָּיֹּ%? הַצַנֶען א מת 'ע ן ליל י כ ט פאר אי ערע אוינען, עקוא"ז מיגירט זיך. גלייך נײ דעם רייָטיבעו סמעציאליסט, ראקטאר L‏ רזשאַזעף ס.סענדרלער אָפּטאַמעטריסט און אָפּטישען 9 נאָרטה יוטאה סטריט טעלעפאַו קאלווערט 2947 לאנדא טעאטער טעלעפאַן אטלאנטיה 8172 ווי?יאם קאנראָ. פּראָפּ. און מענערזשער איינצינער IR‏ טעאטער אין פּיטסבורג. וויליאם ל?אנדאַ און די נגאנצע קאמפּ. ווינשעץ אלע אידעע א גמר חתימה טובה! מאַנטאָג אָווענד, 14טען אָקטאָבער (מובאי יום 1192( דינסטאָג, מיטוװואָך, אקט. 18, 16 די גרויכע מוזיקא? קאָמעדי אויפגעפיהרט פון באקטיצקי מוזיק פון יעקב בירנבערג געפטיירזעשד פון ה. האפענבערג e‏ סובות א זעהר אינטערעסאנטע צויט בילד, וועיבע יעדער איר דארף זערן. יעקם בירנבערג'ס גרעסטע פּיאַדאַרטאָן צעהן נומערען אידוישע מוויק 111 5 י אין. פָאלעסטינע ליברעטא פֿון. יעלב. בערלון מים דער מיטוטירקונ; פֿון ראָזעטא קאַהן, רעגינא בערגער, בעסי מאַגולעסקאַ, איוווא זימאנד און אדעלא שווארין, מישא בעסאראבאָף, ליאים באק שיצקי, לואיס אראָנאָוויטש, הערי דזשאַרדאַן, מרדכי שוואר/, ST‏ האַפענבערג און יעקב בירנבערג, פּרייזען בלויז 851, סזס. און oפם. מאנופֿעקטטירער פון

פֿרובת'ן, 08 ף מענטעלאך און חופּות אימפֿאַרטער. פון ספרי תורות, סילק און וואָחפֿ טליתים, כלי קודש, תפולין און מזוזות J. LEVINE,‏ Eldridge Street,‏ 26 New York.‏ י 9 צא י= חי אורעסען פון גיוסרילעים אין ן-י אוון ל ציַי -y‏ פי א גוויסע שטערט, וואו איהי קענט אס י= LT LY‏ י-- אימער נאקומען דעם 'מאָנגען צי י ר י י י טי י זשולנאליטאגעבלאט אפ 6 א ריטראֵיט ישרא? קאַהען, 1683 בלעין AU‏ נ. סילקבערטאן, 17 אַולענד עיוע. סטיבעל, 810 צײזענר עוו., קאַרנער מילאדעלפיא. ס. טשעסלוק, 9300 אַקלענר עווע. ט. פּ'אַטניק. 2MY TSP‏ מ.. גערענבע- ט וועבסטינשטער עיוע. ט. ניטעלמאן. 940 וועסטמינסטער עווע. 3. מעסטאן, 1187 וועסטמונסטער עיוע. 2. קאַרמאן, 8640--12טע סטריט.

מאַנטרעאל \הארסמאנ'ם סטיישאַנערו, 1408 סט. (אָו רעגם בולווארר. י ם. שווארטין. 20 מאונט ראיא? ע:וע. וו. בערמאן, 76 דולוט סט., איסט ב. בירענבום, 111 דולוט פט., וועסט י. נורמאן, 19 פּרינס ארטור כט., וועסט ל. נול(מאן, 8 דולוט סטריט, איסט. א.' קושנער, 8981 סט. לאורעגנס בויווארד, דוש. לקאזארוס, 8511 כט. ?אַורענס בו?ווארר D‏ סמאלקלעט, 8681 סט. ;אַורענס בולווארר, י. קאַך, 4087 סיינט ?אורענם בולווארד. דוש. קאסטיננער, 8951 סט. לאורענם ביין, s™Y‏ g‏ ץ\בֹבאַ L 9‏ סאלצטאן, כאקפווע? אוז האַ?סטעד ע. מאריס אפריק, DYDY‏ און לענדייל סטס, ב. ראדאַווםקי, קענרוי און 18טע סטריט. ב. וייננארט, הור'סטאַר, 6 וועסט דיװיזשאַן סטריט. נייטען סניידער, 193 איילענד עוו. אוז 3טע סטריט. מ. נודמאן, 2214 וו. דיוויזשאַן סטריט. מאַריס אַלִין, קער א טוירנער בראס., sעטע סטרים און האַ?סטער עוועגיו. LD‏ פעלדמאן, 2027 עווערגרין עי. מר. טאבאטשניק, 8801 רוזוװעלט ראור. מר. גרינבערג. קװרוי DR LY‏ 15טע כט. בושקין דעליקאטעסען, 4986 ג. קעדזי עוו. נ. שקנעווסק', קערוי און 16טע סטריט. קליוולאנר אופרויכט, 998 איסט 108טע כמריט. ה. באסקינר, 11708 קינסמאן ראוד קרעמער, 12528 קינסמען ראור. אמאַר סוויט שאפּ, 079 איסט 109טע סט. עפּשטיין, גll7O יוניאַן עוװעניו. ה. פאלבעל, 13405 קינסמען ראור. באוקאט. 1191 איסט 102טע פטריט. קאַהעז כוך סטאר, *אlo איכט 108טע כט. ט. פישער, 14021 קינסמען ראַודר. סאל?צבערג, 185104 קינסמען ראוד. י. כאנין, 11088 איר? עוועגיו. ל. שערמאן, 11100 ארא. א. רוראלף, 1188 קינסטען ראוֹ. מר, שורשטיין, 1048 Bּארקוואוד ראַיִד, SA SNy‏ יאי סייגט לואיס י. נורמאן. 1800 פרענקלין עוועגיו. א. קייסטאלקא, 4886 בּעיויזט עוו. מ. שטערן, 1887 קארד סט. כ. מערין, קאַר. גלאם;אָוו און סט. טהאָמאם י. פעיר, 5749 איסטאן ע. מ. יאטקאַוויטץ, 5098 רירזש עוו. זמאַרגען זשורנאל'ס" לאָקאלע סוכסקױיפּשאַן סאַליסיטאָרס:. גייע סובסקריפּשאַן אַררערם פיר'ן. "מאַרנען זשורנאל-טאגעבלאט". ווערעו, אָנגענומען ביי פאַלגענדע לאַקאלע סומי| סקריפּשאַן אגענטען באלטימאַר--ביי יצחק רובינשטיין., 1 איסט באלטימאַר סט. טעלעפאַז' 8 וואולף. קליוולאנד---ביי ה. הורוויץ, 3492 איסט 139טע סטריט. ן שיקאגאַ--ביי א. שאפּיראַ, 14933 גארטה קעדזי עוועניו. טעלעפא: קיססאֵזֵךְ 9593 זָ m w3 lO‏ יצחה אלי! בערט, 3104 לֿויאַן סטריט אוז און ביי, סאַקאַלאֵון אוז ראַזענטהאל. 932 I"y‏ לאַן סטריט. מאָנטרעאָ?--ביי א. י. טאַלצעם. 6 האַטשיסאַן סטריט, טעלעפאָו| 8 אטלאנטיק. סט, לואים. ביי יעקב שאפּירא.|| 0 מאקמילאז עוועניי. טעלעפאו פא-|| רעסט 174753 דיטראַיט ביי רבי ז. א. שאַסטאק.| 4, טעלעפאַן, לאַ:גפעלא 6152 לאַס אנדזשעלעס ביי ישראל רעי, 07 ברוקלין עווע., טעלעפאַָן אנרושעז כֿעם 2577. MY‏ אראַפּגעקראַכען דורר"ז פויער עסקייפּ אין אפּארטמענט פוז הארני סטייז וואו זיי האָבען ארויסגענו מען 44 דאלאר איז מזוטן. זיי זיינען דאן אראָפּ צום ניינטען פל?אַר און זיר אריינגעבראָכען איז אפּארטמענט פון פסטראטער ב. פּֿוירדי. נאכדעם יווי די DY‏ האַבען אָנגע פּאקט זילבערווארג או!ז ציערונג איז ווערטה פוז פינף טויזענר דאלאר N DR‏ זעקעל, זיינען זיי אראָפּ איז נאס. דאָרט האכבען זיי אָפּגעווארט די דעטעקטיווס. זיי האבען פערפיחרט א קאמפף מיט די דעטעקטיווס. אָבער האבען זיך אונטער געגעבע!. ביי-ע ארעסטירטע, זאָגען די רעטעק טיוום, האבען פּאַליס רעקאָררס. זידער אטעריקאנער"' 0 סענט אינעראל פֿאָדערט דאָס בעסטע דאָטאיז פ מ בראנפמאן'ס פּארעווע פעטס fiii‏ i‏ ווען עס איז א פראגע פון פעטס צו געברויכען ךְ פאר אלע מאכלים דארפט איח באשטעהן אויףם די בעסטע, און דאָס איז בראנפמאנ'ס 0 כשר פארעווע פעטס מיט דעם אויסזעהן און טעם פון טשיקען פעטס פאר פליישיגס PN‏ מילכיגעס, פאר קאַכען, באקען און פראיען. T OIND DBED WS D‏ פארגלייכען צו בדאנפמאנ'ס אין גוטסקייט, טעם און געשמאק. פּרובירט עס איין מאַהל און איח- וועט שוין די קַלִ פעטס געברויכען אלע מאָהל. קויפט היינט א 4 דזשאר און אייער גראַסערי סטאָר. כּךָ\

עס איז דאַס לעצטע און כעסטע אין פֿארעווע פעפם.

JACOB BRANFMAN SON, Inc. ו וַ! OFFICE: 178 DELANCEY STREET _‏ ._ זְ’ וֶיֶ חטי TNty FAOTORY: 829 EAST HOUBION sr.‏ SMOKED NEW YORK BAKED Il‏ MEATS BEANS i‏ יַךָ ete., ete. ete., ete.‏ י

באלטימאַר באלטימאַר e e e W3‏ עטמ- SRS‏ ..ח.,.,וִ

MAKES (NCE און IHICTCNCCE

ךְ; LGAG‏ מולך מאכט L‏ י NS‏ צא אי -י י ה /;f/‏ צו בעקומען אין אלע L RN i‏ אי/7 י אעק גראַסעריס אַרער צי ייע ,{NM\‏ 2 4 7 22 אַוװוערען ביי אייער s el R D wg\ 1‏ מילך מאן ןךְ\\\,\י;יָ*כֵ דא איק י ע- ךְ -2ער -אי /וֹו ןי7/ h “3 i‏ %iés o i >4 i‏ ן ן N s/) et A‏ Wy, v ,שֵׁ -א¢/ \s 50 gOOd Z{@‏ #”לֶ .T- il‏ i _aftcr /j/, 74=/ b T א א {ס 7 א 9 ן 2N 2 הּבִ%*י ’7 school 7 e‏ B e iy S 2 g i‏ וְ 2- 2 N‏ /וֶי צ א 4 Order from 0‏ 26 חי Sl 7 o/ R T‏ A ע א -e‏ MO il o Orocer ס י N‏ יַ hwm‏ רן; \יי\י־יֹּךְ Ve‏ י יֹייֶאֲ.,, ”“דַ; י/חֹ \vank LORY 7 oMk פל ;T‏ =—_ נַ g‏ 14 \“\\יֹ\ ק gl‏ וֶיֶ נָּשַׁ 74,/' סא-;יּקקַ”\*בֹקָשָןהְתּק 5 ,ii i_{’V;i?' 7 ר= o :‘:’-_,‘l v Ty“; M RYL N‏ agS N oy us/ |7 T Rng;" Ay I‏ ייי Z‏ l'““-K e e ןןו:,יַּ;/ יֶסן.”..יֶ'.ייַּ ע. o g --—-——“o ‘S&Z? ע3 ט ןקְהֲפָּ“”.זִיִּלְדִװ i‏ ן ייק יל ]אֱ“ י-- “װיֹ יר וֶ',ד-' גִויָ ’וֶ ־\.'&’(ייְ' JEWISH MORNING JOURNAL 1 1 דעטעקטיוום כאפען 2 וֹ

גננים כאלד נאַך ננבח. יע. האַבען זיי נאָכגעשפּירט בעת דיא. באנדיטען האָבען געהאלטען IN‏ מאכען עטליכע *דזטאבסי און זיי ארעסטירט, i‏ פּאליס לוטענאנט טהאמאס דוגאן! אוז דעטעקטיווס דזשאזעף אַ'קאַנער אוז קאַרגעליום קאנעלי זיינען געכטען TIND‏ י טאג ארומגעפאַהרען איז א פּאֵלִיס TN‏ /טאַמאביל ווען זיי האבען דערזעהען צוויי, יונגע, לייט ארויסגעהענריג פוז או אוי"., טאמאבי? לעבען WS‏ אפּארטמענט הויז אויף 229 איסט 79טע סטריט. די רעטעקטיוום זיינען געווארען פער- |דעכטיגט. זיי האבען אפּגעיטטעלט זייערן, אױטאַמאַבי? און זיך געלאזען נאָף דין, צוויי יונגע קייט. די MY‏ זיינען אריין/' (איז א דערבייאיגע געביידע, װואַס הא?ט זיך איז בויען אוז פוז דארט זיינען זיי, ארויפגעקראַכען אויפ'ן דאף פון דער|ן אפּארטמענט הויז. ו לױט װי די דעטעקטיוום דערצעקהלעןו דער מאַרגען זשור.אל-- 6 טויטעט זיין געוועזענע נאגעהט זעלכסטטאַרר קלֿיװולֿאנד, שבת. ואַלטער טשאני, 6 יאֲהר אלט. אויף וועמען די פּאַליציי זאָגט. אז ער NN‏ עכטען דערשאַָסען אויף טויט מרס. האריעט שטיינברענער, 8 יאהר אלט. נאַכדעם W NN‏ האָט זי ארויסגערופען פון א ברידזשיפּארטי, איז היינט באגאנגען זעלבסטמארר, ווען די פּאַליצייו האָט זיך אריינגעבראכען אין זייז היים. די ערשטע טראגעריע איז פאָרגעקן מען איז דעם אפּארטמענט פוז מרס. איז ךָרין מאונט, וואו אכט פרויען האָבען גע שפּיעלט קאָרטען. טשאני. א געוועזענער \באֵררער פון מרס. שטיינברענער, איז אריינגעקומען און ארויסגערופען מרס. \שטײבברענער אין האָל?. נאָך א קורצער קריעג האָט טשאני אריינגעיטאסען איז [רער פרוי דריי קוילען, דריי מיפֿיאָן דאַלאר און האָבען אפּלאָ- דירט זייער גרענרמאסטער ווען ער האָט געזאַנט "דער מאָרא? פון היינטיגע מעמבערס, איז מעהר ענטוויקעלט. מעהר נייסטיגער ווי אין די פערגאנגענע יאהרען. א מעמ" בער דענקט ניט מעהר פאר זיינע איני טערעסען SR‏ ער ווייִם זיינע פליכ טען צו אידישע אנשטאלטען, צו אידיז שע צדקה, אוז וויים אז מיט פעראייניג טע קרעפטען, קאַלעקטיוו, קען דער ארי דער טהאָן גרויסע זאכען, פאר דעם בל? ישרא?. י טויזענדער פאראדירען 3 3 כנוד קאַלאָמטוס רע פערשיעדענע סאַָסיײעטים. פייערען דעם 487טען יאהר זינט קאָלאָמ בום האָט ענטדעקט אמעריקא, מיט פאראדען. מיטינגען און ספּעציעז VS‏ תפלות, איז נעכטען געפייערט געוואָ- רען קאַלאָמבוס דעי אין ניו יאָרק. נעב טען איז געװאָרען 437 יאהר זינט קרי סטאַפאר קאַלאַכבום האָט ענטרעקט אמעריקא. דעם גרעסטען מהייל פון די פייערונז גען נעכטען האָבען דורכגעפיהרט די אי", טאליענער און אנדערע ?אטיינישע TR‏ ציאַנאליטעטען אין שטאַדט. זיי האַז בען נעכטען אָפּגעהא?טען א רייהע מיז טונגען און ספּעציעלע תפלות אין זייערע קירכען. פּרעזידענט חואווער האָט צוגעשיקט א בעגריסונגם מעסעדזש צו וויטא קאנטעז סא. פּרעזידענט פון דער איטאליען בעז געוואָלענט סאָסייעטי, לכבור קאָלאַמבוס דעי. ארום פינף טויזענד וועטעראנען TN‏ בען זיך בעטהייליגט נאָכמיטאג איז דעם פּאראד אויף דער פינפטער עוועניו. דער פּאראד איז געגאנגען אויף עטליכע בלאָק, איבער דער פינפטער עוועניו אוז האט T‏ געענריגט איז "מאל" פון סענטראל. פארק וואו עס איז פאָרגעקומען א מי טינג. W M N‏ מתנה פאר די קער פון /אמעריקאנער"" און מאָרגען זשוונאל די אינטערעסאנטע און שפּאנענרע היסטאָרישע ראָמאנען פיז שאו? ספיר, דער קאלים פון קארדאווא, אין אידיש און און ענגליש, און צווישען רוים און ירושלים" vy‏ דער לעזער קענען יעצט קריגען פאר רעדוצ'רטע פּבייזען, וואס LY‏ אַנהאלטע; בלויז איכער די ימים טובים. דער קאליף פון קארדאווא אין איריש. דעלוקס בונד וואס האט פרי הער געקאַסט 8 דאַלאר פאר צוויי דאַלאר. דער קאליףם פון קארדאַװאַ אין ענגליש, דעלוקס בונד, וואס האט געז קאַסט 8 דאַלאר---יעצט 2 דאַלאר. אין פּליינעם בונד וואס האט געקאסט 2 דאַלאר יעצט א דאַלאר פופציג סענט. צווישען רוים און ירושלים, דער וואונדערשעהנער ראָמאן פוןז ר' עקיבא און רח? מיט 812 זייטען וואס האט מריהער געקאסט 8 דאַלאר---פאר $2.60 שרייכבט דייטליך וואם פאר א בול איהר פערלאנגט און אדרעסירט אייערע! (טשעקם אדער מאַני אַררערס צו Mr. SAUL SAPHIRE, 0. Jewish American, 77 Bowery, N. Y. G.! שיקאגאַיר נאַטיצען בַּ גראָזענוואלד וויל וויסען.--פּאַליסלייט ווערען שרייבער אויף אונזער חשבון.---שוהלען צו פערקויפען.--פּערלאָרען א תושב.--קאַנגרעסי מאן פּערלמאן א גאסט. פוןו. ב. קאמייקא. נען דערפון א צימעס, זעלבסטפער-, שטענדליך, ווען עס קומט צו א אידישע. פראגע---א ניט בכבוד'יגע פראגע---ראן. מאכען זיי דערפון א גאנצען טארא־ראם.\ אֵט האָבען זיי ערב ראש השנה, גע", טראָגען די נייעם, אז די נייע שוה? פון. דער חברה משנה וגמרא, וועט פון די "קריין קאָנסטראָקשאַן קאמפּאני" ניט געעפענט ווערען, צוליעב דריי טויזענר דאָלאר. וואס די קאָנגרעגיישאָן שולרעט די קאנטראקטארם, און אידען וועלען דארפען בעטען ביי זייער גאָט, צו זייער ניועם יאהר, אונטערן פרייען הימעל.... געווען איז א שטיקעל סכסוך צווישען די קאָנטראקטאָרס און דער חברה, אָבער וועגען ניט עפענען די שוה?, איז קיין פראגע געווען. די קריסטליכע קאַנה טראקטאָרס אליין, האָבען עס אבגעקיי- קענט, פאר אונו. בריינגט אָבער דער משנה ונמרא אינצירענט, א נאכץ אנדערען טרויעריגען פאקט, וואס איז ווערטה די אידען פון דאַנלאס פּארק דיסטריקט, זאָז לען שטארק נאַכרענקען. באיז איצט, איז דאָגלאס פּארק געז ווען די גרעסטע אידישע"שכונה אין שי קאגא. שוהלען זיינען געוואקטען מיט גלאנץ און פּראכט. אין גאנצען געגענר. אוז דער עביגער וואנדערער---דא אויף א ריעל עסטייט אופן---האָט אָנגעפאנגען מואווען. וועגען די אינגערע איז דאָר אַבגערערט, און אלטע געהען IR‏ דעם דרך כ? האדם... נייע עלטערע אידען, קומען ניט. איז פּשוט, גרויסע שוהלע!, פיינע שוהלען, רייכע שוחלען---פּוסטע- ווען. און דער פינגער אויפ'ן וואנט שרייבט: אז דא קען חלילה זיך װיערערהאַָלען רי זעלבע טראגעריע, װוי אין אשלאנד עווע AN‏ וואו אין פופצעהן יאחר צייט, האָבען אידען בעשאפען א גרויסע בעפעלעקרונג געבויט שוהלען. טעמפּלען. און אין פופ" צעהן יאהר צייט, זיינען אלע צולאָפען, און אַרטאָדאָקסישע שוהלען, זיינען פער קויפט געווחרען צו גויכען און איטאליע נער. יעס רבותי! שוחלען, ניט מעחר אלט, װוי דרייצעהן יאהר 1 אלזאַ צום ענין. א האלבען בלאָק אוועק, וואו די חברה משנה וגמרא. האָט איצט אויפגעשטעלט איחר שוה?, שטעהט די גרויסע אנשי כנסת ישראל? שוהל, מיט זיצע פאר MY‏ טויזענר, און א מעמבערשיפּ פון דריי הונדערט. אונטערען שוהל, איז א גרוי סער בית המדרש וואו הונדערטער אי רען, קענען לערנען נאָט'ס תורה, ימים ולילח. איז נעטהיג געווען עטליכע איז דען זאַלען זיך בלוטיגען ביז'ן ביין, און בעזאָרגען קאַנטראקטאַרס מיט ארבייט די פּסיכאָלאָגי פון לאנרסמאנשאפטען IR M‏ שניפּעשאָק, גרינקישאָק, רומע דישע קאַנגרעגיישאָן, ערשטע גאליציא גער שוה? א. ז. וו.. האט צוריקגעהאל טען אידען פון פעראייניגען זיך, אָבער כנסת ישרא?. און משנה גמרא. האט ווירקליך געקענט טהאָן א נוטען שידוך.... דער פאקט איז, אז די אנשי כנסת. איז די אמאָליגע "רוסישע שוהל?" וועל כע האָט פון זיך ארונטערגעוואָרפען דעם. קאצאפסקען נאָמען, בכרי די קאָנגרעגוו שאַן צו מאכען א שוה? פאר אידען פון. יעדען שטאנר און יעדען געגענד. אָבער גיה שריי חי וקים אירען אין שיקאגאָ, האבען זיך אונ טערנומען צו בויען שוחלען פאר גרו בען, איטאפֿֿיענע*ר איֶיּז בעֶךְבערס. דער טויט האָט פון שיקאגא"ר אירי שע קהילה גערויבט איינעם פון איהרע עלטסטע תושבים, ר' קלמן זאב בראָסלין, וועלכער איז געווען יאהרען פּרעזירעגט פון ברייטאָן פּארק היברו קאָנגרעגיישאַן און לעצטענס א וויכטינער מעמבער אין דער שוח? הגר"א. עס האָבען איחם מספּיר געווען הרב ראבינאוויץ פון שׁוה? הגר"א, און הרב מארגאַליס פון סאוטה סייר קאָנגרעגיו שאָן, וואו רפא? ברוסלין, א זוהן פון פערשטאִרבענעפַּ, איֶ'יֶ םצעֶקרעטער. די היגע מיטגליערער פון אינרעפּענ־ן דענט אָרדער ברית אברהם, האָבען דא אויף א וויילע געפיהל?ט יום טוב'דיג, צו לועב זייער גאסט. קאַנגרעסמאן נייטהעז\ ד. פּערלמאן, וועלכער איז גרענדמאסטער פון זייער אָרדער, גרענרמאסטער פּערלמאן, האָט מיט בענייסטערונג גערעדט צו א גרויסע פער-, זאמלונג, ווענען די טרייהייט פון די מיט-. גליעדער פון אָרדער, וואס האָבען ארוים-, געצייגט מיט זייערע באלדיגע הילפע פאר אונזערע ליידענרע אין ארץ ישראל. דורך די לעצטע אראבערימעררערייען. די מיטנליעדער, האבען מיט בעגיו סטערונג אויסגעהערט פוןז דעם רעפּאַרט, דאָס דער אַררער איז פינאנציעל? שטארק. N M‏ ריעז, מיט א קאפּיטא? פון בערך. ע. ע שיקאגאָ A‘&!‘‏ שיקאגאָ כשר סטאַר סאַסעדזש קא ווינשען אייך א נתינח וחתיטח טונה! מרֹר מיינען עס אייך KOSHER STAR SAUSAGE M’F'G CO.‏ MAXWELL STREET‏ 1010 CHICAGO, ILL,‏ JCTOBER 13, 1929, ווען מען ואַלֿט אונז שיקאגאַָ"ר, זאָגען! מיט א יאהר צעהן צוריק, אז א צייט וועט קומען, ווען מר. דזשוליוס ראַזענ-, וואלד, וועט געבען א פּרײיז פאר CEN IN‏ פאנדלונג ווענען די צוקונפט פון אירען אין אמעריקא, בעסער געזאָגט. וואס וועט פון אונז ווערען אין דער פריַער מדינח, DD D PSRN‏ ניט געגלויבט. ניט חלילה, ווייל מיר האָבען ווען עס איז געצווייפעלט אין ראַזענוואלד"ם רייז נער נוטהערצינקייט, ארער אין זיין אינ מערעסע אין אונזערע פּראָבלעמען, נור איינפאך מיר האבען אימער געוואוסט, זוי ווייט בעשרענקט זיינע אנזיכטען זיי נען בנוגע אידישע פראגען, אוז ווי וויי ניג ער האָט פערבראכט זיינע אינגערע יאהרען אין א כביבה, וואס זאַ?ל באמת זוארעמען זיין אירישע ניטמה. פאר ראַזענוואלד'ען, זיינען געווען אי דען וואס ליידען, און וואס דארפען היל" פע. אין דער צייט, ווען ער האָט שוין שטארק געזאַרנט פאר די קולטורעלע בעז דירפנישע פון די נעגערס, האבען פאר איחם ערקזיסטירט אידען, מיט הונגע ריגע מאָגענס, מיט נאקעטע פים.... אונה זערע גייסטיגע אוצרות. אונזער הונגער. פאר אונזערע גייסטיגע שפּיין, צו דעם, איז ער געווען פּאסיוו. מיר האָבען פֿאר זיך דאָס בילר, ווי אזוי ער האָט ביסלעכווייז זיך פעראינ", טערעסירט אין אונזער נייסטיגען לעבען. עס וװואָלט פערנומען פיעל פּלאץ. איבער צוגעבען געוויסע פּרטים, ווי אזוי די ענ דערונג איז אין איהם געקומען. געוויס ניט נאך די מאָס, וואס ער איז פעהיג צו טהאָן, לויט זיינע בייטרעגע אין פרעמדע פּעלדער... אָבער מר. ראַזענ וואלד קומט צו אונז אלץ נעחנטער DR‏ אונזער פעלד. פאר קולטורעלע ארבייט. דר. אלכסנדר דושקין, דירעקטאר פון אונזערע פעראייניגטע העברעאישע שוה לֿען, האָט פון איהם ל?עצטען יאהר בעד קומען א נדבה פון פינף און זיעבציג טיזענד דאלאר, וואס האָט געפעהלט פאר די ערציהונגס אנשטאל?טען. זעהר אפט פרעגט ער אָן, וועגען דעם פּראָגרעס פון אט דיזע שוהלען. וועלכע ווערען געשטיצט פון די היברו טשאריטיס. וואו ער, ראַזענוואלר, איז פֿון די לייטענדע גייסטער. און צו די על?טערע יאהרען, איז צו איחם געקומען א בעוואוסטזיין, לויט זיין בענריף: וואס וועט זיין דער סוף פון דּעם אידען אין אמעריקא ווסישע אידען האָט ער געהאַלפען מיט פינף מיליאָן דאָלאר זיי צו קאַלאַניזירען, די אידישע היימלאנד אין ארץ ישראל, אין דעם. זעהט ער קיין ערלייזונג פאר אונז. דאָך ווערט זיין געגנערשאפט שוואכער. און ווער ווייסט. וואס דער מאָרגען וועט בריינגען אין זיינע געראנ קען וועגען ארץ ישראל אבער פארלוי פיג, איז פאר אונז ערפרעהענר דער פאקט. אז ער זוי? פאָרשען און שטודי דען ווענען דער צוקונפט פון זיינע ברי דער אין אמעריקא. א א א* ווען שיקאגא'ר פּאַליסלייט זיינען געה װאַרען צייטונגס-שרייבער, איז דאס ןבאבֿד אויפ'ן חשבון פון אידעז.... אין דעם אָפיציעלען אַרגאן פון הינע פּאַליסלױייט, שרייבט פארדזשנעט האו, אז דער גרעסטער צאָה? פון שיקאגאָ'ר קעשענע גנבים, בעשטעהט פון רוסישע. אידען. געוויס איז אונפערשטענדליך ווי אזוי ער איז נעקומען צו דעם בעשלוס, ווייל, ער אליין ערקלעהרט, האָט ער קיין סטאטיסטיקס געזאמעלט. נור ער TN‏ כער אז ער ווייסט וואס ער זאָגט. מר. ח. 5, פֿוריע, סופּעראינטענרענט פון "דזשואיש סאשע? סוירוויס ביוראִ”,\ האָט איהם אין דעם זעלבען אַרגאן, געז נומען אויפ'ן צימבעל, איחם אויפפאָרע-, רענדיג, ער זאָ? ניט אנדערש געבען פּינקטליכע ציפער פאר זיין בעהױיפּטונג, און דער פּאָלים-שרייבער, ענטפערט 18 ריק מיט דיזעלבע פרעכהייט "איך ביז זיכער, אז איך ווייס וואס איך זאָג. איף בין איבערצייגט, IR‏ רוסישע אידען זיינען פּיק"פּאקעטס, און. זיינען קלוג גענוג זיך ארויסצודרהען פון. ארעסטען און זעהר ווייניג פון זיי געהען. PR‏ פּריזאָן". י וואָלט בעסער געווען דעם קלֿאָב-יליטע-ר, ראט איז גאנצען צו איגנאָרירען. ארער איחם בריינגען צו די אָטאַריטיס, וואו ער זאַל געבען חשבון פאר שרייבען סקאנ"ה. דאליעזע זאכען k ¥k‏ שיקאנא. מעג פעררעכענט ווערען אל?ס די צווייטע גרעסטע שטאָדט אין די פער איינינטע שטאאטען, דאָך. האָט זי נאָך דעם שטעמפּעל פון א פּראַווינץ שטאָדט; דאָס איז איבערהויפּט צו בעמערקען אין אונזערע טעגליכע צייטונגען, וועלכע ווע לען אויםכאפּען דאָס קלענסטע און מא

Page 7

SUNDAY, DAILY MAGAZINE PAGE JEWISH MORNING JOURNAL AND JEWISH DAILY NEWS זאַל זיין לעבּעדיג! קלאפען אין לאַרען... גיט, ליעבער פּרעזי" דעגט, א קוק, איז דען ניט מעגליך G IR‏ אן אגענט Al‏ פּרעזידענט. כיעבער גאסט, דאם קלאפּט נור דער ווינט. Wi o‏ מעקדאָנאלד. אז ביי אייך אין אמעריקא קענען זיך אגענטען פון גרוים- "5?. קאפיטאל? פארשטעלען פאר ווינטען 15 [אויךְ... 2 פּרעזידענט. יא. מיר זיינען אי 7 פעהיג פאָלק... מעקדאָנאלד, אָט הער איך עפּעס קװואָקעט קיוא קיוא זייט איהר זיבער אז עס קומט פון זשאבעס 4 פּרעזידענט. כמעט ווי זיבער.. m‘‏ װוי זאָגט איהר אמעריקא א S MNSSS JTONINTRYR‏ וִצואָי\פֿעזִ... איז הייסט עס, מיר שליסעז שלום. 2 פרעזידענט. שלום י מעקדאָנאלד. מיר גיבען אייך 95 גלֿויכע רעכטע אויפ'ן ים. ח פּרעזידענט. א דאנק און וואם איז מיט רוסלאנד זאָלען מיר זי אויך אנערקענען י איהר 2 מעקדאָנאלד. דאס קימערט אונן. 24 ניט, אז איחר וועט זיך ניט צואיילען,.. װי א פריינר בעט איך אייך. ?אָזט א פריהער. מיין קאנד אראָפּגעהמען די סמעטענע. פרעזידענט. אַלרייט... מיר, אמע. -י ריקאנער, קענען פון זויערימילך אויך "2 מאכען סמעטענע... 2 מעקדאַגאלד.--- ליעבער פּרעזידענט! אבער כיר דאכט זיך, אלץ אז אימיצער הערט אונז אונטער. גיט, זייט מוחל, יל נאר אמא? א קוק... עפּעס הער איך א גערויש... R‏ פּרעזידענט. דאָס האָב איף. אויסגעקלאפּט מיין ליולקע... י מעקדאָנאלד. הכלל, מיר האבען SN‏ געענדיגט י פּרעזידענט. זיכער! שוין ציים? געהן איבערכאפען. Lo‏ מעקדאַנאלד. יא... פריערען האט.. 2 ליעב א פולען מאָגען... ע פּרעזידענט. (לאכט). ן י -י 'ח צ צווישען ליידיג"געהער 'ךָװ'ךָ װוער דענקסטו. יאָסעל, וועט גען ווינען די איצטיגע מעקסיקאנער רעוואה. יוציע \'ו!ץי פ װער? די סטאנדארר אִי? קאמי י פּאנ! X‏ PR קענסטו D‏ ניט ערקלעהרען, *י; יאָסעל, פאר װאָס איז אזוי שווער צוֹ ארויסקריגען ביי מעקראַָנאלר'ן דאָס ריב" טיגע װאָרט וועגען ארץ ישראל וואס פארשטעהסטו ניט? מעק י דאַנאלר איז דאָך א סקאטשמאן. אוז בו! א סקאטשמאן איז שווער DYEY‏ ארוים".. א צוקריגען אלע מאָל ווען מיר הערען א i‏ ךְ פרוי זאָגענדיג אז אלע מענער R‏ זיינען ריזעלבע, גלױיבען מיר, זי נור מיר וואונדערען זיך וי אזוי האָט זי עס אויסגעפונען. אס אידען זאָגען 0 אוז װאָס זאַגען איךעךְ נ י טיּ א. LY DR N DINT וויים איך דאַרטען וואָס די "פּייפּערס" שרייבען אז מען י. משפּט די טשיקען-דיעלערס. דאָס איז י. אלץ נור כדי צו העכערען די פּרייז אויף כפּרות '4: און א צווייטער איר מיינט: מכען 7 קלייבט זיך העכערען רעם פּֿריין פון סיז י גארעטם, נור ווער מיינט איהר איז אין O‏ דעם שולדיג די ווייבער! אז Y‏ בער האָבען זיך גענומען רויכערען קע! עפעס גוטס ארויסקומען ני יי י ו? און א דריטער גיט צו נו, וװואָס רען? מיר מענער צאַהלען אלע מאַָ? פאר די יוייבערשע זינר, וועלען מיר איצט צאַָק י לען פאר זייערע רויכערדיגע זינר אויף, o‏ י און א איד וואס האָט ניט פיינט אבי סעל משקה זאָגט זיך אזוי: כ'װואַלט זעהר געוואָלט וויסען. מיט װאָס DR‏ הואווער מכבר געוועןז מעקדאָנאלר'ן ווען זיי האָבען פערהאנרעלט וועגען פּלאטען- -י מאכט אויף די וואסערען: מיט לעמאַנייד אַרער מיט סקאטש-יוהיסקי חֹךָ איך גלויב. פארענדיגט דער איד, אז ע !ביי פאכען אוא גרויסע זאך װאָלט זיף י (טאקע בעסער געפּאסט מאכען א גוטען טרונק בראנפען מ 'וו ח דַ -י און א איד, א דיפּלאַמאט, גיט זיך il‏ אזא זאָג: אוים אמעריקא וועט אנערה קענען סאַװעט רוסלאנד. װועט דאס נאַר נִיט מיינען אז זי אנערקענט טאקע רוס" י RS‏ נור אז זי אנערקענט א.קאס" יא טאמער i‏ און דער איד וואס איז א שטיקעל טעאטערימאן מאכט. אווי: מאַרים שווארץ חויבט אַ דעם סעזאַן מיט "מאכט", איז דארה מען זעהן װאַס פאר א מאכט דאָס וועט ביי איהם האבען.

i‏ און דער איד װאָס איז ניט שוה בשוה 4 מיט ווייבער, ניט זיך אזוי א מורמעל ארויס א פרוי האָט ניט קיין פּלעזשור פון צרות ווען זי מוז די צרות טראגען WY PR‏ שטיל. i‏ L‏ 3 Lo Ay‏ צווישען מאטראָזען ק ערשטער מאטראַז.-- איך האס רעם פעקראגאלד י צווייטער מאטראָז. פֿאר װאָס ן ערשטער מאטראַז. אָט פאר דעם /4 װאָס ער ארבייט אזוי פאר דער פארקלע- גערונג פון די פלאַטען צווייטער מאטראַז. װאַס רו ביזט פאר מלחמה 2 i‏ ערשטער מאטראַז, ווער דארף TB‏ מלחמה נור איך בין פאר א גרעסערע ן גייוני, ווייל מעהר שופען מייגט מעהר. י ײךטִעוְ.וָ.ךְךְ,זְ 1 קע יֶ\וְיְװוֹ דירינירט פון לעבעדיגען כפוות שמועסען זיך דורך אלטער האָן. עט װואָס דו וועסט. ניט זאָגען אמאָל איז פאָרט געווען בע־ךְ סער ווי היינט יונגער הענדעל, מיט וואס מען) האָט אמאָל אונז ווינציגער געקוילעט 4 אלטער האַן. ווינציגער דאַם! ניט. נור וואס הדען, איך האָב געד! הערט פון מיין טאטען און ער פֿון זיין! זיירען. אז מען האָט ראן אנדערש זיך, באצויגען צו א כפּרה. יונגער הענדעל. וואָס איז געווען| דער אנרערש ל ן אלטער האָן, דער אנדערש אין! געווען מיט א כרכת... NN‏ טאקע טיט, אמת'ע פרומקייט. יונגער הענדעל, א געװאלֹריגערי גליק! אלטער האַן. איהר יונגע קענט עםן )ביט פארשטעהן... איז רי פּאַגראַמען אויף| אונז איז געלעגען א גרויסער רעיח...\ די אויסלייזונג פון די בני אדם יושבין חשך וצלמות ן יונגער הענדעל (חוצפּה'ריג).--- ווערן מען קימערט עס פאר זייער אויסלייזונג? Al‏ איז מחויב ווערען זייער כפּרה 9!| או מיר ווילען אין גאנצען ניט ווערען. קיינעם'ס כפּרת יֶ אלטער האָן. דאָס רעדסטו שוין; ווי א חצוף! װאָס הייסט, דו ווי?סט ניט? ווער ביזטו דאָס אזוינס װאָס דו װילֿסט! ניט? האָבען מיר דען די דעה אזוין ווי? דער אויבערשטער, יונגער הענדעל. ס'איז א ליגען!| דאָס האָבען די פינסטערע מענשען אויס-, געטראכט... גאָט DY S‏ אז מען זאַל; קוילענען װאָס האָט גאָט דערפוז או; די פרעסער שטאָפּען זיך אַן די בייכער, מיט אונן ן אלטער האַן. קוקו-ריקו איך קען| עס ניט הערען! דו לעסטערסט איך ויל! מיט דיר מעחר ניט ריידען. (געהט אָפּ אַן א זייט און שארט זיך צו צו אן אלֿטער הון). יַּ אמאָל. האָט מיין טאטע דער", צעהלט, האָבען פרומע אירען אונז l.‏ פון די יונגווארג איז ניט אויסצוהאל"! טען... (רי הון הערט זיר קוים צו, י זוכט עפּעם אין זאמר). מין אלע מיר שלאַנען כפּרות אײַע ס'ווענדט זיך ווער מיט וועמען ווער ס'האָט געלד און כח טחוט א כפּרה זיך נעהמען. פון שׁלמה המלך'ס קאָרעפּאָגרענץ צו מיין פֿיעבער טאָכטער נומער 1417 טהייערע טאָכטער איך וויים ניט י דו קוקסט אוים, אָבער איך שטעל זיך פאַר אז דו ביזט שעהן װוי נור שלמה'ס א טאָכטער קען זיין. דו פרענסט דיין טאטען. ווי אזוי דו זאָלֿסט זיך פיהרען מיט מענער. ווייל דיר ווערט שוין באלד 16 יאַהר טועב קינדר מיינסם! --הער דיין טא טען פריהער פון אלץ. טאכטער מיינע, חיט זיך פאר די מאנזבילען יעדער מאנזבי? אין א געפאהר פאר א 2B‏ DR‏ דער אומגליק איז כיט אייך, פרויען, װאָס איהר האָט אזוי ליעב די וֹגעפאהר. טאַכטער! כדי ארויס פון געפאחר, האָבען פרויען חתונה. און זיי געהען אריין אין א צווייטער געפאקך. זיי דענקען IR‏ ווען מען האָט חתונה נַמיט א פייערמאן. דארף מען שויז קיין מורא ניט האַבען פאר פייער. היט זיך מיין טאַכטער! שטעה אויף. דער וואך פון דיין נוף דאס בעסטע פאר א פרוי איז. צו פארהילען איהר קערפּער. וװיי? קיין זאך איז אזוי ניט אנציז YN‏ פאר א מאן ווי א פארהילטער ן פרויען-קערפּער. יערער מאן איז בטבע א קאַלאַמבום--- אן ענטדעקער. אוז װוי זאָכנט דאָס ווערטעל ווייז א מאן א נאָגע? פון דיין פום און ער וויל? ןדעם גאנצען פוס. א מאן איז װי א חיה: ווען ער איז הונגעריג איז ער גרייט צו פארצוקע!. און ווען איז ער ניט חונגעריג 4 B Sy‏ מיין טאַכטער צו זיין די איינצינע ווייב פון א מאן קיין פרוי קען עס ניט דערווייזען. הער װואָס דיין פאטער זאָנגט בעסער זיין די בעסטע פון D R‏ איידער רי איינציגע ערגסטע. ן מיח זיך שטענדיג צו זיין די בעסטע,! פון א ס. דיין פאטער שלמה, מיו קענען א קברות מאן וװאָס האָט ניט געקענט איינשלאָפען עטליכע געכט, ווייל ער האַט אָנגעטהאַן א טויטען ענגע תכריכים. א L‏ מיר קענען א יונגען מאן. ער הייסט סעם, װאָס איז געגאנגען צו א געראנקען לעזער. און ווען יענער האָט א קוק געז טהאָן צן איהם אין מח האט ער ביי איהם בלױיז נענומען א דריטעל? פּרייז.

מיר קענען אן אל?טען בהור (און זעהר N‏ קארגען). DN‏ איז אוועק אליין אויף זיין האַנימון קיין ניאנארא פאַלס, וויי? זיין ווייבע? האָט זיך פאר איהם אויסד גערעדט, אז זי האָט שוין געזעהן די "פאַלס" נאר פאר דער חתונח אויף הואווער'ס זומערדוואוינונג מעקדאַנאלד. איידער מיר זעצען זיך, ליעבער פּרעזידענט, צו שמועסען ווענען פארקלענערען אונזערע נייווים,, ניט א קוק, זייט מוח?. הינטער'ז טיחר.... פּרעזידענט. וואָס איז. טהייערער גאסט מעקדאָנאלד. מען דארף זיין פארזיכטיג. אפשר ליגט דארט בעהאל טען א מיסטער שירער פרעזידענט. איחר האָט טאקע רעכט... פאַריזכטינקייט שארעט ניט... מעקדאָנאלד...-- אָט הער איך עפעט פאַר די היים און פאמיליע \שיריים פון שבת'ריגע מאכלים מיסט פעסלעך, אין גאס פאר די הייזער, וַשטעהדֵ אידישע גראב-בייכיגע קע און זוכען און נישטערען מיט די MR DD‏ מיט די פּיסקעס, אוז MR‏ זוכענריג, רעדען זיי זיך דורד איינע מיט דער צווייטער אויף זייער קעצישער שפּראר ווענען די כציאח'ס, וואס יעדע פון זיי געפינט. אוז אפטמא? פון "קנאה" ארער "הסנתינבול" ווערט צווישען זיי פּכוצ- R IS‏ רייסעריי אוז שלאגעריו אוז א קעצישער ליארם, ביז איינער א בעלז הבית שרעקט. זיי איבער מיט אן וְ”טפּרום!”... מיט א "קאטא אוו| צוליעב דעם פרעמדען שונא. ווערען זיי צווישען זיךר ווידער שלום און מ'ניש טערט ווייטער... אן עלטערער איר מיט א טליתדאוזז תפֿילין אונטערן ארעם קומט אַז פוןז א זייטינען ביתימדרש. נעהט פארביי דיא טיסטיפעסיער מיט די נישטערענדיגע קעץ אין נאס אוז זיין בלֿיק פאלט אויף אייז מיסט-פעסעל אוןז ער שטעלט זיד BN‏ ער קומט צו אביסעל געהענטער, קוקט זיך גוט איין אויב ער מאכט קייז טעות נישט, שטרעקט אויס זיין האנט אוז| טאפּט ציוישען מיסט און שמוץ יא, ער מעג שווערען, אז דאס אי א אידיש ספר דאַרט. א גאנץ ספר די צוטראַקענע קאץ שפּריננט אראט פון"'ם פעסעל, קוקט מיט איהרע נרינע פאָספאָרישע אויגען אויף דעם צוויי פיסיגען קאנקורענט, ווי זי חידושט זיך: "וואם טחוט אט דער פארשויז ביים מיסט-יפעסעל װואָס קריכט ער צוֹ איהר שטיקעל פּרנסח די שטוינענדע קאץ פּרוכט זיר וויזן דער ארויפצושפּרינגען אויף'ז פעסעל צו פארנעמען איהר פּאַזיציע. י נאר דער "פּארשויז" טרייבט זי שוין בכיוון אםּ פון דארט "טפּרוס "געראריהיר דער איר קוקט זיך ארום אין אלע זיי טען. טראכט, קיעהרט. וואנט נישט צו צוריהרען זיך. טאמער קומט אַז או היי מישער מענש אוז וועט דענקען, אז ער קלֿייבט שויז פוז די "בארעלס"... עס לאוט איהם אבער ניט רוהען. ער קען נישט אוועקגעהן פוז דארט. ס'טייטש א "ספר" אין א מיסטיפעז סעל! ס'עפענט זיך די טחיר פוז"ם הויז, ס'שפּרינגט ארויס א געזונטער, שעהנער, בחור איז קורצע הויזעז מיט א גאנצע! פּאק /"טעניסיראקעטס". פאר באַל שפּיעל, ער דערזעהט דעם אלטען שטע-. הענריג אוז בעטראכטענריג דאָס ספר. אוו'ם מיסטיפעסעל און ער כאכט צו איהם האלביאיריש און חצייענגליש אלרייט. מיסטער, טעיק איט. נעם. DY‏ מיר ניט רארפען עס ס'איז אייערס 4 פוענט דער ךָאי'יִטער איר האט עס ארויסגעווארפען דאָס ספר N יעס. מיר געהאט פיל בוקם מיין פּאפּא'ס געשטאַרבען, פור מען--- מיר ווארפען ארויס. oyl‏ נעם!.:. פֿארשטעהסט. מאכט דער אלז. טער װוי פארענטפערענריג זיר כ'ביז\ ניט קיין שמאטעזקלייבער: אָבער א "ספר". א "ספר" ---צ'אַלֿרײיט. נא אהער, אֵלד מען דער אלֿטער נעמט ארויס דאָס ספר, ווישט עם ארום מיםט א פּאפּיר. טהוט עס א עפען אויף אוז ווערט דערציטערט: פ ---אך, מיין גאט, דער "מורה נבוכים" פוז'ם רמב"ם ער מישט איבער דעם שעריבלאט אוז געפינט אויף דער ווייסער זייט SR‏ שריכען א אויפשריפט מיט געציקעל?טע. געפערעלטע שעהנע אותיות: "בעזרת חשם יתברך יום נ' בבקר בשעה דריי,. \צעהךָ טעג לחורש ניסן. תרס"ה, איז געז. וֹבוירעז געוואַרען למז?יטוב מוין בן-יחיר,. אוז זייז נאמען ווערט גערופען צווישען אידען שלֿמה-דוב נאך מיין פאטער הרב. הצדיק ז"ל. אוז עס זאל זיין דער VSN‏ פון גאט. נ'זא? איהם מנר? זיין לֿתורה. ולֿחופּה ולמעשים סובים"... דער אלטער טהוט א פרעג דעם בחור דו הייסט שלמח סאלאַמאַן יעס ענטפערט ער האַפער דיג--ווי אזוי ווייסטו דאס אִלַר מען?!... דעם אלֿטעןז האט פארקלעמט. ביים הארץ, אין האלז האט איהם אַנגעהויבען ווארנען אוז מיט טרעהרען איז די אויגען. האט ער צו זיך אליין גערערט אז אַך און וועה איז דעם פאר", שטאַרבענעם פאטער זיינעם! דער.בן יחיד וואס איז איהם געבוירען געווארען בּ”יֹ.טזפֿ מוב". האָט זיינע ספרים אין מיסט אריינגעוואַרפען, א גאנצע וועלֿט ארויסגעווארפען! בער האט בעשאפען די טריקעניש. צו טייז גאַט לויף איד. וועלכער האָט דיא וואסערען בעשאפען, איך אנטלויף פון איהם איך לויף צו איחם, איר פער נעס איהם אוז מיין דערטאַנען איהם, איר דערמאן איהם איז מיין פערגעסען איהם, א איר בין איר... N וואס האַסטו געטהאן לויםסט פון גאַט פוז גאט פֿאכען זיי פון איחם. ווען ער רעדט איז זיין נאמעו צו זיי, לויפט ער פון גאַט, אזוי י זיי, קיי; תרשיש נאַך נאַלר, נאַד זילבער, נאַד קאַראלען און איירעל שטיינער שרעקען זיי זיך פאר איהם. יונה שוויינט, וועלען ווערטער העלפען ווען דער ים רערט וועט גע רעכטינקייט גילטען, ווען דער שיף ברעכט זיי טראָגען יננה'ן, שטעלען איהם אויפ'ז ראנ--ליין פֿוז שִׁיף. הויבען די הענד צום הימעל אוז זאַגען אלהי העברים גיב אויף אונו ניט אומזיסט מיט אונזערע פערנאָסען בלוט, גאט פוז דער וועלט כיר ווייסען ניט, מיר פערשטעהעז ניט דעם ראזיגען מענ שעל... אוז זיי ווארפען יונה'ן אריין איז ים, שטיל איז געװואַרען דער ים, שטיל. דער ים איז שטי? געוואַרען, דער פון גאט אנטלויפענדער נביא איז DR‏ איהם אריינגעוואַרפען געוואַכען, אבער דער צו נאָט לויפענרער נביא, איז איז ים... שטיל? איז דער ים פון אויבען, שטו רעמט אָבער איז'ם תוך זיינען, אין די טיפענישען, דער לויפֿענדער צו גאָט נביא איז אין איהם... איז ים אויך דא זעהט דער נביא, ווי דו גרויסע פיש שלינגען די קליינע, ווי די ישטארקע פרעסען די שוואכערע פוז oM‏ פינסטער איז איז ים, דער נביא זעהט איז דעם פינסטערניש. מפטיר יונה געלע 3 —_——y‏ שלֿינגט דער גרויסער דעם קלֿיינעט, (פארטזעצונג אויף זייטע 8) fHE JEWISH MORNING JOURNAL פּיני בעל לשון |אביסעל. טאקע אן אלטע, שוואכע TND‏ מע, אָבער זי קומט נאָך אויך WP‏ נ איז מילא דער איידים מיט דער טאכטער דארפען שוין ניט קיי מחזורים אין האָבען טאקע ניט. זיי קאָנען, זאָגען זײ, אויסבעטען א גוט יאַהר אין א "מואווינג פּיקטשע"... נעהם איך מיר תמיד מיט מיינע טחזורים, דונג מיר א "שטאָט" אין א שוח? דארטען און כ'דאווען שוין פאר מיינע קינרער JVINPTOTIV NN‏ און אָט אזיי פיהר איך זיך אלע יאחר. קומט מוצאי יוםיטוב, טהוט מיר ‘x‏ ציה דאס הארין נאָך'ן זוה; אין פלעט -212 פאהר איך מיר איועק צו איחם אויף א פאר טעג. מעג איך דאך, דאכט מיר. איבער לאָזון די מחזורים ביי רער טאַכטער, הא, ווי זאָגט איהר 7 צו וואס זיך שזעפּען מיט זײי וואסיזשע זאָל איך אייך דערה צעהלען קום איך צופאהרען נעכטען צוריק צו דער טאָכטער אין די בראנקם, קריך אראפּ פון דער "טריין" אוז געה. טור צו אזוי פּאוואָלינקע צו מיין טאָכ-. טער'ם חויז, לויפט M‏ אנטקעגען דאס קלענסטע אייניקעל מיט א גדולה. טראַ- גענדיג אין די הענטיעך א בײַעטעל "שמות" "סי, גרענטא. יור ביק מעיק א' פייער!" פאלט מיר שיער די נשמה ארויס., YN‏ ווייסט וואס עס האָט געטראפען, דארט חלילֿה. כ'קוק זיך צו צום בלעטעל. "שמות" א דונער האָט YT T‏ שװאָגען ס'איז א בלעטעל "ונתנה תוקף", פון מיין מחזיר. יויף N MR TR‏ אחן א נשמה צום s min‏ אין נאס איז א פייער, וואם ווייסעזחבכרחה'ניקעס אין אמעריקא האָבען ליעב צו מאבען. מיינע אייניקלעך טאנצען ארום פייער. וואר פען שטיקער פּאפּיר און דאם פייער פיאקערט אויף שטארקער, און זיי אלע מיט זייערע חברים שפּרינגען װי די אינדיאנערלעך איבער'ן פלאם העדאון הער און מ'זינגט און מ'טומעלט ס'א שמחח וששון שטויס איך זיך שוין IN‏ אביסע? וואס דא קומט פאר. נ'קויף אריין אין הויז הויב אָן זובען מיינע מחזורים. זוך דא זור דארט, כ'שריי, כ'געוואלדעווע וואו זיינען די מחזורים אהינגע oy‏ 2 וװוער האָט זיי גענומען 2 נאָר ווער מחזורים. וואס מחזורים מחזורים זיינען שוין לאנג איועק מיט'ן רויך. אויף'; גאס האָב MY PR‏ געפונען א קופע אש פון זיי... ם'טייטש. קי;דער ריים איך M‏ פאר די האָר פון ווייטאָג וואס האָט איהר געטהאָן 9 "סע נאטינג. גרענמא ענט פערען זיי ס'ניט ענגלישע כוקס, D‏ דארפען זיי נישט די אלטע האָט א טיעפען זיפץ גע טהאָן און פֿארענדיגט מיט א ווייטאָג: DY אזוי, מיין פריינט, דאס פייער אין גאס פארברענט דאם אידישקייט PR‏ אמעריקא 2 די אוויסגעווארפענע וועלט... א זונטאגרינער פריהטאָרגען אין בראנזיויל, די "ורושלַים פון אמעריקא". אין נאס הערשט א שטילקייט א רו חינקייט. א זונטאגדיגע רוחינקייט נאָך'ן וואכענדיגען טומעל?. דער ניו יאַרקער גיהנום האָט אױפגערשרט צו קאָכען און סאי צדיקים און סאי רשעים גלייכען זיך אויס די ביינער". דאס אידישע בראנוווי? האלט דעם. "אמעריקאנעם שבת" מיט אלע פּיטשעווקעם. זעלטען ווען מען זעהט. א מאשיז דורכלויפען. דער עולם שבת'ט געמיטליך. די איינציגע באשעפענישען, וועלבע צושטערען די שטילקייט, זיינען די IR‏ היטעלדיגע און אָהן-רעקעלריגע מאנס בילען, וואס לויפען אין און פון די שפּייז-קראמען נאָך איבערבייסענס צו פאר'טפּארען די ווייבער א טרחה, אוז —-—i‏ די בראַָנזװוילֶער אידישע אָכגעפרעז סענע קעץ. אויף די פולע. אַנגעפּאקטע מיט פערליירען דער קאפיטאן פון LAWY‏ פערווירט קוקען די מענשען דעם טויט PR‏ די אויגען אריין, דערטאַנען זיך איעדער געהאט אמאה א נאַט.. רופען זיי. א יעדער צו זיין גאַט, זאגען זיי צו נרבות. גיבען M‏ זיר נדרים, שלאַגען זיך אין הארצען על חטא בערים. ער שטורמט. רוישט, ברייזט. טרייבט בייז זיעע וועלען, יאָגט איז גרימצאַרן זיינע כוואליעס. ווארפען זײי זיך, װוי בייזע פון די קייטען אַפּגעז לאוענע הינד יונה שלאָפט... צ א DIIRN שלֿאַפסטו האַסטו דען קייז גאט ניט רוף צו איהם וואונדערט זיך יונה: האָט ער דען גאט ניט גערופען האָט ער אין זיין נאַמעז ניט גערופען צו זיי זיין הארץ האט גאט'ס ווארט צוברענט ער אנט לויפט דאָך, גלויך מיט זיי פון גאָט, פאַהרט שויז אויך מיט זיי צום לאנר פוז גאַל?ד, וואו מען פערגעסט אַז גאָט, צו וואַס. פרעגט ער, רופען איהם PR WY ער פוז וואס פאר א לאנד וװוער איז זיין פאַלק? מיט וואס איז W‏ בעשעפטינט אַט דער דאָזינער מענש ער איז... אַס איז ער?... ווער אין ער?... ילויפט?... פוז וועמען לויפט ער?... פוז גאָט אנטלויפט ער. צו גשט לויפט ער... שלאַפט ווען אלע שרייען צו גאס, רופט ווען אלע ווייכען פוּז איהם... ווער איז ער!... וואָס איז ער וואס וויל ער?... װאַס זאָגט ער?... אובער איחם איז אויף אונז די דאַזיגע שלעכטס געקומען אוז זיי זאנען צו איהם: א. דו!| איבער וועמען אונז איז דאס אונגליק. נעקוטען, זאָג דאך אונז וואָס איז דיין טועכיז פוז וואנעט קומסטו אהער?. וועלבע איז דיין כקאנר און פוז װאָס פאר א פאלק ביזטן עברי אנכי איף בין א איד... וואס, אַ. עברי האסט נעטהאו פוז מיין נאָט אנטלויף איך =Ml‏ מזונטאָג לזונטאָג אמעריקאנער בילדלאך לכבור יום כפּור דער מאַרגען זשורגאל 7 דאס פייער אין גאס י 1 א שמאלע. לענגליבע ספריםיקראם אין כאַפאַלק סטריט. אויף די פּאָליעס שטעהן אויס" געשטעקט רייהעסדוויין T AR‏ גערוך'ס, משניות'ן, תנ"ך'ן און רומעלד ספרים זוי רייהעס אויסגעמושטירטע יסאָלדאטען. די ספרים גל?אנצען מיט זייערע באגיל (דעטע רוקענס און עלענדע קוקען זיו (אראפּ און בענקען נאָך א ל?יעכען רוף פון עפּעס א קונה מיט אזא טיעף בענד קעניש װי א יונגע ענונה בענקט נאָך איחר מאן, וועלכער האָט זי פאריאָזט און איז אנטלאפען אין עק וועלט. דער מוכריספרים, א איד פון די אלטע משכילים, ביוי וועמען דער ספריםיפאר קויף איז ניט נור געשעפט, נאָר אויך פארשפּרייטונג פון תורה און חכמה, זיצט, און ניט האָבענדיג וואס צו טהאן קוקט ער אריין אין א ספר און מיט א פארקנייטשטען שטערען און מיט א פארזאָרגט פּנים אניף "גלות השכינה" טראכט ער י גוט עס איז וואס ביי אירען איז נאָטש פאראן א "ימים נוראים" סעזאָן און די אמעריקאנער איז דעלעך טחוען א ציטער דאמאיט און דערמאָנען זיף אָן דער נשמה אויך... אָבער אט איז שוין איצט "עשרת יוטי תשובח". שוין כעהר ניט פערבליז בען װי איין טאָג יוםיכפּור. דער "סעז זאָן" איז אריבער, אָפּגעושומעט זיך דאס "סעזאָן-אידישקייט" און שוין א גאניץ קיילעכדיג יאחר וועט שוין קיינער דערפאר זיך ניט קימערען... אן עלטערע אידענע מיט א שייטעל קוטט אריין מיט געמאָסטענע, גאָטס פארכטיגע טריט. טהוט א קוש די מזוזה און מאכט צום מיכריספרים מיט א פארזארגטער און פֿארווייטאַנטער מיגע. ווי איינער וואס קומט אריין אין אן אפּז טייק פאר א ופואה פאר צייהןוויי טאָג ז פ גוט פארנען, רב מרדבי, גיט מיר, זייט מוחל?, א "גאנג מחזורים" פאר ימיםינוראים טאקע דעם זעלבען "גאנג" וואס איך האָב ביי אייך געקויםט היינ טיגען ערב ראשיחשנה וואס חייסט וואו זיינען שוין די מחזורים וואס איהר האָט ערשט ערב ראש-יהשנה געקויפט שוין אזוי שנעל אויסגעדאווענט 1 הדוש'ט זיך דער מוכר-ספרים. אוי וואס פרעגט איהר מיין פֿריונד זיפצט דרו אידענע ס'דאך YOR‏ ריקא אייניקלעך ואָלען לעבען אוז }בעזוכט זיין מאכען שוין א תכלית פון זיי, וואס ארט אייך זְ IR‏ כ'פארשטעח שוין. האט איהר הייסט עם, אייערע מחזורים אוועקגע שענקט צו אייערע אייניקלעף ועהר פיין יא. יא שאָקעלט די אירענע מיט'ן קאָפּ און איהרע ליפּען קרימען זיך ןיּ.י.יט אווייטאָגדיגען שמייכעל יא, יא. מיין פֿריינד, הלואי וואָלט איך טאדז קע געהאט וועמען צו שענקען די טחזורים. װואָלט איך אודאי זיך געז שעצט א גליקליכע ס'איז אָבער א AN‏ צו דערצעהלען איהר האט דאך אייניקלעך, זאָגט איחר ר אוראי האב איף...2'האָב כְרור חַשׁם קינדער און האָב אייניקלעך, ואַז לען זיי מיינע ביינער איבערלעבען, צבער... אָבּער מיינע מחוירים דארפען זיי נישט, גיין וואסיזשע זאָגט איחר, אוז אייערע אייניקלעך האָבען געמאכט א "תכלית" פון די מחזורים הא פ אוי. א תכלית. אזא תכלית SNt‏ ווערען פון אלע וואס ווילען אונז אומבריינגען כ'האָב א טאָכטער איז וַדי בראנקס. האָט זי אַחן עון הרע פיער קינדערלעך וי פיער בריליאגטען, זאָז לען זיי געזונט און שטארק זיין. איז “וֹפאֵהר איך: צו איהר אויף יעדען יום (מוב איהר אוויפהעלפען אביסעל. איחל ווייפט דאך. ס'איז אמעריקא. קיין דינז {סטען קען מען ניט האלטען. טהוט דאר א מאמע'ס. הארץ וועה. א רחמנות אויף א קינד, זאָל זי כאָטש אביסעל אָפּבַאפּען [חעם אטהעט. שווער נעבאך פאר איהר צו בעארבייטען דאָס הויז. העלף IR‏ בער אוז רויטע, יוי בלוט. קאַראלען אין די שעהנע קאיוטען פוז'ם שיז, טרינקען דעם שוימענדען ווייז, פין לבגון, רויבע רעז דעם גוטען וויירויך פון שבא, שמוע סען אוז לאכען און זיינען פרעחלעך זעחר, זאטע. רוחיגע, זיבערע אוז הער- שענדע. פֿיגען געבונרען און געטטידחטע איז קייטען די געקויפטע איז כנעז קנעכט, מעו פיהרט זיי איז'ם ווייטען תרשיש לֿאנד צו גראָכבען איז די טיעפענישען פון די בערג דעם נאָלר, זוכען און טרייבע רען די אדערען, די זילבערנע אין פעל זען, איז -י הארטע. זינקען איז דו טיעז פע וואסערען, אין די געזאלצענע, די רויטע קאראלען רייסען פון אונטער די וואסער שטיינער, נידערט יונה אין די טיפענישען פון'ם שִיף. e‏ נידערט, וויי? גאָט רופט איהם, זעהט ער טרערען. זעהט ער פּיין, זעהט ער אנגסט. ברענט איז זיין הארץן. קען ער ניט שווייגען. שרייט איז איחס גאָטס קןs שטעה אויף און געה קיין נינוח, די נרויסע שטארט, און רוף צו איהר, ווייל עס איז געקומען זעחר שלעכטס צו מיר... איז נינוה אויף דעם לאנד. איז נונוח אויפ"ז ים. ברענט גאַט'ס ווארט איהם איז הארצען אויף דער יבשח, ברענט עס איז איהס אויפ'ן וואסער. אר אר א ווארפט גאט א ווינט אויפ'ן ים אוז. דער DY‏ שטורמט. ברעכען זיך וואלעגן, ווארפען זיר כיואליעס. שליידערען אויס" נוסען זיד איינער אויפ'ן אנרערען פערוואַלקענט איז דער חימעל. אנגעכמו רעט און בייז. יוארפט זיך דעם ים מיט'ן שיף, הויבט איהם צום היטע? הויך, שפֿױידערט איהם צום אַפּגרוטם טיעף, רייסעז זיךר די קאנאלען. קגאקען און פּלאצען די פֿארוסען, פאלען ווי שפּענר לֶער די פאסט-בוימער... דייסט אוז בייסט אוז ווארפט זיר ווילר דער ווינט אויפ'ן שיף. האלט דער שיף ביים ברעכען... צפגעלאזען רי הענר זיצען די מאטראַה נַ'זעדֵ; שוואד. זיינען זיי -י רורערס צו האלטען. הילפלאז, יוי א קינד, שטעהט מפטיר יונח פון א. שוער (רכמה עטו 7 נטלו את וונה ועמדו על ירכתי הספינה ואמרו. אלהי עילם, הי! אל תתן עלינו דם נקי. שאון אני יודעין מה טיבו של זה חאוש? ותנחימא), וונח איז א נביא פון גאָט. עברי אנבי, אזוי האָט ער זיי געז זאגט. יונח איז א איד, יונה איז א נביא פוז גאט: עס ברענט יונה אנטלויפט. פוז גאַט. יונה יויפט צו גאָט, גאָטס װאָרט איז איז זייז הארצען. עס איז איז זיינע ביינער פערהאלטען א פייער, גאטס ווארט... איע מענשען זיינען קאלט. קאלט אוז הארט זיינען זייערע הערצער, פער שטאפּט זיינען זייערע אויערען. TYIBN‏ ווענדעט זיינען זייערע אויגען, וילען זיי ניט הערען, וױילֿען זיי ניט זעחן, ווילען זיי ניט טהאַז וואס דער נביא זאַגט איז'ס נאמעז פון זיין גאָט. N‏ נאט שיקט יונח'ן קיין נינוה, י. גרויסע שטאַדט. זאַגט צו איהם גאָט שטעה אויף. IR‏ נעה קיין נינוה, די גרויסע שטאַרט, אוז רוף צו איהר, וויי? זעהר שלעכטס. איז געקומען פאר מיך. שטעה און נעה!... עברי אנכי, יונה איז א איד, יונה. דיענט דעם גאָט פון די אידען אוז האט, פורכט פאר איהם, ברענט גאַטס װואַרט. איז זייז הארצען. יוי א גרוים פייער, א א א i‏ רייר און שטארק און פו? טיט מאכט. איז נינוה. דו גרויסע שטאבט, מעהר פון צוועלף מאַה? צעהז טויזענד זיינען איח-, רע איינוואוינער, אוז זיי פערשטעהען, ניט פוז זייערע רעכטס אוז IR DD‏ פיעל זייער פיה איז איז איהר... וואוינען די רייכע אין הייזער פון העיפאנט-ביין, לינען זיײ אויף בעטען פוז גאַלד געמאכט. צערטלען זיי זיך פֿון וואױלטאג אויסגעצויגען אויף -י ווייכע טעפּיכער. טרינקען זיי געווירצטע וויי נען פוז קריסטאַלענע בעכער. שמירען זיי זייערע לייבער מיט די כבעסטע אוילען, און שעהז צויבערענד זיינען זייערע וויי בער, צארט אוז לוסטיג זיינען זייערע קינדער, או! גריז זיינען זייערע לוסט גערטנער. פול? מיט בלומען אוז צווי האפטיגע בוימער. אוז צום הימעל גרייכען זייערע טוּז רעמס. שפּאלטען די וואַלקענס דו שִפּי צען פוז זייערע פּאיאצען. מארטאָר זיי לֿען האלטעןז אויף די דעכער. מארטאַרנע זיילען דיא טרעפּ. זיצט זייער הער שער אויף א גאַלרענעם טראַהן. אוז גערריקט זיינען די ארעמע, און דערנידריגט זיינען זייערע ארבייטער, אוז פערשקלאפט זיינען ביי זיי, מענשען, י זיי אליין. פוז בלוט אוז פון פלייש, בעשאפען. ווי זיי אליין, פוז איינעם פאר אלעמעז גאַט. רינען -י טרערען פון די שקלאפען, פאלט דער שווייס פוז שווערע ארבייטער. אוז די שופטים משפט'ען ניט מיט אויפריכטינקייט דעם דין פון אַרעמע פֿױיט, אוז רויבען דאס ועכט פוןז דער אלמנה, שרייען די יתומים, קיינער הערט זיר ניט צו צום געשריי זייערעו. פערקויפען זיי פאר געלקד רי אַרעכע פוז פאלק., דעס נויטבעדערפטיגען קוי פען זיי פאר א פֿאַר שיף, איז WA‏ זייבער פאלש. איז זייער ווארט ליגען. שרייט דער נביא צו זיי, רופט איז'ם נאמעז פוז גאט, הערט מען זיך ניט. צו צו זיין קול. ד בלייבען גאָט'ס ווערטער איז'ם האר". צעז ביי איהם גליהענד, ווי פייער קויה", לען, ברענען זיי און שרפ'נען אין זיינע ביינער, שרייט ער. א אר א NS R DN רעדט ער צום פאלק. קומט צו זיי|‎ מיט'! ואַרט פֿון גאָט.‎ פערשטאַפּען זיי די אויערען. ווענדען!‎ אַפּ זייערע אויגען. ווילען זיײ ניט. דאס;‎ זייערע הערצער זאַלע: פערשטעהן. רעדט,‎ ער צו זיי, שרייט ער צו מיי, וויינט ער.‎ הויך אויפ'ז קול. לאכט מען פוןז איהם,‎ שפּאטען פוז איהם. טרייבט מעז איחם|‎ פוו שטאדט צו שטאַדט, יאָגט מען איהם|‎ פוז לאנד צו לאנר. טראַגט ער דעם|‎ גרויסעו וואָרט פוז זיין גרויסען גאט צו'‎ דער גאנצער גרויסער וועלט, לאכט פוז,‎ איחם די גאנצע גרויסע וועלט.‎ האַסטו א לאנר? ווער איז דיין‎ פאלק דיין בעשעפטיגונג. וואס איז‎ א איד ביז איד. איד האב פורכט פאר‎ דעם נאט פוז די אידען, דעם גאט פון די,‎ אירדעז דיען איך. ער שיקט מיך צו איֹידִוָ‎ מיט זייז װאָרט.‎ וואס איז עס פאר א מין י.”עב'צעיֹ.?ן‎ מיר פערשטעהען איהם גיט. וואס איז,‎ זיין טיין זיין פערלאנג‎ ער איז א טומעל-מאכער‎ יונה רערט, אוז יונה שרייט. אוז|‎ R רופט און בעט איז'ם נאַמען פון. זייז,‎ גאט, יאָגט מען איהם פון יֹ.אנדיֶ‎ ארויס.‎ װאַגעלֿט יונה, וואנדערט יונה, און.‎ גאטס ווארט ברענט..‎ י‎ *x %k לויפט רער נביא. אנטלויפט ער פון.‎ זיין גאט.‎ פייער די ווערטער אין זיי-‎ MY ברענעז‎ נע ביינער ער וועט זיי פערלעשען.‎ ביים ברעג פוז יפו שטעהט א שיף,‎ וואַס געהט קייז תרשיש. אין רעם פאנד‎ תרשיש גראבט מען גאַלֿה, זוכט מען‎ פינקעלשטיינער, איז די וואסערען פוז‎ תרשיש וואקסען רויטע אלמוניםיבוי-‎ מער, די בלוטיגע וואסער צווייגען, די‎ קאראלע!.‎ בעצאַהלֿט דער נביא פאר'ןז שיף, ני-‎ 53 דערט אין איהם אריין. געהט ער‎ מיט אלעמען צו דעם לאנד פון גאַלר און‎ זילבער, צום לאנדר פוז די רויטע א?מו-‎ נים, וואו שטיינער לייכטען. ווי שטערעז,‎ וואו זאט-יקערנער זייגען בריליאנטען,‎ לויפען אלע אחין פון נאָט אוועק, ער‎ l וועט אויך, ווי זי*/ פוז גאָט אנטרינען.‎ האבען שויז פיע? אזוי געטהאן.‎ איז'ם לאנד פוז גאֵיד פערגעסט זיר גאט,‎ פּערלֿאַשען ווערע! זייגע ווערטער, ברענט.‎ ניט מעחר דאַס הארין, טרערט ניט מעהר‎ דאס אויג...‎ ביי פיע? מענשען האט‎ Y DM אמאל אי הארצען אויך א הייליגער‎ פייער געברענט, געקומען זיינען זיי איז‎ רייכען‎ DR ל?אנר פון‎ םעד‎ תרשיש און אויפגעהערט האָט דאָס מייז‎ ער צַו ברעגען. אנטרונען זיינען זיי,‎ אנטלאפען פון גאַט.‎ איז שטי? איז'ם הארצען ביי זיי און.‎ רוהיג זעהר.‎ ךְעֹגּבֿיּ“ייָּי‎ J =T IR זיצע: 03 סוחרים פון גאלך‎ טעגליכע מאגאזין פּיידזש פון מאַרגען זשורנא? א ייריש ע ס ט אג ע בלאט א איד סטראשעט צו טאכען א ת' פון זיין חויז תיכף נאַך יום נפּור, אימירפעשעם פון ד". א. קלאַדמאן ווערטהער דר. JARDINDD‏ מיין מאן איז א פֿרוטער איד, און מיר האבען דריי זיהן. איינער איז שוין פערחהייראט. און איז א פאטער פין א קינד. אויף יום טום האם איד זיי איינגעלארען צו אונז. מיין מאן האט באזאָרגט פאר אלעטען טיז קעטס אין שוחל. פאר יטים ניראים. די קינדער, בעזונדערס דער פער הייראטער, האָבען ניט געווארט געהן;: האָב איך זיי געבעטען אז זיי זאַלען ניט מאכען קיין טומעל איז הויז. זיינען זיי געגאנגעז. אבער צי שפעט. דעם צווייטען טאג זיינען זיי געקומען אין שוה? NP‏ כמעט בּיים סוף דאוונען. איז דערנאד אין הויז פֿארגעקומען א שטארקע מחיוהת וועגען דעם, אין דער פאטער האָט געגעבען דעם פערהייראטען זוקן ציוויי פּעטש או דער פּנים איז איהם געשוואלען געווארען און האט איחם ארויסגעטריבען פוןז הייו. איצטער זאַגען די באָיס אז יום כפּור וועלע! זיי אין שוהל? ניט געחן, אוז W‏ מאן זאַגט. אז אויב זיי איע קומען ניט oY‏ כפּור אין שיה? וועט ער נאַך יום כפּור אימירצעשעם, כיאכען א הל פון די הויז. וועט אלעמען אויס'הרג'ענען. אוז וועט אליין אויר מאכען א טויט. איך בין שרעקליך פארצווייפעלט, רייד איך מיט די קינדער. זאַנען זיי אז זיי וועלען ניט געחן, און רייר איך מיט מייז כאן, זאַגט ער. אז ער ווי? פון קיין זאך ניט וויסען. ער איז א טאטע, זאגט ער. מוז מעןז טהאַז וואס ער הייסט. בעט איך אייר. דר. קלֿאַרמאן. ניט אן עצה. וואָס זאַ? איך טהאָן ל ליירענדע מוטער פון נרוקלי. DBN‏ קענט איהר טהאָן, אַרימע שוועסטער גאָט האָט אייך גע שטראָפט מיט א מאן װואָס דערלאָזט זיין כעם צו נעהמען די אויבער האנד איכער זיין שכל, און מיט קינדער וועלכע האָבען קיין אייג זעהעניש פאר עלטערעז. אייער מאן האָט זיך גענומען צו שפּעט פאר די אידישע ערציהונג פון זיינע קינדער, און ער רעדט זיך איין אז מ'קען טרייבען די קינדער אין שוחל מיט פּעטש. אויב ער האָט אזוי ערצױיגען די קינדער פֿון קלוינווייז אויף, איז קיין וואונדער ניט וואָס זיי ווילען ניט געהן אין שוהל. ווען זיי זיינען געווען קליין האָבען זיי פאר איהם פיעלייכט מורא געהאט, אַבער קיין רעספּעקט קען מען ניט האָבען פאר א טאטען וועלכער איז מדריך די קינדער מיט פּֿעטש. מיט אזא פיהרונג דערגרייכט א טאטע אז די קינדער זאַלען פער אכטען איהם און זיין הדרכה. עס איז זיין אייגענע שולד וואַס די קינדער זיינען אױסגעטהאָן פון אידישקייט. אייער מאן איז, װוי איהר זאַגט, א פרומער איד, ער געהט דאוונען, אֵבצֶר צו מיעל Yo‏ האָט ער ניט, ווייל ער וויים ניט אויף װאָס'ער וועלט ער איז. עס קען זיין, דאָס אין זיינע יינגע יאַהרען, ערגעץ-ואו אין א שמעדטעל אין רוסלאנד אַדער פּױילען, האָט מען איהס ערצייגען מיט פעטש. שטעלט ער זיך פאָר, אז ער קען אזוי ערציהען אייך זיינע קינ דער אין אמעריקא. דאָס איז א טעות ואָס פיעלע אידישע טאטעס מאכען, און אלין װאָס זיי ווירקען דערמיט אוים איז, אז די קינדער זאָלען זיי פיינט קרי גען, און זאַלען זיך אָפּקעהרען פון אלצדינג װואָס ביי זייער טאטען איז הייליג און טהייער. זיי פארלירען יעדע אכטינג אי פאר דעם טאטען אי פאר זיין אידיש קייט. ווען ער האָט געהויבען זיין האנד געגען זיין פערהייראטען זוהן, וועלכער איז געקומען צו גאסט אויף ראש השנח, אריְוֶבּ אייער איינלאדונג, האָט ער אָנגעבראכט די ריזיקע אז דער זיחן זאַל חלילה הויבען א האנד צוריק, און באגעהן א גרעסערען פארברעכען ווי ניט געהן אין שוהל דעם פארברעכען פון "מכה אביו" שלאַגען א טאטען, פאר וועלכען עס קומט מיתה לויט דער תורה. עס איז א גרויסע ריזיקע הייגטיגע צייטען צי הויבען א האנד גע- גען א דערוואקסענעט זוהן, ובפרט נאָך אין אמעריקא. ער האָט געשפּיעלט מיט גליק װאָס דער זיהן האָט ניט ציריקגעגעבען. ער רעדט זיך איין, אייער מאן, אז ווי באלד אז ער איז א טאטע מוזען די קינדער טהאָן ואָס ער הייסט. אָבער דערוואקסענע קינדער אין אמעריקא דערקענען ניט אַן אזא "מוז" װואָס קען ער טהאַן דערצו ער האָט ניט פארשטאנען צו מאכען גוטע פריינד און חברים פון זיינע קינדער, וועלכע זאַלען סימפּאטיזירען מיט איהס און מיט זיין אידיש קייט, קען ער נאַר זיך אליין בליימען דערפאר. מיט פּעטש קען מען דאָס ניט גוט מאכען. ווען מען ערציהט קינדער אין ליעכע און רעספּקקט פאר זייערע עלטערען, איז B‏ נויטיג זיי צו צווינגען מיט א "מוז" זיי טחוען די זאכען װאַס איז פאר די עלטערען אנגענעהס, אין היטען זיך אויס, ניט צו פארשאפען זיי קריינקונג. דאָס קען מען ניט אויספיהרען מיט ריגזה און מיט פּעטש. און די קינדער אייערע זיינען אויך גאַר אַהן איינזעהעניש שוין ניט ריידענדיג פון די הפקרית זיך אָפּצוקעהרען פון גאָט אין פון זייער פאָלק. i‏ אויב זיי האָבען ניט קיין סימפּאטי פאר'ן טאטען, האָבען זיי ווע ניגסמענס געדארפט האָבען אביסעל איינזעהעניש פאר די ליידענדע מא מע, ווייל אלע אזעלכע צוריסענקייטען צויישען פאטער און קינדער געהען דורך דער מאמעם הארין. 0 ייע װאָס איהר קענט טאָן דערצו ווייס איך ניט. מיר שיינט אז איחר טיט אַס איהר קענט אָהן מיין עצה איחר רעדט צו אייערע קינדער און איחר רעדט צו אייער מאן. נאַר ווען איהר רעדט צו אייער מאן, זאָגט איהם, אז די פעראנט- יװאֵרפלֹיככדָּיּט איז זיינע, און ווען ער שלאָגט זיך אין הארצען יים כפּור זעל חטא"' זאַל ער אויך צולייגען אז על חטא" פאר ניט ערציהען זיינע קינדער אין גוט-אידישקייט מיט שבל. עס אז זעהר מעגליך אז אפילו היינט, ערב יים כפּור, אוים ער זאַל פארגעסען אויף א וויילע זיין "ביט פּאַסעטו און ריידען צי די קינ YT‏ מיט גוטען, און צוגעכען אז ער האָט געטהאָן אימרעכט ווען ער זאָט געשלאַגען זיין פערהייראטען זיחן, וועט ער פועלייכט גיבער איים נֵיהרען Y DN‏ וויל, אלם מיט א 'פּריקאז". און וועגען זיין סטראשונאַק אז נאָך יים כפּיר אימירצעשעס וועט ער סאכען א תל פון די הויז, אויס'הרג'ענען אלעמען, און הרג'ענען זיך אליין, דיינק איך ניט, אז איהר דארפט דאָם נעהמען ערנסט. אויב ער איז, ווי איהר זאָגט, א פרומער איד, ווייס ער אז מ'טאַר דאַס ניט טהאָן, ווייל פאר אזעלכע זאכען קומט מעֶן ניט ארוים פון גיהנם, און מען פארשפיעלט אין גאנצען דעם הלק עולס הבא. און נאָך אלעמען איז אייער מאן ניט מעהר 1 א "אידישער גזלן".. זאַלט איהר זיך ניט שרעקען פאר אזעלכע סטראשונקעס, זאָגט אויך אייער מאן, אז עס איז ניט רעכט צו קומען יום כפּור פאר גאַט מיט א הארין פין כעס און שנאה, דארףם ער זעהן זיך איבערבעטען מיט די קינדער. 1 N פאַלגען דעס חתן, אַדער פאַלוען דער מאמען? ווערטהער דר. קלֿאָרמאן!. מייז חחז וואוינט אין באָראַ פארק. איד וואוי! מיט מיינע עלטערען אין די בראַָנקס. מיין חתן דארף אוועקפאַהרען יום כפֿור נאר מעריב אויף איינינע וואַכען. ווענען ביזנעס. נאטירליך וואַלטען מיר זיך וועלען זעהן פאר זיין. אוועקפאַהרען. בעט IYW I TR T W‏ איז באַרא פארק ערב יום כפּור איז בלייבען איבער יום כפֿור ביי זיינע עלטערען. מיין מוטער זאַנט, איך זאי דאָס ניט טהאן. וויי? עס פּאסט ניט. PR DY‏ ניט שעהן. פארשטעה איד ניט פאר װאָס עס פּאסט ניט אוז אי ווייס ניט צי דארף איך פאַלגען רעם חהן YT WIS‏ מאמען. קענט איחר מיר דאס זאָגען, דר. קיאָרמאן מיניע ל. געוויס קען איך אייך דאָס זאָגען. איך קען אייך אַנגעבען עטליכע דיזאַנם פאר וואַס דאָם פּאסט ניט, הגם איך וויים ניט צי דאָס זיינען דיזעלביגע ריזאַנם וועלכע אייער מאמע האַט אין זינען. א יונגער מאן און א יינגע מיידעל, חתן-כלה, קומען זיך צוזאמען פאר זיין אוועקפאָהרען, איז מען, ס'פארשטעהט זיך, צערטליך איינער צום אנדערען. דעם חתן'ס עלטערען זיינען אין שוהל, דער חתן איז אויך אין שוהל. דאַך נעהמט מען זיך צייט צו כאפֿען א שפּאציער מיט דער כלח. דעם חתן וועט ניט ליגען דער מחזור אין קאָפּ. די עלטערען וועלען אפשר קוקען קרום אויף דעם. אין אזא הייליגען טאָג זוכט מען ניט פארגעניגענס. אויך איז שעהנער פאר א טאַכטער צו בלייבען יום כפֿור מיט איהרע עלטערען. י מיר שיינט, IR‏ אייער מוטער איז גערעכט. 83 YT‏ חתונה וועט פיהר פאלגען אייעג מאן. דערגייל פאָלגט דער מאמען. זי פארשטעהט. OCTOBER 13, 1929,

Page 8

SUNDAY, י װאָס. E. A\> 3 A 5‏ וועלט -ל i YR VINY‏ -י; AL e ey W‏ ביים גלעועל געפעט מען א סדגוטע פריינר די וועקט זאַגט אייך או עס איז ניטאָ קיין פייבע דע. געשמאקערע טהעע די באדיהסטע e e e טעטלי‎ יס העע שטעלט צופרירען מבינים‎ “l;" 2 א 2 g N‏ \ךְ\?“/ ש

י -dF\‏ 3 g‏ יֶ B N‏ 3( Lt Sy י יןיוֶ, ת,ךְ,' N ;l;;\:‏ א. 1 Y‏ 5י א יֶףבּ;”’-יּיּבֿ א י י 3( ט י י. 3 נֵּיֶ“ \קַשֵׁ”פָּ י.רֶ\מיִ־יֵ־יֵיְ,,\י, שַׁךְיָּיָּצֶ' יֶ בריינגט אויעדע קרומים א מיט דער איינציגער חי. ן 4 רעקטער לינוע פון ךיֹ "צרֹנ ךָוִוִיױרא -ע י.ײהע ,רס 1 עיפארט י רעם ענלת נלֶשׁ פון ט 1 שללפען NP 1Y W 11D N‏ י נעקסטע שיז גצחט אס פין גיו יאיס e‏ 9 ילס 8 ע עפטאניא אַקט. 26 ל ו,יי פאלאַניא 73. 16§ A‏ אס עסטאַנא N 3‏ 30 א נרויכע שיפען טיט סעחנע קעבינס כשר'ע שפייו מעסיגע רייטס 3 אויסגעצאלט אי רילפטם. מאני אירלרס.. קויבלל, אַרעז רייריא 1 אַמעריקאַנער דאַלאַרס אין אַלע טיילען פון אײראַפּא לָ גגהט אונוערע אַגענטען אַרער א ע BALTIC AMERICA א. A LINE‏ חB6Bזם 68פו88 8 א L NEW YORK 2‏ ךְחֹבֹ'ס'"וִטוְחְ/’אווא'.’”/’ {\יֶי I e el‏ =0 ייִייּי־גָ\י דער געזינעסטער זומערדיגער ס י= י ל פ געטראנק איז T TN‏ י ס יל געשמאק ווען איחדר שטיקט אווער דיישט מיט פערזימיליקאק. דו קוקטוווירטע מייך, האט אוחר הנאח פון יערען זיפ. קריגט נאחחונג און האלט די כיסטעטע איז ארדנונג. איהר קריגט פערדמיהדלאה. ביי פאונטעינס, אין רעכטאַדאנטם. שעפויעלד סטארס און דיחך יטעפיעלד דרייווערס. ערב יום כפּור צו ליבט-בענשען O‏ 0) 4 A

=N\‏ 4( /בֿ#יִ־יֵנֶ וֶ\/וַ א\\ ייַּ*יֶ)( /l' O /,,’u‏ W‏ א 7 et 2\ \'\\/—J’f\,,‘‏ 4" N‏ יַק/אֻיוִ O‏ א e e S‏ כבאמאאא עעעעכ -י Ye‏ PR AT S AR‏ ךְיִּרִ:יגּ\ O‏ ךְיַּי פַּ ן וֶ:“;\פֿֿקַוֹ\\ יֵשִׁ ,_: é‏ )א|' N e t A‏ -י -י פ י= קיי ט י זְ\/ ך,(;ךָוְ/ פֿֿ/י .__—-:__:__._.__’_\_:’_\\\:z___ _____’::,__——.—,————-d—‏ י il‏ 22 בֶ/ 4 ,',{'l‏ גֵיַּץ\'\\/( ייְי.'נ\י ךְיָּ 2 5 חח A א וֶךְיֹ\יֶ;' 2 ע.. 1 -י .י\בֿוְ:יִ\}יֶךְי ער יכ י י \ישְׁשָ Nz‏ (מֵ־אֹיַּ“ןלֵכַ \‘%—4£<i‘—,;2{,4) 3 E\}:?,l’*;‘‏ %4‘{,' ן b‏ 324( ע T O ZAWN‏ .\\י%/’ 2 כּדְּ\ ח י ש N‏ י. O A‏ רֹ(פָבֶּבֹיּךְ“רֹיִזֶיִבָּ'י 7 \אל :Q. Y=L,‏ =G bl 7 7o‏ ,;q)\\_ WIS T‏ LT :fré.\f\{\ =7‏ 5 .4/:.‘";;‘_? ff/ /;7//‏ i‏ \\;;כֵ#’-ךְיֶזְיָךְייֵ.וֶיֹיֶ\ l“‏ /יעֹ;בָּ;פַּי.-.יִ.יּיּ- I‏ נעצייכענט פון י. קעללער כפּעציעל פאֲאִדרװרי וואשבוירו'קראַסבי קאַמפאני, פֿראַדוצירערס פין באַר-יהפמטען .גאַלרימעדא? קידיאויכפּיובירטער מסעחל" R DEN‏ האט אַלע כאַל? גע" וואונשען צו האָבען כרי צו פֿאַרי זיכערען זיד מיט געראטענע נעבעקס פאר שבתים, ימים טובים. אוז אַ גאַלץ יאֲהר. DR YT ציואנצינסטער קאפּיטע די ענטרעקונג פון שרעק DN‏ פהר. באהאלטען אין יענעם. פארשלאסענעם |אוז פארזיענעלטען צימער האט געעפענט א גאנץ פריישע ענטוויקלונג אי דע \כאבצער געהיימניס, דאס איז געווען, ייי מען זאגט אויף דער מכח א פּרייטין. דיסקוטירענדיג די זאך מיט צוקער'ן, |נאכדעם י מיר. האָבען זיך בגנבה ארויסגעכאפּט פון דעם הויז, האָבען מיר {ביידע איינגעשטימט. אז דער טויטע מאז האט געמוזט. זיין אדער. איינער, |װאַס האָט זיך דאַרט באהאלטען, אדער ער איז געווען א מאן פוז זינען, און איז יִרארט געהאלטען געוואדען אונטער שׁלאַם און ריגעל. דער פאקט. אז די טיר איז געווען |פארריגעלט פוז דרויסען האָט פאר-י |שטארקט צוקער'ס מיינונג, אז דער מאז (איז דארט איינגעשפּארט געיוארען מיט {געוואלד. וועהרענד איך האָב געהאלטען, IR‏ דער כאן איז דארט פארשפּארט גע ווארען PO YD DM‏ איז איז נע :שטארבען פון הונגער. --נייץ, האַט צוקער געטענח'ט..--- |איך שטים אייז מיט אייך אין דערינען. צַעס איז נאנין קלאַהר, או מיסעס בליבענ קראנ"ן האט געוואוסט, דאס דער מאז איז דא איז צימער, אוז זי האט עס פועלייכט אראנזשירט די רום פאר איהם. עס איז דא דא באווייזע. אז מען חאַט איחם 13BN‏ געבראכט שפּויז צויטעניוייז און ער האָט אליין געקאכט פאר זיך די דאַז |זיגע שפּייזען. וואס ווייזט. אז ער איז |געוועז טהעטיג. מיין אידעע איז, או ער |האַט געקענט זיין עפעס א קרוב פין די. בלומענקראנצען. וועמענס שגעון די מיאז. |דאם כפֿומענקראנ'ן האָט געוואלט צוחיה |האלטען פון איהרע פחוינד און די איבע 'ריגע קרובים. אבער אזוי װי דער באן TN‏ מלוצים געשטארבען, איז זי געיוען (געצוואונגען צו פֿארישליסען און פאר ;זיגלען די טיר, מורא האַבענדיג פאר דע !עפענטליכקייט, ווען רער אמת DYN‏ ארויס. אמת. האב איך געואנט, דאָם איז געוועח:ליך א זעהר גהאטט /טהעאריע. אבער אויב זי. די DYDY‏ 152= :מענקראנץ. האָט געוואוסט דעם סיך. .חאט דאַך חוח אויך געיואוסט. אודאי, האַט צוקער געזאנט, זי. חוה, קען אונז זאגען אלעס אויב זיא וועט וועלען. עם איז אז עברה. וואס מען קען DY‏ דערקענען דעם טויטען מאנ'ס פּנים, g‏ --נאך אמאה?ל, איז עס ניט זאנדע-- |דערבאר, דאס מיר זאַלען האַבען געפונען אין דעם הויז פֿון די קארטלער יא, האַט צוקער געענטפערט, אנער יעצט אי עס ניצלאז צוּ אדוואנסירען אלערליי ווילדע טהעאריעז. מיר מוזען זיך האלטען מיט די פאקטען ANy‏ מיר ווילען זיין ערפאַלגרייד. מיר האבען היינטינע נאכט געמאכט געוויסע ענטדעקונגען, גענוג איבערראשענדע, און צוזאמען מיט דעם האָבען מיר אויפנעז דעקט דעם סוד, וואס מאדאם בלומענז קראנץ האט באהאלטען פון יעדען. יעצט ימוזען מיר זוכעןז צו ערפאהרעז דעם מאז יסווו, וואס האט זי געצוואוננען צו פאר זינלען די טיהר, וװוי אויך צו וויסען די אורזאכע, וואס איהר טאכטער. חוה, האַט געהאלטען יענעם ניפט צווישען איהרע זאכענישען, צוזאמען מיט די ביל דער פון די צוויי אומבאיואוסטע קרבנות. TR ואַלט וועלען וויסען I3RS MY‏ איז דאָס. זינט דער מאז איז געשטארבען אין יענעם צימער האָב איך גע זאגט, וואס פאר א שרעקליכען לעבען ער האט דאס געמוזט פיהרען פארשלאז סען דארט. קריענענריג ליכט אוז לופט (דורר א צובראַכענע שויב פון פענסטער. ער איז געוועז א געבילדעטער מענש. יאורטהיילענדיג פון די ביכער, וואס ער האָט נעהאט ביי זיך אין צימער. און ער איז געווען א לינגיויסט, א שפּראכעזיקענער אויד, האַט צוקע באטערקט, אורטהיילענדיג דו ביבער איז אנרערע שפּראכען, וואס זיינען דארט געווען אויסער ענגלישע. (פארטזעצונג פאַלגט) דער העכסטער קיואליטעט. ייעמענס נאַמען אוז באַריהטטקייט פאַלנען נאַך די ציוױיליזאַציע איבער דער נאנצער וועלֿט און איהר וועט נלַייך אויס" געפינען אַז איהר האט רא אַ מעהל? געפילט טיט אז עפּוש און א שלעכטע! נערוך פוז פֿארפוילטקייט, וואס האט ארויסגעזעצט פו; צימער ווען די טיר איז געעפענט נע.יויְךָעז. פון דעם שרעק, וואס האט מיך ארוכגעכאפּט די עקעלהאפטע בילד אינוועניג איז דאס ליכט. וואס איך האב געהאלטען אין האנד, ארויסנעפא לען פוז מיינע ציטערדיגע מינגער און איז אויסגעלאשען געווארען. לאנגזאם ביז איך צו זיך געקומען. איך האַב גענומען א ליכט פון דעם היימישען דעטעקטיווס האנד. און איך ביז אריינ געגאנגען איז צימער אריין, עס איז ניט געווען קיין גרויסער צי מער. די לאדענס זיינעןז געווען איגעווע ניג פארמאכט און פארשרויפט מיט איי זערנע ריגלען. אין מיטעז צימער איז גע שטאנען א פיערעקינער טיש. באדעקט מיט שטויב. עטײיכע פּשוט'ע ביינקלאדר זיינען גע'טטאנען ארום טיש. אין דעט לעדיגען אייוועלע. פארזשאווערט אוז באדעקט מיט שטויב. איז געשטאנען א קעסעקע איון עטליכע טעפּ, וועהרענד אויף א זייטיגען טישעל זיינען געשטא נען א פאר גײַעזער און שאלען, ביים וואגט איז איין זייט איז געשטא נען אז אלט בעט. ליגענדיג אויף'ז בעט. האלב צוגעדעקט מיט א שמוצינען בלאנ קעט, איז געווען א פונור, וואס איז אמאחה געווען א מענשליכע. אבער וואס איז יעצט געווען די בייד פוז א שרעקלֿו WD‏ עקעלהאפטער. מירא'דיגער סטראז שודלא, אז אפילו אינספּעקטאַר צוקער, װאָס האָט זיך שוין אָנגעזעהן שרעקענס בילרער גענוג אין זיין לעכען, האט זיר צוריקגעצוינען אויס שרעק און האָט צו געלעגט זייז נאזדטיכעל צו דער גאז. די געזיכטסצוגע זיינען ניט געווען צום דערקענען. מעז האט ניט געקענט וויסעז \יּ;יי דאָס איז א מאן צי א פֿרויענצימער, אבער פוז די קורצע האר האט עס אויס ןבעיִויזעז צו זייז א מאז. אייז איעם האט אראפּגעהאנגען הילפלאז. פארשרומפּען אוז פארפוילט, וועהרענד אויף'ן פלאר, זעהר נאהענט צום ארעם, זיינען געלענען די צובראַכענע טשערעפעם פון א "קאס" אדער גלאז, וואס איז אױינענשיינלֿיך ארויסגעפאלען פוז דעם טויטען מאנ'ס האנר ביים אויסגעהן, דאס איז IR‏ אנדערער קונקעפֿ- מונקעל! האט צוקער אויסגערופען מיט א הייזערינען קול, איך וואלט וועלֿען וויסען PN‏ דאס איז. עס שיינט פון די טעפּ אוז איבעריגע כלים. אז ער איז געווען איינגעשפּארט היע-ר אלַם ארעסטאנט---א חולה אדער אזו' א קרי כערל. פולייכט אומפעחיג צי העלפען זיך זעלבסט. אוינענשיינליך. האבעןז דוא באריענער ניט געוואוסט גארניט וועגעז איהם, וויי? ער אליין האט געקאכט פאר זיר עסען. פעזסיו לאמיר ארויסגעהן PN‏ קארידאר צו אטעמען. רי פֿארפּעס טעטע לופט היער LYY DR‏ צו פארניפ טען אונז האלב דערשטיקטע זיינען מיר אלע דריי ארויסגעגאנגען און האָבעןז דיסקי טירט די איבערראשענדע סיטואציאז בשעת מיר האַבען איינגעאטעהמט פרייע. ריינע לופט. TN‏ האָב זיי געגעבען סיגארעטס אוז מיר האַבען אלע דריי פאררויכערט. דאן נאך א קורצער וויילע האַבעןז מיר זיך אומגעקעהרט אין צימער און מיר האָבען געענדינט די אונטערזיכינג. איך האָכ פארמטאכט און פארשלאסען די טיחר. צוקער האָט ארויסגענומען א שטיק דראט פון א שלאהיצימער. האט צוריק פארריגעל?ט די ריגלען, אוןז צו שמעלצענריג דאס שטיקעל בליי איז דעם קיטשעןניפייער, האָט ער צוריק גע מאכט דעם זיעגעל? מיט'ז מאשיז אויף אזא אופן, אז קיינער האָט ניט געקענט דערקענען. דאַס מען האַט אפילו אנגע ריהרט דעם זיענעל אויף דער טיר. ווירקליך, אונזער באנאכטיגער זובען איז געווען זעהר ערפאַלגרייך. וואס עס וועט ווייטער פּאסירען האב איך מורא געהאט צו דיינקע!. אלעס איז געוועז אזוי מיסטריעז, אזוי. ערשטוינענד אוז שרעקליך. דאס TR‏ 193 געווען צושראַקען און כמעט וילד פוז שרעק. ————_— בער אַרבייט. Ms‏ צו איבערציינען זיך באַקט אייערע יומינפּור חלות היינטינס יאַהר מיט גאָלד מעדאל .קיב-אויס פּרובירטער" מעהל, רער מעה? פוו' JEWISH MORNING JOURNAL טעז בסוד. האָב איך באטערקט. אויםי גערעגט איז רערשראקען פון רער יעצ טער אויפרעקונג. -ח יא. האט צוקער געענטפערט, אום יערען פּרייז מוזען מיר וויסען וואס איז דיעזען צילער טחוט זיך פ אבער ווי אזוי האב איך גע. פרענט, מיר קענען דאד ניט איינברע-. כעז. וואס טהוט מען מיט דעם זיעגעל), צוקער האַט געשוויגען. נאר ער אין! געשטאנען און האָט געקנייטשט דעם: שטערען. זייז פּנים איז געווען פארוואם- קענט א וויילע. דאן האט ער נאך אמאףפ! עקזאמענירט דעם זינעל גענוי. ער איז! געשטאנע! באוועגונגסילאז און האָט גע- |קוקט צו דער טיהר א נאנצע מינוט. דאז. וְהאט ער זיך געווענדעט צו דעם היימי-ן שען רעטעקטיוו און האָט געזאנט: איך געה ארונטער פאר א פאר מינן ןטעז. ריהרט ניט אז די טיהר ביז וואנעט' איך װעל? מיך אומקערען. I‏ מיר האכען זיך אוועקגעזעצט אויף'ן! לאנגען באנק איז קארידאר אוז געזעסען }אז ערך פון א פיערטע? שטונדע, איז פארלויף פוז וועלכען מיר האבען גע הערט ווי צוקער האט זיך דארט אונטען געפּארעט מיט עפּעס. ענדליך איז צוקער צוריקגעקומען מיט IR‏ אויסדרוק פון צופריערעגחייט אויף'ן פּנים. ער האָט געטראגען איז האנד עפּעס א כלי, וואס האָט אויסגעזעחן ווי א גרוי סע פארזשאיוערטע שער מיט חילצערנע הענטלאר. איך האָב געדיינקט אזוי. אז איך װעל עס דא ערגע'ץ געפינען, האט ער באמערקט אפּווישענדיג זיך דעם שוויים: פון פּנים. זיינע הענד און פּנים זיינעו| געווען שווארין װי איינער, וואס קריכט| ארום איז קעלער. אט דאס איז דאס דער זיגעל! אויפעפענענדיג זיין צווייטע האנר. האט ער אונז געוויזען או אלטען ו“.עֹפעי”:ן אוז דאַ ליגט א שטיקעל בליי אדער עפּעס. וואס איַז אזוי 113 113 1953 אדער ציען. 4 איך האב גענומען דו זיגעל לאשי! פון איהם אוז האָב עס עקזאמעגירט. עס איזי געווען רויטליך פוז זשאווער. מען BN‏ עס ערגעין אוועקגעווארפען אין קעלער' אוז געלאזט דארט ליגען א לאנגע צייט. יעצט. האט צוקער געזאגט צו זיין העלפער, איך האַב אונטען גע-, מאכט א פייער אין קיטשען. וועז מיר, וועלעז האכען געענדיגט אונזער אונטער-, זוכונג אין צימער װועט דאס פייער זיין! גענוג גרויס מען זאל? קענען צושמעלצען DN‏ 153 דאן וילט איהר א פּנים איינברע-, v‏ טיהר האב איך אויסגע-' רופען. דער אינספּעקטאר האָט געשבֿייכעלט. אלס אנטװואַרט האָט ער ארויסגענומען א מעסער פון קעשענע און אפּגעשניטען דעם דראט פוז סקאבעל אוןז האַט עס צוז זאמען מיט דעם זיגעל אריינגעלעגט איז קעשענע. מיט אטעמלאַזער נייגיעררע האַבען. מיר געקוקט ווי צוקער האָט אויפגערוקט' די ריגלען. מיר זיינען געשטאנען אוו! געווארט. אבער Y PN‏ האט געוואלט! עמענען די טיהר האָט ער געפונען, אז זי איז נאר פארשלאסען. ער האַט שנעל גע נומע! דאס בינטעל? שליסלען און צום, נליק געפונען א נאד שלֿיסעל אוז דעם קומענדען מאמענט ברייט געעפענט אוז צופראלעט די דאַפּעלטע טיהר. קומענרען מאמענט האט צוקער'ס. עלעקטרישער לאמפּ פארגאסען דעם צי-! מער מיט ליכטיגקייט. אלע דריי זיינען! מיר צוריקגעטרעטען פון שרעק אוז 1 האַכען אלע דריי אויסגעשריען פון ער". שטוינונג אוז פון פּחד. אונזער ענטדע-. קונג איז ווירקליך געיועז ערשטוינענד. 1 די שרעקליכע ערשיינונג איז געוועז זעהר מורא'דיג טרויעריג, און אימה'ריג איבערשרעקענרד. אויף דער. שוועל. פון צימער ביז איך געשטאנען שטום. N‏ לשון, פארשטיינערט און ניט פעהיג צו באווענען זיך. די שרעקליכע בילד האט געמאכט מיינע האָר שטעהן קאפּויר. R‏ מיינע אויגען האט עס געשווינדעלט. אונזערע נאזלעכער זיינען געווען אנ- עס איז רייך אין גלוטען--דער קערז פּער אויפבויענדער עלעמענט וואָס איז אַזױ נויטיג אויפצוהאַ?טען דאס לעבען DR‏ צו ערזעצען די ענערגיע װאָס ווערט פאַרשװוענדעט אין אונזער טאַניטענלו דרער מאָרגען זשורנאל 8 SRR SR i ווה מלומענקראנץ‎ f א ראַטאן פון מאַרערנעם אידישען און אלגעמיינעם יֵיֹּן לעבען אין אמעריקא. העכסט איגטערעסאנט. סענסאציאַז נעל, שפאנענד און מערק ווירריג פוז אָנפאנג ביז עגרע I'‏ פון ןוֶוְב שווארצט אן (פאָרטזעצונג) שנעל האָבען מיר צוריקגעשטעלט אלע ארטיקלען PR‏ צימער אויף זייערע מּלע צער און מיר זיינען געגאנגען צו דער טיר פוז לעצטען צימער איז דעם קארי דאר. אזא! וואס איז דאס האט דער אינספּעקטאַר אויסגעשריען צוקו מענדיג צו דער טיהר. מיר האבען זיך צוגעקוקט צו דער טיר פוז צימער. ביים שיין פון ליכט פון לאמ טערנע האבען מיר געזעהן, אז די מיהר איז געווען א דאפּעלטע. איבער דער טיחר איז געווען א לאנגער שטאהלענער ריגעל. געפּיינטעט מיט דעם איינענעם קאליר T M‏ טיהר, אזוי, אז מען זאל ניט קענען באמערקען פון ערשטען קוק סיידען או מען וועט זיך גוט צוקוקע!. דער ריגעל? איז געווע; שטארק באפעס טיגט, ---דאָס איז זעהר אויפפאלענד. האט צוקער געזאגט, אנבייגענדיג זיך צו אונ טערזוכען "עפּעס", קוקט! עס איז פאר'חתט'עט איך האָב מיך אנגעבויגען לעבען דעם אינספּעקטאַך. איך האָב געזעהן, אז דער ריגע? איז באשטאגען פוז דריי טחיילען. |דריי רינלען איבער דער נאנצער טיהר. ’אײנער פון די ריגלֿען איז געוועז צוגע קאוועט מיט א דיקען דראט צו די סקאבלעס. ביידע עקען פוז דעם דראט זיינעז געווען צוגעקאוועט צוזאמען דורר ןא קייל?עכדיגען זיגעל פון צושטאלצענעם [בבֿיי אזוי גרויס וװוי א "קוואטער". דורר דעם האבעז זיך די ריגלעז גיט געקענט רוקען. אויסערגעוועהנליך! האב איך אויסגערופען אטעמלאז, בשעת מיר זיי נען אלע געשטאנען און זיך געחירושט צו וויסען וואס קען זיין אינעוועניג באהאל?- טען. אז מיר וועלען צושניידען דעם דראט וועט מען באלר וויסען, אז אימי צער איז דא געווען, האָב איךר גע שוידערט און געזאגט. PN‏ ווייסט וואס דארט אינעוועניג איז דא אפשר א חיח. אפטר א באַמכע. אפשר דינא מיט, אפשר א שד גאט ווייסט וואס זֶראִרט איז אבער צוקער. וואס האָט נאך אלץ עק |זאמענירט דעם זינעל? זעהר גענוי, האַט געשמייכעלט און האָט ענדליך אויסגע רופען, יוייזענדיג מיט'ן פינגער אויף'ן -."L‘;'X‘;‏ זעהט איהר די צוויי בוכשטאבע!, א "ריש" אוז א "מם", אויף דעם זיגעל? י יא. האָב איך געענטפערט נאר יּאייִיך ציטערענדיג פון שרעק, וואס |דיינקט איהר ווייזען זיי די צֵיויי וֹבוכ’::טאבעזִ זיי זאגען אונז װוי אזוי דיעזער ךָזיגעיֹ. איז געמאכט געווארען, האָט ער געענטפערט. דיעזע ראשי-תיבות, דאס הייסט, די צוויי בוכשטאכע!. וואס יעדער בוכשטאב איז דער אַנהױיב פוו א וװואַרט, שטעחן פאר צוויי לאטיינישע וֹװערטער 1 "רעטע מעריטעראנע", און די מאשין. מיט וועלכער דער זיגעל? איז גע מאכט געווארען. DR‏ איינע פוו יענע מאז שינען. װואָס ווערען גענוצט אין יערע איטאליענישע נאהן סטאציאז צו פאר זיגלען סחורות אוז געפּעק פון פּאסאזשי רען. דער זיגע? איז געמאכט געווארען דורך איינעם. וואס ווייסט ווי אזוי צו נו צעז דעם אינסטרומענט, עס מוז זיין עפּעס איז דעם צימער, וואס די מיסעס בלומענקראנץ ווי? האל- 5 א יום-טוב און א תענית טראַץ דעם װאַס יום כפּור איז דער וויכטיגסטער חענית אין יאַהר, אי עס אָבער אויף אַ יוםיטוב, אַ פֿייערטאג, אוז אַהיבש ביסע? פון נארמאַלען לע בען אוז תענונים זיינען ערלויבט בעז פאר אוז נאר דעם גרויסען טאג אין יאַהר. און דאַ איז וואו דער טאלאַנט בּװךָ דער אידישער באַלעבאַסטע ווערט אויספּרובירט אויפ'ן העכסטען נראַר. וועג די טראַדיציאַנגעלע יוםיטוב'רינע מאכלים פֿאַר ערב יומיכפּור און מוצאי יוםיכמּור דאַרפען באזאַרנט ווערען. פון די לייטעריחלות ביז די געשטאַקע טייג N‏ װאַסערע טהייערע געלעגענחיי טען די פערוואַ?טערין פון קיך קען האָ- בען אַרױסצואוייזען איהר פעהיגקייט אוז געשיקטקייט אין באַקען אוז קאָכען! אוז דא איז וואג גאַלד מעדאל -קיךיאויספּרובירטער" מ ע חל קומט אַריין DOR‏ אַ נרויסע הילף צו דער אי דישער נאַלענאָסטע צו ערפיעלען איהרע הױיזװוירטשאַפּטליכע פליכטען מיט אויסצייכנונג. גאָלד מעדאל קיףיאױספּרוביך טער מ ע חל וװערט געמאַהלען פון רער גרעסטער מעהליפּראַדוצירעגרע פירמע אין דער וועלט און איז דער רעזולטאַט פון פיעלע יאהרען עקספּערט אויספאַרשונגס אַרבייט פון דאָס אויס קלייבען פונ'ם ווייץ ביז צום שנעע ווייסען סאַמעטיגלאטען מעחהל. און אום צו מאַכען דאַבעליזיכער אַז דער מעחל באַזיצט די נויטינע מעלות װאָס גאַראַנטירען פאָלקאַמענע געבעקס צו יעדער צייט, געהט יעדער טראַנס פּארט פון גאָלד מעדאל -קיריאויס פּרובירטער" מעהל אונטער מיעלע פּראָבען אין אַ רעגעלער היימישער קיך וואָם געפינט זִיר איז דער מיה?, און וואו די ערפאַלגרייכבע רעזולטאַטען פון דעם מעהל VWM‏ אױספּרובירט און נאַשטעטיגט דורף ווירקליכען באקען. 1 וויכטיגסטע מעלות וואס מאַכ גאָלד מעדאל װק'ךָ־אױספּחבירםעויַּ'זֶ מעהל הױפּטזעכליך צוגעפּאַסט פאַך ךי איךישע הײם זװבעךְ עס איז :קיריאויספּרובירט" עס איז שנעע-ווייס, געהט אויף גרינג, און מאַכט אז די נעבעקס זאַלען זיין שעהן איז אויסזעהן און געשמאַק אין טעם. עס נעהמט אַרין אַ סד װאַסער און איז דעריבער זעהר שפּאַרעװודיג. מפטיר יונה (פארטזעצונג פוז זייטע 7) שלינגט דער גרויסער פיש דעם שוואכען נביא איין. אוז אין -י געדערים פון"ם פיש זיצט דער נביא און זעהט: אונגערעכטוג קייט, רישעות. פאל?שקייט, איז'ם הארצעז פוז'ם ים דאָס זעלכע וואַס איז'ם הארצעז פון דער יבשה. און שטיל... אזוי איז דאס. אזוי דארף זיין, את פּראַז טעסטירט ניט, מען מאַחנט ניט. רויב, נזילה, שטארקע רויבען, שוואכע ווערען גערויבט. אוואו איז גערעכטיג קייט שרייט ער פון די געדערים פון פיש, רופט צום גערעכטען גאַט. שרייט אוז רופט. עס ברענט איז איהם די פייער דיגע ווערטער איןז די טיעפע וואסערען... ווארפט דער פיש ארויס יונה'ןז אויף דער טריקעניש. רוהיג איז גײַועז אין ים און שטי?. קומט ער, W‏ 9 פענדער אנטלויפענדער נביא פוז די אי דען אוז שרייט k% אוז גאטעס וװאָרט איז געווען נאַך אמאל צו יונה'ן אוז זאָגט צו איהם שטעה אויף אוז געה קיין נינוה. YD)‏ שׁטאַדט, און רוף צו איחר יענע רופונג, װאַס איך רעדט צו דיה, אוז יונה געהט אוז רערט אוז גאטעס ווערטער פלאמע!. און יונה רופט און יונה שרייט אויף די רויב און אומרעכט, וועלכע די מענשען בעגעהען. אוז עס געשעהט דער הערשער פאלט פון זיי; גאַלדע נעם טראַהז אוז איז ערד און R‏ וואל גערט זיד זיין פֿורפּורנער מאנטעל, אוז עס ברעכען די העלפאנט ביינערנע שטו בען, אוןז די הויכע טורעמס אוז ביז רי װאַלֿקעגס גרייכענדע פּאלאצען. אוז עס ברעכעו זיך איז די ים'ען די שיפען פוז תרשיש און פֿערלוירען געהען אלע רייכטחיטער אוז פעבניכטעט ווערען אל?ע קאָסטבארקייטען. און אױסגעוואַר צעלט ווערען די צעדערען אוים'ן לבנון אוז די דעמבעס אין בשן אוז די בוקסען בוימער וואלנערען זיך איז שטויב. אוז עס פאלען הויכע בערג, און פעל זען קראכען צו דער ערד אוז צארטע D‏ פינקלענדע איידעלשטיינער י זאמד וואלגערעז זיי זיך מיט דו קִיזעלֿ- שטיינער אוז מיט קרייד קערנער. אוז נידריגע ווערען הויד. אוז הויכע ווערען נידעריג, און שפ? ווערען דו חא". רען, אוז די קנעכט ווערען דערחויבען. וֶ אוו די קופּערגע קייטען זיינען צורי סען, און די אייזערנע גראטעס זײנעז} צובראַכעז אוו ניטא מעהר קיין הארען אויף דער וועלט, און עס דיענט ביטן מעהר א מענש ביי א מענשען זייַן ברו דער, זיין ביין פון זיין ביין, זיין פיֹ,ײו’טן פוז זייז פלייש. א אוז דער ים כוואליעט זיד נאַךּ. ברויזט: פאר'ז איינשטילען זיך. 1 דער "מענשע!דשיה" וואקעלט זיך נאַר. אוז אויף דעם דאזיגעז מענשען שיף! אויף די וואלען פוןז דעם אונטערגעגאנ-! גענעם אַדער אונטערגעחענדען "תרד; שיש", וואַס איז אין ים, ווארפט זיד, LR R T‏ דערשראקען שטעהען די מענטען אויףן דעם דעק פון שִׁיף אוז ביים סאמע ראנד| פוז'ם שיף האלטען זיי א מענשען, הכי־ן העו אויף זייערע קנוה מיט פערגלייזטע! אויגעז צום איז'ם אל?טען אין אויסיֹ.יי־\ טערען זיךר הימעל, אוז רופען גאַט. האר פון דער וועלט טוה אויף אונז ניט די אומזיסט פערנאסענע בלוט אֵט פון דעם דאזינען מענטעל, מיר פערשטעהען איהם ניט. מיר האבען איהם ניט פערשטאנעז אוז זיי וואר VP ID‏ אין ים אריי... יונת איז א נביא פוז גאט. עברי אנמי. האָט ער געזאָגט צו זי, ענטפערענדיג אייף אלע זייערע פראגע!. וונה איז א איד, יונה איז א נביא, יונה לויפט צו גאָט, יונה אנטלויפט פון נאַט סיי ווען ער לויפט, סיי ווען ער אנטלויפט איז ער א איד א נביא, אוז מענשען פערשטעהען איהם ניט און ווארפען איהם אין ים, סיי ווען זיי זיינען שלעכט. IR‏ אנטלויפעןז פוז גאט, סיי וועז זיי זיינען נוט אוז לויפען צו גאָט. עס איז די אל?טע, אלטע הפטורח פוו יונה... ק‎ (YYI שטרעזעטאן"ס טויט און א ך ךָ י יראָפעאישע פאָליטיק (פארטזעצונג פון זייטע 4)...-.. רען צו בודאפּעסט, בעווייזט, אז ער האלט די פעראיינינונג פוז דייטשלאנר um‘‏ עסטרייך פאר אונפערמיידליך, און S‏ זיר זִיכֶערעןז גענען א דייטשיאונגא רישע קאאליציע נענען טשעכיע. ס'איז נישטא קיין ספק. אז זיינע ערווארטונגען זיינען בערעכטיגט. נאטירליך זיינען אין דייטשלאנר פארהאן פיעלע אנהענגער פוז א דייטש רוסישער פריינדשאפט געגען דער אמא-| ליגער אנטאט. אבער ב? זמן רוםלֹא:ריֹ בלֿייבט סאוועטיש און דייטשלאנר קאז פּיטאליסטיש קאן די דאַזיגע פֿריינד שאפט ווייט נישט געחן. מיט איין ווארט. שטרעזעמאז'ס טויט וועט נישט בייטען די גרונדיליניען פוז דייטשער "אייראפּאיפּאַליטיק" וועלכע ער האט אוועקגעלעגט. \ן חידה חציי רטט, חיל ומורא, חציי שמחה, גי? ואורח. אם בפּעלים מנתהכוסי עולה, תאמר אלי: "חפּלי" וְאפּלֹה. חהתז ראשי ונמסו אסוריך, חכ? מותה, אין מעצור לפניך. ואם שייך ל?נוף ראשון אני, מימיז 'פיטני' אהיח, משמאל 'סגגי'. ואם נם את רגלי תגרע, "הוי. ספסר ומזמר!" תשוע. במגה ירחים אבוא במאזנים ובמדה, טי אני הפך והפך ומצא החידה. הלל מלאכאַווסקי, 0 קעראָ? סט., ברוקלין. דער פּהרין צו דער חוֹדה פון משׁה אהרן באָראָכאָיו, אין ''מאָרגען זשורנאל" פין 9טען סעפּטעמבער, בעדויט: אלול, 55 די פאָלגענדע האַבען געטראָפען: משח ווזינשטיין, צבי קאלער, פילא., אהרן זאב ראבינאַָוויץ, רעוו. שמחה סונגער, וואוסטער, יצחק נוכמאן, אברהם שארף, א. אסינאָיוסקי, יומוקא, טוביה סיימאָן, יאָסעל שיוארצי בארג, שלמח מאקראנסקי, פאסייק, ש. פריד מאן, נוארק, אשר פישמאן, מ. מובעל, רעוו. שלמת קאָהן, ניו-חייווען, ברוך שטערן, ברוך בערגער, זאב מינקין, וויליאמססּאָרט, א. טורעצקי, דאַרטשעסטער, אפרתי, יהיאל מוכל שעפפער, שמואל כהן, וצחק שניידער, מרדכי נתן פרידמאן, אלועזר מילער, סםקע נעקטעדי, מאָרים פריינק, רעוו. גרשון קיש, הוב זוסף שאולזאַחן, דוד גאָלדבערג, צבי הירש פוידטאן, אברהם קאבאקאָוו, רעוו. אפרים דוד רובינשטיין, וואוסטער, אשר איי בעלטאָן, נוארק, רעוו. א. גערבער, פּיטסבורגּ,ן און יחזקאל שרגא כהנא, נוארק. 6טער קאפיטעל זי ווי? א פֿאָדים אין דרייען פלאָרענציא אנדזשעלינא. די בעליעב טע איטאליענערקע נעבאך, בעוואוינט א |שעהנע הויז וואוהין עס קומען אריין ידי ערגסטע אויסוואורפען פון איהר |ראסע. זי איז וויפיעל? מאָל זייער עצה |געבערקע אין זייערע פערברעכערישע !בעשעפטען און קויפט אָפט אָפּ זייערע גנבות און גזלות. איהר הויז, וואו זי וואוינט איז אן "אנשטענדיגע", דארט טאָרען ניט. אריינקומען איהרע "בארדערקעס" וואס זי האלט אויף אין א בעזונדערע וואוי נונג א פאר גאסען ווייטער, און דא אין הויז געפינט זי זיך בלויז געוויסע שטונ דען אין טאָג. די איבעריגע צייט פער בריינגט זי אין יענעם הויז און איז די |באלעבאסטע און די אויפועהערין איך |כער איהרע "באררערקעם", וואס ווערען וכםדר בעזוכט פון אלערליי מענער, גע 'וועחנליך אלטע קונדען, וואס אָפּטמאָל |בריינגען זיי צו נייע פון זייערע פריינד, {אװ די שפע פערגרעסערט זיך פון טאָג צו טאָג. 1 אנדזשעלינא. די "הויז" ווירטהין, איז ישטרענג פארזיכטיג מיט נייע קאָסטיז ווַכי,ער, וויי? די גאנצע זאך איז איצט א |פערבאָטענע ביונ;עס אין ניו יארק אזוי oy‏ מונשיין און קארטעווניעס. און צווישען איהרע קאָסטימער קען ןזי א שעהן ביסעל אידען. וואס זי האט (באלד פון אַנהױיב זיי דערקענט דורך זֶױיערע בערר און בערדלעך, און מיט זיי פוהלט זי זיך פיעל זיכערער ווי מיט (אלע אנרערע פון איהרע קונרען, ווייל /קיינער פון זיי איז נאָך אין איהר "הויז" ניט געקומען א שכור'ער און קיינער פון האָט איהר נאָך ניט אָפּגעשמיעלט יקיין MY LIVORTINDD‏ עס האָט אסך /מאָל שוין געטראפען מיט איהרע נוי'- |אישע קונדען, ווי פארזיכטיג זי איז מיט *זיי ניט געווען ביים ערשטען אויפנעה מען. געפינט זי זיך איצט אין איחר קא בינעט פון איהר "הויז" אויף דער |זעקסטער עוועגיו מיט איינער פון איהרע "באררערקעס" א געוויסער מארזשארי, וואס שפּורען פון איהר פריהעריגער (שעהנקייט זעהען זיך נאָך אויף איהר |צוגעפארבטען פּנים, און זיי פיהרען אן אינטימען געשפּרעך. ה פערשטעחסטו מיך. מאררזשערי, זאָנט צו איהר אנדזשעלינא פאר (אונזער רייכען קונד לוינט זיך, אז BN‏ דער נאסען-ירויבער זאָ?ל פארשיקט וועז רען אויף עטליכע יאהר... דו קענסט דא IT‏ רויכע שארלעטאנעם, אז וויפיעל זיי (צוחולטעווען ניט מיט אלערליי. פרויען, דאך פערליעבען זיי זיך אין איינער, און וואס מעהר די איינע זאָל זיי ניט אַפּשטױסען אלץ מעחר קריכען זיי צו איהר... מיט'ן שארלעטאן אראָלף קליין איז אויך אזוי... וװוי איך פארשטעה, איז ער פערליעבט אין דער מיירעל, וואס ליעבט דעם יונגען נאסען-רויבער, וויל ער איהם בעגראבען אויף עטליכע יאהר און לאָזט זיך קאָסטען א שעהן ביסעל. זטערי זמאראָגטצ"ואזמ מ מלד נםטם דאס איז ביי מיר קיין נויעס ניט רופט זיך אַ מארשערי ער אליין האט עם אָפענהערציג מיר רערצעהלט. ער האָט נמיר אוי ךגעזאָגט, אז ער ריכט זיך ניט דאס יענע מיידעל זאָ? ווען עס איז איהם שענקען איהר ליעבע, און דע AN‏ טאקע ווי? ער מיט איהר זיך אָפּרעכענען און שטעמפּלען איהר געז ליעבטען פאר א רויבער... א סקאנדאל, זאָג איך אייך, וואיאַלא נאָר ביי אזעלכע סקאנראלען קעז ינען אונזערע מענשען אָפּיֶעקען א ביינ דעל? זאַנט צו איהר אנרזשעלינא, וואם דא אין "הויז" רופט מען איהר (מיט'ן "הויז"ינאָמען זואיאַלא לאמיך פריהער פארטיג ווערען מיט'ן נאסען |רויבער האָב איך אין זינען א ניועם |סקאנראל, וואס וועט זיך גוט בעצאָהלען. אָבער וואס האָב א'ך דערפון פרעגט איחר מארדזשערי אלץ טחוט. |איהר פאר זיך אָבער ניט פאר אנדערע....| 1 דו האַסט א טעות, מארדזשערי! אָט וועלען דורף'ן פּראצעס צוויי פון מיינע לאנדסלייט מאכען שעהנע עטליכע /הונרערט דאַלאר... זיי וועלען אויפטרע טען אלס עדות, וואס האַבען צוגעזעהן N‏ דער רויבער האָט ארויסגעריסען דעם פּאקעטיבוק פון מיין האנד און איבער ךָגעעגבעז אן אנרערען, און דיר װוע? איך אויך אריינציהען אין דעס, אז דו זאָלסט אויך דערביי מאכען עטליכע חונדערט דאָלאר.. איחר פארגינט, וואיאלא. אז אייער א מיירעל זאָ? ביי אייך מאכען עטליכע הונדערט דאָלאר מיט אמאַל מיר דאכט אז דו קענסט מיר N3‏ ניט פאר אזא שלעכטע פאר קיין גוטע קען איך אייך אויך ניט אָבער זאָגט, מאדאם וואיאלא, ווי אזוי קען איך ביי אייך מאכען זיי טינע עטליכע הונדערט דאָלאר 4 פארשמעחסטו מיך דערנידע-, ריגט וואיאָלא איחר קו? די צוויי, עדות וואס איך האָב געגען איהם זיינען ביידע איטאליענער, און דאס קען ווערען אביסע?. אויפפאלענד ביים פּראצעס. אז אלע דריו די בערויבטע או זדי עדות זיינען אלע איטאליענער, און דעם אַנ געקלאַגטענ'ס אדוואקאט וועט שרייען, אז דאס איז א פארש:וערונג, א "פריים אפ", איז זעהר גוט פאר דער זאך, ווי עם האָט מיר נעכטען דערךל?עהרט דער "אייגענטחימער", או א דריטע עדות'טע זאָל דערשיינען און אַנווייזען אויף'ן רויבער אין געריכט, אז ער האָט אויך פון איהר אטאָ? ארויסנעריסען איחר פּאקעט"בוק און איצט רערקענט זיא איחס.. (פארטזעצונג פאַלנט) נאָך יוראאפּ מיט קונאַרר יין (דורך שערבּורג אָרער סאַוטהעמפּטאָן) אִ\ףעניֵכפּיָךעיֶיֶיֶװייָקפיָּיֶיּיֶ”\וײויֶירן: י;ייזִ יובֶעעכַפּיװפי,'פּ. טיפען פאַרלאָזען ניז יאָרק יערען מיפּװואַך ייבערענגאַריאַ" װאִקװ’ט”נ’אִ" -מאורעטייניא"' Bסץ קלמַם מיקעפס אַהִין און צוריק נאָך 1 ךָיּ:יַּו יָּכיֶךְעזַ איֵוֶ יוְו\ נָּיָךיהוְייִר און ממע. אעק ט/ש T 2o‏ איל פריוועם ממע; אמט ר haa iit SR (I B‏ יָּו:וְ\ 1 J-:i:‘.fE\‘‏ זיך צו אירנענד וועלכפן קונאַרר איידושענס -י חי CUNARD LINE 288 2 sciwey, New York‏ רענולאַר שנעלע פראַכט סערוויס נאָך יפו און חיפח לעת תתחדש השנח חנני מברך את בני משפּחתי, ראשי וחברי אנודת הרבנים, חברי חמזרחים והדינים, כל בני עדתי, ראשי וחברי כל מוסםדות הצדקה והחינוך, ולכל עמנו בכלל, בברכת גמר חתימה טובה. חרכ דוכ אריח חכחהן לעווינטאל פילאדעלפיא, פא. OoCTOBER 13, 1929. חפּקרות א זאטעל. ן י. ן ן שפאגענרער ר אַ מ א ו גַּזֶ! 19 מאַרערגעם רעבטן ן! Jl‏ פון מ. מ. דאָליצקי וְךָןוְ (פארטזעצונג) ו א קלאפּ אויף'ן טיהר האָט זיינע פֿעצטע ווערטער איבערגעשלאַגען. l‏ עטהעל האָט געוואוסט אז א רייכער, בוטשער דארף אַנקומען איז זי אריין אין צווייטען צימער. 1 "הרב הנאון" ר' הערשעלע לעמבער גער. דק"ק לאָנדאָן" אליין האָט די טיהרl געעפענט און א הויכער אָפּגעפרעסעגער, נפש מיט א רויטען ברייטען פּנים, ווע-; מען עס איז גיכער אַנצונעהמען פאר או' איירישען פיראט האָט איבערגעטרעטעזוֶ צי שוועל. "בווך חבא האָט אידישלאר מיט א פרומע מינע אונזער "רב" איהםזְ אויפנענומען וואס מאכט איהר מר.; נולאשקין זעצט זיך אוועק אֵטוְיֹּ איז א שטוהל י נולאשקין האָט א קוק געטחאז אויף'ן, שטוה? מיט פערדאכט טאָמער ברעכט] ער זיך איין אונטער איהם, וויי? ער. האט געוואויגען אונבעשריען א שעהבעוַ פּאַר הונדערט פונט. זעצט זיך אויף'ן וויגדשטוהל האָט דער "רב הגאון" איהם אָנגעוױיזעז' וואס מאכט איחר י געהט LDy‏ מיסטער גולאשקין 2 עס געהט װי געשמירט, ראבאי, לימבערגער האָט נולאשקין זיםוַ איהם געענטמערט, רופט מיך לעמבערגער האט, דער "ראבאי" איחם פערריכט לומ-! בערגער ווייסט איהר דאך, מיסטער גון לאשקין, שמעקט אביסעל צו... א דאנה לעמבערגער לימבערגער, צו! אונזער עסק שאדט עס ניט נעווער! מאינר, ראבאי ביזנעס קען מען טהאז זוי! איחר זאַלט ניט הייסען, אבי די פאר ווערטער "הרב הנאון" זאָלֿען ניט ארונ"ן טערפאלען.... איהר ווייסט דאך, ראבאי,' אז אזוי װוי דער הינטעריחלק פון אז אַקם! איז דער עיקר, אזוי איז ביי א רב דער| פאַדער"חלק "הרב הגאוז" דער עיקר. איר. קען אייך איצט שוין אַנזאַגען די גוטע בשורח, אז איך האָב געסעטעלט מיט דרייסיג בוטשערס פון ניו יארק, אז איך זאָ? זיי צושטעלען די "בשר כשר" און אלץ וואס איך דארף אצינד איז אייער פּלאָמבע.... וויפיע? דאס וועט מיר קאָס-. טען האָט איהר מיר שוין יענעם טאֵכ“.זֶ געזאָגט. און איך בין "רעדי" אייך דאס. צו צאָהלען, און די "בשר כשר" קארטס. אין די פענסטער ווע? איך אויסשטעלען. אויף מיין רעכנונג... DRT איז אלעס א?דראיט מיסטער גולאשקין האָט דער "רב t":m:n‏ איהם געענטפערט אָבער 'R‏ עס כיט] א מורא. אז יענער בוטשער, וועמען איף, האָב אכויסגעגעבען הכשרים זאל ניט, "קיקען" און א קאָנקורענץ צווישען איין, ביירע SN‏ זיך ניט אנהויבען זייט איחר דאך גאָר א יאפֿֿרךְ ראבאי לימבערגער איהר פערשטעהט. אזוי ביזנעס M)‏ מיין שווארצער קאָטער! ווי פערשטעהט איחר ניט אז איך האב. יענעם בוטשער אריינגענומען איז טראסט אויף אונזער לשון הייסט עס אז ער איז געווארען מיין שותף נאָר TR‏ בין דער פּרעזירענט און די פלייש וװועט כאָטש זיין פון, געזונטע בהמות האָט דער "רב| הנאון" איהם א פרעג געטהאן. זייט איהר נאָך א מאָ? א יאָלדן ראבאי לימבערנער, און טאקע אויך א; בהמה. האָט מיר קיין פאריבע? ניט MY‏ ווייסט איהר עס ניט, אז קיין סראבקען בהמות לאָזט מען אין ניו יארק ניט| אריין דִי אלע בהמות וואס מען ל?אָזט! אריין, זיינען שוין באלד פון אנהויב! או כשר אנער פאר די יאלדען און| יאלדיכעס דארף מען א הכשר פון (N‏ רב נו, האָב איך אייך, ראכאי לימין בערגער, אויסגעקליבען, V3 TR DR‏ קומט פוז מיין טראסט צעהן מאָל אזוין מיעל װי פועל אן אנדער רב בעקומט, פון אנדערע בוטשארעם נו, גוט. איך בין צופריערען האָט "הרב הגאון" ר' הערשעלע זיך! אָנגערופען דרוקט אָפּ די קארדס,| בריינגט זיי צו מיר, װעל איף אויף יע"ן דערער בעזונדער אַנשרייבען מיין נאַמעךָגַּ און שטעמפּלען מיט מיין שטעמפּעל... איהר מוזט אָכער האָבען אייערען, א משניח אין שלאכט הויז, אָדעך אבֿייז; קומען פון יאִיצע (יוצא) וועגען, און אויפהיינגען פּלאָמבעס אויף די "זייט לאך"! האָט נולאשקיז זיך אָנגערומען R DOy‏ ווע? איך צושיקען מיונעם א מענשען. איינעם וואס האָט זיך שוין פערלאָזען א היבשע בארה. און ער וועט מהאַן אייער שליחות... אויף מיין רעכענונג, מיינט איָהחֹ’יּ ה --אוי, יאלדעוואטער ראבאי װאָט נולאשקין איהם א ציה געטתאָון פאר דער בארד זוייסט איהר ניט אז| אונזער נייער טראסט וועט טהאָן ביזנעס' פאר א שעהנע פּאַר מאָל הונדערט טי זענר דאלאר א יאהר -און וואס פאר א בעטרעף האָט עס ביי אונז צו צאַהלען! אן ארימען טייוועל נאָך א פופצעהן, הונדערט דאַלאר יעהרליך נוט. נוט. איחר זאָלֿט מיר כאטשן בעקאנט מאכען מיט'ן משגיח האָט דער ראכאי צו איהם געזאָגט -י נעהט אייך געזונטערחייד, בעזארגט, אלצדינג O TR DN‏ אונטערשרייבען! און שטעמפּלען און נולאשקין איז א צופרידענער אוועקגעגאנגען.

Page 9

SUNDAY, וְ/ 2 i‏ רויך מורעות אנאַנסען ז Communal Announcements‏

קהל'שע פערלאנגטס י ראשי 21298 מנוסה ?חת"ת fimn‏ וְןךןש מןרה טאון, פּא. אשר יוכ? כחורוח עברית באנגלית ונם (רבר באנגלית לםני תרוו יהצעיר משכורח הגונה. קלפנות במכתבים (הרם אב"ד רש"ז קרעיוםקי, i‏ Y RABBI S. KREVSKY,‏ ‘Tilghmant Street, Allentown, Pa.‏ ;160 2R‏ פערלאגעט נאס. טעגאָר, כאריטאָן גאָל ראן/ מים אויך אַהן נאַטען, ענטפערט כאלרו פאַרנען זשורנא? באקט 81. מ פערלאנגט רב, כעל תפלה, b‏ וואונדערבארע נעלענענחייט פאך די ריכטיפץ קויסע, שרייַבט. מארגען זשוהנא? באקס. 282 L‏ משולחים קאַלעקטאָרס, אנשטענדיגע און מע" הינע פערלאנגט פאר נוט בע:ואוסטע| אינטטו טושאַן. ייענדען אַמיק נית יתומות עורח. 280 איסט בראַדיןיי. ייע ןי 21 עס װוערט געווכט א קייטערער IR‏ אויך מאן; פאר רעם טשעקינג רום. T‏ ווענדען, קאָ:ג," בית. ישראל, 410 אלאבאמא. עוועניו, ברופל. משולהים קאלעקטאיס עקמפּ'ריּעכסד;,דעבּרֹעניֵנֶ סעס פערלאנגט. מעירען אַפים, 180 איסִפָּ,, בראָדװויי, ררוש מורה צעיר לשׁעור פרטי שתי שעוה! ביים 4--6, השמר 580 ?הודש, טלפון רעיטא4 1001. משולחים פאר פערטיגע ליינס, זיף מעל Jerusalem, 885 E. 3rd St., N. Y. C,‏ עװיֶיֶװ&* )10—17 קהלֹ’שׁעֲ שטעלען געזוכט יונגערמאן, אמעריקאנער קאלעדזט גיארו" אירסער, פיעלע יאהרען פּראקטישער פרינסי" פא? און לעהרער, ביויכט עברית בעברית און: עבריית באננלית, פּראכטסאַלער לקעקטשורער אין. ענגליט און אידיש האלט אויך קאַנ:סערוזאטייוע מוירוויסעס, נוטע רעפערענסעס, זוכט פּאַזיטא!. שרייבט מאַרנע) זשורנא? באקס 16, )15 בע? תפילח, קורא, תוקע, אויסגעצייכענטער וינשט י אי חעט אָדער קאונטרי. 10יּיִּ0[יָי TA. Levy, 82 Suffolk St., N. Y. (Store)‏ WA פרינציפּאל, ווכט; ‘p‏ פאה! עבעי שטעלע.. טשעלסי 5019 ארער| סאַרגען זשורנא? באקט 186. )16 גערווא-כרעין רעליף{ די, וועלכע ליידען 4 מאַ:אטען, ווערען געהיילט אין א וואָך צייט רי. וואָס. ליידען א יאָהר, ווערען אויסגעהיילט פאַלקאָם אין 5 וואָכען צייט, און די, װאָס ליידען 2 יאֲהר, ווערען אויסגעהיילט אין 2 מאַ:אטען א. ז. ו. די ברעין נערווען רעליעף האָט שִׁוי! אויסגעהיילט הונדערטער מענער N‏ פרויע:. עס איז י וועלט וואונרער. קיינער וװואָלקקו ניט בא". דארפט אָנקומען אין א סאנאטאָז ריום, ווען מען וואָלט זיך באנוצט! מיט דיזען מיטעקל. מען דארף דער- מים בלויז 8 מאָ? אין טאָג איינרוי בע, דעם קאָפּ. פּרייז פון באָטע? 8 דאִגֶאר. איך האָב אויך אן ערפינ" דונג צו היילען מארלארענע מענער קראפט אין א. קורצער צייט. 8 דאַ. לאו' א בלֶנָוועיֹ PH. IKOWT‏ Bluehill Avenue‏ 339 e 3 Roxbulg, Mass.‏ Telephone Garrison ¢lßs‏ נית חמדרש חגדול פון קדואפאוו סטויט, ראקפנורי האט באשלאָסען פאר א קורצע צייט צר פארקויפען פאמיליען לאטס און סונגעל גרייווס אויף איהר שעהנע סעמעטערי, אין. בייקער סטריט, וועסט ראקסבורי צו פ;נֵּפֿֿבנָּבד-ע פּרייזען גרייןוו פאמיליע לאט 8200 סינגע? גרייוו 980 עס איז יעצט אויסגעבויט געווארען א נייער טשאפּע? אויפ'ן סעמעטערי. וװעל בער קאָסט 29 טויזענר דאָלאר און איזי דער שעהנסטער אין באַסטאַז. זיך צו ווענרען צום שמש אדער צו איינעם פון די אַפיסערס איז שוחל. רים ס נרין"ם ספרים טפאָר ן קאזוועי סטריט ף די גרעסטע אין באַסטאָן אלע סאַרטען פליתים ותפילין, כלי קורש, ש"ס ופּוסקים, כל מיני ספרי חנוך עברית, אידיש IR‏ ענ;רֶ“טִ. ספר בית אחרן תחיטי תורה נ טארץ י אתרוגים טארץ ישראל לולבים והדסים האָ(סױ? און ריטיי? VDN וונט אכ ס GREEN, 1 Causeway St.. Boston, Mass.‏ .1 Tel. Haymarket 3824, Richmond 4191‏ רוידושענט מאנאר 6 װואַרען סטריט, ראקסבורי איז דער שעהנסטער פBּלאץ פאר חתונות, באנקעטען און פּשרטיס, אונזעי טאנץ ואל PR‏ דער שעהנסטער אין גאנצען גענענר. דיינינג רום גרויִם, קופטיג אוז ליכטיג, אלעס סטריקטלי כשׁר. מיר ניבען דעם האַ?, דייז נינג רום און די סוירוויס פון רב, חון און מסדר קדויעַין פריו APIP I‏ התונה וועז איחר ניט אונז אייער קייטערינג. מיר נעתי מען אַרדערס פאר קייטערינג איבערא? אין גיו ענגלאנד. REGENT MANOR, 646 Warren St. Roxbury, Mass. Tel. Roxbury 2909 )78 Garrison 23883. B. Bennet A. Bixby, Props.

מארלאנד האל פון כאַרלֿאנר סטריט שוהל ראקסבורי, מאס.. אונטער די מעגערוטמתנט פח ר" בעוואוסטע כאר טייטערערס רובין ברארערם פוז 147 האמבאַלדט עון., ראקסבו"י. די חופה צערעמאַניע אין חין שוה?, רעל. דענסינג האַ?, דיינינג רום און אלעם איז אויף דעס ערשטען SR‏ מיר קייטערען אין אלע סטייטס or 482%.‏ 5286 180נ11 sסמבשֹי? א e‏ י DBOT‏ A ספרים סטאַר Bymi&‏ חער. 2 נלוחיל עוו., זאָרטשעסטער: איך האַב ריזען יאַהר פיעלפאך פארגרעטערט'ן מיין סטאק פֿון ספרי תורה'ס פון L"9 VPR‏ זעס, סילקענע און װואַלעגע טליתים, מחוורים איבערזעצט אין אידיש און ענגליש, וװוי אויך: אתרונים מובחרים מא"י, לול?בים והרסים, י א גרוסער אסאַרטטעגט פון לשנח טובה' קאררס. מיינע פֿרייזען זיינען די בילינסטע. {אין באַסטאָן. פיינסטע בעהאנרלונג. e‏ קאָנ:טרי אַרדערס פּינקטליך אטענרעט. g‏ I. DAVIDSON‏ BLUEHILL AVENUE‏ 1062 Y DORCHESTER, MASS.‏ Telephone Geneva 1582‏ -י ביקאַן האוז 6 ניקאן סט., נווקליין, מאם. איז דער שעהנסטער, אריסטאָקראז טישער און מּאסענרסטער פּלאץ פאר חתונות, באנקעטען און פארשירענע פֿארטיס אלעם דאָס שעחנסטע און בעסטע קריגט איהר ביי. אונז. און אלֿעס סטריקטלי כשר. פאר איינצעל?הייטען רובט M. GREEN, Manager REGENT 2188‏ ח וניים פוו בֿ נאַסטאַנער ישיבה י ווינשען די מנהלים אוז בעאמטע פון די ישיבה, זאַ װוי אלע מעמבערס מענער |און פֿחויען וואם העלפען די יִשיכה! (הקדושה מיט זייער מיהע און געלד i‏ אגמר חתימחטוכח

(אין די שווערסטע צייטען װאָס די ישיבה חאָט דורכגעמאכט האָבען מִיר נֵנזנֵּקרינעז אונזערע שכירות. דו טנחקים פלעגען זיך נאנץ אָפט בענוצען DM‏ דעם "מז המצר קראתי יה" און זיי זיי נען געהאָלפען געוװאָרען דורך אידען אס די הורה איז ביי זיי הייליג און טהייעך, װי עס שטעהט ווייטער אין פּסוק "ענני במרחביה". מיר האָפען אין בעטען אלע איַדען,. זיי זאָלען פאָרטזעצען זייער היילינע! שטיצע אויף ווייטער און זיי וועלען. T ON‏ צו א נוטען, נעזונדען. גליק"! ליכען R‏ און האָבען פיעל נחת פון זייערע קינרער און קינדם קינדער. -י הרב מאיר זייטשיק, ראש הישיבה. שלמה יחיא? שעוויץ. סנן הראש. חיים טוביה ראזענבוים. סגן הראש.זיֹי

I'//://‘:]/://—J/tj/—/ =7/‏ .i‏

לשנהטובה תחתטוי!.

מר. און מרם.

ל. וו. נאלאנפקי י H‏ 9 עלם הילל עוועני ראקסבורי, מאסס. וויגשען אלע זייערע פארוואנ דעטע און פֿריינדע א ךָר בֿר נוטען נליקליכען יאֲחר,

2 2 י 8 חון ר i eßt O‏ געוועזוענער שטאַדטי חון פֿון ווילנא אוו צַרעס און יעצט חון פון אגודת ישרא?. וואודרא עוו., דאַרי י טשעסטער. אררעס י A Rev.‏ SR TN D. M. Steinberg,‏ Weélngton Hill‏ 41 trest,‏ עט. ייה Dorchester, Mass.‏ יְיֶ'. בֿיֹלֶפֶ Sl W U] Tl Milton 4942‏ חהזן ר' אריח N2‏ רוטמאן י געוועזענער חזו פוז אַרעס אוז פּעטראַגראר און יעצט חזן פון דער קאַנגרעניישצן 3 2 הדרת יטרא?, װאודראָו יַא עוע. רארטשעסטער, מאס. יײַג' אררעםג: REV. R‏ A. RUTMAN דא Callender St.‏ 140 Dorchester, Mass.‏ TELEPHONE, TALBOT 3243.‏ 3 אי חון יחשׁוע גאַלדכערג פון נית המוושׁ הנרול קראפארר סטריט נעהמט אַ קאָגצערטען און ש בת י ם e מיט אַרער אַהן‎ mt: Rev. J. GGoldbery 1 135 Homstead Al 1. Street Aok 6 Roxbury, Mass. k. 51 Telephone Garrison 5090 געזאנג סטוריאָ און חונות אונטערריכט. יערער איינער װאָס האט א נייי נונג צו געזאנג, האַט יעצט די) קא ח בעסטע נעגעגענהייס זיך צו|.ן פארשרייבען פאר א קוריס, כײ| דעם באריהסטען חוז DR‏ 3 קער 1 N o‏ יע י ו' e o‏ ('ן' יעצט תזז אין דער קאַנגרעגי- י שאַן בית אל, פאוילער סטריט, י דשרטשעסטער, מאסס. אום צו N‏ (לערנען ריכטיג שטימע בילרונג פ ן אטעם קאַנטראַ? (נאַך רער איז /טאליענישער מעטאָרע) גאראנטירט אין א קורי צער צייט אויסעולערנען פוירסעקט נאַטען לייענען. א ספעציעלען קורס אין חונור געשרי ובען פאר יערער שטימע, בעזונדער, סיי פארן אַרטאַראַקסישע שוה? אָדער טעמפּע?, װי אויף' א געקליבענעם רעפערטואר פון די בעסט!! פאַלקס: ליעדער איבערגענעבען מיףם דער ריכטינער: אויסטייטשונג OY DEY‏ פאדערט זיך, קאנסולטייששן פריי זיך VYD‏ בעפאר; פאר א אפּאַינטמעגט דורכ'ז פעלעפאַן י קאלוסביא 3414 Rev. H. Schulsinger, 2 Harlem Street‏ Dorchester, Mass. Telephone Columbia 3414‏ ג. 3. קאַנגרעניישאַנם, סאָסייעטיס קענען זיר ווענדען רירעקט צו חזן שוהלזינגער פאר שבתים קאַנצערטען און פארשיערענע אונטערנעמונגען BB‏ גרעסטען ערפאַלג, ווי אויך חופח'ס זְ אטענרען פּינקטליך. א ווירקליכע רפואה פאר נ/שווירען. פימפעלס, ווילר מלייש, אויסשלעגע, בייסונגען און אנרערע הוים קראנקהייטען איז די מילאם וװאָנדער זאלב קאָסט 50 סענט א דזשאר סיייט און איהר װעט שנעל? געהאָלסע! ווערעז. אררעסירס: CELIA’S WONDER SALVE‏ Pearl St., Charlestown, Mass.‏ 3 אתרוגים, לולנים והרסים ביי הרב ר"י מארקוס 2 בראנסוויק סט., ראקסבורי טעלעפאָן נארריסאָן 8196 ניט א טשאנס א נויטהבאדערפטיגע: תלמיר חכם. 17 פאר חולח נופלים (די פאליגע) דאס בעסטע היילקטיטע? פאר 2y2¢ W‏ טער קיאנקחייט. עס מאכט נים אויס י לאנג רי קראנקהייט איז פארלאָזט. 2 דאַלער א באַטעל m“a‘uwlv?‘ Pa. l‏ 1708 N =י .______..__] באַסטאַן אַפיס פון מאַרגעןז זשירנאל און יידישעס טאנעבלאט i THE JEWISH MORNING JOURNAL DAILY NEWS‏ 0 לעווערעט סטריט, טעלעפאָן 0014 ח יימארקעט Tel. !¥ayma¥'l;et 0014‏ אמט ידע:גאם 190 B‏ 3 פריערסאַן, מענעדזטער אדווערטייזטענטס. סובסקריפּשאַנס און פּרעמיומס צו הויפט אַפיס פּרייזטן I‏ אדווערטייזכענטם, סובסקריפּשאַנס און פרעקיוליל י ד ל צי י פי י עטמנ טי ייע ייע יעי י י יעי אי V 222222222 E‏ 21 MILK ST. (Corner Hawley St.) BOSTON Member Federal Reserve System ווינשט אלע איחרע פריינד און קאָסטאָמערם‎ א גליקליכען יאַה-.‎ מיט גרויס צופרידענהייט אנאַנסידען מיר די ערעפגונג‎ פון‎ ָלַסס‎ האַלל ברענטש‎ NN און‎ בלוהילל עוו., ראקסכורי, מאסס.‎ 9 1929 דינסטאַג, דעם sוטעז אַקטאַכער,‎ מיר לאדען אלעמען פריינדליך צו באזוכען אונזער ברענטש.‎ M רויפארשין יימערינן פלא א גרויטארטיגער קייטערינג פּלא'ז I‏ אײ We‏ איז צענטער פון נאַסטאַן i‏ פופציג טויזענד דאַלאר איז אויף רעם געספּענט געוװאַרען I‏ א סטעם פון קארפּענטערס, דעקאַרײטאַרם און עלעקטרישענס האַבען געארבייט זעקם מאַנאטען צייט צו מאכען דעם

פ אַ אַ ם !20בערקלעי סטריט, באַסטאַו, מאס. פאר דעם אידעיאלֹםטען פּלאץ אין באָסטאָן WD I‏ אלע אידישע שמחות.------- בֿ אַמבּאסאדאַר פֿאַלאַס איז גרוים, לופטיג און געפינט זיך אין צענטער פון באַסטאָן, לייכט צוצוקומען צום האַל פון אומעטום ביי אַטאַמאָביל, סאָבװוײי און גֵוְ עלעווייטעד. פּארקינג פּלאץ פאר עטליכע הונדערט קארם, ן די שפּייזען ווערען צוגעגרייט דורך YT‏ פעהיגסטן l:‏ קעכינס פעבֶּ דיעביֶנֵטע יֶון פרישסםיֶע שפּיי’זזֶ מאטניֶגָיַּ ריאלען. פאר די כשרות איז פאראנטוואַרטליך דער באקאנטער 29 הגאון בארוכאָו, ממאלדען.

דער אמבאסאדאָר DNTND‏ L‏ איז אונטער דער שטענדיגער אויפזיכט ן פון די באוואוסטע כשׁ ר קייטערערס ן מאַריס פורדאש און זון די רעפוטאציע פון וועלכע איז די בעסטע גאראנטי פאר אבסאָלן r‏ טער צופרידענהייט. וואו איהר זאַלט גיט וואָהנען ראטען מיר r‏ אייך קומען אַנקוקען דעס אמבאסארדאָר פּאלאס און זיך דורכ l‏ רעדען מיט מר. פוראש וועגען אייער שמחה, THE AMBASSADOR PALACE‏ Hotel Style Catering 'f‏ MORRIS FURASH SON KOSHER CATERERS 20 BERKELEY STREET BOSTON, MASS. ױ'‎ Tels. Capitol 6988 Res.: Highlands 3069 ךְ!ו‎ e e P וואונדערבארע מעדיצין דער וִענובֿא’ר פּרייז פאר א באטעל פון דר. גאלוויניס גלענר טאבלעטס א דאַלער כיס 850 סענט כ!ייּ טאנלעסס זיינעז איינע פוז ר; וואונדערבארסטע מעדיצינעז. בלויז א פאר מעג נעחמען רי טאבלעטס וועט איתר באמע-סעז, אן עגערגיע TR‏ וְעבערינפײפ איחר װועט קרינעַז. אייערע בעיװעםוץיךְ;וְ'עז m‏ ווערען. אויער שלאף ועט ניט געשטערט ווערען און איחר וועס צוקריגען נָּעװיכּפ. W‏ איחר ליידעט פוז רהומאמיזם. צר חויכע אַרער צוינירערינע בלוטידזי= יְוגַּנ,ספּיְיֶיּפְויֶגֶיּעוֶ סזעריויערנ;ון;נַ וֶןבגֵיָּצַופָבוי’סְ.ם:וגָפֶ’ בּצֵע־ריע' נערווע! גיבען אייף ימ קי זע, א. ז. וו.. איהר ײ!וינרעגִיכארבֿע רעזולטאטע!. עס עפ חי דִי סאבלעטס זיינען גאנץ זיכער צי .Igbrm‏ זיי ענטהאלטען נו ריאכם. יעדע באטעל ענטחאלט טאכלעטס פאר 16 טעג, ס סייז DR. GALVIN'S GLAND TABLET CO.‏ Huntington Avepue Boston, Mass.‏ 196 ערי י י יעי י י S 4 ישהר אין ביונעס ב ף אין טעבםאֵךס ואֵט ע מיליס, מאסט. שעחנסטער סטריקטלי כשר האַטע? פיט אע יימעסט אסיווטענטס שרום באסטשן אפען א גאנץ יאַהר. ‘Nathanson’s Hotel, Millis, Mass. Tel. Millis 124‏ JEWISH MORNING JOURNAL 9 דער מאַרגען ושורנאל גער זאמלונ;! עס איז ערב יום כפּיר אוז מעז וועט מוזען שליסען TORT T‏ יונג פריה, קומט אין MY‏ מעלדעט זיךר אין איינעס פון די פאַלגענדע סטיי" שאָנם: ועסט ענה, 62 טשיימבער סטריט. ראַקסבורי; אטיספיעלר 2RI‏ NN‏ יאַנג מען'ם היברו אסאָ'ן. סיווער און האַמבאַלדט, דאַרטשעסטער וועל פעיר צענטער, 81 בראדשאוו סטריט, מעטעפּעו מאַרטאַן בילדינג. ברוק לאין; קהלת ישרא? שוהל, הארווארה סט.. קיימברידזש תלמוד תורה תאַ. עלם סט., טשעלקסי קאַמיוניטי הָאֵל. 8 האוטאָרן סט., מאַלדען תלמוד תורה LSBR‏ עלמאַנט סט., לינן קאַז פַּעראטיווער צענטער, 821 סאטער סט. T B 0 R‏ האַט געזאַגט טלכיות, זכרונות, שופרות דער ענגלישער איבערזעצונג IR‏ נען געווען צוגעשמידט צי זייערע ערטער. איהר האָט געקענט הערען זייער אטהעם און ואחרון אחרוז חביב, זיין "אבינן מלכנו כבוש כעסר מעלינו" DR‏ דא האָט חן רוסטטאז געוויינט מיט הייסע טרע רען אוז זיך געשטיקט און אלע האָז בעז נאַכגעוויינט אין די ווער טער האָט זיר געמאַלען אלע צרות. אלע פּאַנראַמען אוז דער *עצטער פּאלעסטינער פּאַגראַם. אלַע צרות. DN‏ אונזערע ברידער טאכען דורך איצט איז רוסל?אנד. וואו מען מאכט חרוב די שוהלעז מיט רעליגיאז. און דאס איז אלעס דורכגעגאנגען מיינע געדאנקען און איך בין געווארען נשתומס. וואונדערליך. טאלאנטפול. איך קען מיט שטאַלץ זאַגען. אז איך האָב געהערט דעס גרעסטען lIN‏ NN‏ מנגן אין דער גאנצער וועלט. DY NN‏ איז א שטאַלץ נישט נאָר פאר דער קאַנגרעניישאז. וואָם האָט די זכיה איהם צו האַבען. נאַר פאר אלע אידרען אוןז חונים פון אמעריקא האבען גערארפט פאראייביגען זיד אין עהרע געבען צו חזן אריה לייב רוטמאז. וויי? נאַר מיט אזא דאווז נען קענען חזנים בריינגען צוריק דעם פאַלֹק צו די שוהלען און נישט מיט מאַרערנע חזנות. MY‏ מיר האָ- בען ב"ה איצט. וואַס בלעטערען דעם סדור מיט'ן מחזור. אוז איך מוז אויך קרֹעדיט געבען. צו זיין טאלאנטפולען כאַהר-דירי געגט, לואים קאנטאר. וועלכער, ווי איר פארשטעה. איז איינער פון די שעחנסטע מנגנים R‏ באָסטאַן אוז איז חן רוסמאנ'ס. אן אמאַליגער תלמיד PO R DWW‏ איינגעשטודיר סען כאַחר. עס איז אויך ווערט .צו. באטערקען, אז חזן רוטטאן. איז בלוין איין וואָך פון האספּיטאל. וואו ער איז גענומען געווארען נאָך או עקסידענט אוז ראר האט ער אזיי נוט געדאווענט.. איינער פון די מחפּללים. 222 WESTERN UNION =72 CABLEGRAM 5 MLT UNIO' ORTHODOX RABBIS 136 EAST BROADWAY NEWYORK, AWAKSCHOM MEOD LAASOT KOL HOEFSCHORUY LEFARSOM BEIN HARABONIM BEAD HITPASCHTUT HATAIN HAMZ! YSROEL LEZORCHEN HADAT BEIN ACHEINU BNE! YSRAEL KDEI LERAPE{ BOSE KZAT ET SCHIWRE(NU HAGODOL BEMUWAN HAKALKAL) LENOT HATKOWIM SCHELANU ÜBIFRATH rHATONOT. SCHEL NAFIRMO S FRIEDWAN ET SONS KARMEL ORIGINAL בֶ‎ HANIMZAAT EVZEL MISRACH WAIN KOMPAN! 320 GRAND STREET, HARAW MOROSCHI KOOK די אגודת חרבנים האָט דערהאלטען א קייבעל י‎ פון הרב הנאון ר' אברהם יצחק הכחן קוק, װאָס‎ i אפּעלירט צו אלע רבנים בכלל און צו אלע אידען‎ בפרט, אז זיי זאָלען זעחען דאָם צו אלע אידישע‎ שמחות של מצוח און קידוש און הבדלח, זאָל‎ געברויכט ווערען ארין ישראל וויין, און ספעציעל‎ די וויינען פון דער פירמע פריעדמאן ובנו, כרמל‎ אָריגינאל, פּתח הקוח, און דאָ אין אמעריקא בע-‎ קאנט אלם מזרח וויין, 320 גרענד סטריט, און‎ איחר העלפען‎ DY ביי געברויכען די וויינען‎ אויפבויען אריץ ישראל פּראָדוקטען נאָך דעם‎ גרויסען חורבן, וואָס מיר האָבען דאָ געהאט, און‎ בזכות זה וועט איחר אלע געבענשט ווערען מים‎ כל טוב צום נייעם יאָחר בשם הרב הראשי‎ אברהם יצחק הכחן קוק,‎ האגודת הרבנים האָרטאָדאָקסים באמעריקא.‎ בשורחה טובה פאר רננ'ם, דרשנים וסטיפים s‏ מיר האבען ערהאלטען א וויכטיגען ספר דרוש י= הגיונות הרט. דא כי עשרים וארבע ררשות לימים הנוראים, לרגלים, לשבתות השנה ודרשות כלליות. מאת חרב הררשן ר' משה הורוויץ. מחבר הספרים "דרשות הרמ"ה" ו"חזיונות רמ"ה", פראכטפו? געבינרען. המחיר S2OO אמרי חײםו לאמרים. לֿקוטים וחומר ל?דרוש, באורים בתנ"ך ובתלמוד. אמרי מוסר ופֿקוטים שונים מאת הכטיף הלאומי וררשן נפלא הרב ר' חיים זונד? מכבי ז"? המפונה המגיד מקמניטץ 8.00 ט כור לזן וב, באור על מאטרי חז"?, מאת החכם יהורה אירל שערשעווסקי ז"?. הטחיר ח= -ח חח -ח ח- 860 די יענינע װואָס וועלֿען קויפען דיזע 8 וויכטיגע ספרים מיט איינטאָ? צאָהלען “.oo Ms2‏ "אמרי חיים" מיט'ן "כור לזהב" צוזאטען $5.00 "אמרי חיים" מיט'ן "הגיונות הרמ"ה" צוזאמען 3.75 "חניונות חרמ"ה" מיט'ן ?כור לזחב" צוזאמען 4.25 צו בעקומען ביי M. MANSKY‏ Montlgomery Street, Newark, N. J.‏ 111 elephone Waverly 2059‏ צו די וואַלונטירס וועלכע כעטיילי

גען זיך אין דער זאמלונג מאַוגען די פאלעסטינא ארבייטער MRS‏ |חזיטענסי קאטיטע אפּעלירט צו די וואָז קונטירס וועקבע האבען זיך שׁוֹין אַנגעז ןשי.אִסעזִ אין דער ארבייט. און אויד צו די מיעלע מענשען וועלכע מיר האַפען, |אז זיי וועלען קומען העלפען איז דער זאטלונג. אז יעדער איינער זאֵ? קומען DN‏ איינעם פוז. די סטיישאַנס,. אויב {טעגריך!ת:B. פריה וװוען די זאמלונ? oyl‏ זיך אַנהויבען. גערענקט וואַלונ oy,‏ אַז אייך ווענדעט זיך דער ער פארג פון דיעזער נרויסער אוז וויכטיז ey‏ חשנה בין אין געווען אין באסטאַן ביי מיינעם א פריינד DR‏ אויף זיין איינלאדונג ביז איד כיט איהם דעם צווייטען טאָג ר"ה געז גאנגען אין הדרת ישראל טוה", וואודרא עוועניו. דאַרטשעסטער צו הערען חזן אריח ליב רוטטא!. PN‏ חאב ניט נענוג ווערטער אויסצודריקען דעם וואונדערליכען עפעקט וואָס דער חזז האט אויף מיר געמאכט איך האָב אין מיין רעד בען נאַר ניט געהערט אזא וואונדער ליבען דאוונען, אזא איבערזעצונג פין דעם טחזור, אזא אינטערפּרעז טירען קען נאר איין חזן רוטמאן. זיין ונתנה תוקף, זיינע זכרונות. שופרות איז א מייסטער-פּיעס. על פיהרט אויך אוועק איז אזיינע הויז כע געראנקען. אז איד האָב זיר פארד נעסען אז TR‏ שמעה Y R DR‏ מיר האָט זיך פארגעשטעלט זוי TR‏ נין אין א געריכטיהוי!. וואו רער גרעסטער אדוואַקאט דעליייערט זיין פארטיידיגוננסירערע פאר א ריכטער און א דזשורי ווען ער בעט זיך ביי גאָט מיט אזוינע בקיטות יחמים ער זאָל געכען א גוט יאהר, און ער רעכענט איחס אוים VIR‏ מעלות זיינע. אָט קויבט ער איהם, אט ווייגט ער צו איהם איז אט לאכט ר מיט איהם אוז מיטאמא? רערט ער צו איהם מיט כעם. מיט רגוח און פארזאגט איהם און דערטאַנט איהם זיין צוזאָג. ער דערמאנט איהס די היסטאריז שע געשיכטע מיט נח אוז זיין קאס טען און איהר קענט הערען זעהױ פּֿיין װי דער מבו? גיסט. BN IR‏ שיקט זיין כעם. אוז מיסאמאָל ווערט שטי? און חזן רוטמאן רעדט I‏ רערצעהלט Y’‏ המום" מענער און פרויען אוז אמעריקאנער יונגעלייט זיינען נעזעסען מיט זיי ערע קע און אויגען איז מחזיר און די, וואָם האַבען נישט פארשטאנען פירוש המקות. האָבען געקיקט אין 'פאומער קאַאַפּעראטיוו ארום TN פייערט י זיין געבורטסטאָג אין נאָטהאם האָטעל? אין לייקוואוד איז לעצטען זונטאג אבענר געפייערט ךָגעװאֵרעזִ מיט א באנקעט די צוויידיעהי יריגע עקזיסטענין פון רעס קאאַפּעראטיוו 'פון די אידייטע עופות פארמער פון |טאמס ריווער אוז אומגעגענר. די TRITE‏ ניזאציע איז פון נרוים וויכטינקייט פאר די אירייטע פארמער אוןז איז געגרינדעט געוואַדען מיט דער מיטהילף פון דער דזטואייט אגריהאלט'טארא? סאסייעטי, איבערחויפּט מר. פ. סטריזיק, וועלכער איז איחר פאטער אזוי צו זאַגען, צו T‏ מיט אייניגע אנדערע פארמער קאַז אַפּעראטיווען. דער קאַאָפּעראטיוו איז אַנגעוויזען געוואַרען ביי דער פארטערי טער שמחה, האָט וויכטיגע פארדינסטע; פאר די פארמער, וועלכע, MY‏ מר. גאב" דועל דייווידסאן, דער דזשענעראל? מעז געדזשער פוז דער אגריקול?טור סאַסייעז טי, און דער הױפּט-רערנער צום באנז קעט זיינען איינע פון רי פּראַגרעסיווי סטע גרופּעס פארמע- אין לאנר אוז מען קען נאָך פיעל ערווארטען צו הערען פון יזיי. זיי האַבען אויך געגרינדעט א "ברי" ידונג אסס'ן", וועלכע קויפט אייז בעסעז רע הענער און היהנער און פארבעכערט דורד דעם דעם מיז עופות ביי זייערע (מעמבערם, און א דאנק דעם קריגען די (אידען פילע אויסצייכנונגען M3‏ עופות ךָאויסשׂטעבֿונגעז; אזוינע עופות ברענגען !אויך גרעסערע פּראַסיטען. טאוסטמאסטער איז געווען מר. אהרן !פינקוס, פּרעזירענט פון קאאַפּעראטייו DR‏ איינער פו; די טיכטינסטע אוז אגד !געזעהענסטע פארמער אין לאנד. ער האט בערויערט וװאָס פר. סטריזיק, דער !גרינדער פון קאָאָפּעראטיוו, האָט ניט געקענט בייזיין. עס האָבען גערערט אויז W WD דייװוירסאַ! נאַך אייניגע רעד Y|‏ מר. סאקס, מר. דאַבין, א. אנד. רּ. |בעאמטע פון קאאַפּעראטיוו זיינען כ’ר.ךָ א. פּינקוס, י. עסטערמאן, ה. קראפט און מר. וויינמאז. ;__—__________________—.____._\ ב"ה הרב הצריק Y‏ יעקכ ישראל קארף

שליט"א (דער זוויהילער רבי) 3 וואודראָ עוועניו דאָרטשעסטער, מאסם, מברך את ידידיו. מקורביו וכל אנשי שלומו די בכל? אתר ואתר הנלוים אלין זלֹכל אחב"ו בכל? מקומות כושבותיהבֿ ר{ י 1 בחתימה טובה שנת היים ושלום, ברכה והצלחה 1 בחרמת קרן התורה וקרן ישראל, בגאוקה וישועה שלמה קנָו ולכב"י אכי"ר דער WA‏ 20 ן ¥R‏ 7 יוסם 13 ציון טליטא בבאָסטאָן װינשט אלע זיינע גוטע פריינר, חסירים און DIVDTIN?‏ א נטר חתי ו נטר חתימה טוכח ושנה טומה בכל הפֿרטים l‏ Wb -y‏ דעון. יחודא חיים סאנדעלאַ:זי'ץ ש"יו יישו"ב פון קווינזי, מיאס, ווינישט איע אידען פון קווינזי, אע זיינץע i‏ קאנדרסלייט פין וואנינטא, קאַװנער גובערגי אוז אלע אירען בכל? א גמר חתימה טובה גַּ -י

שמחה קאנטער, פון קווינוי, מאס. געוועזענער חקוץ חזרהי אין א"י װינשט אלע זיינע חברים חליצים, און אלע אידען העוסקים בנגין איץ ישראל בכל? און 1 רי וושס העלסען דעם איצר החסר קרן שמוא? בפרט i‏

א גמר חתימה טובח י י י י י י די צייטווייליגע וואַחנונג פי פְמי ברענער רבי i‏ l 77N‏ 7 ייחף -י טי רײייטיײט ן יוסף כן ציון דאמינאָויץ שליט"א איז אין 23 בארטאָן סטריט באָסטאַן, מאס.

A A1) N,‏ ניט אכטונג אף אייער מאָגען פוערע קרא.קהייטען קומעז פון א עלעסְטען כאַגען. דאקטוירים האָבען א:יטגעפונען, אז 3 שאָג TN‏ איז משגען, שׂו'גּ&*.אִזעיו;ס“טןקבּוי'סי\עָבֵּ' ;ר־יְ;, וזייטיאויפברוכען, שיעכטער אטעם IR‏ שלעכטער גערוך פון קערפער קומען פון א שלעבנען פשנען. "סאוולאן* איז רער זיכערסטער מיטעל שנעל פּטו- צו ווערען פון אע פֿריהעריאויסגערע" fi‘:il‘:‏ קראנקהייטען. *סאוולאן" 'R‏ אינדאַרסירט פו! פּיאַטיי גענטע דאקטוירים. מִע“'םײװײיזְ־’ האָט געהאַ?סען מויועגרער מעני סאַרערט "סאוויאן" כי אייער דראַניסט אויב ער האצט עס נים, שיקט אונו איין ראלאר מיט אייער אדרעס און איהר קײינט א בשטעל *סאוויאז" צונעשיקט צו אייך אחיים, TOWNSEND DRUG CO., INC.‏ BOSTON (Grove Hall) MASS.‏ יונגערמאז סינגעל, שו"ב בקבלות מגאוני יוראָפּ ואמעריקא, לְעֵחֹר'ערֹ בעברית ובאנגלית. גוטער מתפּלל. רעדנער, זוכט א שטעלע אי קאונטרי. ווייטקייט קיין אַפּהאלט. שרייבט צו: Rev. 8. o. H. Frita, 65 Walnut Ave.‏ Revere, Mass. יעימי יעי יע. ע טהעע און קאפעע פעורלערם אוו ססשרקימערס פרינען ריכטיםז| י י י י א געברענ ‘o‏ אנטער סירמש W. B 60‏ SHORE, WIENER EARD‏ Leverett St Boston, Mass.‏ 62| m‏ דעמראַיט, מישיגען נתיבה וחתימה טובה! לשנה טוכה!{ e‏ איף לחהני היקר, הרב הסמציון ’:;מואלְן קאקס און מאמיליע, פון סאואנטא, קענערע. גם (חתני היקו, הרה"ג יהושע ווערנער Inn‏ פאמיליע, פון ניו יארק. סיטי, גם למחותני| הרה"ג הצדיק שמחה בונעם װערנער אוןן פאמיליע, מעיר ירושלים: נם למחותני הרה"ג'ן הצדיק, אֲשֶׁר זאב ווערנער, פון לינן, מאסס.,ן און פאסיליע. ומוחתני הוב דור ווערנער און מאמיליע, פון רזינחרדושיא סיטי; נם חבני חיקר הנהמד, חצעיר, וואַלטער פארבער, הכוִםרן בישיבה של? ניו יארק סיט!. מיט אכטונג, אנוהם פארנער און פאמיליץ רעטראיט. מישינען. JCTOBER 13, 1929, ס נאָסטאַנער נייעם ר, לעווין און מאַרים סעטועל קומען אהער אויף דער איינלקאדונג פון אליהו דוד אטאון וועלען קומען צו דער ניו ענג אכד ציווניכטישער קאַנווענשאַז דר, גטריהו קע:וין אוז מאריס סאמוע?ל. דו זאַנװוענשא; וועט אָפּגעהאלטען ווערען זין ביינקראפט האַטע?. וואוסטער, שבת ביינאכט דעם עטען און זונטאג oy‏ Bטען נאיועמבע-ה. די רערעס פון MWD o‏ און מאריס פאמועל DR‏ זער מעסערזיט DD‏ אויחן דוח סטאין װעקען זיין דחי N9 DML LIV‏ דער. קאניוענ 'טאן. אלע צוון דיסטריקטען זיינען באז זעכטיגט צו T‏ דעלעגאטען און דריי אַלטערנייטס פאר יעדע 80 מעמבערס. דיסטריקטעג וועלכע האַבען ווייניגער פון 60 מעמבערס מעגען פון דעסטיועגען שיקען דריי דעקעגאטען און דריי TN‏ טערנייטס פֿרעזידענטען פון "DYT Y‏ טריהטען ווערען אריינגעלאיט אפילן אויב זיי זיינען ניט דעריועתיט TN‏ רען DON‏ דעיענאטען צום ראנויענשאַ!. פון אלע טיילען פי Vl‏ ענגראגר קלייבען זיך MR‏ ציוניסטען עיח ררגר זיין קיי וואוסטער צו דער ציוניסטיז שער קאַנווענשאָן. גוים באָיקאַטירען אידען פאר חילול שבת דער טשעלסער קאונסי? גאיטס אִיו, קאַלאַמבום האָט איינשטימיג באשלאַ". פען צו באיקאַטירען די אידישע קרע-. מער דערפאר וואָס זיי האבען אַפּגע מאכט צו האלטען אפען זייערע סטארס. olk‏ שבת ה'טובה. גאטירליך ארט ניט. רי קאטוילישע נאיטס אִיו קאַלוטבוס. וואס די סטאַרס וועקען זיין אַפען אום שבת תשוכה. נאָר דערפאר וואס דער. שבת איז קאָלאַמבוס דעי. צו עפענען די סטארם שבת קאַלאַמטום דעי און. צו האלטען געשלאָסען מאַנטאג, יום". כפור. איז ביי רי קאטוילישע נאיטס. אַוו קאלאמבום א זינד יוואָס אפילן יום-. כפּור איז ניט מכפּר. N‏ פּאקאקען פון טשעלסע האבען אויך באשלאָסען צו באָיקאַטירען 93 אידען, ווייל ערב ייםיכפּור, היינט, זונ". מאג, וועלען זיין אפען איע אידישע סטאַרס. און דאָס איז א בזיון פאר גע-, געראל פֿולאסקי וועמעס 50טער יאַהר-. צייט װערט היינט געפייערט פון די פּאֲלאקען. די נאיטס אֲוו קאָלומכוס. שיען אז די אידען פאריטעהמען קאָ", לאַמבוס'ען. און די פֿאַ?אקען שטורטען. אז די אירען באייידיגען פּו?אסקי'ן חי ערשטע נייזערע; זיך אויף חייו". שבת, אוז חי צווייטע אויף חילו?, SRDI‏ פּראָטעסטירט געגען "חילול השם",. הרבח שלוחים למשום קאטויליקען. פּראטעסטירען (מיט באָיקאָטס) געגען. חילול שבת, און פּראָטעסטאנטען פּראַ". סעסטירען געגען "חילול השם"... ווקיוס. יודעלאוויץ. פון 412 סיילעם סטריט,, פּאַלדען, קען ניט ענדערע; זיין נאַמען. יוֹדעלאַויץ אויף קאוועט ווייל? טשארלס, A‏ יאוועט פון לינן האלט דאס פאר IR‏ Japn S‏ Py‏ רופט זיך קאוועט שויז; א. חיבשע צייט, אוז איצט האט ער! געוואיט מאכען זיין געענדערטען נאַמען! קאיועט געזעצייך, אָבער טשארלס קאדן וויעט פוז לינן פּאסט ניט אז א י.יד־עיֹ,אִ־! 'וויץ זאַ? הייסען לאוועט, און ער פּראַ"| {טעסטירט געגען אוא שינוי חיטם. יידעלאוויץן איז א גראדואירטער פון, הארווארד קאלערזש און ער שטעהט ניט נירריגער פון קאוועט'ן אין בילדונג. זיין רעקאַרד איז אזוי ריין, אויב ניט. ריינער ווי כאוועט. אָבער לאוועט יל ניט אז יודעקאָווײין זא? ווערען א יאר וועט. אוֹן אז קאוועט ויל ניט איז עם. פארפאלען. יאוועט איז א יאיער אין לֿינן וועל-, בער שטאַלצירט מיט זיין נאָמען. ערזְ גלויבט אז די ?אוועטס זיינען די אוי" בערשטע פון דו כריין, באלטרימאנצער מאסמיטינג סִוֶבֿטעזִ\ אָקטאָבער אליהן דור סטאון DY‏ אררעסירען א מאסמיטינג פון באלטריטאנצער זונ טאג אַווענט דעם 90טען אָקטאַכער אין אַדיטאַריום פון די יאנג מענס היברו אסאָסיאיישאָן. סיווער סטריט. ראקט בורי. ער וועט שיפֿדערע; וואס ער האט געזעהן אין באלטרימאנץ און אין איז דערע אידישע שטעדטלעך ווען ער איז דאַרט געווע; צוריקפאַהרענריג פון זיין רייזע איבער אייראָפּא. גוהווין במקוס דאָולינג גאָװערנאַר אללען האָט אפּאינטעט דעם געוועזענעם מאָטאַר רעדזשוסטראר, גודווין, אויף דעם פּלאץ פין ראֵ,ייֹ,י:ג,וֹ איס טשערמאן פון דער באַסטאַנער פיד| נאנץ קאַמיסיע. דאָולינג זאקט אז ()T‏ WV‏ האָט איהם ארונטערגענעצט. דערפאר וואָס ער האָט אונטערזוכט דעם. עקסטשיינז סטריט אויסברייטונג און געװאָרמען א מורא אויף די גרעפטערס.. ער IR B2‏ אָנצוהערען, אז אויב דער. גאַװוערנאָר וועט איהם ציהען פאר'ן צונ; װעט ער אױיסזאַגען אינטערעסאנטע סורות פוז חדר... D‏

היינט וועט זיין די זאמלונג p*x‏ נוייטער נאַסטאָן פאר ד'

ליוענוע אין פאקעסטינא חיינט. ערב יום כפּור. וועלען די אי דען פוז גרייטער באַסטאַז האבען א טעב־ו ליכקייט צו געכען זייער היקף צו IR‏ זערע ברידער און שוועסטער 'R‏ פּאי לעסטינא וועלכע האַבען געליטען פון די פּאַגראַמען. הונדערטע וואַלונטירס וועלע; באזוכען די אידיטע הייזער, אוז יעדער אידישער מאז און פםי װועט איז דיעזען היילינען טאָג ;עבעיּי זיין ביי", שטייערונג פאר איינעם פון די וויב"! טיגסטע צוועקען וואַס עס איז איצט דאַ. זאַ? יערער איינער געבען װיפיעל’ ער קאן, מיט דעם נעפיהי או די ביי שטייערונג װועט העלפען לינדערען נויט| פון די ליירענרע. און ערמעגליכען IR‏ זיי זאַלען ווייטער קאַנען אגנעחן DD‏ W‏ וויכטינער ארבייט. געחטט אויף. פריינדליך די קאמיטעס! פאר יעדער. ביישטייערונג, ווי נרויס אַדער קליין עם. זאַל ניט זיין. וועט איהר קריגען א רע. סים, די קאמיטעס וועלען |טראַנען ארסיבענדס מיט דעם אויפשריםט פון. דער פאלעסטינא קאַמיטע. מאכט ניט קיין טעות. פארמישט ניט די קאָמיטע מיט אנרערע ועלֿכע וועלֶען מעגליך אויך מאָרגען ארויסגעהן זאמלען. דער אױםיבענד און רעסיט וועלען באשטע טיגען אז די קאַמיטע זאמעלט פאר די ליידענרע אין פּאלעסטינא. סחוט אייער פפֿיכט! ניט ווימיעל איחר ט פאר דיעזען וויכטיגען און הייז. לובען צוועק

Page 10

ey ¥4 5o ,-n" i ol י‎ באשליסט צו בּרענגען נייעם גענוס צו אייער מיש יערען טאָג אין יאָהר דורך די געשמאקע פוויס נאיט קעז f::‘; e N ר י י ט |ב‎ .ר‎ B.- לי‎ A 4] L? 3 2 יי א לָּ* יי‎ ע;‎ Pl Lo B o צי אי.יי צי ט עי‎ 53 B e י‎ י \’כָּיֹּקֶ, א י י. ךָ ;ךָײ‎ אי א. #”ךְוּיּיּיּ‎ ““fi PO י. י‎ 4 5א בֶ:” י( י‎ A e 1 י2א 627 פֿיֹּ,.;יֹּפּיֹּלַפֿֿפּ;:יבֿי;.יֹּי י‎ i ULI צֶנָּיּ\” מ‎ o חא פָּךָשׂפֿֿלָ’‎ e ws -י י{י י‎ b ן‎ o 5י טי'יo יי‎ יי י. ־-־פֿֿיּ&;כּ}כָּפִג;,־:; ן‎ 3 AT אנ פִּ\בָּ;‎ i -י‎ 9 N גֶ‎ NN |ד‎ 4 -—-—-__________ B א 2 י‎ 4 2 עא:: -י‎ 0 e דא‎ Y 2 יי א אְ‎ e אי י י י‎ ,4 0 י. ;לֹיֶךְבֿכֵיְנָּ\“פֿֿי גּ%‎ 2 4 -י‎ o NG “ךְשַׁ”?זֶכָּ‎ R\ O S| 2 ייי א‎ b 4 b ::.?;יֶיֶsוֶ.:,,יּ,>יֵ-::פַּ\.גָאיְיֹּיְיֵייּיֹּ.:}זִ.::לָ:’צ:- יי י‎ 4 s w‘w 2 י=‎ “}}v‘:é”a 2 2 ;%יָּקֶ’ח&“יּ\נַּשכָּצֶיֶ א ךְ\ביבּפֶ%#;'-:וֶ;לֶ י‎ יָּ?'ססיּ סאט י‎ i עי‎ Wy N 23 X 3AR g NS R י.‎ RN 2% SR :\גַּשָּׁ מִּ\יָּ\כֹּיֵעָקַיּטְ;י יע. הּרָ‎ g -י‎ R LY SN א 6 פָתָּ‎ DDTING ל‎ Lo י.‎ 'יֹּ‎ v PN \5;"‘3“"“"-‘—-._._ עפלנ‎ ARV VRN L יביביביביביביב- ניט, אז איח-‎ ין חינגעריג. יל :יֶ'־ אֵבער נים, יירייי‎ AAA AvA‘vAv‘ ק ניט זיין מיעד אין חינגעריג, ער וויל אַבער דאַר עסען‎ ח טאס‎ QIR ארבייט צוליעב טע טוים נאיט קעז און א קאַפֿע‎ b i A=Y עֶז עֶססט‎ זאַדט האַבען, צופרידען מיט אױספאַרטערטע פי‎ שטעלט איהם ציפרידען אַפע אַדער א גלאָז מילך.‎ טטע קאַפע אָדע‎ עי‎ ים איבעראל ערוש‎ איצט א א פּעקערוש‎

סענדוויטש סיין‎ bk b 1 זוכט נאָך רעם‎ !איײ‎ ־ייטוִירֹ באבך \וךן לַשַׁךָ‎ 27 זיין=היוך-=‎ W P (G חי ווערטעען אי‎ י יע ע.. וֶ’פּ‎ 4 י‎ 2 R L קע‎ SWISS K ,figj IR יעי‎ PGERBERECOSA אי‎ 5 2 א י אי‎ BRy י ”ײ““ייּ’&ייּי‎ ויאט צטי אן ולא אי יק‎ Younces W י י טי ע י י א י.‎ י. י י‎ יל ן‎ ין‎ Y@ 9 vvv N יי{א אי א‎ Y ימ‎ ;בֿײצָ&גַּ#יְהֵ ן אעי אי‎ 5 14 אי‎ b3O B ’יּ”יֹּשׂלַ”יֹ“”יְ‎ RN P ױ;‎ Uk e י }יֶ#יֶ;יָ’‎ 42 4 4 י י ן -י ,(/5?‘2%4,"”* אַל א ”כֶ‎ 2 יאקא אי‎ oי‎| 4 י.‎ E אעע יי{- יא. יאד‎ )4 7 N :?fi י. לָנַּ#יֹּיְיּיִפֶיֹּיֹּיְיֵלֶנָּיִ’יְיֹּ? שֵׁ יֶגָ’יֶ'יֶיּ‎ e NGI o i ,@«‘f"w P 2 א. י‎ e vא‎ 4 !בֿיְךָיֶ ’יְ,;;יָּשָגִפֿ‎ fig י יֶיְ&שֵׁשָ‎ יעי -ד א י ךָךָ;יִנֶ’וֶ’יֶייְךְ;‎ eR A .י ע‎ ’4 ,g»” יןאי א‎ אי א; ’פּ/יֶ?לֶזֶזִצֶ””;‎ l" קןאי ן -ע‎ 4 לֹ י י אע‎ 4 '-י‎ AN\ י‎ 5 אי יל‎ 57 Ny AN 3 על עט.‎ A. י אי‎ 5 א י‎ 2 אד ן י ייּי!לָ'*לְ' א. א‎ א איל -י עא גּ*נָּיֹּ”’יּ’‎ 5i i י‎ 2 ן אי א א. י יקי א י -י‎ ,'9::/ אי 96 יע‎ ey יי.טי יי‎ אי י‎ 74 AR s קיי י‎ Vg Sk ,3,5‘?(,,,,,.»‘ 6 יע יל‎ R e פ. ’עֹךְ% ע חי ל א יִבּ“’יֹּ”“לֹיֹּיָ-'יֶ'ןיִ־'... י‎ i *4 יא ־מֵפָּלֶ'!י".יּ’ 4 יּ’-/יֵיְי:;וְךָ,..קַ‎ P- י‎ 4 יי י‎ N T עי‎ {״ופֿֿ’בֿ&מֵיּוְ יּי‎ b ;;m BN 4/* י י א עי י י‎ 2 ין ל י קיי י זֵ”ךְ“”ליֵגּ“ץלָ‎ 4 6 צי אי י י. י י י שִׁנַ&יְ?שַׁשַׁשָש,בַ‎ עט יס אי‎ VY על‎ י י י י י. ן אי‎ צושניטען ווערען אין‎ AAAva AR עקעדזש קען צוש‎ AAAVV י זשיסייז פֿעקעדזש ק קארגשאפט.‎ מײַנט :לֶיָ־יְיְי:“ ח .י.יײי{ אװ אי.יך אַהן ר ןיאָ:‎ חי ק‎ =S =g ןְ דער נייער 25 .\יֵ־סײיךְיְןרטש';ם אָהן יּייייִי. מאַלצייט פאר קינדע יךל‎ 44 ךער פיְן סקי‎ e נאפט א מחיה"ד‎ o"‏ אַײ יין{ י. 4 י ל *”י”יּ“יּכָּ יֶ’ךְ%’כֶשָ 4 eiy 22 -"‏עי ע o ys‏ 5 4* R 4\‏ ___ 2 "'־:,.יךָנֶיְוֶךָ.יְ-יֶ*ץדְ’יךְךָ:ךְ;לַיּ'לִךְ 2- 4 2 מ ן o‏ T| O ->‏רL‏ e (afigfi%@uf’} -BT o‏ ן 2 א A‏ 62 v‏ דעי v‏ ויֹּיָיֶס,ײ עיֹ\/';א”“; י }4 e 15‏ \זָפֶוֶשַׁצֶשַׁבֿ SE L‏ %g@%” S A 4‏ L 4, X<‏ לָצֵשָּׁ{“שַׁ“’יְיּ F Iy‏ o‏ ן 6 ר 8 NAAAAAN‏ AAA"AYAVA‏ ריינד אהיים מענער כאפּען זיך שניֶלִ :r‏ -ויף B Y 3‏ וױי, זאָל ער 'u--.-;m§m§§:§§:““‘°“°m p;y.fi‘“.’.,;j;’“‏ נאיט צו דיעזע פּשן יענשטעלען. מים די אי ָהר ווי צופרידענשטעלען זן עפעם צוצוזופען דערצן. מעהר וו קען סענדוויטשעם און עפּכּס־ ע O e‏ דער טווייצארישער העלר איל (פווים נאיט). װאָס באציי י כענט דיזע בארימטע קעז A‏ 2 פיעל אימיטאציעס פון דיזיְן בארימטען ברענד, אז מיר P I 3‏ ראטען אייך נאַכצוזוכען וֶ נָּוְ רעם ורןיטען באנד אןר?רךָ ש, מיט די ווערטע דו וֶ dl‏ ;פּועקְיעֶחֲ e‏ 5א ‘l‏ פון ל 47 י י י י י י י י י י ע ן אי מ מי ד י ד פיל מ י פל א פי מ אי א ל ‘s’\ יע ל.‎ 4 י יְ־:ךְ,גּ. אי יֶ.יֶ־ יִ‎ m[( ”I[D .)v:' 2 ן‎ Y NI e, --י‎ ,4 ס י י 5 א.‎ 2 4e e RIR| G ר. ",יָּאֲייּ “ייּ’,ךְ’ךְ"-;זֵיִנַּיַ-יִ:יַ:נַּיִּ;יֹּ.:יּ;;י‎ 4 e ,9.::3.:::;_ o Wy e G יי 2 אֲןפֿ‎ 3 פַּפנֶ’ ןוי\נָּ /יֹּשְ&יֹּ‎ 4 שִׂ־יּ‎ N- R N Y S L RGN R 4 בֶּגַּלֶיַיֵיַּיֵנֵּ‎ M N B o SESI ANV NIRRT אעי 9T‏ י ן י י י. Ep;:r‏ חֹךְ\'\יךְךְ'יֶיּ-חֲיּוזִגּ;יִוֶ ע- י י WD‏ ע ן יֶוְיֵיֵיּיךיֵײט. T‏ אי י י ע י י ן באי י י י ן י י י‎ e