Podcasts · Doktor z TikToka

Prawda o rekinie polarnym

29 May 2026 · 23 min

Rekin polarny, znany też jako rekin grenlandzki, to najdłużej żyjący kręgowiec na Ziemi: część osobników dożywa ponad 400 lat, a rekordzista prawdopodobnie przekroczył 500. To znaczy, że w lodowatych wodach Arktyki wciąż pływają zwierzęta, które urodziły się, zanim Magellan opłynął świat.Zobaczysz, jak ten gatunek łamie podstawowe zasady biologii kręgowców. Mózg ma wielkości kurzego jaja, pływa wolniej od spacerującego człowieka (około 1 km/h), a mimo to skutecznie poluje dzięki elektrorecepcji i fenomenalnemu węchowi. U niemal wszystkich osobników z rogówki oka zwisa kilkucentymetrowy pasożyt, a jego mięso śmierdzi moczem i jest tak toksyczne, że Islandczycy muszą je miesiącami przerabiać, zanim powstanie z niego hákarl.Skąd w ogóle wiadomo, że rekin ma kilkaset lat? Wiek udało się ustalić dopiero w 2016 roku, analizując soczewki oczu i radioaktywny węgiel z testów bomb jądrowych (wyniki opublikowano w Science). Z kolei zsekwencjonowany w 2024 roku genom, ponad dwa razy większy od ludzkiego, pokazuje, jak to zwierzę radzi sobie z nowotworami i naprawą DNA przez setki lat. Być może kryje się tam coś, co przyda się i nam.Jak wygląda życie stworzenia, które mogłoby pamiętać czasy króla Zygmunta Starego, gdyby tylko miało czym pamiętać? Źródła:1. https://www.nature.com/articles/s41598-019-46225-52. https://www.elasmo-research.org/education/white_shark/structure_brain.htm3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29785345/4. https://www.nature.com/articles/191829a05. https://bioone.org/journals/journal-of-parasitology/volume-88/issue-3/0022-3395(2002)088%5b0474%3aOLAWAO%5d2.0.CO%3b2/OCULAR-LESIONS-ASSOCIATED-WITH-ATTACHMENT-OF-THE-COPEPOD-OMMATOKOITA-ELONGATA/10.1645/0022-3395(2002)088[0474:OLAWAO]2.0.CO;2.short6. https://www.nature.com/articles/s41467-025-67429-67. https://ars.els-cdn.com/content/image/3-s2.0-B978032391789600008X-f02-51-9780323917896.jpg8. https://geerg.ca/wp-content/uploads/2023/06/GS_27.jpg9. https://bestiarium.kryptozoologie.net/artikel/curiosity-of-the-day-inuit-tools-made-from-greenland-shark-jaws/10. https://polarjournal.net/greenland-sharks-still-the-great-unknowns/11. https://www.reddit.com/r/natureismetal/comments/70p2da/a_greenland_shark_preys_upon_an_unfortunate_seal/12. https://www.frontiersin.org/journals/marine-science/articles/10.3389/fmars.2019.00125/full13. https://snowbrains.com/friday-fun-2-canadians-save-shark-choking-moose/14. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27516602/15. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33027263/16. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1801314/17. https://www.mdpi.com/2072-6651/2/9/228918. https://www.nafo.int/Portals/0/PDFs/sc/2018/scr18-041.pdf19. https://www.nature.com/articles/s41598-024-59202-4

The episode on the publisher’s site ↗ (opens in a new tab)