Chiến tranh kinh tế Iran giúp Ấn Độ - Trung Quốc sưởi ấm quan hệ
· 11 min
Episode Chiến tranh kinh tế Iran giúp Ấn Độ - Trung Quốc sưởi ấm quan hệ
Chiến tranh Iran là một bước ngoặt trong bang giao giữa Ấn Độ và Trung Quốc ? Vì lợi ích kinh tế, đôi bên tạm gạt sang một bên những tranh chấ lãnh thổ để đối phó với một cuộc xung đột Washington đã khai mào và đang đe dọa tăng trưởng của hai quốc gia đông dân nhất địa cầu. Bắc Kinh và New Delhi có thể hợp tác trên những lĩnh vực nào ? Đâu là giới hạn trong những nỗ lực sưởi ấm quan hệ song phương ?
Ngày 01/09/2026 lãnh đạo hai nước cùng tham dự thượng đỉnh Tổ Chức Hợp Tác Thượng Hải - SCO lần thứ 26 diễn ra tại Bishkek, thủ đô Kyrgyzstan. Có nhiều khả năng trong chưa đầy 2 tuần nữa, (12-13/09/2026) chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến New Delhi dự thượng đỉnh BRICS.
Ấn Độ và Trung Quốc cùng đang chịu áp lực sau hơn nửa năm chiến tranh Iran kéo dài và từ mặt trận quân sự, Hoa Kỳ đòi mở rộng cuộc xung đột này sang mặt trận kinh tế. New Delhi và Bắc Kinh cùng là những khách hàng lớn mua dầu hỏa Trung Đông, chiến tranh Iran đã ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế Ấn Độ và Trung Quốc như thế nào ?
Theo các số liệu chính thức, tăng trưởng của quốc gia Nam Á này vẫn còn vững chắc trong 6 tháng đầu năm 2026. GDP tăng 7,8 % trong quý 1, cao hơn so với dự báo của Ngân Hàng Trung Ương.
Tuy nhiên, do phụ thuộc đến 90 % năng lượng nhập khẩu, giá dầu tăng vì chiến tranh Trung Đông, do eo biển Hormuz bị phong tỏa, chi phí nhập khẩu, thâm hụt cán cân thương mại bị đẩy lên cao, lạm phát gia tăng. Theo báo Financial Times, lạm phát tại Ấn Độ tăng 4,45 % trong tháng 7/2026, vượt ngoài dự phóng của New Delhi.
Tương tự như Ấn Độ, Trung Quốc cũng là một nguồn nhập khẩu dầu của thế giới, đặc biệt là dầu của Vùng Vịnh, của Iran, cho nên khi giá dầu vì chiến tranh vượt ngưỡng 100 đô la/thùng thay vì 68 đô la như trước ngày Mỹ và Israel tấn công Iran, Bắc Kinh cũng phải đối mặt với những thách thức tương tự như New Delhi. Cỗ máy sản xuất, công nghiệp và qua đó là các hoạt động xuất khẩu của « công xưởng » thế giới này bị đe dọa.
Tình huống càng thêm khó khăn sau khi Nhà Trắng đòi trừng phạt gián tiếp mọi quốc gia giao dịch với Iran, tức là nhắm trực tiếp vào các doanh nghiệp, ngân hàng ... của Trung Quốc vẫn liên hệ với Teheran.
Trung Quốc và Ấn Độ cùng là những đối tác thương mại quan trọng bậc nhất của Iran, cả hai cùng là những khách hàng lớn nhất mua vào dầu hỏa Iran. Do vậy, đối thoại giữa nguyên thủ hai nước tại Bishkek đặc biệt được truyền thông chú ý.
Chiến tranh Iran và cơ hội cho Bắc Kinh
Thế nhưng về mặt ngoại giao và địa chính trị, đối với Bắc Kinh chiến tranh Trung Đông lần này cũng là một cơ hội tốt ngoài mong đợi. Tuần báo uy tín ấn hành tại New Delhi, Economic&Policy Weekly ghi nhận : Chiến tranh Iran đánh dấu một « bước ngoặt về địa chính trị » của Ấn Độ đối với Trung Quốc. Vào lúc Washington « sa lầy » ở Trung Đông, Bắc Kinh « củng cố vị thế chiến lược của mình mà không cần hao công tổn sức ».
Đây cũng là cơ hội để Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng trên nhiều phương diện từ kinh tế đến đối tác chiến lược, tài chính, công nghệ … Hơn nữa, Mỹ bị chia trí vì Trung Đông, bớt « kềm tỏa ảnh hưởng của Trung Quốc » ở châu Á -Thái Bình Dương.
Cải thiện quan hệ từ trước khi chiến tranh Iran khai mào
Thực ra bang giao giữa hai nước đông dân nhất địa cầu đã liên tục được cải thiện từ năm ngoái. Tháng 9/2025, sau 7 năm không đặt chân đến Hoa Lục và 5 năm từ khi xảy ra xung đột ở biên giới giữa Ấn Độ và Trung Quốc trên dãy Himalaya, thủ tướng Narendra Modi đã trở lại Trung Quốc. Ông dự thượng đỉnh SCO tại Thiên Tân, hội đàm với chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Đó là thời điểm Washington đánh thuế 50 % vào hàng của Ấn Độ xuất khẩu sang Hoa Kỳ và trong nửa đầu nhiệm kỳ 2, tổng thống Donald Trump chọn đứng về phía Pakistan, kẻ thù của Ấn Độ trong tranh chấp lãnh thổ giữa New Delhi và Islamabad tại Cachemire.
Cách nay đúng một năm nhà báo Pierre Haski chuyên về địa chính trị giải thích : Ấn Độ xích lại gần Trung Quốc không phải vì Bắc Kinh có sức thu hút hơn Washington. Trong mắt kinh tế gia Agath Kratz chuyên nghiên cứu về Trung Quốc bất luận…
Links in the notes 1
Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.