Ondertussen in de kosmos
de Volkskrant
100 episodes
Alles wat zich afspeelt in de kosmos - en dus ook op planeet Aarde - wordt in deze wekelijkse podcast besproken door de wetenschapsredactie van de Volkskrant. Tonie Mudde, zijn verslaggevers en academici bekijken de wereld met een onderzoekende bril.
Episodes page 1 of 2
-
Een radicaal nieuwe kijk op de hersenschudding
Bij een valpartij tijdens het fietsen liep Volkskrant-journalist Aimée Kiene een hersenschudding op, een letsel waar alleen al in Nederland jaarlijks 100 duizend mensen mee te maken krijgen. 'Doe rustig aan, niet te…
-
Hoe ziet het bos van de toekomst eruit?
Bomen lijden ernstig door droogte, hittegolven, branden en plotselinge hevige regenval. En dat wordt allemaal heftiger door klimaatopwarming. Soorten zullen verdwijnen, bossen moeten veranderen. Maar hoe precies?…
-
Ebola: het virus is terug en gevaarlijker dan ooit
Alweer een uitbraak, met duizenden doden. Precies vijftig jaar geleden nadat het ebolavirus voor het eerst werd ontdekt, is dat de trieste stand van zaken in Oeganda en Democratische Republiek Congo. Inmiddels dringt…
-
Is dan eindelijk het mysterie van donkere materie gekraakt?
Het heelal moet er vol mee zitten, anders vallen de bewegingen van de sterrenstelsels niet te verklaren. Al decennialang zoeken wetenschappers naar zogeheten donkere materie; alom aanwezig spul dat je niet kunt zien,…
-
Hoe maak je een moordenaar minder gevaarlijk?
Ze zijn veroordeeld voor de meest verschrikkelijke delicten, zoals moord en verkrachting. En ze mogen pas weer terug de samenleving in als ze geen gevaar meer vormen. Maar hoe behandel je een tbs'er? Welke therapie…
-
Gaan zwermen AI-agenten de mensheid uitroeien?
Het gaat de laatste tijd wel érg hard met kunstmatige intelligentie. Onderzoekers laten groepen van duizenden zogeheten 'AI agenten' samenwerken, bijvoorbeeld om potentiële nieuwe medicijnen te ontdekken of om…
-
Zo redde één briljant idee het leven van duizenden Nederlanders
Een aflevering met een persoonlijke aanleiding van presentator Tonie Mudde deze keer. Als iemand in Nederland een hartaanval krijgt, komen na het bellen van 112 vaak razendsnel uit alle hoeken mensen aanrennen om te…
-
Liefde op het eerste gezicht? Zo kiezen we onze partner echt
Tegenpolen die elkaar aantrekken? Die vonk bij de eerste ontmoeting? Een groeiende stapel onderzoek toont een ander beeld over romantische liefde. Anna van den Breemer vertelt over de nieuwste wetenschappelijke…
-
Giechelende muizen, schaterende apen: de evolutie van lachen
Ooit een muis horen lachen? Wetenschappers ontdekten de afgelopen jaren dat ook muizen, ratten, honden en apen hun eigen vorm van lachen hebben. In deze speciale aflevering van Ondertussen in de Kosmos duikt Maarten…
-
Zo remmen wetenschappers veroudering af (Lowlands live)
De eeuwige jeugd, is het dan toch mogelijk? Bij experimenten slagen wetenschappers er al in om dieren spectaculair ouder te laten worden. Ondertussen investeren techmiljardairs miljoenen in de ontwikkeling van…
-
Stress, slaap, stappen: hoe zinvol is het om je gezondheid door te meten met wearables?
Miljoenen Nederlanders dragen inmiddels een wearable, zoals een smartwatch, die allerlei gezondheidseigenschappen meet. De fabrikanten claimen daarmee inzicht te kunnen geven in hoe goed je slaapt, hoeveel stress je…
-
Eindelijk ontrafelen wetenschappers het geheim van bliksem
Al zolang er mensen op aarde lopen kijken ze bij onweer gefascineerd naar boven. Dat zoveel geweld uit de hemel kan komen, hóé dan? Nieuwe technieken - waarbij Nederlandse wetenschappers onder meer onweer maken in hun…
-
Een nieuwe eeuw van uitbarstende vulkanen dreigt voor IJsland
In IJsland wordt de aarde opnieuw wakker. Bij het vissersdorp Grindavík dwongen aardbevingen en lava honderden bewoners hun huizen te verlaten. Wat begon als een spectaculaire toeristische vulkaanuitbarsting, groeide…
-
Met deze machine haalt IJsland CO₂ uit de lucht
Op een winderige hoogvlakte in IJsland staat een machine die de planeet moet helpen afkoelen. Dag en nacht zuigt de installatie CO₂ uit de lucht, in de hoop de opwarming van de aarde een beetje af te remmen. Voor de…
-
Kunnen vrouwen beter zoeken dan mannen?
Alwéér je sleutels of je mobieltje kwijt? Het zoeken naar kwijtgeraakte spullen behoort tot een van de meer frustrerende activiteiten in een mensenleven. Soms kijken we zelfs straal langs objecten die we zoeken. ('Je…
-
Pas op, daar komt El Niño!
De temperatuur op aarde loopt al op door klimaatopwarming, maar daar komt dit jaar nog iets bovenop: weerfenomeen El Niño. Wetenschappers signaleren dat er zelfs een 'Super El Nino' in aantocht is. Maar wat is dat nou…
-
Waarom de tijd sneller gaat als je ouder wordt (Best Kept Secret LIVE)
Het is overal om ons heen en toch zo slecht begrepen: de tijd. Vanaf het podium van het festival Best Kept Secret beantwoorden we intrigerende vragen over de tijd. Zoals: tikt de klok overal in het heelal even snel? Is…
-
Hoe tweelingonderzoek onze kijk op de mens radicaal veranderde
Of je gevoelig bent voor verslavingen, of je een hoog IQ hebt, of je meer risico loopt op een depressie. Telkens weer duikt de vraag op: in hoeverre leggen je genen dit vast, en in hoeverre speelt je opvoeding hierbij…
-
'1 drankje moet kunnen toch?' Wat alcohol écht met je doet
Lang werd van alcohol gedacht dat alleen zware drinkers gezondheidsschade opliepen. Eén drankje per dag zou zelfs goed voor je hart zijn, suggereerden sommige studies. Maar nieuwe, onafhankelijke onderzoeken schetsen…
-
Wat is echt, en wat is nep? Kom naar onze theatershow
Leuk nieuws, Ondertussen in de kosmos gaat het theater in! Het thema van de avonden: wat is echt en wat is nep? Tijdens de avond ontdek je hoe AI beelden, massapsychoses en placebo's werken. Het is een show vol…
-
De bizarre macht van de techmiljardairs
De wereld is in de greep van een handvol extreem rijke techmiljardairs, zoals Elon Musk en Peter Thiel. Deze 'techbro's' lezen opvallend graag science fiction waar ze hun dystopische masterplan voor de mensheid uit…
-
De kunst van het niets doen
Regelmatig gewoon even he-le-maal niks doen. Dat is goed voor je hersenen en je gezondheid, maar velen lukt het slecht om die momenten te realiseren in het drukke leven. Wat doe je eigenlijk als je niks doet? Wat…
-
Help, hoe stoppen we de manosfeer?
Als man moet je rijk zijn. En gespierd. En vrouwen moeten vooral thuis het huishouden doen, de kinderen verzorgen en hun man gehoorzamen. Dat is zo'n beetje de kern van de manosfeer, die in filmpjes massaal wordt…
-
De nieuwste klimaatverwachting zorgt voor heftige reacties
Het ergste rampscenario voor de opwarming van het klimaat gaat géén realiteit worden, concludeerden wetenschappers onlangs. Dat klinkt als goed nieuws, maar is het dat ook? Het nieuws leidde tot heftige reacties, maar…
-
Hoe AI zorgt voor doorbraken in de wetenschap
Van het lezen van duizenden jaren oude half vergane teksten tot het ontwikkelen van nieuwe geneesmiddelen: de opmars van a.i. zorgt in de wetenschap voor radicaal nieuwe mogelijkheden. George van Hal en Laurens…
-
Aliens op aarde
Lang, heel lang, was het maar een saaie boel op aarde. Er krioelden hoogstens wat eencelliggen rond. Maar toen ineens - pats! - in relatief korte tijd ontstonden in de oceanen de meeste bizarre wezens, die er in onze…
-
Het wonder van de trekvogel
Eigenlijk is het gewoon een wonder, hoe een klein bolletje veren twee keer per jaar de halve wereld over kan reizen. Eeuwenlang begrepen mensen helemaal niet waar trekvogels bleven zodra ze uit zicht verdwenen,…
-
Oordeel toch niet zo snel!
Bij kennismakingen oordelen we razendsnel over de persoon tegenover ons, blijkt uit onderzoek. Hoe aantrekkelijk iemand is, hoe betrouwbaar, hoe competent: binnen één seconde denken we het te weten. Evolutionair best…
-
Waar blijft de Alzheimerpil?
Eén op de vijf Nederlanders krijgt in het leven dementie. Steeds meer raken onderzoekers ervan doordrongen: de ziekte van alzheimer is niet simpelweg op te lossen door het brein met schoonmaakmedicijnen te ontdoen van…
-
Gaat je bewustzijn door na de dood?
We gaan het vandaag hebben over iets spannends, iets mysterieus. In de bestseller 'Het Ultieme Geheim' beweert schrijver Dan Brown dat er wetenschappelijke aanwijzingen zijn dat het bewustzijn door kan gaan na de dood,…
-
Zwarte regen: wat doen al die oorlogen met het klimaat?
Straaljagers, tanks, bommen. Gewapende conflicten hebben niet alleen impact op mensen, maar ook op het klimaat en de natuur. Zo verbrandt één gevechtsvliegtuig in één uur al 5.600 liter brandstof. Dus wat doen de…
-
Wie bedacht de paashaas?
Best gek toch, een haas die eieren rondbrengt? Toch is er een intrigerende verklaring voor hoe de paashaas een symbool werd van het paasfeest. We duiken deze week met hulp van antropologen, historici en zelfs een…
-
Verslaafd aan Big Tech: wat kun je er zélf tegen doen?
We zitten met z'n allen aan het infuus van Amerikaanse Big Tech bedrijven. Dat voelt steeds ongemakkelijker, omdat die bedrijven onze aandacht vasthouden met dubieuze algoritmes. Sinds Trump aan de macht is, wordt die…
-
Probleemwolf Bram: wat bezielde de beroemdste wolf van Nederland?
Hij hapte naar kinderen. Een compleet natuurgebied werd voor mensen tot 'no go' area verklaard. Jagers waren máánden op zoek tot ze hem eindelijk te pakken hadden. Wolf GW3237m, in de volksmond bekend als Bram, groeide…
-
Wat doet de elektrische fiets met onze gezondheid?
Het zal niemand ontgaan zijn, op de fietspaden is een revolutie aan de gang. Steeds meer mensen - jong en oud - kiezen voor een elektrische fiets. Die zorgt voor een enorme verandering in hoe Nederlanders dagelijks…
-
Het nieuwe afvalmedicijn: 'Triple G'
Bij een proef met de nieuwste generatie afvalmedicijnen verliezen deelnemers 29 procent van hun lichaamsgewicht. In één jaar! Is dat nog wel gezond? Wat zijn de voor- en nadelen? En waarom werken afvalmedicijnen voor…
-
Is het leven nu drukker dan vroeger? (live)
Flink wat mensen gaan gebukt onder stress of krijgen zelfs een burnout. Is het leven nu zoveel hectischer dan vroeger? En in hoeverre is teveel stress een individueel probleem, of een gevolg van een 'hypernerveus'…
-
Heeft binnenkort iedereen een eigen digitale butler?
Het geldt als dé grote belofte op het gebied van kunstmatige intelligentie: AI-agenten die allerlei taken voor je kunnen uitvoeren, als een soort persoonlijke digitale butler. Een restaurant boeken dat perfect bij je…
-
Last van rommel? De wetenschap biedt hulp
Iedereen heeft er weleens mee te maken: rommel! En een niet opgeruimd huis doet nare dingen in ons brein ontdekken wetenschappers. Hoe vlieg je die rommellaatjes en bakken vol snoertjes het best aan? Tonie Mudde…
-
Eindelijk gaan er weer mensen naar de maan
De raket staat al klaar op het lanceerplatform: vier astronauten staan op het punt verder de ruimte in te gaan dan mensen ooit eerder zijn gekomen. Ze maken een rondje om de maan, als voorbereiding voor een missie…
-
Hoe word je creatiever?
Altijd al een boek willen schrijven, een instrument leren spelen of een knaller van een presentatie bedenken voor je werk: overal is creativiteit voor nodig. Maar is dat iets wat je in je moet hebben? Of kun je het ook…
-
Luisteren naar spookdeeltjes uit het heelal
Dagelijks razen er ontelbare neutrino's door je lijf: raadselachtige, bijna massaloze deeltjes uit het heelal die overal recht doorheen gaan, zelfs door de aarde zelf. Maar in de Middellandse Zee bouwden wetenschappers…
-
Van marteling naar succesbehandeling: elektroshocks
De filmklassieker One Flew Over the Cuckoo’s Nest gaven elektroshocks een slechte reputatie. Het zou neerkomen op marteling. Maar bij moderne elektroshoktherapie gaat het er héél anders aan toe. En het blijkt…
-
Wat doen zoetstoffen in je lichaam?
Op papier zijn zoetstoffen de ideale suikervervangers. Weinig calorieën, wél zoet. Toch passeren ze de spijsvertering niet ongemerkt, blijkt uit een groeiende stapel wetenschappelijk onderzoek. Wetenschapsjournalist…
-
Zo lukken goede voornemens wél
'Hoe ben jij van je slechte gewoontes afgekomen?' Wetenschapsredacteur Hanneke de Klerck vroeg het aan Volkskrant-lezers. De inzendingen waren toch verrassend en De Klerck destilleerde er de beste tips uit om nu echt…
-
Kosmisch vuurwerk: wat we kunnen leren van exploderende sterren
Het is het meest spectaculaire vuurwerk: ontploffende sterren en exploderende deeltjes. Sterrenkundigen worden er steeds beter in om dit kosmische vuurwerk te zien en krijgen daardoor een nieuwe blik op hoe het heelal…
-
De meest spraakmakende onderzoeken van 2025
Het is december; tijd voor lijstjes! Wetenschapsjournalist Maarten Keulemans maakte een lijst met de meest spraakmakende Nederlandse onderzoeken van 2025. Onderzoeken die niet de publiciteit hebben gehaald, maar wel…
-
Is dit de oeraap waar de mens écht van afstamt?
Wetenschappers doen steeds weer nieuwe ontdekkingen over onze voorouders: de apen waar wij van afstammen. Nu is er een tijdgenoot ontdekt van onze meest bekende mensachtige voorouder Lucy. Host Tonie Mudde bespreekt de…
-
Waarom hebben zoveel mensen rugpijn?
Bijna iedereen krijgt op enig moment wel te maken met pijn in de rug. In wanhoop kopen patiënten soms dure matrassen of grijpen ze naar zware pijnstillers, maar niets lijkt te werken. Waarom is dat? En wat helpt wél?…
-
De informatierevolutie: hoe we steeds meer vertrouwen op chatbots
Wie tegenwoordig iets opzoekt op Google krijgt vaak eerst een paar alinea's antwoord van een chatbot. Dat lijkt een kleine verandering, maar heeft grote gevolgen voor de manier waarop we met z'n allen informatie…
More in Science
Hidden Brain
Hidden Brain, Shankar Vedantam
Something You Should Know
Mike Carruthers | OmniCast Media
Radiolab
WNYC Studios
StarTalk with Neil deGrasse Tyson
Neil deGrasse Tyson
Ologies with Alie Ward
Alie Ward
Big Ideas Lab
Mission.org
Boring History for Sleep
Velvet
Bite Back with Abbey Sharp
The Roost Podcast Network
Short Wave
NPR
Science Friday
Science Friday and WNYC Studios
Science Vs
Spotify Studios
Unexplainable
Vox
Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.