Tygodnik Powszechny: Nauka

Episodes page 1 of 2

1. Algorytm na receptę. Jak sztuczna inteligencja (naprawdę) zmienia medycynę i dlaczego nie zastąpi lekarza

   21 Oct 2026 · 44 min

2. Nie delegujmy zdrowego rozsądku AI. Jak nie dać się nabrać na fasadę wiarygodności?

   2 Oct 2026 · 33 min

3. AI jako nowe rzemiosło. Dlaczego kliknięcie nie czyni cię artystą?

   1 Oct 2026 · 28 min

   W tym odcinku Wojciech Brzeziński rozmawia z Davidem Sypniewskim – projektantem, wykładowcą Uniwersytetu SWPS i kierownikiem Otwartej Pracowni Sztucznej Inteligencji. Rozmowa powstała przy okazji festiwalu Przemiany w…

4. Mastodonzaur, młodzi i zaufanie do nauki

   29 Oct 2025 · 46 min

   Punktem wyjścia rozmowy jest raport „Młodzi o nauce i naukowcach”, który pokazuje, że nastolatki widzą naukę przede wszystkim w jej materialnych przejawach - od aplikacji po szczepionki - ale rzadko mają bezpośredni…

5. Empatia w epoce sztucznej inteligencji

   23 Sep 2025 · 53 min

   Rozmawiamy z naukowcami o empatii w epoce sztucznej inteligencji: dr. hab. Marcinem Moskalewiczem z Instytutu Badawczego IDEAS oraz Maciejem Skorko z Centrum Nauki Kopernik. Tegoroczna edycja Festiwalu Przemiany w…

6. Przewroty dzieją się nie tylko w szkołach.

   30 Jun 2025 · 1 h 03 min

   W bibliotece w Rawiczu, w galerii sztuki w Krośnie, na sali szkoleniowej z położnymi – wszędzie tam, gdzie edukacja przestaje być formułką, a staje się relacją, odwagą i wspólnym działaniem. Rozmawiamy z trzema…

7. Kosmos zaczyna się w klasie. Czego uczniowie naprawdę potrzebują, żeby zainteresować się nauką?

   25 Jun 2025 · 56 min

   Czego uczniowie naprawdę potrzebują, żeby zainteresować się nauką? Czasem wystarczy spojrzeć w niebo – i zrozumieć, że pytania o kosmos to tak naprawdę pytania o życie, technologię, klimat i przyszłość. Tematyka…

8. Biokomputery, które myślą jak my? [Miłego antropocenu! #21]

   6 Jun 2025 · 49 min

   W najnowszym odcinku „Miłego antropocenu!” rozmawiamy o jednej z najbardziej futurystycznych dziedzin współczesnej nauki – biokomputingu. Naszą gościnią jest dr Ewelina Kurtys, neurobiolożka i inżynierka związana ze…

9. Czy nastąpi koniec historii? [Jeszcze inna przyszłość, odc. 20]

   23 May 2025 · 32 min

   Historia się kończy. Świat wyszedł już z epoki powstających i upadających cywilizacji, z epoki wojen. Granice państwowe powoli się zestalają, a gdy tylko zastygną i wszystkie państwa będą liberalnymi demokracjami,…

10. Z robotem wśród zwierząt [Miłego antropocenu! #20]

    9 May 2025 · 34 min

    Elektroniczny leśnik może jeszcze w tym roku zacząć patrolować polskie lasy. Naukowcy z dwóch poznańskich uczelni pracują nad robotem, którego zadaniem będzie monitorowanie stanu leśnej przyrody. A lasy, jak się…

11. Uczniowski kosmos. Jak edukacja kosmiczna otwiera nowe drzwi dla polskiej młodzieży

    7 May 2025 · 1 h 00 min

    Ze szkoły – o krok do kosmosu. Uczestnicy konkursu CanSat muszą podjąć się nie lada wyzwania. Polegając przede wszystkim na własnych siłach, entuzjazmie i umiejętnościach, muszą własnoręcznie zaprojektować i zbudować…

12. Nadciąga osobliwość technologiczna? [Jeszcze inna przyszłość, odc. 19]

    25 Apr 2025 · 28 min

    Wiele mówi się dzisiaj o tym, że urządzenia technologiczne zastąpią kiedyś człowieka: że sztuczna inteligencja będzie kiedyś lepiej i szybciej od nas wykonywać wszystkie wyobrażalne zajęcia ludzkie. Jest pewien…

13. Dziwne gwiazdy czy obce cywilizacje? [Miłego antropocenu! #19]

    4 Apr 2025 · 41 min

    Są niezwykle jasne, niezwykle szybkie i niezwykle tajemnicze. Tak zwane szybkie błyski radiowe od kilkunastu lat fascynują astronomów, bo jedne z najbardziej energetycznych zjawisk we wszechświecie wciąż pozostają bez…

14. IQ ludzkości zaczyna spadać: ale dlaczego? [Jeszcze inna przyszłość odc. 18]

    21 Mar 2025 · 36 min

    W globalnych badaniach inteligencji zauważono, że już od II wojny światowej systematycznie rośnie IQ całych populacji, i to na całym świecie. Typowy wynik to wzrost o ok. 10-15 punktów od lat 50. do końca XX wieku. W…

15. Sztuczna inteligencja w każdej gminie. Polski model językowy ma skrócić kolejki do urzędów. [Miłego antropocenu! #18]

    7 Mar 2025 · 52 min

    Stworzony przez polskich inżynierów wielki model językowy PLLuM ma już wkrótce sprawić, że sprawy urzędowe będzie załatwiać się prościej i sprawniej. Inteligentny asystent urzędnika i aplikacja dla obywateli mogą…

16. Życie po śmierci Internetu: 4 scenariusze [Jeszcze inna przyszłość odc. 17]

    21 Feb 2025 · 31 min

    Wszystkie dane wskazują na to, że w ostatnich dwóch latach udział treści generowanych przez boty w mediach społecznościowych wzrósł do ok. 25-50%. Jeśli ten trend się utrzyma – a są powody, by tak sądzić – czeka nas…

17. Czy w świecie katastrofy klimatycznej sport to wciąż zdrowie? [Miłego antropocenu! #17]

    5 Feb 2025 · 45 min

    Gośćmi tego odcinka są dr Katarzyna Lindner-Cendrowska z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN oraz dr Marek Konefał z Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu. dr Katarzyna Lindner-Cendrowska i…

18. Trzy epoki i śmierć internetu [Jeszcze inna przyszłość odc. 16]

    22 Jan 2025 · 19 min

    Zwykle mówi się o dwóch głównych epokach w dziejach internetu: Web 1.0 i Web 2.0. W pierwszej treść tworzyli właściciele stron, a w tej drugiej – która trwa rzekomo do dziś – użytkownicy. Web 2.0 to więc era…

19. Prof. Michał Kosiński: w świecie myślących maszyn [Miłego antropocenu! #16]

    10 Jan 2025 · 1 h 02 min

    Nasz gość opowiada o tym, co to oznacza, że już wkrótce będziemy żyć w otoczeniu maszyn, które przynajmniej udają, że myślą – a może więcej niż tylko udają? Czy jesteśmy w stanie z nimi spokojnie współpracować i…

20. Czy będziemy szczęśliwi w XXI wieku? [Jeszcze inna przyszłość odc. 15]

    31 Dec 2024 · 21 min

    Pewnie słyszeliście o światowych rankingach szczęścia? Co ciekawe, dwa najpopularniejsze z nich, "World Happiness Report" i "Gallup Global Emotions" wydają się mówić coś zupełnie przeciwnego. Ba, w pewnym całkiem…

21. Czy nauka rozkwitnie w XXI wieku? [Jeszcze inna przyszłość odc. 14]

    27 Dec 2024 · 28 min

    A dzisiaj optymistycznie. XXI to będzie wspaniały okres dla naszego poznania świata: coraz więcej osób ma chęć, czas, pieniądze i dostęp do wiedzy, pozwalające im na realne budowanie nauki. Mikroskopy, teleskopy,…

22. Rodzeństwa wśród zwierząt [Miłego antropocenu! #15]

    13 Dec 2024 · 43 min

    W okresie świątecznym wszyscy mamy intensywniejszy niż zwykle kontakt z rodzinami, a wiadomo, jak to w rodzinach: relacje bywają różne, zwłaszcza w rodzeństwach. I właśnie o rodzeństwach, tyle że zwierzęcych,…

23. Czy nauka umrze w XXI wieku? [Jeszcze inna przyszłość odc. 13]

    6 Dec 2024 · 26 min

    Nie da się drugi raz odkryć, że to Słońce jest pośrodku Układu Słonecznego, że istnieją atomy, że życie ewoluuje, że Wszechświat miał początek. Wszystkie najważniejsze odkrycia naukowe zostały więc już dokonane, a nam…

24. Jak diagnozować nasze zdrowie za pomocą... naszego głosu? [Miłego antropocenu! #14]

    29 Nov 2024 · 29 min

    Najnowsze technologie na zupełnie nieoczekiwane sposoby mogą pomóc diagnozować nasze własne choroby. Gościnią tego odcinka jest dr Daria Hemmerling z Wydziału Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii…

25. Mikroplastik: co naprawdę o nim wiemy [Jeszcze inna przyszłość #12]

    22 Nov 2024 · 22 min

    Jak mały musi być śmieć, aby kwalifikował się jako „mikro”? Skąd właściwie się bierze mikroplastik i czy rzeczywiście winne są nasze ubrania i kosmetyki? Ile tak naprawdę jest tego mikroplastiku w głębinach…

26. Co spadło pod dzisiejszym Poznaniem 4,5 tysiąca lat temu i co z tego dziś wynika [Miłego antropocenu! #13]

    15 Nov 2024 · 1 h 00 min

    Cofnijmy się w czasie, żeby opowiedzieć o projekcie, który może być realizowany właśnie dzisiaj w Polsce. I żeby zastanowić się nad poważnymi problemami, które naszą cywilizację mogą spotkać w nieodległej przyszłości.…

27. Makroplastik: co to, skąd jest i ile go? [Jeszcze inna przyszłość #11]

    8 Nov 2024 · 26 min

    Dużo się mówi o mikroplastiku, ale na co dzień natrafiamy głównie na zwykłe odpady plastikowe, czyli, mówiąc naukowo, makroplastik. To on wywołuje też masę problemów ekologicznych, nie mówiąc już o tym, że jest jednym…

28. Jak oczyścić nasze morze? W Bałtyku czai się bomba ekologiczna [Miłego antropocenu! #12]

    25 Oct 2024 · 44 min

    Bałtyk był podczas Drugiej Wojny Światowej miejscem zaciekłych walk, a ich pozostałości do dziś leżą na morskim dnie. Konwencjonalna amunicja i broń chemiczna zalegają w wielu miejscach. Także u polskich wybrzeży.…

29. Gdzie zmiany klimatu przyniosą... pozytywne skutki? [Jeszcze inna przyszłość #10]

    18 Oct 2024 · 16 min

    Wiemy już wiele o negatywnych skutkach globalnych zmian klimatycznych – a niektóre z nich już po prostu obserwujemy. W literaturze naukowej regularnie publikuje się jednak badania opisujące skutki pozytywne: obniżoną…

30. Czy jesteśmy sami we Wszechświecie? AGH szuka śladów życia na innych planetach [Miłego antropocenu! #11]

    11 Oct 2024 · 1 h 01 min

    Co mają wspólnego krakowskie Aleje Trzech Wieszczów z Marsem i poszukiwaniem na nim śladów życia? Bardzo wiele. W kampusie Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie powstało laboratorium astrobiologiczne, które ma pomóc…

31. Co naprawdę mówią naukowcy o przyszłości AI [Jeszcze inna przyszłość #9]

    4 Oct 2024 · 29 min

    W mediach, gdy mowa o przyszłości AI i człowieka w XXI wieku, często dominuje hurraoptymizm albo hurrapesymizm. A co, gdy poprosimy o wypowiedź kilka tysięcy ekspertów, którzy faktycznie współtworzą tę dziedzinę nauki?…

32. Polska odpowiedź na ChatGPT [Miłego antropocenu! #10]

    27 Sep 2024 · 50 min

    Dlaczego warto nauczyć komputery myśleć po polsku? Gościem tego odcinka jest Sebastian Kondracki, inicjator powstania Bielika – polskiego wielkiego modelu językowego, czyli polskiego odpowiednika ChatGPT. 🌍 „Miłego…

33. XXI wiek, czyli... złota era eutanazji? [Jeszcze inna przyszłość #8]

    20 Sep 2024 · 39 min · Explicit

    UWAGA: Ten odcinek podkastu „Jeszcze inna przyszłość” dotyczy tematu samobójstwa i eutanazji. W pierwszej części pojawią się informacje na temat samobójstwa pewnej osoby. Dla wielu osób słuchanie tych informacji może…

34. Uszkodzone dane: kiedy pamięć cyfrowa nas zawodzi? [Miłego antropocenu! #9]

    13 Sep 2024 · 40 min

    Wyobraźmy sobie, że nagle tracimy dostęp do wszystkich swoich zdjęć, filmów, dokumentów, całego cyfrowego życia. Brzmi jak scenariusz filmu katastroficznego, ale niestety to coraz większy problem. W erze cyfrowej…

35. Co nauka mówi o starości w XXI wieku: pełnia życia czy długa samotność? [Jeszcze inna przyszłość #7]

    6 Sep 2024 · 34 min

    W XXI wieku czeka nas długie, szczęśliwe życie: maszyny będą wykonywać za nas pracę, medycyna zapewni nam piękne, zdrowe ciała, a świat wypełni się wesołymi emerytami. Ale z drugiej strony przecież upada instytucja…

36. Polska rakieta osiągnęła przestrzeń kosmiczną. Czy doczekamy się polskiego programu kosmicznego? [Miłego antropocenu! #8]

    28 Aug 2024 · 42 min

    Dziś mamy całkiem niezwykłą okazję do rozmowy – wręcz historyczną. Po raz pierwszy w historii zbudowana w Polsce rakieta osiągnęła oficjalnie przestrzeń kosmiczną. Rakieta Bursztyn, budowana przez inżynierów z sieci…

37. Co mówi nauka o długowieczności człowieka: czy w przyszłości będziemy żyć ponad sto lat? [Jeszcze inna przyszłość #6]

    23 Aug 2024 · 26 min

    W XXI wieku życie ludzkie będzie coraz dłuższe, a być może nawet uda się spełnić marzenie o nieśmiertelności... Nie, moment! Przecież kolejne państwa dołączają do klubu krajów wysoko rozwiniętych, gdzie dobrobyt…

38. Mikroplastik i my: jak korzystać z tworzyw sztucznych, żeby nie szkodzić planecie [Miłego antropocenu! #7]

    14 Aug 2024 · 40 min

    Naukowcy odkryli go już w chmurach, lodowcach czy na Mount Everest – a jeszcze 20 lat temu nie wiedzieliśmy o jego istnieniu. Gościem tego odcinka jest prof. Richard Thompson z Uniwersytetu Plymouth, który jako…

39. Nauka o starości w XXI wieku: szczęśliwe życie do setki czy krach systemu emerytur? [Jeszcze inna przyszłość #5]

    7 Aug 2024 · 36 min

    Ludzie żyją coraz dłużej, dożywając już powszechnie osiemdziesiątki, albo nawet i setki. XXI wiek będzie w końcu epoką długiego, szczęśliwego życia... Nie, moment, przecież społeczeństwo do funkcjonowania potrzebuje…

40. Cyfrowa nieśmiertelność: co po nas zostanie dzięki nowym technologiom [Miłego antropocenu! #6]

    30 Jul 2024 · 43 min

    Jak technologia wpływa na sposób, w który przeżywamy... śmierć i żałobę? Czy nowe technologie mogą uczynić nas nieśmiertelnymi? Gościem tego odcinka jest dr Katarzyna Nowaczyk-Basińska z Leverhulme Center for the…

41. Komputery kwantowe ujawnią wszystkie sekrety świata [Miłego antropocenu! #5]

    15 Jul 2024 · 40 min

    To technologie, które wydają się działać na pograniczu magii. Już wkrótce mogą zmienić to, w jaki sposób komunikujemy się ze sobą i w jak zabezpieczamy swoje najważniejsze tajemnice. Gościem tego odcinka jest prof.…

42. Medycyna przyszłości: jak mRNA rewolucjonizuje leczenie [Miłego antropocenu! #4]

    21 Jun 2024 · 52 min

    „Miłego antropocenu!” to cykl w Podkaście Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować. Gościem tego odcinka jest prof. Jacek Jemielity, kierownik…

43. Czy kosmiczne górnictwo uratuje Ziemię? [Miłego antropocenu! #3]

    4 Jun 2024 · 35 min

    Najlepsza szansa na ratowanie planety czy kolejne, wielkie pole dla ludzkiej chciwości? Kosmos ma byc źródłem niemal nieskończonej ilości surowców, w tym niezbędnych dla zielonej transformacji. Ale czy jesteśmy w…

44. Co nauka mówi o scenariuszach zmiany klimatu: czeka nas katastrofa czy zielony świat? [Jeszcze inna przyszłość #4]

    27 May 2024 · 43 min

    „W XXI wieku ludzkość zjednoczy się, aby wspólnie walczyć ze zmianami klimatu, dzięki czemu uda się je cofnąć i naprawić to, co już zepsuliśmy”. Nie, moment! „Nie dogadamy się, państwa i biznesy będą działać dla…

45. Łukasz Lamża: Jeszcze inna przyszłość (#3) Co czeka ludzkość za sto lat

    25 Mar 2024 · 52 min

    „Ludzie są jak szarańcza: mnożą się niepowstrzymanie, pokrywając stopniowo całą planetę i wyjadając wszystkie jej zasoby, aż ostatecznie nastąpi katastrofalne przeludnienie”. Nie, moment! „Zmiany klimatu i pandemie…

46. Łukasz Lamża: Jeszcze inna przyszłość (#2) Sztuczna inteligencja

    29 Feb 2024 · 34 min

    „Sztuczna inteligencja już niedługo osiągnie samoświadomość, prześcignie człowieka, a być może stanie się też dla nas zagrożeniem na poziomie zawodowym, intelektualnym czy nawet egzystencjalnym...”. Nie, moment!…

47. Miłego antropocenu! (#2) Prof. Zalasiewicz: Ludzkość mniej subtelna niż asteroida

    23 Feb 2024 · 46 min

    „Miłego antropocenu!” to nowy cykl Podkastu Tygodnika Powszechnego, w którym opowiadamy, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak mogą pomóc go uratować. W tym odcinku mamy wyjątkowego gościa: jest nim prof. Jan…

48. Łukasz Lamża: Jeszcze inna przyszłość (#1) Miasta przyszłości

    29 Dec 2023 · 43 min

    Miasta przyszłości będą gigantycznymi, przeludnionymi, betonowymi klocami emitującymi olbrzymie ilości spalin, dwutlenku węgla i ścieków, toksycznymi dla ludzi i planety... ...Nie, moment, miasta przyszłości będą…

49. Miłego antropocenu! (#1) Astronauta Sławosz Uznański: w kosmos mamy blisko

    11 Dec 2023 · 46 min

    Oto nowy cykl podkastów „Tygodnika”. Będziemy w nim opowiadali o tym, jak nauka i technika zmieniły nasz świat i jak teraz mogą pomóc nam go uratować. Naszym gościem jest dzisiaj człowiek o wyjątkowo bogatej karierze…

50. Łukasz Lamża: Jak stworzyć hodowlany tłuszcz do mięsa in vitro [miesiąc w nauce]

    16 Jun 2023 · 40 min

    A także: czym są i jak powstały pustynne latawce z epoki kamienia? Gdzie najczęściej mieszkają osoby z depresją? Oraz czy rekiny wstrzymują oddech podczas nurkowania? Na przegląd naukowych wydarzeń minionego miesiąca…