Podcasts · Betrouwbare Bronnen

556 - 2026 wordt opnieuw een historisch jaar

· 1 h 45 min

Episode 556 - 2026 wordt opnieuw een historisch jaar

0:00 1:44:50

Wat is er dit jaar veel om te herinneren en inspiratie aan op te doen! 2026 steekt echt uit boven andere jaren. In geopolitiek, in de nationale politiek, in de cultuur en zeker ook in de Oranjehistorie. Jaap Jansen en PG Kroeger duiken in de historische jaren rond een serie thema's die dit jaar de volle aandacht zullen krijgen.

Het is een jaar waarin belangrijke politieke partijen als PvdA en D66 grote jubilea vieren. Maar ook een jaar waarin het Oranjehuis politieke en familiaire crises misschien maar liever niet herdenkt. En op wereldschaal staan de Verenigde Staten in het brandpunt. Daar herdenkt men de oorsprong, het oude ideaal, maar ook de gruwelijkste terreurdaad die deze wereldmacht trof. En in de wereld van de kunsten? Daar is 2026 het jaar van het ultieme ego-evenement en de uitvinding van de event culture van Woodstock, het Filmfestival van Cannes, de Oscars, de catwalk en het kunstfestival als maatschappelijk, toeristisch, jetset en artistiek fenomeen.

***

Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!

Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact.

***

1] 80 jaar Partij van de Arbeid

Op 9 februari 1946 was het zo ver. Drie vooruitstrevende democratische partijen fuseerden: een bundeling van verschillende tradities en idealen. De nieuwe PvdA ontstond door het samengaan van klassieke marxistische, links-liberale en christendemocratische stromingen. De droom tijdens de bezettingsjaren van maatschappelijke vernieuwing werd concreet vertaald in een poging tot 'doorbraak' uit verstarde politieke en sociaal-culturele verhoudingen. Weg met de oude scheidslijnen van hoog en laag en van zuilen en ideologische tegenstellingen.

Maar die doorbraak kwam maar mondjesmaat. “Sterft, gij oude vormen en gedachten” klonk mooi, maar die vormen wilden maar niet sterven. Teleurgestelde liberalen en pacifisten verlieten de nieuwe partij. Zo ontstonden 'afscheuringspartijen' als VVD en PSP.

De actualiteit van de PvdA is historisch gezien dus verrassend logisch. Opnieuw ziet men kans om een doorbraak naar verwante idealen en nieuwe generaties te realiseren. De fusiepartij van toen fuseert opnieuw, nu met GroenLinks.

2] 60 jaar D66

In de levendige jaren ’60 werd ‘een krankzinnig avontuur’ aangevangen. Een politieke 'startup' met als gezicht Hans van Mierlo. Een nieuwe partij die eigenlijk teruggreep op die vernieuwingsidealen van 1946. Men wilde af van gezapigheid en verzuiling, het gepolder met sociale partners en het confessionele midden. Nadruk op technocratisch pragmatisme en enthousiasme voor staatkundige vernieuwing.

Van Mierlo liet zich meeslepen in de polarisatiedrift van jongeren in de PvdA, de partij waarmee D66 een Progressieve Volkspartij wilde realiseren. Maar uiteindelijk stond Van Mierlo alleen. Zijn opvolger Jan Terlouw liet de partij opnieuw electoraal omhoog klimmen. Maar toen hij koos tegen de PvdA en voor samenwerking met het CDA, wilde de achterban hem niet meer als leider. Pas in 1994 kon met Paars het anti-zuilen ideaal herleven, maar ook toen profiteerden vooral de oude zuilenpartijen VVD en PvdA en herrees uiteindelijk zelfs het CDA. De échte doorbraak kwam toen Alexander Pechtold het aandurfde veel oude 'kroonjuwelen' te dumpen. Heel pragmatisch. Hij hield Rutte II, een kabinet van VVD en PvdA overeind. Net als Van Mierlo ooit, voerde hij 'oppositie vóór het kabinet'. Pechtold profileerde zich ideologisch als bestrijder van radicaal-rechts en maakte D66 weer groot. En hij selecteerde Rob Jetten als het gezicht van een nieuwe generatie en een nieuwe nadrukkelijke ‘midden' versie van D66. Met Jettens premierschap wacht D66 opnieuw een krankzinnig avontuur.

3] Een groot Oranjejaar, hoewel…

70 jaar Greet Hofmans affaire. 60 jaar rellen en rookbom bij het huwelijk van Beatrix met Claus. 50 jaar Lockheed. Elk hiervan zorgde voor een hoop rumoer en…

The episode on the publisher’s site (opens in a new tab)

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them. Explicit shows are for adult profiles only, and children’s profiles hear only children’s shows. More about this list.