TurboHistoria

Episodes page 1 of 3

1. Tysiąc lat wojny i pokoju. Co naprawdę wiemy o relacjach Polski z Niemcami?

   23 Oct 2026 · 45 min

   Czy potęga Prus była również konsekwencją błędów popełnianych przez polskich władców? Jaką rolę w upadku Rzeczypospolitej odegrały ambicje dynastii Hohenzollernów i rywalizacja z Habsburgami? Historia…

2. Czy Franco musiał zwyciężyć? Kulisy hiszpańskiej wojny domowej

   16 Oct 2026 · 49 min

   Wojna domowa w Hiszpanii, która wybuchła w 1936 roku, stała się jednym z najważniejszych konfliktów poprzedzających II wojnę światową, a jej przebieg kształtowały zarówno wewnętrzne podziały, jak i zaangażowanie…

3. Dziki kapitalizm i wielkie nadzieje. Historia polskiej transformacji lat 90.

   9 Oct 2026 · 51 min

   Lata 90. były w Polsce czasem gwałtownych przemian, wielkich nadziei i równie wielkich rozczarowań. Podczas gdy jedni budowali fortuny i korzystali z nowych możliwości, nie zawsze zresztą uczciwie, inni tracili pracę,…

4. Obiecano im przyszłość. Co zostało z przemysłowego Wałbrzycha?

   2 Oct 2026 · 41 min

   Powojenny Wałbrzych kusił czarnym i białym złotem - kopalniami węgla i fabrykami porcelany, oferując młodym ludziom pracę i perspektywę stabilnego życia. O mieście rozwijającym się w rytmie wielkich zakładów pracy,…

5. Okupacja oczami niemieckiego urzędnika. Wyjątkowe dokumenty w Instytutucie Pileckiego

   25 Sep 2026 · 34 min

   Do zbiorów Instytutu Pileckiego trafiły niepublikowane wcześniej wspomnienia niemieckiego urzędnika, który podczas II wojny światowej pracował w administracji cywilnej Generalnego Gubernatorstwa. Jak wyglądała…

6. Od Cedyni po II wojnę światową. Fakty i mity o polsko-niemieckiej historii

   18 Sep 2026 · 46 min

   Cedynia, Krzyżacy, zabory i koszmar II wojny światowej. Czy rzeczywiście tak wyglądało tysiąc lat polsko niemieckiej historii? A może w tej historii było znacznie więcej współpracy, wzajemnych fascynacji i wspólnych…

7. Kraków pod niemiecką okupacją. Życie w stolicy Generalnego Gubernatorstwa

   11 Sep 2026 · 50 min

   Dlaczego okupanci wybrali Kraków na stolicę Generalnego Gubernatorstwa i jak wyglądało codzienne życie jego mieszkańców podczas II wojny światowej? Kim był Hans Frank i jak niemiecka obecność zmieniła miasto? Krzysztof…

8. Jak wypoczywało się w PRL-u? Wczasy dla robotników, inteligencji i partyjnych elit

   4 Sep 2026 · 46 min

   W PRL-u prawo do wypoczynku było zapisane w Konstytucji, a organizacja urlopów stała się częścią państwowego systemu. Gdzie wypoczywali robotnicy i chłopi, dokąd wyjeżdżała inteligencja, a jakie ośrodki były…

9. "Wielka Trwoga". Z czym mierzyli się Polacy po zakończeniu wojny?

   28 Aug 2026 · 44 min

   Koniec II wojny światowej przyniósł Polakom ulgę i nadzieję na nowe życie, ale także przemoc, chaos i głęboką niepewność. Gwałty, bezkarność radzieckich żołnierzy, wojenne traumy, bieda i problemy ze znalezieniem…

10. Średniowiecze kobiet. Życie zupełnie inne, niż podpowiadają nam stereotypy

    21 Aug 2026 · 44 min

    Jak wyglądało życie zwyczajnych kobiet w średniowieczu i na ile różniło się od naszych wyobrażeń? Kim były beginki i jak w wiekach średnich wyglądała... budowlana samowola? O nie wcale tak mrocznym średniowieczu,…

11. Dlaczego Hiszpanie chwycili za broń przeciw sobie? 90 lat od wybuchu wojny domowej

    14 Aug 2026 · 47 min

    Wojna domowa w Hiszpanii była jednym z najkrwawszych konfliktów XX wieku i zapowiedzią wydarzeń, które wkrótce ogarnęły Europę. O przyczynach wybuchu wojny, podziałach hiszpańskiego społeczeństwa oraz o tym, czy…

12. Jerzy Waszyngton. Od marzeń o brytyjskim mundurze do prezydentury

    7 Aug 2026 · 41 min

    Jerzy Waszyngton, późniejszy przywódca amerykańskiej wojny o niepodległość i pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych, za młodu najbardziej pragnął zostać… brytyjskim oficerem. Los jednak wybrał dla niego inną drogę. O…

13. 31 lipca 1944. Ostatnie godziny przed godziną "W"

    31 Jul 2026 · 45 min

    31 lipca 1944 - ostatnie chwile przed godziną „W”. Nadzieje, obawy i polityczne kalkulacje. Co ostatecznie zdecydowało o wydaniu rozkazu o rozpoczęciu powstania w Warszawie? Czy ta decyzja mogła być inna? Krzysztof…

14. 1956. Rok, który odmienił Polskę

    24 Jul 2026 · 43 min

    Rok 1956 był jednym z najważniejszych momentów w historii Polski Ludowej. Referat Nikity Chruszczowa, śmierć Bolesława Bieruta, Poznański Czerwiec i powrót Władysława Gomułki na szczyty władzy zmieniły bieg wydarzeń…

15. Grunwald bez legend. Jak wyglądała wielka wojna z Krzyżakami?

    17 Jul 2026 · 45 min

    Bitwa pod Grunwaldem pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Polski, ale wokół wielkiej wojny z zakonem krzyżackim wciąż narosło wiele pytań. Jak doszło do konfliktu, co przesądziło o zwycięstwie wojsk…

16. Średniowiecze - czas zacofania? Prawda kontra stereotypy

    10 Jul 2026 · 41 min

    Czy średniowiecze rzeczywiście było epoką brudu, ciemnoty i zabobonów, za jakie przez lata je uważaliśmy?? Anna Zielińska, archeolożka i autorka książki "Historyczne bzdury o średniowieczu", rozprawia się z…

17. Megality, bumerangi i zapomniani bogowie - tajemnice pradziejów Polski

    3 Jul 2026 · 38 min

    Skąd nad Wisłą wziął się bumerang, starszy o tysiące lat od australijskich? Kim byli budowniczowie tajemniczych kamiennych murów w Karpatach i czym były pradziejowe rondele? Szymon Zdziebłowski, archeolog, publicysta i…

18. Czerwiec '76. Bunt, który zmienił Polskę

    26 Jun 2026 · 44 min

    Drastyczne podwyżki cen, robotniczy bunt i brutalna odpowiedź komunistycznych władz. Czerwiec 1976 roku na trwałe zmienił historię PRL i stał się jednym z najważniejszych etapów na drodze do narodzin demokratycznej…

19. Od wygnanego władcy do króla Polski. Michael Morys-Twarowski o drodze Jagiełły do korony

    19 Jun 2026 · 52 min

    Jeszcze jako władca Litwy Jagiełło wydawał się politykiem skazanym na porażkę. Stracił tron, mierzył się z wewnętrznymi konfliktami i nie był naturalnym kandydatem do polskiej korony. Mimo to zdobył rękę królowej…

20. Republika młodych ludzi. Historia powojennej utopii w Bartoszycach

    12 Jun 2026 · 45 min

    Gdy skończyła się II wojna światowa w Polsce żyło 1,7 mln sierot. Właśnie wtedy w wyludnionych, poniemieckich Bartoszycach, w dawnych wojskowych koszarach postanowiono stworzyć miejsce, gdzie będzie można dać im szansę…

21. Między mitem a archeologią. Prof. Jarosław Źrałka o tajemnicach cywilizacji Majów

    5 Jun 2026 · 47 min

    Majowie pozostają jedną z najbardziej fascynujących cywilizacji w dziejach, choć wiele powszechnych przekonań na ich temat niewiele ma wspólnego z rzeczywistością. Kim byli dawni mieszkańcy Ameryki Środkowej, dlaczego…

22. Zamach majowy bez mitów. Kulisy przejęcia władzy

    29 May 2026 · 50 min

    Dlaczego prezydent Wojciechowski odrzucił żądania Piłsudskiego? Czy wojska wierne rządowi miały szanse na zwycięstwo? Kogo wspierała warszawska ulica? Kto tak naprawdę wygrał dla marszałka zamach majowy? W…

23. Czy do zamachu majowego doszło przez… przypadek?

    22 May 2026 · 44 min

    Czy zamach majowy był od początku starannie zaplanowanym przejęciem władzy, czy wydarzeniem, które wymknęło się spod kontroli? W "Turbohistorii" wracamy do dramatycznych dni maja 1926 roku, gdy Polska znalazła się o…

24. Grupa Wagnera i marsz Prigożyna. Bunt, prowokacja czy gra Kremla?

    15 May 2026 · 49 min

    Czym tak naprawdę był Marsz Sprawiedliwości Grupy Wagnera i czy jej twórca Jewgienij Prigożin, przez lata wierny współpracownik rosyjskiego prezydenta, musiał zapłacić za to najwyższą cenę? W "Turbohistorii" powracamy…

25. Ślimaki, smoki i jednorożce. Jak czytać dziwny świat średniowiecza?

    8 May 2026 · 45 min

    Średniowieczne manuskrypty pełne są scen, które dziś wydają się niepokojące, groteskowe albo wręcz absurdalne: rycerze walczący ze ślimakami, demony z twarzami na pośladkach, postaci wychodzące z brzucha smoka czy…

26. Bez nich nie byłoby Polski - zapomniani Ojcowie Niepodległości

    1 May 2026 · 40 min

    Ignacy Daszyński - jeden z Ojców Niepodległości, pozostający dziś w cieniu Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego - jest bohaterem rozmowy o fundamentach polskiej demokracji i roli ruchu socjalistycznego. W audycji…

27. Królowe, które miały zniknąć. Egipt odkrywany na nowo

    24 Apr 2026 · 37 min

    Starożytny Egipt wciąż skrywa wiele tajemnic, a kolejne odkrycia zmieniają sposób, w jaki rozumiemy jego historię. Archeologia odsłania nie tylko fakty, ale także pytania, na które odpowiedzi wciąż pozostają nieznane.…

28. Grupa Wagnera. Historia prywatnej armii

    17 Apr 2026 · 45 min

    Od Donbasu, przez Syrię, po Afrykę i bunt przeciw Kremlowi - historia Grupy Wagnera to opowieść o jednej z najbardziej tajemniczych i wpływowych prywatnych armii współczesnego świata. W audycji "Turbohistoria"…

29. Ambicje kontra wolność? O przyczynach upadku Powstania Styczniowego

    10 Apr 2026 · 42 min

    W rocznicę aresztowania Romuald Traugutt wracamy do pytań o przywództwo i rozproszenie sił podczas Powstania Styczniowego. Czy los powstania mógł potoczyć się inaczej, gdyby od początku dowodził nim jeden, silny lider?…

30. Zapomniana trauma. Wielki Kryzys w Polsce

    3 Apr 2026 · 50 min

    Wielki Kryzys lat 30. był dla Polski doświadczeniem masowego bezrobocia, biedy i społecznego załamania, które dotknęło miliony ludzi - od robotników po urzędników. Choć jego skutki odcisnęły trwałe piętno na młodym…

31. Zbrodnia i archiwa. Jak powstaje true crime

    27 Mar 2026 · 35 min

    Głośna zbrodnia z lat 60. staje się punktem wyjścia do rozmowy o realiach PRL-u, mechanizmach śledztwa i roli mediów w kształtowaniu społecznych emocji. W audycji "Turbohistoria" autor książki "Wampir z Osielska" -…

32. Melchior Wańkowicz - biografia poza schematem

    20 Mar 2026 · 47 min

    Większość z nas kojarzy Melchiora Wańkowicza jako starszego pana od kresowych opowieści. To jednak tylko wycinek jego postaci - spiskowiec, konspirator i uchodźca, który tracił dom za domem i odcinany był od korzeni…

33. "Idź prosto w stronę grzyba atomowego". Opowieść o ludziach z poligonów nuklearnych

    13 Mar 2026 · 36 min

    Eksplozje atomowe na pustyniach, wyspy zamienione w poligony i ludzie, którzy znaleźli się zbyt blisko testów broni jądrowej. Gość w audycji "TurboHistoria" Łukasz Dynowski, w książce "Atomowi. Testy nuklearne na…

34. Rzeczypospolita nad Amurem, czyli o Polakach, którzy kolonizowali Syberię

    6 Mar 2026 · 38 min

    Czy historia zawsze musi kojarzyć się z nudą i suchymi datami, czy może brzmieć jak pasjonująca powieść przygodowa? Krzysztof Grzybowski wraz ze Sławomirem Koprem rzucają nowe światło na dzieje Syberii, ukazując ją nie…

35. Więzień numer 77. Niezwykła istoria boksera, który walczył w Auschwitz

    27 Feb 2026 · 43 min

    Historia Tadeusza Pietrzykowskiego - boksera warszawskiej Legii i więźnia numer 77 w Auschwitz - pokazuje, jak w najbardziej nieludzkich warunkach można było zachować godność i siłę ducha. Jego obozowe walki były czymś…

36. Prawda czy dramaturgia? Historyk na planie "Pojedynku"

    20 Feb 2026 · 45 min

    Jak wyglądało codzienne życie jeńców w obozie w Kozielsku? Jaką rolę pełni w filmie konsultant historyczny? Czy warto być wiernym historycznej prawdzie? O tym wszystkim na kilka chwil przed premierą filmu "Pojedynek" w…

37. Nadzieja, bezrobocie, kapitalizm, prywatyzacja - cena przemian lat 90.

    13 Feb 2026 · 49 min

    Lata 90. zapisały się w zbiorowej pamięci jako czas wielkich nadziei i gwałtownych zmian, ale dla wielu były także momentem głębokiej straty - pracy, bezpieczeństwa i poczucia sensu. W audycji wracamy do doświadczenia…

38. Akcja Kutschera. Kulisy zamachu na kata Warszawy

    6 Feb 2026 · 49 min

    Jedna z najbardziej znanych operacji zbrojnych Polskiego Państwa Podziemnego zostaje opowiedziana na nowo, z uwzględnieniem jej zaplecza organizacyjnego i ludzi stojących za decyzjami. Przygotowania do zamachu na…

39. Polki w Himalajach. Rozmowa o górskiej odwadze i przełamywaniu stereotypów

    30 Jan 2026 · 31 min

    Polskie himalaistki od dekad przełamują bariery w górach najwyższych na świecie, pokazując, że odwaga i determinacja nie znają płci. Ich historia to nie tylko triumfy na ośmiotysięcznikach, lecz także osobiste dramaty,…

40. Pokazy, dygnitarze i ulica. Świat mody w czasach PRL

    23 Jan 2026 · 46 min

    Jak funkcjonował świat mody w czasach wiecznych niedoborów, pustych sklepowych półek i ręcznie sterowanej gospodarki? Jak partyjni dygnitarze reagowali na modowe pokazy i co w czasach PRL nosiła warszawska ulica? O…

41. Człowiek twardej ręki. Kim naprawdę był Wacław Kostek-Biernacki?

    16 Jan 2026 · 48 min

    Z jednej strony czarna legenda "wieszatiela", Brześcia i Berezy Kartuskiej. Z drugiej chlubna, niepodległościowa przeszłość i powtarzane po wielu latach historie o srogim i sprawiedliwym wojewodzie, który wstawiał się…

42. Śladami pobożnych - chasydzka historia Europy Środkowo-Wschodniej

    9 Jan 2026 · 42 min

    Chasydyzm to mistyczny nurt judaizmu, który narodził się w XVIII wieku wśród żydowskich społeczności Europy Wschodniej. Choć przetrwał wieki i rozprzestrzenił się na cały świat, w wielu miejscach jego ślady w Polsce są…

43. Orangutan europejski czyli dezinformacja i wojna hybrydowa epoki Oświecenia

    2 Jan 2026 · 43 min

    W epoce Oświecenia dezinformacja i działania hybrydowe stanowiły istotne narzędzie polityki mocarstw. Rosja i Prusy konsekwentnie budowały negatywny wizerunek Rzeczpospolitej jako państwa zacofanego, anarchicznego i…

44. Duchy, miłość i wojenne demony. Nieznane oblicze Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej

    26 Dec 2025 · 47 min

    Poetka kojarzona przede wszystkim z liryką miłosną, tymczasem jej twórczość skrywa znacznie mroczniejsze tony. W wydanym w 1930 roku tomie "Profil Białej Damy" Pawlikowska-Jasnorzewska sięga po motywy spirytystyczne,…

45. Sarmacka Polska bez mitów. Codzienne życie w dawnej Rzeczypospolitej

    19 Dec 2025 · 51 min

    Polska sarmacka to nie tylko heroiczne bitwy i wielkie ideologie, lecz także codzienność zwykłych ludzi. Próbując zrozumieć dawną Rzeczpospolitą, warto sięgnąć do źródeł, by odkryć losy jednostek i ich autentyczne…

46. Marzyciele i realiści. Nowe spojrzenie na polskie powstania

    12 Dec 2025 · 52 min

    Czy polskie powstania były wyłącznie heroicznym zrywem, czy także przestrzenią sporów, wątpliwości i alternatywnych wizji wolności? W audycji "TurboHistoria" rozmowa Krzysztofa Grzybowskiego z Mirosławem Maciorowskim,…

47. Norymberga: między filmem a rzeczywistością. Jak wyglądał proces nazistów?

    5 Dec 2025 · 44 min

    W kinach możemy już oglądać "Norymbergę" Jamesa Vanderbilta, w której Russell Crowe wciela się w postać sądzonego przez Aliantów Hermana Göringa. Jak naprawdę wyglądał proces hitlerowskich zbrodniarzy? Jak doszło do…

48. To on zjednoczył Polskę. Władysław Łokietek i droga po koronę

    4 Dec 2025 · 53 min

    O Władysławie Łokietku mówi się "mały wielki człowiek". To jemu przypadła rola zjednoczenia Polski po okresie rozbicia dzielnicowego. Dlaczego to właśnie on tego dokonał? Jak wyglądała walka o władzę? I co wspólnego…

49. Ojciec niepodległości czy dyktator? Spór o Piłsudskiego

    28 Nov 2025 · 48 min

    Kim naprawdę był Józef Piłsudski? Socjalistą, patriotą, dyktatorem? Co wpływało na polityczne decyzje, które podejmował? Czy dziś oceniamy go na podstawie historycznych faktów, czy mitów? O różnych obliczach marszałka…

50. Tajemnice Prapolski - zapomniane grody, rytuały i kontakty ze starożytnym światem

    21 Nov 2025 · 50 min

    Prapolska przestaje być białą plamą na mapie dawnych dziejów. Najnowsze odkrycia odsłaniają świat pełen zaskoczeń: kujawskie piramidy starsze niż egipskie, grody z greckim winem czy ślady rytualnego kanibalizmu. O tym,…