Der Morgen Zshurnal, Yidishes Ṭageblaṭ = the Jewish Morning Journal and the Jewish Daily News (New York, N.Y.)
September 20, 1929

Page 1

פוז טאַג צו IND‏ 7 שו i פרישעזֶ מוטח.‎ B אלט ווי יונג אין א"י, א ריזיג ווערק, I‏ בערנארד שאַו וויל פליהען, sy ש. יןרסאֶן‎ m דרייסיג אמעריקאנער אידען זיינען אָפּגעמאָהרען די וואך קיין ארץ ישראל M‏ דארט צו בעזעצען פון פּױלֿען, פון ליסע און פון אנדערע לענדער קומען אֶן ידיעות, אז אידען "רייסען vy‏ מטש צו פאַהרען אין דעם היילֿיגען לאנר, צו פארנעחמען דארט די פּלעצער פון די וואס זיינען געפאלען דורך די הענד פון די האלביווילדע אראבעריֶ טראץ די לעבליכע שטעלונג פון צי ענגלישער רעגיערונג אין דעם טרויפֿֿ 2 ענין און די אָפענע העצעם פון ד אראבישע מופטי'ס פאר נייע 153 פארגיסונג, שרעקען זיך די אידען, סייּ פון ארץ ישראל גופא אוז סיי פון חוץ לארץ, ניט אָפּ פון די לעצטע מורא'דיגע פּאסירונגען און נעהמען זיך מיט פרי שען כח און נייעם מוטה צו די ווייטער בויאונג פון דאס לאנר פון זייערע האָפ" גונגען. ניט נאָר זעהען מיר די אייזערגע ענטשלאַסענקייט אַנצונעחן ווייטער מיט'ן בנין הארץ.בוי דער ענטחוזיאס טישער יוגענד, ביי די אירעאליסטישע חלוצים, נאַר אויך ביי וועטעראנען פון ישוב. ביי די ערשטע עולים, וואס האַ" |בען א גרויסען טהייל פון זייער לֿעצען אוועקנעגעבען ביויצוטראגען זייער חלק WY‏ דער ענטוויקלונג פון רעם אלט נויעם אירישען היימלאנה. אמאַליגע (פיאנערען און איצטיגע חלוצים געהען (האנט אין האנט פאראייניגט מיט איין /וואונש. מיט איין האָפֿנונג צו פא /זיכערען רי געגענווארט און די צוקונפט ופוז זייער איינען חייליג ווינקעל. א א מעסעחזש צו די אמעריקא יֶ:ער אידען, דורך א קייבע? פון אונזער |פארטרעטער אב. גאַ?דבערג, זאָגט משה E‏ /סמילאנסקי, פיהרער פון די אידישע קא- ן |לאַניסטען אין ארץ ישראל? "דאם? ךָיֹ.אנר איז אונז געטריי י אימער, פֿֿאִ R T‏ פארבויען און פארפלאנצען 2 קיינער קען אונז ניט אָפּשרעקען. מי t‏ בויען ווייטער. דער ערפאָלג פון אובזע{ ארבייט פאר דער אידישער חיימלאנא? |איז זיכער". יֹגַּ צו הערען אזעלכע ווערטער פון אי /נעם וואס איז געקומען בויען ארץ ישרן ן ןנאִר א סך פריהער װוי דער מאדערנ? l‏ ציוניזם איז געווארען א טהאט"זא? (דארף געווים זיין דערפרעהענד און דע גָמוטהיבענר פאר די טויוענטע אינג וואם זיינען איצט ענטשלאסען 2 וִפרישעז מוטה ווייטער אַ;צוגעקן 522 ןרער ארבויט פאר זייער פאַלק און ל?א- נאָך א ביישפּיעל פון דער געוואל-. השפּעה וואס ארץ ישרא? איבט י= אויף איהרע אידען און פון די 3- הויערע מוטה און נייסטיגען כח וואם"' זי פלאנצט איין אין די הערצער. פון איהרע יחידי סגופֿה, איז די ריעזיגע אונטערגעהמונג פון דעם פארהעלטניס- Y YD‏ ארץ-ישראל'דיגען רב. "i‏ יּהרב נחום בן חורים, וועלכער האָט צע. |פארנומעז ארויסצוגעבען א תלמור יענצייּקיֹ,אִפּעריע, וואס פארשפּרעכט י זיין איינע פוןק די מאָנומענטאלס ווערק אין אידישע געלעהרזאמקייט.} i‏ דאס ווערק וואס הייסט "חכ2 וְיַּ בָּהתבֿמור” און פארנעחמט צעהן גרוי h‏ כענד, געהמט ארום אוז באלויכט ס דו ליכט פון שכל הישר אלץ וואס חכמי התלמור האָבען בעהאנדעלט אי רי פערשיערענע תקופות פון זייער שא-קן, פען. אויף א פּינקטליך סיסטעמאטישע! אופן ווערען אין איהם קלאַהר ארויסץי זֶבעבראכט ד אלע אידעען פארבינדוג? גען וואס די תנאים, אמוראים און,ךְריּ:\יּ רבגן סבוראי, האָבען יעדער אויף זיי| שטייגער בייגעטֿראגען צו דער תור!| יֹּשבעפֿ פּה וואס איז מיט דער צייט גע ווארען רדער שארף-שטיין אויף וועלכע Dy!‏ האָט דור נאך דור זיך בעשארפוֶ דער אידישער מה. און עס איז ווירקלי ןצו בעוואונדערען, ניט נאַר די אויסדויער! און פֿעחיגקייט פון דעם יונגען רב צִי' שאפען אזא ריעזיג ווערק נאר אויך ST‏ מוטה צו אונטערגעהמען אזא ארבייט מיט די הילף פון "חכמי חתלטוד. (וועט זיין לייכט צוצוקומען צו די אל פארשידענע "דעפּארטמענטם" פון י חתלמוד וואס זיינען אויסגעמישט אייגע וָאיז די אנדערע און YN‏ פארלאַרען פון ניט געניטע אוינען. דאס ווערק בריינגט אריס סיסטעמאטיש יערע {שטעל באזונדער וואס האָט צו טהאָז מוט איין סארט וויסענשאפט אָרער מיט א צווייטער. און ואמעלט אַו ר? מא טעריאלען אויף איין פַּלֹאץ אזוי WD IR‏ נעפינט עס פארטיג. י אין א מאָדער DY‏ וויסענשאפטליף בוך. v‏ איז'ם ווערק פֿון הרב בן חורים DY‏ יעדער איינער אויף'ן ארט קענען געפי נען אלץ וואס DY‏ געפינט זיך אין תלמור וועגען אסטראל?אגיע. ווענען בא" \םאניקע, ווענען חנוך. ווענען זאַאַלאָגיע, ווענען נעאגראפיע: מאטעמאטיק. בוי" קונסט, מוזיק, פּאָעזיע, יוריספּרורעגץ, פילאזאפיע און פארשיידענע אנדערע צוויינען פוז חכמה, קונסט און וויסענ" שאפט. ער האָט אלץ פון תלמוד ארויפ געצוינען אוז אויסגעלייגט אין בעזונדעה רע "אסאַרטטענטס" אווי אז יערעך איינער זאָל קענען לייכט געפונען וואס ער וויל. 2 װי מיר הערען איז הרב בן חורים אין נאנצען פארטיג מיט זיין נרויסע ארטייט און די ארויסגאבע פוז'ם װערזֵ איז איצט נאָר א פינאנציעלע פראנע.’ן פון פֿאַנדאַן קומט אַן א ידיעה אז דער בעריהמטער בערנארד שאָו נעהמ איצט אונטערריכט אין פלוחען IR DD‏ עראָפּלאן. אִ א שעהנער זשעסט פון דעס געניאלען וויצלינג, צו ציינען צו דריי און זיבציג יאהר וואס א סך פון, די יונגע לייט האָבען ניט די מוטה צו צייגען. אָבער אויב ערמיינט, או מען וועט איהם נעהמען ערנסט אין זיין נייעם אויפ"' פהו, מאבט ער א טעות. זוארום פאר וואס SB‏ מען איהם נעהמען דאַ ערנסט ווען טען טהוט עס ניט ביי אמת ערנסטע ענינים. שאו'ן איז קענטיג באשערט געה. נומען צו ווערען לייכט אפילו אין ד געוויכטיגסטע זאכען וואס ער אונטער;. געחמט און שאפט. י\עֹ\ THE JEWISH MORNING JOURNAL מאָרגען זשורנאל-טאגעבלי:ט‎ PRICE 3 CENTS. ענגלישער עקס אטוירני רזשענעראל וועט פארטרעטען אידען כר אין א" געוועזענער אטוירני רזשענעראל פון ענגלאנד נעהמט אָן איינלארונג פון ציוניסטישע אָרגאניזאציע צו פארטרעז טען אידישען צר ביי דער אונטערזוכונג. לאַרר רעד דינג'ס זוחן װועט איהם העלפען. (ספּעציעלע קייבעל צום "מארנען זשורנאל" פון לאזארוס) בלויז עטליכע אויסנאהמען האָבען די אראבישע פֿאַליסלייט ניט פארדיענט די קריטיק פון די אירען געגען זיי. רעדענוייג וועגעז רי תביעות פון SR‏ טאליע און פּױלען אויף דעם מאנדאט איבער ארץ ישרא?. זאגט די צייטונג, אז די תביעות האָבען קיין נרונר ניט און ערקלעהרט קאטעגאריש, אז ענג לאנר איז אמבעסטען צוגעפּאסט צו פאריואלטען ארין ישראל און זי וועט ניט אויפגעבען דאס לאנר. BN‏ די ערקלעהרונג פוז "ניער איסט" איז IR‏ ענטפער צום "דעילי עקספּרעס", וועלכער האָט אָפּגעגעבען פיע?ל פBּלאץ פאר פּוילען'ס וואונש איבערצונעהמען דעם מאנדאט אויף ארץ ישראל, און צו דער ערקלעהרונג ופון "דעילי כעיל", אז אויב מאקדאנאלד ווי? אַנהאלטען זיין פֿאַפּו?אריטעט אין ענגלאנר מוז ער אויפגעבען די מאנדאטען איבער איראק אוז ארץ ישראל. איז רער צייט. וואַס די פּרעסע רופט זיך אָפּ זעהר וועניג אויף דעם פארלאנג פוז געוויסע קרייזען. אז ענגלאנר ONT‏ אויפגעבען ארץ ישראל, וואקסט דא זעהר שטארק די שטימונג פאר דעם,, N‏ ענגלאנר ONT‏ פארלאזען איראק. פּאליטישע סימנים צייגען, אז ענג לאנד האָט בדעה צו שליסען מיט איז ראק אז אָפּמאך עהנליך צו דעם, װאִסי זי האַט יעצטענס אנגעבאַטעו עניפּטען. דא גלויבט מען. אז WD‏ ארנאַלֿד סטארס. געוועזענער נאַװערנאַר פון ירושלים, וועט ווערען הײי-קאַמישאַנער פון איראק אויף'ן פלאץ פון סער גיל בערט קלייטאַו. וועלכער איז פּלוצלונג געשטארבען לעצטע וואָד. גחו'סער אויפּשטאנר פון אראכישע שנטים גענען מולמאן איבן סאאור צופריעדען, װואס מען לאַזט זיי נישט. אריין קיין איראק צו פּאשעןז דארט. זייערע שאף איז דער צייט פיז טריקע-. ניש. פערלאנגען זיי דעריבער. אז איבן סאאוד זאַל? פיהרען מלחמה גענען אי דאק, אויף וואס איבו סאאוד ווי? אַבער. |נישט איינגעחן. די איצטינע קאאליציע גענען איבן נֵּםאאור איז כעזונדערם געפעהרליך דערפאר. וויי? צו איהר איז צוגעשטא -1 דער מעכטיגער שבט אטעאיבא.. וועלכער האָט איןז דער צייט פון וועל?ט- T WD‏ אויסנעצייכענט מיט זיין קאמפּף גענען די טערקען אונטער דער. פיהרונג פון"'ם בעריהמטען קוירנעל |לארענס. דער דאזיגער שכט װאַהנט. ביים ברעג פוז רויטען ים. א טייל פון'ם. וראַזינען שכט גרעניצט זיר מיט טראנס-. ויארראניע און דעם יםיאייננוס פון אקאכא. וואס ווערט אַפיציע? צונערע". כענט צו ארין ישראל.. איז ענגלישע קאלאניאלע קרייזען איז מעו שטארק בעזאַרגט צוליעב דעם. אויפשטאנד איז אראביע. וװאָס ISP‏ האַבען שלעכטע רעזו?טאטעז אויף דער לאנע איז די ענגילשע מאנדאט לענדער אויף'ז נאַהענטען מזרח. מעןז האָט בעז זונדערס. מורא. אז אויב איבן סאאור וועט בעזיענט ווערעו דורר די רעבעלען. וּװעבֿעז זייערע פיהרער אנהויבען אן אנגריף אויף איראק אוז עבר T‏ טאַוועט אסיגנירט 250 מיליאן אויף בו נעוואטערן טורקעסטאנער מדרבר טייל? פליסט אַהז שום נוצעז צום ים אריין. פאר דו ניי-בעוואסערטע געגענ דען וועט מען צונעהמען פוןז זיי צעהן טויזענד קוביק פוס וואסער אין א סע D‏ די געגענד וואס וועט איצט דאַ קול טיווירט ווערעז איז בעקאנט אונטער'ן נאמעה "גאַל?אַ-נאיא סטעם" וחונגע ריגע וויסטע). די דאַזינע סטעם איז גע ווארע: דער טויטיפּלאץ פון פיעלע ריר זעגרע וועלכע זיינען דאָרט אומגעקומען פוז דורשט. די בעוואסערונגס-ארבייטע! איז טור קעסטאן וועלען קאָסטען ארום א האל בעז ביליאן רובעל? (250 מיליאן דאלאר) זיי דארפעז דורכגעמיהרט ווערען איז פינם יאהר, ק צּוויי פערימשפט צום יּ

טויס אין רוסלאנר B q פאר שטוגלען געלר -י וספּעציעלע קייבע? פו| י. קלינאוו.) בערלין. דאנערשטאג.---איז מאַסקווע האַט זיד נעכטען געענדיגט דער נרויסער פּראַצעס פון א גרופּע, וואס איז בץָ- נֵּש.יבֿריבט געװאָרען אין שמונלען סשערוואנצי. צוויי פון די אַנגעקלאַנטע, שמואל טייזעס און אברהם קליינער, זיינען פאר משפּט געווארען צום טויט. בערטא שו מאו האָט נעקראַגען זעקס יאַהר טורמע און צוואנציג. אנדערע האבען געקראַגען פארשידענע טורמע טערמינען. NEW YORK FRIDAY, SEPTEMBER 20, 1929. לאַנראַן, דאָנערשטאג. גרויס צו פריערענהייט האָט היינט ארויסגערו פען אין אידישע קרייזען די נייעס, אז די ציוניסטישע אַרנאניזאציע איז געז לונגען צו באוועגען סער באִיר. מעריז מאן, איינער פון די גרעסטע לאַיערס אין ענגלאנר און געוועזענער אטוירני רזשעגערא? אין בא?דווין'ס קאבינעט, צו ווערען דער ל?איער פאר די אירען פון ארץ ישרא? ביי דער פּארל?אמענטארי שער אונטערזוכונגס קאַמיסיע, וואס ענגלאנר שיקט אהיז צו אונטערזוכען די יעצטע ביוטיגע געשעהענישען דאָרט. הערי סאכער און לעאַנארד שטיין וועלען זיין סער כאַיד'ס הױפּט געהילף אדוואקאטען. עס איז אויך מעגליך, אז ווייקאונט ערלעי, א זוהז פון לאַרר רעד דינג, אוז א פּראַמינענטער לאַיער, DYN‏ העלפען סער באֵיר'!. ערווארטעט אומצופריערענהייט חי "ניער איסט" ערקלעהרט היינט, אז זי איז צופריעדען מיט די מיטגליע דער פון דער אונטערזוכונגס קאַמיסיע. אלע מוטגליערער פיןז דער קאמיסיע, זאָגט די צייטונג, זיינען אומפּארטיי איש אוןז האבען גרויסע פעהיגקייטען. T‏ צייטונג פיהלט VIR‏ או סיי די אידען אוז סיי די אראבער וועלֶען ענ טוישט ווערען פוז דעם באריכט פוז דער קאָמיסיע. די צייטונג ערווארט, אז רי קאָמיסיע זְאָל לייזען דעם כותל מערבי פּראָבלעם. די צויטו{ג פארטיידינט די ל?אַיאלו-. טעט פון די אראבישע פּאַליציי אין ארץ ישראל און איז זיכער, אז מיט ירושלים. דאַנערשטאג. איבן יֶךָ!אא.יר. דער פולטאן פוז די וואהאבי טען. וועלכער הערשט איבער! גרעסטעז S‏ פוןז אראביע מיט די היילֿיגע שטערט מעקא אוז מערינא. שטעהט איצט פאר א נרויסען אויפשטאנר, וועלכער בערראַהעט ערנסט זייןז ממשלֿה אין אראביע. דריי מעכטינע שבטים אין נאַרדליכען טייל פוןז אראבישען מדבר האַכען זיד גענען איהם פעראייז נעט. ער איז ארויס געגען זיי מיט אן ארמעע פון דרייסיג טויזענד פוז זיינע בעסטע סאַ?דאטען. די ארמעע פוז זיינע שונאים איז אבער ניט קלעז נער. אוז דער רעזול?טאט פון דער קו מענריגער שלאכט איז דעריבער איז ספק. רי רעבעלען ווערען געפיהרט דורר שעיר פייזאל על דאַװויש. וועלכער האט אלטע חשבונות מיט איבו סאאור דער פאר. ווייל דער וואהאביטישער סו?טאן האָט איהם נישט געלאַוט אַנפאלען אויף איראק. איבן סאאוד קריגט א יעהרליפע סובסידיע פון דער ענגלישער רעניערונג, פאר וועלכער ער האט זיך פארפליכטעט נישט צו קאַזען רי מדבר שבטים אַנפאלען אויףה איראק און טראנסדיאַרדאניע. די שבטים פוו'ם מדבר. װואָס געפיגען זיך אונטער זיין אויבעריהערשאפט. זיינען אבער אוג מאסקווא. דאַנערשטאג.---איעער פוז די גרעסטע בעוואסערונגסיפּראַיעקטען, וועלֿבנע מענשען האכען ווען נישט איז אונטערגענומען. געהט איצט צו פער ווירקליכט ווערעז אין סאוועטדרוסלאנד. פינף מיליאן אקער DD‏ וויסטעז טור קעסטאנער מדבר וועלען פערוואנדעלט ווערען איז א כי?יהענדע לאנדווירט שאפטליכע געגענד. וועלכע וועט פּראַ- דוצירען בעיקר קאטאן. מען האַפט ארויסצובעקומען אויפ'ז ניי בעוואסער טעןז שטח לאנד אזוי פיעל? קאטאן. אז רוסלאנד LYY‏ מעהר נישט בערארפע!ז אימפּארטירען אױיסלֿענדישען קאטאן, אויף וועלכען זי גיט איצט אויס יעהר ליך ארום א פּאַר הונדערט מיליאן דאה RS‏ דעם מעהרסטען אויםלענדישען קאטאו בעקוטט זי פוז אמעריקא. דער בעוואסערונגס פּראַיעקט איז. טורקעסטאז וועט דורכגעפיחרט ווערען אונטער דער אויפזיכט פוןז ארטור פּאֵו דייווים, +עם געוועזענעם טשיף פוז "ביורא אוו רעקלאמיישאַז" אין ווא שינגטאַן. מר. דייווים האָט דורכגעפירט עטליכע בעדייטענרע בעוואסערונגס פּראיעקטעז איז אמעריקא. בפרט אין די. טרוקענע געגענדען פוז קאבֿיפארביע.בֶ מיט איהם צוזאמען וועלען ביים טור-, קעסטאנער פּראיעקט ארבייטען ארום. דרייסיג אמעריקאנער אינזשענירען. די WORN‏ פאר בעוואסערונג וועט. נענומען ווערען פון די טייכען אמו דאריא lIN‏ סירידאריא. וועלכע פליסען נאהענט צו די וויסטע סטעפּען פוז טורי קעסטאז. א טיי? וואסער פוז רי דאויגע, טייכעז ווערט אויר איצט בענוצט פאר בעוואסערונג אבער נאך א' גרעסערער 10 PAGES. טעראַר גענען סטרייק פיהרער אין קאראָליינא קינגס מכאונטעין, נ. ק.. דאַנערשטאג. ניט ווייניגער װוי פיער אונטערזומונ גען ווערען איצט געמאכט צו געפינען די שולריגע אין די קידנעפּינג פוז יונגען פיהרער פון די טעקסטיי? סטרייקער, קלאו טעסגער. ךָ טעסנער איז טיט א פּאַר טענ צוריס געקידנעפּט געװואַרען פון זיין היים. די קירנעפּער האַבען איהם אוועקנעפיהרט אין אן איינזאמען וואלד און איהם מער |רעריֹ.יר צושלאַגען אוז ווען ער איז שוין ןבעוועז בעוואוסטלאז. האַבען זיי איהם פארלאַזען. נאווערנאַר גארדנער האָט ארויסגע שיקט ספּעציעלע שעריפס אין די קאונ טום וואו עס הערשט דער טעראָר געגען די סטרייקער, אַכער קיינע ארעסטען זיינען ניט געמאכט געוואַרען. װאַס א טאָג ליינגער אלץ ווערט דער. האס געגען די סטרייקער גרעסער. ST‏ געפּינג פון די פיהרער איז געוואָרען א' טאַנ-טעגליכע ערשיינונג. פארברענען די היימען פוז די סטרייקער, שלאַגען זייערע רערנער, ארונטעררייסען זייערע סיינס און טעראַריזירען זיי, אָט די אלע זאכען ווערט געטהאַז אויף או אַרגאני זאטארישען אופן. די רעגירונג איז מאכטלאַז נענען מאב אוז אויב עס פּאז סירען ניט בלוטינע ראיאטס. איו עס לויז א דאנק די סטרייקער וועלכע לאַז זען ניט פֿראַװואַצירען. י קאיטעל אוז פיפעי. צוויי יוניאַן פיה רער האָכען זיך יוי דורד א נס נערעטעט פוו א מאב וועלכער האָט זיי געוואַלט קידנעפּען. די צוויי האַבען אדרעסירט א מיטינג IR‏ בלעקסבירג. דערוויי? האַט זיך ארגאניזירט א מאב זיי צו קידנעפּען אבער די סטרייקער האַבען זיך פריהער ךָעיװאוםט וועגען פּלאן פון די קידנעפּער און זיינען אנטלאפען בעצייטענס. חיינט זיינען זיי אָנגעקומעןז אין שארלאַט. די אלַע סטרייקיפיהרער קענעז בשום אופן ניט געפינען קיין האַטעלס וואו צו וואהנען. די האַטעל אייגענטימער ווערען געסטראשעט פוו מאב און זיי האַבע! מורא פאר די ל?עבענס פוז זייערע געסט און פאר א באַיקאט פון דער כאפעל?קעז ךְו:ב. די סטרייקיפיהרער מווען נעכטי גען איז געהיימע פּלעצער און זוכען שוץ פון די סטרייקער וועלכע האַבען אַרגאז ניזירט א זעלבסטישוין. האַלאנד וועט טעגליך אריינלאזען פראַצקי'ן וספּעציעיע קייבע? פו| י. קלינאוו.) בערלין, דאַנערשטאג. דער האַז לענדישער קאַרעספּאַנדענט פון "רול", וואס ערשיינט איז בערלין. באריכטעט היינט אין דער צייטונג, אז לעאז טראצקי האט זיר געווענרעט צו די סאַציא?ירע טאַקראטען פוז האַלאנד צו ווירקען ביי זייער רעגירונג זי ONT‏ איהם אריינלאועז אחין. די סאציא?ידעטאַקראטען. באריכטעט דער קאַרעספּאַנדענט, זיינען צו גונסטעז טראַצקי'ם פארלאנג און וועלען פאַר בריינגען די פראגע פאר דער געקסטער זיצונג איז פּארלאמענט. טראצקי האָט איצט נוטע אויסזיכטע!.. זאַגט דער קאַרעספּאַנרענט, ענדליך צו געפינען א מקום מנוחה. 5 ואמזיי מעקדאַנאלד און די 4 באלפורזדעקקאראציע מעהראַ:איר'ם היסטאָרישע ראַלע אין די יעצטע פּאסירו:גען 'R‏ אדץ ישרא? (מיט א פדאָנט פּיידזש בילר) אין היינטיגען נומער י אמעריקאנער 9 פאמיליען מאגאזין און גאזעטען און אנדערע וויכטינע, באלערענדע ארטיקלעו און ערצעהלונגען לואיס מארשאל דער גוויסער אידישער פיהרער און דער אידעא? וװאַס ער האָט געפונען עריײטט פאר זיין טויט. ספוריטואליזם די סודות פֿין א יענער װעלט און די ביינקעניש צו נייסטינער רערהויבונג. דער רוימישער לעגיאָן א מייסטערווערק פון דער וועלם (יטעז -אטור. די הייל פון ר' יוחנן הפנרלר א שעהנע מעשה פֿון אלטע ספרים דער זיויג א וואונדערבארע חסיר'ישע ערצעהלונג קאזארמעינעכט א קינסטלערישע Bסיכאָ?אָנישע ערצעה" קונג. אמת'ע פאסירונגען צוויי באלערענדע און אונטערהאלקטעני דע געשיכטעס פון קעבען. ווען פרויען קומען צוריק פון וואקיישאַן א צייטינער אױטיקע? אין דער אפטיי" לונג "די פרוי אוז די היים". פּרײז 10 סענט צו בעקומען אויף אלע סטענדס סונסקריפמששן פרייז פאר א יאַהר 4 ראַלאר JEWISH AMERICAN‏ Bowery New York City‏ 77 VOL. XXIX. NO. 8502‏ א רוסקאנד פיחרט אָן א שטארקען קאמפּיי קען קאמפּיין פאר די רויטע ארטיי נוצט אוים די ארמיי מאגעוירעס אידַיֹּ ווייס-רוסלאנד פאר א שטארקע. פּאטריאָטישע באוועגונג. פאט-, ריאָטיזם דריקט זיך איס אין, מתנות פון די דערפער. וספּעשע? קייב? פון וו. צוקערמאן, יאַנדאַן. דאנערשטאג. -י פּרע:';נֵּ פון סאַװיעט רוסלאנד נוצט אויס די איצטיגע מאנעוורעס פון רע- רױ:ע־וֹ ארמיי אין ווייס-רוסלאנד פאר א גרוי"ן סען פּיטריאטישען קאכפּעין צו גינסטעון דער ארמיי. דער פּאטריאָטיזם דריקט זיך אויס, PN‏ דער פאָרמע פון מתנות, וואס [T‏ שטעדט אוןז דערפער גיבען די פארביי"| געהענדע סאַל?דאטען. באברויסק האַט| געגעבען פינף טויזענד רובעל און אני| דערע שטערדט האָבען צענעכען דער ארמיי עהנליכע סומען. ניט נאָר גיבען די שטערט און דערד פער אלם גאנצע. נאָר יחיחום זיינען! אויך ניט פריי פון אָט דעם פאטריא טיַשען חוב. ווען די סאָקדאטען געהען פארביי א שטאָדט שטעלט זיך א פּאטי ריאט אוועק קלאפּען אויף א פּויק און פרויען גיבען אוועק זייער ציערונג און מענער זייערע געהאלטען. די אידען. פאלגען נאטירליך נאָך DN‏ דעם פּאטריאַטישען ביישפּיעל. אפילן ד' בתי מררשים האָבען געבראכט פּרעז זענטען פאר די סאָלדאטען. אָבער די יעווסעקען האָבען דא פּֿלוצלונג אויפגע הויבען א געשריי, אז דו ארמיי טאָר ניט נעהמען די אידישע מתנות וויי? די קלעריקאלען זיינען שונאים פון סאַװיעט און ניבען דו מתנות בלױיז נושא חן צו זיין בעת אין דער שטי? פארשפּרייטען זיי קלאנגען, אז רוסלאנד באפאיט כינא א. ד. ג. אלם א טיי? פון זייער אנטידרעליגיע קאמפּעין ערב די ימים נוראים האָבען די יעווסעקען אױיפגעפאָדערט די הויז קאַאָפּעראטיווען ניט צו פֿארדינגען אידען קיין צימערען דאָרט צו דאוונען די ימים נוראים. אי װוי די צאָה? שוהלען אי רוסלאנר איז איצט שטארק פארקלענערט געװאָרען וועלען פיעלע אידען פּשׁוט ניט האָבען וואו צו דאוונען יום טוב. אום טעעגליך צו מאכען פאר פרויען זיך צו באטייליגען אין דער אנטי-רע ליניע גאסען דעמאָנסטראציע. וואָס וועט פאַָרקומען אין טאָסקווא דעם צווייטען טאָג ראש חשנה, אָרגאניזירען די יעווסעקען איצט ספּעציעלע קאָמיטעס אויפצופֿאסען אויף קינרער וועמעס מאד מעס וילען אנטיי? נעהמען אין דער דעמאַנסטראציע יענעם טאָג. AW שיקט נויעף צו םטאלֹיזְ די נאנצע רוסייטע "ווייסע" פּרעסע דרוקט א בריעף צו יאַזעף סטאלין פון איינעם. װואָס שרייכט זיך אונטער "אל טער איר". דער שרייבער דערצעאלט אין בריעף, אז ער איז א געוועזענער בונדיסט און א פֿריידיינקער. אָבער צו זעהענדיג די זינלאַזע רעליגיע פארפאָל נונגען אין רוסלאנד האָט זיך זיין רעד ליוניעזער געפיח? אויפגעוועקט, ער זאָגט אויף, אז די באלשעוויסטי שע פארפאַלגונגען פון איינצעלנע קא פּיטאליסטען האַבען אין איהם ערוועקט א סימפּאטיע פאר זיי. ער פאָדערט רעד ריבער אויף סטאלין'ען צו בייטען די באלשעוויסטישע פֿאליטיק איידער זי פארניכטעט די פּראַָיעטארישע הער שאפט. י 8 סאַוועט זעבט אראָב אידישען קאמיסאר I צוליעכ רעכעקייט

מאַסקווע, דאַנערשטאג. DD‏ פרומקין, דער. סאָווויעטישער וויצעז קאַמיסאר פון פינאנצען, וועלבער רעז כענט זיך פאר איינעס פון די אָנגעז זעהענסטע עקאָנאַמיסטען אין רוסלאנר, איז אראָבגעזעצט געוואָרען פון זיין אמט 0T 2PO‏ רעכטע מיינונגען, וועלכע ער האָט געהאט געפרעריגט מיט עטליכע חדשים צוריק, פֿרומקין איז באקאנט דגעוואָרען אין פארבינרונג מיט דער סאַוויעטישער רעד לועף ארבייט, וועלבע ער האָט אַנגע פיהרט בעת דעם יטרעקליבען הונגער פון יאֶהר 1921. עד אי שפּעטער געװואָרען דער סאַוועטישער קאטיסאר פון אויסער לוכען האנרעל. און האָט אין נאָמען פון סאַוועטירוסלאנה אננעמיהרט וויכטיגע פערהאנדלונגען אין בערלין, פּאריז און לאַנדאָן. NN R B‏ צוריק האָט מען אין סאַוועטישע קרייוען שטארק גערערט וועגען א מעמאָראנדום, וועלכען פרומ קין האָט דערלאמאט צו דער סאַװעט רעניערונג וועגען דער עקאַנאָמישער לאנע און לאנד. אונ'ם דאַזיגען מעמאַז \ראנרום האָט פרומקין פערלאנגט דו עי דערונג פון דער לינקער אגראריפאלי טיק. וועלכע ער באטראכט אל?ס א נרויסען אונגליק פאר רוסלאנד. דער דאַזיגער מעטאָראנדום האָט געהאַלפען שאפע דעם "רעכטען פייגעל" פון דער באַלשעװויסטישער פּארטיי מיט ריקאָוו, בוכארין און טאמסקי אַן דער שפּיץ. י--‎ S לוח פאר היינט יום פּרשה תבא. ט"ו אלו?, תרפ"ט. פרייטאג, סעפּטעמבער 20, 1929 זון אויסגאנג 645 זון אונטערגאנג-- 7,05 וועטער: היינט שעקן, שיפסינאכריכטען אנגעקומען נעבטען ז e‏ זרעואליוט", פוז האמנורג. J‏ ערווארטעט היינט; "ראטערדאם", 11D‏ ראטערראם. 15 אראכער געשטעלט כום משפט פאר ערמאַרדען א אידישע פאטיליע רייסערייען צווישען אראכישע פיהרער אין אי פארשארפט MPIR T ירושלים, דאָנערשטאג.‎ ליכע רייסערייען צווישען די אראבישע פיהרער ווערען וואס א טאָג איץ טעחר פערשארפט. באזונדערס שטארק וואקסט די געגנעריטאפט צום גרויס" מופטי פון ירושלים. באחזשי על עמין כוסעין, וועלבער איז דער שולדינער אין די כֿעצטע פאגראמען אויף אידען. דער גרויסיטופטי איז פון דער בעריהכיִ־ן טער כוסעין-פאמיליע. וועלכע באהערשט די אראבישע וועלט. אנדערע אראבישע עפענדיס זיינען אומצופריעדען מיט דער הערשאפט פון די כוסעינס און זיי האַבען איצט געפונען א געלעגענהייט ארויסצו קומען מיט שווערע באשוידיגוננען :ע־\ גען דעם גרויס-מופטי. די גענגער פון גרויסיטופטי האבען ארױסגעלאָוט א פראקקאמאציע, וועלכע DX‏ אונטערגעשריבען פון אוואד על פעלוזשי, איינער פון די אראבישע פיהרער אין ארין ישראל. די פּראקלאמאציע באשוידיגט דעס גרויסימופטי R‏ פּחדנות, אין פארראט צו די אראבער פון ארי ישראל? און DY‏ ווערט דאָרט דערקיעהרט אז כוסעין האט ארויסגערופען די שחיטות אויף אידען בלױז כדי צו בֿאווייזען או ע האָט אן איינפלום אויף די אראבע-. אין ארין ישרא? האָט די פּואקלָאר. מאציע קעגען גרויסימופטי געמאכט א שטארקען איינררוק. עס האלט איצט פאר וואהלען. ווען דער גרויסטופטי וועט דארפען וויערער דערוועהלט וועה רען. עס וװועט אויך דערוועהל?ט וועה רען דער פּרעוירענט פון העכסטען מוסולמאנישען ראט און מען גלויבט דא אז נאָך דער פּראָק?אמאציע וועט כוסעין דורכפאלען אין אויך דער פּרעוידענט פוז ראט וועט זיין IR‏ אנדערעה, א מעז פיגערער אוז מעהר פריינדליכער צו איז אוואד על פעלוזשי'ס פּראקלאמאציע לייענט זיך טהייקווייז "מור ערקלעהרען. אז דער מאכמערא נישער הויפּט ראט איז ניט פעהיג צו פארטהיידיגען אונזערע רעכט, און פאר טרעט ניט די מיינונגען פון רער מאיאה ריטעט פוןז אונזער פאָלק. מיר זיינען געגען דער פארארדנונג, אז דער מופטי. oßt‏ בלייכען אין זיין אמט. אויף זיין נאנצען קעבען און ארויפלייגען נייע שטייערען אויף די פּױערים. מיר זיינען איבערצייגט. אז די פריהערדיגע וואח- לען זיינען ניט צוגעגאנגען ריבטיג". עלדפעקוזשי באשוקריגט אויך דעם מופטי'ס פּארטיי אין פּחדנות און אין ארויסרופען די לעצטע געשעהענישען אין פּאלעסטינא. מיט דעם צוועק צו פאראייניגען אלע מאכמעדאנער אויף א קינסטליכען איפן. "פאר'ן פאַלק שטעלט זיך דער מיפטי פאר אלס נא"י צואנאליסט.. פאר דער רעגיערונג אַלס פארטחיידיוגער פון די אראבער, און פאר די אידען אלם שלום-מאכער אין דער איצטינער אגיטאציע. ראס זיינען אָבער אלין פאלטע פּרעטענציעס, דער אמת איז, או ער איז אלע טאָל געווען א ליגנער און א פֿיינלינג, װעל כער איז געגען די אינ:טערעסען פון זיין פאֶלק. ווערט רייך אויף'ן השבון פון פאָלק, און נוצט אויס די איצטיגע קא־\ טאסטראפע צו פארגרעסערען זיין איינ פלוס. ער טרעט אויף זיין פאָלק כדי זיך צו דערהויכען. על זויגט דאס בלוט פון זיין פאָלק און איז אן אמת'ער אויס וואורף און פייגלונג". נענגסטערס קירנעפען 2 מענער אין שיקאנא שיקאגא, דאנערשטאג. R‏ טעקסי דרייווער וועלכע- איז געפאַהרען אין איינע פון שיקאגא'ס שטארק באלעב טע גאסען. האָט צוגעזעהן א קידנעפּינג, אין וועלכע 4 מענער האָבען זיך בע טחייליגט. ער דערצעהלט. אז ער האָט געזעהען װי א טירינג קאר האָט פאר-י שטעלט דעם וװועג א סעדאז-אויטאַמאַ- בי? אין וועלכען צוויי מענער זיינען געזעסען און ראן ווען דער סעראן הװאָט זיך אָבגעשטעלט, זיינען די מיער מענער ארויס. האַבען פון דארטען ארוויסנע שלעפּט די צוויי מענער און זיי אריינ געשטופּט אין זייער איינענעם נרויסען אױטאָמאָכי? מיט דער בעמערקונג "ועצט וועט איחר שוין ניט מסור'ן DR‏ ניט זיין מעהר קיין שפּיאָנען". פאר דעם טעקסי דרייווער איז געווען צו שפּעט צו מעלדען צו דער פּאָלים אין צייט, זיי זיינען שוין געווען אװעקגעפאַהרען ווען פּאֵלִים איז אָנגעקומען. דעפּיוטי פּאָלים קאָמישאָנער דזשאהו סטידזש האָט געואָגט, אז ער צווייפעלט גאָר ניט. אז די צוויי מענער זיינען גענו" מעז געווארען "פאר א ראיד" און זיי i‏ געטויטעט געווארען פון די פיער ךְ:עב:ם:ערם. דער טעקסי דרייווער האט געהאט נאַכגעפאָהרען די צוויי אוױיטאַמאַביל?ס (פאר א קאנגער צייט. ווען ער האָט גע הערט ווי די מענשען פוןז ביידע אויטאַז מאָבייס שרייען איינע צו די אנדערע. ער האָט געמיינט IR‏ עס איז געווען אן עקסירענט און איז זיי נאָכגעפאַהרען. ער האָט געבעטען די פַּאֵלִיס ניט ארויס" צוגעבען זיין נאַמכען. 27 0 זייטען זיינען אָנגעקלאָגט אין ערמאָרדען די גאנצע מאקלאָוו פאמיז ליע פון מוצא, נעבען ירושלים.--איינער פון די אָנגע קלאָגטע איז אן אראבישער רעגיערונגס בעאמטער.-- איין אראבער אָנגעקלאָגט פאר מאָרד אין חברון (ספּעשע? קייבע? צום "מאַרגען זשורנאל" פון פ. גינצכורג) ירושלים. דאנערשטאג..--- היינט האָט מאה שערים איז דעס ערשטען טאג. פון |די אונרוהען דאַרטען. צוויי אידישע יונגעלייט פון ירושלים וְױיּנעז היינט בעשטראַפט געווארען יע W‏ מיט דריי פונט (ארום פופצעהן דא לאר) פאר טראָגען רעוואלווערען. אואנישע גייטונג אִפָבּעֹשטעבֿט וָ די רעניערונג האָם היינט פערמאכט די אראבישע צייטונג SN‏ אקדאם" פון וֹיפו צוליעב איהר ווילדע אגיטאציע גע גען איודען. די רעגיערונג האָט אויך געגעבען נאָך א ווארנונג צו דער אראר יןבישער צייטונת "פאלעיטטין". וועלבע פיהרט אַן א ביטערע העצע געגען איז דען. ווי איך האָב ערפאהרען וועט די צייטונג אַפּגעשטעלט ווערען מאָרגען. "דבר", די העברעאישע ארבייטער ו־\ײטוכב פון ת? אביב, האָט חיינט אַנ געהויבען ארויסצונעבען א ביילאגע איז יענגלוש. דאס איז אן ענטפער אויף דער ענגיישע ביילאנע. וואָס דער "פא לעשטיןז" האָט אַ;געהױיבען ראויסנתנט [רי װאַך. אין גלי? העליון פיהרען אראבישע אניטאטאַרס נאַר העצעס אין פֿארי שפּרייטען זוילדע קלאנגען וועגען די אידען אומגעשטערט. אין די אראבישע דערפער וואס זיינען לעצטענס באזוכט געװאַרען DD‏ סאַלדאטען זיינען די איינ װאַחגער איצט איינגעשראקען אוז ענט-, זאגען זיך צו פאַלנען די אניטאטארען. אס העצען זיי צו נייע וּ}יּבערפאלִעז אויף אידע!, אנטיפעמיטען מאכען אינערפאלען אויף אידען אין רדומענישע שטערט טיטעז האבעןז זיי ארונטערגעווארפען פון באהנען; גלאוזער. שמירער. סולטא!. בערקאָיויצי. זיילער, וואנווערטאן. דא ווידעסקא. קאַהען, רובין. האוזוואטער, וויינטראוב. גוסמאן. ראַזענצוויי: און זודיג. אלע זיינען ארונטערגעוואַרפען גע יואַרען פוז דעם באַטושאנייטשערנאוויץ צוג. אפילו קינדער האָבען די כוליגאנעס ניט געשאנעוועט. קאטעזאטא. דער אַנפיהרער פון דער כולינאנישער באנדע אויף דעם באהן, געהט ארום פראנק אוז פריי. דעפּוטאט לאנדאו האָט איז נאמען פון אידישען פּארלאמענטארישען קלוב אינ טערווענירט ביי דער רעגירונג און שטאאט-יסעקרעטער איווניטזעסקא האט איהם פערשפּראַכען אז די רעגירונג וועט אַננעהמען די שטריינגסטע מיטלען געז גען די אגיטאטארען. ענגלאנל איז גרייט אויפצוגעבען איחד טאנדאט אויף טעטאפּאַטאטיע לועג. אַכער די קאַנסערוואטיווע רע ניערונג איז ענגלאנד איז געווען גענען דעם הױפּטזעכליך דערפאר. IR DNV‏ עהנליכער פערלאנג אין עניפטען איז צוריקגעוויזען געוואַרען. אריינצונעה טעז איראק אין דער ליעג אוו ניישאגס און עניפּטען ניט, וװאָלט געווען אויפ געבואכט די עניפּטישע נאציאָנאליס טען. פוז צווייטען זייט אויב ענ;לאנר זאֵל דאן האבען אויפגעגעבען דעם מאנ דאט אויה איראק וואַלט זי ניט געקענט IVINIEN|‏ רעם פארלאנג פון עניפטעןז פאר {אומאבהענגינקייט. איצטער אבער האָט זיך די לאנע אין נאנצען געענדערט. די ארבייטער רע (גיערונג האלט איצט ביים שליסען א |נייעם אפמאך כיט עניפּטען. װאָס וועט |געבען רער לעצטער מעהר אומאבהע:- גינקייט. אל?ס רעזולטאט פוה דער נייער פּאַליטישער לאגע פיהלט די !ארבייטער רעניערונג, אז זי קאַן איצט אויפגעבען דעם מאנדאט אויף איראק. עס ווערט אבער ראַ פארשטאגען. אז כנאטש ענגלאנד וועט אויפגעבען דעם מאנדאט איבער איראק וועט זי אָנהאל טען אן ארמיי אין באסרא צו באשיצען די אנגלאיפּערזישע אוי? פעלרער און זְאויבֿ־רעהרעז. ענגלאנד DU‏ האלטן צװאַג בו אידען זאָגט עקס קאלאניאל מיניסטער (ספּעציעלע טעלעגראכיע צום "מאַרגען זשורנאל?" פון ב. שעלווין) ערקלעהרונג, אז ענגלאנר קאז ניט ער קױיבען קיין מילֿיטערישען קאַנקורענט צו פארנעהמען ארץ ישראל. מיט דעם האט ער פערכאפט דעם וועג יאר בוירקענהעה, וועלכער, ווי די הינע ציי טונגען מעלדען. האט נעבטעז ערקלערט איז ניו יארק, אז ענגלאנר האט גארניט צו געווינען פון דעם מאנדאט אויף ארץ. ישראל. דער געוועזענער קאלאַניאל מיניסטער{ (פארטזעצונג אויף זייטע 9( ניו !אָרק, פרייטאָג, סעפטעמבער 20, 29 יום ו', Bרשה תבא, ט"ו אלו?, חרפ"ט (ספּעציעלע קייבעל צום טאַרנען זשורנאל פון מ. ליבערמאן) פרייז 3 סענט. זיך דא אָנגעהױיבען דער פּראָצעס פון פופצעהן אראכער, וועלכע ווערען בעשול ריגט אין האָבען אויסגעשלאכטעט. די גאנצע אידישע מאקלאף פאמיליע פון דער קאַָלאַניע מוצא. געבען ירושלים. איינער פון די אָנגעקיאָגטע אראבער איז א בעאמטער אין דער געזונדהייטס דעפארטמענט פון דער ירושלים'ער רע-. גיערונג. צוויי אראבער. וועלכבע מען האָט גע-, נאפּט מיט וואפען געבען תלפּיות, א{ פאַרישטאָדט פוז ירושלים, זיינען /WD‏ משפּט געוואָרען צו א יאהר פּריזאָן יע-. דערער. PN‏ חברון האָט זיך אָנגעמאנגען דער. משפּט פוז אן אראבישען שאופער, וועל", כער ווערט בעשולריגט אין האָבען ער מאַררעט ניינצעהן אירען. דער שאו־; פער האָט זיך בעריהמט אין געריכט הויז אויפ'ן קול, אז ער האָט ערמאָררעט פופ-. צעחן אירען. דער אנפיהרער פון אן אראבישע באנ-. דע. וואס האָט געפּיינדערט אידישע היי-, זער בעת דעם איבערפאל רארט, איז היינט פער'משפּט געװאָרען צו זיעבען יאהר טורמע מיט שווערע ארבייט. צוויי אראבער פון יריחו וועמען מען, האָט געכאפּט אריינשמוגלענריג געוועהר, אין ירושלים זיינען פעראורטהיילט געדן וואָרען יעדער צו אכט ח-שים פּריזאָן. ו| דריי אידען פון ירושלים זיינען ארעס טירט געװואַרען אויף דער קלַאנע פון האַכבען ערמאַדרעט אן אראבער נעבען בוקארעסט. דאָנערשטאג. R‏ נייע' כוואליע פון אנטיסעמיטיזם באגלייט פוז! איבערפאלען אויף אידען האָט ארומ;עז כאפBּט דאס לאנד. אנטיסעמיטישע עקסצעסען זיינען, פארגעקומען אין פֿוטני. ראדאנצי און! דארגעסטי אין בוקאווינא. די פּאִיֹ.יציינֶךָ איז געווען גוט צוגעגרייט פאר די אי בערפאלען, אַכער זי האט גאַרניט געז, טהאַן געגען די כוליגאנעס. איז די איי|ן בערפאלען דארט זיינען פארוואונדעט,, געוואָרען צוויי אידען, שמואל ראוכבאק., און אכרהם טרעפלער. י די אנטיסעמיטען. געהעצט. פון בע-;. וואוסטען צורר, פּראפעסאר קוזא. פּרא",, ווען זייערע בעוואוסטע כוליגאנסטוע|' שטיק פוז ארויסווארפען אידען פוז לוי-; פענדע צוגען. פאַלנענדע אידען זיינעןן; פארוואונדעט געוװואַרע' ווען די אנטיסע-!! לֿאַנדאַז, דאַנערשטאג. 17 ארביי-| טער רעגיערונג פוז ענגלאנד האט בע-! שלאַסען אויפצוגעבען ענגקאנ-'ם' מאנדאט איבער איראק. דאס נעחמט מען ארויס פוו א בא-, ריכט, וואָס דער ענגלישער קאַיאניאל' מיניסטעריום האט צוגעשיקט צו דער מאנדאטען קאַמיסיע פון דעם פעלקער, בונר. דער באריכט פון קאַלאַניא?ל מיניס-. טעריום ערקלעהרט אַפען די אורזאכען פארוואס קעניג פייזעל פון איראק און די, גאנצע בעפעלקערונג דאַרט DM‏ אז עננקאנד זאַ? אױפֿגעבען דעם מאנדראט איבער זייער מדינה. אַנגעבענדיג די אורזאכען זאַנט דער קאַלאַניא? אֵפים. גאַרניט ווארום ענגראנד זאַ? אנהאלטע! דעם מאנדאט אוז בײייבען אין איראק. געגען דעם WS‏ פוז די איינוואַהנער, ענגיאנר וועט שטיצען דעם פארלאנג פוז איראק איהר אריינצוגעהמען אלס, מיטגליעד איז דעם פעלקער בונד. אויב, איראק זא? אריינגענומען ווערען איז פעקקער בונד וועט ענגלאנד'ס באנדאט אויטאלמאטיש זיך ענריגען. לעצטען NN‏ האָט איראק זיף געז ווענדעט צו די ליעג אוו ניישאַנס מיט N‏ אפּיעל? איהר אריינצונעהמען אי;[ מאנטרעאל. קענעדע. דאנערישטאג.--- ענגלאנד וועט ניט אויפגעבעה איהר מאנדאט אויף ארין ישׂראל און וועט האלטעז איחהר פאריטפּרעכען צו די איז דען, האט קוירנעל רעאַפּאֵרד איימערי, געוועזענער ענגלייטער קאַראַניאל מיז ניסטער, ערקלעהרט איז א רעדע. וואס ער האט געהאלטעז איז רענינא. קענע דע. פאר א מיטינג פוז דעס רענינא ראז טארי קלֿאב אוז די קענערער קיאָבס. קוירנעל אייכיערי האט אנגעפאנגען זייז רעדע וענען ארע ישראל? מיט דער

Page 2

FRIDAY, -ײ י גרויסםער

אויספארקויף פון אלערליי ספרים חרשים גם ישנים 5 נאַרפאַלק סט, ג. י. ספרי תורה'ס

פוין 800 אין העכער, אויך געיוזטע ס"ת פוןז 830 און העכער -רייאי-= נביאים, הפטורת 0 חמש, מגילות געטריבען פון די בעסטע סופרים פֿון יוראָםּ אויך ספרי תורה'ס צו פאררענטען מליתים זיידענע און װאִהבֿע:נָּ

פּיבת'ן, מענטעלאר, חופּה'ס ד שעהנסטע און בעסטע ארנייט מחזורים אלע סאָרטען, מיט עברי טייטש. D'‏ ענגלייט אָרער אנרערע איבערזעצוננען שס'ן, משגיות'ן, עין יעקב'ס מרדרשים, שו"ת. אלעס מוז פארקויפט ווערען אין א קורצער צייט מיט די ביליג סטע פּרייזען. קאָנטרי אַרדערס פּינקטליך אטעגדעט. I. ZINBARG‏ Norfolk St., New York‏ 59 מאניפעקטשורער פון פּרוכח'ן, מענטעלאך און חופּות אימפּאַרטער פון ספרי תורות, סילק װאַהל טליתים, כ פי חודש, תפילין, מזוזות J. LEVINE‏ Eldridge Street,‏ 26 New York‏ -יון-יו אררעסען פון גיוסוילערם אין י גוויסץ שטערט, וואו איחר קענט

אימער נאקומען דעס "טאָרנען LT L]‏ י BRIIPIRDIRIND‏ y‏ דיטראַיט ג. סייבערמאן, 8017 שקלעגר עווע. ט. סטיבעל, 8460 אַקלענר עוו., קאשרנער פי?ארעלסיא. ם. טשעסלוק, 8812 אַקלענר עווע. ס. פּ'אַט:יק, 0842 אָקלענר עון. מ גערענבערג, 888 וועסססינסטער עווע. D‏ ניטעל?מאן. 840 וועסטטינסטער עווע. נ. פּעסטאן. 1187 וועסטמינסטער עווע. קאַרמאן. 8640--12טע סטריט. הארטמאנ'ס נטיישאַגערי, 1468 סט. קלואיז רענס בולווארר. ס. שווארטץ, 20 מאונט ראיא? עווע. װ. י. ארעיסטין, 66 דולוט סט., איסט בערמאן. 76 דולוט סט., איסט ב. בירענבום, 111 רולוט סט., וועסט י. גודמאן, 19 פּרינס ארטור סט., וועםט ל. נוצמאן, 8 דולוט סטריט, איכט א. קוישנער, 8981 סט. ?אורעגס בולווארר. דויט. לאזארוס, 8811 סט. ?צורענס בולוואהר ס. מאליעט, 8681 סט. קאורענס כולווארר. י. קאַך. 4087 סיינט ?אורענם בולווארד. קאפילאַװיטע, 8887 sט. לאורענס בולווארר דזש. קאסטינגער, 8951 סט. לאַורענס בלוו, ראַואנטקי, 48 וויללעגיווי DD‏ וועסט. שעכטער. 240 לשורעל MY‏ וועסט. שיקאגאַ ה. רובין, 4041 וועסט רווועלסט ראוד. פאלצפאן. מסאקסווע? אוז האַלסטעד AP‏ מאריס אפריק, ?אַורענס און לעגריי? סטס. ב. ראראווסקי, קענרוי און 13טע סמריט. ב. ווייגנגארט, בודיסטאַר, שאש? וועסט דיוויזששַן סטריט. נייטען סניידער, כלו איילעגר NP‏ אוו sעטע סטריס. נודסאן. 2214 דיווױיזטאַ! סטריט. מאַייס אַלין, קער אַוו סוירנער ברשס., ענטע סטרים און האַלסטעד עווענין, פעירמאן, 0027 עווערנרין עוו. מר. סאנאטשניק, 8801 רוווועלט ראור. sד. גרינבערג, קעדוי עיו. און 18סטע סט, קליוולאגר אופרויכט, 998 איסט 108טע כטרים, י. באסקינר, 1170 קינסמאן ואור קרעפער, 12528 קינססמעו ראוד. טוירק, 11718 קינסטען ראוד. אטאַר סוויט שאם, 879 איסט 108טע סט.' סיעגעלשטיין, 1144 איסט 105טע סטרים. עפּטטיין, 11701 יו:ישן עוועניו. ה. פאלבעל, 13405 קינסמען ראור. בארקאט, 1101 איסס 105טע ספֿריט. זיאַהען 13 סטאַר, 1088 איסט 105טע סט. A N4y‏ אי סיינגט לואיס י נידמאז. 1860 סרענקלין עווענין. אר קריכטאלקא, 4886 פַּעירוט עוו. מ שטערן, 1637 קארד סט. נ. מערין. לאָר. גלאסגאָוו IR‏ סם. סהשמאסם י. פעיי, 5740 איסטאן ע. יאטקאוויטץ. 6098 רירזש NP‏ רייך לְרֶ\ י:יָ\רֹין פא\

טאַלידאַ, אַהײאַ ר. סעמוע? סעקולער, געוועזענער פּראָמינענטער מעמבער פוןז אירישען דעניאָן איז ארץדישראל, געמיכט זיף ויעצט אין טאַלידאַ. אַהייאָ, אין די האינטערעסען פין דעם סירקוליישאָן רע" פארטמענט פון "מאַרנען זשורנאליטא" געבקאט". מיר בעטען אונזערע געעהרטע סוב סקרייבערס איהם צו בעצאָהלען רי 20= בקריפּשאָן בילס אֲָהן אָפּהאלט און איהם רעקאבענרירען נייע סובפקרייבערס. זיין דו יפּטיאויפגאכע איז אָנצושליסען IB‏ אונזער משפּחה סובסקרייבערס אלע אָרטאָדאָקסישע אוז נאציאַנאליגעזאָנע נע אידען פון טאָלידא און אומגעגענר יאון אױפמאָהנען אלע חובות װאָס דער יפריהעריגער אגענט האָט איבערגעלאָזט, ויערע געפעלינקייט ואָס וועם איהם יארויסגעצייגט ווערען ביי זיין 2D‏ יסקריפּשאַןידרייוו DY‏ אנערקענט ווע" דע! פוז דער רעדאקציע, קעביק מיט אידישע רעסטאראנט עקכשיריענס פעריאנגט אויסער ניו יארק, רום אוז באַארד פרוי. DY DIV‏ מערלאגנט. )24 S. L. Yuter, University, Virginla. ogrmms פאטע- פוז שעהנעם כךָ', מאַלקאם יס Dl‏ פערלאנגט מיידע? סיט ביונעס שטיצע יאום צו האבען געלעגענהייס צו L3P WP IT‏ שהייבט צום מארנען זענבנא? פאקם. 28 שא י DJN&‘/‘TE‘DDJ“NH װאַס פעררינען געשטיצט צו ווערען‎ ר{ -י יי-י ישיבתה בר יוהא די ישִיכת בר יוחאי ובית מושכ |זקניס במירו!, א"י, וועטעס ני יארקער אָפיס עס געפינט זיף אין 202 איסט |בראדוויי, און איז יעעי אונטער דער \אויפזיּכט פוז חי מוסרוח פון עזרת |הגליל, אפּעלירט צז נחיבים און חברות !אין אמעריקא און קענעדע אויפצונעה |מען פריינדליר זייערע משולחים אין |סאלעקטאָרס און זיי באהילפיג זיין 'ווייט מעגליך אין זייער היילינער אין |וויכטינער ארגייט. -o עזרת הגליל די מוסדות פון עזרת הנליל. וועלכע באשטעהען פוז די פאלגענע איונסטיטו ציעס, דער בית ותוניים אין צפת, דער בית RSN‏ אין צפת. דחי /"הכנסח. אורהים". 'R‏ חיפה., וועמעס אמעריקאנער אפיס געפינט זיך אין 202 איסט בראדווין. אפּעלירען צו אלע איז רֶען פון אטעריפֿא אויפצונעהמען פריינר ליך זייערע קאָלעקטאַרס אוז משילחיִם און געבען זיי די פולע שטיצע און חילקג אין זייער ווינטינער אין הייליגער אר- My unni‏ עם פּאסט פאר אועלכע אַנ !שטאלטען. םפר ם אתרוגים, לולבים והרסים ט’־) ת ם עס איז אָנגעקומען א גהויסער אויסוואהל פון ארין ישראל? אתרונים. די בעסטע לולבים PR‏ הדסים לחים. ומשולשים פוז -אריזאנא סטייט. וועלכע זיינען די בעסטע. קאַמפּליטע סעטס מובחרים 86, ראשנים 84, שניים 83, ovdw‏ 82 אריגינאל א באקם 12 שטיק 918.00 אויסער פּאַרטא -י י A‏ י י י. קאנטאַר, 30 קאנאל סטריט, ניו יאַרק, נ. י. בילֿיגער M)‏ איבעראל אלערהאנד ספרים, טליתוים סילקענע און וואַדעגע, דובראוונער, לױפּצינער און לאנדאַנער, כוכב ציון, דגל ציון איז DM‏ 85 פּראָצענט טייערער ווי די היגע היערמיט געפּרייזטע סליחות, אותיות גדולה, ווילנא י= ק. סליחות, געבונדען ע"ט היטלמח, ווילנא ט. הפלת לאכלים, ענגליש געבונדען קלאט 18. סדור ומחזור 2? בו, 4 טיי? הנדוקים ()16.0 מחזורים רב פּנינים ע"ט, 240 מעלות 1.20 מחזורים רכ פּנינים לכ? היטנה, 2 טיי? 3.00 פחזורים כ? בו החרש ע"ט, 2 טייל? הז. מחוורים כ? בו ע"ט, 8 טיי? יכל ה'טנח 1.90 מחוור פערטע? החרש ע"ט רענאל 48, מחזור פערטע? פּשוס, ווי?נאיוואר'טא 20. מחזור רערעלהיים ע"ט, 2 טיי? רעגאל 1.20 מחזור קרבן אהרן ע"ט וילנא., רעגא? 90. מחזור ענגליש אדױלער, לערערעט, 1.60 מחזור עננליש ארלער, ביין טאַיולען 8.50 מחוור ענגליש ארלער,. רויטעניט 1.00 מחוור ענגליש אדלער, 8 טיי? 8.50 מחזור ענגליש, פּעריל, 2 טיי? ג"ש הא. מחוור ענגליט, פּערי?, ה טייל, 225 MM‏ עבודת הקודיט מטהזלוי, ע טייל 8ח מחזור עבודת הקודט, 8 טייל, 1,25 יארמולקעס. סייק, ריפּס, אלע סייזעס 40, מענטעלאר מלאָס סילק, אלע קאַלירען 6.50 סדורים קרבן מגנחה ע"ט װילנער 1.10 מיר האַכען א גרויסען אייכויאהל פון שׁנה טובה קארטען, פארשיעהענע מוסטערען, אויך א גרויסען אויסוואה? פון שנה-טובה פּאַסטיקארטען אירישע און אלגעמיינע. שיקט גלייך אייערע אַרדערס. איבערציינענר ביקיגער ווי איבעראל AMERICAN HEBREW BOOK COMPANY‏ CANAL STREET, NEW YORK, N. Y.‏ 30 27 PR SATS 4 A S‘\ \Va D) 403 DR 3 א.‎ A T I- ער‎ (NALN B 2 יר‎ T T T וחֹיפָסֶ בּוי'וו'‎ KOSHER STAR /לָי/י {ךָ‎ SAUSAGE MFG. ”\'\\C ימח‎ ,o'//’ 1002-1010 Maxwell Streeet 7 e Chicago, lIL !'CZ\‘L“ טובים השני‎ ם‎ די סינ' די גרעסטע כשר וואורשט פעקטאָרי און די 2שד סטאר‎ ערטסטע כשר יואורשט פֿעקטאַרי זיינען ביידע אונטער דו חשגחח‎ M פון 7 רבנים, וועלכע שטעקען ציזאמען דעם פּרעזידיים פון שיקאגאַיר‎ משרד הרבנים, לכן די אידען וואָס ווילען האָבען אויסער גיטע דעלי-‎ חשש‎ DI Y 93 קאטעסען אויך האַבען אמת כשריע דעליקאטעסען‎ פיקפּוק זאַלען זיך ווענדען צו איינע פון דו צוויי פֿעקטאָריס.‎ SINAI KOSHER SAUSAGES FACTORY 3351 South Halstead Street Chicago, 11l KOSHER STAR SAUSAGES M'F’'G. 1010 Maxwell Street Chicago, 111. קיין אַרדער איז צו גרויס אַדער קליין. פראכט עקספּרעס פייפ.‎ 373 L e TN T A T A RT M L R A RSN DRI U eo e R S ASt די אקטע מרם. דייוויס האטעל‎ /3t THE ROSEMERE HOTEL 212 S. RHODE ISLAND AVE, ATLANTIC CITY, N.J.‏ _ T‏ אלטע מרס. דייוויס, פון סיַברייט האַטעל, די ערשטע האַטעל אייגענטיטע דין פון כשר'ע אידישע חאַטעלס. איז צוריק אין אטלאנטיק סיטי, PR‏ א כא רערנעם. שעהז אויפגעפיקסטען האטעל נינָּכעז בארדוואק. יערער איינער גע דענקט די אמת כשר'ע אוז געשמאקע מאכלים איז די בעסטע אטענשאז. וואס די אלטע טרם. דייוויס האָט נעגעבען צו איהרע קאַסטאַטערט. מרס. דוי וויס'עם ראָוזטאַר האטצַפֿֿ איז שוין אַפען פאר ביזנעם פאר סעזאָ!. קומט צו אייער אלטער גיטער פריינדיז אוז פארברענגט דעם כעזאן אין באקוועטליכקייט, ביי א היימישעו טיש פוז 53 טוב. צו מעסינע פֿרייזען. מאכש גלייך אייערע רעזערוויישאַנס. טעלעתאַן 8068---4, מרס. גאָסי דייוויס, פראפ. אגעקעמעטטועטקטעקגעגספפקועעעקעעטקטטקקקקעעעעגעעעטטעעעקטעפעקעעעסטמעעע אעע מקע R R L‏ W‏ שירה חדשה על שפת הים

Shuman’'s STRATMORE HOTEL‏ MARYLAND AVE. BOARDWALK. ATLANTIC CITY, N. J.‏ הייסע און קאלטע י.יְךְװאסעךָ־ בעדע-ל אָפּען פאר גאנץ D‏ 0 זאש השנה, יום נפּוו און סוכות דער באוואוסטער חזן אָכטראֵיו וועט דאיונען אין שוהמאן'ס סטראטטאד האָטעל איז שוהסאז'ס אייגענער שוהי. וועלכבע איז אויפֿגעפיקסט יAP R‏ מהום 79. 290 זעט'ן פון גין יאַרק וועט האקטען א רערע. דער שעהנסטער יוםיטוב פון 53 טוב איז צוגעגרייט פאר די געבט מעסיגע רעיטס, מאכט אייערע רעזערוויישאַנם באצייטענס טעלעפאַנירט: 571765 און 80627י9 אַפען PIRY R‏ יאהר. מר. Sy LRI LD lIN‏ W‏ A e e eR, A A A SDLAN S‏ TRETFIELD’'S ADELPHIA HOTE‏ S Oriental and Vermont Aves., near the Boardwalk L‏ ATLANTIC CITY, N. J.‏ פארברענגט מיי אונז ימים טוכים. איחר װועט R PSR‏ 90 פארגעניגען. א טיפיאַרינער. בריק האַטעי, אלע מאַדערנע באקוועמליכקייטען. די בעסטע שפּיין וואס דער מארוקעט אָפערט, נוט צונענרייט. פריטע װערושעטייבעלס א גאנצען ואַזח ספעציעיע אויפמערקזאטקייט צו די וועלכע זיינען אויף א דייעט. איבעזזחייפט רוועביז טיקער. ספּעציעיע פאַ? אוז Po3‏ רעיטם. אונזערע נייעץ טעלעפאָנען זיינען 4-8853---8.9788 Phone Marine‏ NN 0= "R IIN Y Ny M 2|‏ ייע וו אין ירושלים תובב"א i‏ דער וויכטיגער בית יתומות עזרה פון' ירושלים. (DY 1D BIMENR T WENR‏ גאון וצריק הרב ר' וועלוועלע כרבפֿֿיות\ ישליט"א, וועלכע גִיט א היים און ערין *ציהט די אומגליקליכע עלענרע יתומות! פח ארץ ישראל אויך איינגעוואנדערטע! פון די מלחמטה לענרער, אפּעלירט IY‏ |אלע אידען פריינדליך אויפצונעמען, זייערע משולחים און קאַלעסטאַרס lIN‏ (זיי געבען חי פולע הילפע. ןְ Offize 139 East Broadway‏ יֹ New York City‏ ו ;‘_—_——_—_’ -ח י Y=o‏ ג"ח עזדת ירושלים ן פאר ארץ ישרא? האַס די אנער-קענונג פון ד\ךְ! ונרעסטע רבנים און פּערוע:ליכקייטע! PR‏ 1% אינסטיטושאָן, וועלכער העלסט איעמען el‏ סטרוקטיוו. אַהנע אונטערשיער צו וועקכע אַנדן, שויאונג מעַן בעלאגנט, אפענירט אוימצונעטען.' זייערע משולחים פריינדליך און העלפען איווֹו וזייער יינטיגער ארבייט. נשיא המוסר ,“:I'N‏ ןהרה"ב הישיש ר' ב. ב. נוטת. אמעריקאנער אַפיס: EAST Brd STREET, NEW YORK CITY‏ 885| ן די אדרעסע איז א"ז איז: פּאַסט צפיס!! באקס 160, זרושלים. טוב דטוב ---טליתים-- פרימע װאַלענע סילקענע 0 אינטשעם 80. 18 אינטשעס 1.00 0 אינטשעס 1.748 18 אינטשעס 160 30 אינטשעס 2.75 22 אינטטעס פּע ט 34 אינטשעס 8.25| 27 איגטיטעס 25 4 אינטשעס 8.75 81 אינטשעס 8 3 35 אינטשעס 480 0 אינטשעס הז.B 60 אינטשעס 85.28| 41 אינטשעס 4.20 8 אינטטעס 6.50 48 אינטשעס 418 ג? אינטשעס 8.00 82 אינטשעס הע.s 60 אינטשעס 6.00 מענה לשון ;ענגליש, רענא? פּראכט ג"יט 60, מענה לשון ע"ט, ווילנא, רענאל sע. סדור ישמת אמת ענגליש אנמערקונג 30. סדורים ענגליש פראכט פּערי?, קאַנראָן 40, הפילים געשליפען מיט רצועות 280 תפילין מיט רצועות װילקאָמירער 1.85 ארבע כנפח'ן וואַלענע, אילע סייועס 1.10 ארבע כנפת'ן ‘B‏ דאַזען, קאַָלירטע 2,00 ברכת המוון עננליש, געבוגרען קלאַטה 12, חומשים ענגליש, 5 מייל, רענא? קלאָט 8.50 חומשים רשי גרו?, קלאטה, רענא? 65, צאינה וראינה, 2 טייל, רעגא? ג"ש 175 JEWISH MORNING JOURNAL W\ לֹ\־יֹי־יֹ־־גּיי\ ן יּ Bl‏ e‏ 1 1 י. יּ\/שֵׁ שֶׁ LR Y‏

i‏ י ן W‏ ן י. (שי I ש /יֶ -וֶי{יּוֶיוֶיּ 0 NN‏ 4 B‏ /’A, b ’_’_/ //%'é/{/‏ י י S it‏ עיע ל Tt‏

T‏ טי ע אמעריקא'ם נאַליכטער פענסטער רייניגער קיין זאך ווערט ניט אַזױי פיע? געברויכט צו האַ?טען פענסטער און שפּינלֿען קרישטאָליקלאָר און זויבער ווי באָ; אַמי קעיק! 87 יאהר אויפ'ן מאַרקעט און מעהר פּאָפּולער ווי אימער. רייניגען מיט באָן אַמ איז זיכער, לייכט ווירקליך א פארגנינען! מיט א פייכטער טוך באשטירט די גלֹאָן נאַנץ דין מיט באָן אַמי. ווען עס טריקענט אָפּ, רייבט B 8 DY‏ מוט א ריינער, טרוקענער טוך און פארשוואונדען איז יערע שפּרינקעלע פון גלאָז. און געדענקט, דאס שטיק באָן אַמִי האט א פּאַרטנער, באָן אַמי פּאודער, ביידע פאָרמען געהטען ארונטער די שמוז אֶהנע צו ראַצען. פֿאַורער און שטיק יײַדע היים דאַרף ביי ןהיַּנכיָּ 8 ערע ה אַרן דע נעראֵפַּט־ “l‏ Y 4’‏ י '\ד י// oL 7 ן “'יִיּ\ 1 בשורה טובה פאר רכנים, דרשנים וטטיפים J מיר האָבען ערהאלטען א וויכטיגען ספר דרויט ח:יװיות ךיּרט”הו כולל עשרים וארבע דרשות לימים הנוראיס, לרגלים, קשבתות הטנה וררשות כלליות, מאת הרב הררשן ר' משה חורוויץ, מחבר הספרים "דרשות. הרמ"ה" ו"חזיונות רמ"ה", פּראכטפו? געבונרען. המחיר 42.00 אמרי הײםן טאמרים. ל(קוטים וחומר ל?דרוש, מאת המטיף הלאומי ודרשן נפלא הרב ר' חיים זונד? מכבי ז"ל המכונה המגיד טקטניץ -ח ח חח חח חח חח חי חחז 3.00 כןר וֹזהבו באור ע? טאמרי חז"ל. מאת החכם יחודה איד? שערשעווסקי ST‏ המחיר 350 די יעניגע וואָס וועלען קויפען דיזע 8 וויכטיגע ספרים מיט איינמאָ? צאָהלען בלויז $5,00 "אטרי חיים" מיט'ן "כור לזהב" צוזאמען $5.00 "אמרי חיים" מיט'ן "הגיונות. הרמ"ח" צוזאמען ---.3.75 "חניונות חרמ"ה" מיט/ "כור יזהב" צוזאטען 4.25 צו בעקומען ביי M. MANSKY‏ Montgomery Street, Newark, N. J.‏ 111 Telephone Waverly 2059‏ ברוך הבא! בורוך הבא! אתרונים מארי י ח ן ישראי אייער גיט באוואוסטער פריינד און סוחר זזיי סי-י- מה מ"א פּיטקאַװסקי איז געסטערן געקומען מיט דער שיף זאַזימפּיק? פון ארץ ישראל תײב, און געבראכט דעם גרעסטען סטאק א"י אתרוגים. מובחריס ומהודרים, נאָר פון די אידישע קאָלאַניעס, רחובות און פּתח תקוח, יעדער איד איז מחייב נאַר בענטשען מיט איין אידישען אי אתרוג, יעדער סיחר. וואָס ווי? האַבען די שעחנסטע אי אתרוגים, אמתיע מיבחרים ימהודרים אין עס קאָסט ניט טייערער ווי אנדערע זאָל אריינשיקען ואָס פריהער די אַרדערס מיט איין דעפּאַזיט וועט ער דאַס האָבען בעפאַר ריה הבעײל. צופרידענהייט גאראנטירט לולבים יהדסים די בשריסטע און די שעהנסטע פון קאליפאַרניע אדרעסירט: M. PITKOWSKY‏ 53rd Street Brooklyn, N. Y.‏ 1601 Tel. Ambassador 4654‏ A‏ 2 סטאַ" 48 קאנאל סטייט ניו יאַרק e 9 פרונת'ן מענטעלאך 8 א 2| 00 זופות הפֿהיסטענוס ומכסות טליתים,. תפילין, /"{b‏ ספוים, ספרי LA‏ עלעקטויק מנויות, ;/!?4;, יְ הילצעינץ לוחות און לייבען א עליות ביכער פאר שבתים וימים טובים ן עַ -י 0 אידיש אדער ענגליש פּרײין 915 לֶ,יְ צי עת יִלַמֹ“יְייִּ; רעווערענד און חזנים אויטפיטס יְ%שְיךָיְ.יּ; טאחס 8 אטפפווסזפם) צי Book Stationery Supply Co., Ine.‏ גישׁ "W\ 'f/{/_,_’{‏ DELANCEY STREET NEW YORK‏ 41 אי b‏ כאטאלשג. ווערט געשיקֶם. פריי צו יערען נאַך פערלאנג. דער מאָרגען זשורנאל 2 שיקאנא און די

ר צדץ יש"א? קרכנות oß|‏ ישן |רבֿנוע יל יע ו ו וספּעציע? צום "מאַרגען זשורנא?" פון ז, ב. קאטייקא) י שיקאגא.---די אסאשיאייטעד פּרעס, האט געבראכט די נייעס. דאס מענרל; פראהטאן. וועמענס זוהן האררי איז גע-| ווען איינער פוז די קרבנות אין דער| חברוז ישיבה. איז געקומען אין ירושלים, אוז אז ער פאדערט שוין שארענער־נ זאז פיר דעם טראגישען טויט פוז זייז| קונר. ן דער צובראַכענער פאטער מר. מענרפֿֿ' פראהטאן געפינט זיף PR‏ שיקאגא אוז, ער קען ניט פארשטעהן פון וועלכע. |קוועלע די נייעס איז געקומען. אין א| !םטייטכיּענט זאגט ער "וועז מיין האר'ן איז צובראכעו. אוז, מייז נשמה איז געדריקט, ווען מערדער! האָבען גערויכט פון מיר מיין קרוין פוז| קאַפּ, מייץ זוהז וואס איז געוועז א גדול| בתורה, קעז מיר דען לינעז איז זינען צו ןטאכעז א ביזנעס פֿון זיין פריהצייטיגען| וָקבר”. i‏ עס ווערט דא פערשטאנען, אז דאס קומט פון א ניט פריינדליכע קוועלע צו אידען, דערמיט צו בעטאַנען, די כיאטע־ךָ ריעלע זייט פוז אידען. מר. דזשוליוס ראַזענוואלד, ?אַקאלער! (טשערמאן פיר זאמלען געלד פיר די ארין ישרא? קרבנות טהיילט מיט. אז ביז חיינט, איז שוין צו איהם אריינגע !קומען פופציג טויזענר דאָלער. ניט יארייגרעכענענדיג זיין בייטראג פון פינף (און צוואנציג טויזענד דאַלער, בעטואכטענדיג די ליסטע פון די מנדבים. איז צו בעמערקען, ראס עס קומען פוז אזעלכע וועלכע האבען ביז |איצט קיין מאָל א סענט געגעבען פיר ארץ ישראל אויך האבכע!ן נאַך די SN‏ זְ:יסטעז ניט ארגאניזירט די קרעפטע צו זאמלעז פיר דעס הייליגען צוועק. מר. בערנארר סאלאָן, פון דער היגער צווניסטישער עקזעקיוטיוו קאמיטע טחהיילט מיט. דאס דִי ארכייט צו זאמ לען געלד פוז ארגאניזירטע ציוניסטען, ייִועט זאַפאַרט געטאַהן ווערען. קענועס סיטי זאמעלט.

0 דאַָלער הײײטץ קענזעס סיטי. מיזורי. האָט שוין געזאז מעלט 3000 דאָלאר פאר 'דרעם עמויר דזשענסי פאָנד אין ארץ ישׂרא?ל די קװואָטא פאר קענזעס סיטי איז 10,000 דאָלער און די איבעריגע סומע האָבען זיר איצט די אידען גענומען שאפען. די היגע הילפס אקציע האָט זיך אָנגעפאנגען מיט א פּראטעסט מיטינג ביי וועלכען עס האַז בען גערערט רר. סאלאמאן נאָלדמאן און דר. רעבאלסקי פון שׂיקאגא. D e‏ יק 2 אירען פער'משפּט צום טויט אין רוסלקאנר |שׂ/ מאַסקווא, מיטוואך. צוויי איז דען, אברהם קליינער אוז שמואל טאיטס, זיינען היינט פאראורטיילט Vl‏ װאַרען צום טויט פון א סאַװעטישען געריכט. דער פּראַקוראַר. וואס האָט געארבייט מיט אלע כחות פאר זייער| פאראורטיילונג, איז געווען א פרוי,. מאדאם נורינא. ק די צוויי אידען זיינען אַנגעקלאָגט געח ווארען פאר פערשווערונג אין פערבינ רונג מיט IR‏ אַרגאניזאציע DRI DXV‏ פאר די לעצטע עטליכע יאַהר ארויסגע" שמוגעלט פון רוסלאנד פועלע דימאנ טען און געלר. קאַנג. כית שלום 2T W‏ זאנקט WM‏ נייעם יעהרליכען חון שמואל מאקאווסקי וועמעס נאמען עס איז גוט בעריהמט, DR‏ פּראָבע ניט נויטיג. אין נאָמען פון אלע מעמבערם פון,! קאָנג. בית שלום תומכי הרב, 445 אלא-! באטא עוועניו, ברוקלין, נ. י. קומען מיר: אָפּגעבען א הארציגען דאנק אוז א גרוי-! סען יישֶׁר כח אונזער בעליעבכטען [T‏ ד שמיוא? מאלאווסקי, פאר דעם: אמת'ן עונג רוחני וואָס ער האָט אונז. גערשאפט מיט זיין זיסען דאוונען שבת,! ‘B‏ תצא. דעס 14טען סעפּטעמבעה. אז עהרליכקייט באצאַהיט זיך און| אז א גוטער נאָמען איז א סך ווערטה,. קען מען ארויסזעהן פֿון דעם װאָס האָבען אויפגענומען הזן מאלאיוסקי, נאָך מיט עטליכע ואָכען צוריק און געדן געבען איהם א יעהרליכען קאָנטראקט: אֶהן א "פּראָבע", ניט גערופען איהם. צום "פארהער" וװוי דער שטייגער איז 112 אלע אנדערע קאָנגרעגיישאָגם, ווייל פאר אונז איז גענוג געווען זיין גוטער; עהרליכער נאָמען און די גלענצענדע רע-,, פוטאציע וװאָס ער האָט זיך ערוואַ-בען. זייענדיג חון אין די לעצטע 16 יאָהר! אין אמעריקא. ניטאָ אזוי פיע? קייב ווערטער, מיר קענען ניט געפינען דעם, ריכטיגען אויסדרוק מיט וועלבען כיר האָבען זיך געראהפט בענוצען ריירענ", ריג וועגען זיין קונסט אלס חון. רי אײַן רען פון איסט ניו יאָרק האָבען דאָס; נאך ניט געהערט, האִבענָ נאָך קיינבאָל: ניט פערגאָסען אזוי פיעל? טרעהרען ביי! א דאוונען ווי אין דעם שבת ווען אונ-, זער נייער יעהרליכער חזן שמואל מאין לאווסקי האָט ביי אונז געדאווענט דעם, ערשטען כאָל, דוכט זיך א געוועקנליכער, שבת און דאַך האַבען זיינע תפילות געין ריהרט יעדענס הָארֹץ און נשמה. אי זיין יעדער תפֿלה, אין זיין יעדערי קרעכץ האָט געקלונגען די יעצטיגע גע שעהענישען אין ארץ ישראל. אידען האָבען איבערגעלעבט דורך זיינע תפלות דעם ארץ ישרא? חוהבן און מען קען זיך פאָרשטעלען װאָס עס איז צֶ ער ווארטען פֿון אוא הארציגען מחפּיַ? ווען עס וועט קומען צו די הייליגע תפלות' פון סליחות, ראש השנה און יום כפוה. צום שׁיום ווידערהאַלעז מיר אונזער הארציה. נען דאנק צו אונזער ליעבען חון מאלאווסקי. מיר הינשען איהם א כוח"ט, געזותנדר S DX‏ זײן שטימע זאַ? איע מא? אווי קעגען מחיה P‏ אידישע הערצער. מיס זײַן אויסערגעז וועהנל?יכע! אמת אידישעז דאווגען. פישע? מִיֹטֶ, פּרֶעזידענט. דוד בער סיגעל, וויים פּרעז. נ. ב. מיר דריקען אייֹגֵ אויס א האֹיְצ'בּ'כּ'זִ דאנק צו נאַהר דיריגענט מר. פֿראמלאן פאר זײן נוסע ננינה מיט וועלכע ער האָט זיד| אויסגעצייכעגט. אברהם גאברילאוויין -י ------סופר ומוכר ספרים פּראָװױידענם, ר. י. א גרויסער אויסוואה? פון לאנראַנער,. לייפּצינער אוז ניו יאַרקעו טפֿיתים. 1900 הורה'ם. מחזורים. א .א. וו. דער גרעסטער אוז רייכסטער אסאַרט מענט פוז לשנה טובה קארדס. וואס מיר האָבען ווען נעהאט. l A. GABRILOWITZ 423 No. Main St., Providence, R. I. TELEPHONE DEXTER יעפס‎ מויל און מען זעחט אז זי האָט אָנגע הויבען פערשטעהן וואם ארום איהר טחוט זיך. דאָקטוירים גיבען האַפנונג או דעם קינד'ס צושטאנד אין אלגעמייץן בע סערט זיך. אָט דאָס הייסט א מענש מיט א געוויסען פּאַרטלאנד, ארעגאן, ראָגערשטאג. עם זיינען ראָ געוויסענהאפטע מענשען; מענשען וװאָס דער געוויסען זייערער ערלויבט זיי ניט צו טהאָן אפילו די ךָקבֿענםטע עולה אָדער װואָס זיי דענקען אז עס איז אפשר אן עולה. אָבער אוא געוויסענהאפטער מענש וװוי דער אומבעז יקאנטער, וועלבער האָט אריינגעשיקט X‏ בריוועלע צו די היגע פּאֵלַים, איז אפשר קיינטאָ? ניט געווען אוז וועט ניט \זײךָ. דער מאן, וועמעס גאָמען אוז אדרעס די פּאֵליום ווי? ניט אָנגעבען, שרייבט "איך בין ניט לאנג צוריק געווען ביי אייך אין פּאַרט?אנד, און פאהרענדיג צוריק אחהיים מיט מיין מאשין ביי נאכט. האָב איך די מאשין געטריבען אייניגע PRS2‏ בעת איהרע קענפּלקאר זיינען געווען אױסגעלאָשען. איך האָב דאָס ניט געטהאָן אבזיכטליך, נור עס האָט פּאסירט א סבה און באלד יוי איך האב זיך ארומגעזעהן, האָב איך די ךָבֿעכיּפּבֿאך אָנגעצונדען. שיצט יוי? איך ויסען: אפשר דארף איך דערפאר בעז ךָצאֵהבֿעז שטראָף, זייט מיר מודיע וי פיעל און איך וועל? בעצאהלען מִיט ןראנק”. b‏ אנודה אפעלירט פ אפעלירט פאר נאטעפטינען אין א"י. נוו אידישע ארבייטער וויען. מיטוואך. אויף דער לעצז טער זיצונג פון דעם אנודה קאַנגרעס איו אַנגענומען געוואַרען א רעזאַלוציע פּראַ- טעסטירענדיג געגען דער פּאלעסטינע אדמיניסטראציע פאר נישט פארהיטען די אראבישע אויסברוכען. א דאנק איז אויד אױסגעדרילט געװואַרען צו אלע רעגיערונגעז. יוֹעטעס פערטרעטער TN‏ בען געהאַלפען בעשיצען דו אידען איז ארץ ישראל אין פערלויף פון די אָנפאה לֶען, בעזונדערס צו דעם געזאנדעטען פון פּױילען. א באשלום איז אויך אַנגענומען געה װאַרען אױיפצופאָדערען אלע אירישע ארבייטס געבער איז ארץ ישראל צו בעד שעפטיגען לויטער אידישע ארבייט. אין די אינטערעסען פוז שמירת שבת האָט דער אגודה קאנגרעס זיך ערקלערט צו גונסטען דער בעווענונג פאר א פ טאַגיגער ארבייטסוואַר. די פּועלי אגודה'יסטען האָבען געפאַז דערט עס זאָל געשאפען ווערען א קא מיסיע DNV‏ זאַ?ל אױיסגלייבעז סכסובים צווישען ארבייטער און ארבייטס געז בער. הרב כהנא האט געפאדערט עס זאֵל אונטערגענומען ווערען אן אקציע אין אמעריקא פאר דער אנודה באנק. הרב שאפּירא האָט ואפּגעגעבען א באריכט, אז עס איז שויז איינגעפיקסט געװואַרען דער "נר מצוה" טעקס וואס וועט געהט פאר שטיצען די ישיבות. שלוס-רעדעס זיינען געהאלטען גע וואַרען פון ה' פריעדמאן פוז אמעריקא. הרב ?עווין, הרב צירעלסאז, ר' חיים עוזר גראַדזענסקי. ראַזענהיים, כהן און אַרלין. דער לעצטער האָט געהאלטען א פויערריגע רעדע אין נאמען פון דער פועלי האגודה אוז ער האָט פערענדיגט מיט די ווערטער; "מיר האָבען אייז תורה. אייז פאלק און אייז לאנד". אידען אין כאַפּלֿאַ אראנזשיוען ל גוויסען פּואטעסט מיטינג (:פּעציעלע טעלענראמע צום "פאַרגען זיטורנא?") באפלא, דאנערשטאג.--דו היגע איז דעז וועלען אפּהאל?טען א גרויסעז טאס מיטינג צו פּראטעסטירען געגען די שחיטות אויף אידען איז אר'ן ישראל, PR‏ קאַמיוניטי ביקדינג, דעם זונטאג אווענט. מעיאר שוואב, קאַנגרעסמאן מיעד, ריכטער הערים און ברוד צוקער מאו וועלען אדערסירען דעם מאס מוטינג. סעמיועל שאנדער, טעשרמאז פּאלעסטיין רעליעף פאַנד. -יחיייייייייייייייעפייעפפע אנרהם יאנינסקי און טשארלס ברין געווכט פון משה לעווקאָוויטש משה לעווקאוויטש, וועלכער געפינט. Tt‏ אין מעקסיקא, זוכט זיין אַנקעל אברהם יאגינסקי, וועלכער האט געז וואוינט איז ברוקלין, אוז זיין קאָזין טשארלס ברין, וועמעס אדרעסע אי געווען 179 טאָמפּקינס עוועניו, ברוק", לין. לעווקאוויטש קומט פון סאקאר-, טשיוו, פּױלען. די געזוכטע, אַדער ווער עס ווייסט פוז זיי, זיינען געבעטען מעיֹ,־יּ דען איז האיאס, 495 לאפּאיעט סטריט, ניו יאַרק, פרעגען אויף מים פּאלעי. י ײוף י י. 00N‏ צו סוכנסקרייבער ווען איהר מופט אדער וועז איהר געפינט אויס, אז דער אדרעס פין אייער. בלאט איז ניט ריכטיג. פערלאזט זיך ניט אז דער לעטער קעריער וועט צו דעם אטענדען. בישע מעלדעט אונז ווע" נען דעם דירעקט װוי אם שנעלֿסטען. מיר בעטען אונזערע געעהרטע סום" סקרייבערס ניט אַפּצוהאלמען די ריי זענדע אנענטען מיט די צאַהלקונגען און. רעקאמענדירען זיי צו שכנים און פריינד. מיט דער אבזיכט זיי זאַלען זיך אַנד ןשפֿֿיסע; אַן אונזער טובסקרייבער". *מ'טפּחה. יערע געפעליגקייט, וואס ווערט ארויסגעצייגט צו אונזערען א פאַרשטע־\ ןהער ווערט אנערקענט און געשעצט פוז אונזער רעראקציע. מיר מאכען אויפמערקזאם. אונזערע. סובסקרייבער פאר'ן "מאָרגען זשורגאל-, \טאגעבפֿֿאט״ אוּן "אמעריקאנער"גא". זעטטען". אז אונזערע פֿארשטעהער פאהרען יעצט ארום קאָלעקטען אין די פֿאָלגענדע געגענרען B‏ 2 פּריירסאָן איז מאסאטשו-. זעטס. רהאָור איילאנד, ניו העמפּשיער,. װערטאנט, קאַנעקטיקוט און מעין. א. ט, שאפּיראַ---איז מילוואַקי, סקאַנסין און אומגעגענד. מאיר בךעזינםיְ\י איךָ ןןיםקאנ־ סין.. מישיגען, דולוט. מיג. אוז אומגע-| נענד. ךָ ס. סעקיולער אין בענטאָן הארבאַר פוש. און אומגעגענד, 'זְ ט. קאץ (ז. ברעזינסקי'ס אסיסטענט). איז װױיניפּעג, וועסטערן קענערע DR‏ מינעסאָטא. יעקב שאפּירטַ---אין סעינט לואים מיזורי אוז אומטגעגענד. ש. בעילי און יצחק סאַקאַלאַו אין, נ יאָרק. פטייט, א. וו. טאָלצעס און זיין זוהן PR‏ אָנטאריא פּראַווינץ. קענעדע. פיליפּ בלאק|--אין די קעטסקיל מאונ טיינס שִטערטלעך און אוכגעגענר. שאול שאפֿירBַ---אין דענווער, קענ זעס סיטי און אומנעגענר. יצחק אלבערט--אין פּיטסבורג, פא, NN‏ אוכוו:?נָּוֹיֹּעבדי B‏ קראוועץ איז וויררזשיניא -“EPTEMBER 20, 1929. טשיקאווע o‏ ייעס ד וועלט וועט אויסגעהן פון הונגער י בערלין, דאגערשטאג. די DOV‏ Dl‏ אויסגעהן פון הונגנער. דרי גאנצע. מענשחייט וועט פּשוט אויסשטאלבען, וויי? עס װועט ניט זיין וואָס צו עסען.| אזוי זאַנט. דער וויענער פֿסיכאַלאָג צֶר. דיוריג. אָבער א שטיקעל? נחמה האָבען כיּיר,וֹ ער לייגט עס אָפּ אויף אין דרוי הונדערט יאַהר ארום. ו פֿראַפעסאַר סטאקלאזא, פון ברון, איז מסכים מיט דר. דיוריג און ער גיט אונז. נאָר א שטיקעל נחמה. ער זאָגט אז DY‏ איז דא א מיטעל דורך וועלכען די. מענשהייט קען זיך ראטעווען פון הונ-| גער טויט. דר. דיוריג געהמט זיין "נביאות" פון, פּשוט'ע רעכענונגען. ער זאָגט: די וועלט. פערמאָגט איצט צוויו ביליאָו מענשען. אין הונדערט יאָהר ארום וועט זי פער-, מאָגען זעקס ביליאָן. אין די ווייטערע. צוויי הונדערט יאַחר DY‏ די צאַהל? גע-| דאַפּעלט און געראָפּעלט ווערען און אונ-, זער מוטער ערר וועט איינפאך ניט קע־' נען ארויסגעבען אוו,, פעל שפּייז פּראָ-| דוקטען צו רערהאכִוֶען מענשען ביים לעבען און דקר רעזולטאט וועט מוזען זיין הונגער טויט פאר אלעמען. לויט דעם דר. דיוריג'ס שיטה איז קיון מיטעק ניטאָ. ווען אפילו א גרעה. סערע טהייל פון דו מענשחייט וועט זיך. אַפּגעבען מיט אנריקולטור, מיט לאנד ווירטהשאפט. וועט. אלץ ניט קלעקען קיין נאהרונג פאר דו פיעלע ביליאָנען. מעגשען, װואַס וועלען בעזעצען אונזער. וועלטעל מיט הונדערטע יאַהרען VB‏ טער. פּראַפעסאָר סטאקלאזא אָבֶער יויל| האַבען, אז T‏ מענשחייט וװעט קענען. גערעטעט ווערען דורך די הילף פון רא-. דיום און געוויסע שטראהלען, וועלכע. וועלען מאכען די ערד ארויסצוגעבען. פיעל מעהר שפּייז מאטעריאלען, לויט. די בעדערפנוסען פון רי. פיע? WD‏ מעחרטע מענשחייט. א טוייעל אין די לופט נעכטען איז אין קאַני איילאנר פאָר געקומעןז א טרייעל אין די לופט, צווישען זימעל? און וואסער און הימע? און ערד. מיט א פּאָר וואָכען צוריק האָט זיך סיפלעין, געטריבען פון וויליאם ה. לעקסאנדער, ארונטערגעלאָזט אויפ'ן יעטש אין VNP‏ איילאנד ביי אכטע טריט און געטויטעט צוויי יונגע קינ ער מילדרעד דזשאבאווסקי. אכט הר אלט, פון 344 איי 19טע סטריט, רוקלין, און מאיר קעסלער, צעהן AN‏ לט, פון 1603 צוויי און פערציגסטע ריט. ברוקלין. אלעקסאנדער, וועלכער עהט אונטער א קל?אגע פון "האטי וד", טענה'ט, אז ער איז אבסאַלוט משולדיג אין דעם אומעליק. ער זאָגט, ז עפּעם איז קאליע געוואָרען אין זיין אשין און זי איז פַּשׁוט ארונטערגעפא" ער איז געווען, זאָגט ער, פאָרזיכ ג גענוג אָבער ער האָט זיך ניט ענט העלפען. אט נעכטען מעדזשיסטרייט ל?עאָ לי, וועלכער האָט צו משBט'ן דעם זאילאָט, ערקלעהרט, אז אויסווייניג קען ער חי זאך פּֿינקטליך ניט וויסען און פערשטעהן און ער ווי? זעהן מיט זיינע אויגען ווי אזוי אָדער אומגעפעהר ווי אזוי די סבה האָט פּאסירט. האָט מען גענוסען א סיפּלַײין, אין װעלכען עם האָבען זיך אריינגעזעצט מעדזשיסטרייט, אלעקסאנדער, זיין ער, אסיסטעגנט דיסטריקט אטוירני אהן ט. אינאָ, סעמיוע? בערנשטיין, 9 קאורט סטענאָגראפער און דעטעק וועלכער איז אן עדות אין דער D)‏ און מען איז ארויסגעפלקויגען א טיקעל שטרעקע איבער'ן ים, און INT‏ יויק איבער'ן ביעטש. וואו דער אומ יק האָט פּאסירט' און אלעקסאנדער, עלכער האָט געטריבען די פליהימאשון? אט געציינט DNV‏ דארט איו קאליע עװואַרען און געגעבען זיין ערקלעהרונג MR M‏ עם איז פאר איהם אונמעגליך געווען אויסצומיירען דעם אומגליק. װאָס דער ריכטער האָט צו זאַגען ע- ען דעם פּאילאַט'ם ערקלעהרונג R I‏ ר ניט בעקאנט. א גרויסע פופּע אלס 14טער נאסט t‏ פאריז, דאָנערשטאג. דער פּרינ'ן וו וועילס איז אבערנלויביש. ער, אזוי וי פועלע ענגלענדער און אמעריקאנער, האָט מורא. פאר דער צאָה? 18, DY‏ מען זאָגט, אז עם איז ניט מזל/דיג. ווען. אוז דאָ לעצטענס געווען, האָט ער וענעלאדען פיערצעקן פרוינד צו א וטאָג DR‏ לע טאקעי. האָט מען, .פער־\ טעהט זיך צוגעגרייט א מיטאג. כיד המלך, ווי ם'פאסט זיך פאר אז ענגליטען. PR‏ און אלעם איז געווען פיקס lIN‏ פערטיג צו דער סעורה. זיינען דרייצעהן פון די אייּ:בעי,א־\ דענע געסט געקומען און דער פיערצעהנ-. טער האַט אין דער לעצטער מינוט גע-| לאָזט ויסען, או ער בעדויערט זעהר. אַס ער קען ניט קומען און מען in‘:‏ אחם ענטשולריגען. דער פּרינץ איז געווען אויסער זיך, געהן D DY‏ מיט דרייצעחן געסט. האָט איהם זיין אבערגלויבישער געווי-. סען ניט ערלויבט. און ער PR‏ 52998 בען אין א גרויסע פערלעגענחייט, אָבער דער האָטע? פערוואלטער האָט געפונען אן עצח. ער האָט באלד געיטיקט אין א געשעפט פון פּופּען, פון דאלס, און מען האָט געבראכט א גרויסע פּופּע PR‏ דער פאַרמע פון א גרענאדיר, מען האָט דעם "גולם" אוועקגעזעצט ביים מִישׁ אלם דער פיערצעהנטער גאסט און דער פּרינץ איז צופריעדען געווען. און געגעסען זיין מאָחקצייט מיט אכית'ז אפעטיט. 23 טע א גץ'חלש'טץ l‏ י סינסינעטי, ראָנערשטאג. שארלאט נאריס. א ניין יעהריגע מיידעלע. וועל-, כע איז דריי און צוואנציג טעג געלעגען א גע'ח?ש'טע אָדער אין "הינהער-, פּלעט", פאנגט 18 עטיואס צו זיך קיִ־’ פען. און מען קען האַפען אז זי וועט, זיך אפשר אינגאנצען אויפכאפּען. ן דעם 27טען אוגוסט איז YT‏ מיידעלע! אומנעשליירערט געװאָרען פון אן אַטאַ- מאַביל. מען. האָט איהר אויפגעהויבען אַ בעוואוסטל?אזע און געבראכט אין 'האָספּיטאל, וואו זי איז די נאנצע צייט געלעגען אזוי װוי כמעט א טויטע. איהר מַוטֶער זיצט געבען איחר טאָג און נאכט פֿון טרעט ניט אָפּ פון איהר בעט. זי מיינט און קלאָגט, אָבער דאָס קינר הֶּערט איחר ניט. היינט האָט די קליינע שארלאט גע עָפענט צום ערשטען מאַ? די אויגען R‏ איהר מוטער'ס רוף און געבעט אז י SNt‏ אויף איהר א קוק טהאָן. ראָס יר האָט שוין נאכהער געהאט שפּייז, 0 האט איקר אריינגעגעבען אין.

Page 3

FRIDAY, e i א וּיֹזֶגּ' ק אי‎ כר א איך השף דו. װעסט איהר‎ כעץ. חיין. מיניע רייבט‎ iy TS RWBR G, י‎ צורייסט‎ G N i די וועש‎ J יע חא‎ ק‎ W, e !בֿגַּ'בֿוֹ;%%%;יזֶ%%יַּ%נַּנַּ;‎ ot א‎ ל י א א י י עמא י -י‎ T פמי ייע י י ק. ייע‎ ו וָיֹ.‎ S י‎ g o v שֶׁיָזַ‎ דְּ‎ אי י. עא צ א י.‎ אי י. י--‎ יע 5 י. י.‎ i B N Py פע יאיי יע י אנ‎ גָיֹ,,,“ -סיִּ,ךָיָּ;.‎ e יךְי,:.:יְ-יּ‎ X יְךמ -י ר‎ אן אויסנאהס‎ TR 1 וומענרען טאָג‎ ד מאַרערעע‎ געברויכט ריגס‎ גו, װי איז די גיי רער זייף ו אַ‎ י רי גייע ף װאָס מאטכ וװעש‎ שנעעיווייס אַהן קאַכען‎ o LR אָדער רייבען‎ (I N\ e =N מ‎ ק‎ e דײ‎ o Ne VW N T i אא‎ 6 N ךְ,ן’ זֵיְ א‎ ST 4'' ש'‎ i e עי‎ “’גַּ א‎ L י לֶיֶיְ‎

ווייי- יאר‎ aoy W Wgy ן וואש"טאַכ‎ W פאר וואשרמאשין‎ ריעוע זיבערע מולינעס ר‎ ו ציֹ איהר וואשט אייערע וועש מיט'ן האנד, אַדער‎ מיט א וואש-מאשיז, זעהט אז רינסא זאַל געברויכס‎ ווערעז. וויי? רינסאַ מאכט די וועש אזוי פיעל װייסער,‎ עם איז זיכער די‎ IR אז איהר וועט זיין ערשטוינט‎ פאבריקאנטען פון 57 בעסטע וועש-מאשינע! רעקאמענ"‎ דירען עס.‎ אין רינסא'ס דיקע, רייכע מולינעס, ווייקט זיר שמוץ‎ DN אויס. ריבען אוז קאַכע! זיינען ניט‎ 15y פארשטעהט זיך, אז וועש האלט לענגער אויף דיעזע!‎ איירעלען שטייגער.‎ אוז רינסאַ אִיז עקאַנאמיש אויד. יערע קאָפּע טהוט‎ אויף צוויי מאַ? אזוי פיע? װי די פייכט-געוויכטיגע,‎ אי יֶ.ראָנֶוָיֹ,ירט אוז אזוי‎ DYy ן פּובינע זייפען װייל‎ צוזאמענגעפרעסט. קויפט דעם גרויסען האנטונען פֿע.‎ י קעדזש. פּרובירט עס פאר אלערליי סאָרטען הויז-ריינו"‎ נונג אויד.‎ נאראנטירט פוז דִי פאנריקאנטען פון לאָקס--‎ געווער ביאָרערס, קאַ., ק’!כבֹרידז'ט, מאסס.‎ דער גראנולירטער זוֹיף פאר;ךָא‎ װאשׂ־טאֶיָ און װאשׁ־םאשׁ’ן‎ דער אָפיציעלער זומער סיזאָן ענרינט זיךר מיט דעם דאַטום פון סעפּטעמבער דעם 21טען. עס קעז זיין דאס הייסע טעג וועלען נאָך זיין, אָבער דער קיהלער וועטער פאַנגט אָן אפיציע? דעם סיזאָן, און אזוי ווי Ry 3 TSR‏ -יּ י י י י י י ן י י י י g R -i‏ ן יָּיּיּךְבֶּבֶּ נָּ חאט אייך צופרירענגעשטעלט אַ גאַנצען זומער טרינ קענריג עס אֵייז קאַלטע, אזוי וועט איהר געפינען בא פרידיגונג אין די זעלבע טהעע טרינקעגריג עס חייסע. צוועטאטשני טשאי איז באַרימט איבער גאניז אמעריקע. עס איז געשמאַק, שטאַרק און ווירקט גוט אויף די ציר קולאַציע פון די Y93‏ צו באַקוטען אין אַלע גרשסעויעס אין נאַ:ץ אַטעריקא, צוגעשטעלט פון דער עלטסטע- אידישער מירמע.

Columbia Tea Company‏ CONSOLIDATED TEA CO., Inc.,, Successors‏ S. ZECHNOWITZ, President‏ Division Street New York‏ 185 ARIM? el‏ קאַפּע פִּאַּר ברעקפּעסט. ווהייט לייז לאַס האסא פֿאַר די קינדער, שסעלס צופרירעע די גאַנצע פּֿאַמיליע גרויסע רעיט

רעדאַקשאַנם ח ניו יאַרק, אַנטאריאַ ענר וועסטערן רעילוועי אויף ראונד-טריפּס פון ניו יאָרק סיטי צו רעזאַרטס אין סאָלליוואן, אַלסטער און אַרענדזש קאונטיס, ניו יאָרק רעדוצירטע ראונריטריפ פערס צו הױפּטיפּונקטען נ וואודרידזש 44.80 מאָנטיסעליא 5.00 פָאַלסבױירג 5.60 D‏ 5.20 פוירנדעיל 5.54 ליבערטי 570 פּארקסװי? 6.10 ליווינגסטאָן מענאָר 6.50' צָ ראסקאו 6.94 טיקעטס צו פערקויפען טעגליך גוט אויף צוריק פאר דרייסיג טעג פון דעם טאָג װאָס איחר קויפט דעם טיקעט עקסטרא. גרויסע רעדאָקשאָנם אוים פערס איין וועג פאר פּארטיס פון צעהן אדער מעהר װאָס פּאהרען צוזאמען אס טפּאָרט צייט און נעפֿט פאַהרט מיט דעם (TR‏ S(‘V/?‏ דעג פון בילינע רעוטס מיט זיכערקייט וֶקֵיְ\אֲ\ און קאַמפארט 5 NEW YORK.ONTARIO &WESTERN RY.‏ כיייֶרבֿטאװ 93.54 בלומינגבוירג האי וויו כֵ .4.00 מאמאקייטינג 4.20 סאָמטיטוויל? 4.35 עקלענװיל 4.50 נעפּענאס 4.714 קערהאָנקסאָן 5.02 פט. דעיל. 4.70 ווארטסמאן אין דער וועלט, נאָר קיין צוטרוי קען ביי אזא זאך ניט געשענקט ווערען ניט אייך, ניט אייער ווייב און קיינעם ניט.... איך ?אז עס פאר מיינע ביידע פריינד, וואס רארפען יערע וויילע צוריקקומען. זיי זיינען קליגער פון מיר... אפילו מיין נאמען האָבען זיי מיר גע הייסען בעחאלטען פון אייך. אזוי פאר זיכטיג זיינען זיי, און איך אליין בין דען א אידיאָט איך וייס דו גע פאהר און גלויב אייך ניט און ווי? ניט קיין געלד וויפיעל איהר זאָלט מיר 1903 אָנבאַטען א זיפין האָט פון פלין'ס ברוסט זיך ארויסגעריסען. א. מיין ליעבע. זיסע בעלא האָט ער בעטריבט געשעפּטשעט אלין וואס דו טהוסט פאר מיר י איך גלויב די עראפּלאנען וואס דו שיקט ארויס מיך צו זוכען, וועלען ניט העלפען... סיירען עפעס א נס וועט דא געשעקן! דער גערויט פון די עראפּלאנען האָט דערווייל אָנגעהויבען זיך צ הערען שוואכער אין אנדער ריכטונג און אין עטליכע מינוטען ארום איז צוריק שטיל? געיוארען. Bטער קאפּיטעל א מיליאן פֿארלאנגען זיי טאקע אין א ניןו יארקער דענסינג האָל, אוז גראר אין אן עהרליכען דענסינג האָל, וואו אריסטאקראטישע פּארלאך בעגע גענען זיך. האָט די וואונדער שעחנע בעלא קוויז כיט א יאהר פינף צוויק זיךּ געטראפען מיט'ן זעלטען-שעהנעם יונגענטאן פרענק מילטאָן, וואס האָט בעצויבערט אלע מיירקאךר מיט. זיין שעהנקייט און פיינע אריסטאָקראטישע. מאניערען. צווישען זיי האָט באלד זיך ענטיוי קעלט א ליעבע. וואס האָט אונגעחייער געערגערט דעם יונגען אטלעט הערי גריי, וואס האָט זיך געשניטען פאר א פּרױיזיפייטער. הערי איז נאָך פריהער. מיט בעלא'ן ביי די טענץ אין דעם זעלביגען דענס SN‏ בעקאנט געווארען, און עס האָט אויסגעזעהן אז זיי זיינען איינער צום אנדערען ניט גלייכגילטיג. אביסעל שפּעטער איז ציוישען ביירע יונגע יייט געיוארען א שנאה צוליעב בעלא'ן, און דער אזוי גערופעגער קלוב, וואס דער דענסינג-דהאָ? איו געווען זיין חױפּט-קווארטיר, האָט גע'פסקנ'ט, אז זיי דארפען צווישען זיך בעלא'ן "אויס פייטען" און דער געווינער זאָ?ל איחר האָבען. פרענק מילטאָן האָט זיך געהאל?טען פאר א גרויסען "פייטער". (פאַרטזעצונג פ::לגט) לאקטאטיוו פאר נייבי N 030 OBN‏ ארבייט דער בייבי'ס צארטער סיסטעם רעז װאָלטירט געגען קאסטאָר אוי? און שטארקע אָפּפיהר מיטלען, אָבער דא האָט איחר א רפואה ווא= פּאסט זיך נוט פאר איהם. און עס טהוט די אר נייט שנעל און אזוי מילד, או די בייז M3‏ פיהלט עם גארניט. פֿלעטשעריס קאסטאָריא בערוהיגט בעזע, קרענקלי כע בייביס און קינדער צו שלאַפען און מאכט די פיבערישע, פארשטאפּטע און ליירענרע געזונר און פרעהליך, אין מי לואָנען היימען היינט. קאסטאריא איז פּיור ווערזשעטעיבעל. אונשערליך און אינדאַרסירט ביי די מעדיצינישע פּראַ- פעסיע. היט זיך פון נאָכגעמאכטע. די אונטערשריפט פון טשאס. ה. פלע טשער בעצייבענט די עכטע קאס" טאַריא. (אדוו, ח 50 7< 5 הויזזארבייט ז לייבט און אנגענעהם מיט TRADE MARK REG, U.S. PAT. OPP,‏ *ךָ י-- E‏ נֵוֹ Bec) 3 ריע חויז ארטיקלען SR‏ בשך ע יֹּךט ק עזַ |oy T‏ גַּשָוְ L R‏ עי. ;רוקחס ךְ י א. שָ o‏ 2 ;ךָיֶ; D3 W‏ י JEWISH MCRNING JOURNAL ארבייט אין צוגעגאנגען צו דער טיחר. AN‏ ער האָט איהר געפונען פון אויס ווייניג פארטפּארט, מיסטער קראט מיסטער קראט 1 האָט ער געקלאפּט אין דער טיהר לאזט מיך אויף א ויילע ארויס איך יל מיט אייך עפעס ריידען _ טחוט דארט אייער ארבייט דאָט ער געהערט פון יענער זייט טיהר קראט'ס דומפּען ענטפער איהר קענט צו מיר גאָר ניט ריירען ביז די אייגענ טחימעהק וועלע; צוריק קומען פֿאָהרען זיי דאס אין די עראד פּיאנען האָט פלין איהם נע פרעגט איהר הערט דעם גערויש "געווערמיינד" דער גערויש טחוט אייער ארבייט דאס זיינען סטייטדיעראפּלאנען זיי פליהען אלע מאָל אזוי מיסטער קראט, איהר. וועט. “P3‏ קומען הונדערט טויזענד דאָלאר פאר'ן! ארױיסלאָזען מיך האָט פלין װײ־] טער געשריען איצט איז די ריכטיגע. צייט ביידע זיינען אוועק... טהוט אייער ארבייט, אלטער בוט-' לֿענער האָט ער וויעדער געהערט, קראט'ס ענטפער איהר ווילט האָבען א "בארגיין" ביי מיר... כבע! כע כַעו! חונדערט טויזענדר דאָלאר איך בין דאך א שותף צו דעם מיליאן וואס איהר וועט זיי געבען... מיינט איחר, אז אייער ווייב וועט ניט געבען דעם מיליאן און יאזען אייך אומבריינגען (I.= בארעבענט איהר גאָר ניט, אז א מיליאן דאָלאר אין קעש. ווי עס ווערט פערלאנגט, קען מיין ווייב ניט צוזאמענ קקייבען איך בין טאקע ווערט א סך מיליאנען אָבער זיי זיינען צוזעעט און צודשפּרייט און די ביזנעם און א מיליאן דאַלאר מיט א מאָל דורכאויס אין. קעיט איז אונטעגליך אין א קורצע צייט צו שאפען. דאס זאָלט איהר ריידען מיט זיי, מיסטער פלין איך מוז טהאָן מיין שולדיגקייט און אייך חיטען -י הערט איחר ניט װי דער נערויש פון -י עראפּיאנען דערנעהנטערט זיך וואס וועט איהר טהאָז ווען זיי לאָזען זִיךְ אראפּ אהער און דער:ויסען זיף, אז איחר בעהאלט דעם געקידנעפּטען אדאם pos‏ 12 NN פאנטאזירט. א?טער בוט יעגער מיין פארם איז אזוי געבויט, אז מען קען איהם ניט דערועהן נאָך א סך, א פך פריהער, איידער זיי האָ- בען אייך אחער געבראכט. איז מיין פארם פון זיי בעטראכט געווארען פון אויבען דורך עראפּלאנען צוליעב דער דיסטילערי, אַס איז דא אריינגעשטעלט. געיוארע; כע כע כע איהר מיינט. אבי וואו ווערט אריינגעשטעלט א מון שיין ברייזעל אין די בערג איהר זייט. אן אלטער מונשיינער, וואס האָט זיך ארויפגעארכייט אויף מיליאנען און מאכט זיך װי איהר פארשטעהט ניט, אז היינטיגע. מונשיינער ווייסען וואו זיך צו בעהאלטען ?1... איחר באקומט פון מיר צוויי מאַל חונדערט טויזענדר דאָלאר פאר'ן בעך פרייען מיך האָט פלין ווייטער ־צַוזְ איחם געשריען פארשליסט די טיהר טיט נאָך עטליכע שלעסער און פֿאָהרט אוועק מיט א בריעף פון מיר צו מיין ווייב אזא סומע קען זי אייך אין צעהן מינוטען צייט שאפען... פאר א מיליאן טהו איך עס אויך ט אַון דאס איז ניט דערפאָר וואס א מיליאן איז ביי מיר קיין געלד ניט! אפיקן פאר הונדערט טויזענד דאָלאר וואלט איך אייך בעפרייט אָבער צו ליעב'ן געפאהר קען איך עם ניט טחאָן!.. איחר מעגט אייך זיין דער בעסטער רוקח'ם w2‏ סקאַורינג פּױדער צום שייערען און פּוצען טעפּ, פאנען, קופּער. מעש, בלעכענע כלים, ענעמעלר וועיר, א. ז. וו. אויסנעצייכענט און עקאַנאָמיש. חיט זיך פאר נאָכגעמאכטע ף יְ י רוקח'ם כשר זייף ווערט איצט נאכגע חיט זְי, פאר !WDN?:MS»‏ מאכט איז אויסזעהן, אָבער די כשרות lIN‏ קוואליטעט קענען ניט נאָכגעמאכט. ווערען. צו זיין זיכער, אז איהר קריגט די ריכטיגע, דארפט איהר זיין פֿאָרזיכטיג אויף צוויי זאכען ערשטענט זעהט, אז דער ווארט כשר, אין רויט אַדרער בלוי, געהט דורר יערע שטיק זייף, און צווייטענס, אז דער נאַָמען TR‏ איז אויך איינגעקריצט איז יערע שטיק זייף. צו בעקומען אין אלע גראסעריס. L ROKEACH SONS, Inc., BROOKLYN, N. Y.‏ טמאַרונען זשורנאל‎ YN SYLNT חפקרות‎ טפּאגענרער ו אַ ם א ו פֿון מאָרערנעס לעבעץן פון מ. מ. דאָליצקי (פאָרטזעצונג) דאס האָט א שעהן ביסעל צוטומעלט זיינע קידנעפּער, וואס האָכען געוואוסט, אז הוגרערטע דעטעקטיוום וועלע: איצט זיי זוכען איבער'ן גאנצען לאנד. האָבען זיי זיך אוועקגעלאָזט קיין ניו יארק זיר צו בעראטהען מיט זייערע אנדונגער קלייטאן און בעק, וואס עס זא? איצט געטהאן ווערען. דא איז צו באמערקען, אז קלייטאן אוז בעק די אמאָליגע פלין'ם שותפים איז נוטלעג, האָבען אָנגערונגען דו פעד היגסטע צוויו "העלדען" פון דער נון יארקער אונטערוועלט דורכצופיהרען זייער פערשווערונג גענען איהם און זיי צוגעזאָגט א העלפט פון דעם מילואן דא יאר, וואס מען וועט פון איחס ארוים קריגען, און די ערפינרונג איז פאר זיי געווען ניט מעהר י א בייזאך. זיי האָבען די צוויי "העלדען" "ביל" אוז "ווילי" גוט געקאנט אוז געוואוסט זייער פּלאין, וואו זיי טרייבען נאָך איצט זייער ברייזעל און זעצען BN‏ דעם THH‏ WY‏ אין ניו יארק, און מיט קלייטאן און בעקם וויסען איז פלין א:פנצו אפּג;עז פיחרט געיוארען. דערווייל, ווען פֿלון איז אזוי גע'טטאז נען און געאקבייט ביי דער דוסטילערי, וואס איז געווען אין פולען גאנג, און קראט איז געזעסען אויף א ישטיהל ביי דער טיהל פון שפּייכלער אָדער שווער מיט א רע:ואָלווער ביי דער זייט, האבען עטליכע עראפּיאנען זיך געטראגען אונ מער'ן האַריזאָנט און אי פלון און אי קראט האָבען דערהערט זייער גערויש. דאס איז ניט געווען צום עדשטען מאָ ל M‏ 1 האָבען געהערט דעם געז N‏ פון עראפּלאנען. אין יענער גענענר האט זיך געפונען דאס עראפּהאן פע פון הארטפארד און אָפט פלעגען ערא בּיאנען זיך זעחן יוייט יוייט פון דארט אונטער'ן האָריזאַנט אָבער זיער גערויש, און איבערהויפּט דער גערוייט פון א סך עראפלאנען איז ביז דארט ניט דערגאנגען. דעם געפאנגענעם פלין איז ראס געז ויארען אויפפאלענר, ער האָט בארעכענט אז אזוי קאנג יוי| ער איז דא געפאנגען, קען זיין, או מען. זוכט איחם ארום איבער'ן לאנד מיט עראפלאנען. ער האָט ניט געוואוסט או ערשט נעכטען איז דער וועלט בעקאנט געוואז רען זיין קידנעפּינג, און אז טען מוז האָבען אין ניו יארק אן ענערגיטע פּאֵ- ליצייו וואס זאָ? אזוי גיך פון בע:טעו] ביז היינט געברויכען אזעלבע מאָדעינע מיטלען. א. דאס זיינען זיי האָט דער אלטער אביסעל? מעהר ערמונטערט געז טראכט דער גערוישׁ דערצעהקט די געטריישאפט פון מיין ליעבער זיסער בעלא'ן... איך בין זיכער, אז זי רוהט ניט זינט איך בין געפאנגען און זי האָט ארויסגעעשיקט עראפּיאנען מיך ארומצו זוכען... אַבער װוי טרויעריג 7 האט ער ווייטער געטפאכט זיי. וועלען געוויס. מיך ניט געפינען, דער גאנצער פארם איז בעגראבען צווישען בערגלאך אוֹן בערג איז א וויסטען פונסטערען טאל? אז מען קען איהם ניט דערזעהן. ער האָט אָפּגעשטעלט די דיסטילערי רוקח"ס כשר ן אלומינום קלינוער ס/ יַּזע' הען געברויכט ווערען פאר אזערליי אלומינום. כלים. רייז געט און פּאלישט אקן אַנז שטרעננונג. שארעט ניט די הענד, דו זייף איז און באזונ דערע קאַלירען. היט זיך פאר נאָכגעמאכטע וואס איז דאס עס איז מעהר ווי טערק ווירדיג יא! האט ער געזאגט. דו ווייסט, או איך קען ניט ארוסטראָגע; זיך מיט געגענגעזעצטע אידעען. דארום האב איד כבאשל?אַסען צו זאגען איהר דעם אמת. זי דארף וויסען דעם אמת PR‏ עפעס א טאג. וואס פריהער איז בעסער. וועלל, אלעס וואס איך קעז דיר זאַנען איז, אז דו ביזט א פֿארדאסטער ברוטאלישער מענש האב איך אויס גערופעז גאניץ אפע!. איך וויים. אז איך בין, האָט ער צוגעגעבען, דאס איז דאס ערנסטע דערביי. איך בין צו פיעל אױיסגעשפּר-אַז כען. אירגענד וועלכער יונגערמאן אויף מיין פּלֿאץ וואלט זיך ארומ;געטראַגען דערמיט א צייט ביז וואנעט ער וואלט זי פארלאזט אהו א וואָרט. אוז וואלט איהר נאכהער געשריבען א בריעף. איר הא2 אבער דאס איהר פארגעלעגט פיז לאַזאַפיש, ווי אזוי האַט זי דאס אנגענומען ער האט צונויפגעפּרעסט זיינע ליפען. יא וויילע ביטעת זיינע אויגען האבען בא-. יגעגענט מיין בליק. זעהר שלעכט, האָט ער געענט-. פערט מיט א נידרינען טאן. טרערען,' (פראטעסטען פוז ליעבע. און א נאנצע יסצענע. גליקליכער ווייזע זיינען מיר געז ווען אלייז אין קאר. איך ביז SR DY‏ ארוים פוז קאר אויף "טשעטאם סקווער", |אוןז האב זי אהיימגעפיהרט. האַפט דו געזעהן איחר פאטער נוין. און איך וויל איהם ניט זעחז, ער איז ניט גוט דער אלטער, מיאו"ז יּסער חוטא. ווארום האב איך ניך א פרעג (געטהוז, וועלענדיג וויסען יויפיעל? ער /ווייסט וועגען בוישטאח'טן. אבער ער האט אייסגעפעהלט מיין |פראגע. ענטפערענריג י איר מיין צו זאגען. אז ער איז אן אלטער נארישער אידיאט. ער פארגעטערט עטעל'ן איר ווייס עס. דאן, נאד א קורצער פַאוזע. האט ער צוגעפיגט איך קען ערשיינען א ברוטאלישער. מענש. א נארייטער חוםיקאפּ אוז אלֿעס איבריגעס. אבער איך זאג דיר פריינק,; איד האב אלעס געטהון פאר'ן בעסטעז., איך זעה ניט איין װי אזוי. וֹ נוין. איך דיינק ניט, אז דו קענסט., אלטער פריינד, האט ער געענטפערט| אבער דו וועסט גענצליך איינשטימעו! מיט"ז אופז פוז M‏ טחאַז איז א נערוי־ן סעז טאג נאר איז גיכען. ךְ זיינע ווערטער האבעג מיד געחידושט,! זְװייל זיי האבעןז געטיינט צו ענטהאלטען! עפעס א באהאלטענע מיינונג. לִ ביזט דו אבסאליוט זיכער. אז דו! האַסט שויז מעהר קיין ליעבע ניט פאר| עטעל'ץן האב איך געפרעגט. E‏ אבסאליוט. אוז דו ביזט גלייבערווייזע אכסא־ן פֿיוט IR Vl‏ ניט די פּערזענליכע שעהנקייט פוןז מערי שטרויס האט דיד, געפיהרט אנצונעמעןז דיעזען שריט? איך ביז גענצליך זיכער איז דעם, האט ער געענטפערט. דו האסטן אמאל ליעב געהאט. מערי'ן, געדיינק, אכער דו האסט אפּגעבראַכען מיט איהר.וָ געוויס זיינען מיר אלע פריי אויםצוקיֹ,יי־ן בעז אונזער אייגענע באגלייטערי; איז לעבען. אודאי. האב איך געענטפערט, עס איז אבער דאך ניט געווען 1 שולֿד. וואס מיר האהען זיך צושיידט, מערי DR‏ געווען פארליעבט איז או אנז דערען. e‏ {פארטזעצונג פאַלֿנט) יוקח'ם נשר וייף צו וואשען דישעם, זילבערווארג, נלאַזווארג, פּאַרצעלאי, טשיינא, א. ז. LY‏ טאכט די הענד ווייך M‏ סאמעט, רייניגט די געשיר שנעל איז גוט. פ- :..:J o f נַ’וְוייֶ נֵּ BVl‏

J”‘“ 3 Qe e לִ‎ ;zmcznm יחוה ב‎ א ראמאן פון מאָדערנעס ו אידישען און אלנעמיינעם l‏ לעבען אין אמעריקא. העכסט אינטערעסאנט. סענסאציא" נעל, שפאנענד און מערק" i‏ ווירדיג פוז אנפאנג ניז ענדע פון וֶ וְ י י. שווארצט או| (פארטועצונג)

--נאר ניט, האָכ איך געענטפערט (פארהידושט. אז עס איז שויז אזוי שפּעט TR האָכ געפּרובירט צו שרייבען, יאכער עס איז פארדאמט הייס צו ארבייז {טען. עס איז דא א פרישע לופט לעבען |"גארדרעז". א גרויסער עולם איז דארט (דא. אוז די "שאו" איז געענוז ניט קיין ישלעכטע. צָ י איז עטעל אללירייט יא. האַט דיר געשיקט א גרוס אוז יאזוי ווייטער. אבער ער האָט געצעגערט. און איז דער זעל- W3‏ צייט האָט ער א ווארף געטהון זיין !העט אויף"ז ביינקעל אוז האָט זיך אוועק געזעצט אויף"ז טק טייט. י זיין שטיינער ןאיז תמיד געווען. וואס "אבער" האב איד געז פרענט, ער האט געטהאן א זיפין און זעהר אז ערענסטער אוז שטרענגער אויסררוק איז (איבערגעלאפען איבער זיין פּנים. דער פאקט איז. אלטער פריינד.--- |האט ער געזאגט מיט זעהר אז ערנסטען 'טאן. איך אב מורא. אז איד װוער אביסעל מיער מיט איהר. זי איז ניט געז ווען אס מינדסטען אינטערעסאנט היינט נאכט עס טהוט טיר לייד צו הערען דאס, אלטער חבר, האב איך געזאגט, פיעלייכט איז זי ניט געווען אין גאנצען |געזונט אדער דו ביזט ניט געווען מיט |אלעמען לעבער. ארער עפּעס עפעס נֶא;רער’:י. א פרויענציטער איז ניט שטענד ךָיב איז בעסטען געזונדר אוז ניט אימער, די איינענע. יוח נאו. פּונקט װי א מאז. ןאיז אונטערגעווארפען צו אטאקעס און צו בלויע. דאס הייסט, צו עצכות. יא. יא. איך יוייס דאס אלעס. האט ער אויסגערופען אומגעדולדיג, TR‏ האב אכער געדיינקט אזוי פאר אן לאנגע צייט. און, צו זאגען דיר דעם אמת. איך ליעב זי מעחר ניט. עס איז ניט נוט צו מאכען א נאר פוז דער מיי דעל. אבער זי ליעבט דיך. האב איר באמערקט. וויסענדוג װוי שטארק עטעל האט איהם געליעבט. אט דאס איז ראך טאקע די צרח, האַט ער ביזלער א זאג געטחוז,. צו זאגען דיר דעם אמת. IR‏ עס אַט מיר טאקע פארשאפט פיעל יסורים אוז זאַרג די לעצטע צייט. דו האַסט זי כ!ארבאכיֹ,עכ\יבילֵן צו פיעל, האב איר באמערקט, אכער זי איז געוויס א שעהנע. א חו'עוודיגע, א זיס מיידעלע אוז א גוטע באגלייטערין אין לעבען, א דיעמענט און א גוטער כא ראקטער. דו האָסט מיר דאס געזאגט פיעלע כאל. וואס ניזט דו פּלוצים גע !װאִרעךָ אזוי, מיעד מיט איהר איך ווייס ווירקליך ניט אליין פאר |וואס, האט ער געענטפערט לאכענ PR NN T‏ דער איינענער צייט האט (ער זיך גענומען אנפילען זיין ליולקע מיט ןטאבאה, פועלייכט איז דאס מיין נאז טור. איך ביז תמיד א געזונד, א וואנדע- רערער. ווי דו ווייסט. בערענשטיין אי זבאמת געווען אוא מין כאראקטער. פון קליינערהייט אז איז ער געווען א "פוסח על שתי חשעיפים". א מענש מיט א סד נשמות. א וואנדע רער. אזוי צו זאגען, פוז דאנעט אהער NN‏ פוז היער דארטען. נאר אלַס קינר זאגאר. זייענדיג א תלמיר איןז תלטור תורה. האט ער געוואנדרעוועט פוז תלמוד תורה צו תלמוד תורה. פוז חדר צו חדר. היינט דא כאַרגען דאַרט, אלע מאל אז אנדערען רבי'ן. אן אנדערעז חבר און אזוי איז דאס געיוען מיט איהם כסדר, ווי שׁוין געזאגט. TN‏ האָב צו איהם געקוקט כסדר עט- Ys‏ מינוטען. דאן האָב איך זיך אפּגע רופען קוק אהער. פיילפּ. דו דארפסט ניט באהאלטען דעם אמת פוז מיר. מערי שטרויס האט דיד צוגעציינען צו זיך. דו ווארפסט אוועק עטעלין צוייעב מערי'ן. עט נארישקייטען. האט ער געז בֶיֹא:ט. מערי איז טאקע א שעהו מיי דעל. אכער איז באצוג צו ליעבען זי NN‏ ער האט אויפגעצויגען מיט זיינע )אנ־.סיֹ.עו ניט ענרענדיג זיין זאטיץ. טראטין זיין פּראטעסט. האָב איד ראר \געפיהפֿֿט זיכער IR‏ איך האָב ריכטיג געז טראפעז אוז DY‏ האט מיר באנג געטהאז, וויי? איד האב געוואוסט י געטריי עטעל ליעבט איהם און וואס פאר א קלאפּ עס וועט זיין פאר איחר. זי און איך זיינען חמיד געווען נוטע פריינר. איד האב פוז איהר געהאלטע!, ווייל זי איז געווען זעהר א גוטע. א גאר ניט ביי וזיר, פו? מיט עניוות, און דאך זעהר עהרענווירדיג. כאטש זי איז געיוען ייז ארבייט Sy‏ וועלל. איז דאס פיין געהאנדעלט |מיט עטעל'ז האָב איך געזאגט, נאר |א פּיינליכער פּאזע. 1T וועסט מיד זיכער ניט ראטהען M SR R‏ צובינדען צו א מיירעל, וואס איד ליעב ניט. האט ער שנעל פּראטעסטירט. דו ביזט א מענש טיטן א סר געזונטען פארשטאנד. פֿריינק דיין ראטה וואלט איד פאלגעז איידער יוי דעם ראטה פוז אירגפַענד וועכעז. וואס איך קען. אבער דא ביזט דו אביסעל ווייט פוז"'ם פּונקט. דיינק איך. א דאנק דיר פאר'ז קאמפּלימענט, אלֿטער פריינר. האב איך געענטפערט געוויס איז עס ניט פאר נייר צו מי שען זיד אין דיינע פּריוואטע אננעלע גענחייטען. אבער אלעס. וואס איך װילוְ דיך ראטהען אין דיעזער הינזיכט איז--- א שטיקע? צעגערונג איידער דן "x:‏ ישליסט עסאיז נוצלאו. האַט ער געזאנט. איך האָב שוין באשלאסע!. צו פארלאזעז עטעל'ן איך האָב זי שוין פארלאזט. איר |האב איהר געזאגט היינט אווענט. אז איך וועל זִי מעהר ניט זעה!... דו האסט האב איך אויסגע ]רופעךָ. קוקענדיג צו איהם מיט ערשטוי -עו. איד האָב ניט נעקענט פארשטעהן די זע פּלעצליכע ענדערונג זיינע. ערשט מיט א פאר שטונדען פריהער היינט בייטאג האַט ער זיר ניט נעקענט אפּלױבען עטעל'ס שעהנקייט. נוטסקייט, אוז SR‏ ווייטער. זאגענדיג מיר. װוי באצויבערענר זי איז אין א שמועס. אוז דערקלערענדיג מיר. אז ער ליעבט זי װוי זיין לעבען. און יעצט. R‏ א פאר שטונדען ארום? “EPTEMBER 20, 1929. T און דערנפַך האָט זי N o‏ קנטרעקט די קאַפּע װאָס איז פויי פון קאפעאין ווייסט איחר, אז איהר קענט איצט קריגען וואונרערבארע קאפע. פון 501= כער עס איז ארויסגענומען געוואָרעו 97 פּראַצענט. פון דעס דראָג, װואָס הייסט קאפעאינָ א קאפע. וועלכע איז אויסער געוועחנליך געשטאק. וועלכע איהר קענט טרינקען וויפיעל אייער הארץ גלוסט אַחן דער מינדסטער מורא אז עס וועט אייד בארויבען פון אייער שלקאָףּ. לייענט וועז גען דעם אין מיס אנרערסאז'ס בריעף. "פאר פיעלע יאַהרען צייט פיעל I8 TR‏ דען מאַיצײט זיך פיהלען זעהר קדאנס מען האַט מיר געהייכען אויפהערען טחינלעז קאפע. אַבער אינמאָ? האַכב איד באמעריט אייער אדטשיטוייך מענט. און איך האַב בעשלאַסען צו פּֿריבירען קעפפיי העג. איצט קען איר איעס עסען און איך פיהי זיך געזונט. PR‏ 103 מעהה צוז פרידעז, אז איהר זאַיט אַנװײיזען אויף מיין צויי? אייער קעפפיו העג האַט אין VD‏ פאר TEVIN‏ געטהאַן וואונדער װאַס אגלעזואננט מיין געזונט. עס איז דער פיינסטער סאַר ראפע אייערע מיט דא:הבארריים, אדעל זי אנדערסאָן, נרינסבורג. פּעננא. פֿיעבהאכער פון קאפע, וועלכע האבען אויפגעגעבען רעם דאזיגען געטראנק "IN‏ ליעב. זייער שלאַפיאַזיגקייט איהר קענט איצט ווידער טרונקען קאפע װיז פיעל? אייער הארין גײיַסט. קעפפיי העג קאָפע וװועט DY‏ אָנגרייפען די נערווען און ניט צושטערען דעס י'טראַףּ. אנישטאט סתם א סאָבסטיטוט. קען מען איצט נעז ברויכען אז אמת'ע האכע... אַחן קאפעאיז. פּרובירט עם. צי באקומען ביי אלע דיעלערס. פונטיגע קענס. געמאָלען אדער אין דער פאָרמע פון בעבלעך. באשטעלט א פינט היינט. עס איז א קעקלאגג פּראַז בוקט. KAFFEE HAG COFFEE *יְ“ניֶטקַאִקֶ;ין-םיַּבַּכְיַּיֵטיֶט־ שואַפען‎ 53 יְי יַ- ייייייטיי -י פוימפּעלס פאַרשוואונדען =וו י א י-- װו ט ק/גְו יֹי פייארעלסיא, 82. TR,‏ האב אID ISP MR‏ פֿימטעלס און בלעההערס און די גאנצע צייט האָם איך געהאַסט צו ציינען זיך ביי פּאַרטיס אַדער בעלע-, יל 2 כי הויט האט אזוי ערעקי G‏ ליך אויסגעזעחן. איך האב 7 פּיובירט פֿאַרשיעדענע מום: 7 לען אַהן ערפאל;, אָבער דרעם 2 ערטטען מאָן O¥N‏ איך Y N7‏ געברויכט רעזינאל זײף און אוינטי סענט, האָב איר g‏ באַמערקט א פארי 4 א בעסערונג. יעצס 24 זײנען אילע מיינl 2 פיס פּעס פאר 2 שוואונדרען". רעזיי נאָל ברענגט שנעיע -U AR‏ חילף. ביי אלע 4 g’/‏ דיאגיסטען 44 י יֹי

Resinol ל פי 9 87 B‏ 5 טעג אויפ'ן ים י שִׂ\,'ךְ, י-- חן-י קײין אַרער פיז Ll‏ 5 אייראַפא י דויך שערבורג צדע- ברעמען מים ד נרעסטע דייטשע דאַמפערם -י ay‏ נברעמען און 4 4 אייראַפּ א 3 רעדוצירטע דריטע קיאס N‏ י ראונד:טריפ פּֿרייזען סטריקטלי כטי'ע קיטשען, 2 באַקװעטע און דירעקטע פאַרי בינדונג מיט באַקן צי אַלע מוילען פון אײיראטא רעגעלמעסיגע רייזעם פאר פע-מיטס צוריקצוקומען NN‏ אַנדערע אינפאַרטאַציע, פרענט רעם איידושענט אין אייער גענענר, אַרער NORTH GERMAN‏ BROADWAY, 67 NEW YORK T gy v','‏ י י יע. I נ י ן נ

יי-ווריייייי -וייריייוין= =S‏ .ya‏ -ט(-בֹ 0 אֶ!טִעכּ־\ ווכּ) =יא י י ייי AN S‏ י==י== -A‏ -ע /(כּיַּ(ן רגּו 3 יי-ט פל ריל אי אי י י י ץועֹס IE Hg IL‏ י IL‘‏ \יו] ey לֹפּוִ ע י ראֶוַיֵיֶן\;עֹיֶ: יִ־ייֶעֹ;יְ ו\\י\י: :ייֶ ז\\ער באהערטענייט פון פּרעצער. וועלכע איחר קענט ניט רעס:רייכבען טיט פּ י ךעי: איזֵ :פיסעֹ\ו: יגןוִ :Lv:;-‏ ר\זען זַ אפּעטיטנעם פעיסט. דאן קריבען זיי ךָ PR‏ אי פַּנרן. אי א הירצער 'y DY‏ 20 12 זאיטשעס. JOHN OPITZ Ine. NEW YORK‏ et O A T R PO ot S ST2OB CLLTY TV Y YYY fl א כעֹוֶ‎ 1 א רייזאר איז נא-ר‎ Y די גוט בעקאנטע עי‎ W פי‎ -—ney 18 עקכ ברענר'ס‎ פערפיומד שייווינג פוידע- פי אַ‎ געמאכט פון איע בעסערע כע‎ 'R וועלכע‎ מישע טטאפען און פּערפֿיימס.. עס עפֿירט‎ זיך ניט אזוי ווי היינטינע נאַכגעמאכטע פּויז‎ רערס. אוס זיך איבערציינען, קומט אין פיין‎ סאניטאוישען בארבער טאס‎ י -רי-ייי‎ פּיטט סטריט, גיו יאָס‎ 4 אנדערשואי פּוידער,‎ DD אײירער איהר‎ טרייבט מיר פֿאר א פרוויען סעמפּעל. די נייע‎ ערציינסמע פּוױידער קאַכט ביויז‎ סענט א פונט מיט טאַסטעריט 60 ס,‎ 0 שיקט מאָני אררער אַרער סטעמפס. ספּעשעס‎ פוידער םארוֹיֶר\יעֹז 5 סעגט א פונט, מיט‎ יום טוב געישיאַסען‎ IR פאסטיידוש שֶׁבַת‎ Jacob Brand, 84 Pitt St., N. .פַּ‎

Page 4

FRIDAY, ol eD, יזְ.י,.ךְ:* י.‎ A פךי @ך .י ביי‎ גדעון ביז הערכל א.‎ Lk i ביידער פון די גרעסטע אידישע פיחרער פי א‎ w] AR חי שופטום ביז דער געגענווירטיגער צייט‎ פן צבי הירש מאסליאנסקי ע‎ יייייייי יייי יי י י ייע יעי‎ o e יענס יעי י סעבסיייטטי‎ רי אוִךעךְ איךְ טעךָק\י דו האלבע תבנח חאָט זיך געשטארקט איבער'ן צים, איוז נאך א הונדערט און פופציג יאָחר קריעג זיינען די קריסטליכע לעגיאַנען ציטראגען געויארען פי די טערקישע מחנות. און קאַנסטאנטינאָפּאֵ? און PIND‏ גחיבעניאנה איז איינ גענומען געוואָרען T DD‏ מהמר'אנער. די שפּאנישע מאדאנען צווישען ווערבץ עם האָבען זיך געפינען העררען אוז קינסטײער אויף פֿארטידענע געביעטען האַבען זעהר פוער אויסגעקאיפען די טערקען איינצוגעחמען האנסטאנטינאפּאַל. עס איז דאן געקומען א כיח צו דער פינסטערער קאטוילישער רענירונג, וועלכע האָט דו אידען געפיאגט איבער טויזענד אוז צוויי הונדערט יאחה. אזשטאט איח איז געגרינרעט געוואָרען חי גרויסע מעכטיגע טערקישע רעגירונג וזעמעס ראנ איז ווירקליך געװאָרען א רעטונגסיפּראין פאר דו פארשטויסענע אומנייקײיכע אידען, וועלבע זיינען ארויכגעטריכען געוואַרען פון די קריסטליבע קענדער, וייי די טערקען זיינען טאַיעראנט געווען צו אוע רעליניעס, אין זעכצעהנטען יאחרחונדערט האָבען איז דער טערקישער הויפּטשטאדט קאַנסטאנטינאָפּאַ? געלעכט איבער דרייסיג טויזענר אידען, וועלכע האבען גע האט פיעריאוןיפערציג שוהלען. זיי האָבען זיך גרופּירט אין לאנדסמאנשאפטע: יויט רער געגענר פון וועלכער זיי זיינען געקומען. ווי קאסטילישע, אראגאנישע, פּאַרטוגעזישע און די אשכנוישע. ווערכע האבען איינגעיואנרערט פון דייטשי לאנד. אויסער אין דער חױיפּטשטאַדט זיינען אויך געווען אידישע געמיינרעס אין די פּראָװינץ שטעדט פון אויראַפּעאישער טערקיי סאלאניקי, אנדרינאפאל און נייקאפּאל. דער סויטאן האט באשטימט רבי משה קפּסלי אלס דעס ראש חרבנים איבער אלע אידישע געמיינדרעס. ער האט פארטראטען דעם פּכאץ פאר די אידען ווי די צוויי פֿאַרשטעהער פֿון דו NN‏ גרויסע רעליגיעם דער מופטי פון די מחמר'אנער און דעם בײיטאָף פון די קרוסטען. דער. רב המולל קפּסלן מיט די פארשטעהער פון די קהלות האָבען זעה פיעל געהאַל?פען זייערע היימלאַזע ברידער. זיי האַבען אויסגעלייזט די געפאנ גענע און פאר זיי ארבייט כאקומען צו ער;עחרען זיך מיט זייערע פאמיליעס. רבי שמואל אושקי אין זיין ספר "חתנחומות", געשריבען איז דער פֿאַרטו געזישער שפּראך, דריקט אויס זיין צופרירענהייט מיט דער טערקישער בעי האנדלונג צו IT‏ איינגעוואנדערטע איען. מיט דו ווערטע- "טערקיי איז א גרויסער ים, וועלכען גאט האָט מיט זיין רחמנות גע שפּאַלטען צו מאכען א וועג אין איחם דורכצופיחרען די אויסגעלייזטע אווי ויי דאמאלס פון מצרים. ווארף אריין, ישראל, אלע דיינע צרות און פּלאגען אין דעם דאַזינען ים, דארט וועלען זיי ארונטער צום אפֿגרונט אזוי װוי אמאל? פּרעה מיט זיין הי? דאָרט אין טערקיי זיינען חי שערי רחמים פאר דיר אויפגעעפענט געװואָרען די טויערען פון פרייחייט און גלייכהייט, און דו וועסט זיין גלייך מיט אלע פעלקער אין דער לאנר דאַרט וועסטו לעבען ריין אייגענעם לעבע! װוי חיין תורה האָט געבאָטען אהן שום שטערונגען אוןז רי טויערעז וועלען זיך שוין קיינמאָל ניט פארשליסען דארט וועסטו אויסטהאַז דיין מאסקע פון רער שווארצער רעליגיע וועלכע מען האָט אויף דיר מיט געוואלר ארויפגעצוינען דו וועסט אראָפּווארפען רי פארשמוצטע קײיידער מיט דעם שאנדצייבען וועלבע דו האָסט געמוזט טראָגען דו וועסט ווייטער פּראָקלאמירען פֿראנק און פּריי דעם ריינעם אמת וװי אטאַל?: דו יועסט אוועקווארפען דיינע נארישע כנהנים די פרעכרע. וועלכע מען האָט דיך גענויט צו טהאן גענען דעם וילען פון ריין גאָט ווען דו ביזט געווען צווישען די טיראנישע פעלקער. איז רעם קעניגרייך האָט דיר גאָט ווידער געשיקט זיין ברכח פון גלַיק און פרייחייט". און די ארויסגעטריבענע פון שפּאניען האָבען ווירקליך פאר זיף געפונען א זינערע היים איןז טערקיי וועלכע האָט זיך מיט זיי באנוצט. דו מחמד'אנער האָבען געהאסט די קריסטען, און די סולטאנען האָבען צו זיי קיין צוטרוי ניט געהאט, אָכער די אידען האבען ביי זיי חן באקומען אוו זיי האַבען זיך אוי? זייער טרייהייט או; איבערגעבענהייט פאלקקאכען פארלאוען. די מאראגען אוז די ארויסגעטרובענע אידען פון שפּאניען האָבען געמאכט געוועהר פאר די טערקען און האָבען זיי געלערנט יוי צו באנוצען זיך מיט קאנאנען. ON‏ אזוי האָט די השגחה געמאכט או די קריסטליכע לענרער האָבען מטיט זייער ארויס טרייבען די אידען געגעבען א שווערר אין דער האנד פון זייער טערקישען שונא אז ער זאָ? זיך אַפּרעכענען מיט זיי פאר די אידישע פארנאסעגע בלוט. די אידישע דאָקטוירים, IT‏ באריהמטע מעדיצינער, האָבען זעהר פיעל אויסגענומען ביים סולטאן אוז זיינע בעאכטע. פיעל מעהר פון רי קריסטליכע, N‏ זיי האָבען ביי זיי באקומען גרויסע אסטען. רבי יוסף המון. איינער פון די שפּאנישע ארויסגעטריבענע איז געוואַרען דער אָפיציעלער דאָקטאַר ביים פולטאן סאלים רער ערשטער. אוןז רבי משת, זיין זוהן, ביי סוליימאן דעם צווייטען. רבי משה האט מיט זיין וויסענשאפט איבערגעשטיגען זיין פאטער. די טערקישע רעגירונג האָט זיך אויך באנוצעט מיט די אירישע איבערזעצער אויף איינינע שפּראבען. די שטאָדט סאלאניקי איז געווען די צווייטע אידישע קחלה נאָך SIND‏ סטאנטינאָפֿאַל. גאָר אין א קורצער צייט האָט זי פארמאגט צעה! אירישע גע מיינדעס אוז דער באריהמטער מליץ רבי שמואל אושקיו דריקט אוים זיינע גע פיחלען איבער סאלאניקי מיט רי פֿאַעטישע ווערטער: "סאלאניקי. דו ביזט דאַר א מוטער ביי ישראל, א נייער וויינגארטעז פאר זיין תורה און חכמה, פארפלאנצט מיט פּראכטפאָלע בלומען און מעכ טיגע נוימער וועלכע פּראָדוצירען געשמאקפאַלע פרוכט. ווייל קוואלען פון צדקה אוז טייכען פון רחמים טרינקען דיין באָרען אַז. אין דיר ווערען געטרויסט איץ צובראָכענע הערצער: אין דיר באשיצען זיך אלע אנטרונענע פון די טיראנישץ אייראפּעאישע לענרער, און דו נעהמסט זיי צו װי א כארמהערציגע מיטער דו ביזט די אידישע מוטער YT 0 NN‏ הייפֿיגע ירושלים אין איהרע צייטע!", א וואונרערכארער מענש איז געווען רבי שמטואל אושקי, איינער פַּ -י אנוסים וועלכע האָבען זיך אומגעקעהרט צו דער אידישער רעליניע. מיט היי ליגער איבערגעבענהייט צו זיין אמונה און זיין פאלק האָט ער געגעבען חיס טארישע אבהאנדלונגען וועגען אידען זינט זיי זיינען א פֿאַלק געיואָרען ער טרויסט. ער מוטינט זיינע ברירער די אנוסים אין גאַט'ס נאַמען. ער פאר שפּרעכט זיי אז די איע הבטחות פון די נביאים וועלֿען מקוים ווערען. דער אינהאלט פוז דעם כיך איז א געשפּרעך צווישען דריי טאף פֿיטערער יעקב, נחום און זכריה. דער ערשטער באקלאָגט דעם טזויערינען שיקאזל פוז זיין פאָלֹק און זיינע ציויו הברים טרייסטען איהם מיט געטליכע טחויכטיווערטע-. יעקב דער פיטערער שטעהט איינזאס אויף א פֿאריאַזענעם פּלאץ אוז וויינט ביטער אויז זיין צושפּרייטע סטאדע שאָף וועלכבע ווערט פארצוקט פֿון די וועלפישע צייהנער און רעדט "א, וואוחין זאַ? איך זיך ווענדען וואו קע! איך געפינען פארגעסענחייט צו מיינע ליידען או; טרויסט צו מיין טרויעריגע נשמה IR‏ מיין בראר איז גהיס װי דער ים און כיינע צרות האַבען איבערפילט רי ערד אין רי מזרח לענדער די שײַגענרינע בין איך א פארטריבענער ייאנדערער, פין שׁטארדט צו שטאָרט א באלאסטינטער מיט מייז בארג צרות IR‏ אפריקא, רי גאַלרענע לאנר, בין PR‏ דער אַרימסטער שלעפּער און אין די מערב לענדער PR‏ אייראַפּא איטאליען רו ביזט װוי א לייב וועלכער פרעסט אויף די אידישע סטאדע שאָף און W‏ %3; טרינקסטו און אייך זייעדזע ביינער צוברעכסטו: אויף רי פראנצויזישע פּעלדער בליהט דער װיינשטאַק. אן אַנגעועטינטער פון אירישע בלוט און זייער באַדען איז פעט פון דעם אירייטען מארר רי שטאַל?צע דייטש לאנד האָט מיינע קינרער ארונטערגעיוואיפען פון די איפּענבערג, און איחר שטאַלצע טייכבען פון; דער מעכבטיגער בריטאניען, ווארום האט איהר כיינע שעז פעלאך. די צושפּרייטע, אָנגעטרינקען מיט ביטערע געזאלצעגע וואסער? און דו מעררערין, שפּאניען, דו ביזט אינגאנצען א פארדאַרבענע. חי ביזט דורשטיג נאָך מיין פאַלקם בלֿוט און דו קענסט זיך קיינמאַל גיט אַנועטיגען מיט זייער פלייש. IT‏ בריינגסט מיינע שעפעקאד פאר קרבנות אויף דעם פארשאלטענעם מזבח פון דיינע פינסטערע מאַנאבען אי פריסטער". נחים און זכריח, זיינע פחיינה, קומעג טרויסטען איהם אויף זיין טיעפען טרויער און יעק צוגיסט ווייטער זיד מיט זיינע קלאגרייר דערטאַהנענריג דעם אידישען שטאָליץ און זיין גליה פון פארצייטען ווען ער איז געווען רער לייכט טחורעם פאר אלע פעיקער. עד שטערט פאר זיין אומגליקליבע לאגע יעצט זינט זיין בית המקדש איז חחוב געויאַרען און איז אויז דע- גאנצער ערד צישפּרייט געוואָרען ביז דעם גידוש שפּאניען און פֿאַרטיגאל. נאכהער טרייבט זיךד יעקב און טחויסט זיינע הברים. וועלבע זיינען טרויע ריג געוװאָרען פון זיינע טחויעריגע רייד. ער ערקלערט זיי, או ביי גאָט איז ראַ א בעכער אין זיין האנד פול מיט'ן װויין פוז נקמה פון וועלכען ער וועט אַנטרינ קען אַט די אלע פעלקער וועלכע האָבען זיף געבאָרען אין אידיש בלֿוט. שפּאנישע הערידען האָבען זייערע קברים אין איטאליען געפונען. די פראנ צייזען האַבען זיר פאר שפַּאניען געבויגעז. און די טערקען האַבען רעם רייטשען שטאַלץ צובראָכען. אט אזוי וועלען זיי איינער דעם צווייטען אויפעסען. דער תמצות פון זיין טרייסט איז. אז אזוי יוי עס זיינען מכקוים געווארען רי שפֿעכטע נבואות פון די נביאים אויף זייער פאָלק, אזוי וועלע; מקוים ווערע; די גוטע נבואות זייערע NN‏ ער ענרינט מיט דעם פּֿסוק פון דעם פרינץ פון די נביאים. ישעיחי בו אמוץ "האומר לירושלים תושב ולוְעִרי יהודה תבנינת!" 2 w!‏ בעזייטיגען אלע פּראַפעסארען, דעזְן די בורזשואזע יויסענשאפטען. הכלל אויף אלע נעביטען פֿון נייסטיגען לֿעבען זיינען געשטאנען אַרגאניזירט די האלב אינטעלעגענטע וואנדאלען אוז שוין מיט אפענער העזה געמאהנט חורבן און פער טיליגונג פון JOR‏ אוז דער נוטער יונאטשארסקי האט אנגעהויבען ראטעווען פון די ראזיגע גע־י פעהרליכע הענר די גרויסע אוצרות פון דער רוסישער קולטור, וְ און דא האָט ער ארויסגעוויזען פלינ-ן קייט אוז זאגאר שמד'שע קלונחייט ער'! האט די האלבע אינטעלעגענטען געגעבען אלע מעגליכקייטען צו בעווייזען, װאםז זיי קענען, שאפט אדרבא. אכער .יעררוייּיֹ,וְ לאַזט לעבען די אלטע קוטור. ווען איחר| וועט אויסוואקסע; וועלען מיר שוין זעהן. עס איז געווען א צייט, וואס דער רו-! סישער טעאטער. וועלכער איז אזוי כע־קֶ ריהמט., איז געשטאגען ביים ראנד פון! אונטערגאנג. יְ אועלכע "אויפשטאנרען" זיינען גע-) ווען אויף אלע געביעטען פון בייּסטיגעז! לֿעבען. i‏ l‏ גראפאמאנען זיינען אויפגעשטאנען. געגען עכטע שריפטשטעלער אוז פארין ןכיאסטעז זיר צו אויפראטען זיי, האט, לונאטשארסקי זיך איינגעשטעלט פאר די אמת'ע רוסישע שריפטשטעלער,| שטיל פּשרה'דיג, װוי זיין שטיינער, האט. ער עס געמאכט ער האָט די ג-אפאמא-! גען געגעבען גרעסערע. מעגליכקייטען,| האַט זיי געקרוינט אַלס די אמת'ע רעין וואַלוציאנערע שריפטשטעלער אוז דער-! פאר האט ער אויך געקענט עפעס טחהאו! פאר די אמת'ע שריפטשטעלער. י דאס נעמליכע איז געועז מיט דיא| אמת'ע רוסישע מאלער. מיט אמת'ע רו"! סישע מוזיקער, מיט די אמת'ע רוסישע! פֿראפעסארען אוןז מיט VSR‏ אנדערע. שעפפער פוז דער רוסישער קולטור, דער גוטער, הארציגער יו:אטשארסקי האַט גראד מיט זייז ווייכקייט. ביט זיין הארצינקייט און מיט זיין עכטער איב־ו טעלעגענץ געראטעוועט די רוסישע נ־.ריֹ.־ן טיר. ער. דער שוואכסטער פוז אײע קאמי סארען האַט פאר רוסלאנד אויפגעטהאַןז מעהר װוי אלע קאמיסארען נראד, ווייל ער איז ניט קיין צורייצטער קאמוניסט, גראר. וויי? ער איז ניט קיין צעווערימ טער רויטער פּאליטישען אוז גראד. ווייפ ער איז ניט קיין וויסטער פאנאטיקער, ער איז געווען דער איינציגער קאטו ניסטישער קאמיסאר, וואס האט קיינעם אין תפיסה ניט געשלעפּט, וואס האט קיינעם ניט געדריקט און געפּייניגט, וואס האַט איבער קיינעמס קאָםּ מיט קיין רעוואלווער ניט געפאכט. וואס האַט קיי נעם איז באַלשעוװויסטישע; חרם ניט אריינגענומען און קיינעם ניט קיין אומ זיסטען ווייטאג און צער ניט פערשאפט. איז ער טאקע געווען א פרעמדער צווישעז זיינע חברים קאַמיסארען, איז }ער געווען טאקע א שעפעלע צייישעו וועלף. די אויפגעקומענע קאמוניסטישע וָאריםטאקראט־ע האט ניט געהאלטען פוז איהם און ער האָט געשפּיעלט א זעהר קליינע ראלֿיע איז אויבערשטע פיער הונדערט פוז דער קאמוניסטישער פאר טיי. מען האט איהם אלע מאָ? ניט אינ גאנצען געהאלטען פאר א אייגענעם אוו ער DR‏ ניט צוגעלאזען געווארען צו די \שׁפּ“ן־נרו-פּעייִער, פון פֿינף, און צעחן וואו עס ווערט אייגענטליך געמאכט די יקאכיוביסטישע פּאליטיק. אגב האָט מען איהם אהן א TP‏ קיינמאַ? ניט געלאזען, אלע מאַל איז אין בילדוננס-קאמיסאריאט געזעסען איינער א הארטער באלשעוויק. וואס האָט אין וויכטיגע פראגען געהאט דאָס לעצטע װאַרט. און האָט כבל?? אכטונג געגעבען אויף'ן אינטעליגענט. IR‏ אנדערער. אז אמביציעזער פּאלי- (פאַרטזעצונג אויף נעקסטער זייט) (פעליעטאָן) ח-ח ח פון ח. דרוק. געהען אין פייער אוןז IR WORY IR‏ איחר שטעהט פון ווייטען אין קיקט, קומט אויך און צאָהלֿט איירע חום צים פאַָלק! און דחי פערשטויסענע ווערען בערו הינט און פערגעסען אָן זייער צאָדן און בױינען זיך TN‏ פאר אט זי דאַזינע מילבען, און שפּינען? וועניג שפּינען זיינען פאראנען אין אונזער מענשליבער געךז זעלשאפט וואָס פאנגען אין זייערע נעז צען די שטילסטע, די רוחינסטע. די שעהנסטע און וועניג קאקראוטשעס ויינען 93 אונז פאראנען וואָס קריכען ציוישען אונזער ברויט מענשען מאכען כשר'ע מינעם און טריפה DY‏ און כל'ערליי מונים אנ שטעלען פון גרויסקייט, הארציגקייט, רחמנות און וועלט-שטערץ. אָבער באבת זוינען זיי ניט מעהר יִיי קאקראַיטשעם און מילבען. יא, א פּראַפעסאָר בלייבט דאר א נאר. צו וואָם האָט דאָ דער פראנצויזישער געלעהרטער גערארפט זיצען צעחנדייגע יאהרען און גריבלען זיך אויף אויסצו געפינען: אז די וועלט וועט בעהערשט וֶוערען פון אינזעקטען, צו וואָס און אויב אפייו עס זאֵל זיין אמת װאָס ער זאָגט, דאָס חייסט, אז אינז זעקטען קלייבען זיך צו מאכען א רעז IR TGN‏ פערכאפען די מאכט פון דער מענשהייט. דענק איך. או מיר האָז בען אויך ניט וװואָס מורא צו האָבען. איז איצט געקומען א ציוייטער פּראָפּעסאַר, דער בעיואוסטער פּראָפעסאָר שטיינאך, און ערקלערט, אז מיט זיינע איינשפּרו צונגען וואָס ער האָט געמאכט אין זשאז בעם. קענען VT‏ אויפפרעסען אַחן א שיעור אינזעקטען---א סף מעחר I8 N‏ די איינשפּריצונגען. נו. אויב אזוי איז שׁוין פאראן נאָך א ישועה. וועלען זשאבעם ווערען גרויסע מיוחסים. מען װועט זיי מאכען איינ שפּריצונגען און זיי וועלען שׁויין דו אינ זעקטען אויפפרעסען. עס איז דעריבער ניטאָ װאָס זיך צו וּיצ.־עקעז. די מענשען אליין, די מענשען מוכבען און מענטען-קאקראָוטשעס I3‏ יען זיך גאנין גוט קענען ספּראווען מיט די ציקינפטיגע הערשער. אויף אויפצן (פרעסען דעם צווייטען זיינען זיי נאנין |גוטע בריות, איהר קענט זיך אויף זיי בערלאזען. ווער רערט נאך, אי זיי הא לען מאכען שותפות מיט זשאבעס |דאן איז די מענשליכע ציווילֿיזאציע גע ראטעיועט. מענשען און זשאבעס זיי וועלען וזיין דו שיצער פון דער מענשליכער ציז יוויליזאציע. פאסט אייך אפשר ניט דער שידוך JEWISH MORNING JOURNAL ועלף ן ען g‏ ע צווי כּפָּפ עפ פ ש N‏ חרוב מאכען אלץ וואס עס געהערט צוּ זיינע אונטערדריקער, צו זיינע שלעכטע אוז פערדאַרבענע הערשער. אוז דא איז איינער אזוי אויפגעכראכט געווארען אויף דעם, וואס מען האט אראבגעשאַסען א שטיקעל געזימס פון אז אלטער קירך. דאס איז געווען א דערמאנונג און א ווארנונג דעם וואגראליזם. אגב.האָט זיין ארויסטריט געגען וואנ- דאליזם איז רעוואלוציע געגעכען איהם די פֿיניע פאר זיין טעטינקייט אלֿס ביפ- דונגסיקאַמיסאר. ער האט רערטאפּט. וואס ער האָט צו טהאַז. האט דערשפּיערט, וואס אייגענט S‏ איז זיין נאַהענטע אייפנאבע אלס בילֿרונגסיקאַמיסאר, וְ ער האט דערועקו. אז זיין נאַהענטע אויפנאבע אלס ביידונ;ס-קאַמיסאר איז ראטעווען פו! דער ציבושעוועטער רעווא לֿוציע די רוסישע קילטיר. די רוסישע נֶקונסט, די רוסישע וויסענשאפט. הכלs די אלע גייסטיגע אוצרית, יועלכע זיינען גֶאננעזאמעלֹט געוואדען אין משר. פון דורות. דאָס פאלק. דאס אומגעבילֿרעט פאלק, האט אי זיין גערעכטען צארן ניט מבחיז געווען צווישען זאכען. וועלכע זיינען פאר איהם שעדליך איז זאכען. וועלכע זיינען פאר איהם ניצליך אוז נויטיג, עס האָט געברענט. חרום געמאכט און פער טיליגט אלץ. וואס ער האַט בעגעגענט. אויף זייז שטירמישען גאנג. א טשיקאווער קאמיסאר איז געווען דער לֿיבער א. וי. לונאטשארסקי. ער איז ניט געגאנגען מיט דעם 5= דען שטורם פון דער רעוואַָלוציע, פאר קעהרט ער האָט כסדר געראטעיועט עפּעם. כסדר ארויס;עריסען עפעס 11D‏ די צושטערענריגע הענד פון דער רע וואַלוציע. און אז דער צאר; פון פאַלק איז נע שטילט געווארען אוז ער האָט שויז אויפ געהערט צו חרוב כאכען בלֿינר זיינע אייגענע קולטוריאוצרות. איז אויפגעקו מען נאד אן ערגערער. א פערביסענערער אוז א פער'עקשז'טער וואנדאל. PR DY‏ אױױפֿגעקומעז דער סםיהמות'דיגער האל בער אינטעלעגענט ער האָט זיך אריינ געריסען PR‏ דער רעוואַלוציע און ער, דער אומגליקליכער, דער אייביג אומצו פריעדענער דער אייביג בעליידיגטער, דער שטענדיג ברוג'זער, האָט שוין כלוטר'שט בעוואוסטזיניג. טאקע אין נאמען פון דער רעוואַלוציע נופא גע וואלט פארטיליגען די לֿעבערינע רוסישע קולטור. װוי פוז אונטער דער ערר האַבען זיר פּלוצלונ: בעוויעזען איןז מחנות. וועלכע זיינען פעסט ארגאניזירט. אלץ. וואס איז טאלענטלאז און פערביטערט. אלץ, אַס איז פערלאנען ביז'ן ֿעצטען טראז פּע בלוט, טויזענדער ליטוואקאוו'ס, טויזענדער ארשאנסקי'ס אוז טויזענדער פּוסטע שרייערס װוי מאיאקאַווסקי פוז אלע פעלקער האָבען זיך געריסען פּשוט צו חרוב מאכען אלץ. וואס איז געשאפען געווארען פאר זיי. דא האָט לונאטשארסקי געהאט א זעהר שווערע אויפגאבע. ווארים די דאַזיגע קראנקע אוז צעווע-ז. רימטע האלבע אינטעלעגענץ האט זיר גוט ארגאניזירט זי האָט אויף אייז פוס. געשאפען די טעאריע פון א פּראלעטארי-. שער קולטור אוז האט ממש געוואלט. אומברענגען אלץ: זי האט געפארערט. צו פערמאכעז דעם מאסקיוער קונסט וֹטעאטער, זי האָט געפאדערט. או מ'זא?, אויפהערען זיך צאצקעו מיט איֹ.ט־װארג; (מיט מוזעאומס), זי האט געפארערט. אייגענטליר איז ניטאָ וואס זיד צי שזעז קען. אינזעקטען וועלען בעהערשען די וועלט. און איצטער? וועניג מילבען העדשען איצטער וועניג קאקראָוטשעס רודערען איצט אונזער וועלטעל וועניג שפּיגען פערוועבען אונז איצטער אין זייערע נעצען קיקט זיך צו. אונזער גאנצער לעבען איז בעהערשט פון מילבען. די גרעסטע דעחזזאָנער זיינען די קלענסטע מחות. דער אמת'ער מענש ליגט בעהאלטען אין א זוינקעל און מען בעמערקט איחם אפילן ניט. טען פארשטויסט איחם, אז מען זאַל איהם ניט זעהען. און זאָגט ער עפעס א וואָרט. לאכט מען איחם אויס. וואָס ווייסט ער, דער בטלן די מולבען לויפען, קאָכען זיך, רודעד רען, מען זאָ? מיינען. אז זיי טוען עפּעס. זיי קריכען ארום אומעטום. זיי קריכען אייךְ אךװךְ א\ז ןי.י ב\י:ערי ךי קאק־ ראָיטיט לעך יויפען אויך ארום און זיי האלטען זיך העכער פון אלעמען. איהר קענט צו א קאקראוטש. אדער צו א מילב ניט צוגעקן. זיי בלאַזען פון זיך. האלטען זיך גרוים. און זייער ציעל? איז זאמלען, זאמלען וואָס מעהר פאר זיך. זיי גרייטען זיד צו אויף שפּעטער, ווען DOV T‏ וועט סוףיכל?יסוף דאך דערועהען זייער ניישטיגקייט. וואָס פאר א ווערדע האָט א 30 אן אמת'ע מילב געגען א מעגש-טילב וענע מילבען קענט איוחר צוקוועטשען טויזענדער מיט איין פוס. אָבֶער געהט פּרובט אס די מענשעזימייבען צוקוועז טשען. איהר האָט אפילו IT‏ דרייסטקייט ניט. איהר האָט אפילן די העוה ניט צויצו;עהען צו זיי, און ווען איהר געהט צו צו זיי. פאנגען זיי אייך מיט א שמייז כעל. איהר ווערט בט? פאר זיי: מיט איין גלעט אויף'ן פּיייצע קויפען זיי אייך אָב און איהר שטאָל?צירט נאָר רערנאר. אז די דאַזיגע מילב האָט מיט אייך גערעדט. אונזער גאנצער פּאָליטישער און געז זעלשאפטליכער לעבען קישעט מיט מילז בען און קאקראָוטשעס. אונזער גאנצער, כעבען VW‏ צושטערט פון 1T LY‏ קליינע. באשעפענישען. קיין זאך זעהן זיי ניט. קיין זאך.אינטערעסירט זיי ניט.. וואס קען מען דען פוז מילבען פערז פאנגען? אָבער אז עס קומט א שלעכטע צייט. א ביטערע צייט, דעטאָלֿט בעהאל" טען זיי זיך אויף א וויילע. זיי האָבען דאד מורא, אז די פערשטויסענע איז פעררוקטע מענשען זאָלען זיף א נעהם טהאָן צו זיי און זיי צוקוועטשען. נאָר װי דער שטורם נעהט אריבער, קריכען זיי ווידער ארוים פון די לעבער און זיי ווערען נאָך מעהר חוצפּה'דיג; איהר מוזט אונז קומען צו הילף. מיך זיינען מקריב אונזערע לעבענס, מיר דער מאַרגען זשורנאל-- עקסיט א. לונאטשארסקי פון חר. א. מוקדוני איז דער לעצטער פון לֿעניו'ס קאִכײ־] סארען בעזייטיגט געווארען פון דער סא וויעטישער רעניערוננס-מאכט., האט מען שוין דעם נוטען. ווייכען אוז ליעבען א. וו. לונאטשארסקי אויר. בעזייטיגט. איז עס קיין וואונרער און קייז איז. בערראשונג. פערקעהרט עס איז א וואונדער וואס דער דאַזיגער גוטער, יואוילער און. (הארציגער רוסישער אינטעליגעגט האט ךְצעהךָ יאהר נאכאנאנד געקענט זיצען צווישען די בייזע. ציין-קריצענדינע IR‏ אויביג ברומענדינע באלשעוויסטישע. וועלף. עם איז בכלל געווען א וואונרער אוז, א חדוש װי אזוי דער דאַזיגער עםטעט,’ ]דער דאַזיגער זיידענער אינטעלעגענט, דער דאַזיגער מענש מיט'ז אייביגען בו־’ טען שמייכעל? אוז מיט דער קינדערשער חמימות איןז די אוינען איז אריינגעפא לען אין דער קאַכפּאניע פון פֿעניז'ס קא מיסארען. ניט ער פערמאגט די באלשעוויסטישע ביטערקייט. ניט די טיפּישע רויטעזְ העוח, ניט די קאמוניסטישע אויפגע רייצטקייט. ניט די קאָמיסארישע אויי.י־ן געריסענע גאוה. ניט די גרויסיטוילי:ע בעריהמעריי אוז ניט בכלֿל די וויסטע פארדארכענקייט פון א קרעמעלשען פּאז ליטישען. ער איז בטבע אן עהרליכער מענש R‏ טויג זיר ניט צו דער כשרס'טער פּאיֹ.ייוֹ טיק. ער איז בטבע אן אפענהערציגער מענש, װוי יערער גןטער רוסישער אינ טעליגענט, DR‏ טויג זיך לחלוטיז ניט צו די אינטריגעם פון דעם רויטען קרע מעל. מען האָט גערערט. אז לענין האט דוקא געוואלט אזא י לונאטשארסקי אלס בילדונגסיקאמיסאר, לענין איז געווען איטיטאַדיש אין דעם פּרט, ער האָט נאָר געהאלטען, או בילדונג איז IR‏ איידעלער עניז און אנפיהרען כיט דער בילדונגס ארבייט כוז טאקע דוקא א אינטעלי גענט. R W X‏ טאקע געווען דער איינ צינער קאַמיסאר. וואס חאט זיך אויף מאַרגען נאך זיין קרוינונג דערשראַקען פאר דעם וואנדאליזם פון די פינסטערע מאסען אי דעם שטורם פוז רעוואַלוציע. או אלטע. אל?טע קירך שטעהט אין מאסקווע ביי די ווענד פוז קרעמעל. די עלטעסטע קירר. עפּעם קליין אוז פונס טערליך זעהט אויס די קירך וואו איוואז דער גרויזאמער האָט געקניהט. עס איז אן אלט. זעהר אלט מוזעאום-ישטיק. ניט מעחר. איז איז סאמע טומעל פוז דער רעז וואַלוציע צוטראַגען געווארען א קלאנג, אז סאלדאטען. רויטע סאַלדאטען. האז בײו אויס רעוואַלוציאנערער מוטווילינ קייט געשאסען איןז קירך אוז אראנגע שאַסען שטיקער געזימסלער IR‏ אנדערע ארנאמענטען. L‏ איז דער גוטער, ליעבער א. וו. לונא טשארסקי אזוי אויפגערעגט געווארען. או ער איז געווען גרייט צו רעזי:נירען פוז זיין אמט אל?ס בילֿדונגס"קאַָמיסאר, זייז רעזיגנאציע האט לעניז ניט אנ גענומען, ער האט דעם סענטימענטאלען אינטעלֿיגענט אנגעררעהט פאר'ן אויער NN‏ האט איהם געהייסען בלייבש קא מיסאר. אבער לונאטשארסקי'ס שארמער ארויסטריט האָט געהאט די טיעפסטע ווירקונג איז דעס רעוואַלוציאַגערען טו מעל האָט מען וואונדערליכע קונסט אוצרות צוטראטען מיט די פיס, א פאַלק איז וועלכען עס האַבען זיך אנגעקליבען צארן אוז נקמהיגעפיה? האָט געוואלט די צוקינפטיגע וועלט הערשער נאך נעכטען ווען איך בין געקומען. אחיים ביינאכט און געמאכט ליכטיג אין קיטשען, האָב איך דערועקן וװאָס דאָר טען טחוט זיך. עס איז געװואָרען א יסומאטאָכע. דער פּרעזידענט פוז YT‏ וֶפערזאבזלו:ב האָט איבערנעריסען די יֶזיצו:ב DN‏ מען האָט אנגעהויבען לקויפען. ואובער'ן צימער. איך מוז אייך זאָגען !דעם אמת, אז איך האָב מיך שטארק, ירערשראַָקען און בין שנע? ארויס פון. קיטשען. אָכער ווען איך האָב זיך מיט! א פֿאַר מינוטען שפּעטער צוריקגע-| קעהרט, איז שויז קיין איין קאקראָוטש. ניט נעווען. וואָם האָבען זיי דא געטחאָן פון, וואנען זיינען זיי געקומען אזוי פיעל וואוהין זיינען זיי איועק 4 די דאַזיגע וויכטיגע פראגען האָבען N‏ שטארק געעגבערט דעס מח איזן (N‏ אנדער צייט וואַלט איך זיך גאר ניט, געקימערט. אָבֶער נאָך דעם ווי איך האָב געלייענט די ערקלעהרונג פוז דעם פראנ-, (צויזישען פּראַפעסאָר, האָב איך זיף. ישטארק דערשראָקען. יא.--האָכ איך געזאָגְט צו זיך--. אונזער פוף איז נאָהענט. זייער ארמעע PN‏ צו גרויס אין! זייער מאכט איז אונ בעשרענקט. עס געהט אַן אן אונטער עררישע פערשווערונג געגען רער מענש-. פֿוכער צווויפֿיזאציע. די מענשען זיינען יאזוי שטארק אריינגעטהאָן איז מל?חמות, אין כל ערליי תאוות, איז געלדיזובעניש, אז זיי זעהען ניט פּשוט װאָס עס טהוט. (זיך אונטער זייער נאָז. רי קאקראוטטעס און די שפּינען און די מילבען ליגען. דאַרטען בעהאל?טען אין זייערע לעכער,. ביי אונז אין די זייזער און לאכע; פון אונז. און ווען זיי וועלען אטאָ? איבער-. נעהמען די מאכט וועלע; זיי זיין נאָך. א סך ערגער פאר די קאַמוניסטען. DNT‏ זאָג איך אייך בפירוש. דען די קאַטן' ניסטען האָבען אױיסנעראָט בלױן -י בורזשואזיע. אבער די דאָזיגע חברח וועט. אלעמען אומבריינגען. זיי זיינען נאָר, עתער װוי די אידען וואָס חאלטע; מיט, די אראבער. t‏ און איך האָכ געוװואָלט ארויסגעחן צו! די מענשען און שרייען צו וואס מאכט איהר זיך נאריש?, צו װאָס מאכט איחר קאָנפערענצען װע־יֹ גען פארקלענערען די פלאטען, צן וואָס| טראכט איהר וועגען וועלטיפריעדען אװן אָבשאפען אזעלכע זאכען ווי די אלמעכ"י שינע וויזעס מיט פּאספּארטען אז{ סיייווייסיי LY‏ די מאכט באלד ארויס פון אייערע הענד און איהר װועט עס מוזען אוועקגעבען די אינזעקטען ווען איך האָב מיך בערוהינט, האָב איך אָנגעהױיבען דעם ענין צו בעטראב- טען טיעםער. או! איך האָב דערזעהן, או קורין און שארף פון יֹיְ;ז־אזֶידִאֵװ עיע עס זיינען פאראז צוויי מינים אראז Iבער: די וואַס בענוצען דעם שווערד אוז די אס בענוצען די פּען. ביירע האבען אָבער ריזעלבע נאטור, MY‏ זיי זאַלען זיר ניט רופען ארער קליידען. י א א א און ניט איינכטאֵל האַכען די ניו יאר" קער אראבער אויך בענוצט דעם מעסער או זייט, פאלגענדיג דער פּען. א א א עס ציינט זיך ארוים אז פרייהייט ANR‏ אראביש הייסט פרעכחייט. וְ א אר א בֶ היינטיגע צייטען אז מען ווי? פער טיידינען אן אויסוואורף, זאגט מען אז ךָער איז משוגע. אונו שיינט, אז די װואַס דיינקעז אזוי זיינען משוגע. א%k Xk‏ אויב דער מעררער זאַ? זיך אליין שטעכעז אַרער פארברענעז, ווא?טען מיר איהם געהאלטען פאר א משוגענעם, אָבער ניט ווען ער טהוט עם צו אנדערע. א א די פּריימערי עלעקשאַנס פון לעצטען יריּבסטאב האכען גאַר ניט באוויזע:. פּריימערים וואַלטען געהאט א גרעסערען ווערטה, אויב כען וואלט געלאַזען רע מאקראטען נאמינירען רעפּוכליקאנער ךָקאכריראטעז און רעפּובליקאנער נאמי נירען דעמאָקראטישע קאנדיראטען. l‏ א X‏ א דער גרעסטער "דזשאוק". פון היינ טיגען ניו יאַרקער פּאליטישען קאממפּיין איז דאס א געוועזענער פּאַליס קאמי שיאנער וואס האָט פערוואלטעט דעם נֶפּאִי”יֹ.-ים דעפארטמענט אכט יאַהר לאנג, לויפט. פאר טעיאַר אויף א רעפאָרם טיקעט. k אַ א וֶ דאס פאדערט. DNV‏ מען רופט., א \”נוירװ”. ביז אהעריגע פּאַליס קאַמי שואנערס פון ניו יארק. מיט ווייניגע אויסנאהטען, האַבען פֿארלאוענדיג דעם אמט. ניט געוואגט צו ציינען דעם פּנים. איז דער עפענטליכקייט. א 4 א דער פאקט איז אז דאָס רוב געז וועזענע כעיארס און אפילו גאַווערנארס מיט זעהר ווייניג אויסנאהמעןז. ווערען נאַך זייערע טערמינען פערשיואונדען און פֿארגעסען. אייניגע ווערען דיסקרע דיטירט. אנדערע ווערען "דערעסעי" און זיי געהען אין גאנצען אראָפּ פון מארק. ווענען פּאַליס קאַמישיאַנערס איז שוין אָפּגערערט. א א דער פאקט אז א געוועזענער פּאַליס קאַמישיאַנער קומט פּיוצלתג ארויס גֶאויפּ’דַ סטיידזש און האַט גאַר ניט מורא פאר דאם ליכט. דעם "סוירטשלייט" וואס ווערט אויף איהם געווארפען, איז יערענפאלס זעהר א פרעהליכער. עס צייגט, IR‏ דיזער געוועזענער בעאמטער, שעחמט זיך ניט צו צייגען זיין פּֿנים, DN‏ מען מוז איהם באגריסען אלס א זעלֿ- טענע ערשיינונג. ךָ א א אויף עהרליכקייט מעג ער מאכען א שטארקען קלעים. אַבער אויף טיכטיג קייט ניט. װוי קען ער זיך אונטערנעהטען צו פערוואלטען די שטאַדט פיער יאהר, NI M‏ אכט יאהר פון זיין פערוואל טונג איז דער פּאַלֿיס דעפארטמענט איז אזא טרויעריגען צושטאנר די טעג האט א פֿראנצויזישער גע לעחרטער, מן הסתם נאָך ל?אנגע יאַהרען b‏ פאָרשינגען און איִיָטעֹחֹיִכוכ;עזְ; אויסגעפונען. אז עס וועט אמאָ? קומען א צייט ווען די גאנצע ציוויליזאציע פון רער מענשחייט וועט אומגעשליידערט ווערען פון; הויךיענטוויקעלטע אינועק טען---פון קאקראָוטשעס, וואנצען, שִׁפּיז נען און מילבען. דען אויסער דעם. װואָס זיו ווערען אלץ קליגער און קלינער, וועד 4רע; זיי נאך דערצו אויך אי מעחר DN‏ מעחר, וועהרענד די מעגשחייט ווערט קלענער. די אינזעקטען וועלען. AR‏ איבערנעהמען די הערשאפט. פין רער וועלט און זיי וועלען איינפיהרען זייער אייגענע ציוויליזאציע. איך גלויב אין אלין װאָס געלעהרטע זאַגען. דען וװוער איז נאָך אזוי קלוג ווי א פּראַפעסאָר און ווער ווייסט נאָך אזוי פיע? ווי א געלעהרטער? עס איז מיר אפיין געווען שטארק אונאנגענעהם דער געדאנק, אז דיו שפּינען און די מילבען און די וואנצען זאָלען ווערען T‏ בעלי בתים פון אונזער שעהנער וועלטעל. און איבערחייפּט N‏ די מענשען וועט נאַר אויסקומען צו לעבען אונטער זיי. ווארום װען די דאָזיגע רעוואָלוציע וועט פאָרי 4קו:’.עז; וועלען דאָך א חיבש ביסעל מענ שען נאָך זיין אויף דער וועלט---קענט איהר זיך פֿאָרשטעלען װאָס פאר א ל?עד בען דאָס װועט זיין? אז TN DR IR‏ װעט שוין זיין צום מענשען, װען ער וועט זעהען וװי די קאקראוטשעס, שפּוז נען און מילבען פערכאפּען איע מלוכח אינסטיטוציעס. זעצען ארויף אייגענע. ךָפּרעזי.־ענטיַּפן און נאָװערנאָרס און TV‏ מען צו אלע קהל'שע דושאבס און ער. וועט דארפען שטעחן און קוקען עס איז מיר אונאנגענעהם געוועז דער. געראנק. אָבער װאָס האָב איך מיר געז. קענט העלפען. או א פּראַמעסאר האָט [אזוי אבגע'פּסק'ענט.. און באמת ווען איך. האָב מיך אַנגעהױיבען צוקוקען ביי מור אין וואָהנונג האָב איך בעמערקט, IR‏ עפּעם איז ניט נפֿאטיג. אז עפעס קומט \רא אין שטוב נופא פאָר א קאַנספּירא-, ציע. א געהיימע פערשווערונג און האָב, דערזעהן, אז דער פראנצויזישער נע\יִעהר־\ טער איז גערעכט. M מיר אין WY‏ איז קיין מאָל ID‏ אט די היה'לעך ניט געווען קיין שִפּור.. טאַמער האב איך דערזעהן אמאָ? א' קאקראוטש. א שְׁמִּין וכדומה פלעגען זיי יבאלַר מאכען פּליטה. און פלֿעגען שוין TN DY R‏ דעם זיך מעהר ניט ווייזען. [אִבער ייטלי האָם איך דערזעהן. IR‏ M‏ קוכען אַז מחנות ווייז, נאָר זיי בע-. האלטען זיך אין די לֿעכער און ערשט ביי נאכט ווען אלע לייגען זיך שלאָפען קומען זיי ארויס און האל?טען דאן אָב ווייערע געהיימע קאַנסערענצען און קאנל 'wm'‏ י 4 חכנוח צו פענסיעס פאר אלטע א קאָמיסיע, פוז וועלכע סטייטיסעךז נאטאר מאסטיק איז דער טשערמא!, האָט היינטינע וואָך געהאט א זיצונג אין ניו יארק און האָט אויסגעהערט די מייז גונג פוז עטליכע עקספּערטען איבער דער פראגע פון פֿענסיעס פאר אלטע לייט. עס ווערט ערווארטעט. אז דער ענין וועט ערנסט פארהאנדעלט ווערען פון די געזעץיגעבער אין אָלבאני קומענז דען ווינטער. און כאָטש TN PR DY‏ אפשר צויפריה צו ריידען וועגען א גע זעיץ פֿאר דַיוען צוועק, איז זיכער, אז מיר זיינען געהענטער צו אזא סיסטעם T M‏ גלייבניל?טיגע מאסע שטעלט זיך פאַר. די פראנע, אויב אנרערע לענדער וואו פּענסיעס פון דיזען סאָרט זיינען שׁוין לאנג איינגעפיהרט געוואָרען זיינען מעהר פּראָגרעסיוו אַדער מעהר אָרעם, בלייבט או אפענע. אָבער מען פיהלט איצטער מעהר װי אימער די פעראנט װאַרטליכקייט פֿאר הילפלאוע מיטגלי דער פוןז דער געזעלשאפט. ניו יאָרק האָט שוין פּענסיעס אָדער א סיסטעם פון שטיצע פאר אלכנות וואס האָבען קליינע קינרער אויסצוהאלטען, אוןז עס M B PP PR‏ א שריט ווייטער צו פערזארגען די חילפלאָזע אלמנחה אליין, ווען זי ווערט צודאלט צו פערריעגען פאר זיך, און צו טהאַן דאָס זעלבע אויר פאר טענער וואָס דערגרייכען א געווי- סע; עלטער. די עקספּערטען וואָס זיינען אויסגע- הערט געוװואַרען פון דער קאַמיסיע זיי w:l‏ געווען איינשטימיג צו גונסטען פון רֹעיֹ.ר־צאהיֹ.תגעךָ און געגען די אינסטיז טוציעס פאר אויסהאל?טען אלטע לייט. יּזיי האבען גערעדט ניט אזוי אין זייע אייגענעם נאַמען נור אין דעם נאכען פון די לייטע וועלכע דארפע: געהאַי פעז ווערען. דאס איז די אנגענעהטסטע אוז מאדערנסטע ערשיינונג אין אזעלכע פערהאנדלינגען. מען רעכבענט זיר מיט דו מיונונג פוז דעם מענשען וועמען מען איז גרייט צו העלפען, אנשטאָט וואָס פריהער האָט מען רעספּעקטירט די באַז רע פון "וויסענשאפטייכע טשאריטי" צו בעחאנדיען דעם נויטדליידענדען װי א פּאציענט וועלבער וויים אליין גאַר נישט פון דאַקטאַריע און מוז ניר טהאַז וואָס מען הייסט איהם. וועו מבען בעטראכט דעם געגענשטאנדר פֿון א מענשליכען שטאנריפּונקט דארף מען גאַר נישט זיין קיין עקספּערט צו פערז שטעהן או אז אלטער מאז וועט בעסער וועלען בלייבען אונאבהענגיג ביי זיך אין דער היים, מיט די טעגליכקייט. עפעס צו פערריענען, ווי צו געהן איןבֶ או אינסטיטוציע וואו ער ווערט קא:־\ טראַלירט אויף יעדען שריט און פֿיהלם. זײך װי א געפאנגענער. איינע פאר ד' הױפּט אורזאכען פאר ךָװאִס פּענסיעס פון דיעזען סאַרט דארפען DN‏ קענען איצטער איינגעפיהרט וועז רעןז, זיינען די ריעזיגע בודזשעטען פון אזעלֿכע סטייטס ווי ניו יאַרק, און זייער שטענדיגען צודיואקס. די אייננאהמען וואקסעז, און עס וואקסען אויך די קווע לען פון וועלכע זיי קומען. וואס מיינט אז א נייע העכערונג, וויפיעק עס וועט נויטיג זיין פאר פּענסיעס, וֶועט איצי טער ניט זיין קיין שווערע לאסט. און וועט אויך ניט געפונען קיין שטארקע געגגערשאפט. מען ווערט איצטער צו געװואַהנט צו אויסנאכעז װואָס װאַ?טען מיט א פּאַר צעהנדליג יאהר צוריק Vl‏ טראכט ווערען אלס אונטעגליך, אוז מאנכע פון זיי זיינען פיעל? וועניגער נויטיג NN‏ אויר ניט אזוי בערעכטיגט װי שטיצע פאר מענער אוז פרויען וועלכע האַבען אָפּגעארבייט זייער לעז בען אוז דערנרייכען אן עלטער וען זיי קענען זיך אליין מעהר ניט אױםהאכ־* טען. א פּויימעוי שפאם אין נאָפּלאָ די שעהנסטע געשיכטע וענען א פּלאנטער אי פּריימערי עלעקשאַנם װאָס זיינען דינסטאג אָפּגעהאלטען געי װאַרען אין סטייטס, קומט פון באַפֿלא. יענע שטאַדט. וועלכע ריחרט אַ|ן די וועסט, און האט אָפט לעבעריגע פּֿאַליי טישע מלחמות, האט איצטער א רעז פּובליקאנישען סיטי מעיאר מיט דעם נאַמען פרענק קס. שוואב. װאָס זיין טערמין ענדינט זיך מיט'ז סוף פוז חיינ טיגעס יאַהר, אוז װוי עס איז דער מינהג מיט די מייסטע סיטי מעיארס אוז אויך מיט אנדערע בעאמטע, האָט ער געוואַלט ווערען נאַמינירט פאר א יוייטערען מערמין. ער האט אַכער געהאט א געננער פאר די רעפּובליקאנישע נאַמי ניישאַן. דעם פארשטעהער פון כאאר אִיו העלטה וועמען ער האַט אַפּגעזאַגט פון אמט, און יענער איז "געלאַפען" מיט איהם זיך אַפּצורעכענען. דער סוף איז געווען אז דער אַפּגעז ואָגטער געזונדהייטס בעאמטער, טשארלס ראַעש. האט געוואונען איז רי פּריימעריס פוז דער פּארטיי. געגען דעם מעי=ה, אוז וועט זיין איהר רעגעלמעז סיגער קאנרידאט אין נאַוועמבער. נות מעיאַר שוואב. וועלכער האָט זיף שוין וועגען אנדערע ענינים אויך ארומגערי סען מיט זיין פארטיי, האַט זיך ניט בעגנוגענט מיט זיין א קאנדידאט אין איהרע פּריימערים, און איז אויך אויפ געטרעטעןז אל?ס קאנדידאט אין די דעךז מאַקראטישע פּריימעריס. די דעמאַז קראטישע פארטיי האָט אויך געהאט איהר אייגענעס קאנריראט, טשארלס דיעבאַלד. נור עס זעהט אויס אז די וואוטערס פוז דער פּארטיי האַבען פון איהם ניט געהאט קיין חויכע מיינונג. NN‏ ווען מען האט איבערגעצעהלט די שטימען האט מען אויסגעפונען אז דער קאנדידאט וועמען די רעפּוב?יקאנער האָבעז פארשטויסען איז נאמינירט גע- װאַרעז פוז די רעמאַקראטען וֶ די קאַמישע לאגע אין וועלכע דער רעפּובליקאנער מעיאר איז דער אפיציע-, לער דעטאַקראטישער קאנדידאט, האַט. אויך אן ערנסטע זייט פאר די פּאַלו טיק פון סטייט. מען דערצעהל?ט אז גאַווערנאר רוזוועלט, עקסינאַוער;אַר סמיט. אוז אנרערע נדולים פון די דע מאקראטישע פּארטיי פוז סטייט האַבען געארבייט IR‏ ריעבאַלד זאה נאטינירט. ווערען, און פאר זיי איז T‏ נאַמיניישאַן פון מעיאַר שוואב ווייט פון א שפאס.. אבער פאר דעס גרויסען עולם איז דאס א שעהנע אונטערהא?טונג. וועלֿבע וועט שטיינעז נאַך העכער אויב שׁוואב SN‏ געווינען די עלעקשאַן. יערענפאלס קען מען דערפון אַפּיערנען אז דער ווילען פון די מעהרהייט פון א פּארטיי איז בעסֶער הורכנעפיהרט געוואַרען אויף ד' אל?ט מאַרישע קאַנװוענשאַנס ווי בֿיי די פּריי־לְ מעריס איז וועלכע א קליינע גרופע קען M‏ ערלויבען צו. מאכעז אועלבע קונצען.. SEPTEMBER 20, 1929. THE JEWISH MORNING JOURNAL TOUNDED BY JAGOD SAPEIRSTEIN Established 5 Published every day except Saturday by the JournalkNews Corporation. Ilsrael Friedkin, Pres., A. L. Malkenson, Sec'y and Trems. Address 77 Bowery, New York. דער מאַרגען זשורנאל‎ די איינצינע אירישע פאַרנען צייטונג‎ גענרינרעט פוו יעקכ סאפירשטיין‎ אוו‎ יירישעם טאגעבלאט‎ 1885 געגרינדעט‎ OFFICE 77-79 BOWERY, NEW YORK TELEPHONE, 8400 ORCHARD Entered as Second Class Matter ‘at the New York, N, Y., Post Office 2 סובסקריפּששן פּרייז: איסטערן און סירץק וועפטערן סמייטט בין, מיסיסיפי ריווער, סאוט ביו סעקסעס עט o‏ ...SB.OO זעפס מאגאטען. .$4.00 רריי משנאסען .$225 איין מאנאם....7sס, טעקסעס אוז וועסט פון מיסיסיפי ריווער, פאר סיפיק קאוסט, קענערע, מעקסיקא. און קיובא: IR‏ "00......908 זעקס מאָנאטען. 50. דריי מאגאטען..so. איין מאַנאט....9o ס. DR‏ אייראפא, אַר/י ישרא?, אויען, אפריקא TV TB‏ אויסטראליען, אויך אין מאנהעסען| אוז ברשנקס: S e‏ זעקס משנאטען. -00.סעַ SUBSCRIPTION RATES East Middlewest to Mississippi River and South to Texas One Year....... 58.00 Six Menths .......$4.00 Three Months $2.25 One Month.. .75 Toaxas West of Miss. River, Pacific Coast, Canada, Mexico and Cuba One Year...... 59.00 Six M0nth5....54.50 Three Months. $2.50 One Month..... .90 ב|‎ Foreign Countriee also for Manhattan and Bronx PAYABLE IN ADVANCE One Year...... 512.00 Six Months ..___s6.oo FRIDAY, SEPTEMBER 20, 1929, VOL., XXIX, NO. 8502, וועט ענגלאנד ארויס פון איראק? אויב די נייעסם װואָס איז נעכטען ערי שינען אין די ניו יאָרק "וואירלר", אז ענגלאנר זאָגט זיך אָפּ פון איהר מאנראט איבער איראק, אָדער מעסאָפּאטאמיע, זאָל זיך ארויסווייזען א?ס ריכטיג, האָט דאס א וויכטיגע באדייטונג פאר די PR VARG‏ ארץזישראל. די צוויי לענדער זיינען אפילו אין אנרערע הינזיכטען, דאס הייסט, אויסער וואָס זיי זיינען ביידע בעהערשט אונטער מאנדאטען פון די "ליעג אָוו ניישאָנם", ניט עהנליך איינע צו די אנדערע. איראק איז זעהר פיעל גרעסער אין לאנר, ארום פופצעהן מאָל אווי נרויס, י ארץדיישראל, און כאָטש זי איז גאנ'ץ שיטער כעזעצט. האָט זי באלדר פיער מאֵ? אזוי פיעל איינ וואויגער. מען קען זיך קוים פאַרשטעלען, אז עס 9N‏ זיך געפינען אין אל?טען אַריענט, צווישען די ביבלישע לענרער, א מדינה וואָם איז באלד אזוי גרוים ווי קאליז פאַרניע, NI PR DNV‏ טעקסאס די גרעסטע פון אונזערע סטייטס. און איז אויך ניט געדיכטער באזעצט. די גרויז פע אמעריקאנער סטייט איז נאַך צו יונג צו זיין אָנגעפילט, און עס וועלען וואר" שיינלֿיך אוועק נאָך הונרערטע יאַהרען איידער זי וועט האָבען די בעפעלקערונג װאָס זי קען לייכט אויסהאלטען. קאלי פאָרניע מיט דרייסיג מיליאַן איינוואוי נער, וואָלט נאָר ניט געווען אזוי געריכט װוי ניו יאָרק סטייט איז היינט. און זי קען האָבען הונדערט מיליאָן איינוואוי נער און נאָר אלץ זיין שיטערער זוי נין ענגלאנר אָרער װי מאסאטשוסעטס. איראק, פוןז אגדערן זייט פּוסטעוועט פון אלטקייט און אָפּגעלאַזענקייט, אָבער פון איהר קען מען אויך לערנען, אז די וועלט איז נאך געראם. IR‏ אנרער אונטערשייד צווישען איז ראק אוןז ארץ-ישראל איז. דאָס די ערז שטע האָט א קעניג, וועמען די ענגלישע רעגירונג האָט ארויפגעזעצט אויף א טראַן אין די חױפּטישטאַרט בגרד, נאֲכֵי ידעם Y MY‏ פראנצויזען האַבען איהם פערטריבען פון דמשק. די הױפּטשטאָרט פון סיריע. קעניג פייזו? איז. אַדער דארף זיין, געטריי צו ענגלאנד, און ער sֿעבט אויך גענוג בשלום מיט זיינע אונז טערטהאנען, ער זאָל? זיין זיכער אפילן אויב זי IYY‏ פון דאָרטען ארויס אלס די מאנדאטימאכט. אלעס וועט ראָרטען בלייבען װי עס איז איצטער. ווען עננ פֿאנר זאָל ארויס, אוןז כען דארף פער שטעהן, אז גאָר אינגאנצען װועט זי ניט אויסמגעבען איחר דאָרטינע הערשאפט. זי איז פון עניפּטען אויך ארויס. אָבער זי האָט נאַך דארטען היינט אויך א היב- שע דעה. PR‏ אריץיישראל? איז אפילו א.ייפ’זִ, פּאפיר אויך ניטא קיין אנדער הערשער װי דער בריטישער האי-קאַמישאָנער, DR‏ ארויסעוגעהן פון דאַרטען וואַלט מיינען איבערלאוען דאָס לאנד אויף הפקר. די פּעראנטוואַרטליכקייט PR‏ דאָרטען דעריבער א גאנ'ן אנדערע, און די פפֿיכט פוז בעשיצען די אידישע בעז פעלֿקערונג איז אלֿגעמיין, אוןז די גרוי סע "אינוועסטמענטם" װאָס זיינען דארטען נעמאכט געװואָרען אויף דעס סמך פון מאנדאט. מיט דעם הסכם פון רי ציווילֿיזירטע פעלקער פוז דער וועלט, קען ניט אזוי לייכט אראפּגעווארפען ווערען. דערצו איז די אלטע אירישע מדינה קפֿײין, לייכטער צו האלטען געגען דעם וואונש פון די אייניואוינער, און עקאַנאָמיש. אזוי N Vl‏ סטראטעניש, פיעל וויכטינער פאר ענגלאנד און פאר די נאנצע וועלט, װוי איראק. די מענליכקייט, או א מאנדראט אין נאָהענטען מזרח. קען אויפגענעבען וועז רען. דארף אָכער ניט פארגעסען ווערען. "אימפּעריאליזם" אלַם א פֿאַליטיק ווערט שוואכער אפילו איז ענגלאנד, ווי מען קען זעהן פוז פארשידענע צייכענס, פון וועלכע איינער איז דער פַּרייז-ארי סיקעל אין "יעיל ריוויו" ווענען מערב אידעען אין נאהענטען מזרח. דאס דארף זיין גענוג צו דערמאַנעז אונוערע אידען װאָס האָבען שטארקע טענות צו ענג לאנר, אז זיי דארפען זיין פֿאַרזיכטיגער און מעחר איינגעהא?טען, אויב SN OO‏ לעג ניס ברענגען געהענטער דעם טאָג, יוועז ארויסגעהן פוןז ארץ ישרא? DY‏ (געשטעלט ווערען אויף דער. טאגעס אַרטנג פוז SRS BT‏

Page 5

FRIDAY, צו דעס איינציגען שטיקע? לאנר אוין דער וועלט, וואו אידען וועלען לויטי ןזײער באגריף. זיך אויסבויען א היים אה יעבען מיט לייטען גלייך. אוז איצט יערע נייע מעלדונג וועגען פּאַנראמען אויף די ארין ישרא?'דיגע אידרען פאלט, ווי א שווערער שטיין אויף זייערע אזוי יְשׁוין אויך צובראבענע געמיטער אוז יע דעס האר'ן ווערט צוגאנגען פוּן צער.. שוין א פאר וואכען. אז איך וואנרען. וארום אײיין א צובראַכענער צווישען זײ (אין יעדער אטהעסדצוג DR B‏ מוו (צוזאמען מיט זיי TR DN‏ הער זיך נִיתּ |אויף צו פרעגען וואס װועט זייז ווער וועט מצי! זיין רי אגענטען פון דער "רושודעא לאיף"' די אגעגטען פון דער "דזשורעא לאיף" אינשורענס קאַמפּאני זיינען ניט בלוין פארקויפער פון אינשורענס נאָר אויך אויערע פריינד װואָס האָבען אייערע אינטערעסען נאַהענט צום הארצען. זיי זיינען מענשען מיט א פּלאטין PN‏ דער אידישער געזעלשאפט און וויר דיגע פארטרעטער פֿון דער ערשטער און. איינציגער אידישער אינשורענס קאַמפּאני אין דער גאנצער וועלט, געמשארטערט אונטער רי געזעצען פון דער גיו יאָרק סטייט רענירונג און אויטאַריזירט אין פיעלע אנדערע סטייטס פון לאנר, INSURANCE CO.‏ Home Office AN\ _A44-60 EAST'23I¢ STREET‏ NEW YORK N.V. MRS R אוועק פערשטאַפּונג‎ o -ד‎ S 1 L דער מינעראלער באשטאנד פון פּלוטֵאַ וואסער‎ מיידט אויס דאָס אריינדרינגען אין די ניערען,‎ פאל מיט געוועהנלֿיבע טרונק וֶ’נַּ‎ YT 'R דאָס‎ M וואסער. עס געהט דורר--אין צייט פון 80 מינו- 4 א‎ טען ביז 8 שטונרען---דורך רי געדערים, וואשענ- ךְךְי‎ g דיג און רייניגענריג גרינרלֿיך. אָט די זעלטענע‎ אייגענשאפט, און די מילדקייט פון פּליטא ווא- ךָקַנֵּ/‎ צו פאר‎ DNT סער. בעאיינפלוסט דאָקטוירים‎ !:zé שרייבען אויף א רעצעפּט. עס באשאפט ניט קיין‎ געוואוינהייט. פאָלגט נאָך דירעקשנס אויםין‎ באטעל. געבאטעלט אין פרענטש ליק פפּרינגס, ווען גאטור‎ פארפעהיט וועט עס‎ S פרענטיט ליק.‎ פּיוטאַ טהאָן‎ PLUTDY A ע איידער איהר 2T‏ זעהט דעם .סעפ" פון אינדיען אויף רעם פּער קעדוש \”יײי־י 2 אַרענדזש ר י אוסאו -ײ יּ ף O Y.\ e‘‏ חיףס ייהי 3 מיינט ניט דאַכ ;י.-* 0 פ י י 6 ל י י י װאָס מעהרסטע מענשען 'ו 4 י י -י דענקען עס מיינט! טויזענדער מעגשען גלויבען אז ,אַראנדזש פּיקאַ" מיינט טהעע מיט אן אַראַנדזש פלעיוואר. אַנרערע דענקען אַז די ווער טער אראנרוש פּיקאַ" אויף א פּעקערזש טהעע מיינט ,פיינ סטע קוואליטי". זיי זיינען ביידע ניט ריכטיג, ,אראגרוש פּיקאַ" מיינט בגֿױיז דער שעיפּ פון די טהעע בלע טער. די הויפּט זאך איז צו זוכע; רעם נאמען פוז רעם לאנר אין וועלכען די טהעע איז פּראדוצירט געוואַרען. אינדיא פּראַדועירט די פיינסטע טהעע אין דער וועלט. אלע נרויסע טהעע פירמעס שטעלען יעצט רי פאנדקארטע פון אינריא אויף זייערע ברענדס אום אייך צו לאַזען וויסען, אז איהר קריגט עכטע אינדיא טהעע. פרענט אייער גראָסער ער זא? אייך געבען א ברענר וועלכע 1 האָט די לאגדקארטע פון אינדיא אויפ'; פּעקערזש. די לאנר קאַרטע ערקלערט אַפיציעל IR‏ דער פּעקערזש ענטהאַלט ניט וועניגער ווי 806 פון עכטע אינדריא טהעע. אינדיא גיס ארויס ד' פיינסטע סהפע אין דער וועלט. 111 W 31st St,, bet. 6th 7th Aves., PH EL Chiekering 1601‏ ONE WAY ROUND TRIP‏ יעדע טטונרע פון 8 אזייגער אין רער פריה ביו 8 אזיינער אוו. אוז 9:50 אוו., 1:80 פריה. באַסטאַן 400 4 ךָיַּיֶרֶיֶ'בְּ-־------(%.נֵּ% יִפיָאי:סיּס B A i SBBT‏ בא?סטימאָר $430 קענזעס W'D‏ 28.28§ ואשיננטשן! 616 4 דענווער 50} 33008 5 9.80 8 קאס אגרושעלעס ‘-‘:g.oo‏ ראןנד טריפֿס צו רערוצירטע פּרייוען. ישראל. עס ווענדט זיך בלויז אז מיר, DR‏ מיינע א טעלענראמע צום פּרעןיז רענט פוז די פעראיינינטע שטאאטען. אין זייער נאאיווען גלויכען זיינען זיי גרייט מיך צו מאכען פַאר א גענע-| ראל. אפילו, אבי PR‏ זאל זיי צוליעם, טהאַן און שיקען א טעלעגראכע. אַרימע. וואוילע אוז טחייערע אידעז, ןפוזִ די שטערט און שטעדטיד אין. וואַלין אלוין צורריקטע אונטער די שווערע. בארינגונגען אין פּױלען. עקאנאמיש, רואינירט צוליעב די שווערע "פאדאט", קעם" מצר דער מאכט אוז פּאַליטיש, הילפלאזע און אָפּגעגארטע. כאַטש לויט, דער קאַנסטיטוציע פרויע בירגער אינ'ס. IS‏ זיינען זייערע אויגען געוועגרעט, ארץ ישראלדיגע געשעהעניסען אף ד' אידעו אין ואַלין קומען אַפּ רי אידען איז די שטעדט און שטערטלעך פוז דער זעהר שטארק פאר ארימטער וואַלין,. נאר זיי טהוען אויך, וואס Mt‏ קאנען אוז אפשר פיעל? מעהר, וואם זיי קאנען. לייכטער צו כאכען דעם גרויסעז אומגליק. וואס איז בעפא-ז לֿען די אידען אויף דער ארץ ישראפֿ’די־{ גער ערר. אומעטום גרינדען זיך הילפסיקאַמי טעטען אוז ארימע אידען גיבען איועק די לעצטע פֿאַר גילדען, וואס זיי דאר פען אפשר נאר האבען אויף ברויט פאר זייערע קינדער. און; טויזענדעך יונגע לויט מעידע; זיך צו די ארטיגע ציוניס טישע פיהרער. אז זיי זאלען זיי גלייך אַמּטיקען קיין ארץ ישראל, כדי זיי זאַז לֿען צוזאמען מיט די הלוצים קאַנען פערטהיידיגען דאס אידיש ביסעל? 28N‏ און נוטם. וואס איז אנגעזאמעלט גער ווארען דורך אזוי פיעל אידישער אנ שטרענגונג און מיה, טען דארף גאַרנישט זיין קיין ציוניסט. כדי געריהרט צו ווערען פו} דעם געוואלדיגען אויפברויז אין לי הערצער. פוז אַט די פּשוט'ע און אליין ביז גאר פערמאטערטע פאַלֿקסימאסען. איך ווייפ נישט פון וואנען זיי זיי נען געוואַהר געווארען, אז איך בין אמאַל געווען איז אידישען לעגיאָן, אבער אומעטום. וואו אי געפין זיך, קומט. מען צו מיר נאַך עצות ווי אזוי כאפּט מעז זיך אריבער אהין אין איינער פון די פֿוילישיאידישע צייטונגען איז געווען א מעלרונג, או וִאי: אמעריקא האבכען זיר אַרגאניזירט צעהן טויזענד אידישע יונגעלייט אוז אז ךָאז אמעריקאנער קריענסישיף מיהרט זיי שוין בעוואפענטע צו די ארץ ישׂראל'דינע ברעגען, האט אָט די מעל דונג געמאכט אזא רושם. אז עס איז נאַר אוטמעגליט דא 'R‏ דעם ארטיקעל איבערצוגעבען. מען קומט צו מיר טיט נאאיווען געז בעט אויף די פּנים'ער, אז איך. IR M‏ אמעריקאנער זאל גלֿייך טעלענראפירעןז צו דער אמעריקאנישער רעגיערונג, או זי זא? ארויסשיקען נאך אזא שיף פאר זייערט וועגען. אז אזא זאך איז מענליך, זיינען זיי, PR‏ זייער נאאיווקייט זיכער. זייער גלויבען IR‏ אמעריקאנישער גערעכטיג קייט איז געיואלדיג. אטעריקא האט ליעב אידען אמעריקא וועט אונז ראטעוועז !---רעדט מען צווישען זיר אוז איז BBN YW‏ גוננסקאַזע אוינען צינדען זיד אן נייע פויערלאך. פון האַפנונג. עס געפינט זיך אפילו דא אוז דאַרט. א מענש. וואס פֿרואווט א ווארף טהאז א סקעפּטיש וװואָרט ווענען דעם אמערי קאנישען יושר; פאריואס האט זי איינגעפיהרט די קוואַטא אַבער YT LN‏ סקעפּטיקער וװערען [פארשריעז פון די ארומיגע אמעריקא האט ניט איינגעפיהרט די קוואטא.. בלויז פאר אידען... ווען די D‏ וואלטען דארטעז געווען אפען, וואַלֿטען אלע פעלקער אהין אריבער געז וואנדערט אוז דעמאַלסט וואלט אמע (ריקא געווארען אויס אמעריקא. אַט אזוי פערטהיידינען די אידען אמעריקא איז רי שטערט אוז שטערט יאר פון וואַלֿין און הערען ניט אויף (צו גלויבען. אז בלויז דורר אט דעם !פֿאבר וועלען די אידען פוו רער גאנצער וועלט געהאַ?פען ווערען. אמעריקא וועט שיקען א שיף און וועט זיי אריבער פיהרען קיין ארץ פון א נעים זמירות אַ, מיר זיינען קיינטאָל ניט קיין גאנצע פארלירער! מיר פארלירען דאַ, און געווינען דאַרטען, מיר שפּיעלען נאציאָנאל ווי געמכלער אין קאַרטען. אייך האנס הערצל וויל צו אונז זיך קעהרען. הכלל ס'איז זיכער דער פּראַצענט אין דער קרן! א און ווייטער, מיר קאַנען אידען זיך פרעהען, די קעפּ פון שמחח זיך לאַזען פארדרעהען די יעווסעקציע זי גיט אונז א נויע מלובה, א נייע פּאָזיציע, א נייע מנוחח אידען מען גיט אונז סאבאלינישען אינזעל. שנעל, אידישע דיכטער, כאפּט פעדער און פּינזעל, און צעקאנאריקט די פריש-נייע גליקען, פאריוארפט אויף תחוס'ען פּאַעטיטע בריקען... וואו זייט איהר איציק װואָס שווייגט איהר איזי 6 נעהמט זיך צו פּויקען, ווערט גראמעדיג-"ביזי" חברים לארין, מערעזשין און חאשקעס, קאַכען פאר אונז "געזערדישע" קאשקעס... און מיר טהוען טהאָן שלינגען אין זיך באלעקען... אַ, געבענשט זאַלען זיין די ליעכע יעיוסעקען זיי ריהען ניט טאַגען, און שלאַפען ניט נאכטען, רק זיי זיצען חמיד פאר'מוחה'ט און טראכטען װוי זאָלען זיי אונז מיט א מדינה באגליקען... איצט ווילען זיי שוין אויה סאכאלין אונז פאר שיקען... אנשטאט כונכוזען אין בירא בידזשאן אין שכנות מיט'ן ליעבען שבן יאפּאן... איהר וועט זעהן אז די יעווסעקציע זאָל לעבען, וועט נאַך אונז אויך "שליסעלבורג"" געבען... זי וועט אין דער פעסטונג אידען באזעצען, אוי, ווי גליקליך מיר דארפען זיך שעצען וואו ערגעץ א בלאָטע, א העק, א סיביר, דערלאנגט מען עס פאָלק ישראל גלייך דיר קור/... ס'איז דאַ פון וואָס זיך צי פרעהען ווען ליטוואקאָוו איז דער מאָהנער און טוען, ווען דער יעווסעק איז אונזער בויער, מיר קאַנען רוהיג זיצען װוי אין א מויער... הכלל, אידען, "איקאר'צעס", חברים און לעזער, מיר קריגען איצט שכנים מיט כידיסטישע נעזער, אנשטאט ווילדע אראבער כיטרע יאפּאנעזער. אַ, מיין פאָלק, ביזט פון גליק גאַר געקנאָטען וועסט קריגען "א היים" גאַך צווישען האַטעג טאַטען!... אַ, ליעב פאָלק מיינס, דו ביזט א מצליח יעדער יעווסעק, ער ווערט דיין משיח אַ, מײַן איד, אויף דיר ליגם א קללה זעח גור, אַ, זעה, ווער עס זוכט דיין הצלה JEWISH MORNING JOURNAL איך געפין זיך איצט אויף א טור איז בער א וייהע שטעדט אוז שטעדטיעג 'איבער וואַלין פון פּױלֿען, וועלכע זייז ינען באצוינען מיט א שווארצען טרויער ךָװא.יאיֹ. צוליעב די אומגליקזאכע געשע |העניסען מיט די אידען אין ארץ ישראל. וועדליג אומצאַהליגע הזכרה |אווענדען. וואס ווערען ספּאַנטאן צו {נויפגערופען סיי אין די בתיזמדרשים ןאוז סיי אין אלע איבערינע שטאַדטישע וְזאיֹ.עז, מאכט עס דעם איינררוק. אז אין !דעם איצטיגען מאַמענט זיינען אַפּגע' ווישט געווארען אלט ליניען צווישען |אַרטאַדאַקס אוז ראדיקא? און צווישען |ציוניסט אוז פּשוט'ן אירעו, וואס ווייסט 9501 פוז גאָרנישט א חוץ דעם. אז ער DD TR R DR‏ א ווייב מיט קינדער, 'וואס דארף האבען אויף שכת און ער |חאט געבעך נישט. די ווערטער "ארץ ישראל", "חלוצים", "אירישע קאַלאָניעס" און !אראבישע "פּאגראמשטשיקעס" זיינען (אויף אלעמעגם ליפּען. בעררעלדיגע אידען און קאַרטענע כא ו*לִאטי.אךְ NN DN‏ היטעלדיגע גלוחים מיט צושפּיעלעטע בלוועס געהען צוז יזא:יּעז איבער די גאסען און געסלעך ומיט געבויגענע קעםּ און פארטרויערטעו !קַבים'ערֹ. יעדען מאַרגען. אין דער שעה, ווען די (צייטונגען דארפען אַנקומען פוז וואר יִשע. שטעהט מען רערקלאבווייז ארום די |קיאַסקען אוז טעז ווארט מיט נעריועוע (צאפּלענישען ארום די אומרוהיגע אויגען (און אז מען דערלעבט שוין די רגע, װעזַ! os‏ צייטונגען בעווייזען זיך, ווערט א געררענגעניש און א כאפּעריי, די וועלכע בעווייזען צו קרינען א |צייטונג ווערען ארומגערינגעלט פון יבאבצעִ קרייזען אידען אוז ווייבער. איי PR LMD W)‏ דער הויך און רי איז |בעריגע הערען אוז וויינען. יאַ ויינען. איך האב זיך גאר קיינמאָ? ניט גע קאַנט פאַרשטעלען, אז מענשען זאלען קאַנען אזיי שטארק וויינען און ווייגענ רינע ביילֶען זיי די הענר אוז רופען אין דער קופטען פארוואס שווייגט די וועלט ביי אָט רי אלע הילפלאַזע אידען פון רי וואַלינער שטערט. און שטערטלער איז פאראן א נאאיווער גלויבען, אז די וועלט איז זעחר א נוטע און א פֿיינע און אז די נאנצע צייט האלט זי זיך בלויז אין איין זאַרנען וועגען דעם גורל פונ'ם אירישען פאַלק. פארוואסיזשע שווייגט טאקע BN‏ די וועלט אין איינעם פון די שטעדטיער האט מען אראנושירט מיט כיר א לעקציע אוז חי טעמע איז אנאַנסירט געווען ”ראםיֹ אידישע קו?טור לעבען איז אמעריקא", אָבער. ווען איך בין געקומען אין זא? ארייז, האט א קאַמיטעט זיך גענומען בעטען ביי מיר אינ'ם נאַמען פון אלע פערזאמעלטע. אז אי זא? בעסער רעז דען וֶועגען די געשעהעניש אין ארץ ישראל. די טעמע איז דאַך אַבער נאר וועז גען עפּעם אנדערש.---האב איךר נע פּרואווט א טענה טאז, אָבער עס האט נארנישט געהאלפע!. אנשטאט וועגען די אירען איז אמע ריקא האַבֿ איך געמוזט רערעז ווענען רי אימגלֿיקען אין ארץ ישׂראל. און דער איוענט איז פערוואנדעלט געווארען אין נאַר א טרויער פערזאמלונג אויף דעם גייעם גרויסען אומנליק, וואס איז אונז בעפאלען. אוז ניט נאַר מיט וויינען אוז טרויערז וְבעיֹיבגעז מיט איחס זיך צו קענען באגעחן ווי מיט די פֿרוקערע פיער רויבער וווער קען יויסען װאָס פאר א טרויעריגער סוף עס ערווארטעט איחם דא! זיין יגא:צע: פארמעגען, IR‏ דעם ווערטה פון אכט טויזענד פּרייסישע טקאלער, איז שׁוין אין די הענדר פון די שרעקליכע רויבער. LYY‏ ער האַבען די זכיה זיך פון ראנען צו קענען ארויסראטעווען אוז צוריק באקוטען זייז פארמעגען אויף וועלכען ער האָט אזוי שווער געהאַרעװועט זיין. גאנצעס לעבען ?TR DO N‏ |.ווער קען זיך אונטערנעחמען ווענען רעם צו זאַנען בעשטימטעס וֹ עס האָט איהם שטארק נכאנג געטחאן דער גאנצער עסק וואָס ער איז |גאָר געפאַהרען קיין מיכעלשטארט צום בע? שם. און האָט זיך AN DN O‏ עצה געהאלטען וועגען זיין נסיעה אויף וועלכעז וועג ער זאַל פאַהרען אחיים. וואס האָט דער דאָזיגער כעל? שם צו טהאַן מיט'ן רויבער הויפטמאן און האַט ער דען אויף איהם עפעס אן איינפלוס אז ער זא? איחם פאַלנען און רערצו נאך צוריקגעבען איהם דעם וואָנען מיט רי סחורות און ווערטה"יזאכע; װאָס זיינען שוין ביי איהם (אין די הענר וּ NI IR T LN‏ עהנײיכע רעיונות זיינען איהם כסדר דורכגעראפעג דורם'ן מוח, ווען ער איז איז דער געריכטער טו;קעלהייט פון דער נאכט צוזאטען מיט וּזייזִ בעגלייטעך געגאנגען צו רעם פון איהם אזוי שטארק געפירבכטעטע: רויבער הויפּטמאן שינדערהאנעס... אונזערע חייליינע חכמים. איז איצט ר' סענדער'ן איינגעפאלען א געראנק, האָבען געזאָגט, אז ווען א מענש געמינט זיך אין אן עה צרה. זא? ער א נדר טהאָן צום רבונו של עולם און ער וועט איהם דערפאר העיפען פון זיין נויט... IR דו. הערר פון אלע וועלטען. וועסט מיך כציל זיין פון 1 SR‏ טיגען גרויסען אומנליק און איד װוע? מיין גאנצעס פארמעגען פֿוז ראנען ארויס בעקומען אַהן א שום שארען. בין איך מנדר אז א נאנצע העלפט פֿון מיין פאר מענען װעל איך אוועקגעבען פאר אַרימע לייט אוז אגרערע רברים שבצדקה קוים האַבען זיינע ליפּע; שטילערהייט ארױיסגעזאָגט דעם דאזיגען נרר, האַט ר' סענדער ביי זיך געפיהלט יוי א גאנץ אנרערער גייסט פון מוטח און האַפַ- נונג איז איבער איחס געקוכען. זיינע ביז איצטיגע טרויערינע געראנקען זיינען פון איהם אין גאנצען אוועק און ער האַט געפיהלט אין זיך אזא זיבערקייט, ווי ער וואָלט געגאנגען רעדען מיט אז איינפאכען מענשען פאר וועמען ער האט גאָר קיין שום אורזאכע ניט מורא צו האַבען. איצט האָט ער. ביי זיך אין די געראנקען. פֿאָרגעלֿייגט זיינע איע ווערטער װאָס ער זאָל זאָגען צום הויפטמאן און ער איז געווען זיכער אז זיי וועלען נע פינען בייפאל אין זיינע אויגען. א בארוהינטער און מיט א געפיה? פון פאַָלשטענדיגער זיכערקייט האט ר' סענרער געשפּרייזט. צוזאמען מיט זיין בּאבּיֹ.“טער, N3‏ זיי זיינען אַנגעז קומען צו דער פעלזעןדהיי? PN‏ וועלכער עס האָט זיך אויפגעהאיטען דער רויבער-הויפּטמאן יאַהאנעס שי:דעיֶ.־:איֶעס.* וואָס עס האָט ווייטער פּאסירט אוז וװאָס ר' סענרער האָט פארהאנדעלט מיט'ן רױבער-הױיפּטמאן איז וואס ער האָט איהם דערצעחלט ווענען זיין בע קאנטשאפט מיט רבי זעקליליב'ן, דעס בעל? שם פון מיכעלשטאדט, אין אייך א ריכטיג בילד פון דעם רוױיבעריחוייפּטמאן שינדערחאנעם, וועלען מיר איבערגעבען איז אונזער ארטיקעל נעקסטען פֿרייטאג. N‏ שעפעלע צווישען וועלף וְ-יֹ,י.״שיֹ,, איז נאך מעהר י פערבאטען: TR‏ וויי? DY‏ איז ניטא קיין געזע, וואס פערבאט עם, ראר ווייל עס איז בכל? קיין שום געזעץ ניטאַ איז -י הפקרות פוז דעם שטארקען צר א גרע סערע א געזעץ ביגרט אלעמען, יערער ךָװײם MW‏ ווייט ער קען געהן, בעזעציִא־י זיגקייט איז דאס ערנסטע אין אזא פאף, דא מעג מען געהן זעהר ווייט... l‏ ער האט פאר אונז גארניט געקענט טהאן. ליטוואקאוו איז געווען שטארקער פאר איהס ער איז טאקע געיוען דער קאַטיז ’סאר אוז ליטיואקאַוו איז בעצם נארניט.. אבער דער קלענסטער אומטענש איו אלע מאַל שטארקער פאר רעם גרעסטען IR‏ שעהנסטען מענשעז... רי גבורה פון פעררארבענעם מענשען איז אלע מאל זעהר גרויס מעג דער ראז זיגער כעגש זיין קלענער פון דיא קלענסטע. אבער אידען האַבען דאך עפּעס פער לאַרען מיט רעם אוועקגעהן פוֹן רעם איינציגען רוסישען אינטעלעגענט פון דער קאמוניסטישער מאכט. א נוט ווארט. א שמייבעל האבען זיי פערלארען. מעהר ניט. אבער אונטער דעם מינסטערעז יעווסעקיסטישע! חימעף איז עס אויך עפעס ווערט געווען. אַ גוט שבת אייך אידישע קינדער, עס איז אונז שוין בעסער עס פאַכעט דער אראבער ניט מעחר מיט'ן מעסער, די פּאַגראַמען-כמארעס זיי זיינען פֿארשוואונדען, און מיר האָבען צייט צו פארבינדען די וואונדען צו צעהלען און צעהלען די צאָה? פון קרבנות, און גראַבען און זובען ענגלאנד'ס כונות... אַ, אידישע טרייסטען, אידישע גליקען, תמיד מיט טרעהרען זיך ווארגען אין שטיקען אַט הערט ניר די בשורות ישועות און נחמית (דאַס קען ניר א פאָלק פון "מזכיר נשמות"). פון ארין ישרא? עם קומען ידיעית, אַ, טרויסט זיך אידען, און מאכט ניט קיין שחיות עס איז אונז וואייל, גוט נאָך און בעסער "מ'האָט ניט געשענדעט, בלויז געשניטען מיט מעסער". אַ, אידישע גליקען, אַהן פלייש אין אַהן קנאַכען "מ'האָט ניט געפערטעלט--בלייז ניר געשטאַכען". אַ, אידישע טר:יסטען, א אידישער בטחון, אַ, אידישע גקמה, א אידישער נצחין מיר זיינען א פּאָלק פון גרויסע פארגעסער, די שכחה זי איז אינזער גלות'דיגער כתר. מיר פארגעסען תיכם אַן "במה מזיקין", און פאנגען אַן ויעבען פריש-נייע גליקען... אַט איינגעלעגט וועלטען,. געליארעמט, געשטי- Boy‏ און א וויילע שפּעטער---מיר זיינען פאר"פּוריס'ט... און גלייבען וזידער, אז די הארען פין וועלטען וועלען בווען די חריב'ע יעקב'ס געצעלטען... און זוכען שיין יוידער ביי דיפּלאַמאטישע הארען זיי זאַלען אינז פארפיהרען, בלאַפען און נארען... און נעהטען שיין ווידער אַן א מייל מיט וואסער, און פארצייחען שיין ווידער דעם שונא, דעם האסער... און שטעקען שיין יוידער די האנד צי דעם שונא, און שליסען א פרודען מיט אויסוואירף און זונה... אידישע קינדער, עס איז אונז שוין בעסער, די גליקען זיי וואקסען, ווערען אלין גרעסער, גליקען פון ליפטען, פון שפּינען-געיועבען, מיין פאָלק, ווי פרעהלעך, ס'איז אזא לעבען

אידישע קינדער, אודאי איז אינז בעסער די גליקען זיי יזאקסען, ווערען אלין גרעסער. מארשאל איז טויט ראבי ווייז איז געקימען, אונזער גריים אומגליק האָט איהם צונוטען. און ער געהט האנט אין האנט מיט צייניסטיטע מיהרער, דעט מאַר:ַען זשורנאל- (פארטזעצונג פון עדיטאָריעל פּיירוש) טישען, וואלֿט זיד בעליידיגט און װאיֹ.טבֶ ניט געדולדעט הינטער זיך א פערכאר-. גענע מאכט. אבער רער גוטער לונא טשארסקי האט זעהר ליעב געהאט דעם. גרויסען עולם. וואס שאפט קולטור, ער. האַט לֿיעב געהאט שרייבער, לעחרער,. שוישפּיעלער, מוזיקער. דאס איז געווען זיין וועלט אוז ער האַט פון איהר ניט. געקענט אוועקגעהן, ביז... מען האט \איּהפ געהייסען געהען. ער האַט זאַנאר פּרובירט חנפה'נען סטאלין'ס חכמה אנגעהויבען ציטירען אין זיינע ארטיקלען, ער האַט עס אבער געמאכט ניט גוט. פוז דער לענין'שער נווארדיע איז IN‏ כמעט קיינער ניט געבלֿיבען ביי דער מאכט. איצט ווערט שוין איננאנצען פאר-י מירט א סטאליז'שע גווארריע. M MR‏ דער קאפּ אזוי זיינען די אי בעריגע גלוערער, לֿענין'ס גווארריע האָט געהאט נאר או אנדער אויסזעהען פּערזענליכקיי טען. איינע אין איינע.רדאַנם;רדאגררא טען. איינע אין איינע. פינורען מיט אויסדרוק. געשטאלטען מיט כאראקטער. סטאלין'ס נווארריע וויטע טשִׁי- נאַווניקעס. ביטערע ביוראקראטען. טרו קענע פּאליטישענס און פערביסענע פּאר טייימענשלעך. לונאטשארסקי האָט זיך ניט אינגאנ צען אריינגעפאסט אין לעניז'ס נווארד| דיע, אין סטאליז'ס נווארדיע איז ער נעין ווען גאר א פ-עמדער. דארט איז ניט געווען קיין לעבערינע נשמה. וועלכע זאל איהם זיין נאַהענט. אדער לכל*? הפּחות בעקאנט. איז געווען איז דער בייזער אוז מרה"| שחורה'דינער דיקטאטור דער גוטער| שמייכעל פון IR‏ אטאליגען רוסישען! אינטעליגענט. איז געווען א שטיקעל זכר פוז דער אטאַייגער הארצינער רו סישער וועלט. איצט איז עס פערשיואונדען געווא" רען. ער. דער דראמעזישרייבער. ער. וואס פיירטעוועט מיט אלע מוועס. ער, וואס זיין אמת'ע היים איז די קינסטלערישע באהעמיע. ער. דער מענש פון געפליע געלטען ווארט. געהערט ניט צו דער \װעיֹ,ט. וואס דורשט. לעכצט און קרעכצט פוז קראנקער בענקעניש נאר מאכט. ער איז א שריפטשטעלער. ער איז א קינסטלער. פֿענין האָט געוואלט גראד אזא פאר א| קאמיסאר פֿון בילדונג. בילדונג האַט דאַד ניט צי טהאן כ“טוּ פּאַליצײי, מִיט תפיסות. מיט מיליטער. אוז מיט אלע מכשירים פון מאכט. אזוי האַט לֿענין געמיינט. איצט ווערט בילדונג אויך א מאכט מיטעל. איז געקומען א רויטער יון און האַט פערנומעז לוגאטשארסקי'ס ארט. די בעזייטיגטע, פערהאסטע. אויסגע יאכטע און בעשפּיעגענע רוסישע אינ טעלעגענץ האָט געהאט א בעשיצער, א פריינד אוז אז אויפמונטערער אין דער פּערואַן פוז א. וו. לונאטשארסקי. אט די דאַזינע אומבאהאלפענע קינ" רער פוז דעם נרויסען רוסלאנד וועלען געוויס טיעף בעדויערען די בעזייטינונג פון לונאטשארסקי. זיי זיינען אפשר די איינציגע. וועלכע בעזייטינונג האָט טיעף געטראפע!. רוסלאנר האַט נאר א סך ליעבע און הארצינע אינטעליגענטען. זיי זיינען די עלעגרסטע. די איינזאמסטע 'R‏ דעם רויטען: פאטערלאנר. יואו עס וואקסען W‏ שוועמלער ביי אלע פעלקער איציק פעפערס גראב-יהויטיגע פֿארשוינען, וואס ISy‏ רוקא דיבטען. אידען פלעגען אמאל? קומען צו לונאז טשארסקי'ן מיט זייערע טענות אוז תביעות גענען די יעווסעקע!. העלפען האט ער זיי ניט געקענט, אבער מיטגעםיה? האַבען זיי ביי איהס בעקומען. אוז דאס איז זעחר פיע? אין רוסלאנד. דעז גאאיווער לונאטשארסקי האָט |נאך דא ניט לאנג פערזיכערט א אירי שעןז זשורנאליסט. אז העברעאיש. sמשל, וִאיז יחיוטי; ניט פערבאטען איז רוס" יאנר. עס איז אמת. ווארים ווי קען מען ןפאר:אטע; א שפּראך? י אבער ער ווייס ניט. IR‏ העבֿיעאיש, 5 ינעלשטארט. ךעך בעלֵ־’ט־ם־־פַ*װ-מִ יִּרֹער/ךְ.עני;.בעייאיסטלֵלֶ מעשיוח e P‏ עט. צ אינטערעסאנטע מע רביין L‏ פון יוסף. מארנאַשעס N N 3 WS 17‏ אן עתזצרה עס לינט שויז פון אייביג אַ אין דער נאטור פון כענשען, או כאטט זיי נעפינען זיך אמאֵל אין IR‏ עה צרח. האבען זיי דאָר שטענדיג אן הנאה אי די מענשען וואָס פּייניגען און ערנידעריגען זיי, זאַלען דאָר קענען פיהלען אז זיי, די געדריקטע און ערנידריגטע. זיינען פיעל העכער און שטארקער פין זיי, די פייניגער, און אז זיי האָבען רערפון גרייסע קרענקונגען... דאָסזעלבע געפיה? האט אייך דירכגענומען אונזער פריינד ר' כענרער גאלדשטיקער, וועלכער האט זיך איצט געפונען אין א זעהר אוגאנגענעהמער *אנע. ער איז געווען ארובגעריננעיט פֿוז פיער שרעקליכע. שטארק באיואפענטע רויבער. וועלכע ווען זיי װיאַרטען נאָר געווען געוואָלט האָבען זיי געקענט ניט איהם מאכען א זעהר קורצע: פּראצעס אוז איהם דערשיסען; אויף טויט. י2פרט וויי? זיין בעל ענלה איז נאָר געווען דער אַנגרייפער און ער איז געווען דער ערשטער װאָס האָט יִיך בענוצט מיט דער ביקס און האָט געשאָסען כאָטש ניט געטואַפען דעם רויבער. אבער טראַץ רעם אלעם. האָט אָבער דאָך ר' סענדער געפיהקט אז ער DR‏ איז דער פֿאַלשטענרינגסטער זיכערהייט און IR‏ עס DM‏ צו TN DR‏ קיין בייזעס ניט געשעהן. ער האַט זעהר נוט באמערקט ווי די פיער רויבער וועלכע זיינען געווען אביסעל פוז דער ווייטענס און האַבען געהאיטען אין איין רעדען צווישען AN‏ קענען זיך פּשוט ניט קיין עצה געבען, ווי אזוי זיי זאַלען איצט האנריען טִיט דעם דאָזינען אידען DN‏ דאָס האָט ר' סענרער'ן זעחר שטארק הנאה געטהאן. ער האָט געפיהלט או זיין יאגע איז רערווייל א פעסטע און געזיכערטע און ער האק פארשטאנגען אז ער טאַר די ראַזיגע מענשען גאָר ניס ווייזע; קיין שום צייכען פון שוואכקייט אוז מוטל?אזינקייט, ווען ניט איז ער א פֿערלאָרענער. %k א‎ עם האָט נאָך גענומען א גאנץ היבשע וילֿע ביז די פיער רויבער זיינען פארטיג געיוארען מיט זייער באראטהונג, דאן זיינען זיי איע יוידער צוריק געקומען צום וואַנגען אוֹן; איינער. דער עלטסטער צווישען זיי. האָט געזאָגט צו ר' סענדער'ן N קענען מיר גאָר אַנהוױיבען מיט אייך צו אונטערהאנרלען. אז מכיר ווייסען נאָך OB lIN W DY‏ איהר זייט. מיר ווילען קודם כי יויסען אייער נאמען. אייער באשעפטיגונג אוז וואו איהר וואהנט. און פוז וואנען איהר קומט איצט א. װאָס פאר נייגעריגע אָבער נארישע מענשען איהר זייט האָט ר" סענרער אויסגערופען מיט א געלעכטער, איך רייד שוין מיט אייך פאר א גאנץ היבשער וויילע. און עס איז מיר נאַר ניט איינגעפאלען פו; אייך צו וועלען וויסען IR W‏ װאָס איהר זייט. עס איז פאר מיר גאנץ גענוג צו וויסען מיט ואָס פאר אן איידעלער באשעפטינונג איהר גיט אייך אָפּ... אלזאַ. מיין נאמען DN‏ רי אנדערע זאכען וועלכע איהר זייט אזוי שטארק געגֶעריג צו וויסען, Sy‏ איך אייף טאקע ניט זאַנען. איהר וועט דאָס קענען נעוואַחר ווערען TS‏ אייער הױיפּטמאן. אויב ער וועט געפֿינען פאר וויכטיג אייך וועגען דעם עפּעס צו דערצעהלען... לאָמיריזשע ליבערשט ניט פארלירען קיי אומזיסטע צייט און זעצט אייך אלע. מיינע אומכעקאנטע פריינד, ארויף אויפ'ז וואַגען אזו לֹאָמַיר צופאַהרען צום הערר חויפּטמאז וועלכער וועט זיכער זעהר צופרירען זייז פון מיין בעקאנטשאפט... אבער איירער וואָס ווען. לאַמיר פֿריהער די ליפֶּען בענעצען פון דעם ביסע? גוטען בראנפען וואָס איך האָב דא ביי מיר. ביי די ווערטער האָט ר' סענדרער ארויסגענומען פון זיין רייזע-טאש א גרוי סע פלאש מיט משקה וועלכע איז נאָך געווען אין גאנציא פול. ביים בלויוען אָנקוקען פון דער פלאש זיינען די פיער פארשוינען נאַר געוואַרען גאנץ אנרערע מענשען. קודם האַכען זיי ר' סענדער'ן אױפגעהערט צו רופען מיט'ן נאָמען איד. נאָר זיי האכען איהם טיטולירט "הערר", אוז אויך זייער נאנצעס באנעהמען גענען איהס איז געוװואַרען א נאנץ אנדערעס, מען קען זאָגען אן הכנעה'דיגעס און פו? מיט רעספּעקט. מיר נעחמען אַן דעם באדינג. אַס דער הערר האָט אונז געשטעלט, און מיר וועלען איהם פיהרען צו אונזער הערר הויפּטטאן. האָט דער פיהרער געזאַגט. נאכדעם וואָס יערער פון די רויבער האָט געגעבען א לאנגען און גע זונטען ציה פון דער פלאש בראנסע!. זיײ זיינען ארויף אויפ'; װאָגען אוז גאכרעם װואָס מען האָט באיד ווידער גענומען צוביסלֿעך פון דער פלאש. וועלכע האָט שוין געהאלטעןז באלר ביים ליידיג ווערעז, זיינען זיי אלע געפאהרען לעבעדיג און לוסטיג. עס האָט גאַר ניט אויסגעזעהן אז דער איר זא? זיין זייערס א געפאנגענער, גאַר מען האט פערבראכט מיט שפּאסען און ל?אכען DR‏ דערצעהלען זיך מעשה'לעך. זיי האַבען אלֶעס מעגליכעס נעטהאָן. אבי נושא הן צו זיין ביי דעם אירען וועלכער האט N‏ ארויסגעוויזען צו זיין קלֿיגער. שטארקער און מוטיגער פון זיי אלעמען. אזוי ויינען זיי אָנגעפאָהרען אן ערך פון פינף לאנגע שטונדען. צווישען פעלדער און וועלדער. 13 זיי זיינען געקומען אין א טיעפען טהאל. וואו עס האָבען זיך ארום א גרויסען פייער געפונען אן ערך פון צוואנציג מענשען, אלע זעהר שטארק באוואפענט. דאס איז געווען דאָס פאגער פון די רויבער. וועלכע האבען אַנגעהערט צום בעריהמטען הוימּטמאן יאַהאנעס שינדערהאנעס. די פיער רויבער זיינען חיכף אראָפּ פונ'ם וואָגען און זיי האָבען זיך אַנגע חויבען צו סור'ען מיט איינעס וועלכער האָט אויסגעזעהן צו זיין זייער עלטסטער. ער איז באלד צוגעגאנגען צום וװואָגען און ער האט צו ר' סענדער'ן געזאַגט דער הערר הויפּטמאן איז איצט ניטאַ אין ל?אגער. ער געפינט זיך אויף אן אנדער אָרט. א האלבע שטונרע ווייט פון דאנען. אַכער דער וועג אהין איז זעהר א שלעכטער און מען קען דאָרטען ניט פאַהרען מיט א וואַגען. דאריבער וועט דער הערר מוזען אזוי גוט זיין און דעם וװואָגען מיט אלע זאכען ראַ איבער ?אַזען און געהן צו פוס צו דער הייל, וואו דער הויפּטמאז געפינט זיד. אוז וועגען זיינע זאכען, זאַל דער הערר זיך גאָר ניט זאָרגען, זיי זיינען דאַ זיכער גלייך ot‏ וואַלטען געלענען ביי איהם פארשלאסען אין דער היים. ר' סענדער האָט פארל?אזען רעס וואַגען אין וועלכען עס איז געלעגען DYSN‏ וואָס ער האָט פארמאַנט און זיך געמאכט גרייט נאַכצוגעהן זיין פיהרער. אבער איצט איז צו איהס צוגענאנגען דער פיהרער פון די פריהערע פיער רויבער און האָט צו איהם געזאָגט איך וויל אייך כעטען א גרויסע געפעלינקייט., מיין הערר! איהר זאַלט MR‏ נוט זיין און פארגעסען אז מיר האַבען אייך אין אנפאנג באגעגענט מיט אוא אונצוטרויען. דערצעהיט ניט ווענען דעם צו דעם הערר הױיפּטלאן. פאר קעהרט. אויב LYY IR‏ האָבען א געלעגענהייט מיט איהם וועגען אונז צי ריידען, פארגעסט ניט צו זאַגע;ן פאר אונז א גוט וװואַרט ר' סענדער האט געשמייבעלט און זיך פריינדליך געזענענט מיט זיינע בין איצטינע פיער בעגלייטער און איבערלאזענדיג זיין קריסטייכען קוטשער אונ טער זייער השנחה,, האָט ער זיי צוגעזאַנט וועגען זיי צו ריירען בלױז גוטעס מיט'ן הערר היויפּטמאן.

כאָטש ר' סענדערס האָט איצט געהאלטען אין איין שמייכלען אוז געזעגענען זיך מיט זיינע נייע פריינד, די רויבער. האט דאָס הארין ביי איהם זעהר שטארק געקלאפּט. אז מען וואַלט דאָס געוועז געקענט הערען פאר עטליכע טריט ווייט. נאך איידער עס וועט אוועק א האלבע שטונרע, אזוי האָט ער איצט געהאלטען אין איין טראכטען. וועט ער זיך געפינען אין דער געגענווארט 110 דעם בעריהמטען און אווי געפירכטעטען רויבעריהויפּטמאן שינדערהאנעס. וואס וועט דער דאַזיגער פּארשוין מיט איהם טהאַ! וועט עס איהם, ר' סענדער'ן, א ווייסער צונג ווען דאַס קינד קלאָגט זיך, אז עס פיהלט ניט גיט, קיקט זיך איין אוים זיין צונג, ווען דער צונג איז ניט ריין, איז עס א סימן, אז זיין מאַנען איז ניט ריין אין דארף גלייך האָבען א זייכטען אָפּפּיהר-מיטעל ע כ ]םפֿֿ אקס דער פריינט פון קליינע קינרער איז א געשמאקער קענדי-אַפּפיהר מיטעל, וועלבען קיג דער נעמען גערן אין בעטען נאָך. עקס-לאקס טרייכט PN‏ אייניגע שטינדען ארויס אלע שלעכטע שטאַפּען פין קערפער, עס רעגולירט דעם מאַגען און געדערים, פארבעסערט דעס אפּעטיט און דאָס קינד פיהלט יוידער פריש און מינטער, עקטילאקס קומט אין פארם פו| "טשאַקשַלאר" און יפיניפלעייוצר" (פייגען) 'R‏ אלַע דראָג סטארס SEPTEMBER 20, 1929,

Page 6

FRIDAY, פון ל. קוסמאן אויף די חינטערשטע פיסלער. או דער נאקען זאַל ברעכען אזעלכע נפשות האַבען מורא פאר דעם קלענסטען שאַ טען. פאר דעם אייגענעם, איז שוין אַפַּי גערערט. א רעזערוואציע פון בארויעז רען די אוטשולדיגע קרבנות אין דער אראבישער "רע:ואליציע? וװאַלט, חס וחלילה. געקענט שלעכט אויסגעטייטשט ווערען. אזוי דיינקען טרוסען. DN‏ זיינען אין שטענדיגער מורא פאר זייערע איי גענע חטאים. אזוי קאנען בשום אופן ניט דענקען און ניט פיחײען קאָמוניס טען, וואָס האָבען מיט זייער בלוט און נשמה דורכגעמאכט די באלשעוויסטישע יעװואַלוציע. אווי WD MO PN‏ און האנרלען אריבערקויפער. איבער שפּרינגער ביי צופעליגע טאַמענטען וי אן אַלגין, א כלך און אנרערע. IR M IR DD N‏ איז גע װאָרען א קאָמוניסט? אויב איהר ווייסט ניט, מעגט איהר עס הערען. ער איז אוועקגעפאָהרען איז סאוועט רוסלאנד א פארברענטער אנטייקאַטן DDV‏ און איז געקומען פון דאָרטען צוריק נאָך א גרעסערער פארברענטער אנטי-קאַמוניסט. עס זיינען רא מענשען וואָס זיינען געזעסען מיט איהם אין קינסטלעריקאפע איןז בערלין, ווען ער, אַלגין, איז צוריקגעקוטען פוז סאוויעט רוסקאנד. זיי געדיינקען נאָך גוט װוי ער האָט געקלאפּט אין D‏ ער וועט קומען אין ניו יאַרק וועט ער זיי צייגען רי באַלטעוויקעס (גער עלטער איז, אז ער איז געקומען אהער, האט ער פארקאי שערט זיין רעכטען ארבעל? און זיך אוועקגעזעצט דערלאנגען די באַלשעװי קעס מיט דעם גאנצען כה פון זיין פּראָ- קלאמאציעדשפּראך. איז אָבער די צייטונג פאר וועמען ער האָט דעמאלט געשריבען נאָך געווען באַלשעוויסטייט גענייגט. האָט מען איהם געזאגט, אז דאָס טאר ער ניט: פארקעהרט כעג ער. האָט אָלגין זיך אויסגעצויגען אויף זיינע הינטער שטע לאפּקעם, געזאָגט "סלושאיוס", אראָפּגערוקט רעם רעכטען ארבעל און פארקאשערט דעם לינקען און IRNRIND‏ לינקען SNV‏ אזוי איז ער געבליבען מיט'ן פאר קאשערטען לינקען ארבעל? ביז'ן היינ טיגען טאָג. נאָר דער פּהדן האָט שטענדיג מורא. פאר רי אלע יאָהרען שרעקט ער זיך, או טאַכער האָט ער דעם רעכטען ארי בעל נאַך ניט נוט אראָפּגעקאשערט, און דעם לינקען ניט גענוג ארויפגעקאשערט. איז א וואונדער, אז ביי יעדער געלע גענהייט, קליין װוי גרויס, האלט ער איז איין שלעפען דעם רעכטען ארבע? מעהר אראפּ צו דער ערד און דעם 35= קען מעהר ארויף צום קרעמעל מען װאַלט געקאנט באקליירען א גאנצע רוי טע יארמעע װאָס העמדלעף און רעקלעך ער האָט פאר דער צייט אזוי צוריסען. דערווייל שטעהט ער אן ענטבלויזטער װוי פאר מאַסקווע, אזוי פאר דער וועלט. עס וװועט איהם אפילו דער קלאון ניט העלפען. און טאקע נאָך א פאר ווערטעו וועגען רעם קאָמעריאנט. אי זיין "צעריוואקכאנאליע" אי טיקע? האט ער זיך באלד באוואַרענט, ער. ווייס אין פֿאָראויס, אז מכעןז DY‏ איהם פארשטיינען DN‏ בריינגען צום שייטער-הויפען, און רי ארבייט וועלעי טהאַן די וואקכאנאליער פון "טאָג" "פאָרווערטס" און "מארגען זשורנאל", האט דער קאמעריאנט זיך געגעבען א צו גרויסען כבוד. מיט דעם שייטער" הויפען זיינען פארבונרען די קדושים פון דער שפּאנישער אינקוויזיציע און אנרערע גרויסע מארטירער. ניין, א קלאון געהערט ניט אהין. פאר א קלֿאין איז גענוג דער מיסטבארג פון די צירק פערר. און דארטען ליגט ער במילא PR‏ דעם יוניאָן צירק. פארשפּארט אן אר בייט. פע נריעף צום רעדאקטאַר שלמה המלך'ס מיימי און דען נייען קאלענראר אנומעלט ויינען שפגעהאלטען געוואַרען פאר דעם וואשיננטאַנער קאַנגרעס עפענטליכע אויס הערוננען וועגען א פּראַיעקטירטער רעפאַרכע אין דעם לוח. איינםלוסרייכע. ביזנעסימענער האָבען זיך אריינגעלעגט אין דער באיוענונג אזוי צו רעפאַרמירען דעם קאלענדאר, או אלע דאטומס פון מאַנאט אוןז אלע ימים טובים זאָז לען שטענריג אויספאלען אין דיזעלבע טעג פון 8N WY‏ פיע? װוכטיגעס איז פֿאַרגעקומען ביי דיעוע אויסהערונגען, אַבער איין זאר האָט זיז כאוונ-ה דערם געװאַרפען איז די אויגער: וועתרענר אידען, סעווענטהידעי אדווענטיסטען וקריסטליז ליכע שומרי שבת) און באפּטיסטען זיינען אהין נעקומען זיך אַננעהמען רי קריוודע פאר'ן MY DI IR LN‏ צו זעהן DR‏ איין פֿאַרי שטעהער פוןז זונטאגיחיטער, סיי א פּראַטעסי טאנט, סיי א קאטויליק, אַס זאַל זוכען פאר' היטען דעם זונטאג פון מעגקוכען גלותיזונטאג. דערפאר האָט עס אויסגעזעהן אווי מאַרנע, אז ועהרענר דער שבת איז ביי אויסהערונעגען געווען פֿארטראַטען פון געטרייע און ענסטהי" זיאסטישע פֿארטיידונעד, איז ראַרט ניט געווען קיינער וואס זאַל זאַנען א גיט וואַרט פאר זונז טאג. האַבען דען ניט זונטאג פארעהרער יאַהרענלאנג אויסגענוצט פעסער טינט כדי צו איכערצייגען אנרערע און זיף זעלכבסט אז זונ' טאג איז טאזחי YT‏ ביבליטשער שבת היינט וארום קימערט זיי גייר גיט װאָס דער זוגטאג איז אין געמאהר, נאַר זיי װילינען אייז, דורן זײער פטראטעניע פון שוויינען, IR‏ דער ניער קוח זאַל איינגעפיהרט ווערען כרי רער יעזער זאַ? פארשטעהן די אורזאכע פוז אוא פארשידענע- שטעלונג, וועלען מיר איהם רערמאַנען אַן יענעם אינטערעסאנטען עפיזאַי פון שלמה המלר'ס צייטען. צו שלמה חמלד זיינען נעקוטען צויי פרויען אז ער זאל? אויסגלייכען זײערען א סכסוד. זי' האַכען סאר אוהם געבראכט א קליין קיגר, און ביידע האַז בען פארזיכערט אז דאס קיגר איז זייערס. יעד דע האָט מיט גרויס ערנסט גע'טענח'ט, אז ראס DR DR LY‏ שלמח המלך האַט אויסגעז יּהעים די טענות פון די צי פרויען. ער השט באפוילען צו ברענגען א שווערר, און געהייסען צויטניירען דאַס קינד אויף צווייען. פאר איט" (יכער פרוי א העלפט. איינע פון די פרויען האָט גלייך איינגעוויליגט, זאַגענריג "זאַ? זיין נים דיר, ניט מיר. צוטיי? עס אויף צווייען." אַבער די ציוייטע פרוי' איז געפאלען דעם קעז ניג צו די פיס אוז זיך, געבעטען אז מען זאַל אוועקגעבען דאס קינר דער אנרער פרוי, אבי עס זאַל בלייבען. דער קלונער מלף האָט זיף ניט גענויטינט אין װייסערע באװײוע, אין אויף זיין באפעה? האַט מען דאס קינר אפגעז געבען דער אמת'ער מוטער. 'R DY‏ פֿאראן א פּאראלעל צווישען ריעוען אינצירענט אוז די פארשירענע שטעלוגגען פון IR N 2‏ זונטאגיהיטער צו דער מעגליכער פאר" גוואלטינונג פוז זייערע שבתים. IR‏ ייוי די ערשטע פרוי האַט נים געקענט פיהלען מוטערי ליעבע צום קינד אַס זי האָט אין הארצען געוואוכט IR‏ עס איז ניט איהרעס, אזוי קער נען ניט זונטאניחיטער זיך פיהלען געקריוודעט וועגען גלותיזונטאג, יויי? זיי וייסען אז עס איז ניט דער ריכטינער שבת, לוים רער ביבעל. נאַר אנדערש איו עס מיט דעם שבת. אויב אידישע און קריסטליכע שומריישבת צייגען ארוים אזוי פיע? ליעבע פאר דעם זיבעטען טאָנ, איז עס דערפאר וויי? דער שבת אין נעז װאַרען בלוט מיז זייער נלוט, אוז ביין פון זיער ביין. און זיינעןז גרייט אויף יעדען קרבl אבי צו ראטעוועןו דעם שבת פון דעם שווערר פון קאלענרארירעפאַרם, שלמה קאפלאן, -ירוקפיעלד, אי ןזייִז פּאיאצסטווא און אָלגין'ס IN‏ ]טערשטע לאפּקעזגעהערוי פאר'ן באָס געז ישעהט דאך פאר דער עפענטליכקייט.| ווילט זיך אונטערשטרייכען װוי איינס,! \אזוי דאָס אגדערע, און דאָס גאל. ךְ איהר װועט פרענען פֿארוװואָס אזא; יקנעכטישע אונטערטעגינקייט פוז אן| אַלנין. א מיך עפּשטיין און חברותא.! |אין פראגען פוז בלוט פארוואס זייער| יזשטענדיגער שרייען אויף די אירישע שרייבער: "פּען-קגעכט" דארפט איחר| וויסען זיין, אז איינס איז פארבונדען! D)‏ דעם אנרערען. דער גנב שרייט אלע מאַ? דער ערשטער: "באפט דעם' גנב ,3 דאָס זיינען מענשעלעך. וואס NP‏ ובען שטענריג געמאכט קאריעדע פוזן קריכען אויף דִי הינטערשטע יאפּקעס:! |פאר דעם באלעבאָס NN‏ בילען אויףן ידעם געוועזענעם באלעבאם. קיינער !האָט זיי קיינמאָל גאַרניט געטרייט. זיי! ווייסען דאס. און דאָס ווייס אויך זייי| ער איצטיגער באלעבאַס איז מאכקווע., |אויך ער טרויט זיי ניט. עס טרויען זיי| {אפילו ניט די קאמוניסטישע פיהרע-, PR אמעריקא. אועלכע מענשעלעך זיינען אין |שטענריגער שרעק. מ'זאַ? זיי ניט געבען. |א בריק און פּאשאַלוואַן אין דרויסען!. /מיט וואָס דאָך קאנען זיי זיך האל?טען. |3 זייער טרויעריגער מערכה, ווען ניט מיט אויסציהען זיך מיט אלע כהות פון שמואל בלום זיין היטעל. ער איז אייגענטליך א ליטער, ורארישער מכשף. זיינע שאפונגען ווייי, זען ניט קיין סמן פון חבלי לחח; ™1 ענטשטעהען דורך צויבער. זיין "קאנינג, טאוער" איז זיין היטעל אוז איהר זייט' קיינטאָ? ניט זיכער וװואָס פאר חיות עס: וועט פון איהם ארויסשלעפען. אויהער,, זעלבסטפערשטענרליף, שבת. וועלכער! PR‏ רעזערווירט פאר "אונזער אייגענע: פּעפּיס". י און דאס איז דער סוד פון דער l-¥2‏ פולאריטעט פון עף פי איי'ס קאלובז., אנדערע קאַלומניסטען ווייסט איהר װואָס. זיי האלטען אין היטעל. איינער איז אן. עפּיגראמיסט, דער צווייטער א לייכטער, פּאַעט, דער דריטער א פּאראגראפער,, דער פערטער סתם א וויצלער; עף פי איי איז אי עפּיגראמיסט, אי לייכטער, פּאַעט, אי פאראגראפער, אי וויצלער, אי בורלעסקער, אי פּאראָדיסט... ער ווייס אז פונקען, מעגען זיי זיך צעהלען איז מיליאנען, זיינען ניט קיין פלאם אז| שטיקלעך און ברעקלעך זיינען קיינמאַל ניט עפעס גאנצעס. ער נארט זיך ניט,י ער ווייס אז פון זיינע פיינע פייערווערק. |בלייבט וועניג װאָס דויערט. מאכט ער, Y‏ איבער רעם קלוסטיג: "קאפּריזנע איז דאָס הארין פון יעדען אונשטערבליכען דיכטער. בלויז מייגס איז הארטער פוז קוואר"ז: איך בין פארנומען, שטענדיג. פַאר-| נומען". איז דארום עף פי איי בעשיירען. ער געהט ניט אין קיינע הויכע דרכים. דער !צוועק פון זיין קונסט איז צו ברענגען |צופרידענהייט צווישען מענשען. אין דער איינפיהרונג פון זיין לעצטען כוך, |"קאַלומן בוק", זוכט ער א זכות הקיום פאר זיינע לידער. "אויב אָט די בעשיידענע פערוען. מטאכען איין הארץ מעהר };wwmmy‏ אויב נאַר זיי ברענגען א שמייכעל, VN‏ אפילו בלויז אויף איין פַּאַר ליפּען, פאר, אט דעם איינעמ'ס וועגען. בין איך צו-| פריערען צו זינגען". "אויב נאָר איינער פון מעון ביז קענ", |זאס זאָגט: עס געפעלען מיר די פּשוט'ע' סטאנזאס", אויב נאָר איין פאר'יתום'טע| שטימע זאָל זאָגען "אט די פערזען די געגראמטע זיינען גאָר ניט שלעכט", בין איך צופרידען. איך יא; אָבער ניט מיינע פארלענער". l‏ עף B‏ איי איז א פּאַפּולערער שויפטי שטעלער. ער איז איינער פון די וועניגע וועלכע ווערען געלייענט מיט גלייכען פערגנילען פון פיינשמעקער ווי פוז מענש פון גאס, פון פּראַפעסאַר ווי פון פרעש מאן, פון פּראַפּעסיאַנעלען מענשען װיוָ פוז מידען געשעפטסמאן. וויי? ער מאכט ניט קיינע אָנשטעלען, ער פּרעריגט ניט קיינע תורות WA‏ איזמען און ווייל? זייענדיג אויבערפלעכליך דרינגט ער פון דעסטוועגען גאנץ טיעף אריין אין דער נאטור פון מענשען. הויפּטזעכליך, ווייל? יער פארשטעחט דעם לעבען. און ווייס ווי זיך לוסטיג צו מאכען איבער איהם, ניט פארלעצענדיג דערביי קיינעמס געד פיהלען. ײ פון א. ליטווין בערג-אידען איז YT WRIDM W B‏ וואָלוציע. נאטירליך, בעסער געווארען. אָבער זייער גייסטיגער און עקאַנאַמישער מצב איז, לויט א גאנצער רייהע סטאד טיסטישע ציפער. וואס זיינען פאר עפענטליכט געווארען פאר א יאַהרען אויף דעס ערשטען צוזאטענפאר פון די. קאווקאזער בערג-אידען, געבליבען כ:יעטקֶ רערזעלבער, ווי ער איז געווען אין דעם, פעטער טשארני'ס צייטען און אפילי, מיט הונרערטער יאהרען פריהער.*) :אִרזֵ דעם רייזענדער טשארני האט קײבערוָ ניט געוואגט אריינצוד-רינגען טיעף איִזן מיט אזא מסירת נפש, ווי ער. איז דע:יֹ אינערליכען ?ֿעבען פון די בערגיאידען אוז כעשרייבען מיט אוא ליעבע או;ן אויפריכטינקייט אלע זייערע זיטען DR‏ מנחנים, פריידען און ליידען. זיין "ספ המסעות" איז דעריבער נאָל איצט דער איינציגער מקור, וואו מיר קענען פון דער ערשטער האנט בעקאנט ווערען מיט אט די פון איהם ענטרעקטע רעשטלאר פון די "עשרת השבטים" איז יײעיע\ איבערלעבונגען זינט זיי קומען אויפ'ון קאווקאז. די איבערזעצונג פון דעס "ספר המסעות" אין אידיש וואלט דאז ריבער געווען א וויכטיגער בייטראג צו דער אידישער געשיכטע און קופֿֿטיר־כע’יֹ שיכטע. א כאראקטעריסטישער פאקט איז ארויס געבראכט געווארען אויף דעם דאַזינען צוואסעג פשהר. דער רוסישע- קאַמוניום געהמט זיף אויף קייז פאל גיט צו ביי -י קאווקאוער און דען, דערפאר אַבער מערקט זיף רי לעצטע יאהרען דאָרט א שטארקע נאציאַנאלע כאווע" נונג און א בענקשאפט צום ארץ ישראל. AN A SIS el N/ יגעגעבען אָפּטראַגען. װי ער בעט l'm‏ דאַס ביי רייזענ'ען, לייוויק'ן און רא", באַי'ן זיי זאָלען איהם קומען העלפען אין דער ארבייט. בפך הכ? וװאָס איז רא; געשעחן?. א קלייניגקייט, דער קלֿאון| יזעהט ניט מעחר װ' א שלעכט קעפּעיֹ.,\ וואַם די "פרייהייט" האַט "איז ברען; פון אזוי פי? ארבייט" על פי טעות! ארױיפֿגעשטעלט אויף א שטיקעל גייעס. יאַ, עפעס זיינען נעווען נאַך א פּאָר שלעכטע שטיקלאך. נייעם. נא, מה! דעש דארף מען איבער דעם ווערען אזוי דערצאָרענט. פארלאזען דאס! שלאכטיפעלר אוז אוועק טאנצען א צער"ן, וואקכאנאליע ער. דֶער קלאון, פֿרעגט.. עם ביי רייזענ'ען, לייזויק'ן אוז רא- באַי'ן. (מנחם'ען ווי? ער צום מנין ניט! צורעבענען.) DNT אלץ וואָס דער קאמעריאנט, האָט דערזעהן אין דער בלוטיגער געזן שיכטע. א שלעכטע קעפּע? אויף IR‏ שלֿעכט שטיקעל נייעס! ניט מעהר NN‏ ניט וויינינעך. כ'וויים ניט פאר! וועמען. פאר מיר איז ניט געווען קיין; איבערראשונג אָט דאָס שטיקעל פאיאצ-| יסטווא און טעמפּע קלוגעריי פון דעם, רויטען קאַמעריאנט. די שורות ווערען; ניט געשריבען זיך מיט איהם אויסצי"-| |טענה'ן און איהם עפעס בעווייזען. מיר! |האלטען איהם פאר א האַפֿנונגסלאזען; וויסטען לץ. DN‏ קאן זיך קיין אַרט| ניט נעפינען אפילו אין דעם רויטען, צירק פון יוניאָן סקווער. אבער M MR‏ זיינען פּראַמינענט אין לעבען פוז אונ-|} זער מעטראָפּאַליע. עף פי איי איז א הומאָריסט, אָבער! ניט קיין סאטיריקער. זיינע וויצען זיי-|! נען גוטמוטהינע וויצען אפילן זיין קרי-}! טיק איז א גוטמוטהיגע מיט א פריינר-.! ליכען שמייכע? אויף די ליפּען. ניטא!! /איז איהם קיין ביטערקייט. "מיר דערווו-!' סען זיך", שרייבט ער, "אז דער (TR‏ גוואישער נאציאָנאלער הימן פארמעגט! זיבעציל פערזען, װאָס ערקלעהרט אורו-| {נווים שטעהענדע ארמעע". אז אנדערס" מאָלֿ: "דער יקרות איז שויז א זאך פון דער פערגאנגענהייט. מיר דערוויסען זיך |פון א זיכערען קוואל אז פּרײזען פאלען. אפילן די פינף דאָלער'דיגע זיידענע העמדער זיינען לעצטעגס ארונטערגעקו". מען ביז אכט דאַלער פופציג. רעדוצירט. (פון דרייצעהן פופציג". עף פי איי איז אויך א דיכטער. זיינע פערזען זיינען לייכט און שפּילעיודיג. ניטא קיין פּאֶעטישע פאָרמע, איז װעל כער ער קען ניט שרייבען קופּלעטען, קווארטעטען, בלאנקע פערזען איז איין פּאעמע קען ער נאָכאמען IR‏ מילטאָנען איז געסט'ן, שעקספיר'ן און לאַנגפעלאָ'ן, וְאִפּע:היים’עזַ און פיעלד'ן. ער איז דער| פפינקסטער פּאראָדיסט אין אמעריקא. ער מאכט פּאראָדיעם לויט בעשטעלונג, מיט דער פּלינקייט מיט וועלכער א מכשף שלעפּט קראָליקעס און האַזען פון (פאבעל) פון מ. דִאִבֿיֹצקי נאָך שעחנער פאר'ן לייב אליין, און מיט א פעל נאָך מעהר ווי טיגריש שעהן, זאָל קיינמאָל האַבען ריה דאַם איז דאָך פאר דער וועלט א שאנד פון איצטער איך, דיין קנעכט, װעל וואכען אויף די עופות טעג און נעכט און װעל פֿאריאַגען יעדען פיינד פון אלע חיות שעהנער וועפטו ווערען, פריינד, מיט אויפרוחען די ביינער כאָטש א וואָכען צוויי, און זיכער מעגסטו זיין, אז זיי פארשטויסען וועלען זייער לייב פון טראַן און דו פארנעחמען וועסט דעם אױיבען-אָן א אן אלטער הונט מיט קאַלטענעס א סך און הינקעדיג און שוואך און איינגעטונקט אין שמוין זיך שלעפּט ארום פארהונגערט אַהן א דאך. איז ער קריוונאָס, װאָס איז געווען אזוי געלויבט איז דאָס זיין סוף געווים! ער האָט פארדינט זיין שטראָף ווער זוכט דען ווייטער האָכען נוץ פון דעם װואָס האָט געגלויבט א פוקס אויף הינער האלטען וואך 24 m, P ]:יפֿֿנֶ‎ אע אי‎ אידען האבען ניז דעמאַלט כמעט גאר ניט געהאט קיי; באגריף, האבען פאר זיגעלט דעם שיקזא? פון דעם פעטער. פון א פֿיאָניער און קענפּפער פאר א געזונטע אידישע פאָלקסשוה? איז ער געווארען דער רייזענדער טשארני. ווען דעם פעטער טשארני'ס ביך איז ערשיענען, האט ער געמאכט איז יענער צייט---דאס איז געווען אין אַנהױיב פין ניינציגער יאָהרען פאָריגען יאהרהונ דערט---א טיעפען רושם אויף דער אידי שער יוגענד. איינער פון די יונגע משכילים. צבי כשדאי. ווערט אזוי באז הערשט פון דעם. וואם ער האט געלעזען אין דעם "ספֿר המסעות", אז ער ?אזט זיך אין דעם פעטער טשארני'ס שפּורען אויפ'ן קאווקאז. עס פעהלט איהם אָבער דער מוטה, דיא אונמיטעלבארע ליעבע פון דעם רייזענרער צו די קאווקאזער בערג און בערג-אידען, די אייזערנע גע דולר און גרייסקייט צו הונגערן און ליי דען פאר זיין אידעע. וואס דער פעטער מטארני האט באזעסען. עס פעהלט איהם די סיסטעם און דער פלֿויס צו ארבייטען און שאפען מאטעריאלען פון די ערשטע קוועלען. ער באזוכט בלױז עטליכע שטערט פונ'ם פאַרערשטען דעם זייסיגען קאווקאז. דרוקט אפּ דערנאך א דין ביכעל, וואו ער שרייבט פּשוט אי בער גאנצע זייטען פון דעם "ספר. חמסעות", אוז איז זיך טאקע איז ביכעל גופא דאריז מודה. עס זיינען אוועק צעהנדליגע יאָהרען, כמעט א האלבער יאהרהונדערט נאָך דעם רייזענדער טשארני'ס טוירט. די פּאָליטיִשע ?אגע פון די קאווקאזע- JEFWISH MORNING JOURNAL אֱ“י־ 7

זיינען זיי דאָך אָבער וויסטע קאלי קעם, טפּשים פון יענעם סאָרט. וװאָס ברעכן זיך דורר די טיהר מיט'ן שטעקען פארברייט, איז אנשטאָט אויסצוגלייכען. דעם שטעקען, נעחמען זיי ארויס די טיך פון איהר געשטעל און זיי שילטען זיך גאָך. ווען מענ-. שען זאָגען זיי. װאָס זיי זיינעז. וועט מאָסקווע איצט וויכען, אז מיט אזעלכע נאראַנים שיקט מען BN Dl‏ טראגען קיין שטעקען אר א‎ %k אויב עס איז דא דערביי קאטיזם,. קאָן זיכבער ניט זיין קיין גרעסער געלעב- טער װוי דער פאקט, ואם אט די טפשים צו הילף איז געקומען דער. קלאון פון זייער צירק. ער. װאָס זייט. דעם אוננליקספאל, ווען ער אין פון א' תמ'עוואטען יצחק רייז פארוואנרעלט. געואָרען אין א משה נאדיר. װאָס זייט דעמאָלֿט קאָן ער קיין ליכטיגע שויבען ניט זעהן און האלט זיי אין איין ברעכען און באשמירען. ער איז געקומען מיט זיינע אומגעלומפּערטע הענט אריינשטעלען צוריק די טיר אין גע שטע? פון צירק, וואָס האלט זיך ביים צופאלען. איז ממש א רחטטת צו זעהן דעם קלאון װי ער שלעפBּט די ברעטער R‏ קלעצלאד. TN oM L0 DR‏ אנדערע מחבלים פון דעס צירק האַבען אזוי איריאטיש פאנאנדערגעריסן צוליב דעם שטעקען. וואָס ליטווינאָוו האט זיי ךָ“װ\\ךְ

פון דער סעריע *אידישע בויער פון דער אמעריקאנער ליטעראטור") /צייכענען אלם קריטיקער. וייל זיינע! |בעמערקונגען זיינען קורין און צום פּונקט. |דריי זאצען זיינען אָפּטמאַל גענוג אִפַּי! 084y‏ א פּוך איין זאץ א טעאז {טער פארשטעלונג. אין זיינע קריטישע בעמערקונגען זוכט ער ניט איועקצור; 'וואנדערען אין ווייטע דרכים. ער זאָגט. װואס ער וי? אין קלאַרע ווערטער, אַהן! חינטערפיסלעך און געהט ווייטער. |עף פי איי איז IR IR‏ אויסגעציי-. נענטער טאגע-יבוך שרייבער און סא"! צואלער היסטאָריקער. זיין וועכענטלי", (כער שבת קאלומן "אונזער אייגענער. פּעפּיס" עף פי איי האָט פיעלע איי-. גענע: אייגענער לאָנגפעלאָו. אייגענער; אַפּענהיים, אייגענער קסענאפאן. VIR‏ נער האָראץ., און אזוי ווייטער [T lIN‏ טער איז א מוסטער פון טאגע-בוך (שרייבונג. קיין אנדערער האָט ניט בעז, WY W פאנגען דעם חז פון פּעפּעס טאד! געביכנער צוזאמען מיט זייער סטיל, וי עף פי איי. און אויך טיילווייז זייער אַפענהערציגקייט. די טאגעביכער זיינען א רייכער קוואל? פון געזעלשאפטליכער ניו יאָרקער געשיכטע. זיי זיינען אן /אויספיהרליכער דין וחשבון פון ארט לעבען פון קלאס מענשען, צו וועלכען עף פי איי בעלאנגט. זיי זיינען אויך /רייף אין שארפע בעמערקונגען, וועלכע פאלען אויף אלע זייטען ווי פונקען פון וא"שארפשטיין. וועגען מענשען, וועלכע AR e 0 D א פּרעכטיגע באשעפעניש 1T M‏ (א קולטור היסטאָריש בילר) לאנר, די מלמרים און פאנאטיקער פאר-י| מאָלגען איהם מיט פערשיערענע כי.:.ײיְים! און מסירות. ער ווערט אָבער גע-| שטיצט פון דעם דאמאָלט בעריחמטען, פראָפּעסאָר און פּעדאגאָג פּיראֵ;אֵו.י,] וואס איז געווען א ליבעראל און א איז רען-פריינר. עס העלפט אָבער גיט. ערוִ (איז געווען די ערשטע און איינציגען !טװאלִב פאר א נייער געזונטער ערציין הונג פאר דער אידישער יוגענט. איינערן אין פעלר קען ער ויטל בעשטעהן אין! קאמפּף מִיט דער ארומינער פינסטער"; ניס. עטליכע יאַהר וואנדערט ער ארום, N‏ ואָלין. אל?ס פּריוואט-לעהרער איזן הייזער פוז אידישע נביריםימשכילים. דערנאָך קומט ער צוריק אין ארעם, וואו; צעדערבוים, דער רעהאקטאָר פונ'= חהמליץ". וועלכער איז די ערשטע יאהי! רען, אל?ס וועכענטליכע צייטונג ארייס אין אדעס. שטיצט איהם און קריגט פאר איהם דערנאך א שטעלע ביי או: אייראַפּעאיזירטען קאווקאזער רייכען אי! דישען סוחר ראסענצאָו איק דע-ר| שטאָרט טעמיריכאז-שורא, אלס הויז"! לעהרער פאר זיינע קינדרער. דארט פאר"| ברענגט ער עטליכע יִאֲהר. די באצוי! |בערנדע ווילדע נאטור פוז די קאווקא-' זער משונה'דיגע בערג און טאהלען האט: בא'כשופ'ט דעם ליטווישען אינגעל, דאס איז געווען דער ערשטער ליטווי-! שער איד. וואס איז אריינגעפאלען צי פעליג אין די קאווקאזער בערג באלר ונאִךָ דעם. װוי די רוסישע רעגיערונג האט /נאך א לאנגען הארטגעקינען קאמפּף. איינגענוײען דעם טעכטיגען קאיוקאז מיט זיינע ווילדע שבטים. די נעקאנטשאפט דערצו פמיס די קאווקאזער אידען, פוז וועלכע די רוסישע 6 רעו טמאַרגען זשורנאל לאַווסטאַָניאנער און ווען ער האָט זיך אויפגעכאפּט און געהערט, אז SRS‏ סטאָן, גיטלאָוו און אנרערע זייערע גאכ", פאָלגער זיינען אױױסגעשלאַָסען געוואדען. פון דער פּארטיי, האָט פארקאשערט באלד די ארבעל און געשריבען איז דער "פרייהייט". אָדער באפעהל?ט צו שריי בען, אז ?אַווסטאַן און גיטלאָוו זִיי:עו] די דינער פון אמעריקאנער קאפּיטאק,, ער, אַלֿגין און אזא פעסטע שטעכךָנב?ן געהט. ORN‏ רעדט איהר איהר קענט ניט דעם נפש. י וואָלטען ער און מלך כאטש אביסע? שכ? געהאט. וואָלטען זיי געקאַנט אויס פיהרען דעם באפעה? פון דער פֿארטיי און מאכען דעם דזשאב אזוי. אז YD‏ SNt‏ ניט ארויסרופען דעם צאַבּען פון דער גאנצער עפענטליכקייט, פון סימ פּאטיזירער, פון די אייגענע בעסטע מיטארבייטער און אפילו פון קאמוניס", ןטעז, װואָס האָבען צוליב דעם רעזיגנירט פוז דער פּארטיי. ווען צו דעם געשריי "רעוואַלוציע" וואָלטען זיי כאטש SR‏ דויערען די אונשולדיגע קרבנות, וואָס זיינען דערביי געפאלען (די געקוילעטע ישיבה בחורים אין חברון וואָלט דאַס. כאטש געהייסען אז געמאכט א גלאטען דזשאב. דען נאָר אום א דזשאב פאר דער פּארטיי אדער פאר ליטווינאָוו'ן, ווי דער קאמעדיאנט זאָגט, האָט זיך דאַ געהאנ-. דעלט, oy‏ צייגט די געענרערטע, שטעלונג איבער נאכט. דא, אין פּױלען, מאָסקווע און אנדערשוואו. |אין די יאַהרען פון זייערע בעריהמט-! חייט. עף פי איי האָט מעהר ווי איין יונגען, !שריפטשטעלער פון אונזער דור געלע-. ירענט װי צו שטעלען זיינע ערשטע ליך, |טערארישע טריט. איינער פון זיינע !אמאליגע בייטרענער האָט זיך אנומעלט. :אויסגעדריקט אין אן איבערזיכט איבער{ (עף פי איי'ס לעצטען בוך, אז ער האָט |אויפגעשטעלט מעהר אמעריקאנער לי. {טעראטען ווי פועלע. בעריהמטע רעראק !טערע. וועלכע באלעבאטעווען איבער (גאנצע זשורנאלען. די געשיכטע פון דער. יאמעריקאנער ליטעראטור וועט איהם געז גֶרענקעז אלַם איינער פון די כֿעהרער פון DY T‏ איז אָבער א גרויסער ספק אויב ]זיינע שריפטען האָבען א דויערענדען ווערטה. און ווי אנרערש קען עס זיין. ווען א מענש שרייבט. שוין באלר צוואנ". NN Y‏ טאָג-איין טאָג-אויס א קאַלומן, (מעהר װי דריי הונרערט קאָלומנס א י;יאָהר, יעדער קאָלומן ווענינסטענס דריי |געדרוקטע. זייטען דער טאלאנט פון ינרעסטען זשעני וװואָלט פון אזא עקס פּלואטאציע צוברעקעלט געװואָרען אין שטויב. עף פי איי איז מייסטער פון פיעלע---. מען קען זאָנען אלע ליטערארישע /דעפּארטמענטען. ער איז IR‏ אויסגעציי ';כענטער מבין איבער ליטעראטור. און דראמא. כאטש מען קען איהם ניט בעז ווען מען לאָזט זיך חנפ'ענען א הונט איז ער געווען פון גרויסען סאַרט און מיט א גרויסען קאָפּ, פון האלז און נאקען האָט א קודלע ער מיט לאנגע האָר געטראָגען ביז די פים אראָפּ און אויסגעזעהן האלב-לייב, האלב-בער, געוֶוען זיין נאָמען איז "'קריוונאָס", א וואוילער בחור מיט א פּאָר צושפּרייטע מילדע אויגען, װאָס געטריישאפט האַבכען אויסגעדריקט האָט ליעב געהאט זיין באלעבאָס, א הינער-הענדלער, אוךךְ האָט ממש איהם באגליקט, ווייל גיכער ער פון אלע היגט דערשמעקען פלעגט א טכאַר און איהם דער"הרג'ענען געשווינט. איין פעהלֹצֶר אַבער האָט קריוונאָם געהאט, װאָס ער פלעגט ווערען גיך מיט יעדען פּאני בראט, ווען יענער פלעגט א חנפ'ע LN‏ גענד און לערנען דאָרט אין דער שוהלע תירה, השכלה, מלאכה אוז ערריארבייט. צוזאמען. אז דאס איז ביים פעטער טשארני געווען ניט קיין פראזע און ניט קיין פּלאטאַנישער אידעאל?. בעווייזט דער פאקט, וואס אריינפאלענדיג אין אדעס אויף זיינע ערשטע וואנדערונגען פוז זייז היימישער שטאדט. נאך כמעט א אינגעל, באשליסט ער אנצוקומען רארט איז א שוהלע פאר ערדיארבייט אוז גערטנעריי. אין א פּאָר יאֶהר געהט ער דורך די דאָזינע שוהלע. וואו ער איז געווען דער ערשטער און איינציגער איז רישער שילער. דער אמעסטאט פון דער ראָזיגער אגרארישוהלע האט געגעבען א אידען רעכט צו וואוינען אין גאנין רוסלאנד. אָבער צו באקומען LR‏ דעם אטעסטאט. און דערמיט נופא רעם טי טעל "פּאטשאַטני גראזשראניז" (עהרען-. בירגער) איז נויטיג געווען אויסצושריי כען זיך פֿון דעם מיעסטשאנעסישטאנד, ר. ה. באקומען א פּאפּיער פון דער. ?מיעשטשאנסקע אופּראווע" פון זיין היימישער שטאַרט, אז זי "או-װואַליעט" ח. בעפרייט איהם פֿון "טיעטשאנס טווא". מיין באָבע. דעס רייזענרער'ס. מוטער, (זיין פאָטער איז שוין ראמאֵבֿםיָ געווען טויט) און מיינע עלטערען האבען I‏ דערשראָקען און האבען געמיינט אז\ ראס שמעקט הלילה מיט שמד. האבען. זיי איהם די "אודוואָלֿגיעניע" (בעפריי-, אונג) ניט געוואלט ארויסשיקען. דער. פעטער האט קיין אטעסטאט ראריבער\ ניט געקאָנט קרינען, כאָטש די שוהפ האט ער געענדינט מיט גרויס ערפאָלג. נאַר דעם האט דער פעטער טשארני געוואלט עפענען א אידישע שוהלע אין עטליכע אירישע שטערט פון דרוםירוטי דער רויטער קאַמעריאנט פון יוניאָן צירק דארף עם הייסען, אז דער באפעהל איז געקומען אויפ'ן וואונק פון סאָווע? טישען אויסלאנדט-מיניסטער. וועלכער דארף האָבען א אראבישע רעוואָלוציע, אין פּאלעסטינא אין דעם קאמף פון דעם מאָסקווער אימפּעריאליזם געגען דעם בריטישען. װאַלט אַלגין געהאט איין ביינרע? אין זיין רוקען, וואָלט ער געטאַן אזוי W‏ לֿאָווסטאָן, וועמעס געטרייער רינער\ ער איז געווען ביז דער לעצטער מינוט, DN‏ געענטפערט מאַסקווא: MY‏ מניע נע אוקאז (איחר קענט מיר ניט באז פעחלען אוז צווישען לאַװוסטאַנען אוז מאָסק" ווע האָט זיך געהאנדעלט ניט מעהר ויעה גען S MW R‏ יוד איז פֿארטיי פּראָ- גראם. דא האָט זיך געהאנרעלט ווענען אונשולדיג פארגאַסען בלוט פוז אייגענע ברידער, זאָ? זיין פון סתם מענשען, DY‏ קיין אידען. וואָלט אַלגין ניט געוואוינט געיוען צו געהן אויף די הינטערשטע ?אפּקעס פאו דעם באלעבאָס, װאָלט ער געענטי פערט מאָסקווע "אָט דאָס בלוט פין ירושלים אוז חברון קאָן איך ניט לאָה זען גיסען ווי אוי? אויף די רעדער פון דער רעוואָלוציע (מיט מעחר דרייסט קייט װאָלט ער געקאנט ואָגען פון אונזער אימפּעריאליזם"). נאר דאָס וװאָלֿט געמיינט צופיעל פארלאנגט פוז דעם לאפּקעדישטעהער. ער. DRV‏ האָט זיך געלייגט שלאפען א AN אכ‎ 2 Ao R טוץ ליעדער, נאָכטאכונגען פון לאָנג פעלאָו ארער האָראץ, אָדער ביידע. און א טאָג שפּעטער ווידער עפּעס נייעם, א געמייזעכץ פון כימערארישע געקעכצען פון די פערשיערענסטע מינים: שארפע בעמערקונגען, בעאָבאבטוטען אויף די פּאסירונגען פון טאָג, קורצע פּאראגרא פען. אן אפּהאנדלונג וועגען אקצענט פון פערשיערענע געגענרען... בקצוהר, א מו ניאטורנע צייטונגעל. און דאָס קיט פריש קייט עף פִּי איי'ס קאָלומן: ער איז יע דען טאָג עפּעס אנדערש. עף פי איי איז ניט בלויז קאָלומניסט, ער איז אויך רעראקטאָר. זיין קאלומן איז אַפען פאר דרויסענדיגע בייטרעגער. ער האָט צעחנדליגע און הונדערטע פּא טריאטען, וואָס ניט בלוין לייענען זיי פרום יעדען וװאָרט פון זיין קאלומן. נאַר הא?טען אין איין צושיקען איהם זייערע איינענע בייטרעגע. האָט אימיצער א גוטען וויץ, אז עפּיגראטע, א וואָרט שפיעל, א לייכטען פערז איז דער בעס טער פּלאץ פאר זיי אין עף פי איי'ס מלומה דער "קאנינג טאוער". אין זיינע אמאָליגע קאַלומנם, צעחן אַדער צוועלף יאַהר צוריק, געפינט איהר פיעלע געמען, וועלכע זיינען היינט גוט בע קאנט אין ליטערארישע קרייזען, זאָגאר בעריהמט. איינינע פון זיי, צום ביו שפּיעל?, דער אידישער דיכטער גוטער מאן, פארגעסען ניט דעם קאָלומן אמילו קומט איינטאָל צו א פוקס צו איהם און זאָגט מיין הארציגער קרײַונאַס מיר איז דאָך א פֿארדראָם דיך זעהן פון אָנהױיב אַווענט אָן ביז שפּעטער ווען עס טאָגט אלץ אויף-זיין נאָכאנאנד ספרים", האב איך געטראָגען יאָהרענ לאנג אין מיין בוזים-קעשענע ביז דעם פאָריגען ווינטער, ווען ביאליק איז געז ווען דא אין אמעריקא און האב עס אָפּי געגעבען דעם דיכטער פאר זיינע פאַלקי לאַריסטישע און קולטור-היסטארישע זאטע? ביכער "רשומות". פון דעם רייזענדערס אויטאָביאגראדז פּיע. מיט וועלכע איך האב זיך צום טהיי? באנוצט דאָ, אין מיינע נאטיצען. איז נאך כדאי צו פארצייכענען איין עיכטיגען שטריך פון דעם רייזענרערס אינטערעסאנטע פּערזענליכקייט. אין זיין בליק אויף אידישער ערציהונג איז ער, איינער פון די ערשטע השכל?חיפויז געלאך פון ליכיענטאלס עפּאַכע, ניט בלויז געשטאנען אויף דער הויך פון די איצטינע סאמע מאדערנע פּעדאגאגישע פאַרערונגען, נאָר. איז אוועק א סך ווייי טער פון אונזערע ראדיקאלסטע איצטיז גע פּעדאנאַנען. א תפֿמיד פון דער ערי שטער אידישער "שקאָלע", וואס די מינסקער משכילים האבען TR LIV‏ דעם בעריהמטען ליליענטאלס באזוף איז מינסק. אין די 80ער יאַהרען פונ'ם פאריגען יאַחרהונדערט, איז ער, דער פעטער טשארני, אָבער אויך געווען שטארק אונטער דער השפּעה פון יצחק. בער לעווינזאן און אברהם מאפּו, וועלכע, זיינען געווען די ערשטע טרובאדורען פון. א געזונטען נאטירליכען לעבען, רופענ-, ריג דאס אידיש פאָלק צו פּראַדוקטיווער, ארבייט און צו א לעבען נאָהענט צי ST b W דעם פעטער טשארני'ס אידעא? אין‎ זיינע יונגע יאָהרען איז געווען צו עפע‎ נען א שוהלע פאר דער אירישער יו-‎ דער פעטער טשארני נעהמט מען פאנאנדער די סלופּעס פון טיר, דער שטעקען זאָ? דורכגעהן... אזא רזשאב האָבען זיי ראָס לעצי טענס געמאכט בנוגע די בלוטיגע גע שעהענישען איזץכ אריֶ י’יֶראלַ. ניט נאָר די "פרייהייט", נאָר אויך דער "עמעס" און די "פּראוודא" פון מאָסקווע האָבען די בלוטיגע געשע הענישען אין ארץ ישרא? די ערשטע טעג באטראכט אלס אן אראבישען פּאֵז גראם אויף אידען. פאר אונז ליגט א נומער "עמעס" פון 27טען אויגוסט, וואו א גרויסע קעפּע? איבער נייעם רערט בפירוש וועגען א פּאַגראַם פון אראבער אויף אידען אין פּאלעסטינא. דאן איז פּלוצלונג געקומען דער באז פעהל פון אויבען, אז עס טאָר ניט היי סען קיין פּאָגראָם, נאר אן אראבישע רע וואָלוציע געגען בריטישען אוז ציוניס טישען אימפּעריאליזם, און די קאַמוניס טען פון דער גאנצער וועלט האָבען גע נומען פייערען די אראבישע "רעוואָלן ציע". IR‏ דער באפעה? איז געקומען פיַן אויבען, האט משה נאדיר ארויסגעלא זען די קאץ פון זאק. אין זיין ארטיקעל "צער וואקכאנאליע" ("פרייהייט", פעפּט. 14) קנעלט ער מיט רייזענ'ען און קייוויק'ען אין הלכות פּארטיייטריי הייט און פּאַליטיקע און זאָגט: "סוף MDD‏ קען זיך דאך ה' מאקסים ליט װוינאָוו בעסער אויס אין פּאַליטיק, WY‏ איך אוז איהר, ליבער רייזען עף פי איי זיין פולער נאָמען איז פֿרענקלין פּיערס אראמס, אָבער צו דעם לעזענרען עולם איז ער בעקאנט אונטער זיינע ראשי תבות עף פּי איי. איהר וועט אומזיסט זוכען אין גאנץ אמעריקא דריי ראשי חבות, וועלכע זייגען בעסער בעוואוסט װי זיי. זיי זיינען די קנאה פון יעדען קאַלומניסט אין אמעריקא. דער אייגענטימער פון די דריי בוכי שטאבען איז געבוירען געוװואָרען אין שיקאנאַ אין 1881. עס ווייזט ניט אויס אז ער האָט אין זיין קינדהייט געטרוימט וועגען א שריפטשטעלערישע קאריערע. מיר האָבען פיע? בעסערע גרינרע צו ןגבֿויבעז, אז זיין אינטערעס האָט בעז וְפֿֿאכגט צו וויסענשאפט. דען ער איז גע ווען א סטודענט פון דער ארמור KPR‏ דעמיע פאר וויסענשאפטען. פון ארמור אקאדעמיע איז ער אָנגעקומען אין מיז שיגען יוניווערסיטי. אָבער פון אלע שוהלעס, וועלכע ער האָט בעזוכט. האָט ער אם מעהרסטען געלערענט אין דער ניטדאָפיציעלער YoM‏ פון "שיקאגא דזשוירנא??, וואוחין ער איז אָנגעקומען אין 1908 און איז דארט פערבליבען ביז 1904 זיין נעקסטע שטעלע מיר האָבען שיער ניט געזאָגט שוהלע איז געווען אלם מיטארבייטער פון דער אונטערגע גאנגענער ניו יארקער "איוונינג מעיל"; פריהער אָדער שפּעטער, עס מאכט ניט אויס צו זיי שטאמען פון שיקאגאָ, פי לאדעלמיא, סיו סיטי, אדעך פאראנק, קומען זיי אלע קיין ניו יאָרק. זינט יאנואר 1, 1922 איז ער מיט'ן ניו יאר קער "וואֵירלד?, וואו ער ערשיינט שוין זייט אכט יאָהר, אימער אויף דער זעל בער בלאט. אוז אימער אויפ'ן זעלבען פּלאץ, טאָג-איין טאג-אויס, מיט דער וענולאריטעט פון א זייגער, אין זיין בֶקאֵפֿֿומז "קאנינג טאוער" (בעאָבאכטונגס (oD‏ איז פילייכט דער פּֿאַפּןױ ךָערםטער און עס טראָגען זיך ארום קלאנגען, דער קאָסטבארסטער---קאָלומן אין דער נאנצער אמעריקאנער פּרעסע. דער אמעריקאנער קאַלומן ווערט אָפט פערגליכען מיט דעם אייראָפּעאישען פע לועטאָן. און וועגען פיעלע קאָלומנם איז דער פערגלייך בערעכטינט. קיינער, אָבער, קען ניט פערגלייכען עף פי איי'ס קאָלומן מיט פעליעטאָן. דער "קאנינג }טאוער” איז דורכאויס אן אייגענארטיגע בריאה; ער איז א מישימאש פון כמעט אלע ליטערארישע פאָרמען. אין איהם װואָהנען אין שכנות פעליעטאָן, פּאראג ראף, לייכטער פערז, װאָרטישפּיעל, שארפע בעמערקונג, פּאראָדיע, עפּיגרא מען, אפילו טאגעיבוך. ער וואריאירט פון טאָג צו טאָג. היינט איז ער אלץ װאָם אן אנשטענריגער קאָלומן דארף זיין אן אויסגעצויגענער פעליעטאָן ווענען דאס, אָדער יענעס, אָדער עפּעס אנדערש, געשריבען אין דעם לייכטען \םטיפֿ פון איינעם, וועמען עס פעהלען קיינטאַ? ניט אוים קיינע ווערטער. אָבער אויף מאָרגען פארנעהמט דעס זעלבען פּלאץ א לאנגע ליער. אַרער א האלבער y 9. ער איז געבאָרען מיט הונדערט יאָהר צופויה. זיין 'ספן המסעות" האָט נאך איצט א גוויסען קולטורהיסטאָרישען ווערטה. נאָכ'ן פעטער טשארני'ס טוידט חאט די פּעטערבורגער געזעלשאפט. "מפיצי השכלה" געררוקט אויף איהרע הוצאות דעם ערשטען באנד פון זיינע שריפטען, וואס איז געווען פון איהם אין גאנין צוז געגרייט צום דרוק. אונטער דעם נאַמען חספר המסעות" מאת הנוסע בארצות DY‏ יוסף יחודה הלוי טשארני. דער צווייטער טחייל, וואס האט ענטהאל טען זעהר א רייכען מאטעריא? פאר דער געשיכטע און קולטור-געשיכטע פון די קאווקאזער אירע; צוזאמען מיט אנד דערע יויכטיגע און אויסערליכע אינטע רעסאנטע דאָקומענטען און מאטעריאדז לֶען האבען צעחנדליגע יאַהרען געפױילט PN‏ קאסטענס און קופערטען ביי מיינע ארימע עלטערען, וועלכע האָבען טייער געהאקטען יעדע זאך. וואס איז געבליז בען פונ'ם פעטער טשארני. ווי א הייז פֿינע קמיע. נאד דעם טויט פון מיינע עלטערען. האב איז, וואס איך האב גע-ז. קענט ראטעווען, אפּגעשיקט אין ביא-ה, ליסטאָק צו דר. האזאנאַוויטש דעם גרינ", דער און זאכלער פוז דער ירושלים'ער אידישער ביבליאטהעק. ער זאל' עס אִפּי שיקען איז ארין ישראל. די אוױיטאָ ביאַז גראפיע פון דעם פעטער טשארני געשרי בען אויף בלויליכען דינעם פֿאפּיער מיט זיין זעהר קלאָהרער געפּערלטער האנרה שריפט. וואס איז שטארק עהנליך געווען. צו דֶער האנדשריפט פוּן "מענדעלי -מוכר SEPTEMBER 20, 1929 'אין דעם צער פון א פאַלק האָט א' קאַמעדיאנט אין א רויט מיצעל דער זעחן א וואקכאָנאליע. ער. וועמענס נשמה איז געפורעמט צעווֹארען אין בין השמשות, צוגלייך מיט MM DR DBS YR‏ זעהט די וועלט אין דעם געשטאלט פון א צירק. ער קאָן זי אפילן ניט זעהן אל?ס טיעריגארטען. דעטאָלט ואַלט ער דאָך דאַרטען געזעהן א מענשען דעם שומר. אין א צירל זעהט מען ניט קיין מענשען. נאָר קלאו נען; קאַמעריאנטען. שטריק געהער,, לופֿטישפּרינגער, סטיינגע-ציהער, פייז עריעסער. קאַפּיגעהער N‏ נאַך אזועלכע מחבלים, וואס אלץ איז ביי זיי NP R‏ זעלעק, א לופטישפּרונג, א טאנץ. א פָּאוֹבפֿֿעברעניש, ווירוואר, א וואקכאנא" יע. שטעהט ער דער קלאון אין יוניאן, צירק, איין באק בעפארבט ווייס, איין PR3‏ רויט. די נאַזלעכער רויט און שווארץ, זופט און זייהט די ריחות אין דער ל?ופט, זשמוערט מיט אן אויגעל DN‏ פּינטעלט פּאַגראָם ניט פּאָגי ראָם... רעוואַלוציע נײט רעוואָלן ציע... שכ? ביים ציוק מאסטער און ניט קיין שכ?... צער און ניט קיין צער.. עך. עך... עס איז ראַך גאַר א וואקכאז נאלע... מענשען צאפּלען זיך פון צער, איז עס א וואקכאנאליע. דאס נפש פון בין חשמשות מיט'ן רויטען מיצעל און פארזשמורעט. אויגע? קאָן דען אנ-. דערש זעהז אויב עס איז געווען אמא? א קאז מעריאנט אויף דער וועלט. וואָס DN‏ נעפּראוועט זיינע פוילע שטיק איבער צירקען און סקווערען אוןז געמאכט דעם אַנשטע? פון ערנסט און קונסט, איז קיינֿער פון זיי זיכער ניט געווען NIN‏ פארדאמטער שוטה ווי DY‏ דער קאַמע-ז דיאנט פון יוניאָן צירק. ביי וועמען די אייזעלשע אויערען סטארטשען ארויס, וועפֿכעס קאַלירט מיצעל ער זאָל איבער זיי ניט אריבערציהען. וֹ אמת. מיט זיין מיצע? זיינען מיך, קיינמאָל נוט זיכער. ער האָט עס שוין, געפארבט אין אלע מעגליכע אוןז אונ", מעגליכע קאַלירען. אָבער מיט דעם, קלאון אין איהם און זיינע לאנגע אויע-ן דען זיינען מיר אלע מאָ? זיכער. זיי נלייבען שטענדיג אונפארענדערט. ציז טראָגט ער דאָס מיצעל פון א קיבעצער, צי פון א פּלאגיאטאָר, פון א פּובליסיטי! מעאטער אגענטעל אַרער א ״םוקסעם״־! שרייבער. און צי רייבט ער זיינע אויע-, דען אַן געבעל'ם טעאטער, קוגסט־טעא־י טער, דעם פּארקען פון יוניאן צירק, צי, אַן דעם קרעמעל איז מאַסקווע, איזן כערא? דער זעלבער קלאוז, דער זעפֿֿבערוְ סטיינגע ציהעה, שטריק געהער,. צופט שפּרינגער און פארראמטער, שוטה. וואָס אלץ איז ביי איהם א וויץ, אפילו די ברוסט פון זיין אייגענער מאה מע. 13 פארשאל?טענע מערכה פון א TR‏ מען, וועמען גאָט האָט געלאָזט געבוי רען א קינד אין די טונקעלע שאַטענס. פון בין השמשות. מיט דער קללה פון א וויסטען לץ. דעם קאָפּ פון אן אייזעל און דעם עהרגייץ פון א שטריק"גע-, הער, וואַס מיינט, IR‏ ער איז העכער איז בער אלעמענס קעפ, ווייל דער שטריק{ איז אזוי אָנגעצױיגען. דער פארדאמטער שוטה ווייס נאָך, אפּנים, אלץ ניט, או ער האָט זיך שוין| טויזענדער מאַ? אויסגעגליטשט, איז. אראפּגעפאלען און ליגט א צוקאליע-. טשעטער אין דעם מיסט פון די צירק פערר. געווען אמאל א תמ'עוואטער בחור,! זצחק רייז. איז זיין גרעסטע אמביציע, געווען צו פּוצען שויבען, די בורזשועס' און פעטע ווייבעך זאַלען קאַנען ארויס"! קוקען אויף דער ליכטיגער וועלט און די* צארטע מיידלאך אויף זייערע געליבטע,, וואָס ווארטען אויף זיי אין דרויסען.! װאַלט ער ביי דעם געבליבען, וואָלט ‘w‏ ערפילט א גאנץ נוצליכע פונקציע ביי דער קאפּיטאליסטישער געזעבֿשׁאפט.} האָט אָבער מיט איהם פּאסירט אז אומ נליק. ווען ער איז געשטאנען אויפ'ן! לייטער מיט'ן עמער קרייך צונעטשע־זְ פעט און מיט א שמאטע געריבען דין שויבען פון א פעגסטער. האָט די באך, לעבאסטע, א פעטע רייכע אירענע, פּלוצלונג ארויסגעשריען "משה, ל. אזוי פּוצט מען שויבען!" דער לץ וואָם איז אין איהם גע ווען איינגעבוירען און געלעגען אין הי"| גערפּלעט, האָט פּלוצלינג אין איהם ערי וואכט און ער האָט זיך א קולוע געטאן מיט'ן לייטער אוז עמער קרייד א פּאָר מאל אין דער לופט אוז בעבפֿֿיבעזן שטעהן מיט'ן איבערגעקעהרטען עמער| קרייד אויף זיין קאָפּ. ווען עמיץ האָט פון איהם אראָפּגע-, שלעפּט דעם עמער, איז ער פאר דער וועלט שטעהן געבליבען מיט א ווייס נעקאלכט פּנים אין זיין נאטירליכען RS‏ קאָליר, -זיין ערשטע רעאקציע איז געווען אזיסגיסען זיין כעס אויף דער פעטער אידענע. ער האָט געכאפּט רעם קרייר עמער DR‏ גענומען זעצען די שויבען, וואָס ער האָט אליין געפּוצט נא דיר! נא דיר! אזוי איז ער פארבליבען משה נא", דיר. דער קלאון פון דער אידישער נאם.וֹ זיין כעס געגען געפּוצטע שויבען איז| אין איהם פארבליבען. וואו ער זעהט. נאָר א ליכטיגע שויב. זעצט ער זי באלר. אויס, אדרער פארשמירט זי מיט דעם| D‏ פון זיין קלאוז-עמער. אפילן דעם קאָמוניַם, צו וועמען ער האָט זיך צוגע קלעBּט װוי א מכה, האָט ער שוין בא-ה גאסען מיט טויזענדער פֿור קאלך פון זיין קלאון-עמער, װאָס שעפּט זיך גאָר DY‏ אוים, וויי? פון אלע קוואלען איז דער קלאַוןיעמער, כידוע. דער אומאויסשעפּי ליכסטער. וויפיל מען האָט איהם שוין DY‏ געזאָגט דא און אי סאוועט רוסלאנד,| אז קלאון קאַליר און קאַמוניזם קָאֵלִיר| זיינען ניט קיין מחותנים וויפיל מען, האָט איהם שוין ניט געזאַנֿט, DY IR‏ וועט איהם ניט העלפען דאָס צושמינ-, קען זיך רויט. ווייל פון זיין קאָפּ ביז די פיס טריפט מיט טויט-ווייסען קאלך! וויפיל מען האט איהם שוין ניט געזאָגט, דא און דאַרטען. אז אין קאַמוניסטישען לאגער דארף מען ניט זיין אייזעל-קאָפּ, ווייל פון דעם מין האט מען דאָרטען, גענוג. עס קלעקען זיי די אַלגינס, דייּ מלד'ס אוז די וועוויארקעס אז סאוועט רופלאנד וואָלט זיי אייך א.י.יעקנעשאִכ־! קען במתנה גמורה אוז נאָך עפּעס צוֹגע BOARY‏ אז אָט די מפּשים זיינען נאָר, קרעץ אויף דער קאַמוניסטישער באווע-, נונג. שיקט מען זיי א נאנג, בייסט| זיך רערנאך מאָסקווע די פינגער. זײן זיינען WY‏ יענער נאר. וואָס האָט ניט געקענט דורכגעהן די טיר, וויי? דער שטעקען. װואס מען האָט איהם געשיקט אָפּטראַנען, האט ער געהאלטען פאר י-בחיט. אוז איז די מיר. ניט דורכגעגאנ 3עז...דעם אַנזאָג כוו. מעז. ראָך ערפילען.

Page 7

FRIDAY, ם פּ רי ם סטאַר היבּרו בּוק קאַ. 8 קאנעל סטריט, ניו יאָדק סרור ענגליש פון מ. שטערן פון דער רבנישער וועלט סעשיות. א:עקראטען, תורות אNO W‏ מיט ענגלישער איבערועצונג. וועלכער אין פאַלשטענדיג. אוז אלע תפלות פאר זושך, שבת 3BT IR‏ געהען כסרר, מען זאָ? ניט דארפען מישען אוז זוכעז פון איין פ?אץ אויפ'; צווייטען. געבונדען lIN‏ קלאטה רויטשניט 70, געבונדעז אין האַדידרוק נאַלרשניט 1.30 געבונדען אין לעדער נאַ?רשניט 2.28 געבונדען אין פּעדער לעדער נאַלדשניט 28 הום שים חומש אותיות נדולות ופנים לבד), עם הפטורת וחפלות לשבת, כָל ההמשה חיקים מכורד ככרו אחד, ד טוב 1.00 חומש הנ"ל, איינצעלנע טיילען, געבו:רעו אין קלאטה 24. חומש אור מאור, מים ענגלישער איבערזעצונג, פוןז דר. י. קועסער, א ייע אויטגאבע מים גרויסע ווערטער און קלאָרע שריפט, ספעציע? נוט פאר אמעריקאנער קינדער מיט הפטורת און תפלות פאר שבת און יום טוב, געבונרען אין 5 גענדער קל?אטה, רוימשניט 0 4 געבונדען אין 2 כענדער, קלאָטה גשלרשניט 5.60 געבונרען איז 5 בענדער, לעדער נאַלדשניט 110 שלחו ערור ענגליש (CODE OF JEWISH LAW)‏ דער נאנצער קצור שלחן ערוך פוז הרב שלמה גאנצפריד, איבערזעצט אין א גוטען /נגליש פון ח. א. גאַלדין, געז דרוקט זייט ביי זייט מיט'ן העברעאישען מעקסט, א זייט העברעאיש אוו א זייט ענגליש. געבונדען אין 4 בענרער, קל?שטה רויטשניט 6.00 געבונרען אין 4 בענדער, קלאטה נא?דשניט 8.00 געבונהען אין 4 בעגרער, לערער נאַגרשניט 1400 שלחן ערוך ענגליש, אחז דעם. העברעאישען טעקסט (בלויז ענגליש), געבונרען אין 1 באנר, קלשמה 20 נעבונדען איז לערער פערער גאַ?רשניט 5.00 תנ"ך ענגליש א נייע אויסגאבע פון חנ"ך, איבערועצט אי משויערנעם ענג ליש e‏ דר. י. מ. רובין, געדרוקט זייט ביי זייט מיט"ז העברעאישען טעקסט, א זייט העברעאיש אוז א זייט ענגליש נעבונרען אין 2 בענדער, קלאטה רויטשניט 4.00 געבונדען אין 2 בענרער, ק?אָטה גשַלרשניט 5.00 צעבונרֶען אין 2 בענדער, לעדער גשַלדשניט 9.00 חנ"ך נגליש, פון דר. י. מ. רובין, אֶה; דעם העברעאיז שען טעקסט (בלויז ענגליש) מיט אילוסטראציעס און בילדער. געבונדען אין 1 באנד קלאמה רויטשנים 260 געבונרען אין 1 באנר קלאמה נשלרשניט .3.00 געבוינדען אין 1 באנד, לערער כּןיֹּרשכים 50 תנ"ך ענגליש פון דר. י. מ. רובין איז 4 בענדער ארויסגענעבען איז א גרעסערען פארמאט (94 ביי (B%‏ געררוקט אויף דעם בעפטען רעגא? פאפיער (סאטיז פֿרימא) מיט פראכטפאלע בינלישע בילרער פוז דעם באריהמטען טאלער נ. דשרע. די ענגלישע איבערזעצונג קוסט צוזאמע: פיטיז העברעאישען מעקסט, א זייט העברעאיש אוז א זיים, ענגליש. געבונרען אין 4 בענדער, קלאמה רויטשניט 0 געבונרען אין 6 בענרער, קלאַטה גאַלרשניט 10.80 געבוגדרען אין 5 בענדער, לעדער נאַלדשניט 1500 רמב"ם ענגליש (MAIMONIDES)‏ איבערועצט פון הרב ר' ישעיה גלאזער, אין א קלאסישען עאליש, געדרוקט זייט ביי זיים מיט'ז העברעאישען טעקסט, געבונדען UK‏ א פראכטבאנדר מיט א פאָטאאראפיע און חתימת יד פון רמב"ם, גראווירט אין כאַלדר אויפ'ן טאוועל, א ציערונג מאר יעדען אירען צו השָנען אזא ווערק INT IR‏ לייברערי. ספעשע? פריין 5.00 פארשירעגעס לוח נדול (וואנטילוח), עם דינים ומנחגי ביח הבנפת 20, צאינה וראינה עברייטייטש, עם נופת צופים, נחלח צבי, אה? יעקג, משלי יעקב, ספר הישר ועוד, אין 1 כאנד, ליינווענט, רויטשגיט מיט נּאַלר געסטעטעט וווען 10 צאינה וראינה חנ"ל, אין 2 בענרער, פראכטבאנד 240 עולת שבת ויום טוב, כ? חתפלות לשבח ויום טוב, עם שיר השירים, פרקי אנות, ויתן לף, ועם ?קוסי מזמורים 100 93 36. מענה לשון, תפלות על ביהעלמין מיט עברי טייטש, נוט געבונרען 24 מענה לשון הנ"ל, מיט ענגלישער איבערזעצוע, געבוג דען אין לייפונענס, וויען 60. מענה לֿשון ענגליש Prayer upon the cemetery‏ הוצאח חרשה, מחורנם באנגלית ער ידי הרב ר' ישעיה גלאזער, T3 T3o‏ 60. תפלות לאבלים, (איז טאשען פאַרמאט), מיט ענגלישער איבערועצונג, פו! הרב ישעיה נלאזער, ענטהאלט צרוק הדין, הזכרה נשמות, קויש יחום, קריש דרבנן, רינים אוז תפלות פאר יאַהרעייטען, געבונדען אין פיין ליינוועגט מיט נאַל- כעםם(פָּום 20 תפלות לאבלים, פורמאט 120, מיט טאכעלען וועלכע באצייכענען די דאטומס פון "חוכרת גשמות" כיז 0, פיין געבונרען. ן װײַען 30. תחנה ענגליש (ם2680610 01 פײַ3o) נעבונרען איז לײטווענס, מיט נשַלד נעסטעכפט, וויען 50. געבונדען אין פֿראכטבאנד, עכט גאַכֿרטניט 90 תהלים עברי-טייטש, עם סעמרות, נוט געבוגרען, וויען 26, דרשות פאר אלע פון הרב הנאון רימ זאלמאנאוויץ (מוײצ דווילנא) א זאמלונג פון דרשות אין אידיש צו האקטען כי יעדער געלעגענהייס, ווען מען װי? עפעס זאַנען פאר'ן עולם, אלעד רשות זיינען געפיאָכטען מיט "מאמרי חז"/" און ענטהאלטען משלים, לעגענדען, רייכע געראנקען און קלוגע רייד, וועלכע. זיינען זעחר אינטערעסאנס פאר דעם צוי הערער, פאר יערער געלעגענהייט זיינעןר א איינינע דרשיִת פון פערשירענע ענינים, און יערער איינער קען זיף צוי פאסען א דרשה צו דעם ענין וואָם ער וי? זאַגען, פיין געבונדען אין קלאטת 200 בר מצוה דרשות א זאטלו:ג פון מארשירענע דרשות פאר א בר מצוח אין העברעאיש, אידיש און ענגליש, געיחֵדְ קליבען און צוואסענגעשטעלט פוז שטערן, פעבונרעו o'. בר מצוה דרשות אין Bar-Mitzvah Pulpit 1523y‏ אויף איע סדרות פון דער װאַך. פיז הרב ר' ישעיה גלאזער, געבונרען אין ליינווענס 200 פון דער רבנישער וועלט טעשיות. אנעקראטען, תורות משלים און שיהיה חולין ש? תלמידי חכמים, געקלי בען אוז צוזאמענגעשטעלט פוז ב. פרנס 200 קהל חסידים ושבחי בעל שם טוב, פון כ. שרעם, ענטהאלט גואונדערליכע פעשיות פֿון ר' ישרא? בעל שם טוב און זיינע הלמירים. א גייע אמעריקאנער אויסי נאכע, געשריבען אין א ריינעם אידיש, געדרוקט אויף א נומען פאפוער און געכונדען אין א קלאטה כאנר /s}. ספּורי האריי ושבחי רי חיים וויטאל, וואונרע-ליכע מעשיות פון דעם האר"י און זיינע הלמידים, זייערע הנהגות אוז מרות מוכות, צוזאמענגעקליבען מין ב. פרנס, א נייע אמעריקאנער אויסצאבע. נעבונרעו TR‏ לייטוועגט s‘- אידישע נשמות, פוז א. ליטוין, מעשיות און ערצעהי לונגען פון די אידישע נהעטאס אין פוילען, ליטע און גאליציען, און שילדערונגען איבער דעם לעבען פון די חסידישע רביים און פון די פארשידענע טיפען חסידים, וואס זוימלען ארום דעם הבין'ס טיש געבונרעז אין 4 ריקע פראכטיבענדרער (ביי 400 זייטעו יערער באנד) 50 גאונים וגדולים, זייערע לעבענס כאשרייבונגען, ענטי האלט: 1) רְכי ישׂראל בעל שם טוב: 9) רב סעדיה גאון;: 9) רבי יחורה קלוי; 4) זוילנער נאון; 8) געסונג און מענרעלקסשחן; 6) לעוינושהן: 7) אברבנאל; 8( ר כוככא; 9) ראַטהשילר, אלע צוואמען שעהן נעבונרען 200 גרויסע מענער, זייערע לעבענם בעשרייבוננען, נָּנסחאכט: יאזעפום פלאוויוס; 2) סאקראטעס: 3) אריס סאטעל 4) שפּינאוא; (D‏ היינע: 6) וושלטער; סאקססשי 8) ישוע הנוצרי; 90) שׂבְתי צבו; 0 כחפר. אלע צוזאמען שעהן נעבונרען 200 די קולטור געשיכטע. רעו כענש אוז זיין ארבייט זינט ער האָט זיך באוויזען אויף דער ערד ביז אונזער צייט. פון פיליש קראנץ, געשריבען איינסאף און קלשַחר, IR‏ יערער איינער זאל קענען פארשטעהן. ענטהאלט 1000 קרקלעהרענדע בילדער, געררוקט אויף פיינעם פאפיער מיט די בעסטע אילוסטראציאַנען, שעהן געבוגרעז אין א פראכטיבאנר 200 די פּרייזען װואָס זיינען דא געצייכענט זיינען קאטאלאג פּרייזען, און זעלבסטפארשטענדליך אז בוךיהענדלֿער און אלע װאָס קויפען ניט פאר זיך נור פאר ביזנעס (צוס ווידער פארקויסען) באקומען א גרויסען ראבאט (דיס קאונט). פריוואט-קויפער באקומען פאָלגענרען ריסקאוט פון 85 איינקויף 25 פּראַצענְט פון 510---30 פראצענט און פון 828 און העכער 88 און א רייטעל פּראָצענט (פון אן איינקויף וועניגער אלס 5 דאַלער גיבען מיר קיין דיסקאונט ארוגטער), אויסער דיזע פפרים האַבען מיך אויך אויף לאנער אלע סאַרטען ספרים פון ווילנא, ווארשא און לובלין, וועלכע מיר פארקוימע; אין האָלסיי? צו ד' בילינסטע פּרייזען װאָס מען קען נור קריגען. מיר האָבען אויך אויף לאנער אלֿע אנדערע מינים װאָס בעלאנגען צום ספרים געשעפט, ווי ספרי תורות, תפילין. מזוזות. טליתים. ציצית. יארמולקעס. שופרות און אזוי ווייטער. אונזער נייער קאטאלאָג פון אלעם װךָס מיר דרוקען אליין, פון אלעם װאָס מיר האָבען ד! אנענטור, און פון אלעס װואָס געפינט זיך ביי אונז אויף לאנער, איז שוין פארטיג פון ררוק. און אויפ'ן פערלאנג ווערט צו ייערען איינעם ארי!נגעשיקט פריי פּער פּאָסט. STAR HEBREW BOOK CO. 54-58 CANAL STREET (sth Floor) NEW YORK נעהמט דעס עלעווייטאַר צום sֿמען פלאַר, 7722 Telephone Orchard‏ מחוורים מחזור IR‏ לישראל, (ראש השנה ויום כפור, אשכנז או ספרר, אלעס כסדר, מען וא? ניט דארמען מישען און זיכען, מים גרויסע ווערטער אויף גומע פאפיער, נע בונרען איז 1 בֿאנר, ליינווענט, רויטשניט 80. מחזור הנ"ל, געבונדען אין קעדערעט, נשלרשניט /1.40 מחזור אור לישראל, (ראש חשנה וייִב כפור, מיט א מאדערנער אירישער איכע-זעצונג פון בו אוריה, גע בינרען אין 5 בענרער, ליינוענט, רויסשניט 250 מחזור איר לישראל לשלש רגלים, אעס כסרר, ע- N3‏ אין 1 באנר, ליינוענס, רויסשניט 1.40 מחזורים עברי טייטש וויען מחזיר כ? בו עברי-טייטש, לראש השנה ויום כפור.עם קקוטי פּנינים יקרים, אמרי נועם, מיט 280 מעלות אוז הוספות, אלעס כסדר, סיט נרויסע ווערטער, נעבונרען אין 1 באנר, ליינוועגט רויטשניט פאַרמאט Bֿסץ?. 1.80 מחזור הנ"ל, 1 גאנר, פּראסטבאנר, רויטשניט 10 מחזור הנ"ל, 1 כאנר, פּראכטגאנר, עכט גשלרשנים 220 מחזור רב פּנינים עברייטייטש. קראש השנה ויום כפור מיט אינער 200 פעלות אוז פּירושים אין עבר טייטש, אלעס בסרר, מיט גרויסע ווערטער, געבונרען e‏ 2 בענרער 10 מחזור רב פּנינִים חנ"ל, (כ? השנה, געבונרען אין O‏ גענדער, האלב לערער 500 מחזור עברי טייטש (כמו רערעלקחיים) פֿאָרמאט 12טעי קראש השנה ויום כפור, 1 צאנד, לייטוענט 120 מחזור עברי טייטש הג"ל, פראכטנאנד, רויטקניט //1.40 מחזור עברי טייטש הנ"ל ביין קראנען, עכט נאלרשינט 6.80 מחזור עברייטייטש הנ"ל, 2 בענרער, ליינווענס 1.20 מחזור עברי-טייטש הנ"ה, 2 גענרער, פראכטבאנר 1.70 מחזור עברי טייטש הנ"ל, 2 בענרער, נשלרשניט 240 מחזור עברי:טייטש הנ"ל, 4 בענרער, ליינווענט 260 מחזור עברי טייטש הנ"ל, 4 בענדרער, פראכטכאנד- 8.00 מחזור גֵברי טייטש הנ"ל, 4 בענדער גשלדשניט 3.60 מחזור /ברי טייטש הנײל, לכל השנה, אין 6 בענרער 350 מחזור עברי טייטש הניל אין 5 בענדער, פראכטבאנר 5.00 מחזור עברייטייטש 2730 8 נענדער, פראכשבאער 5.00 מחזור עברי-טייטש 2730 9 גענדער, פראכטבאגר T.oo‏ מחזורים ענגליש וויען מחזור ענגליש פערטיל, ליאש השנה ויום כפּור, פיין געבוגרען אין 1 באנך, ליינוענט, רוימשניט, ויען 1.30 געכונרען אין פראכטכאנר, רויטשניט 1.80 געבונדרען אין פֿראסטבאנר, עכט נאַ?דשניט 20 געבונרען אין סאמיאן לערער, עכס נאַלרש:יט 3.00 געבונרען איז סאטיען לעדער, וואטירט, עכט גאַלרשניט 5.80 געבונרען אין ביין קראנען 00 מחזור עננליש פערטיל, קראש השנח ויום כפור. כע בונדען איז 2 בענרער, ליינװוענט 10 געבונרען אין פּראכטבאנר, רויסשגיט 200 געבונרען און פראכטבאגר, עכט גאַלרשניט 3.00 געבונרעז. אי סאטין ?וְדער, וואטירט, עכט נאודשניט 8.00 מחזור ענגליש פערטיל, לכ? חשנה, אין 6 בענרער, ליינווענט 450 גענונדען אין פראכטנאנד, רויטשניט 50 געבונרען אין פראכטבאנר, עכט גאַלרשניט 0 7 געבונרען איז סאטון לעדער, וואטירט, עכט נשַלרשניט, 20.00 מחזור ענגליש פערל, לראש השנח ויום נפור, אלעס כסרר, אויף בייבע? פאפיער, געבונרען אין 1 באנר, ליינוועגט, רויטשניט, יוויען 1.00 געבונדעז אין פראכטבאנד, רויטשניט 10 געבונרען איז פראכטבאנר, עכט גשַ?דשניט 10 געבונרען אין לערער פלעקטיבעל, עכט נאַלדשניט oפָּ.3 געבונרען איז סאטיז לערער, וואטירט, עכט נאַלדשניט 4.50 געכונדען אין סעלולאַיר נומער 10 320 געבונרען איז סעלולשיר נומער 20 3.50 געבונדען אין קאַלאַרדר סעקולאיד נומער 294 4.00 געבוגרען אין בֿיין קראנען 5.00 געבונדען אין פערלמוטער, 1224 5.00 מחזור ענגלישי פערל הנ"ל, געבונדען אין 9 בענדעך 1.30 לייטווענט רוימשניס, וויען 1.70 געבוגרען אין פראכטבאנד, רויטשניט 20 געבונדען איז סאטין לערער, וואטירט, עכט גאַלרשניט 50 7 מחזור ענגליש פּערל, לכל השנה, פיין געבונרען אין 5 בענרער. ליינווענט, רויטשניט, זויען 0 3 געבונרען אין פראכסכאנר 40 געכונדען איז פראכטבאנר. עכט גאַלרשניט 0600 געבונדען אין סאטי; קערער, וואטירט, עסט כאלרשניט 18:00 מחזור ענגליש י פוז הרב ישעיהו גלאוער א נײער מתוור ענגליש, ווענכער איז פאָלשטענדינ, און אלעת פלות און פּיוטים געהעןז כסרר, מען זא? נים רארפעז מישען און זוכען פוזא י פלאץ אויפן' צווייסען. דער כחזור איז אויף סיט דנושים, מחניס און פונקטען, אום יערער איינער וא? קעגען זאַגען ריכטיג עברי, און וויסען װי יעדען וואַרט אַפּצוזעצען. די ענגלישע איבערועצונג געמאכט פון דעס גרויטעז געלערנטע! אַרטאַראַקסישען רב ר' ישעיה גלאזער אין זעהר לייכט אוז פארשטענדליך און איז איז נייסט פון רי אידישע מפרשים. דאס איז רערועג בער דבי גלאזער, וועלכער האָט איבערזעצט דרעם רמב"ם (משגה תורה) אין עננליש, און איז דארורן באריהסט געוואַרען אין דֶער נאנצער אידישער וועלט. נעבונדען אין 1 באנד, לייטווענט, רויטשניט 10 געבונדען אין 1 באנר, ליינווענט, נאלרשניט 10 געבונרען אין 1 באנד, לערער נאלרשניט 3.00 געבונרען אין 1 באנד, לעדער וואטירט, גשלרשנים 400 געבונדען IR‏ 2 בענרער, לייניוענט, רויטשניט 10 געבונען אין 9 בענדער, ליינווענט נשלדשניט 200 געבונדען אין 2 בענדער, לעדער גאלרשנים 50 געבונרען אין 2 בענדער, לעדער וואטירט, גאלרשגיט 600 מחזור ענגליש (כמן לאָנראָן) לראש השנה ויום כפּור פון רר. ארלעך די באריהמטע לאַנדאַנער מחזורים ענגליש פון דר. ארלער, ועלכע זיינען דא אַנגענומען געויארען מון סיעלע קאַני גרענייששַנם, זיינען ביי אונז פון דאס ניי איבעתגעררוקט געווארען, מיט פיעלע אויסבעסערונגעז אוז מיר פארקויפען זײ צו די פִשְלנענדֶע ספעציעלע שרייוען: געבונרען אין 1 באנר, קלשמה רויטשניט 120 געבונדען אין 1 באנד, קלאַטה נאַלרשניט 180 געבונדען אין 1 באנד, לעדער וואטירט 40 געבונדען אין 2 בענדער, קיאַסה רויטשניט 1.20 (געבונדען אי 2 בענרער, קלשסה נאַלרשניט. 2.60 געבוגרען אין 2 בענדער, לעדעה נאלרשגיט 6.00 געבונרען אין 9 בעגרער, לעדער וואמירט 7.00 סדודים ענגליש WM‏ סרור עתירת יצחק טיט ענגלישע איבערזעצונג, פארכאס 2טעל, (46 כי 65) געבוגרען אין פיין ליינווענט מיט נשַלד געסטעמפט 20 געבונדען אין פֿראכטבאנד, רויטשניט 100 געבוגרען אין פראכטכאנר, עכט גשלרשניט 10 געבונדען אין לערער, פ?עקסיבע? גשלרשניט 3.08 געבונרען איז סאפיאן לעדער, עכט נאַלדשניט 20 געבוגדען איז סאטיז לערער, וואטירט, עכט נאַלדרשניט 3.50 געבונרען אין סעלולאַיר נומער 10 2.58 געבוגרען אין סעלולאיר נומע- 20 3.0 געבוגרען איז קאלשרר סעלולאיד, 294 3.20 געבונדרען אין קאלאַרד סעלןלאיד, וואסירט 450 געבונרען איז סעלו?איר כיין קראנען 3.00 געבונרען אין סעלו?אוד מיט פערלמוטער, 1228 3.50 סדור תפלת ישרון פּערל, מיט ענגלישער איבערועצונג, געררוקט אויף בייבע? פאפיער, געבונרען אי ליינוועגט רויטשניט, מיט גאַלד נעסטעכשט 66 געבוגרען אין פראכטבאנד, עכט גשלרשניט 90. געבונרען DR‏ לעדער מלעקסיבע? 240 געבונדען און פאטין קעדער, וואטירט. עכט נאַלרשניט 270 געבוגרען אין סעלוישיד נומער 10 180 געבונדען איז סעלו?אִיר נומער 20 220 נעבונרען איז קשלאַרד סעלןלאיר 294 250 געבונדען אין קאלארד סעיולאיד, וואטירט 30 N3 IR lIN‏ קראנען, עכט גאַלרשניט 290 געבונדען אין סעקולאִיר כיס פערלמוסער, עכט נאַלרשניט 300 JEWISH MORNING JOURNAL און מרס. apann‏ 8100 דר. לעוואנדער, 0. צו 828 האכען צוגעשיקט די פא מיליעם בורשטיין. דך. שטיינמאן. יוסף קאפּלאן. מאיר קעלמאן, דר. רובינ שטייז. דר. גרינסטאז. דר. ראַזען. סאול הירש סיק בענעפיט. 85 דא?. נ. ווייס, 8. צו 810 דר. פיקי לעווין. רושא נעט קאהען. ב. ענטין. דושעק פישער, י. מאלטין, ח. פ. קאפּלאן, דר. ל?עווינסאן, מ5. רובינשטיין. טרס. סימכע. קלענערע סומען מרם. גינסבערג י. מארגאַלין, ג, ראכעלסאן. פ. פרידמאז. ס. היילינטאן, דויטאנעט שטיינבערג. ם. היילינמאן, י. רערליך, טש. טשאלע, ג. לאסלין, דר. באר. פ. מ. ראסקין, א. למּידום. דר, דעיטישעווער. בערנשטיין, פּיקוס, ה. רובינשטייז. וו. ליוויי, נייטען קאס דין, פֿאו?ל בערענשטיין, כ. גראבער, מרם. י. קאסאו. A 122 O‏ )1 פֿֿפֿֿ די קען מיט דעם %אֵ באַקװועמען רעחרל* י O‏ k 0‏ /4/י ף ף צו פֿואיען כאַקװועם, שגעל ײ יף שפּאַרעווריג געברויכט

װעססאָן אוי? יעדען מאָל וואָם איהר פראיט פיש, אייער, אָדער אירגענד וויעלכע געפֿראַיטע זאַכען פון וועלכע אייער פאַמיליע האָט אַזױי הנאה, פּרובירט ועסקאַן אויל. איהר וועט זיין ענטציקט פין דעם וואונדערכאַרען געשמאַק. איחר וועט אויך גלייכען די באַקייעמליכ קייט פון געברויכען אַן אוי? אַנשטאָט שמאַלין, אָדער פּוטער. מיט מעסיגע אױפפּאַסינג קענט איהר דער היצען ועססאַן אויל זעהר הייס אָחן עס זאָל פֿאַרי רויכערען אָדער צונרענען. דאָס מיינט געשטאַקע, געזינטע געפראַיטע שפּייז. װעססאָן אויל איז וואונדערבאַר פאַר באַקען. געז ברויכט עם אין האַניק-קעיק, עפּעל-קעיק, דושעלי בולקעלאַך. דיזער פיינער, ריינער. וועדזשעטייבעל אויל מאַכט אויך געשמאַקע סאַלאַד דרעסינג. קוקט זיך צו צו דער נייער קען מים'ן רעהרל װעל כער דערלאָזט ניט דאָס די איל זאָל אַראַפּרינען אויף די זייטען פון קען און געהן PR‏ ניוועץ. o\ Sie‏ א י פי רב ן וועססאן.. אויל איז כשר ol st bt און פֿאַרעוע בהכשר הרב א יצחק הלוי סנל. א. -י ONNE‏ 2 ע.

איצט האַבען 1'193 g‏ זַאַיגט קענס רעהר?אַך, ר WV VS NSRS, 880 NWA AAAAAAA AN TV AAAAAAAAND 835 YN YV ערי י עלר‎ AR AR S 5 5 088NN AR AAS S 8 S%SARARAAR AR S€s 1Y A AR, S,+ Y AR AA A AAR AR A s A A AA A A ר-ל יויט י‎ b ף\זֶשׁ י e‏ י ע ן -ךָךְךָיְיֶ:וֶ' ן ייק S TR‏ י י ע יע ייע עיע ע. עי פי ייע ע ע. י 2 נֵּיֶ\“בֿיֵךְ שַׁצֵ י; .-.-:A:-':i:f:i"‘??:’::?;i:ii’iéfisff-lii-'r15$5§5355553555'5":“*55""?-"-‏ 2 י ע יע דא ע י s R‏ י י י. o‏ 21%-‘s' י י י י פע SRR‏ יעי אמט עי עי. י י י R, e‏ י י י פי יעי יע יעי o A‏ א. ד אינ R ANt R S IR‏ א- י ט יעי יי4ייאיאאי e‏ יי י י י י אס י י; עי ן ייע טי י י י י י י י י י י י י י י e s‏ ע o %M&& ־זְאֲ ייייייייי:י ייי;צי עי י א e‏ י איק א ן אר אע י ן י י י י י י י י י י י י י י י י י י י י BN AR RN APt RIS‏ אי..ייi‏ -י י א יעי ייייייי ייי יעי עיע טי נ י ייע 2 ייע ע י י י י ל צ sy‏ דיע י י קעמ יעמ ייע L‏ ע ימע י ע י י ייע ע ן ןאלע צי R SRS,‏ צא Ig‏ייייייייייי יייייי =יי יי י י י פי ע ט י טל מי. עס א פ י י ן ט ר ד מיק ייע ייע ייע ע ע ל י י י י י י י ע י י י י ע ע י י י י י %":"f i‏ 2 פֶיָ'”יְ';” ")?'"1“-"\"51:.'-5.".:;35'5' :g G‏ ייע ןי יעי ע ייע יע; -ייאיאיא יעי י ,בֿ]],בֿ'-י,:.'יַ'יַ:,":בֿ־-'.ייַבֿיַ-:יּ'לָיַבֿיְ,.::יֵ:ךְ,זָ;: עאע- אי י ייע פי אעי יעי :יעא אע ייע אטי עיע -יes‏ייי ייי יי e R‏ אנ י אע ע. נֵּגֶ יע י פֿֿ?זְךְיְזְיבְּי-־ךְ'י ט 4 צא י ע י יער כי אנ יעי י טי י עמי י י נ י אפ טא י e‏ טי י ע TRN R Y‏ ךָיִיִיִזְזְיִ':יִ?יֹּ\'יָנָּבּ' R‏ זְקַפֿֿבֿבּבֿיֹּיֵצֶ :‘%e‏יי יי R‏ יעי טי יעי עיע מי י פימ אי יי י י B BB‏ אעי עט י. יעד ייע ין- יעי יאע י אעע -צי י יע. נ אינ א. -אי י ציע אי M W T‏ י אעי י יעי יאעיייייייעי ןאיאיי י,- ירעB‏ ט פַּ PRI‏ ןAR 'vifi?’if’lffi?‏ 2קייי י טע י יעי עי וְיֹּ מיע ע ימע ע יעי ייי ע ע צֶפֿֿבֿלָבֿיְ.בּזְלֵךְיְךְךְיִךְ*ךְבֿ טעט עי ייעא י ע יאנשׁאטיא. קי יRS L R‏ ע R e R eg‏אעייאיאיעי יע ייי י י ן- א. (:;-'é i i >¢l\sQ; o g ;:g;g;;g;,.;;;: e"\ iR 'jé:_.;;fi:\g"ffff{.:ifi.:‘gfl::ffif:‏ !יָ -י י ן שֵׁשׁשִׂ\\שׁמתּ\שׂ\מִּ פי י י גען eg‏א R T R‏ יעי י-יאעייע. עי יאי מ עי. י= י יעי א א יעי .יייעייעעייי ייין= ס-י י B‏ '?ךְבֿיֹּבֿךְבּיָּ:יֹּ’ניֹּפֿֿךְפֿֿבּפֿֿבֿפֿֿ־ךָבֿיָיֶ}־’נָּפֿֿבּפֿֿבּלְ:':\ איאי B B‏ יאאאאאיל -=י אי י ייע “וֶ““}ײיֹּ”רִ״יּיֹ#ש* YO‏ אע R‏ י OR S BTR g eRR RAR eß‏י S eSR Ay PN eSO e TR‏ =יע י י אי Bttt‏ 2עט ייע :אי רעי י עמי -י איל יל sy‏ אע עט טאייייי איא e SRS 55 S .'.”g,,‏ עט יים B ייע ייי.י יע ע ערי עיענ עינ עיעןי+- .1 ע מעל. אי אעי יעיס פעמ י יע‎ DRI RIR: OB AR e R R R יעי ייע א‎ R R R R SRR SRR NS i M GRS יע‎ R M R S R S S י‎ eA R e 3y עט ייע יי. י -ע‎ A R e QO T -ע בע‎ o R R ןאעאייייי אייי יי י י עי‎ e R SRRt e עי. =ייי יי‎ R e O SR e עעאיי יי י‎ B ע‎ e SRS BRSO י אי‎ S e e ןייי יי‎ 555'*5::-5?5151"‘2 LRN gm ייע י י יֹ’ךָ’יֹ‎ .-3:"‘:.15'{:3133."-‘3:-. R %W‘Mfl‘ ?בּבֿבֿ;בֿנָּקַתָּפֿֿבֿיְיִ?נֵ?בּזְיִיְיִ:ךְיִבֿ;בֿ:אִפֿֿ.יֹּ:יֹּשֶׂי”,יֹ‎ R SRR VO] 1 T‏ ייייייי יייי ין .-z:;;fi!ii"if.'"i',:'-’553:":-‘3‘ss»'2:s3;'l;:'i??-'iii-*ii."ii-‘ AR P A DR‏ {ייען יי י יע; 15 אמט ייְיֹ'יַךְבֿבֿ:':יַּ:יָּ:יָ.יְ:יָ:לָיִיַ:;;יָ:בֿכֶבֿגֶיְיֶנֶגָבֿוָ;';.יָ.ךְיָּייְל'יְ*:אֹלֶלְ:יֹּיֹּ'יּיִיּ'־''יִ:יְ יי e SR v 5137:='?“':-"'s-‘:-':- #1’5.‘1."-5.':".-f':"f_:ii'?’"ff:" o &’m‏ 3 עינ יייייייי יייg‏ יע יער o A‏ איאיB‏ :א ן קיי ט. עיע ע o S‏ ע-י י י ייע עט אי ייי י י ייע ייע ח4eA‏איעעי יע-. טעי יע. דעפ עאע ע עאע ע 5 יּגּו וָצֶיֶ 2 יִיֵזְ:יֵיּיָיָיָיַיָיָ'וֹ:תְּיֵ־זֶיְיָיָיֵיִיֵיֶיְיַיֵיַּיֵ:יֵייײגִיְיי b‏ %;{שֶׁשַׁ:’ יָ :':3’s2‘-335:5551:'1513'-:';5555:':‘»‘:5.:5. ןי יי3ייייא יייי יי י י יקי ייי 2 B S R‏ אעי ייי י י פאמ אי י י. 3 י א י י ק י ט A‏ י י יפטל י 2 3151.’:51.-’?\:3s2s2slsl:'s2ss33lssslsl:.,fiziiififfififi:@':if.‏ e e S it‏ .-י-. e‏ יי א '(‘7.'-?77"}" י. י א א י ן י י י י י ן 2 "יְבּוגֵ:;:,:;־ךָ.;יּ;,::י:::יּי“יֹּיִיָ־יִ?י:לָיִ::יָ.יְייְיָיְ.בּפֿֿ עי. אi‏ע י רי. מִנֹיכְּ R VORI, B‏ יע. י. N SR‏ עיע י י ע ק יֹ־יֹּ“י“יֹנֶיִּ, SRS‏ אי י י R R R‏ רֶ אי אי ייע י. D 1‏ 2 רי. (ייא. ”יֹּ יR‏יי אי י י St U WS אריייי -יי י‎ ol 3:יי 2י i s RO‏ יייי- יי י י נַּ R LR‏ ןי י י י י י י י י רק i G R‏ -י e‏ ..,יֶיָּ*)\יֹ)’דָּיּ י B אי יע ד יע אענ עי e OSSR‏ ע י י י י י י י י ייאיעיי:יעי ייע-יעי ע י דעט +l.l e SRR‏ יS‏ יעי י א e {l‏ י2 A RSt _’3iE'f:_.f:f:s:j:;:-':l:iil;IS:S:E:EE'&E:?:E:::,§$:E:,‘-‘S:=:5:iriii‘-.’i.:ii::’fftf-'f?:' '5:1:-.":T';i?-‘E:E*;‘.E:_".*"/fft.‘n'f{/x%‘é:&%:-‏ יֹ%שַׁ?“"יֵיִּ S‏ 'י)יִּ’יָ\דָ;י’& ייע R‏ י י י ע י ע ע י י יעי א שִׂיי%?{י’ .s'.בֿיְיְיִיַבֿבֿ.:יַ:כֵבֿ?יּ':בֿזְךְ*\י\\צֶיְיֹּ־\':'\.יִיְ:וֶיָּ'יךְבֿיֹּיֹּבֿזְ־-'יבּיֹּ.בֿ”:’-:בּפֿֿיֹּ.בּיְבּזְבּ:בּ:בּ:בּ:בֿ:ךְ־-נֹיֹּבּ::ךְבּיֶ,' ךְ.בּיְבּיבֿ”:בּיִיֹּ:יֹּ:זְבּפֿֿבֿלָיִזְבֿבֿיִלָיִזְבּ:בּ:';יְקַיִיֵנֹקַבפֶיָּבֶּפָּגָיָכֶיָגֶ::'צֶנֵתֶּיֶיְ:;;יְ;;;יֶיֶיֹ־' 2 /%שָיֹיֵשׂיּ’בּ”יִייּיּיְ:יֹּוֶיבֿיְבֿבּבֿ:בֿיְ:י;יֹּיֶיֹּ:יֹּ:יֹּ?יֹּבֿבֿ B‏ י י י י י ע ע י י י י י י י י ע א י יעי י י אע עי אי י N‏ ע י י י י י י ע י ע י י י י י ןי י י R‏ י י ע י י י י י י %za’ei")’"’%‏ אי אי י י י י י י י י י א א לְ־’”יֹיֹּ.\.ג\\וֶייֵ'יֹ-בּ;יִּנבֿגֶפֿ;פֿֿנַּפַּיָ”גִיִ:פֿֿ:בּ::'.בֹיֵ:יֶוְ DR‏ 55.;1;1.;..-s?ss.l.;בֿיַּ:יֹּ,:יַּ:'.:יְ:-יַיִיֵיַּבּ.:ךְ.וֶפֿֿ:יי 113 י י י י י י י י י י י י י י i‏ א יע א א אי י י י י י י י י י ע אי אי ע י ן י י י י י י י י י י י י י י י י אי ע א ג״יֹבּךְיעֶגְגְ\\נָּ*”אֶ\ךְיֹיכֵ’ -'־*י,בֿביַּךָיַּ:זֶ:;־-:::יֵ:יֵ;בּ:צַיָּנָּ:וֶיֶ?יִ?-:בּ:נֶ.,:יַּ.:-.וֶיִפֿֿיְז־ילָיֹּ.יִבבּבֿיִיַבֿבבֿבךְ:יַּ:'::יַּ:יּ־יְיִזְךְיָבּוְ:פֿֿ־ךָ:::זֶ:!:נֶיִבּבךְ:בּ:יַּ:יָּ:יַ:־;:יָ:' נָּs*יַ־זְ־-זְ-'יַיֹּ־יִיִ־־יִ־לָּ:*:־יַיֹּ:יְ-:יַ-::::'::5־-315: צי י י י י ע י י י י ע י ע ע עי א י י י י י י ע ע עט ע י ט י עט ע ע י יעי קיל יע טא י א ע ע ע י י י י י ־”פֿֿיֹּ:ךָיַּ:נֶ(יֹּ־!כֹּ'יֹּ:בּ. יעי י י י }יִיִיְפָּיִצֶגִ?בֿ אי R‏ אי י י :3 3§יןיע ןao IR B s R SRt S‏ יייי.א אאע טי יֹּיְ;י:יֹּבֶּ:.:..יּיּ:י:-יַ>יִ-:-:-י־ אי B‏ eS‏ייעe T‏ יי R RS A Y N‏ ייע RSO‏י עעא ע יי טי -:-:-;‘l.-:-is:t:fii:ffi"\s'ri»'c?v‘as-:‘-‘ B R R o AR 73 R O Y g A‏ R 1‏ י י יֹּבּיִכֵ:יַּיצי.:-.\.::.\’וֶ\יִ;יֹּיֹ BR‏ R SRR SRS (18‏ ייייעעעיייי ייייא ייי י י 5'=»:3=:‘4:&:3?:5-‘-"s‘3s‘:?:if.':IE?:?fi-*:" אי יא י e e e‏ ייעי {י e e e e‏ י י י י י י י י י ע ֵא דער אידקאל פין פראכט, באקוועמליכקייט 2 י S N RRt ¢33‏ .ע.-ט-אייע ייאי ע ':יֹיַיֹּיַּיֹּבֿיּ'.י:יִ־.:בֿ:בּיִבֿיִ”-:יִ:'יָ:יפֿֿאִ:בּיֵצָשַׁיצָגֶאֱ־בּ \\יָּפָּצַיֶ*ייָּיייְ. \יֹלֶ’־';-'יבּי-'י־?יֹנ'יֹיֹּבֿבּיֶיְתָּגּךְ:בֿגּפָּיָ\'יָבּ:בֿבּבָּ\::'בּנַּבּיָיַּבּיְי:בּ:בּ:'-:’יּ:בּ:יּ .ךָ־\*יְוֶיֶיּ\; און יאָהרענלאנגע ניצלֹיכקײט איז דירך עקספערטען b i‘fl(g:’iffg:gf'‏ ןי e A e R R‏ עינ יעאעא מקא יעי י-.-י א ע יעי יעי יעי אע על איל ע יֹ\א\יּ’יֹּ ?נ'::יּיּ;צָ\.־ײַיִ-:גֶבּ.: און קינסטלער אריינגעבויט, אויסוועניג און איגייע- g ’&u SR‏ 1 יעי י יארנ טי אמ טיכט טינ יעי טי י עאע עאטלליע --י ף’ e R‏ יא ן יֹפַּ”ךָ\יֹייֹּבֿ#פֿֿיֹּיֹגִפַּבֿיּשַׁפַּ י א י י א ניג, אין די בעסטע סאניטארישע מאטעריאלען פון “#וּפֿ י קיי י ע א א ע א טל טא ע י י י ינ י טי ט טי ט טא צ יעי "ייֹ’”יּ'בּיֹּיֹּ”-יְיֹּ'יְבֿ:ךְיבּייִּיִבּיִיֹּיבּי'-־’-־בּיֹּ:בּיִבּיֹּ;בּיִ'יּ'יֹּ“יֹּ*יבֿ:נֶיֶ:יְ אי עי י י י י י נֵּ i A 1 דיוער i 22 DR ODWDTYW‏ o י s‏ i‏ יײבאָל פון פייפטערהאפטע א א NC’W' s‏ סיטבאָל? פון מייסטערהאפטע .וְבְוְ(יָ. M. Singer Sons i‏ Y 3%‏ 0. י 353 אפּהאַלסטאילר שׂ ח- R‏ א 200 קוואליטעט. פאַדערט עס אין יּלָּװיְיּפֿֿיְבֿ 'צי NEW YORK‏ יַּזֶ ט- 9 5404 דע PIAN A BLMIA I‏ י. 33 איי !פא- י R‏ 38 און דעפּאיטמענט סטאָרס. N B‏ וֶנָּצֶ 3338 יֶךְ\,,l י/\ךְיְךְ.יִ,ץ\בּ' OO AN 000 AOSO 000 SO ALY e S‏ י. .י N e‏ אי אאע ייע 7 דער מאַרגען זשורגאל? מואָקסען. ציוןזויסעריקט 13, שיקט $748 בּאיִעיְ\ט“.' עמֹךְ“.־חֹשַׁ'עֹבםיֹי פאָנר אֶהז אירגענר ווערבען אפּיעל נאר מיט א בויעף וואס איז צוגעשיקט געווארען. צו די מיטגלידער פון דיסטירקט איז מיט דער ערשטער פּאַסט גלייך אריינגעז קומען 749 דאַלער. וועלכעס איז איז בערנעגעבען געווארען דער בראַנקסער קאמיטע. חבר בערקאל האט אריינגעך שיקט 100 דאלער פאר דער יוניווערסאל פּראגרעסיוו סאַסײעטי, פוז וועלכער דושאזעף י. קאַהען איז פּרעזידענט און 2 געזאמעלט פון פריינד. דר. פּראַז זשעקטאָר האָט צוגעשיקט TRWI 370‏ מעלט פון זיינע פֿריינר. רי. אראן דזשייקאב. מיליפּ און זינא. 348. מר. 5 קחלות אַרגאניזירט פאר פארגרע. סערטער אי אקניע דיזע ימים נורואים דו אויםלייזינג פון נייע גרויסע שטרעלעס לאנד אין ארין ישראל, בעס טער ענטפער אונזערע שונאיס, זאָגט עמנואל ניומאן, אין אייפרוף פארין אידישען נאציאָנאל-פֿאַנד. קרן קימת לישראל הויכט אַן כפּעצועלע טהעטיגקייט אין אלע קהלית פון לאנד, יווערען אייפגעפאדערט צו בענוצען בטעמפּס פָּאר יעדען טיקעט פאר די קי מענדע ימים נוראים. ע. א ספּעציעלע קאמיטע זאל געז גרינרעט ווערען איז יעדען ברענטש פון יאנג איזראעל, וועלֿכע זא? נעהמעז אויף זיךר צו באזוכען אלע שולען אין זייער געגענד. אוז בעאיינפלוסען זיי, זיי זאַלען געברויכען די נאציאנאל פאנד סטעמפּס אוז אויך בעזאַרגען קערות. פאר ערב יום בפּור, פאָרנערייטונגען פאך ימים נויאים אין אלע געגענרען פון גרייטער ביו־בֶ |יאָרק קומט פאר אינטענסיווע ארבייט. /פון פערשיערענע קאמיטעס. וועלכע בע-, זוכען די שולען, און גיבען איבער צו די, בעאמטע נאציאנא? פאַנד סטעמפּס. ווי יעס ווערט בעריכטעט רופען זיר אב דיא וֹשויֹ.עזִ זעהר הארציג צו די אויפפאדע" ורונג פוז קױן קימת. דער כחןז פו; 37 !קוק LR‏ געמאכט א טיעפען אײבררוס\ אויף אלע ארטאהאקסישע עלעמענטע!. /וועלכע. פיהלען ווי וויכטיג עס איז די וֹהי.ייֹ,יגע ארבייט פון נאולת האר?. צוואות און ירושות ירושות פֿאר'ן נאציאנאל פאַנד ווערעז, וואָס ווייטער אליץ מעהר פּאפּולער. עס’ איז אן אל?געמיינע שטרעבונג ציוישע!, אירען פוז פערשיערענע שיכטען איבער צולאזען אן אייביגע ירושה צו זייערן פאלק דורר דעם קרן קימת. אזוֹי ווערט דאס א וויכטיגער קוואי פון הכנסה פאר גאולת הארין. די טעג האָט די נאציאַנאל פאנד ביורא ערהאלטען א מעלדונג. IR‏ אDR TR‏ דער ווייטע-ר וועסט האט יּאוים;עפיי“.ט א צוואה פאר הונדערט פינף און צוואנציג דאָלאר אוס צו עראָ- 'בערן בארען פאר א קאלאניע אין זיין נאמעו. ס'איז יעצט ארויסגעשיקט געווארען א ספּעציעלער בריעף צו א גרויסער צאָל לאַיערס איבערן לאנד כיט א פּאמפל?עט, איז וועלכען ס'ווערט אנגעיויזען ווי IR‏ צוואות זאַלען אויסנעפילט ווערען פאר"ז קרן קימת. די ארבייט איז זעהר א וויכ טיגע. נאציאנאל פאנד עסקנים ווערען געבעטעז צו פּראפּאגאנרירען רי אידעע צווישען זייערע פריינר. נחלת טעקסעס אויף דער לֿעצטער ציוניסטישער קאנ וענשאַן איז טעקסעס איז באשלאסעןז געוואָרען אין די נעקסטע יאָהיען צו שאפעז די סומע פון 100.000 דאלאר פאר'ן קרן קיכת. און עס זאָל געגרינדעט ווערען א ספּעציעלע קאַלאַניע אין ארין ישראל? אויף'; נאמעז פון טעקסעס. װועל בע וועט פאראייבינען רי איִדישע בע פעלקערונג פון טעקסעם אין אר ישראל. די ארבייט האָט זיך שוי) אנגעז פאנגען. מר. מ. רודינסקי פון נאציאנאל? פּאנד איז איינגעלארען געווארען צו בע זוכען ווירער אמא? טעקסעם. אום צו העלפען שאפען די נויטינע סומען אויף \רעם צוועק. פליינפיעלר פאר'ן נאציאָנא?-פאָנר מר. לואיס שיף, טשערמאן פון אידיז שען נאציאנאל פאנד אין פּליינפיעלר, האַט לעצטענס איבערגעגעבען א סומע פון 8144 וועלכע זיינען געזאמעלט גע װאַרען ביי א לויה אוןז א ברית. די נאז ציאנא? פאנד קאַמיטע אין פּייינפיעלר אונטער דער אנפיהרערשאפט פוז מר. לואיס שיף. לאוען ניט איכער קיין פאר'ן נאציאנא? פאנר. זיי קענען דינען אלס ביישפּיע? פאר אנרערע, 2 מד. עטנואל ניומאן. פּרעזידענט פון אידישען נאציאַנאליפאָנד, האָט ארוים געשיקט א כפּעציעלען אויפרוף, און וועלכען עד פאבערט אויף אלע פַריינר פון נאציאַנאייפאָנד פֿארטצוזעצען -י יארֹ:ייט פאר גאולַת חאר YD VMW‏ וֹע:עיניע און איבערגעבענהייט י ביז יעצט. PN‏ דעם אויפרוף ווערט גענעז בען אז אבשאצונג פון די קעצטע טראז נישע געשעהענישען אין ארין SN‏ "רי אידישע בעפעלקעחונג אי אונזער BRI‏ האָט ארויסגעוויזען אינגעז הוער העקדענמוט אין באשיצונג פון די קעבעגם און האָביאוװינוטס געגען די בארבארישע. אויפגעהעצטע וואנראלען. בלויז אין חכרון און אין צפת האָבען רי שונאים אונז געטראָפען ניט פאָרבעז רייטעט, און זיי האָבען דארט דורבגעז פיהרט די בלוטיגע שהיטות. וועלכע האָז בען אויפגעציטערט די גאנצע ציווילי זירטע וועיט. די מעהרסטע קאָלאָניעם אין יהורה און אין גליק, האָבען אָבגעז שטויסען מיט גרויסע פארלוסטען פאר'ן פיינר אלע אנפאלען. די קבוצות און מושבים אין עמק יזרעאל. אויפ'; באָרען פון אידישען נאציאַנאליפאַנה זיינען אויסגעשטאנען אונצעהייגע אטאקעס, און קיין אייז אידישער קרבן איז דאָרט נישט געפאלען,. און אייך זייער טאטעד ריעלער פארלוסט איז געווען ניט בעז דייטענד. דאָס בעווייזט י וויכטיג עס איז מיר זאָלען האָבען אין ארין ייטראל א קאנצענטרירטען ישוב. און א נאציאָז נאלען באָרען בעזעצט פון אונוערע בראווע חלוצים. רי אידישע בעפעקקערונג אין ארץ ישרא? איז פעסט. בעשיאָסען צו בליי בען אויף איהרע פּאָזיציעס אוז פאַרטזעז צען מיט דערזעלבער מסירות נפיש רי קאַנסטרוקטיווע ארבייט:; אייפצובויען אונזער פארוויסטע חהיסטאַרישע לאנר, דורך פריעדליכע שאפענדע ארבייט. ס'ווערט איצט. געפּיאנט אריינצו" ברענגען חונרערטער חלוצים. און עס וואָלט געוועזען פון דער גרעסטער וויפ" טיגקייט, מיר זאלען אָנגרייטען פאר זיי לאנר און קאַלאַניזירען זי' אין דער נאָז הענטער צוקונפט. עם זיינען דא איצט מעגליכקייטען אין ארין NP W ORI‏ פען לאנד, און ס'איז דעריבער א היילֿי געך חוב אויף די אידען אין די גלות לענדער צו פארגרעסערען רי הכנסה פון קרן קימת, אוז געבען די מעגליכקייט אונוער פאָלקסיפאַָנה. פֿאַרטצוזעצען די וויכטיגע ארבייט פון גאולת הארין". דער אויפרוף פון מר. עמנואל ניומאן וועט זיכער געפינען אן אָבקלאנג אין אלע ציוניסטישע קרייזען, און ס'איז צו ער ווארטען א גרויסע אויפיעבונג אין איַע ציוייגען פון קרז-קימת טהעטיגקייטעז. יאָנג איזרואץל פאר'ן נאציאָנאל -פאָנר ביי דעם ל?לעצעטען מיטינג פון ארץ ישראל קאָטיטע פון יאָנג איזראעל זיי נען אַנגענוטען געוװואָרען פאָלגענדע בע שלוסען PSR .1 יאנג איזראעל ברענטשעס NG TR 13 "טחוט פעסט די ארבייט". צו ריפּעירע; טשיינא, גלאַזווארג. פויר ניטשור, מיריטאום. וואזען. ביכער. די שפּיצען פון ביליארד שטעקענס. א.ז.וו.| ביי אלע דראַגיסטען, הארריועיר און רושענעראה סטאָרס ארער N3‏ מעיל) 5 סענט אונזער פּערפעקט ראָבער סעמענט 20ם. דייער שיקט פאר אונזער דיספּיעי קארר MAJOR MFG. CO. 461 PEARL ST. N. Y. C. SEPTEMBER 20, 1929. יכֹּךְ"’פִּ ‘l‏ נ יֹ B‏ g !J{'‏ יע. וו =y e‏ וּעִ IR‏ האלט אייער בייבע פיין, ריין און באקוועם מיט YY) באבעט דיעזע דיקע. יִוייבע. העככט איינזאפּענרע פעדס דארפען אריינגעלעגט ווערען אין דעם דויפּער, באבעט רערלאָזט גיט צי הייט אויפרייצונג, װואָס קומט. פון דױיפּערס און פֿארתלענערט אונז אנגענעהמען WD VRN @YY‏ קען עס אוועקויארפעג איזגענר וואו, אזוה קייכט פי טאיקעט פֿאפּיער. 0. א באקס. 8 באתכעס פאר 500 אין דראג כטאַיס אַדעז דורך פּאַכט INFANT SUPPLY COMPANY‏ LYNN, MASS,‏ גרויסער

י פפרים סטאַר י; i‏ מפי תווה ותפ ל ‘a‏ טליחים סילק און װאָל אלטרליי סייועט וֶ מענטעלאך און פּרוכה'ן, מחזורים ןיְ מיט ענגליש אוז עברי טייטש, ש"ס בכיי. טשניות און ספרי ו דרוש יקרי המציאות צו די ביליגסטע פחייזען אַרדערס פּינקטליך אטענדעט 'J. ROSENTHAL PIKE STREET 2 New York City מורעה רדבא בע"ה הוצאתי ?אור IRO‏ דחר'ט ב'שם

שושגה יעקב יכככל דרושים נפלאים MY‏ הומן; והמקום על כל סדרה וסררה מחמטה חומשי תורה ונכי? בהם דרועים לימים :וראים ועור. So4‏ עמורדים כפולים בכריכה וםה מחירו 9200 כן נמצא אנֶ' עור יַמכירה ספרי גחלת יעקב דרושים יקרים לימים נוראים, לכ? מועדי השנה. ק(מוסדות צרהה. הספדים. וער. DYDY 200‏ כפויים וככור- יפה מהירי 41.50 עוד נמצא אציי לפכירה נם כן ספרי מנחת יעקב דרושים :עיְיִם גיִמִים גוראים ולחנים ועודה 2 עמודים ומכורךן. מחירו 51.00 הקונה שְלַשַׁתם יחד המחיר 43.50 כל המקחים הם עם פֿאַיטאַ התשלומים במוקרם. המהבר RABBI 8. J. FRIEDERMAN‏ Grawford Street Boston, Mass.‏ 124 זייט 1881 קער ה. הניכער' עק איז באוואוסט WY OPN‏ וֹשָׂיֹ\ זיכערסטער אין ריינס- טער מיטעל פאר בייטען י גרויע האַר צו א נאטיר- ע ליכער קאליר. ד צו באקוכען אין אלע דראָג סטאַרס, HABER MFG. CO.‏ East Broadway New York City‏ 211 שיהס 28 סענט איז XD DBRIBD‏ סעפפעיס

Page 8

FRIDAY, באלטימאָר אַפּיס פ "מאַרגען זשורנאליי און "יירישעס טאגעבלאט" dewish Daily News‏ איז אין עסקווים סטריט טעלעפאַז וואולף 5039 AISQUIT ST.‏ 140 TEL. WOLYE 5038.‏ SN‏ כאַרמען ארווערטייומענסס און מובי טקריפ':צַנם ווערען דא אַנניזנומען. שאיר ליוואי, מענערוטער 4 NWA B G 0 באלטיט אר‎ ™3 נעלד צו‎ גּיּ‎ 6 זעהר פוער מענשען רוטען צו אונז רעז‎ גוער פאר געלר ניט וועלענדיג אגקומען‎ צו פחיינר אַדעז בעדואנטע פאר פונאנה‎ חיױפע‎ oly ן‎ “w WAt h AR RANY AW וי קאָסטען זיינען ועהר קליין‎ DD קומט אריין צו אונה איך איינע.‎ אונזערע אַפיסעס אַדעז אוים פע-לאגגט‎ וועלען מיר צויטיקען אונדער פֿארטדעטער‎ דירעקט פון אַפים. מר. מאָרגען‎ וועט מיט פערגענינען אויד אלעס עקס‎ װייט וויסען.‎ YR פּייינען װאַם‎ Write, Phone or Call Either of Our THREE CONVENIENT LOCATIONS I'HE MASTER LOAN SERVICE 855 Calvert Bldg., Phone Cal. 3252. (Mr. Humphrey in charge) 12 E. Lexington St. Phone Pl. 7819. (Mr. Pumphrey in chage.) 812 Equitoble Bldg., Phone Pl. 4124. (Mr. Long in charge.) נאקטימאר נאלטימאָר “ALWAYS ON TOP”‏ ORI‏ A L‏ ‘SJ.V},\_N,HL:L:CO;’‏ 3324( ־־־־־־־יֵבּ“\ פריעגט LN‏ אייער גראָלעוי כסאַר פאר די בערייומטע וואןרלילל פּרעזערווס West Prati S..‏ 749-51-533-55 ף 960 טא 6 ס פ ע ש על סייל! י באלטימאַר און אומגעגענר עהרליך'ס מַפּרים סטאָר o עהרליך'ס אָן איע סאַרטען וואַלענע און סויקענע טליתים, תפודין, מזוזות. פספדו תוזית, פּרוכת'ן. אלע כאִגּ־טעלָייְהיְ\'\־'ם, טי אויך אקע בײי קודיט צו ביקינסטע פּרייזען ארין ישראל אתרוגים מיט לולבים וחרסים. אלעסם קרינם אוה- דאָ. קאַגטרי אַרדערם ועלען סיד גקייך ארויס" שוקען און איעם פּינקטליך בעזאַרגען. A. EHRLICH‏ N. Exeter St., Baltimore, Md.‏ 15 Tel. Broadway 1884‏ באלטיטאָר און אומגעגענר ספעשעל סייל אס אביהם עהרלין RN‏ ומוכר פפּרי ומוט 0 איע פארטען וואדענע און סילהענע טליתים, הפויין, מזיוות, כפדי תוחות, Bרוכת'ן. אלע כאַזטען סחוירדים, TUIR M‏ אלע כזיי קורש צו רי בילינסטע פּרײיוען PR‏ 280 א ה ריגי ס מיט יולבים וחרסים. אלץ קריגט איהר דא, קאַנטרי אַררערס ווערען פֿינקטליך באזאָרגט, A. EHRLICH‏ N. EXETER ST., BALTIMORE, MD.‏ 15 Telephone, Broadway 1884‏ 4 באלטימאַר 92.50 Ocean City and Return‏ מערייאנד בּאַפּו?ערסטע- יםירעזאַרט 20 יעדען זונטאַנ--בקוין פאר איין טאַג $4.00 פרייטאָג, OB LSBN SN2‏ צנריקקעהרען. מא:טאָג לינדער, 0 ביז 11, פאר האלב פריין יערען טאג פון פיער 8 לאיהט סטריט, 6:35 פריה אוז 2:88 נאָכמיטאַגן יעדען זינטאָג 7:0 אין דער פריה קאַגעקשאַנם מיט טריין פון לאַוופֿאֵינט LOVE POINT‏ געהט אַםּ פון פיער 8 BA'R?‏ סט. טעגליף 8 פריה און 268 נאַכמִיטאַ;. זונטאג, 0 מאָרגענס lIN‏ 3:00 גאַכסמיטאָג בלוין 51 הין אוז צו-יק--קינרער פון 5 בין 1 יאַהר האלב פעיר, 80 סענט האָטעל אַפען מיעלם אויף רֶעם סטיסער Pass. Dept. B. E. R. R. Co.‏ באוטיט אר קאָנגוענײשאַן שומר חדת כיסח שפרך 1 איסט באלטימאַר סט. ראש השנה ייום כפּיר וועט דאוונען דער בעקאנטער חזן משה אלימלך קדאנגארד די קאַמיטע 'R‏ איז שוחל אלע אבענר צי פַאזקייפען סיטס. באלטימאָר א אנוטע ראיה בֶן fi’“’%‏ איז בעסער וי עשירות י. ייָּיִ: זיך ו'ו!קװפּפינירעו Rgpied s און מיר ועלען איי געבען רי ריכטינער אךְי\יְעךְ־\:יִעזְעך ו צופדידענהייט גאראגטירט ס. טייסלעס, אָפּטאָטעט-יסט 1101 איפט כאלטימאָר סטריט אַפען טענלוך ביז 8 אַווענט זונטאג פון 0 ביז 2 גאַכטיטאַג T‏ נאלטימאָך איק 6 אויב איהר װילט %&g)fi‏ 15242 אמת'ע וכ ט פאר אייי /יּיייֹי ערע אוינעז.. עקואז מיגירט זיך נלייך B‏ ריבטיגען כפעציאליסט, גַא:טיַּר רזשאַזעף ס.סענרלער אָפּטאַסעטריסט און אָפּטישען 9 נאָרטה יוטאה סטריט טעלעפאַז קאלווערט 2947 באלטיטאַר ט מצבות שעהגע. ארטיסטישע ארי בייט. צופרירעגחייסט גאך. ראנטירס. סיר 280 K‏ סטאט פון רי בעססע און שעהנסטע מארבע? אין גראניט שטיינער, אויך איימפּאַרטירטע שטיינער, ביי דעם נוט בעקאגטען

ב. יודעל 5 עקקוויט סט.. נאלטימאָר, מר. Telephone, Wolfe 710‏ e NN‏ באלטימאַ- אייגענטימער מוז פארקויפען א שעהנע (b‏ ק f‏ 9 לאַיאַלע נאַרטויי אייגענטימער מיז עס פארקייפען 1 יייבטיגע אירזאכע. סוומס פּענטרי, טאילד כאטח, חארדוואוד פּלאָרס, חאט וואָטער חיט, און שאוער, שטיינערנע פֿאַרטש פראַנט מיט איינעם וװויאָרט ויאָס א מאַָדערנע חייז דאר? האַבען. מען דארף זעהן די הויז כדי אָפּצושאצען די ווערדע דערפון, אייגענטימער האָט כאצאָחלט 96000 פאר די חויז איך וועל די חויז יעצט פארקויפען פאר בלוין צי פרעגען ביי DAVID KLEIMAN,‏ N. Calvert Street‏ 215 Phone Calvert 3533‏ באלטימאָר באלטימאָר אַננרעג. אגודת אחים אנשי ק אגודת אחים אנשי פפר 0 בלאק פּארק הייטס עווענין יארען אייןז אלע אידען פֿו; באלטימאָר צום 8 הנוכת הבית אַ פון דער נייער שוחל דיזען זונטאג, י"יז אלול, 22טען סעפּטעמכער אום 3 אוהר שארפּ. עס וועט זיין א פּאראר מיט מוזיק פון רער אלַטער שׁוהל דודר רייסטערסטאון ראוד און פּארק הייטס עווענין חרב חגאון ר' אליעזר פרידלענדע חרכ ה פרידלענדער רב פון שוה?, אויך די רבנים פון שטאָדט און שטאַרט בעאמטע וועלען אדרעסירען דעם עולם. ראש השנה ויום בפּור וועט אין דער נייער שוהל דאוונען דער באריהסמטער מוזיקאלישער חון וברר. @iy‏ רעוו. יוסף פעלדטאן פון ניו יאָרק. דער חזן מיט'ן כאָהר וִ.־י,ילֹען אויך זאָגען סליחית די קאמיטע איז איז שוה? אלע אַוועכט צו פֿארקויפען טיקעטס. ןנֵּווװװװװוװווווווווװװוװװוװװוװװווװוװװוװװװװוװװװוווװװוװװוװווװוװוווווװוװיָ.יָּ באלשומאַר באלטימאָר 4 E 2‏ z 3‏ עץ חיים אידען סט. שוחל} E.’‏ 9 ק. אידען סטריט E‏ האָט אָנגענומען אלס יעהרליכען חזן ט כ דעם בעריהמטען מוזיקאלישען E‏ UL Nl‏ פטעקלער. Vo mw El‏ פון ברוקלין, ניו יאַרק י _§__; s‏ וועלכער וועט פאָרבעטען סליחות שבת נאכט נֵּ! וֹנַּ דעם 28טען סעפּטעמכער, 12 אוחר נַּיֹ’ פ H‏ אויך ראש השנה, יום נפור און סוכות 2 g‏ מיט א ריזיגען כאָהר. 2 3 אונזער שוהל PR‏ גרוים, לופטיג און שעקן. 3 5 די שול איז אָפען יערען אבענר נאָך 6 אוהר צו פאררענטען פיטט. א. ןקַוװװװוװווווװווװװווןװווווװװװװװװװיּװוװוווִװוװוִװווִװװוװוװוווווִװוװווװוווװוווןכָּיּ |באלטימאַר באלטימאַר משח משור, קלארא און כעראנרד יאַנג'ס אידישער ועמבאסי טעאטער באלטימאָר סטריט, נעבען געי סטריט פרייטאג אַווענט, שכת מאטינע און אַווענט דעם 20טען און 21טען סעפּטעמכעו" צום ערשטען מאָל אין באלטימאָר די גרויסע מוזיקאלישע קאָמעריע זין אידיש טיירעל ךְ פון איזידאָר לעש, מוזיק פון גרושקאָיו 5831 כעזאָר;ט זיך מיט טיקעטס װאָס פריהער---טעלעפאָן קאלווערט‎ i‘ JEWISH MORQNING JOURNAL דר. קאָפּעלמאןז, וועלבער האָט איחם בעהאנדעלקט מריי דו נאנצע דרי! חדשים וואס ער איז געווען ניט געזונד. דער; רב האָט אויך אַפּגעגעבען א יישֶׁר כח, דער שוטרי משמרת שוחי, וואס דין אַפיסערס און מעמבערס האבען אזוין פיע? געטהאָן פוז זיינטווענען. אין נאז! מען פון שגל האָט פּרעזידענט. טוביה! מילער פּרעזענטערט דר. קאָפּעלמאן ix‏ סעט רעזאַלושאַנם. חון דיד פארקאס,! ךְפח קישינעון, האָט געזונגען "מה. טובו" דער חון וועט דאוונען אין A S‏ נוראים. אין פֿאראקיעי סקו? וועט װכטאגוֹ בױיטאָג זיין א סיום חתורח. דעם (98D‏ גיבען אריין די קינדרער פון אפרים! ענטין. צום אנרענקען פון זייער מיטער, ומרם. פּעריל ענטין ע"ח. ן הרב מיכ? שִׁמשן איסקאלסקי! איז זונטאג אָנגעקומען אהער צו פאר-| נעהמען זיין שטעל אלם רב פוז שערי| ציון שול. ביים סטיישאָן האָבען איחם; באגענענט א נרויסע צאָה? שו? מעמ-| בערס. דעם שבה װעט דער יונגער רב| זאַגען זיין ערשטע דרשח אלם W3‏ רב| פון -שערי ציון. זונטאג איז אין טשערניגא:וער|! שו? געווען א מוטינג פון די וֹיךבאווי־\ טשער חסידים, VT DN‏ חאַבען עריועהלֿט הרב ר' אלי' אקסעלראה, שיום אשטאן DN‏ חיים זאב פֿאטטינא אײַס קאִ:ײטען צו פאָהרען אין ניו יארק מקבל פּנים זיין דעם לובאיויטשער רבי'ן. שבת איז אין װישייער שול 33 ווען די בר מצוה. פון ראובן קאלילן,| דער זוהן. פון בן ציין קאלין, גבאי פוו| חברה תהלים. דער רב פון שול, ר' מנחם|| מענדעל טאראגין, האָט דערביי געזאָגט|| א שעהנעם דרוט. נאָך'ן דאוונען האט| דער גאנצער עולם פיין פערבראכט ביים| קידוש. וווליאם ראזענשטיין ע"ה האט| איבערגעלאָזען 280 דאלאר פאר'ן מושב זקנים, און צו 200 דאָלאר פאר סיני האספּיטא? און פאר די אינקיורייםל האום. ר-- ווטאח פּליים טעמפּעל וועט אין נאַװועמבער פייערען דעם קונדערט \יעהריבעזַ געבורטסטאָג פון איהר געיועז זענעם ראביי, דר. בניופון סואָלד ע"ח. T בענעפיט פארשטעלונג איז סטענלי טעאטער האָט אריינגעבראכט 0 דאָלאר פאר דעם עמוירהזשענסי פאַָנד. אויף'ן אפיעל פון הערו T3N3‏ שטיין. די אנוחת המורים האָט געעפענט אן אינפארטיישאָן ביורא. (עהרער DRI‏ זוכען שטעלעם דארפען זיך ווענרען צו 2 סיפערשטיין, 921 ווחייטלאק סטריט. צו אונזערע סובסקרייבערס איז נאלטימאר אונזער באלטימאַר פארטרעטער מר. מאיר ליוואי יוועט פון יעצט און ווייטער קאַלעק- טען פון אלע אונוערע, סיבסקרייבער פון "מאָרגע: זשורנאל" און "אסע-{! ריקאנער". פון וועלכע מַר. א. ש. שאַחעט ע"ה פלענט i .wngn&xp‏ מיר בעטען יעדען פריונדליך איחם צ&יs געצאַהלען אייער סיבסקריפּשאו

אלע ביינעס אנגעלעגענהייטען זא M‏ נייע סובסקרייבער--אזוופרטיין- טענט און ז. וו. זיִד ווענדע! צו איהם אין אונזער באלמימאר אסיס פון חמארנען זשורנאל". 0 עסקוויט סטריט טטלעפאָן וואולף 5039 Aisquith Street. Tel. Wolfe 5009‏ 140 באלטימאַר! באלטימאַר! -ף 59 ף ף DR TN‏ די הייזער פערקויפען ר י= א מציאה ווארט פאר איין סויפט יעצט איידער עס ווערט צו שפּעט איך פערקויף די הייזער פאר א מאַרטגיידזש קאַמפּאני און בון דערפאר אימשטאנדע צו פיגאנסירען אַהנץ אירגענד עקסטרא קאַסטען מיר נעמען NN‏ אַן אייער אלטע חויז אין טרייר דיעזע. חיער יל R SRR‏ 5 י איך פארקויף יעצט געבויט צו און פער- יק טי י י "i'i'i'ifi'i"'-‘?!fifli!ilm:iliiiiiiiiiiiii%flfliliii:N::?/‘lm 2‏ די הװיֶער NS‏ קייפט געוואָרען פאר יֵיִיײַיֶגַּוִ,ו!יֵיִוֶיּיֶוןוווווווויןיויויויּווויּויויויגּ/בֵּגַּוכווי!י!י!יּ S6OOO ןי b= e‏ איהר קויפט זיי נַּנָּנֶנַּןגֶיֵ-נָּ%\שֵׁחֹפָּיקַ יעצט פאו עט ןד ST‏ טי יח גֵיּ־-נֵּ“תּטְךָ NWe BT s 0‏

בלויז א קליינער קעש איינצאַהלען און דעס באלאנס ן מן 5 נָּ\װבֿ' ו אין בילדינג /אסאָסיאיישאָן, לייט. אייער. פערלאנג, i E;:_‘_‘L_'_'_‘_““‘_:‘_‘i“‘j‏ יָּיָיּךְיּנֶ;לָּיִיֵװװ S S N טעטע-יעs ןי= ;אי קומט און זעהט דו חייזער, וועט איהר זין י ר י נַּיִבּ;נַּ;״;נָּ יע יואר פאר א רארי איה אי "יַּשׁװװװװײײשֵׁשןבַּיֵטֶ-״־יֶ-יֶבֿלְ\וװװװווװ i‏ איבערצייגען װואָס פאר א בארגיין איך אָפּער, MM T E L‏ o‏ י=ס י יַּיָּ*ח“י L ':'_'——-‘-‘.:: -;—:s ;i‘‏ קומט גלייך, ליינט ניט אַפּ, ווייל זיי S ""W}%”‏ ווערען שנעל פערקויפט י AN‏ איחר דארפט ניט קיין צווייטען מאַרטניידוש װעל איך אייך געבען א ליבעראלע רעראָקשאָן. די הייזער געפינען זיך TR‏ 0 בּל בלאָק פריינקמער עווענין נעבען 4600 בלאָק פֿאַרץ האַיטם עוועניו די הייזער האָבען 8 רומס, סאָן פּאַרלאָר, פּענטרי, טאֵילד באַטה, האַרֹד וואוד פֿלאָרס, סטים היט, קריסטאל עלעקטריק פיקסטשורס. דער לאַט איז 19 פוס ברייט און 100 פוס טיף. די הויז איז אַלעס װאָס אַ מאָרערנע הױז דאַרף זיין. קומט און זעהט די הייזער װועט איהר זיך איבערצייגען, נעחמט די פַּאַרק האיטס עוועניו קאַר נומער 5 3, נעה נטער אין עמי נעהט צוויי בלאָק וועסט צויביךְפאִרר אחִטפֿבְײכקאִמר'יָּרר עו?ענבייָּנֵ.מאאַיֹרָזִיֵזִשַׁפֿֿיָטאא'םװיֶבֶּבַיֶאבנרֶז צֵויֶזְהודֵי' אַווענד, ווי אויך זונטאָג, אָרער טעלעפאָנירט צו מר. דייוויך קליימאן, קאַלֿװוערט 3533 DAY ID KL bunaer‏ N. CALVERT STREET Phone, Calvert 3533‏ 215 דער מאָרגען ושורגאל 8 א װאָך אין באלטיטאַר זעבציג טויזענד מענשען, האָט פּלוצי, קונג אױסגעבראָכען א מורא'ריגער רע י:עזַ שטורם און דער גאנצער עולם איז, (געווארען דורכגעווייקט ביז'ן ביין. אין נַדער אויקעניט זיך וואָס גיכער "mm:‏ צוכאפען פון דעם אמפיטעאטער איז וגעיואו־עךְ אזא געדריינג, אז צוואנציג| מענשען זיינען גע'ניזוקט געווארען. פון דעם קארושען פּאראד, וואס איז דורכגעפיחרט געווארען זעהר איינדרוקס (פא? פרייטאָג אבענה, איז ארויסגעקו-, ימען א נייע פאראייניגונג אן אר־' (נאניזאציע פון פראטוירנאל ארדערס. צולועב שׁבת האָבען דחי אירישע קאדזשעם קיין אנטחיי? ניט גענומען אין פאראה. אָבער אין דער נייער געז זעל'טאפט, ווערט געמעלדעט, וועט אויך זיין דער בני ברית, און מסתטא נאר אידישע ארדערם. דו איניציאטארס האַז פען או דו דאזינע פעראייניגונג זאָל זיך פֿארשפּרייטען איבער'ן גאנצען לאנר. IR DN‏ דערפון זאַָ? ארויסקומען א בעה. סערע באציחונג צווישען די קאדושען (ברידער פון די פארשיעדענע אומות און אמונות. פ. דער קויקלוקסיקלען וועט ניט אריינגע (נומען ווערען איז די נייע הברותא. די ארמייט פאך ארץ ישראל מר. הענרלער אפּעלירט צו אלע איז 'דען וואס האַבען נאָך ניט בייגעשטיי" גערט צו דעם פּאלעסטיין עמוירדזשענסי. ופאנה, גלויך אריינצושיקען זייער נרבה IY‏ איחם איז אָפיס, 1100 איסט באל-, WD‏ סטריט. דער פאָנד האלט שוין דא אריבער פערציג טויזענד דאָלאר. דורך דער יואך זיינען אריינגעקומען א גרויסע צאָה? בייטרעגע. די גרעסטע |נחבות זיינעז אזוי פון אפרים מאכט $750 שערי תפלה שוהק 9660 חוצלער בראדערס 8800 מאקס האכ"י שירד און יוטאה פּייים טעמפּע?ל צו 0 ה. וו. האָפבערט און סימור יטאנדעלבוים. צו 8200 לעאָן גרינ |בוים, פילים פערלטאן. פיליפ זאקס, |חזשייקאָב אולמאן, יוניטה לאדוש (א. א. ב. א.) און באברויסקער סוירקעל? צו SIOO אנא שׁמונער האָט געבראכט איז מר. הענדלער'ס אָפּיס פינף ראלאר, און האָט דערביי דערצעחלט, אז די מאמע האָט איהר געקויפט א פאָר נייע שיך צו געהן אין סקוהל נאר ווען זי האָט געהערט פון די צרות אין PIR‏ יישׂראל האָט זי בעשלאָסען צו קרינען YT‏ געלד צוריק אוןז דאס אָפּגעבען פאר עמוירדזשענסי פאַנד. נישקשה זי קען נאָךד טראגען די אלטע שיך. ט די צווניסטישע םאִסײעטי! "חשומר" וועט דעם זונטאג אבענד האָ"! בען א מיטינג אין י. מ. ה. א. עס DY‏ דארטען ארוטגערעדט ווערען וועגען דין געיטעהעניסען אין אר'ץן ישראל. די מוט גלידער פון "השומר" קענען זיר איבער", נעהמען וואס אין צוויי טעג צייט האָבען זיי געשאפען פינף הונדערט דאַלאר אין קעש פאר'ן עמוירדזשעגסי פאַנר. ביי רער "סעודת הודיה" ל?כבוד הרב ר' א. נ. שווארץ אין שומרי משמרת שו? איז געוען א גוויסער עולם. הרב ר' ה"א סאמסאן איז געווען טאַוסטמייסטער. די רעדגער זיינען גע ווען הרם פרידלענדער, הרב חריק, הרב ריבקין, הרב הורוויץ אוז הרב מיכאלי, הרs שווארץ אליין האָט אָפּגעגעבען א שבח צו השי"ת וואס ער איז געקומען בשלום אחיים, און ער האָט בעדאנקט פון חיים לאָנדאָן וננים אפֿעלירען פאך דעך פאראקיעל סקוהל דער ועד הרבנים פון באלטימאָר האָט ארויסגעשיקט א קו? קורא צו אלע היגע שולען, מיט א דרינגענדע בקשה, אז אין דו קומענרע ימים נוראים זאל איז בערא? נעמאכט ווערען אן אפּיע? פאר דער ישיבה דבל?טימאָר און פּאראקיעל סקול. די רבנים ווייזען אַז אויף די געז דדריקטע לאגע פון דעם אנשטאיט, וואס פון יאהר צו יאהר ווערען אײין גרעסער די חובות. און עס ווערט כסדר שווערער אָנצוגעחן מיט דער ארבייט. "אין דער ישיבה", זאָגען די געעהרטע רבנים, "זיינען דא א גרויסע צאַהל תלמידים וועלכע לערנען א בלאט נמרא מיט תוספות. איון מען קען האָפען אז פון זיי וועלען אויסיואקסען "גדוקי תורה". דער ועד הרבים האָט בעשלאָסען ארויפצולייגען א חוב קדוש אויף אלע נאלטימאָרער אידען צו קומען צו הילף !דער פּאראקיע? סקוח? אין די ומי התשובה. N DTN M 3 חנוכת הכית‎ די קאַָנגרעניישאַן אגורת אחיס אנשי פפױד, 4800 בלאק פּארק הייטס עוו., וועט דעם זונטאג, אום דריי AR‏ פייערען דעם חנוכת הבית פון איהר W‏ שוה?. לכבוד דער שמחה וועט זיין א נרויסער פֿאראד מיט מוזיק, פון דער אלטער שׁו? דורך רייסטערסטאון ראוד |ביז קאבלינס פּארק דאן דורך פּארק חייטס עוועניו ביז צו דער נייער שוחה. הרב ר' אלעזר פרידלענדער, דער רב פון שוהל, וועט האלטען א רעדע מענינא דיומא. עס וועלען אויך ריי דען די היגע רבנים און פארטרעטערס WY DD‏ שטאָדט רעגיערונג. רעפרעשז מענטס וועט סערווירט ווערען פאר'ן גאנצען עולם. פאָרלויפיג איז Nl‏ אויסגעבויט גע װוארען דער ערשטער עטאזש פון דער שו? דער בית המדרש. אָבער דאס אליין איז שוין אויך א היבשער בנין, מיט ארום טויזענד זיץ פּלעצער. און אין אֵט דער התהלה איז שוין אריינגעטחאן געווארען א גרויסע סומע געלד N DN‏ א שִׁיעור שווערע ארבייט sצד די טהוערס פֿון דער קאָנגרעגיישאָן. די שול איז געגרינדעט געווארען מיט אן ערד זיבען יאָהר צוריק. די אפיסערס פון אגודת אחים זיינען דושייקאָב מייזען, פּרעזידענט א. דויט. שומאן. װייסיפּרעזידענט אייזיק כ. קאַהען. טרעזשורער אחרן יוסף בלום, פינאנס סעקרעטער' בנימין בוירגען, רעקאררינג סעקרעטער ר. שאטער און הערי שניידער טראסטים, און שמעון גרינפעלד, גבאי. בילדונג און דעדיקיישאָן קאָמיטע פּרעזידענט מייזען, מארשאל פון פּאז I‏ ט. ה. קונץ, טאופטמייסטער; א. קאָהען מייסטער אַוו סערעמא:יס; ל. קױיבאַוויץ, מר. בוירגען, ב. סיילען, מר. בלום, מ. טאָקער, מר. שניידער, ם. פליישער, רזש. פוקסטאן, י. ראדבעל, י. שיינבערג, י. פרידמאן, י. הענקין. \ה. י. שווארץ און מ. קאַלקער. ניט טרוקען אָפּגעשניטען דער יום טוב לכבור דעם 200-יעהרו גען יובילעאום פון דער שטאַדט באלטי טאָר איז אָפּגעגאנגען גאנ'ן גלאט. לויט דעם בעשטימטען פּראגראם נאך. גאַר שבת ווען דער היסטאָרישער "פייר זשענט" איז דורכגעגאנגען דעם סטאדיום זואו עס זיינען געווען פארזאמעלט א יחיקעם?? עקזעקוטיוו אין פאריז כאליכטעט פון האיאס קאַטישאָנער פּאריז. ביי דער זיצונג פון דער עקזעקוטיוו קאָמיטע פון "היקעם" (רי פאראייניגונג פון האיאסזיק"אדעמיגרי רעקט), איז וועלכער עס האָבען זיך באז טייליגט דר. יאָאכיסמסאן. דר. אונגר, פּראָם. מיטוואָך. דר. אָסקאר קאן, דר, קריינין, ?עאָ מאצקין, דר. שטערן, דר. דזשייטס בערנשטיין, א. דיזשור און ב. מלמד, האט מר. אהרן בענרזשאמין, ווייס פּרעזידענט און נייער אייראָפּע אישער קאַמישאָנער DD‏ האיאס, אָפּגע געבען א זעהר אינטערעסאנטען באריבט און געמאכט פיעלע וויכטיגע רעקאָמענ ךָראציעם. מר. בענדושאמין האָט נאָר-י װואָס געענריגט אן אינספּעקציאָנס רייזע איבער די אַפיסעס פון האיאס אין פּױי לען, גאליציע, רומעניע, ליטא, לאטוויא, דאנציג און אנדערע עמיגראציע אין| דורכפאָהריפֿונקטען. זיין באריכט וועז גען די רעטונגס ארבייט פון דער האיאס פאראייניגונג ווי אויך פון דעם אלגעז מיינעם צושטאנד אין באצוג צו איריז WY‏ אימיגראציע איז אויסגעהערט גע װאָרען מיט גרויס אויפמערקזאמקייט. צווישען אנדערעס האָט מר. בענ רז־שאכיּ.ין געזאָגט "איך בין ארױיסגעפאָהרען פון דער, היים מיט דער מיינונג אז אונזערע אלע ענערגיען דארפען קאָנצענטרירט ווערען אויף די אימיגראציע קענדער. איך בין געווען אונטער דעם איינדרוק אז דאָרט נויטיגט זיך דער וואנרערער אין מעהר /N‏ וויי? ער איז אונבעקאנט מיט'ן לאנר, מיט דער שפּראך, מיט די בארינ נונגען, אוז האָט קיין קרוב און קיין גואל. מיר האָט זיך אויסגעיויזען אז עס איז כמעט איבעריג צו העלפען רעס עמיגראנט אין זיין היימלאנר וואו "ער קען אליין באשטעה; זיין שטעדטעל" און וואו ער האָט קרובים און פריינד. "מיין באזוך איבער מזרהזאייראָפּא האָט אָבער געענרערט מיין מיינונג. די פארשידענע שוועריגקייטען וואָס זיינען פארבונדען מיט דער אויסוואנרערונג מאכען עס אונבאריננט נויטיג אז דער עמיגראנט זאָ? האָבען א טרייען, ערפא רענעם אוז פריינדליכען וועגדווייזער אויף יעדען שריט. די מאשינערי פון אויסוואנדערונג איז אזוי קאָמפּליצירט, אזוי פארפּלאנטערט, פאָרערט אזוי פיעל? פארשידענע צוגרייטונגען, דאָקומענטען, און ווענדונגען צו דער רעגירונג, צו קאַנסולען, א. ד. ג., אז דער עמיגראנט אליין װאָלט זיך קיינמאָ? ניט קענען ארױױספּלאָנטערען און פארט ווערען. איז זיינע קרובים קענען טם ניט טהאָן פאר איהם. דאָס מוז געעואָן ווערען דירך נעאיבטע. איבערגענײַבטיע. פעהיגי ייענשען וװואָס זיינען באקאוט מיט דער ארבייט און גערן עס צו טחאָן". מר. בענרזשאמין האָט אין זיין באז ריכט זיך אפּגעשטעלט אויף יעדען לאנר וואָס ער האָט באזוכט, אוף די ארי בייט פון יעדען אָפיס, אויף די באציהונ* נען מיט דער רעגירונג אין מיט רי קאָנ סיקאטען. מר. בענרזשאמין האָט בעז זאָנדערס געלויבט דעם אמעריקאנער קאַנסיל איַן דעם אמער;קאנער דאקטאָר אין דאנציג וועלכע פיהלען די פאראנט ווארטליכקייטען פון זייערע עמטער אוז באגעהען זיך מענשליך און סימפּאטיש מיט די וואנדערער, אי ייארפען קאָנ טריאפט צו אמעריקאנער און אנרערע בנאמטט אין אנדערע פּונ;טען, וועלכע קיקען פין אויבען אראָפ אויף די עמיז גראנטען. מר. בענדזשאמין האָט אויך געהאט Ny‏ ווארימע ווערטער פאר דעם אליעריקאנער קאָנם אין בוקאז רעסט, אַלס איינעם פין ר. פיינסטע טיז פּען אמטעריקאנער. דאגעגען האָט מר. בענרזשאמי; זיך ניט צוריקגעהאל?טען פון קריטיקירען דעם עקענעדער קאַנסול און דאקניצר אין ריגא ווי אייך דעס קעד נעדער קאָנסו? און דאָקטאָר אין ר,אכ־ן ציג. די צוויי האָטעלען פאר עמינראנטען װאָס שטעהען אונטער דער אויפויכט פון דער פּוילישער רעגירונג אין ווייהעז ראָוואָ און ניי-פארוואסער האָט מר. געודזשאמין געפונען אונטער דער פיה רונג פוז צוויי פּוילישע בעאמטע. דער לעצטער א דאָקטאָר. ביירע זעהר פרייודליכע, סימפּאטישע מענשען. אין ביידע ערטער האָט מר. בענדושאטין אראנזשירט עפ זאָלען איינגעפיהרט ייע רעור כשר'ע קיכען פאר אירישע װאנרע־\* רער. מר. בענרזשאמין האָט אויך באזיבט מאנכע פון די קלאסען אין פארמעריי און פאכען אין וועלכע אידישע עמיגראנה טען ווערען אין זייערע אלטע הייםילענד דער צוגעגרייט פאר די נייע אימינרא". ציע לענדער. די עקזעקוטיוו קאמיטע פון, "היקעם" האָט דעם האיאס-קאָמישאָנער, געראנקט פאר זיין נרינרליכע; באריכט און גוטנעהייסען די מעהרסטע פון זיינע רעקאָמענדאציעם אין רי אינטערעסען פון נאָך בעסערע באדינונג פאר די איז דייטע -אויסוואנדערער איבעראל. באלטיטאַר וואשינגטאַן דייװױדסאָן פראנספער און סטאַריירוש קא. אַפּיס 34 סאוט יוטחא סט., באלטימאָר, מר. ערעפענט נאַר אן אַפיס אין וואשינגטאַן מיד מפען אייער פויוניטשוו אין שטאָדט און אויסען שטאַדט אין די בעסטע. מאָרערנע "פערעם" טראַקס, B‏ רי בעסטע צופרירענהייט און צו מעטינע פרייזען. יערע װאָך פאָהרען אונזערע ט נאָך גין בּיֹלשׁ'כַצִבּיֹא, װאשינבטנַּרַ,ע ריֹפַט?נֹפַּאֵנפִּוֹ, באַרבּצַכַפֿֿ און אגרערע שטערט. אין אומוערע סטאַרעירוש DR‏ ווערהייזער קענם איהר סטאָרייחזשען אייערע פוירניטשור, פיאנאם און אלע אנרערע זאכען אין בעסטש אררנונג און צו טעסינע פרייזען. e‏ א :II י‎ DAVIDSOHT mSTORAGE 0. ___ סאנצסאא‎ ARG א. קומט אַדער רופט כיים מעלעפאָן די _ DAVIDSON TRANSFER STORAGE 00, MAIN OFFICE 34 S. EUTAW ST., BALTIMORE, Md. Telephones Calvert 2459, 2460, 2461 Night Phone Liberty 0063 Washington, 1117 H St, N. W, Tel. Main 9220 9230 BRANCH OFFICES New York Philadelphia Washington Norfolk SEPTEMBER 20, 1929. פלאנען אלגעמיינע 0 קאנפערענ'ן ווענען לאנע אין ארץ יש"אל פּלענער צו פאררופען א גרויסע TIND‏ פערענץ פון פערטרעטער פון נאנצען *אמעריקאנער אידענטום אין פערבינדונג מיט דער ניי-געשאפענער לאגע אין ארץ ישראל?, האלטען איצט אין אויסגעאר בייט ווערען פון א רייהע פּראַמינענטע אידישע פיהרער. אויף א קאָנפערענץ פון דער ארמיז ניסטראטיווער קאָמיטע פון אמעריקאז נער אירישען קאָנגרעס, װואָס איז אָפּגע הא?לטען געװואָרען דינסטאג אַווענד, איז געפאסט געוואָרען דער בעשלוס או אזא קאָנפערענץ איז, אין ליכט פון די לעצז טע פּאסירונגען אין ארץ ישראל, פון גרויסער וויכטיגקייט און עס איז העכסט ראטזאם צו בעוועגען די אידישע אגענ טור אין אמעריקא צו נעהמען די נוי טינע איניציאטיווע שריטע דעם קאָני פערענץ צושטאנדצוברענגען. נעכטען נאָכמיטאָג האָט א קאָמיטע פון אידישען קאָנגרעם אָפּגעהאלקטען א קאָנפערענץ מיט א קאָמיטע פון דער אמעריקאנער ציוניסטישער אָרנאניזא ציע פערהאנדפֿענדיג דעם דאָזיגען פּל?אן. פון דעם אירישען קאָנגרעס זיינען אנז וועזענד געווע: דר. סטיפען ווייז, בער נארד ם. דויטש. פּרעזירענט פון אידי שען קאָנגרעס, נייטען ד. פּערלמאן, איז ראע? טהורמאן. ז. טיגע? און בערנארר ריטשארדט. פון די ציוניסטען זיינען אנ וועזענד געווען לואיס ליפּסקי, פּרעזיז דענט פון דער אמעריקאנער ציוניסטיז שער אָרגאניזאציע; דר. דזשיימס העז לער, פון סינסינעטי; מאיר ווייסגאל, טשארלס קאָהן און אנדערע. IT‏ ציוניסטישע פיהרער האָבען בעי שלאָסען פאָרצוברעננען דעם פּלאן פאר דער אדמיניסטראטיווער קאָמיטע און RS‏ זיך שטעלען אין פערבינדונג מיט, די פיהרער פון דער אידישער אגענטור. עס וועלען PR‏ פערלויף פון די נעקסטע עטליכע וואָכען נאָך אָפּגעהאלטען ווערען א רייהע קאָנפערענצען וועגען דעם, ווי דער קאָנפערענץ פּלאן קען אמווירקואמ-, סטען דורכגעפיהרט ווערען אין די בעס-. טע אינטערעסען פון ארץ ישראל. י ר' אכרהם משה קארפעל, אלשא" W‏ ו, געקומען אין אמעריקא דינסטאג, דעם 10טעז סעפּטעמבער, איז געקומען קיין ניו יאָרק מיט דער שיף "מארזשעסטיק" איינער פון די באוואוסטע רבנים און עסקנים פון =5M)‏ נער געגענד, הרב הגאון המפורסם ר' אברהם משה קארפּע? שליט"א, אֵלי שאנער רב. דער וויכטיגער גאסט איז באגעגענט געוװואָרען פון א גרויסע קאַז מיטע פון אַלטאנער לאנדסלייט און פריינר. דער געעהרטער רב געפינט זיך צייטווייליג ביי זייז ברודער חיים אָשִׁינ סקי, 877 עוועניו סי., בעיאָן, ניו דזשוירזי. באלטימאַר א שעחנע חונה

מו. און מום. שמואל כקייזין פון 1416 לאָמנארד סמריט האָבען לעצטען זונטאג געפיהרט צו דער חופּה זיער געראטענע טאכטער שרה, מיט דעם העכסט פיינעם יונ גען מאן (שוחט) אברחם מאיר טעז נענבערג. די שמחה איז געפייערט געווארען אויף אן עכט אידישען שטייגער. די חופּה צערעמאָניע איז דורכגעפיחרט געװאָרען מיט דער בע גלייטונג פון מוזיק. דער מסדר קדושין איז געוען דער היגער רם אייזיקס, און חזן שמואל קלעיואנשקיע. N‏ דער חופּה איז סערווירט גע װאָרען א פֿראכטפאלע סעורה אין תלמור תורה והאמונה האָל. און M 3‏ רייך געדעקטע טישען פון כל טוב האט זיך דער עולם גאנץ פיין אמו זירט. פיעלע פריינד און געסט פון אנדערע שטעדט זיינען אנוועזענר געווען. די פריינד און געסט וועלען לאנג גערענקען דיזע שעהנע שמחה. ברכת מזל טוב הנני מביע בזה את ברכתי לחתני כבני ה"ה חרב הגאון וכו' מהו"ר יחיאל דוב בהגאון ר' שמואל יוסף שֵׁהם שליט"א, להכתרו בכתר הרבנות W3‏ פכפּרינג וואלי. כטוהוַ אני כי בגדל תורתו, יראתו, וחכמתו ישפּיע על עדתו, וילכו לאורו ותהת’ הנהלתו חגד? הקחלה ותפרה, ותהי' לתפארת. כברכת חמיו יוסף יעקב מארקוס, רב בבאקטימאָר מד.

Page 9

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.

Page 10

This page's text is still being fetched. See the page, or reload in a moment.