# E36: “Veerkracht verschijnt niet na stress, maar tijdens stress.” Stressexpert Elke Van Hoof over de dans tussen stress en veerkracht.

An episode of [Stress als BFF](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1835403863), 28 Apr 2026, 30 min.

Audio: https://www.buzzsprout.com/2647948/episodes/19747417-e36-veerkracht-verschijnt-niet-na-stress-maar-tijdens-stress-stressexpert-elke-van-hoof-over-de-dans-tussen-stress-en-veerkracht.mp3

Kun je ooit ontsnappen aan de dans tussen stress en veerkracht? Ben je nog veerkrachtig als je snel geprikkeld bent? Stressexpert Elke Van Hoof vertelt waarom stress en veerkracht geen aparte fases zijn, maar een voortdurende wisselwerking. Veerkracht wordt zichtbaar precies op het moment dat je blijft nadenken terwijl het spannend is, verbinding zoekt terwijl het schuurt en vertraagt terwijl de druk hoog blijft. Deze dans heeft een neurobiologische en psychologische kost. Daardoor maakt de frequentie van het schakelen je vaak meer uitgeput dan de zwaarte van de stress zelf. Elke legt uit welke vier factoren bepalen hoe veerkrachtig je op een bepaald moment bent. Veerkracht is geen vast karakter, maar een dynamisch proces, en dat is goed nieuws voor ons lichaam en brein. (00:00:00) Introductie van de aflevering. (00:01:26) De stressfactor van de week: voortdurend schakelen tussen druk en terugveren. (00:02:51) Stress en veerkracht lopen door elkaar: de kern van deze aflevering. (00:04:13) De voortdurende herbeoordeling: waarom honderden kleine stressoren zo uitputten. (00:05:37) De sluimerstand van stress: chronische activatie op laag tot matig niveau. (00:07:08) Energiegevers als micro-herstel: fysiologisch en psychologisch opladen. (00:08:36) Veerkracht als dynamisch proces: vier factoren die bepalen hoe veerkrachtig je bent. (00:09:56) Levensgeschiedenis, sociale steun en herstelmogelijkheden als veerkrachtbronnen. (00:11:24) Persoonlijk verhaal: de collega die van buiten alles onder controle leek te hebben. (00:13:52) Je mag je leven leiden zoals iedereen dat doet: al doende, zoekend, improviserend. (00:14:40) Drie kleine shifts om mee te experimenteren. (00:19:40) Kies deze week één ding. De rest mag volgen. (00:20:15) De dans op de werkvloer: wat je kunt doen als leidinggevende. (00:21:28) Bewaak de frequentie, niet alleen de pieken: niet alles is een crisismoment. (00:22:56) Wat je als team kunt doen: rituelen van steun en grenzen uitspreken. (00:24:10) Vraag van de luisteraar: wanneer schakel ik gezond en wanneer ga ik over mijn grens? (00:25:19) Signalen van overbelasting: slaap, emoties, denken en energiegevers die wegvallen. (00:26:38) Drie vragen om jezelf af te stellen: kom ik nog tot echte rust? (00:29:10) Herstel oefenen met kinderen: begin met 30 seconden. (00:30:20) Wat meenemen uit deze aflevering. Deze podcast kwam tot stand met de medewerking van Oh My People en 50 Koffies. Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief waarin je onder andere de checklist, oefeningen en tips kan terugvinden. Disclaimer: Stress aanpakken doe je nooit alleen. Elke Van Hoof benadrukt dat ook werkcontext én maatschappij mee bepalen hoe we ons voelen. In deze podcast ontdek je waarom de combinatie van die drie zo cruciaal is. Welzijn op het werk, leiderschap en duurzame inzetbaarheid met Elke Van Hoof Wat als investeren in je mensen de slimste bedrijfsbeslissing is die je kunt nemen? Met meer dan 25 jaar ervaring in onderzoek én praktijk weet Elke Van Hoof als geen ander hoe je wetenschappelijke inzichten vertaalt naar wat organisaties en teams écht nodig hebben. We hebben het over burn-out preventie, stress en werkhervatting. Maar ook over hoe je een welzijnsbeleid verankert dat verder gaat dan een checkbox in je HR-beleid; menselijk, duurzaam en dicht bij de werkvloer. Want medewerkerswelzijn is meer dan wetgeving volgen. Het is begrijpen wie jouw mensen zijn en wat ze nodig hebben om duurzaam inzetbaar te blijven. Elke Van Hoof als keynotespeaker op jouw podium? Wat je in deze podcast hoort, kan je ook live beleven. Elke is een gevraagd keynotespeaker voor bedrijven, HR-teams en events die welzijn op het werk en leiderschap serieus nemen. Wetenschappelijk onderbouwd, praktisch vertaald, activerend en altijd op maat van jouw publiek of organisatie. Ontdek haar keynotes en boek haar via ohmypeople.be/keynotes-elke.”

## Transcript

[0:00] SPEAKER_01: Meer dan ooit worstelen mensen met de donkere kanten van stress, maar wat als ik je vertel dat stress ook je geheime wapen kan zijn.
[0:09] SPEAKER_01: Welkom bij Stras als BFF.
[0:12] SPEAKER_01: Ik ben Elke van den Hoofd en al 25 jaar stressexpert en ja, dat is lang genoeg om de flauwe kul van de feiten te scheiden: tijd om stress in de ogen te kijken.
[0:24] SPEAKER_01: Fijn dat jij erbij bent.
[0:37] SPEAKER_01: Maar voor we starten toch nog even dit.
[0:40] SPEAKER_01: Wie denkt dat een podcast vanzelf ontstaat, vergist zich.
[0:45] SPEAKER_01: Voor deze podcast werk ik samen met 50 Koffiesproducties.
[0:49] SPEAKER_01: Zij nemen alles uit handen en maken samenwerken gewoon fijn.
[0:54] SPEAKER_01: De podcast zet voor velen al iets in beweging fijn.
[0:59] SPEAKER_01: Wil je verder aan de slag?
[1:00] SPEAKER_01: Kijk dan eens even naar de Retreat RISE.
[1:03] SPEAKER_01: Het helpt je ook om werkelijk tot actie over te gaan.
[1:07] SPEAKER_01: Ontdek meer via Cayanova.eu.
[1:11] SPEAKER_01: Je weet dat je eigenlijk best goed functioneert.
[1:14] SPEAKER_01: Je doet wat je moet doen, je houdt vol, je gaat door.
[1:19] SPEAKER_01: En toch voel je het.
[1:21] SPEAKER_01: Je bent sneller geprikkeld, je hoofd staat nooit echt stil.
[1:26] SPEAKER_01: Zelfs op momenten dat het rustig zou mogen zijn, blijft je lichaam alert.
[1:32] SPEAKER_01: En misschien vraag je je af als ik me zo gestrest voel, ben ik dan nog wel weerkrachtig.
[1:39] SPEAKER_01: Deze aflevering vertrekt precies vanuit die vraag.
[1:44] SPEAKER_01: De stressfactor van deze week zit niet alleen in wat er van ons gevraagd wordt.
[1:49] SPEAKER_01: Ze ziet in hoe vaak we moeten schakelen tussen onder druk staan en weer overeind blijven.
[1:56] SPEAKER_01: Want wat uit alle gesprekken die ik al mocht hebben, duidelijk naar voren komt, is dat stress en veerkracht geen aparte fase zijn.
[2:04] SPEAKER_01: Ze lopen door elkaar heen.
[2:07] SPEAKER_01: Mensen voelen spanning, maar zetten toch stappen.
[2:11] SPEAKER_01: Ze zijn moe, maar ze blijven zorg dragen.
[2:14] SPEAKER_01: Ze ervaren druk, maar zoeken tegelijkertijd verbinding of betekenis.
[2:19] SPEAKER_01: Dat is veerkracht in actie.
[2:22] SPEAKER_01: Niet als krachttoer, maar als een subtiel evenwichtswerk.
[2:28] SPEAKER_01: Op biologisch niveau zien we hetzelfde patroon.
[2:31] SPEAKER_01: Het stresssysteem wordt geactiveerd en veerkracht toont zich in hoe snel en hoe vaak het systeem weer probeert te herstellen.
[2:40] SPEAKER_01: Deze week zien we geen volledige ontspanning, maar ook geen totale ontregeling.
[2:46] SPEAKER_01: Wel herhaalt microherstel tussenmomenten van spanning.
[2:51] SPEAKER_01: De stressfactor zit dus niet in de piek, maar in de frequentie.
[2:56] SPEAKER_01: Je zou het ook zo kunnen verwoorden.
[2:58] SPEAKER_01: De stress van deze week is niet dat we onder druk staan, maar dat we voortdurend moeten terugveren terwijl de druk blijft.
[3:07] SPEAKER_01: En precies daar ligt het hart van deze aflevering.
[3:11] SPEAKER_01: Niet in het vermijden van stress, maar in het begrijpen van de dans tussen stress en veerkracht.
[3:18] SPEAKER_01: We zijn gewend om stress en veerkracht tegenover elkaar te zetten, alsof stress het probleem is en veerkracht de oplossing.
[3:26] SPEAKER_01: Maar wat uit onderzoek en uit het dagelijkse leven blijkt, is dit.
[3:32] SPEAKER_01: Veerkracht verschijnt niet na stress, maar in stress.
[3:36] SPEAKER_01: Je ziet veerkracht wanneer iemand blijft nadenken terwijl het spannend is, verbinding zoekt, terwijl het schuurt, vertraagt terwijl druk hoog blijft.
[3:47] SPEAKER_01: Dat betekent ook hoe vaker stress zich aandient, hoe vaker veerkracht wordt aangesproken.
[3:55] SPEAKER_01: Wat het dan zo uitputtend maakt, is niet noodzakelijk de zwaarte van de stress, maar de frequentie.
[4:01] SPEAKER_01: We schakelen voortdurend van focus naar onderbreking van emotioneel beschikbaar zijn naar presteren, van spanning naar snel herstel en weer terug.
[4:13] SPEAKER_01: Psychologisch vraagt dat een constante inzet van plannen, relativeren, impulsen of hoestingsjes bijsturen, gevoelens onderdrukken of net benoemen.
[4:26] SPEAKER_01: Volgens Lazarus en Volken is stress niet alleen wat je overkomt, maar vooral wat je ervan maakt in je hoofd.
[4:33] SPEAKER_01: Er gebeurt iets, een mail, een vraag, een fout.
[4:38] SPEAKER_01: En jij beoordeelt dat, dit kan ik aan of dat is te veel voor mij.
[4:44] SPEAKER_01: Hoe dreigender jij het inschat, hoe meer stress je zal voelen.
[4:49] SPEAKER_01: In weken zoals jij beschrijft, moet je die beoordeling de hele tijd opnieuw maken bij elke mail, elk gesprek, elke vraag.
[4:57] SPEAKER_01: Niet één grote ramp natuurlijk, maar wel honderden kleine kan ik dit er ook nog bij nemen?
[5:04] SPEAKER_01: momenten.
[5:05] SPEAKER_01: Die voortdurende herbeoordeling putt je systeem uit en dat maakt de stress zo zwaar.
[5:12] SPEAKER_01: Zelfs als elk apart ding op zich nog wel meevalt.
[5:17] SPEAKER_01: Elke keer dat je dat doet, vraagt je systeem energie.
[5:21] SPEAKER_01: Je brein moet opnieuw wegen, plannen relativeren.
[5:25] SPEAKER_01: Niet één keer per dag, maar tientallen keren.
[5:29] SPEAKER_01: Zo wordt veerkracht geen stile voorraad in die kelder, maar eerder een mengpaneel waar je de hele dag aan draait, hier wat terugschakelen, daar jezelf oppakken, ergens anders weer wat bijsturen.
[5:43] SPEAKER_01: En precies dat voortdurende bijstellen maakt dat je s'avonds leeg loopt.
[5:49] SPEAKER_01: Ook al heb je gewoon je dag gedaan.
[5:52] SPEAKER_01: Ook uw lichaam doet dat voortdurende bijstellen.
[5:56] SPEAKER_01: Uw stresssysteem gaat aan, maar krijgt geen kans om helemaal uit te gaan.
[6:01] SPEAKER_01: Cortisol piekt een beetje, zakt wat en gaat dan weer omhoog.
[6:07] SPEAKER_01: Uw zenuwstelsel blijft dan ook pendelen tussen aan en rust zonder echt diep te landen.
[6:14] SPEAKER_01: Het is een soort van slimerstand van stress.
[6:17] SPEAKER_01: Chronische activatie op laag tot matig niveau.
[6:22] SPEAKER_01: Zolang je genoeg energie en herstelmomenten hebt, kan je dat een tijd dragen.
[6:29] SPEAKER_01: Maar hoe langer die sluimerstand blijft duren zonder echte grotere, diepere pauzes, hoe meer je reserves worden leeggetrokken.
[6:39] SPEAKER_01: Vaak nog voor jij zelf doorhebt hoe moe je eigenlijk wel bent.
[6:44] SPEAKER_01: De dans tussen stress en veerkracht is verraderlijk omdat ze samenvalt met functioneren.
[6:51] SPEAKER_01: Mensen blijven werken, blijven zorgen, blijven beslissen.
[6:54] SPEAKER_01: En dat loopt goed, zolang er dus voldoende energiegevende activiteiten zijn.
[7:00] SPEAKER_01: Inderdaad, zonder voldoende energie wordt de dans tussen stress en veerkracht een schuivelpasje.
[7:08] SPEAKER_01: Je blijft wel bewegen, maar je glijdt langzaam wel uit balans.
[7:13] SPEAKER_01: Veerkracht vraagt actief werk.
[7:16] SPEAKER_01: Nadenken, keuzes maken, bijsturen, verbinding zoeken.
[7:21] SPEAKER_01: Dat zijn ook allemaal processen die energie verbruiken.
[7:26] SPEAKER_01: Bij chronische activatie op laag tot matig niveau staat je stresssysteem continu half aan.
[7:34] SPEAKER_01: Als je batterij dan niet wordt opgeladen, leef je op reserve en worden kleine extra's plot te veel.
[7:41] SPEAKER_01: En dus houden we het best in het oog of we nog voldoende energiegevers hebben.
[7:48] SPEAKER_01: Energiegevers zijn momenten waarop je systeem echt even kan landen.
[7:53] SPEAKER_01: Activiteiten waar je ontspanning, plezier, betekenis, verbinding ervaart, zoals soms wandelen, creatief bezig zijn, sporten op uw tempo, muziek, een goed gesprek of al die talenten waar uw ogen van gaan blinken.
[8:09] SPEAKER_01: Ze werken dubbel.
[8:11] SPEAKER_01: Fysiologisch helpen ze u om uw stresssysteem terug te laten schakelen en psychologisch vullen ze het gevoel van autonomie, plezier en verbondenheid weer aan.
[8:23] SPEAKER_01: Het gaat niet om grote projecten, maar om regelmatige micromomenten van opladen.
[8:29] SPEAKER_01: Net zoals microherstel, tussen stresspieken, een korte wandeling, even buitenlucht, vijf minuten niets doen, hardop lachen met iemand.
[8:38] SPEAKER_01: Ze tellen allemaal.
[8:40] SPEAKER_01: En als je het zo bekijkt, is het logisch dat de veerkracht niet gewoon karakter is.
[8:45] SPEAKER_01: Het is geen vaste eigenschap die je hebt of niet hebt, maar iets dat je voortdurend mee beweegt met wat je meemaakt en met hoeveel steun en herstel je krijgt.
[8:57] SPEAKER_01: Belangrijk onderzoek van onder andere Annette van Harmelen van de Universiteit van Leiden laat dat ook mooi zien.
[9:05] SPEAKER_01: Veerkracht is een dynamisch proces dat op en neergaat met vier grote factoren: stressbelasting.
[9:13] SPEAKER_01: Hoe meer en hoe langer de druk aanhoudt, hoe harder je systeem moet werken om telkens terug te veren.
[9:19] SPEAKER_01: In een zware periode kan je rek tonen, maar kan je ook je grenzen zichtbaar maken.
[9:26] SPEAKER_01: 2.
[9:26] SPEAKER_01: Sociale steun.
[9:28] SPEAKER_01: Als je mensen rond je hebt die je zien, die je helpen en met je meedenken, voelt hetzelfde stressniveau heel anders aan dan wanneer je het gevoel hebt dat je alles alleen moet dragen.
[9:40] SPEAKER_01: Ten derde ook herstelmogelijkheden: slaap, pauzes, energiegevende activiteiten.
[9:46] SPEAKER_01: Tijd waarin eigenlijk niets van je gevraagd wordt.
[9:50] SPEAKER_01: Zonder die ademgaten wordt zelfs een normaal stressniveau na een tijd te veel.
[9:56] SPEAKER_01: En tot slot vier, je levensgeschiedenis.
[10:00] SPEAKER_01: Wat je al hebt meegemaakt, de wonden en de bronnen die je onderweg hebt opgebouwd, die kleuren hoe snel je getriggerd geraakt en hoe vlot je weer tot rust kan komen.
[10:11] SPEAKER_01: Door dit onderzoek en die vier domeinen wordt veerkracht iets relationeels en situationeels.
[10:19] SPEAKER_01: Op een andere plek, met andere mensen en andere mogelijkheden tot herstel, ben jij niet dezelfde versie van jezelf.
[10:27] SPEAKER_01: Dat is goed nieuws.
[10:29] SPEAKER_01: Want dat betekent ook dat je veerkracht niet alleen in jezelf hoeft te zoeken, maar ook in de manier waarop je leeft, waarop je werkt en met wie je omringd bent.
[10:40] SPEAKER_01: Je wordt met wie je omringt.
[10:42] SPEAKER_01: En ook in de dans tussen stress en veerkracht weegt dit zwaar door.
[10:48] SPEAKER_01: Het klopt inderdaad dat een van de meest consistente bevindingen in stressonderzoek het buffereffect van sociale steun is.
[10:56] SPEAKER_01: Sociale steun verlaagt de subjectieve stressbeleving, dempt fysiologische stressreacties, versnelt emotioneel herstel.
[11:06] SPEAKER_01: Zowel emotionele steun van ik voel mij gezien, als praktische steun, ik sta er niet alleen voor, versterken veerkracht.
[11:17] SPEAKER_01: En niet toevallig zie je dit ook in werkkontexten, in gezinnen en therapeutische settings terugkomen.
[11:24] SPEAKER_01: Wij zijn gewoon neurobiologisch niet ontworpen om stress solo te dragen.
[11:30] SPEAKER_01: Ik heb lang een collega gehad, iemand die ik beschouwde als mijn rechterhand.
[11:34] SPEAKER_01: En nadat ze wegging en er wat tijd overging, vertelde ze me het volgende.
[11:40] SPEAKER_01: Er was gewoon een periode waarin ik elke dag opstond met het gevoel: vandaag ga ik het eindelijk onder controle hebben.
[11:48] SPEAKER_01: Ze legden uit dat ze lijstjes had, kleurcodes in haar agenda, een ochtendroutine die bijna militair was.
[11:56] SPEAKER_01: Op papier leek ze iemand die precies wist wat ze deed.
[12:00] SPEAKER_01: Maar dan vertelden ze me dat als ze eerlijk was, dat dat van binnen helemaal niet zo voelde voor haar.
[12:07] SPEAKER_01: Ze had vaak het gevoel dat ze achter de schermen koortsachtig aan knopjes had te draaien.
[12:13] SPEAKER_01: Terwijl ze naar mij toe of naar anderen toe heel rustig en professioneel probeerde over te komen.
[12:20] SPEAKER_01: Het kwam bij mij over alsof ze een soort eenspersoonsbedrijf was.
[12:23] SPEAKER_01: Aan de voorkant een nette website, maar achter de schermen, een warboel van half afgewerkte projecten en vooral twijfels.
[12:32] SPEAKER_01: En dan gaf ze mee dat op een dag tussen twee afspraken in zat ze in een auto op een parking.
[12:39] SPEAKER_01: Toch nog weer haar mails te beantwoorden.
[12:42] SPEAKER_01: Laptop op de school, telefoon die bleef pingelen, botram in de andere hand.
[12:47] SPEAKER_01: To had ze een aha-erleepnis, een moment waarop ze dacht dit kan toch niet de bedoeling zijn van alles op orde te krijgen.
[12:57] SPEAKER_01: Ik luisterde naar haar en ik hoorde dat ze zo hard haar best deed om de perfecte, georganiseerde versie van zichzelf te zijn.
[13:05] SPEAKER_01: Maar daardoor had ze ook geen ruimte meer.
[13:09] SPEAKER_01: Voor het simpele feit dat ze ook maar het beste probeerde te maken van de situatie.
[13:14] SPEAKER_01: Net zoals iedereen.
[13:16] SPEAKER_01: Misschien herken jij dat ook wel, dat je aan de buitenkant best competent lijkt, maar dat je binnenin vaak denkt asie wisten.
[13:25] SPEAKER_01: Als dat zo is, dan wil ik je vandaag dit meegeven.
[13:29] SPEAKER_01: Er is niets mis met u.
[13:32] SPEAKER_01: Je hoort niet eerst een geheime handleiding te vinden voor je mag proberen, voor je mag falen, voor je mag bijsturen.
[13:39] SPEAKER_01: Je mag je leven leiden zoals we dat allemaal doen.
[13:42] SPEAKER_01: Aldoende, zoekend, met een half zichtbare choreografie.
[13:48] SPEAKER_01: Iedereen is op zijn eigen manier een beetje aan het improviseren.
[13:52] SPEAKER_01: Jij dus ook.
[13:54] SPEAKER_01: En dat is precies menselijk genoeg.
[13:57] SPEAKER_01: Voor zij die mij volgen op social media hebben het al vaak gehoord, want dat is net wat ik bedoel met you are gold to me.
[14:05] SPEAKER_01: We zijn allemaal oké met de mooie, minder mooie en zelfs scherpe kantjes die we hebben.
[14:11] SPEAKER_01: Hoe kan je hier voor jezelf nu mee aan de slag?
[14:15] SPEAKER_01: Misschien wil je na alles wat je gehoord hebt vooral weten: oké, mooi.
[14:20] SPEAKER_01: Maar wat kan ik hier nu echt mee doen?
[14:22] SPEAKER_01: Hoe ziet die dans tussen stress en veerkrachter concreet uit in mijn leven?
[14:27] SPEAKER_01: Ik wil je drie heel kleine dingen voorstellen die je kan uitproberen.
[14:32] SPEAKER_01: Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen, kies er gerust één uit om mee te experimenteren.
[14:38] SPEAKER_01: Ga eens kijken van ik faal naar ik dans.
[14:43] SPEAKER_01: De eerste shift is puur in je hoofd.
[14:46] SPEAKER_01: Deze week nodig ik je uit om stress anders te benoemen.
[14:50] SPEAKER_01: Telkens als je merkt dat je denkt, zie je wel, ik kan deze niet.
[14:55] SPEAKER_01: Of waarom ben ik hier zo slecht in?
[14:58] SPEAKER_01: Probeer er één zin naast te zetten.
[15:02] SPEAKER_01: Namelijk, mijn systeem is keihard aan het werken om mij overeind te houden.
[15:07] SPEAKER_01: Je hoeft dus niets aan de situatie te veranderen, alleen de bril waarmee je er naar kijkt.
[15:13] SPEAKER_01: En s'avonds, voor je alles afsluit, vraag je jezelf dan één ding af.
[15:19] SPEAKER_01: Waar heb ik vandaag veerkracht in actie gezien bij mezelf?
[15:24] SPEAKER_01: Misschien was het toch naar die afspraak gaan, terwijl je eigenlijk kapot was, of dat ene moeilijke telefoontje doen.
[15:31] SPEAKER_01: Of gewoon je tanden poetsen, in je bed kruipen, terwijl alles in je riep omdoenskroond op de bank te blijven liggen.
[15:40] SPEAKER_01: Dat zijn geen kleine dingen, dat is veerkracht midden in stress.
[15:45] SPEAKER_01: En ga dan ook eens proberen anders te plannen.
[15:49] SPEAKER_01: Microherstel als een echte afspraak.
[15:52] SPEAKER_01: Een non-negotiable.
[15:54] SPEAKER_01: De tweede shift gaat dus over hoe je uw dag indeelt.
[15:59] SPEAKER_01: We hebben het gehad over de sluimerstand van stress.
[16:05] SPEAKER_01: Daarom wil ik u uitnodigen tot één mini-experiment.
[16:10] SPEAKER_01: Eén week lang.
[16:12] SPEAKER_01: Kies een moment op de dag waarop je normaal gezien gewoon doorduwt.
[16:16] SPEAKER_01: Misschien net na de middag, misschien tussen twee meetings, misschien vlak na het avondeten.
[16:22] SPEAKER_01: En maak daar dan een vaste afspraak met jezelf van vijf tot tien minuten, niet langer.
[16:28] SPEAKER_01: En in die vijf tot tien minuten doe je iets wat jouw systeem helpt landen.
[16:35] SPEAKER_01: En dat kan zijn even naar buiten gaan.
[16:38] SPEAKER_01: En drie keer diep in en uit te ademen in de buitenlucht.
[16:42] SPEAKER_01: Of als je tijd hebt, blokjes rondwandelen.
[16:46] SPEAKER_01: Of je favoriete nummer opzetten en er is echt naar luisteren.
[16:52] SPEAKER_01: Of nog vijf minuten op een stoel zitten zonder iets te hoeven.
[16:56] SPEAKER_01: Telefoon weg, alles weg.
[16:59] SPEAKER_01: Dat is alles wat ik vraag.
[17:00] SPEAKER_01: Dus geen grote welness, geen perfecte routine, gewoon een kleine adempauze in uw dag.
[17:08] SPEAKER_01: Na een paar dagen kunt u zelf dan afvragen: ben ik minder snel prikkelbaar?
[17:13] SPEAKER_01: Voel ik een klein beetje meer ruimte in mijn hoofd?
[17:16] SPEAKER_01: Of merk ik dat ik net meer nodig heb dan dit.
[17:20] SPEAKER_01: Wat ook waardevolle informatie is.
[17:23] SPEAKER_01: Dus zie het als een onderhoud van uw veerkrachtbatterij.
[17:27] SPEAKER_01: Niet als luxe.
[17:28] SPEAKER_01: En probeer misschien ook nog eens even dit.
[17:31] SPEAKER_01: Veerkracht niet solo dragen.
[17:33] SPEAKER_01: De derde shift gaat over hoe je je laat dragen door anderen.
[17:38] SPEAKER_01: We hebben het gehad over sociale steun en over dat iedereen eigenlijk gewoon probeert de dans uit te dansen.
[17:45] SPEAKER_01: Elk naar best vermogen.
[17:47] SPEAKER_01: En je bent dus niet de enige die soms twijfelt.
[17:52] SPEAKER_01: Kies dan deze week één persoon uit.
[17:54] SPEAKER_01: Iemand bij wie je je min of meer veilig voelt, een vriend, collega, partner, misschien een familielid.
[18:01] SPEAKER_01: En deel één klein stukje eerlijkheid.
[18:04] SPEAKER_01: Bijvoorbeeld, van buiten lijkt het misschien alsof ik alles onder controle heb.
[18:09] SPEAKER_01: Maar van binnen ben ik veel meer aan het improviseren dan dat je denkt.
[18:14] SPEAKER_01: Of ik merk dat het lijkt alsof het wel gaat, maar ik hoor wel moe van al dat sterk zijn.
[18:21] SPEAKER_01: En vraag die persoon dan om iets concreets, gewoon luisteren, een taakje overnemen of samen nadenken hoe jij meer herstel in je week krijgt.
[18:33] SPEAKER_01: Hoe doen we dit op de werkvloer?
[18:36] SPEAKER_01: Laat ik die nu even vertalen naar de plek waar veel van onze stress zich afspeelt, de werkvloer.
[18:43] SPEAKER_01: Hoe laat je die dans tussen stress en veerkracht daar leven?
[18:46] SPEAKER_01: Ik maak een onderscheid tussen wat je kan doen als leidinggevende en wat je kan doen als team.
[18:52] SPEAKER_01: Als leidinggevende ben je niet de choreograaf die alles onder controle heeft, maar wel degene die de dansvloer mee vormgeft.
[19:01] SPEAKER_01: Daar kan je bijvoorbeeld al drie dingen doen.
[19:03] SPEAKER_01: Maak ruimte voor eerlijke check-ins.
[19:06] SPEAKER_01: Begin een overleg niet alleen met de agenda, maar met een korte vraag.
[19:11] SPEAKER_01: Zoals bijvoorbeeld waar ziet je energie vandaag van 0 tot 10.
[19:16] SPEAKER_01: 0 is helemaal niets en 10 is zoveel energie als je denkt te kunnen hebben.
[19:20] SPEAKER_01: En je hoeft er dan geen therapiesessie van te maken.
[19:24] SPEAKER_01: Het gaat gewoon om te normaliseren dat energie schommelt en dat die schommeling van die energie er gewoon bij hoort.
[19:31] SPEAKER_01: Bewaak de frequentie en niet alleen de pieken.
[19:35] SPEAKER_01: Niet elke deadline is een crisismoment.
[19:38] SPEAKER_01: Maar als alles urgent wordt, blijft het team in die sluimerstand van stress hangen.
[19:45] SPEAKER_01: Misschien herken het wel.
[19:47] SPEAKER_01: Zo'n periode dat plots alles in uw mailbox prio is.
[19:51] SPEAKER_01: Dat er overal een rood vlagje hangt.
[19:54] SPEAKER_01: Durf dus expliciete te zeggen dit mag later.
[19:58] SPEAKER_01: Dit hoeft niet perfect.
[20:00] SPEAKER_01: En deze gaan we gewoon even laten vallen.
[20:02] SPEAKER_01: Veerkracht groeit wanneer mensen voelen dat ze niet permanent in de hoogste versnelling moeten staan.
[20:10] SPEAKER_01: En dan plan herstel en energiegevers mee in.
[20:14] SPEAKER_01: Vraag niet alleen naar output, maar ook naar wat heb je nodig om dit vol te houden.
[20:20] SPEAKER_01: Dat kan dan gaan over een focusblok zonder vergaderingen.
[20:26] SPEAKER_01: Thuiswerkdagen, een wandeling tijdens de lunch of taken herschuiven, zodat niet altijd dezelfde mensen de zwaarste dossiers moeten dragen.
[20:36] SPEAKER_01: Door dat te doen, zeg je eigenlijk tegen je team Jouw mens zijn mag mee aan de tafel.
[20:44] SPEAKER_01: En het is precies daar waar duurzame veerkracht zich ontwikkelt.
[20:50] SPEAKER_01: Maar ook, vergeet niet, als team kan je veel doen.
[20:54] SPEAKER_01: Normaliseer dat iedereen soms gewoon het hoofd boven water trachten houden.
[21:00] SPEAKER_01: Spreek het eens hardop uit in je team.
[21:03] SPEAKER_01: We doen allemaal ons best met de beperkte tijd en de informatie die we voorhanden hebben.
[21:08] SPEAKER_01: Dat haalt de druk weg dat iedereen altijd zeker moet zijn.
[21:12] SPEAKER_01: Fouten worden dan geen bewijs van incompetentie, maar momenten om bij te leren en misschien af en toe ook eens echt goed te lachen.
[21:22] SPEAKER_01: Bouw ook kleine rituelen van steuning in een team.
[21:26] SPEAKER_01: Een vaste check-in-vraag aan het begin van een meeting.
[21:29] SPEAKER_01: Maar ook evenzeer afspraken van geen mails tussen zeven uur s'avonds en zeven uur morgens, of een buddy system.
[21:37] SPEAKER_01: Je weet bij wie je terecht kan als het even teveel wordt.
[21:40] SPEAKER_01: Korte rituelen die veiligheid geven, niet noodzakelijk grote programma's of trainingen.
[21:48] SPEAKER_01: En spreek daarin ook grenzen en verwachtingen uit.
[21:50] SPEAKER_01: In plaats van in stilte te blijven doordoen, mag het team leren zeggen dit tempo is haalbaar en dit niet.
[21:58] SPEAKER_01: Ik kan bijvoorbeeld afspreken.
[22:00] SPEAKER_01: We nemen geen nieuwe projecten aan zonder eerst te benoemen wat we dan niet meer doen.
[22:06] SPEAKER_01: Dat is geen zwakte.
[22:08] SPEAKER_01: Maar gewoon zorg voor gezamenlijke draagkracht.
[22:12] SPEAKER_01: En natuurlijk, je hoeft het niet allemaal tegelijk te veranderen.
[22:16] SPEAKER_01: Misschien is de eerste stap op jouw werk wel gewoon de volgende zin uitspreken.
[22:21] SPEAKER_01: Als we veerkracht belangrijk vinden, hoe zorgen we er dan samen voor dat we niet permanent in de slimerstress blijven hangen?
[22:30] SPEAKER_01: En dan gewoon luisteren wat er komt.
[22:33] SPEAKER_01: Vaak ziet de wijsheid al in een team.
[22:36] SPEAKER_01: Ze moet alleen nog een beetje ruimte krijgen.
[22:39] SPEAKER_01: Het is tijd voor de vraag van de luisteraar.
[22:43] SPEAKER_00: Hoe weet ik wanneer ik veerkrachtig aan het schakelen ben en wanneer weet ik dan dat ik te ver ga en over mijn grens ga en misschien betere hulp zoek?
[22:53] SPEAKER_01: Je voelt dat het een belangrijke vraag is omdat hij precies op de grens ziet tussen gezond stevig en stila te veel.
[23:02] SPEAKER_01: Dus je kan het zo zien.
[23:05] SPEAKER_01: Veerkracht is de beweging waarmee je terugveert.
[23:09] SPEAKER_01: Maar je hebt ook een bodem nodig om op terug te komen.
[23:13] SPEAKER_01: En als die bodem wegzakt, ben je niet meer aan tensen, maar aan het overleven.
[23:19] SPEAKER_01: Wanneer ben je nog gezond veerkrachtig?
[23:21] SPEAKER_01: Je zit in de gezonde zone wanneer je merkt dat je onder druk staat, maar je kan nog kiezen: even pauzeren, hulpvragen, iets uitstellen.
[23:30] SPEAKER_01: Je spanning gaat op en neer.
[23:32] SPEAKER_01: Er zijn inderdaad drukke momenten, maar ook echte adempauzes waarin je lijf en je hoofd even kunnen zakken.
[23:40] SPEAKER_01: Je blijft kunnen voelen wat je wel en niet oké vindt.
[23:44] SPEAKER_01: En na inspanning komt er nog herstel: een goede nachtslaap, een rustig weekend, een avond zonder prikkels.
[23:51] SPEAKER_01: Want dat maakt nog altijd wel verschil.
[23:54] SPEAKER_01: Hier is stress alleen een intense dansles.
[23:57] SPEAKER_01: Je zweet, je gaat misschien buiten adem, maar als je thuiskomt, kan je uitrusten en voel je dat je weer sterker wordt.
[24:06] SPEAKER_01: En wanneer ga je dan eigenlijk over je grens?
[24:09] SPEAKER_01: Je schuift naar overbelasting als je lichaam op sluimmerstand blijft staan en je wordt wakker alsof je niet geslapen hebt.
[24:17] SPEAKER_01: Je hart gaat wat sneller slaan dan normaal, je adem blijft hoog, zelfs op rustige momenten.
[24:24] SPEAKER_01: Je emoties worden scherper, je reageert kortaf, je huilt misschien wat sneller, kleine dingen voelen groot.
[24:32] SPEAKER_01: Je denken iets wat meer verstrooid.
[24:35] SPEAKER_01: Je vergeet afspraken, je staart naar je scherm, je kunt geen beslissingen meer nemen of je blijft eindeloos twijfelen voordat je overgaat tot actie.
[24:46] SPEAKER_01: Maar ook wanneer je plezier of je energiegevers helemaal wegvallen wat je normaal voelt, voelt het een beetje als te veel gedoe.
[24:55] SPEAKER_01: En wanneer je grenzen enkel nog zichtbaar worden in achteraf gedrag.
[24:59] SPEAKER_01: Uitbarsten, dichtklappen, je terugtrekken, binge, scrollen, drinken, eten?
[25:06] SPEAKER_01: Dan lijkt het echt niet meer op dansen, maar op een marathon waarvan je niet wist dat je erin meeliep.
[25:13] SPEAKER_01: Drie vragen die je jezelf kan stellen: hoeft het niet medisch of ingewikkeld te maken?
[25:20] SPEAKER_01: Stel je zelf gewoon af en toe de volgende drie vragen.
[25:24] SPEAKER_01: Kom ik nog tot echte rust?
[25:26] SPEAKER_01: Of is alles pauze met ruis?
[25:29] SPEAKER_01: Word ik nog wel blij van iets, hoe klein ook?
[25:33] SPEAKER_01: Of is alles vlak of zwaar?
[25:36] SPEAKER_01: Durf ik nog iemand vertellen hoe het echt met mij is, of ben ik vooral alleen aan het dragen?
[25:43] SPEAKER_01: Als je op twee of drie van deze vragen nee of bijna niet antwoord, dan is dat geen falen.
[25:50] SPEAKER_01: Het is een signaal.
[25:51] SPEAKER_01: Je systeem zegt ik heb hulp nodig, ik heb herstel nodig, niet nog een tandje erbij.
[25:57] SPEAKER_01: Dus wat kan je dan doen?
[25:59] SPEAKER_01: Maak je cirkel groter.
[26:00] SPEAKER_01: Deel eerlijk met minstens één iemand wat er aan de hand is.
[26:04] SPEAKER_01: Partner, vriend, huisdokter, leidinggevende collega.
[26:08] SPEAKER_01: Niet pas wanneer je helemaal opzijt, maar wanneer je merkt ik blijf precies in die slummerstress hangen.
[26:15] SPEAKER_01: Schakel bewust ook terug.
[26:18] SPEAKER_01: Kijk of er iets is wat je tijdelijk mag verlagen of uitstellen, een project minder.
[26:23] SPEAKER_01: Een zorgmoment dat je deelt.
[26:26] SPEAKER_01: Eén verplichting dat je losmaakt.
[26:28] SPEAKER_01: En neem je lichaam serieus.
[26:31] SPEAKER_01: Aanhoudende slaapproblemen, hartkloppingen, pijn, kortademigheid, blackout of paniekaanvallen zijn altijd een reden om professionele hulp te zoeken.
[26:43] SPEAKER_01: En niet om even door te bijten.
[26:46] SPEAKER_01: Het meest bevrijdende inzicht vind ik dit.
[26:49] SPEAKER_01: Je hoeft niet te wachten tot je breekt om hulp te mogen vragen of om iets te veranderen.
[26:55] SPEAKER_01: Je mag bijsturen terwijl je nog functioneert.
[26:59] SPEAKER_01: Veerkracht is dus niet ik kan alles alleen dragen, zo lang mogelijk en zo lang mogelijk sterk blijven.
[27:05] SPEAKER_01: Veerkracht is ik merk wat het mij kost en ik durf eerder, vroeger dan later zeggen: hier heb ik steun, rust of een andere manier van leven en werken nodig.
[27:18] SPEAKER_01: En misschien is dat dan vandaag uw kleine oefening.
[27:22] SPEAKER_01: Niet wachten op de crash, maar één iemand laten meekijken naar hoe jouw dans tussen stress en veerkracht er nu werkelijk uitziet.
[27:31] SPEAKER_01: Dat gesprek alleen al kan misschien een echt herstelmoment zijn.
[27:36] SPEAKER_01: Heb je jonge kinderen betrek ze dan bij het pauzemoment.
[27:39] SPEAKER_01: Want ik hoor heel vaak dat spreekt over hersteltijd, over pauzemomenten, maar mijn kinderen zien dat anders.
[27:47] SPEAKER_01: Ja, dan is dat misschien een goede oefening om hun ook aan te leren om even stil te zijn.
[27:53] SPEAKER_01: Dan moet je niet 30 minuten stil te vragen.
[27:56] SPEAKER_01: Je begint gewoon met 30 seconden.
[27:58] SPEAKER_01: Maak er een spelletje van.
[28:00] SPEAKER_01: En doe er dan altijd iets bij.
[28:02] SPEAKER_01: Of ga samen echt spelen.
[28:04] SPEAKER_01: Of doe iets fysieks.
[28:08] SPEAKER_01: Loop samen in de tuin.
[28:11] SPEAKER_01: Doe het dus samen.
[28:12] SPEAKER_01: Het ziet er misschien anders uit dan wat je zelf in eerste instantie zou denken.
[28:17] SPEAKER_01: Maar het is ook belangrijk.
[28:18] SPEAKER_01: W op die manier leerden je kinderen ook direct hoe belangrijk dat dat is en welke vormen dat allemaal kan aannemen.
[28:26] SPEAKER_01: Wat zou ik vandaag willen dat je meeneemt.
[28:29] SPEAKER_01: Stress en veerkracht zijn geen tegenpolen.
[28:32] SPEAKER_01: Ze lopen door elkaar heen en vormen een voortdurende dans in je dagelijks leven.
[28:38] SPEAKER_01: Niet de zwaarte van de stress, maar de frequentie van schakelen en herbeoordelen putt je systeem uit.
[28:45] SPEAKER_01: En weten, veerkracht is geen vaste eigenschap, maar een dynamisch proces dat energie, herstel, sociale steun en context nodig heeft.
[28:54] SPEAKER_01: Met kleine shifts, anders kijken, microherstelplannen en je niet perfecte zelf delen met anderen, kan je je veerkracht dagelijks voeden.
[29:05] SPEAKER_01: En je hoeft niet te wachten tot je breekt.
[29:07] SPEAKER_01: Veerkracht is op tijd durven bijsturen, hulp vragen en menselijker gaan werken en leven.
[29:14] SPEAKER_01: En vergeet niet, wil je hier echt mee aan de slag?
[29:17] SPEAKER_01: Vergeet je dan niet in te schrijven voor onze nieuwsbrief.
[29:20] SPEAKER_01: Je vindt de link in de bio.
[29:23] SPEAKER_01: Ik ben Elke van der Hoofd en je luisterde naar stress als BFF, waar stress niet langer je vijand is, maar je eerlijke, rauwe sidekick.
[29:33] SPEAKER_01: Raakte dit iets in jou?
[29:35] SPEAKER_01: Mooi.
[29:36] SPEAKER_01: Abonneer je dan op je favoriete luisterkanaal of deel hem met mensen waarvan je denkt dat hij of zij er iets aan heeft.
[29:43] SPEAKER_01: En vergeet niet, stress hoort erbij.
[29:47] SPEAKER_01: Het is hoe je ermee omgaat dat het verschil maakt.
[29:50] SPEAKER_01: Tot de volgende!

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.