Podcasts · 32.Gün Belgeselleri | Mehmet Ali Birand

Özallı Yıllar | Bölüm 1 — 24 Ocak Kararları, 12 Eylül ve Turgut Özal'ın Yükselişi (1980–1982)

6 Sep 2026 · 41 min · S5 E1

24 Ocak 1980. Türkiye 70 cente muhtaçtı: Merkez Bankası'nın çekleri reddediliyor, bakkalda ampul, tuz, yağ bulunmuyordu. O gün Turgut Özal'ın adı kamuoyunda ilk kez duyuldu. Mehmet Ali Birand'ın 10 bölümlük "Özallı Yıllar" belgeselinin ilk bölümü, 24 Ocak kararlarından Özal'ın 15 Temmuz 1982'deki istifasına uzanıyor. Süleyman Demirel, Özal'ı Başbakanlık Müsteşarlığı'na getiriyor; program kiralık bir evde gece gündüz hazırlanıyor. Komutanların "uyarı mektubu" kararları geciktiriyor, Özal Genelkurmay'da generallere bilgi veriyor. Gergin bir Bakanlar Kurulu'nda yüzde seksene varan devalüasyon kararlaştırılıyor ve kararlar sabaha karşı Resmi Gazete'de yayımlanıyor. Paris'teki OECD pazarlığının ardından kuyruklar tek tek kalkıyor. 12 Eylül'de Özal, darbe hükümetinde ekonomiden sorumlu başbakan yardımcısı oluyor; bankerler skandalı ve Kaya Erdem'in görevden alınmasıyla yol istifaya varıyor. Bu bölümde: • 24 Ocak 1980: Turgut Özal adının kamuoyunda ilk duyulduğu gün • 1975–1980: terör, kuyruklar, ampul ve tuz bulunmayan bir Türkiye • Demirel'in Özal'ı Başbakanlık Müsteşarlığı'na getirmesi • Kiralık evde gece gündüz çalışan ekip ve 24 Ocak programı • Korutürk'ün gösterdiği Evren imzalı "uyarı mektubu" ve askerin muhtırası • Özal'ın Genelkurmay'da komutanlara bilgi vermesi • Bakanlar Kurulu'nda yüzde seksene varan devalüasyon kararı • Kararların Resmi Gazete'de yayımlanması ve ekonomistlerin değerlendirmesi • Özal'ın kalp krizi ve Paris'teki OECD toplantısında borç pazarlığı • Piyasada kuyrukların bitişi ve ekonomik hareketlenme • 12 Eylül gecesi, Özal'ın Genelkurmay'a gidişi ve darbe hükümetinin kuruluşu • "12 Eylül, 24 Ocak'ı uygulamak için mi yapıldı?" tartışması • Bankerler skandalı, Kastelli olayı ve Kaya Erdem'in görevden alınışı • 15 Temmuz 1982: Özal'ın istifası ve yeni bir sayfa ⏱ 41 dk | 1980–1982 | 32.Gün Arşivi — Özallı Yıllar, Bölüm 1/10 ▶ YouTube'da izleyin (32.Gün): https://youtu.be/mz7UspeS0Tc ▶ 32.Gün Arşivi YouTube kanalı: https://www.youtube.com/channel/UCJg-RcGXJ-cBAz5UePKLlkA ▶ Bizi destekleyin (Patreon): https://patreon.com/c/32gunTV ▶ Arşiv ürünleri (Shopier): https://shopier.com/32gun ▶ Arşiv görüntü lisanslama: birandyapim32@gmail.com Twitter: https://twitter.com/32gunarsivi Instagram: https://instagram.com/32gunarsivi Facebook: https://facebook.com/32gunarsivi BÖLÜMLER 0:00 Açılış: sistemi kökünden sarsan adam 3:16 24 Ocak 1980: Özal adının ilk duyulduğu gün 3:36 1975–1980: terör, kuyruklar ve boş raflar 5:33 1980 başı: borç veren yok, Demirel Özal'ı yanına alıyor 6:12 24 Ocak programı: kiralık evde gece gündüz çalışma 8:04 "Uyarı mektubu" ve askerin muhtırası 10:21 Özal Genelkurmay'da generallere bilgi veriyor 11:44 Gerilimli Bakanlar Kurulu: yüzde seksene varan devalüasyon 13:56 Kararlar adeta baskın gibi geçiyor ve Resmi Gazete'de çıkıyor 14:32 "Deprem gibi bir reform": ekonomistlerin ve tanıkların değerlendirmesi 16:32 Ağır yük, azınlık hükümeti ve Özal'ın kalp krizi 17:40 Paris'te OECD toplantısı: borç ertelemesi ve Özal'ın istifa restleşmesi 19:13 Piyasaya etkisi: kuyrukların tek tek bitişi 20:24 Siyasetçiler birbirini yerken uyarı mektubu sahibini buluyor 20:33 12 Eylül gecesi: kapılar çalınıyor ve Özal Genelkurmay'a götürülüyor 24:55 Darbe hükümetinin kuruluşu: Feyzioğlu'ndan Bülent Ulusu'ya 27:49 "12 Eylül 24 Ocak'ı uygulamak için mi yapıldı?" tartışması 31:33 Askeri yönetimde Özal: müdahaleler ve istifa tehditleri 32:54 Bankerler skandalı: Cevher Özden ve Kastelli 35:26 Kastelli olayı 12 Eylül yetkileriyle çözülüyor 36:48 Kaya Erdem'in görevden alınışı ve "kuşanmış gezmek" 39:00 15 Temmuz 1982: Özal'ın istifası ve yeni sayfa

The episode on the publisher’s site ↗ (opens in a new tab)