# Sách nói Bão táp triều Trần Tập 19

An episode of [Sách nói tuổi đôi mươi!](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1886640709), 28 May 2026, 1 h 01 min.

Audio: https://anchor.fm/s/f717e81c/podcast/play/119860395/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2026-4-12%2F1215c3ab-a4b6-fa1a-792d-e0afa60780fe.mp3

Bão táp triều Trần là bộ tiểu thuyết lịch sử đồ sộ của nhà văn Hoàng Quốc Hải, tái hiện trọn vẹn 175 năm tồn tại và phát triển của nhà Trần (1225–1400). Đây được coi là một trong những công trình tiểu thuyết lịch sử lớn nhất của văn học Việt Nam đương đại.#Audiobook #PodcastViet Nam #SachNoi #sachhay #lichsu #thanglong #trieutran #baotaptrieutran #sachnoituoidoimuoi

## Transcript

[0:05] Thưa quý vị và các bạn đức vua Trần Thái tông cùng đoàn tùy
[0:09] tùng đã đóng giả thương lái để tìm hiểu về thương cảng Vân Đồn.
[0:14] Kiểm tra khô quân cảng và phát hiện những chiến hạm đã xuống
[0:17] cấp, đức vua còn đến thăm nhà sân làng bản của Vân Đồn.
[0:22] Ngài đã rất chú trọng chỉ đạo việc thu thuế ở khu thương cảng
[0:26] từ Vân Đồn ngày đi xa Vạn Ninh tới bãi xà vĩ đến mũi Ngọc Sơn,
[0:31] giáp với nước tống. Ngài cho kiểm tra những hòn đảo
[0:34] xung quanh và được biết những hòn đảo của ta ở vùng biển này
[0:38] đã đánh dấu chủ quyền từ thời nhà lý.
[0:41] Tiếp đó, nhà vua cùng đoàn tùy tùng đã lên ngựa xuyên rừng qua
[0:45] các vùng đất mà ngài nghi ngờ quân giặc sẽ có thể đi qua.
[0:50] Trở về kinh thành được vua đã cho chỉ dụ một số việc cần kíp
[0:54] và làm ngay và truyền đạt cho quan quân triều đình những cảm
[0:57] xúc về quê hương, đất nước đẹp, giàu.
[1:00] Sau chuyến đi này, nhà vua đã quan tâm đến việc nuôi dạy các
[1:04] hoàng tử của mình như thế nào. Đó là nội dung sẽ gửi tới quý vị
[1:08] và các bạn trong tiểu thuyết lịch sử bão táp triều trần của
[1:12] nhà văn Hoàng Quốc hải. Mời quý vị và các bạn lắng nghe
[1:15] qua giọng đọc thúy trà. Dây tình bender lời cảm phiền
[1:23] ông chủ tôi. Đây là một đại gia ở Thăng Long,
[1:27] nay ông ra Vân Đồn Xem xét để có thể chuyển một phần kinh doanh
[1:30] ra ngoài này. Vậy à?
[1:33] Ông chủ cửa hàng đồ gốm sứ nhìn thẳng vào nhà vua với vẻ thiện
[1:37] cảm, ông hỏi luôn ở trong đó, ông kinh doanh những hàng gì?
[1:41] Lê tấn vội đáp, dạ, chủ tôi kinh doanh tơ lụa, gấm vóc và cả các
[1:46] đồ trân quý. Tôi có quen một đại gia như thế
[1:50] ở Thăng Long, có phải nhà quảng phát vâng đúng?
[1:54] Đó là cửa hàng của ông chủ tôi ở phố cầu đông.
[1:58] Chỉ vào nhà vua, ông chủ hàng đồ gốm hỏi.
[2:02] Có phải ông là con cụ quảng phát?
[2:04] Vừa thấy tông gật đầu thế thì tôi có quen biết cụ nhà nhưng đã
[2:09] lâu tôi không về Thăng Long, chẳng hay sức khỏe của nhà có
[2:13] còn khang kiện thảo nào tôi nom ông có nét hao hao giống cụ
[2:17] quảng phát. Đa tạ, ông có nhời hỏi thăm cha
[2:22] tôi đã thiết lập từ hơn chục 5 rồi ạ, nay anh em tôi nối nghiệp
[2:26] nhưng còn bớ ngớ lắm. Tiếc quá, cụ đi hơi sớm, bao giờ
[2:31] về Thăng Long, tôi sẽ đến viếng cụ.
[2:34] Nói rồi, ông chủ đi vào nhà trong lúc ra ông đem theo một
[2:38] hộp gỗ nhỏ bằng vứt tay nâng lên đưa cho nhà vua.
[2:43] Đây là hộp hương vòng làm bằng một thứ huyền trầm cực quý.
[2:47] Tôi gửi ông về thắp hương cụ và khấn dùng tôi vài lời để cụ phù
[2:52] hộ. Lâm vào tình thế bất ngờ, vua
[2:56] Thái Tông đành nhận và hết lời cảm tạ.
[3:00] Ông chủ hiệu gốm sứ lại thao thao về điều ông vừa hỏi các đồ
[3:04] trân quý của nước ta bán buôn thế nào?
[3:08] Tôi phải nói lai lịch hơi dài, tức là cách đây hơn trăm 5 đều
[3:12] do người tàu nắm hết. Họ đến tận cửa rừng vào từng
[3:16] nhà, mua gom người mình chỉ biết nó là hàng quý hiếm và nhà nước
[3:21] có đánh thuế khai thác. Nhưng thúy cũng vừa phải thôi
[3:25] xong, quả thực dân mình đâu biết nó lại đắt như vàng còn hơn vàng
[3:31] nữa nếu là bạch trầm hương. Thế là họ mua của dân mình một
[3:37] về họ bán lãi gấp trăm, thậm chí gấp cả ngàn lần.
[3:41] Lý Thái tông đi kinh dinh da vùng này xét hỏi sự việc vừa
[3:45] size đặt trạm mua các loại sản phẩm quý hiếm cho dân sơn tràng
[3:50] giá cao gấp mấy chục lần giá do người tàu mua.
[3:54] Và cấm hẳn người tàu thâu gom đưa về thương cảng này bán thẳng
[3:59] cho khách thương ngoại quốc người tống mất mối lợi này, họ
[4:03] tức lắm nhưng không chống lại được chính quyền nhà lý.
[4:07] Nhưng đến đời lý cao tông 1107 6, 1210 nhà vua tiêu xài xây cất
[4:14] hoang, hủy quá đáng nên thiếu tiền vừa vơ vét đủ thứ ở đồng
[4:18] bằng rồi cho quân lên tận các cửa rừng vơ vét cả của dân sơn
[4:23] tràng. Thế là người tàu lại len lỏi móc
[4:27] nối ngầm, vua ngầm bán mối lợi lại về tay họ kíp khi nhà trần
[4:32] lấy được nước. Chỉ ít lâu sau, thái sư trần thủ
[4:35] độ trang phục lại chế độ mua bán như nhà lý và bây giờ thì vẫn do
[4:40] nhà nước nắm cả. Phải nói đây cũng là một nguồn
[4:44] lợi lớn đấy. Cảm tạ, người chủ nhà hàng gốm
[4:48] sứ tất bụng vợ tôi lại xuống thuyền đi về phía quân càng.
[4:53] Nằm quân lính canh phòng nghiêm, cẩn thuyền bè ngăn nắp đoàn nào
[4:58] đội ấy cờ xí phân minh mà người lính thảy đều béo tốt, mạnh
[5:02] khỏe, da dẻ săn chắc, vừa lấy làm hài lòng.
[5:07] Nhưng khi xuống Xem bế cái gọi là chiến hạm long hổ ngư xà thì
[5:12] vô giật mình bởi nó cũ nát quá. Đô, tổng quản sai quân tu bổ sơn
[5:18] phết bên ngoài 5 có vẻ đẹp mã nhưng bên trong thì quả là không
[5:23] dùng vào việc gì được nữa. Loại thuyền này ra biển lớn, gió
[5:27] đổi hướng bất chợt buồm luật nhiều là có thể vặn thuyền quan
[5:32] nhiều chiếc vỏ đỗ. Vừa hỏi viên đông hải đô, tổng
[5:36] quản. Có phải người cố giữ mấy chiến
[5:39] hạm này để hù dọa quân tống hù dọa mấy anh tàu buôn ngoại quốc
[5:44] bên thương cảng kia phải không? Đưa tổng quản phủ phục thưa tâu
[5:49] bệ hạ quả có như bệ hạ nói thần đã đôi 3 lần tau báo khẩn cấp về
[5:54] binh bộ nhưng thượng cấp giày hiện thời ngân khố phải chi cho
[5:59] nhiều việc khác để an sinh như đắp đê ngăn lụt hạn mở mang
[6:04] trường học nuôi dữơng người quan quả cô đơn.
[6:08] Vì vậy thần đành phải chờ đợi. Trong mấy ngày ở lại Vân Đồn,
[6:13] vua Thái Tông đi Xem xét khắp cả từ đường đi lối lại trên mặt
[6:17] vịnh sự lợi hại về mặt công thủ của quân cảng, các vọng hải đài,
[6:23] các nơi hiểm yếu có thể phục quân đánh thuyền giặc từ ngoài
[6:26] vào vừa cũng vào tận trang ấp, dân làm ruộng, dân đánh cá, dân
[6:31] buôn bán. Rồi vào thăm sư trụ trì ngôi
[6:35] chùa trong đảo không nơi nào là vua, không Xem xét hỏi han.
[6:41] Sau 3 ngày đêm thăm Vân Đồn vô căn dặn đưa tổng quản trần quý
[6:45] quảng tất cả mọi việc cần làm từ việc binh đến việc dân từ việc
[6:50] nông tang đến việc giao thương. Riêng về thu thuế châu mục đã
[6:54] giao việc này. Cho đông hải đô tổng quản kiêm
[6:58] nhiệm sổ sách chi thu phải minh bạch vì sổ thuế thu ở thương
[7:03] cảng này lớn lắm. Cấm ngặt việc tự tiện lấy tiền
[7:07] thu thuế chi cho việc quân tăng cường quân thủy đóng mới tàu
[7:11] thuyền ta đã có chủ kiến rồi. Việc này phải trù liệu bởi chi
[7:16] cho quân thủy là tốn kém nhất trong tất cả các sắc quân.
[7:21] Đêm vua và các tùy tùng lại lên thuyền ra châu vĩnh an, đông hải
[7:26] đưa tổng quản trần quý quảng xin phép được đem vài chiến thuyền
[7:30] đi theo với ngầm ý hộ giá vua y cho.
[7:35] Chiều hôm sau, thuyền đến bãi sa vĩ châu, vĩnh an sa vĩ là dải
[7:40] đất tiếp biển đầu tiên của nước đại việt.
[7:43] Trần quí quảng mời vua ghé thăm đồn biên ải mỗi Ngọc Sơn vừa dặn
[7:49] người chỉ cho binh sĩ biết các quan chức ở Thăng Long đi kinh
[7:53] dinh ghé thăm không để lộ danh tính của trẫm và các tướng tùy
[7:58] tùng. Thần tuân chỉ.
[8:01] Trần quý quang liền ra lệnh cho vindow tướng cho thuyền vượt lên
[8:05] dẫn đầu đoàn thuyền. Vừa thấy từng đứng dưới chân cột
[8:09] cờ là mô đất cao nhất của mỗi Ngọc Sơn, nhìn bao quát một dải
[8:14] sa vĩ thuần cát trắng mênh mông kéo một vệt dày quanh mép nước
[8:19] và cách đó không xa là rừng xanh bạt ngàn.
[8:23] Và loáng thoáng đây đó sau các khoảng rừng màu khói lam đồn
[8:28] lên. Vừa quay hỏi trần quý quang.
[8:32] Có phải nơi các chòm khói kia là cư dân làng bàn tâu bệ hạ?
[8:38] Đúng như vậy, dân chúng đang nấu cơm chiều đấy ạ.
[8:42] Ta Xem dân ở đây có vẻ thưa thớt lắm phải không?
[8:45] Tâu bệ hạ. Đúng như vậy, nếu bệ hạ có kế
[8:48] sách j thêm dân ra vùng này thì bin cương đở trống trải.
[8:53] Khanh nói, phải phên dậu mà trống trải thì trộm dễ vào nhà.
[8:58] Vui nhìn bao quát một dải đất liền sanh đuối tầm mắt lại quay
[9:03] nhìn ra biển vừa chỉ tay về phía các hòn đảo mờ xa hỏi các hòn
[9:09] đảo ấy thuộc về nước mình chứ tâu bệ hạ đúng như vậy.
[9:14] Đông hải đô tổng quản trả lời. Đã có người ở chưa, tâu bệ hạ
[9:19] chưa ạ? Đảo có to không có thung lũng có
[9:23] thể khai thác thành ruộng cầy cấy được không?
[9:26] Tâu bệ hạ được à? Nhưng cái trồng cái gì cũng phải
[9:29] giữ được vì thú rừng ăn củ quả và rễ cây trên các đảo nhiều
[9:34] lắm, ví như lợn rừng, nhím khỉ, nay cầy chuột.
[9:40] Vậy thì cho ta đã làm dấu mốc gì ở đấy để chứng tỏ đất ấy là của
[9:44] ta? Tâu bệ hạ nữ thần có đi vòng
[9:48] quanh các đảo ấy thì đảo nào cũng có một tấm bia đá to save
[9:52] gắn vào trụ gạch trên các hàng chữ đại việt ất mùi 1050 nhăm
[9:59] lòng thụy Thái Bình địn yên. Vừa thấy tùng vui vẻ gật đầu nói
[10:04] vậy là vua lý Thánh Tông lên ngôi 5 trước thì 5 sau ngài đã
[10:10] tuần du khắp nước và cho dựng bia chủ quyền ở nhiều nơi.
[10:15] Vừa cúi xuống vốc một vốc cát trắng phau dưới chân cột cờ chìa
[10:19] cho mọi người Xem rồi nói, mỗi hạt cát này đều thấm đẫm máu
[10:25] xương của tổ tiên biết bao đời mới có được.
[10:28] Cũng có thể mỗi hạt cát này ta phải đổi một mạng người đấy.
[10:33] Vậy ta và các khanh cùng dân nước phải giữ lấy đời đời con
[10:38] cháu phải giữ lấy một thước một tấc núi sông, biển đảo đều không
[10:44] được để lọt vào tay quân thù kẻ nào để hao tổn dù chỉ một tấc
[10:49] núi sông ta thì chính nó là kẻ thù của cả dân tộc và lịch sử sẽ
[10:55] đời đời nguyền rủa nó. Đêm ấy, vua và đoàn tùy tùng
[11:01] nghỉ lại mũi Ngọc Sơn. Ở một điểm địa đầu của đất nước
[11:06] trong tâm thức nhà vua cứ rạo rực, không sao ngủ được.
[11:10] Vua Thái Tông nhẩm tính các mốc dựng nước gian nan của tổ tiên
[11:15] từ mấy ngàn 5 nay mà kẻ cản trở ta kẻ thôn tính ta kẻ mưu toan
[11:20] đồng hóa dân tộc ta luôn luôn xuất phát từ phương bắc.
[11:25] Vua tự nghĩ phương bắc là một trong 4 phương của trời đất mà
[11:29] sao nó lại trở thành một phương nguy hiểm, một phương hung sát
[11:33] tựa như một thứ khắc tinh đối với nòi giống đại việt ta?
[11:38] Trăn trở mãi không ngủ được, nhà vua lại ra nhìn trời sao nhìn
[11:43] biển đảo nhìn vào đất liền và lắng nghe nhịp thở của biển
[11:46] khơi. Như nhịp thở, phập phồng trong
[11:50] lồng ngực của những người lính miền biên ải.
[11:54] Buổi sớm vua và đoàn tùy tùng ăn với những người lính bữa cơm mà
[11:58] tất cả thức ăn tự tay họ bắt từ biển và cũng tự tay họ chế biến.
[12:05] Nhìn những người lính trẻ chất phác hồn hậu, mỗi người một quê
[12:09] từ các vùng biển xa tít tắp và cũng là lần đầu tiên trong cuộc
[12:13] đời họ và phải đi xa như vậy để da vùng địa đầu này đem tấm ngực
[12:19] trần và sức chay bảo vệ sông núi biển đảo cho đất nước được yên
[12:24] bình. Vua vừa thương họ như thương con
[12:28] mình vừa cảm phục lòng trung dũng của họ đối với non sông đất
[12:32] nước. Nói đôi lời yên ủi họ rồi vua
[12:37] vào cả đoàn tùy tùng bỏ thuyền lại lấy ngựa trạm đi xuyên vào
[12:42] rừng qua các châu tô mậu tương ứng với đất huyện bình liêu,
[12:47] tỉnh Quảng Ninh ngày nay. Môn tương ứng với đất huyện đình
[12:52] lập, tỉnh Lạng Sơn ngày nay rồi vòng về cửa ải pha lũy chính là
[12:58] cửa ải giáp với cửa nam quan. Dừng lại quan sát Xem phía bên
[13:03] kia nhà tấn có hoạt động gì đáng nghi ngại nhưng các biên quan
[13:07] biên tướng đều tâu báo dân tống đang đói vì mất mùa, còn binh
[13:13] tống cứ lùi dần vào sâu trong nội địa của họ biên thùy nhà
[13:17] tống với đại việt lúc này gần như bỏ ngỏ từ ải pha lũy đoàn
[13:23] chưa làm đôi một nửa lên ải hà khẩu.
[13:27] Đoạn sông hồng giáp với Vân Nam Trung Quốc nay thuộc tỉnh Lào
[13:31] Cai. Một nửa lên cửa ải hả dương nay
[13:35] thuộc tỉnh Hà Giang. Khi trở về hay đoàn bỏ ngựa lại
[13:40] chạm lấy thuyền đi theo đường thủy để thám sát địa hình mà vua
[13:44] và các tướng đều dự liệu có thể quân Mông Cổ vào ta sẽ đi bằng
[13:49] đường sông, bởi hiện nay quân Mông Cổ đang 5 le tiến đánh
[13:54] thành đô. Thành đô, thủ phủ của tỉnh Tứ
[13:57] Xuyên, Trung Quốc xưa là kinh đô của nước thục.
[14:02] Và tiến chiếm nước đại lý đại lý đức, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc
[14:08] ngày nay và từ đại lý sang nước ta chỉ có đường sông là thuận
[14:13] lợi hơn cả. Vả lại quân Mông Cổ có tràn qua
[14:16] nước, đại lý cũng tựa như chúng đi vào chỗ không có người vậy.
[14:22] Tới ải hà dương quan sát địa thế xong lê tần cho quân quay về
[14:27] châu bình lâm, tức là miền quảng uyên tỉnh Cao Bằng.
[14:32] Rồi theo sông lô mà vào bạch hạc, nay là ngã 3 Việt Trì, tỉnh
[14:38] Phú Thọ, thân vệ tướng quân trần quý kình dẫn vua lên cửa hà khẩu
[14:44] rồi lấy đường thủy vĩ qua các châu văn bản trấn yên.
[14:48] Các địa bàn trên thuộc 2 tỉnh Lào Cai, Yên Bái ngày nay.
[14:52] Xuôi về bạch hạc. Lê tân về tới bạch hạc trước nên
[14:57] đợi thuyền vua để cùng suites Thăng Long.
[15:00] Thì vợ tôi đã hội quân ở bạch hạc.
[15:03] Vua Thái Tông sai gọi 2 tướng lê tần trần khuê kình cùng sang
[15:08] thuyền ngự để bàn bạc, vừa hỏi liệu quân Mông Cổ tràn sang ta
[15:13] có đi theo đường thủy như 2 đoàn của tao vừa đi không tâu bệ hạ,
[15:17] lê tân nói, quân Mông Cổ có sở trường về kị binh, nếu chúng đi
[15:22] đường thủy cũng tức là chúng bỏ sở trường, chọn lấy sở đoàn.
[15:26] Nếu chúng rời khỏi lưng ngựa thì quân điền binh của ta cũng dư
[15:31] sức đánh lại chúng. Vậy chúng đi đường nào vừa lại
[15:35] hỏi thân vệ tướng quân trần khuê quỳnh đáp, tâu hoàng thượng.
[15:40] Giặc tất lấy đường bờ sông mà đi chỗ nào gặp núi non hiểm trở,
[15:44] giặc sẽ tìm đường đi tránh. Chỉ có đi dọc triền sông mới là
[15:48] đường gần nhất đở hiểm trở mà giặc vẫn dùng được ưu thế kỷ đội
[15:54] mà tiến. Lê tình cũng nói thêm, vào tâu
[15:59] bệ hạ đúng như tướng thân vệ dự, liệu giặc sẽ chọn cách Tiến Bình
[16:03] đó. Tính toán lại ta cũng cho đó là
[16:06] thượng sách của giặc, vậy ta có nên bố trí quân phục để đánh
[16:10] chặn nó ở những quãng nào có nhẽ về Thăng Long, ta phải đem bản
[16:15] đồ ra mà bàn xét. Chúng thần xin tuân chỉ cả 2
[16:19] tướng cùng nói. Về tới Thăng Long tẩy trần xong,
[16:24] vua Thái Tông sang ngay cung thúy hoa vấn an hoàng hậu và hỏi
[16:29] các việc trong hậu cung, nhất là việc học hành của các hoàng tử.
[16:33] Hiện từ có vẻ như không được khỏe, hoàng hậu nói.
[16:37] Giọng hơi đùng đục. Bệ hạ đi vắng các việc trong
[16:41] cung sẳn có nền nếp ai việc nấy nên cũng không có gì quan ngại.
[16:46] Còn việc học của các con thiếp chỉ nhắc nhủ các ông sư phó phải
[16:50] nghiêm huấn chứ không được nuông chiều theo ý thích riêng của
[16:54] trẻ. Các ông sư phó nói, các hoàng tử
[16:57] đều thông minh, hiếu học riêng, có chiêu văn.
[17:01] Ngày đầu nó mê thích âm nhạc, lúc nào cũng ôm kè kè cây đàn và
[17:06] bi bô hát chồng nó ôm cây đàn phiền được cười lắm.
[17:11] Cần đàn còn cao hơn cả đầu nó, thằng bé thấp quá vì nó chưa
[17:15] được 2 tuổi. Việc học hành của các con có
[17:19] thực như các ông sư phó tâu bệ hạ phải tự mình kiểm xét các con
[17:24] thì mới rõ tiếp sao đủ chữ nghĩa làm các việc đó thôi được việc
[17:30] đó hậu để ta lo. Bệ hạ đi kinh dinh miền biên
[17:34] thùy thế nào? Liệu giặc mông thát có xâm chiếm
[17:37] cõi bờ ta không? Bến thủy tạm yên ắng nhưng chiếc
[17:41] sau thì quân mông thát cũng tràn vào.
[17:44] Liệu sứ quân mình có cản được giặc không hiếm thấy ở kinh sư,
[17:48] nhiều người lo sợ cứ như là giặc sắp vào cõi rồi lại nữa.
[17:53] Khắp nơi đang rèn đúc khí giới bệ hạ.
[17:56] Liệu Hoàng Sa có phải tạm lánh giặc không?
[17:59] Vừa thấy tôi ôm lấy hậu mà cười. Vãi sầu ghìm được tiếng cười vừa
[18:04] nói, sao hậu lại nghĩ ra được cái điều nực cười đó đã làm gì
[18:09] có giặc giã nào đụng đến biên thùy của ta mà hậu phải lo nào?
[18:14] Còn như việc cả nước rèn đúc khí giới là do ta ban chiếu đó phải
[18:18] tăng cường tinh binh phải có nhiều khí giới cho các điển binh
[18:22] tập luyện. Đấy là cách phòng bị của nước để
[18:26] nếu có giặc thì cả nước cùng đánh giặc, giữ nước.
[18:29] Nếu như ta lo việc này thật tốt, ắt giặc phải dè chừng cả nước
[18:33] cũng đồng tâm nhất trí khán giả và chắc chắn giặc không dám mạo
[18:38] phạm. Ngược lại, ta mà lơ là quỳnh ít
[18:41] khí giới sơ sài lòng, dân khẳng tảng thì trước sau nước cũng rơi
[18:46] vào tay giặc và như thế cũng chẳng khác gì đem nước dừng cho
[18:51] rằng. Bệ hạ dạy thế thiếp thấy an lòng
[18:55] nhưng quả thật trong đầu óc thiếp vẫn mơ hồ cảm như trước
[18:59] sau gì rồi giặc thát cũng xâm lấn cõi bờ ta thiếp nghe như có
[19:04] tiếng vọng của quân mông thát đang reo hò quát tháo.
[19:08] Với cử chỉ âu yếm nhà vua vuốt má hiền từ nói lời an ủi.
[19:14] Cũng có thể nàng có linh giác bén nhạy nên cảm được các việc
[19:19] khi nó còn đang manh nha lại. Cũng có thể thấy thiên hạ đồn
[19:23] thổi âu lo nên nàng lây nỗi lo của thiên hạ.
[19:27] Nhìn vào đôi mắt vẫn chưa hết lo lắng của hoàng hậu, nhà vua nói
[19:32] lời quả quyết. Nàng nên tin vào ta và lại còn
[19:36] thái sư. Còn các tướng tài 3 cùng đội
[19:39] quân hùng mạnh đã được rèn luyện kỹ càng cùng với hàng triệu điền
[19:43] binh còn nằm trong hương ấp như thế chẳng phải là sức mạnh cảm
[19:47] giác sao? Bệ hạ nói sao tiếp dám không tin
[19:53] bệ hạ bảo đã có thái sư nhưng sao tiếp thấy đám nội thị tâu
[19:57] rằng quốc mẫu cho người đi mua gom đồ binh khí ở các lò rèn với
[20:02] mua gạo tích trữ nhiều lắm, việc ấy liệu có can hệ gì đến an nguy
[20:07] của nước không ạ? Các chuyện này thiếp chỉ mới
[20:10] nghe, thế nên tao lại. Quả thật tiếp cũng chưa hỏi quốc
[20:15] mẫu và cũng chưa được nhìn thấy điều đám nội thị tao báo được
[20:20] được. Ta sẽ cho kiểm xét việc này
[20:23] nhưng ta nhắc lại nàng chớ có âu lo và ta nghe giọng nói của nàng
[20:28] dường như trong người đang ủ bệnh đấy.
[20:31] Sai nội thị triệu ngự y đến chẩn mạch sớm đi.
[20:34] Dào ôi thiếu con làm sao mà phải mời các thái y đến làm gì?
[20:39] Bệ hạ cứ lo việc nước đi. Sớm hôm sau, vua vào cung thủy
[20:45] tĩnh thăm thái sư trần thủ độ thái sư tâu báo các việc đã làm
[20:49] ở nhà lòng dân hoan hỉ thế nước đang lên.
[20:53] Nhà vua cũng thuật lại các việc ngày vừa đi kinh dinh mấy lộ và
[20:57] dọc tuyến biên thùy. Nghe xong, thái sư liền nói, cứ
[21:02] như ý thần thì biên thùy giáp đống hiện thời chưa có gì đáng
[21:06] lo. Nhà tống suy yếu lắm rồi, chẳng
[21:09] mấy chốc nữa mà sụp đổ vó ngựa mông thát sẽ quần nát Trung
[21:14] Nguyên. Nếu mông thát bình, song chung
[21:16] hoa, chúng sẽ quay vó ngựa xuống phía nam, nước ta lúc đó sẽ trở
[21:21] thành bãi Sa Trường. Cho nên các chính sách bệ hạ cho
[21:25] làm để tăng sức dân, sức quân Xem ra rất đắc dụng.
[21:30] Thưa ý, chú nói rất phải nhưng cháu e rằng chưa bình song Trung
[21:35] Nguyên quân Mông Cổ đã đánh ta rồi chúng đánh ta để có đường
[21:39] tập hậu nhà nam tấm kẹp vui tôi tống lý tông 1225 1272 từ 2 mặt
[21:47] Nam Bắc. Bệ hạ Xem tình hình biên thùy
[21:51] nước đại lý thế nào? Theo thần, nếu giặc mông thát có
[21:54] đánh ta ắt chúng phải qua nẻo đó vì rằng mông kha đang rục rịch
[21:59] tiến binh vào thành đô. Trước đó, 5 quý sửu 1253 hốt tất
[22:05] liệt là em của mông kha và tướng ngột lương hợp thai uri.
[22:10] Qua dai vượt sông kim sa đánh chiếm Kim Thành nước đại lý.
[22:17] Đại lý nguyên là nước nam chiếu sau đổi thành đại mông, lại đồn
[22:22] là đại lễ đến thời ngũ đại đội là đại lý nam chiếu đã từng xâm
[22:27] lược nước ta bị Ngô Quyền đánh tan trên sông Bạch Đằng 5 Mậu
[22:32] Tuất 938. Vua nước ấy là đoàn hưng trí
[22:36] chạy trốn đầu 5 giáp dần 1254 hốt tất liệt trở về bắc.
[22:42] Công việc Bình Định giao lại cho ngột lương hợp thai chẳng biết
[22:46] tới lúc này, quân Mông Cổ đã lấy xong nước đại lý chưa bệ hạ vừa
[22:50] đi về chắc biết rõ việc này. Thưa chú?
[22:54] Mới đây, đoàn hưng trí bị bắt ở thiện xiển.
[22:58] Thiện xiển, tức là côn minh thủ phủ tỉnh Vân Nam ngày nay y bị
[23:03] dồn đuổi tới đó rồi đầu hàng quân Mông Cổ chứ không có chống
[23:07] cự nào cả các tộc gì ở đó gồm người thoán người bạch lác đác
[23:12] còn kháng cự chắc rồi. Quân Mông Cổ cũng bắt đoàn hưng
[23:16] trí đi dụ hàng hết thôi. Trần thủ độ thở dài vậy là không
[23:21] tránh khỏi cuộc chiến với quân Mông Cổ rồi phải gấp rút phòng
[23:25] bị thôi thưa bệ hả, cháu đang định bàn với chú về việc đó.
[23:30] Bây giờ bệ hạ ra thiết triều kẻo các quan đang chờ thần sẽ tới bệ
[23:35] kiến sau. Sao lâu nay chú vẫn cứ khách khí
[23:40] với cháu vậy? Trong vẫn là tình chú cháu ngoài
[23:44] là lễ vua tôi thần phải nghiêm giữ kẻo thiên hạ trông vào mà
[23:48] đàm tiếu. Tại điện thiên an các quan đang
[23:52] ngóng chờ hoàng thượng trong khi nhà vua chưa tới.
[23:55] Các con xúm vào hỏi chuyện 2 tướng lê tần và trần khuê kình
[23:59] hộ giá hoàng thượng đi kinh dinh miền biên viễn lát sau kiệu của
[24:04] nhà vua và kiệu của thái sư, cùng đến các quan ùa cả ra sân
[24:08] long trì chào đón vua những lời chúc vang dội, thánh thượng vạn
[24:14] tuế thánh thượng vạn an. Toàn thần theo vua và nội điện,
[24:18] vua hỏi thăm sức khỏe các quan hỏi công việc các cơ quan then
[24:22] máy như chung cư dành khu mật viện, đài ngự sử đăng văn, viện
[24:27] quốc học viện, tất cả đều tâu báo công việc khiến vua rất hài
[24:31] lòng. Sau đó, nhà vua nói về tình hình
[24:34] biên ải và nguy cơ giặc mông thát có thể xâm lấn nước ta nên
[24:39] mọi việc chuẩn bị cho công cuộc kình chống giặc ngoài phải bắt
[24:43] đầu ngay từ bây giờ, kẻo khi việc bất ngờ xảy ra.
[24:46] Lại trở tay không kịp. Sau khi chỉ sụ mọi việc phải cấp
[24:52] kỳ làm ngay vui nhắc lại chuyến đi từ Thăng Long qua huyện
[24:56] Phượng nhãn sang huyện Chí Linh rồi theo đường ngựa, trạm ra
[25:00] anbang từ anbang lại đi thuyền ra Vân Đồn từ Vân Đồn ra Vạn
[25:05] Ninh tới bãi sa vĩ mũi Ngọc Sơn giáp với nước tấn.
[25:10] Đây là điểm khởi đầu của cả một dải biển dày kéo dài tới tận cửa
[25:14] nhật lệ giáp với nước chiêm thành.
[25:17] Nhà vua hết lời khen ngợi nước ta giàu và đẹp.
[25:21] Các nguồn lợi từ rừng và biển thật là vô tận nhưng ta chưa lấy
[25:25] ở biển được gì đáng kể. Dân nằm sát biển vẫn sống về
[25:29] nghề làm ruộng và nghề rừng cá ở trong biển muối ở trong biển vẫn
[25:35] chưa trở thành nguồn lợi chính của người dân ven biển.
[25:38] Thời đó là chỗ bất cập của nước nhà.
[25:41] Việc ấy, nhà nước phải ra tay chứ không thể chê trách người
[25:45] dân được. Nhìn khắp lượt các triều quan
[25:49] với vẻ tin yêu đối với mọi người, giọng tha thiết vừa nói
[25:54] chư khanh, các khanh phải đi khắp mọi miền đất nước, từ núi
[25:58] rừng, sông, suối đến biển đảo phải tận mắt tận tay nhìn ngắm
[26:03] sờ mó được mới thấy Giang sơn ta thật là kỳ thú người xưa nói
[26:08] Giang sơn gấm vóc quả không sai. Nghe nhạc vui nói về đất nước,
[26:14] núi sông, biển đảo các quan cứ hau háu lắng nghe nhiều người ao
[26:19] ước sẽ có dịp đi đó đi đây để được Xem ngắm hình hài đất nước.
[26:24] Nói xong nhà vua cao cây kim hốt ván.
[26:28] Bãi triều. Các quan đồng thanh hô hoàng
[26:32] thượng thiên tuế, hoàng thượng vạn an.
[26:37] Sớm hôm sau vui cho chiều các ông sư phó và các hoàng tử đến
[26:42] điện thiên khánh vì ở đây có lầu bát giác có chiếc cầu cong như
[26:47] vành lược bắc qua mặt hồ và có nhiều cây cỏ hoa lá có nhiều chỗ
[26:52] đẹp cho các hoàng tử chơi vua cho mời các ông sư phó dẫn học
[26:57] trò của mình lên lầu bát giác lần lượt có đông cung hoàng thái
[27:01] tử Trần Hoàng đã được lập từ 5 Canh Tý 1240, tức là từ khi
[27:08] hoàng tử mới được sinh ra. Thứ đến là em ký Trần Quang khải
[27:13] sinh 5 Tân Sửu 1204 1 2 vị cùng với Trần Quốc khang đều do bà
[27:19] thuận thiên sinh quốc khang. Mặc dù là con trường sinh từ 5
[27:23] Mậu Tuất 1238 nhưng thực khang là con của hoài vương trần liễu
[27:30] vì thuận thiên đã có mang 3 tháng mới về ở cùng vua Thái
[27:34] Tông. Do sự sắp đặt mang tính cướng
[27:37] bức của thái sư trần thủ độ và bà Trần Thị dung.
[27:41] Tuy nhiên, quốc khang cũng không tỏ ra có tài cán gì nên không
[27:46] được trọng dụng này. Khang đã vào tuổi trưởng thành
[27:50] được lập phủ riêng nên không được triệu tiếp đó là các hoàng
[27:54] tử trần nhật vĩnh, trần ích tắc 2 vị hoàng tử này được sinh cùng
[28:00] một mẹ và được sinh vào các 5 từ đinh mùi 1247 đến canh tuất 1250
[28:08] tới nay mới sang tuổi thứ 2. Trong 5 vị hoàng tử này chỉ có
[28:14] Trần Hoàng và Trần Quang khải tỏ ra 9 chắn và học thức được các
[28:19] sư phó đánh giá khá cao bởi 2 người đều vào độ tuổi 16, 17 lại
[28:25] vừa có đầu óc sáng, láng thông tuệ, vừa chăm chỉ học hành và
[28:29] đọc rộng khắp các nhà. Ngoài 2 hoàng tử lớn, còn lại 3
[28:34] người thì mới từ 2 tuổi đến 8 9 tuổi.
[28:39] Theo lời các ông sư phó thì hoàng tử trần ích tắc là người
[28:43] có đầu óc mẫn nhuệ học một biết 10 mới 8, 9 tuổi mà đã học thông
[28:48] tam giáo thi thư nhạc họa không môn nào là không ham thích và
[28:54] đều thông thạo. Hoàng tử chiêu văn trần nhật
[28:57] duật tùy chưa đến tuổi học hành vì mới lẫm chẫm biết đi nhưng
[29:02] mỗi khi nghe đến tiếng đàn, tiếng nhạc là tìm đến và khó có
[29:06] thể dứt ra được. Nghe các ông sư phó tâu báo về
[29:10] khiếu năng của các con mình, nhà vua tỏ vẻ hài lòng, nhà vua khen
[29:15] ngợi các thầy và có lời ủy thác. Ta sinh ra các con nhưng dạy
[29:21] chúng thành người có đức. Nếu may ra lại có tài nữa thì
[29:25] công các ông lớn lắm. Ta không bao giờ nuông chiều các
[29:29] con vậy ta mong các ông cứ giữ nghiêm cái đạo của người thầy và
[29:34] hãy coi các con ta cũng như các học trò khác.
[29:38] Nhìn các ông sư phó với lòng biết ơn nhà vua say ban cho các
[29:42] vị mỗi người một chung trà quý giây lâu ngày hỏi 5 tân hợi 1251
[29:50] ta có viết một bài minh để răn các con về các đức Trung Hiếu
[29:55] hòa tốn ôn, lương cung kiệm ta đã đưa các ông để giảng dạy cho
[30:00] các con ta chẳng hay việc đó đến đâu rồi, chúng có chịu tiếp nhận
[30:06] lời giảng của thầy và có được thể hiện trong cung cách sống?
[30:09] Và cư xử hàng ngày hay là chúng chỉ thuộc lời văn như một cái
[30:14] vẹt học nói tiếng người mà chẳng biết nghĩa lý của tiếng nói ấy?
[30:20] Thay vì các ông sư phó phải tâu báo hoàng thái tử trần hoảng
[30:24] vòng tay xin phép vua cha được nói tâu phụ hoàng bày minh văn
[30:29] của phụ hoàng ban cho anh em chúng con lúc nhỏ con chưa hiểu
[30:32] hết được ý nghĩa sâu xa mà phụ hoàng dăn dạy, nhưng suốt 5 5
[30:37] qua phần vì các bậc sư phó giảng giải, phần chúng con tự ngộ ra
[30:42] nên hiểu phụ hoàng dạy chúng con đạo làm người và đó cũng là đạo
[30:47] làm vua, làm quan phàm người đứng trên thiên hạ.
[30:51] Mà thiếu một trong các đức đó cũng đủ làm rối loạn thiên hạ.
[30:56] Bởi vậy, không chỉ chúng con thuộc văn mà còn phải biết theo
[31:00] đó hành xử hàng ngày. Các em con tuổi còn nhỏ chưa
[31:04] lĩnh hội được ý của phụ hoàng, nhưng dần dần cùng 5 tháng rồi
[31:09] sẽ ngộ ra xin phụ hoàng cứ yên tâm.
[31:13] Nghe hoàng thái tử nói, nhà vua có vẻ hài lòng ngày nói ta thật
[31:18] sự hoan hỉ vì các con đã không phụ lòng ta còn ráng tu đức rèn
[31:23] trí và đi sâu vào kêh cứu đạo thiền để mai này quyền thế vào
[31:29] tay còn biết đường hành xử sao cho dân được thịnh nước được
[31:33] cường ấy là lòng ta mong mỏi. Nói vài lời ủy thác với các ông
[31:39] sư phó rồi nhà vua lên kiệu đến thẳng quốc học viện.
[31:44] Biết nhà vua thế nào cũng đến kiểm xét việc học hành của sĩ
[31:47] tử. Việc chuẩn bị cho kỳ thi vào đầu
[31:50] 5 tới. Vì vậy, quan Quốc Tử Giám tế
[31:54] tiểu cùng quan Quốc Tử Giám 4 nghiệp đã chờ đón để cùng ngành.
[31:59] Vào việc vua hỏi ngay, nay đã gần cuối 5 đến tháng trọng xuân
[32:04] 5 tới triều đình mở khoa thi, vậy quốc học viện đã bố cáo cho
[32:10] sĩ tử ở các lộ biết ai muốn về dự bình văn ở quốc học viện vào
[32:14] bất cứ lúc nào cũng được chưa? Tôi hoàng thượng chúng thần đã
[32:19] bố cáo từ đầu 5 sỹ tử các lộ đã lác đác về từ đầu mùa thu nay
[32:24] vẫn đang tiếp tục việc ăn ở của các sĩ tử về dự học quốc học
[32:29] viện đều lo chu tất cho họ cả. Nghe Quốc Tử Giám tế tửu tao báo
[32:34] vua gật đầu khen khanh xử với kẻ sĩ thế là tốt là chứng tỏ nhà
[32:40] nước trọng người có học quý, người có tài.
[32:44] Quay sang phía quan 4 nghiệp vua hỏi khanh đo sức học của sĩ tử
[32:49] khoan này với các khoa trước thế nào?
[32:52] Tâu bệ hạ số người thật xuất chúng không nhiều nhưng các sĩ
[32:56] tử đã về đây kiến văn, họ đều chắc cũ.
[32:59] Mới đây, có một số sĩ tử từ thanh nghệ ra học lực so với sĩ
[33:03] tử ngoài này cũng không thua kém nhiều.
[33:07] Thầy tùng vui lắm, ngày hỏi tiếp, cứ như ý khanh khoa này có
[33:11] lấy được tam khôi không? Cả 2 quan tới tiểu và 4 nghiệp
[33:15] đều băn khoăn đoạn quan 4 nghiệp bèn thưa.
[33:19] Tôi bị hạ người theo sát các sĩ tử là 3 vị tam khôi khoa đinh
[33:24] mùi 1204 7 bệ hạ cho phép thần triệu các vị đó lên tàu báo.
[33:30] Được được lắm, ta cũng muốn gặp các vị đó.
[33:34] Một lát sau, 3 vị tam khôi đi từ nhà bình văn lên.
[33:38] Dù 5 trước đã nghe Quốc Tử Giám tế tửu tâu báo rõ ràng về 3
[33:43] người này nhưng vừa chợt trông thấy họ đi qua dẻo sân rộng.
[33:47] Nhà vua không khỏi sửng sốt trong đầu óc nhà vua 8 9, 5
[33:51] trước còn in hằn hình ảnh 2 cậu bé 13 14 tuổi với một chàng
[33:57] thiếu niên 17 tuổi. Thế mà bây giờ họ đã là những
[34:02] bậc vào hàng đại trí Hàn Quốc sĩ và ai cũng khôi ngô.
[34:07] Tuấn tú vừa bước lên bậc thềm nhà tân khách.
[34:11] Nằm cái nhà vua đang ngồi, cả 3 người đều sụp lạy hoàng thượng
[34:16] vạn an nhà vua đưa cả 3 vị đứng dậy và cho ngồi vào ghế vua ân
[34:22] cần hỏi han công việc của từng người, cả 3 vị đều tâu báo rõ
[34:26] ràng về các công việc giảng dạy trong quốc học viện.
[34:30] Vua lại hỏi trong quốc học viện, ngoài các quốc tự sinh thì nho
[34:34] sinh các nơi về tập văn gộp lại được bao nhiêu người.
[34:39] Trạng nguyên Nguyễn hiền bèn đứng dậy vòng tay đáp tâu bệ hạ
[34:44] số quốc tự sinh có 187 vị số nho sinh các lỗ về tới nay là 126
[34:50] người, cộng lại là 313 người. Vươn lại hỏi số thí sinh sẽ ghi
[34:57] danh hợp cách trong kỳ thi này là bao nhiêu thời hạn ghi danh
[35:02] đã hết chưa? Quan Quốc Tử Giám 4 nghiệp bèn
[35:05] thưa tâu bệ hạ thời hạn ghi danh đã mãn cách đây 10 ngày, số
[35:11] người đăng danh trong cả nước là hơn 1000 nhưng số người hợp thức
[35:15] được ghi danh là 702 chục người quốc học viện đã gửi thiệp báo
[35:20] thi đến từng người theo đường gợi cảm.
[35:24] Hướng về 3 vị tam khôi khoa đinh mùi 1204 7 vừa hỏi. 3 vị giảng
[35:31] dạy và theo sát các nho sinh trong quốc học viện.
[35:34] Vậy cho sức học của họ ra sao? Liệu khoa thi này số người đỗ
[35:39] thái học sinh có được nhiều chăng?
[35:42] Bảng nhãn lê văn hưu xin nói tâu bệ hạ sức học của các nho sinh
[35:47] nói chung và trình độ của các quốc tử sinh so với các nho sinh
[35:51] từ các lộ về tập văn cũng không chênh nhau nhiều lắm.
[35:55] Từ các nho sinh từ các lộ về ắt phải là các người xuất sắc mới
[36:00] dám về ngồi học chung với các quốc tự sinh.
[36:03] Ta muốn biết số có thể lấy đỗ thái học sinh liệu có được vài
[36:08] trăm vừa hỏi trạng nguyên Nguyễn hiền thưa tâu bệ hạ, nếu bệ hạ
[36:13] cần người có học để tuyển vào bộ máy công quyền cả nước với số
[36:17] lượng lớn mà cần phải có bằng cấp.
[36:20] Bệ hạ gia ân châm chước chuẩn mực thì có thể lấy gạn được con
[36:24] số trăm còn như bệ hạ cho thi để kén người thực tài chắc là con
[36:29] số đậu không được nhiều đến số trăm đâu ạ.
[36:33] Vừa Thái Tông cười độ lượng. Quan trạng vui tính thật đấy.
[36:38] Ta nghe nói Nguyễn hiền có tài thả diều và khoét sáo không ai
[36:42] bì được, có đúng vậy không? Nguyễn hiền ngượng đỏ mặt ấp úng
[36:46] đáp hoàng thượng của thần ham chơi từ đó là thần chỉ muốn khám
[36:52] phá. Vì sao con diều có thể bay cao
[36:54] được như loài chim và vì sao không có người thổi mà sao lại
[36:59] có được những hòa âm du dương đến như vậy?
[37:02] Còn như bệ hạ khen thần giỏi, thả diều và khoét sáo không ai
[37:06] bì được thời thần không dám nhận bởi chưa qua thi tuyển.
[37:11] Nhà vua cười lớn và ngày giục bảo đấy nhé, cứ như nhời Nguyễn
[37:15] hiền muốn biết có thực tài thời phải qua thi tuyển vậy thời khoa
[37:20] thi này, triều đình cần người thực tài chứ không cần người có
[37:24] bằng cấp mà không thực tài. Cho nên việc chấm chọn phải chặt
[37:28] chẽ chứ không thể châm chước. Và lưu ý các khanh trong khi
[37:32] chấm văn là phải chấm cả đức Văn Đức là người khí tiết cao thượng
[37:37] hoặc chỉ là sự giảo hoạt đầu lưởi.
[37:40] Sự luồn lách, nịnh hót có bài bản đều thể hiện một cách khéo
[37:44] léo đến trơ trẽn trên văn 7 hết, cho nên chọn người tài phải bằng
[37:50] vào người có đức hạnh, người tài mà có đức hạnh ấy là bậc hiền
[37:54] tài. Họ mới chính là những công bộc
[37:57] cho nhân quần đó mới là những người ta cần đặt vào nơi then
[38:00] mái quốc gia. Còn những kẻ có tài mà thất đức,
[38:04] chúng sẽ dùng cái đó để nịnh trên đè dưới chúng, gây bè kết
[38:09] đảng, loại bỏ người chân tài hãm hại người hiền tài.
[38:13] Chính lỗi người này sẽ làm cho dân suy nước loạn, vậy phải loại
[38:18] bỏ chúng từ trong trứng nước. Các khanh phải nhớ điều tác dụng
[38:22] bảo. Chúng thần xin tuân chỉ.
[38:26] Tất cả các quan Quốc Tử Giám và 3 vị tam khôi đều, đồng thanh
[38:30] nói. Vừa lại hỏi Nguyễn hiền, tao hỏi
[38:33] thật vị thiên khôi nhé, cứ như ý khanh đã qua khảo sát thì khoát
[38:37] này có lấy được tam khôi không? Tâu bệ hạ chúng thần đã Xem kỹ
[38:42] sức học của các quốc tử sinh và các nho sinh đều chắc cả, trong
[38:46] đó có một số người xuất chúng nên chúng thần dữ liệu có thể có
[38:51] tam khôi xứng đáng. Vậy thì hay lắm và chỉ mong có
[38:55] nhiều người thật giỏi để làm rường cột cho sự mở mang nền
[38:59] quốc học vui lại hỏi vị Quốc Tử Giám tế tửu vậy châu đã chọn
[39:04] xong người vào các chức việc cho khoa thi này chưa?
[39:08] Quan Quốc Tử Giám tế tửu bèn thưa kính bẩm hoàng thượng các
[39:12] chức di phong dán soạn tự hiệu đằng lục thí viện đều đã cắt cử
[39:17] xong xuôi riêng phần đưa các vị nào vào khảo viện chúng thần với
[39:22] tự nghĩ ngày mai sẽ có bản tấu trình lên xin hoàng thượng ngự
[39:26] duyệt. Theo ta khảo viện gồm cả 2 ông
[39:30] tế tửu và 4 nghiệp cùng với 3 vị tam khôi ngồi đây là đủ.
[39:34] Tuy nhiên, các ông phải làm tờ tấu để tafe cho nó hợp cách với
[39:39] một kỳ thi đại khoa. Riêng phần lấy tam khôi các ông
[39:43] sau khi đã khớp ý nhau rồi đều phải đệ trình cả các quyền thi
[39:47] đó lên để ta khảo lại. Về thứ bậc, các ông cứ giữ kín
[39:52] để sau khi ta đã khảo và xếp thứ bậc rồi lúc đó mới khớp í ta với
[39:58] ý các ông Xem có giống nhau không.
[40:01] Nếu ý ta và các ông lệch nhau thì được phép tranh biện cho ra
[40:05] nhẽ chứ không vì ta ở ngôi chủ tể mà các ông phải ngậm miệng.
[40:12] Các quan đều tâm phục và bật ra lời tâu hoàng thượng anh minh.
[40:17] Để tỏ rằng triều đình tôn trọng người tài bắt đầu từ khoa thi
[40:21] này. Các việc từ lều chõng và sự ăn
[40:24] uống trong thời gian mấy ngày làm bài ở trong trường thi sẽ
[40:28] lấy tiền quốc khố gia trì những người nhà đi theo phục dịch thí
[40:32] sinh. Nếu ai có người quen người nhà
[40:35] hoặc tự thuê được chỗ ở thì mặc lòng, còn ai muốn về ở nhà công
[40:40] quán thì được ăn ở không mất tiền như vậy đở được mối lo cho
[40:45] những thí sinh nhà nghèo tất nhiên.
[40:47] Những người giàu có khá giả, họ chẳng cần sự giúp đở đó.
[40:51] Như chợt nhớ ra, nhà vua hỏi luôn.
[40:54] Khoa thi 5, đinh mùi 1247 ta bỏ môn sử không cho thi bởi vì
[41:00] không thi sử nước nhà lại đi lấy kinh xuân thu thày trò quốc sử
[41:05] nằm ấy ta có của quanchi quốc sử viện phạm ứng thần và sai bên
[41:10] quốc học viện phải phối cùng bên quốc sử viện soạn lấy sách cho
[41:14] các trường học chẳng hay việc đó đến đâu và 5 nay đề thi lịch sử
[41:19] có thi quốc sử không quan Quốc Tử Giám 4 nghiệp thưa tâu bệ hạ
[41:24] quanchi quốc tử viện phạm ứng thần trước khi bệ hạ cho hồi
[41:27] hưu. Ông có trao chức trách đó lại lũ
[41:31] thần đã phối cùng bên quốc sử viện mới soạn được một quyển gọi
[41:35] là sơ thảo lược sử. Dạ cũng mới là bước đầu còn sơ
[41:39] lược lắm nhưng đã đưa vào giảng dạy.
[41:42] Còn nếu như biên tu cho được một Bộ Quốc sử đàng hoàng, chắc quốc
[41:46] sử viện phải làm trong vài chục 5 và phải tuyển được những người
[41:50] thông kim bác cổ vừa sưu tập vừa khảo chứng, vừa biện giải thì
[41:55] mới đủ độ tin cậy. Bảng nhãn lê văn hưu xin được
[41:59] nói từ thánh thượng anh minh cho biên tu quốc sử là việc làm
[42:04] không thể thiếu được với một nước văn hiến như nước ta, nhưng
[42:08] cái khó là trong vài ngàn 5. Tại đây, dự liệu của ta chỉ được
[42:12] ghi chép rải rác ở một số người có học vấn cao hoặc do một số
[42:17] thiền sư, đạo sĩ ghi chép lại thiên về sự đạo hơn là sự đời,
[42:22] sự ghi chép của người mình đã không có hệ thống, lại còn bị
[42:26] người bắc xuyên tạc đi. Lại như thời đại nhà nước, văn
[42:29] lang chuyển đối tới mấy ngàn 5 những vật chứng còn lại trên các
[42:34] đồ đồng như trống đồng cùng các đồ binh khí bằng đồng như qua
[42:39] đồng rìu đồng giáo, đồng mũi tên đồng với biết bao các lò nấu
[42:43] đồng dấu tích còn đầy rẫy chứng tỏ nước ta đã tiến hóa tới một
[42:48] trình độ cao, vậy mà lại biệt tăm trong sử sách, nay chỉ còn
[42:53] lại các chuyện thế truyền. Như chuyện dân gian truyền miệng
[42:57] về các đời vua hùng, ngẫm nghĩ giây lâu vừa Thái Tông lắc đầu
[43:02] một nước văn hiến mà không có Bộ Quốc sử thì thật là bất túc.
[43:07] Việc đó những người có học vấn tinh thần như các khanh phải lo
[43:12] thời huyền sử nhiều tộc người khi lịch sử dân tộc họ bằng cách
[43:16] tạt vào vách hang đá những hình thù về người, về các con vật, cả
[43:20] về các tập tục nữa. Nước ta thời các vua hùng là
[43:24] thời của nhà nước văn lang có thể chế hẳn hoi cứ Xem các hình
[43:29] ảnh được ghi lại trên mặt trống đồng cùng với nghề đúc đồng Xem
[43:33] ra rất thiện xảo như vậy thì sự tiến hóa của người mình vào thời
[43:37] đó đã ở tầng mức cao. Bảng nhãn lê văn hưu khanh nói
[43:42] về thời đó còn đầy rẫy các truyện thế truyền vậy thế truyền
[43:46] là gì là các điều mắt thấy tai nghe được truyền lại từ đời này
[43:50] sang đời khác. Thế chẳng phải là một căn cứ để
[43:54] từ đó truy tìm nguồn gốc cho người viết sử sao?
[43:57] Ta thấy khanh là người có khiếu năng về lịch sử, vậy sau khoa
[44:01] thi này, ta sẽ đưa khanh về quốc sử viện để biên tù quốc sử.
[44:07] Lê Văn Hiếu bèn đứng dậy váy nhà vua tạ ân hoàng thượng mới trung
[44:12] tuần tháng giêng, nghĩa là mới sau tết nguyên đán được mươi
[44:15] ngày, không khí tết nhất hội hè trong khắp kinh thành còn đang
[44:19] nhộn nhịp, người thì đi chúc tết họ hàng, xóm phố, người thì đi
[44:24] lễ cầu an nơi chùa tháp người thì nhập vào các đám rước các
[44:28] hội phường, phố hội làng trời bắt đầu hoe hoe, nắng, cái nắng,
[44:33] trưa xua tan được giá lạnh mùa đông nhưng nó đánh thức cây cối.
[44:37] Đâm chồi nảy lộc đúng là cây cối như bừng thức sau giấc ngủ đông,
[44:43] những cây bưởi trong các vườn nhà vừa nảy lộc vừa bật xác từng
[44:47] chùm nụ nửa trắng nửa xanh hoa đào, lác đác rụng để nhường chỗ
[44:53] các lộc non đâm lên tua tủa các bờ giậu hoa tầm xuân nở nhuộm
[44:58] hồng các đường làng ngõ xóm, hương thơm ngan ngát bướm ong
[45:02] kéo về từng đàn tô đậm sắc xuân. Dân kinh thành còn đang vui xuân
[45:08] lại có thêm 1 niềm vui nữa là dĩ tử 4 phương nườm nượp kéo về
[45:13] thuần những anh tài tụ hội nhiều người trai trẻ khôi ngô tuấn tú
[45:19] có cả người đã đứng tuổi lại có cả các thiếu niên, mỗi nho sinh
[45:23] đều đeo bên mình một tay nải quần áo và bên cạnh có một người
[45:28] gánh theo một bên là hòm sách, còn bên kia là gạo, nước và các
[45:32] đội ủy thân người đi theo đó có thể là anh em chú bác.
[45:37] Cũng có thể là nô bộc, cũng có khi là người được thuê mướn.
[45:41] Những nho sinh này thuộc loại gia đình trung lưu trở xuống,
[45:46] còn như con cái các nhà quan gia phú gia thì họ đi xe ngựa hoặc
[45:50] đi kiểu đi cáng. Các nho sinh đi tìm nhà trọ hoặc
[45:55] vào nhà công, quán hoặc đi lại mua sắm làm cho phố phường kinh
[45:59] sư vừa tấp nập vừa sang trọng hẳn lên.
[46:03] Tại một quán nước, các nho sinh ngồi nghỉ vừa uống nước vừa trò
[46:07] chuyện hỏi thăm quê quán của nhau, ai ai cũng tỏ ra lịch lãm.
[46:12] Một điều tôn huynh 2 điều tôn huynh bỗng một người nói, thưa
[46:17] các tôn huynh, tôi lở thi khoa đinh mùi 1247 phải chờ suốt 9 5
[46:23] người này hơi đứng tuổi so với các nho sinh kia, thưa tôn
[46:27] huynh, người nhỏ tuổi ngồi bên cạnh tiếp lời dạ từ đinh mùi tới
[46:32] bính thìn 1056. Đúng 9 5 chẳng hay khoa đinh mùi
[46:37] tuan huynh lở thi vì chuyện gì và trong 9 5 qua tuan huynh làm
[46:42] gì? Người kia đáp, cảm ơn quý tuan
[46:45] huynh hỏi thăm, chẳng là sắp đến ngày like king thì phụ thân tôi
[46:50] bị ốm nặng phụ thân tôi khuyên con cứ về kinh đi ta chỉ vài
[46:55] ngày nữa là khỏi thế nhưng tôi không dám ra đi.
[46:58] Trong lúc người sinh thành ra mình đau nặng.
[47:01] Quả nhiên, vài tháng sau phụ thân tôi qua đời cứ tang 3 5 ở
[47:06] nhà làm ruộng nuôi mẹ đoạn tang thì mẫu thân tôi bắt phải lập
[47:11] gia đình. Thế rồi tôi vừa gõ đầu trẻ vừa
[47:14] ôn luyện kinh sách này, tất tỉnh lại kinh khủng.
[47:18] Các tôn huynh nhưng thẹn vì tuổi cao mà tài mọn.
[47:23] Mọi người vừa cảm thông, chia sẻ vừa kính phục vì người này đã có
[47:27] hiếu lại có chí. Các thí sinh suốt 5 ngày miệt
[47:31] mài căng thẳng trong trường thi ăn uống, ngủ, nghỉ đều ở trong
[47:35] lều, tất cả đều ở trong khu vực trường thi. 4 bề tường vây kín
[47:41] quân canh nghiêm cẩn 4 góc trường thi có 4 chòi canh giữa
[47:45] trường thi dựng một chòi cao nhất quan sát khắp trong ngoài.
[47:50] Thì đã căng thẳng nhưng chờ chấm suốt 20 ngày sau mới kéo bảng để
[47:54] danh còn căng thẳng hơn nữa bởi ai cũng hi vọng cũng phập phồng
[48:00] từng nhóm, từng nhóm hội tụ bàn bạc với nhau về văn sách 5 nay
[48:05] nghe đâu đích thân hoàng thượng ra đề.
[48:09] Độ 15 ngày sau khi chấm bài khảo viện dâng lên hoàng thượng 4 ống
[48:14] quyển trong danh sách tam khôi thông thường chỉ có 3 vừa Thái
[48:19] Tông lấy làm lạ ngày tự hỏi, chẳng nhẽ các quan khảo viện
[48:23] giám lẫm cả trẫm sao? Nghĩ vậy nhưng nhà phù hợp bình
[48:27] tâm đọc lần lượt từng ống quyển một.
[48:30] Đọc xong ngày thở phào đúng là không thể loại được người nào
[48:34] trong 4 bậc anh tài này khá khen các quan khảo viện làm việc công
[48:38] tâm. Nhà vừa đọc đi, đọc lại, cân
[48:42] nhắc từng li từng tí một để xếp thứ bậc cuối cùng vừa cho lấy 2
[48:47] trạng nguyên £1 nhãn một thám hoa lang.
[48:51] Việc lấy 2 chặng nguyên trong một khoa thi là điều cực kỳ hãn
[48:54] hữu. Vừa size triệu các quan trong
[48:58] hội đồng khảo viện vào cung cảnh linh và truyền áp phách.
[49:02] Kết quả là cả nhà vua và các quan khảo viện đều chấm trùng
[49:06] cho đỗ 2 chặng nguyên £1 nhãn và một thám hoa lang.
[49:11] Truy xét quê quán mới biết vị trạng nguyên thứ nhất là Trần
[49:15] Quốc lặc, người huyện thanh lâm, tức là huyện nam sách, tỉnh Hải
[49:19] Dương. Châu hồng trạng nguyên thứ 2 là
[49:24] trương xán, người hoành sơn châu bố chính nay là Bố Trạch, tỉnh
[49:29] Quảng Bình. Bảng nhãn là chu hinh người
[49:32] huyện tế Giang nay là huyện lạng Giang, tỉnh Bắc Giang, lộ Bắc
[49:38] Giang, thám hoa lang là trần uyên, người huyện đường hào châu
[49:42] hồng đường hào nay là huyện mỹ hào thuộc tỉnh Hưng Yên.
[49:48] Khi thấy trương xán là người châu bố chính nhà vua hơi phân
[49:52] vân một chút ngày suy nghĩ rồi phán từ nay phân chia địa giới
[49:56] để gọi từ trường yên trở ra, bắc gọi là kinh từ Thanh Hóa trở vào
[50:02] gọi là trại vậy Trần Quốc là là kinh trạng nguyên trương xán là
[50:07] trại trạng nguyên và trong số 43 người đỗ thái học sinh tương
[50:12] đương với học vị tiến sĩ các đời lê Nguyễn sau này có 42 người
[50:17] kinh. Và một người trải.
[50:20] Tất cả mọi người vừa thi đỗ đều được bổ dụng ngay theo thứ bậc
[50:24] khác nhau. Ngày kéo bảng đề danh sĩ tử vui
[50:28] buồn thật khó tả, cái người ngồi ở hàng nước đã đứng tuổi than
[50:32] vãn với mọi người rằng lở khoa thi 5 đinh mùi phải chờ mất đúng
[50:36] 9 5 người ấy lại chính là trạng nguyên Trần Quốc lặc.
[50:41] Những ai ngồi quán nước cùng ông khi nhận ra đều không khỏi kinh
[50:45] ngạc. Ngay sau cuộc thi ít lâu, vua có
[50:48] dụ cho Nguyễn hiền về bộ công chuyên Xem xét việc chế tác các
[50:52] đồ như trục xe, bánh xe, đóng các loại tàu thuyền đi biển và
[50:57] khí giới dùng trong quân, kể cả máy bắn đá.
[51:01] Vua cũng dụ cho lê văn hưu về quốc sử viện để lo việc biên tu
[51:06] quốc sử. Đêm khuya tịch mịch trong hậu
[51:09] tẩm vua Thái Tông sau giờ tọa thiền liền thắp bạch lạp 2 ngọn
[51:14] nến trắng đặt 2 bên hương án soi sáng cả căn phòng nơi hậu điện.
[51:20] Kể từ ngày hoàng hậu thuận thiên băng tới nay đã 8 5 nhà vua
[51:24] thường xao nhãng chuyện buồng the.
[51:26] Mặc dù lũ trung quan thái giám cứ luôn luôn săn đón, dâng mời.
[51:32] Xao nhãng chuyện buồng the nhưng nhà vua lại say mê việc trước
[51:36] tác. Như đã thành thói quen khi gác
[51:39] lại các công việc, vua ngồi tọa thiền tọa thiền là để lắng chân
[51:45] tâm trở về với cõi vô thức. Tức là xả bỏ hết thảy mọi sự từ
[51:51] sống chết vinh nhục ngôi báu của cải gái đẹp, tất thảy đều bằng
[51:57] không đều là hư không ráo trọi. Lạ thay, cứ mỗi sau buổi tọa
[52:03] thiền vua Thái Tông lại thấy đầu óc nhẹ nhõm trí tuệ như vừa được
[52:08] khai minh mọi ham muốn, kể cả lòng dục cứ vơi vợi dần và đức
[52:14] thiện cứ ngày một tinh tấn một tỏ sáng.
[52:17] Nhà vua lững thững đi ra phía kệ sách suốt mấy mặt tường trong
[52:22] nội tâm sách chất như rừng. Bất chợt vô rút ra một tập sách
[52:27] mỏng kẹp giữa 2 cuốn sách dày. Nhìn 4 chữ tựa sách lục độ tập
[52:34] kinh. Khương tăng hồi trước tác rồi
[52:37] dịch sang tiếng hán vào khoảng cuối thế kỷ thứ 2, đầu thế kỷ
[52:42] thứ 3 sau công nguyên. Theo thiền sư Lê Mạnh thát như
[52:47] có một ma lực hút hết tâm trí nhà vua ngày mở ra đọc và càng
[52:52] đọc càng bị hấp dẫn, đọc liền một mạch hết tập kinh ngay tự
[52:57] vấn người viết tập kinh này cách ta đã gần 1000 5 mà sao ta cảm
[53:03] nhận những điều trong kinh sách lại hao hao giống.
[53:06] Những điều bấy lâu nay ta hằng suy ngẫm.
[53:10] Lục độ tập kinh chỉ ra 6 hạnh vượt bờ của bồ tát.
[53:15] Tức là bố thí trì giới nhẫn nhục tinh tấn thiền định trí tuệ. 6
[53:23] hạnh bồ tát này chính là con đường lý tưởng mà ta theo đuổi.
[53:28] Vui nhớ lại những ngày bỏ Thăng Long lên yên tử gặp phù vân quốc
[53:32] sư ngày khuyên ta cái đạo làm vua là phải lấy ý muốn của muôn
[53:37] dân làm ý muốn của mình phải lấy cái tâm của muôn dân làm tâm của
[53:42] mình. Làm được như vậy chính là bồ tát
[53:46] đấy là phật đấy. Sau bệ hạ còn phải cầu tìm ở đâu
[53:51] suốt mấy chục 5 nay quyền bính về tay ta đều hành hóa theo lời
[53:56] dân đó. Quốc sư còn dặn ta lúc chia tay,
[54:00] nếu bệ hạ thực lòng hiếu phật. Ngoài việc chăm lo cho bách tính
[54:05] thì chớ nguôi quên việc kê cứu nội điển.
[54:09] Gà gáy dồn chơi rạng sáng, vua vội tắt nến ghé mình xuống long
[54:14] sàng chợp mắt. Sáng dậy, vua lấy tập trước tác
[54:19] đang viết dở dang liền viết tiếp.
[54:22] Luôn làm bạo ngược, không nghĩ nhân từ giết hại 4 loài 4 ngoài
[54:28] là noãn sinh thai, sinh thấp, sinh và hóa sinh.
[54:33] Biết đâu một thề lở tay hay cố sát mình làm hoặc sai người hoặc
[54:39] tìm thầy bùa đem về yểm đảo hoặc làm thuốc độc để hại sinh linh
[54:45] chỉ cốt hại nhân không hề thương vật hoặc thiêu núi rừng hoặc tắt
[54:50] khe suối buông chày bủa lưới đuổi chó thả chim.
[54:55] Trích trong lục thời sám hối khoa nghi của Trần Thái tông
[54:59] trần cảnh, bản dịch của thiền sư Lê Mạnh thát.
[55:04] Nội thị dân trà buổi sớm chưa kịp dâng bữa điểm tâm nhà vua đã
[55:09] lấy ngựa phi thẳng đến giảng võ đường thấy Quốc Tuấn đang thị
[55:12] sát đám quân kị tập xạ kích nghĩa là cho ngựa phi nước đại
[55:17] rồi bắn tên thẳng vào bia cố định hoặc ngói người lại phía
[55:21] sau bắn vào bia di động. Thấy quân lính luyện tập hết
[55:25] mình vừa đến làm đẹp ý Quốc Tuấn không biết vua đang đứng gần đó
[55:30] quan sát bỗng có người đến thưa với Quốc Tuấn.
[55:34] Bẩm tướng quân hạ cấp thấy một người cởi ngựa đứng Xem ở đằng
[55:38] kia nom hao hao như hoàng thượng nhưng không thấy có nghi trượng
[55:43] hoặc tùy tùng theo hầu. Quốc Tuấn vội nói, thế thì đúng
[55:47] là hoàng thượng rồi, còn nghi gì nữa?
[55:49] Hoàng thượng vốn không thích nghi lễ rườm rà, người vào ngay
[55:53] trong quân doanh soạn sửa chả nước để ta ra rước mời hoàng
[55:57] thượng. Theo phía tay chỉ của viên tướng
[56:00] thuộc hạ Quốc Tuấn chạy bộ đến bên ngựa vái nhà vua 2 vái và
[56:05] nói hoàng thượng ngự duyệt mà thần không được biết để làm lễ
[56:09] cung nghinh thật là đắc tội. Vừa thấy tần xuống ngựa Quốc
[56:14] Tuấn đở lấy dây cương liền trao cho một tên lính rồi mời vua vào
[56:19] trong quân doanh. Thật ra đây chỉ là một chiếc lều
[56:22] cất tạm nơi bãi tập. Và trong trứng vừa hỏi có phải
[56:27] vì các sắc quân mà cháu đang huấn hỗ ở đây đều là các đô
[56:31] tướng từ các nơi về? Tôi hoàng thượng đúng như vậy,
[56:35] họ học ở đây rồi về dạy lại cho quân mình.
[56:39] Vui nhìn Quốc Tuấn tỏ sự hài lòng và vui vẻ thân tình vua
[56:44] phán. Chỉ có ta với Quốc Tuấn, sau
[56:47] cháu cứ khách khí cứ gọi ta là chú đi còn như tâu báo hoàng
[56:52] thượng bệ hạ là ở nơi triều chính kia.
[56:55] Đa tạ hoàng thượng gia ân. Lại hoàng thượng rồi vừa cười vỗ
[57:00] vai Quốc Tuấn ngày hỏi. Nếu lúc này ta sai cháu đi trấn
[57:05] biên thuỳ có ai thay được cháu vào việc huấn dạy này không?
[57:09] Dạ, thưa chú viên, phó đô, tổng quản của cháu có thể thay được,
[57:13] vả lại cũng sắp mãn khóa rồi. Vui nhìn Quốc Tuấn để đo lường
[57:18] tính trượng phu tài cân quắc và sự mưu trí can trường suy đi
[57:24] tính lại như đã có đủ độ tin cậy.
[57:27] Thái Tông liền nói, cháu có nghĩ rằng quân Mông Cổ sẽ tràn vào
[57:31] cõi ta không? Thưa chú, cháu nghĩ rằng chúng
[57:35] sẽ xâm lấn nước ta sớm hơn điều ta dự liệu.
[57:39] Ta cũng linh giác tới điều đó. Ta đang nóng lòng chờ tin tức
[57:43] người của ta phái sang bên đó rỏ thăm.
[57:46] Nhưng để tránh cái việc xảy ra không kịp trở tay, ta muốn cử
[57:50] cháu đem thêm 3 ngàn quân lên trên đó ngăn giặc tử sa 5 trước
[57:56] đã cho khuê kình đem lên đó 1000 quân để tăng viện cho biên thùy
[58:00] rồi cháu chỉ làm chậm bước tiến của nó chứ không thể đánh quị nó
[58:04] ngay được đâu. Thưa chú, cháu nghĩ là phải tản
[58:09] giặc ra phải đưa nó về vùng rừng rậm, vùng sông nước mà đánh vào
[58:14] cái sở đoản của nó. Hay lắm, vừa thấy tông khen cháu
[58:18] ta mưu lược lắm khen thay thái xưa có con mắt tinh đời trước
[58:23] đây. Chính thái sư bảo tàng đưa cháu
[58:25] về Thăng Long học hành. Gần đây, thái sư lại bảo.
[58:29] Phải sớm trao quyền làm tướng cho Quốc Tuấn sớm muộn.
[58:32] Nó cũng là cây trụ vững chắc của nước, nó sẽ là bắc kỳ tướng đấy.
[58:38] Quốc Tuấn đỏ mặt vì ngượng rồi chắp tay vái nhà vua.
[58:42] Chú và quốc phụ quá khen cháu đã có công lao tài cán gì đâu?
[58:47] Ấy là chú và thái sư hy vọng mai này cháu sẽ được như vậy.
[58:52] Quốc Tuấn lại hỏi, thưa chú thế bao giờ thì cháu lên đường ạ?
[58:56] Suy nghĩ giây lát rồi nhà vua dụ ta cho cháu 5 ngày để lo việc
[59:01] nhà rồi lên đường có kịp không? Thưa chú cháu chỉ muốn biết cháu
[59:06] được đem theo xác quân nào đi, còn như việc nhà cháu không cần
[59:10] đến 5 ngày đâu. Đây về ấp an sinh đi ngựa chỉ ra
[59:15] nửa ngày đường cháu xin 3 ngày là đủ tăng sức phòng thủ cho
[59:19] vùng biên, địa sớm được ngày nào hay ngày đó.
[59:23] Vừa thấy từng hết sức hài lòng vì Quốc Tuấn biết đặt việc nước
[59:27] trên việc nhà biết lo xa cho thấy nước vừa nói này mai cháu
[59:32] phải mở phủ ngay tại Thăng Long rồi đưa cả vợ con về, còn trang
[59:36] ấp cứ giao cho quản gia là được. Đem sắc quân nào đi cho tiện?
[59:41] Việc phân nhỏ ra, đánh phục kích, đánh tập hậu quân giặc là
[59:45] tùy cháu lựa rú sẽ ban cho lệnh bài để cháu điều quân.
[59:50] Thưa chúng cháu chỉ xin đem quân cung nỏ đi theo chứ tượng binh
[59:54] thì cồng kềnh di chuyển chậm mà dễ bị lộ lại như kị binh của ta
[59:59] thời không thể địch lại được với kị binh Mông Cổ bởi chúng vừa
[1:00:03] đông đúc vừa thiện xảo, chú cũng nghĩ vậy, thưa chú quân Mông Cổ
[1:00:08] từ bên đại lý vào nước ta ắt chúng đi đường bộ men theo triền
[1:00:12] sông nhưng có 2 đường chúng có thể tiến quân một đường theo cửa
[1:00:17] phú lệnh, một đường theo cửa thủy vĩ rồi cùng gặp nhau ở ngã
[1:00:21] 3 bạch hạc. Đúng vậy, rạp chỉ có thể đi 2
[1:00:25] đường ấy nhưng ta ngờ rằng chúng vào cửa thủy vĩ lại chính nhưng
[1:00:30] chớ coi nhẹ phía cửa phú lệnh giặc có thể từ phú lệnh rồi qua
[1:00:35] ải hạ dương mà vào. Nhưng nẻo vào thì chúng cũng đi
[1:00:39] đường bộ men theo tả hữu ngạn thao sang rồi cùng hội quân ở
[1:00:43] bạch hạc lại men theo phú lương rồi kéo về Thăng Long thao Giang
[1:00:50] là sông thao ngày nay, phú lương đức sông hồng thưa chú, vậy thì
[1:00:55] chú cho phép cháu lên trên đó Xem xét lại địa thế rồi tùy cơ.
[1:01:00] Cháu có thể chia quân nơi nhiều nơi ít.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.
