# E48: “De schade stopt niet na het uitloggen.” Stressexpert Elke Van Hoof over grenzen stellen, digitale deconnectie en werk-privébalans.

An episode of [Stress als BFF](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1835403863), 21 Jul 2026, 27 min.

Audio: https://www.buzzsprout.com/2647948/episodes/19747405-e48-de-schade-stopt-niet-na-het-uitloggen-stressexpert-elke-van-hoof-over-grenzen-stellen-digitale-deconnectie-en-werk-privebalans.mp3

Hoe vaak zeg jij ‘ja’ terwijl je eigenlijk ‘nee’ bedoelt? Check je ’s avonds nog snel je werkmail of sla je je lunchpauze over omdat het “even moet”? En wat doet dat op lange termijn met je stressniveau? Elke Van Hoof legt uit wat er in je brein gebeurt wanneer werk je privétijd binnendringt. Ze vertelt waarom grenzen stellen zo moeilijk is, hoe perfectionisme en people pleasing je vasthouden in een cyclus van overbelasting en waarom strikt scheiden van werk en privé niet altijd de oplossing is. Je brein belandt in een soort always-on-modus, met fenomenen zoals phantom vibration syndrome tot gevolg. Mededeling van de host Klik op een tijdcode en spring meteen naar het juiste moment. (00:00:00) Introductie van de aflevering. (00:01:33) Boundary violations: wanneer werk structureel je privétijd binnendringt. (00:02:20) De realiteit op de werkvloer: normalisering van overbelasting. (00:03:30) Wat er in je brein gebeurt: stresspieken en constante alertheid. (00:04:00) Wat is boundary control? (00:06:09) Recht op deconnectie: wetgeving versus realiteit in België. (00:07:43) Wat werkt echt: deconnectiebeleid en de rol van leidinggevenden. (00:09:20) Grenzen stellen in de praktijk. (00:11:00) Waarom het zo moeilijk is:perfectionisme en people pleasing. (00:13:18) Wat is de sleutel tot duurzame grenzen (00:16:15) Wat zijn drie types grenzen die je kunt stellen (00:18:00) Wat organisaties kunnen doen: deconnectie als standaard. (00:20:00) Teamnormen: hoe cultuur gedrag bepaalt. (00:22:28) Phantom vibration syndrome: waarom je brein meldingen blijft voelen. (00:24:56) De echte uitdaging als het om deconnectie gaat. (00:27:41) Einde van de aflevering. Deze podcast kwam tot stand met demedewerking van Oh My People en 50 Koffies. Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief waarin je onder andere de checklist, oefeningen en tips kan terugvinden. Meer over Elke Van Hoof vind je op elkekijkt.be of Oh My People Disclaimer: Stress aanpakken doe je nooit alleen. Elke Van Hoof benadrukt dat ook werkcontext én maatschappij mee bepalen hoe we ons voelen. In deze podcast ontdek je waarom de combinatie van die drie zo cruciaal is. Welzijn op het werk, leiderschap en duurzame inzetbaarheid met Elke Van Hoof Wat als investeren in je mensen de slimste bedrijfsbeslissing is die je kunt nemen? Met meer dan 25 jaar ervaring in onderzoek én praktijk weet Elke Van Hoof als geen ander hoe je wetenschappelijke inzichten vertaalt naar wat organisaties en teams écht nodig hebben. We hebben het over burn-out preventie, stress en werkhervatting. Maar ook over hoe je een welzijnsbeleid verankert dat verder gaat dan een checkbox in je HR-beleid; menselijk, duurzaam en dicht bij de werkvloer. Want medewerkerswelzijn is meer dan wetgeving volgen. Het is begrijpen wie jouw mensen zijn en wat ze nodig hebben om duurzaam inzetbaar te blijven. Elke Van Hoof als keynotespeaker op jouw podium? Wat je in deze podcast hoort, kan je ook live beleven. Elke is een gevraagd keynotespeaker voor bedrijven, HR-teams en events die welzijn op het werk en leiderschap serieus nemen. Wetenschappelijk onderbouwd, praktisch vertaald, activerend en altijd op maat van jouw publiek of organisatie. Ontdek haar keynotes en boek haar via ohmypeople.be/keynotes-elke.”

## Transcript

[0:00] SPEAKER_01: Meer dan ooit worstelen mensen met de donkere kanten van stress, maar wat als ik je vertel dat stress ook je geheime wapen kan zijn.
[0:09] SPEAKER_01: Welkom bij Stras als BFF.
[0:12] SPEAKER_01: Ik ben Elke van Hoofd en al 25 jaar stressexpert.
[0:16] SPEAKER_01: En ja, dat is lang genoeg om de flauwe kul van de feiten te scheiden: tijd om stress in de ogen te kijken.
[0:24] SPEAKER_01: Fijn dat jij erbij bent.
[0:37] SPEAKER_01: Een podcast vraagt tijd, aandacht en expertise.
[0:41] SPEAKER_01: Met 50 koffiesproducties aan mijn zijde weet ik altijd dat alles klopt, van A tot Z.
[0:48] SPEAKER_01: En dat vertaalt zich rechtstreeks in meerwerkplezier.
[0:52] SPEAKER_01: Weet ook dat als je hier dieper mee aan de slag wilt, dat is gaan kijken naar mijn Retreat Rise.
[0:59] SPEAKER_01: Die kan je ontdekken op Cayanova.eu.
[1:02] SPEAKER_01: Dat is een plek en een team dat ik warm aanbeveel, met veren van Roy als bijzonder fijne gastvrouw.
[1:09] SPEAKER_01: Ik wil je vandaag iets vragen.
[1:12] SPEAKER_01: En ik wil dat je eerlijk bent.
[1:14] SPEAKER_01: Al is het maar tegen jezelf.
[1:17] SPEAKER_01: Heb je de afgelopen maand een lunchpauze overgeslagen omdat je nog snel even iets afwouw?
[1:25] SPEAKER_01: Ben je s'avonds op de bank nog je werkmail gaan checken.
[1:29] SPEAKER_01: Gewoon om gerust te zijn.
[1:33] SPEAKER_01: Heb je ja gezegd tegen een extra taak, terwijl je een agenda al overliep.
[1:38] SPEAKER_01: Simpelweg omdat je niet wist hoe je nee moest zeggen.
[1:43] SPEAKER_01: Als je nu minstens één keer ja hebt gekniekt, heb je een boundary violation gedaan, een grens die je hebt overschreden.
[1:55] SPEAKER_01: En je bent ver van de enige.
[1:57] SPEAKER_01: Ik houd in je hoofd.
[1:58] SPEAKER_01: Hoe vaak denk jij nu herkenbaar?
[2:04] SPEAKER_01: De stressfactor van de week gaat dan ook over grenzen stellen.
[2:08] SPEAKER_01: Misschien wel het moeilijkste wat we vandaag moeten doen.
[2:13] SPEAKER_01: Wat zien we vandaag in organisaties?
[2:16] SPEAKER_01: Overbelaste medewerkers leveren gehaast werk af.
[2:20] SPEAKER_01: Lage energie, dalende kwaliteit.
[2:22] SPEAKER_01: Ongezond gedrag wordt genormaliseerd.
[2:26] SPEAKER_01: Dat hoort er nu eenmaal bij.
[2:29] SPEAKER_01: Onduidelijke rolgrenzen.
[2:31] SPEAKER_01: Fysieke en mentale uitputting die langzaam richting burn-out kunnen evolueren.
[2:36] SPEAKER_01: En het begint zelden dramatisch.
[2:39] SPEAKER_01: Het sluipt erin.
[2:42] SPEAKER_01: De ene mail op zondag die vraag om half zes.
[2:46] SPEAKER_01: Het schuldgevoel wanneer je wel op tijd vertrekt.
[2:50] SPEAKER_01: Heel wat van de Belgische werknemers ervaart werkst.
[2:54] SPEAKER_01: En de meerderheid vindt het bijzonder moeilijk om daarover met HR of de leidinggevende te praten.
[3:00] SPEAKER_01: Eén op vijf zwijgt gewoon volledig.
[3:03] SPEAKER_01: We voelen het, we benoemen het niet.
[3:05] SPEAKER_01: Vaak uit angst om egoïstisch over te komen.
[3:09] SPEAKER_01: En dus gaan we vandaag even kijken wat de wetenschap zegt en die is duidelijk.
[3:14] SPEAKER_01: Grenzen stellen is geen egoïsme, het is zelfzorg.
[3:18] SPEAKER_01: Laten we dan beginnen met wat er in je brein gebeurt wanneer werk je privétijd binnendringt.
[3:23] SPEAKER_01: Ondzoek identificeert het precieze mechanisme.
[3:27] SPEAKER_01: Wanneer je na je werktijd een werkmail of een pushnotificatie ontvangt, veroorzaakt dat een stresspeak die een kettingreactie ontketent.
[3:37] SPEAKER_01: Negatieve gedachten, een slechte humeur en vaak ook slaapproblemen.
[3:42] SPEAKER_01: Er is wel een belangrijk nuancepunt.
[3:45] SPEAKER_01: Het is niet de mail zelf die de meeste schade veroorzaakt, maar het gebrek aan controle.
[3:52] SPEAKER_01: Doet het?
[3:53] SPEAKER_01: Wie bepaalt wanneer werk binnenkomt, bouwt een stressbuffer op.
[3:58] SPEAKER_01: Dat noemen onderzoekers boundary control.
[4:02] SPEAKER_01: Neurowetenschappelijk onderzoek maakt duidelijk waarom deconnectie geen luxe is.
[4:06] SPEAKER_01: Het menselijk brein heeft twee aandachtssystemen.
[4:09] SPEAKER_01: Gefocuste aandacht en stimulusgestuurde aandacht.
[4:14] SPEAKER_01: Digitale platforms met notificaties, scrollen de feeds, alerts, die bestoken constant dat tweede systeem, dat stimulusgestuurde aandacht.
[4:23] SPEAKER_01: Gevolg, uw brein raakt geconditioneerd op afleiding, waardoor diepe concentratie steeds moeilijker wordt.
[4:31] SPEAKER_01: Nochtans is mentaal loskoppelen heel belangrijk en zelfs cruciaal voor herstel, een betere slaap en dus een lager risico op burn-outklachten.
[4:41] SPEAKER_01: Wie boundary control heeft, scoort veel beter op welbevinden.
[4:46] SPEAKER_01: Die dus kan bepalen wanneer.
[4:50] SPEAKER_01: Zij die ervaren dat hun grenzen overschreden worden, hebben het veel moeilijker.
[4:55] SPEAKER_01: Dus het gaat niet om nooit meer een mail na zes uur s'avonds.
[4:59] SPEAKER_01: Het gaat om jij bepaalt wanneer.
[5:02] SPEAKER_01: Strikt scheiden is dus niet automatisch beter.
[5:06] SPEAKER_01: En integreren is niet automatisch slechter.
[5:09] SPEAKER_01: De sleutel is het alignment.
[5:12] SPEAKER_01: De afstemming.
[5:14] SPEAKER_01: Pas je grenzen bij wat jij nodig hebt.
[5:17] SPEAKER_01: En als er een mismatch is, kan dat leiden tot rolverwarring, maar ook een dalend welzijn.
[5:27] SPEAKER_01: De echte vraag is dus: zijn mijn grenzen zoals ik ze wil, of zoals anderen ze verwachten.
[5:34] SPEAKER_01: Onze mindset bepaalt ook goed hoe we kunnen deconnecteren.
[5:39] SPEAKER_01: Onderzoek vonden drie denkmodellen over constante bereikbaarheid als hullenbron: ik ben flexibeler en kan sneller reageren, als last.
[5:49] SPEAKER_01: Ik voel me overweldigd door de verwachting altijd beschikbaar te zijn, en ten derde als balans.
[5:54] SPEAKER_01: Ik zie voordelen en nadelen en ga daar bewust in navigeren.
[6:00] SPEAKER_01: Uw mindset beïnvloedt uw vermogen om te deconnecteren.
[6:04] SPEAKER_01: Wie bereikbaarheid als last ervaart, maar geen controle voelt, blijft in de Always On.
[6:11] SPEAKER_01: Dat wordt ook bevestigd in Europees onderzoek van de Eurofound.
[6:16] SPEAKER_01: In bedrijven met een deconnectiebeleid rapporteren werknemers minder gezondheidsproblemen zoals hoofdpijn, stress en angstgevoelens.
[6:25] SPEAKER_01: Dubbel zoveel werknemers rapporteren een hogere jobtevredenheid en een betere worklife balance.
[6:32] SPEAKER_01: Het beleid helpt dus wel, maar alleen als het echt ook doorleefd wordt.
[6:38] SPEAKER_01: Wat daar ook in belangrijk is, is de rol van de leidinggevende.
[6:42] SPEAKER_01: Daar moeten we ook kijken dat de meerderheid van de leidinggevenden, zelfs bijna twee derde, zich onvoldoende tijd te hebben voor het mentaal welzijn van hun team aandacht te kunnen geven.
[6:53] SPEAKER_01: Dat is geen gebrek aan goede willen, maar een systeemvoud.
[6:57] SPEAKER_01: En dan hebben we al het onderzoek dat we tijdens COVID-19 hebben kunnen doen van de pandemie tonden ook iets opmerkelijks.
[7:04] SPEAKER_01: Werknemers die zich gesteund voelden door hun werkplek, hadden meer dan 50% minder psychologische onwelbevinden, zelfs tijdens de pandemie.
[7:13] SPEAKER_01: Dat betekent dat de cultuur op uw werk zwaarder doorweegt dan de omstandigheden om u heen.
[7:20] SPEAKER_01: En ja, leidinggevenden beïnvloeden boundary control.
[7:24] SPEAKER_01: Positieve impact, worklife-ondersteuning, gedrag modelleren.
[7:29] SPEAKER_01: Maar het kan ook een negatieve impact hebben door de verwachting te geven al dan niet impliciet van constante bereikbaarheid.
[7:37] SPEAKER_01: En dus wil ik een aantal aanbevelingen doorgeven.
[7:40] SPEAKER_01: Zorg voor duidelijke communicatieafspraken, verplichte offline periodes.
[7:45] SPEAKER_01: Automatische digital sunset.
[7:49] SPEAKER_01: Maar bovenal voorbeeldgedrag.
[7:51] SPEAKER_01: Een beleid op papier met avondmails is gewoon ongeloofwaardig.
[7:55] SPEAKER_01: Ook belangrijk hoe zeg je nee en koppelde los.
[8:00] SPEAKER_01: Hoe doen we dat dus?
[8:01] SPEAKER_01: Hoe zet we dat om in de realiteit?
[8:04] SPEAKER_01: Dan moeten we toch even een bruggetje maken naar assertiviteitstrainingen.
[8:08] SPEAKER_01: Daarvan weten we dat ze effectief zijn.
[8:10] SPEAKER_01: Het kerninstrument daar is de ik-boodschap.
[8:14] SPEAKER_01: Formule gaat als volgt.
[8:16] SPEAKER_01: Ik begrijp dat.
[8:17] SPEAKER_01: Wanneer?
[8:19] SPEAKER_01: Voel ik om dat en kunnen we.
[8:23] SPEAKER_01: Je begrijpt natuurlijk als luisteraar dat de bedoeling is om die zinnen aan te vullen.
[8:29] SPEAKER_01: Ik ga drie voorbeelden geven.
[8:32] SPEAKER_01: Mails na werktijd.
[8:34] SPEAKER_01: Ik begrijp dat dit project strakke deadlines heeft.
[8:37] SPEAKER_01: Wanneer ik mails ontvang die een antwoord verwachten na acht uur s'avonds, voel ik me overweldigd omdat het me belet om op te laden.
[8:46] SPEAKER_01: En dat beïnvloedt uiteindelijk mijn productiviteit de volgende ochtend.
[8:50] SPEAKER_01: Kunnen we een communicatieprotocol afspreken?
[8:54] SPEAKER_01: Of te veel vragen?
[8:56] SPEAKER_01: Dat zou kunnen klinken als ik waardeer dat je aan mij denkt voor dit project.
[9:02] SPEAKER_01: Wanneer ik meer op me neem dat mijn huidige capaciteit toelaat, ga ik me wel wat angstig voelen omdat ik niet de kwaliteit kan leveren die je verdient.
[9:12] SPEAKER_01: Kunnen we de tijdslijn of de taakverdeling bespreken?
[9:16] SPEAKER_01: En ook iets veel voorkomend, dat gaat dan over rolgrenzen.
[9:19] SPEAKER_01: Ik wil bijdragen aan het teamsucces.
[9:22] SPEAKER_01: Wanneer er verantwoordelijkheden buiten mijn rol worden toegevoegd zonder overleg, voel ik me onzeker over prioriteiten.
[9:29] SPEAKER_01: Omdat het onduidelijk is voor mij wat er dan voorrang moet krijgen.
[9:34] SPEAKER_01: Kunnen we daar samen even naar kijken?
[9:36] SPEAKER_01: Waarom werkt dit type van formuleringen?
[9:39] SPEAKER_01: Omdat het geen beschuldiging inhoudt en dus minder defensief gedrag gaat uitlokken, waardoor je sneller kan focussen op een gedeelde oplossing en uiteindelijk vertrouwen gaat groeien.
[9:50] SPEAKER_01: Je weet ook dat voor sommige mensen grenzen stellen en deconnecteren gewoon lastig is.
[9:56] SPEAKER_01: En zelfs een beetje meer dan gewoon lastig.
[9:59] SPEAKER_01: Soms zelfs een existentiële bedreiging.
[10:02] SPEAKER_01: Omdat er een aantal psychologische mechanismen u kunnen vasthouden.
[10:06] SPEAKER_01: Met stip bovenaan perfectionisme.
[10:10] SPEAKER_01: Heel wat mensen hebben een vorm van perfectionisme.
[10:14] SPEAKER_01: En ongezond of onaangepast perfectionisme is de grootste risicofactor voor een hoog risico op burn-out.
[10:24] SPEAKER_01: Perfectionisten koppelen hun eigen waarden aan prestaties.
[10:28] SPEAKER_01: En neenzigen voelt als falen.
[10:31] SPEAKER_01: Los koppelen voelt als achterblijven.
[10:34] SPEAKER_01: Er is wel een belangrijke nuance opnieuw.
[10:37] SPEAKER_01: Gezond perfectionisme bestaat dus wel.
[10:40] SPEAKER_01: Realistische ambities nastreven met flexibiliteit beschermt juist tegen burn-out klachten.
[10:47] SPEAKER_01: Het gaat dus niet om het afschaffen van ambitie, maar om het loskoppelen van je eigen waarde aan de output.
[10:56] SPEAKER_01: Naast perfectionisme hebben we ook nog zoiets als people pleasers.
[11:00] SPEAKER_01: En people pleasing is geen persoonlijkheidskenmerk.
[11:04] SPEAKER_01: Het is een stressrespons.
[11:05] SPEAKER_01: Aangeleerd vaak in de kindertijd.
[11:07] SPEAKER_01: Als kind leerde je immers als ik mezelf klein en meegaand maak, word ik niet afgewezen.
[11:13] SPEAKER_01: Het kan ook een andere vorm zijn.
[11:16] SPEAKER_01: Toen was dat iets dat je iets opleverde.
[11:20] SPEAKER_01: Het was adaptief, maar als volwassene op het werk wordt diezelfde strategie destructief.
[11:26] SPEAKER_01: Want je zegt ja, terwijl je nee bedoelt.
[11:29] SPEAKER_01: Je voelt je verantwoordelijk voor het geluk van iedereen om je heen en je vermijdt conflict.
[11:35] SPEAKER_01: Zelfs als het ten koste van jezelf gaat.
[11:38] SPEAKER_01: En dan is het precies diezelfde reflex die u s'avonds online houdt.
[11:44] SPEAKER_01: Die mail van tien uur beantwoorden is niet plichtbesef.
[11:48] SPEAKER_01: Het is de people pleaser in uw brein die fluistert.
[11:52] SPEAKER_01: Stel dat ze anders morgen teleurgesteld zijn.
[11:56] SPEAKER_01: Hoe doorbreek je die cirkel?
[11:59] SPEAKER_01: En dan kom ik weer op zelfcompassie.
[12:01] SPEAKER_01: Het is al veel voorgekomen in andere afleveringen, maar ook hier is het een belangrijke hefboom.
[12:07] SPEAKER_01: En zelfcompassie bestaat uit twee componenten: vriendelijk zijn voor uzelf en stoppen met uzelf te veroordelen.
[12:14] SPEAKER_01: De studies tonen dat de sterkste voorspeller van verminderde psychologisch onwelbevinden niet de vriendelijkheid is, maar het stoppen met de zelfkritiek.
[12:25] SPEAKER_01: Dus voor perfectionisten en people pleasers is dat echt een gamechanger.
[12:30] SPEAKER_01: De belangrijkste interventie is niet wees liever voor jezelf, maar stop die harde innerlijke criticus.
[12:38] SPEAKER_01: Belangrijke herkadering dat ik daarin wil meegeven is: uw grens overschrijden helpt ook echt niemand.
[12:45] SPEAKER_01: Het is uw grens respecteren die betere oplossingen gaat stimuleren.
[12:50] SPEAKER_01: Hoe gaan we van theorie naar de praktijk?
[12:53] SPEAKER_01: Ik geef een wetenschappelijk onderbouwd stappenplan dat grenzen en deconnectie gaat combineren.
[12:59] SPEAKER_01: En we beginnen met ken uw limieten.
[13:02] SPEAKER_01: Reflecteer op je stressoren.
[13:05] SPEAKER_01: Let op fysieke signalen.
[13:07] SPEAKER_01: Vermoeidheid, hoofdpijn, angst.
[13:09] SPEAKER_01: Dat is uw lichamelijk grensalarm.
[13:12] SPEAKER_01: Benoem uw grens en deconnectiemoment specifiek.
[13:16] SPEAKER_01: Vage grenzen zijn poreuze membranen.
[13:20] SPEAKER_01: Daar kan nog te veel tussen.
[13:22] SPEAKER_01: Dus niet ik moet minder werken, maar concreet ik check geen werkmeelen meer na 7 uur op weekdagen en al helemaal niet in het weekend.
[13:34] SPEAKER_01: Begrijp ook wel de context.
[13:36] SPEAKER_01: Waarom bestaat de huidige situatie?
[13:40] SPEAKER_01: Ken je de afspraken die je bedrijf heeft rond de connectie?
[13:44] SPEAKER_01: In België moeten die vastgelegd zijn.
[13:46] SPEAKER_01: Misschien besef je leidinggevende impact niet.
[13:50] SPEAKER_01: Bepaal ook uw actie.
[13:52] SPEAKER_01: Concreet ga notificaties uitschakelen na uw einduur.
[13:56] SPEAKER_01: Een automatische out of office instellen.
[13:59] SPEAKER_01: Werkaps verwijderen van uw privétoestel.
[14:02] SPEAKER_01: Communiceer ook altijd uw grens respectvol.
[14:07] SPEAKER_01: Helder, direct, maar respectvol.
[14:10] SPEAKER_01: Niet verontschuldigend.
[14:12] SPEAKER_01: Gebruik daarbij de ik-boodschappen.
[14:14] SPEAKER_01: Bereid je voor op weerstand, maar blijf stevig bij uw grens.
[14:20] SPEAKER_01: Elke keer uitnodigend.
[14:23] SPEAKER_01: Respecteer ook die eigen grens.
[14:25] SPEAKER_01: Weet waar die ligt en respecteer die.
[14:27] SPEAKER_01: Dit is waar de meeste mensen falen.
[14:30] SPEAKER_01: Eén keertje maar.
[14:31] SPEAKER_01: Maar dat wordt heel snel de norm.
[14:33] SPEAKER_01: Onthoud door uw grens te respecteren, moedig je betere systemische oplossingen voor de toekomst aan.
[14:40] SPEAKER_01: Als we het hebben over grenzen, kunnen we ook kijken naar verschillende types grenzen.
[14:46] SPEAKER_01: Je hebt de rigide grenzen.
[14:48] SPEAKER_01: Dat is heel vast.
[14:49] SPEAKER_01: En dat is heel erg passend en noodzakelijk wanneer veiligheid in het gedrang komt.
[14:54] SPEAKER_01: Ik werk nooit in het weekend.
[14:57] SPEAKER_01: Je hebt ook gebalanceerde grenzen.
[14:59] SPEAKER_01: Helder, maar flexibel.
[15:02] SPEAKER_01: Samenbouwen.
[15:03] SPEAKER_01: Daar komt ook veel vertrouwen uit voort en psychologische veiligheid.
[15:08] SPEAKER_01: En dan heb je poreuze grenzen.
[15:11] SPEAKER_01: Dat zijn membranen die veel te gemakkelijk doorprikt kunnen worden, en dus grenzen die veel te gemakkelijk kunnen overschrijden worden.
[15:19] SPEAKER_01: Die leiden tot vaak schendingen van de grenzen en frustratie.
[15:24] SPEAKER_01: De sweet spot is eigenlijk de gebalanceerde.
[15:27] SPEAKER_01: Duidelijk genoeg om te beschermen, maar ook flexibiliteit om uit te nodigen om samen te zoeken wat werkt voor iedereen.
[15:35] SPEAKER_01: En dat geldt zowel voor grenzen overdag op de werkvloer als voor deconnecties s'avonds en in het weekend.
[15:42] SPEAKER_01: Dus helder en flexibel.
[15:45] SPEAKER_01: We hebben het ook vaak over grenzen stellen alsof het een individuele vaardigheid is, alsof het voldoende is om wat assertiever te worden, wat duidelijker te communiceren, wat vaker nee te zeggen.
[15:57] SPEAKER_01: Maar als we eerlijk kijken naar de cijfers en naar wat er vandaag op onze werkvloer gebeurt, dan weten we dat dit helemaal geen individueel probleem is een systeemvraagstuk.
[16:09] SPEAKER_01: In België zien we bovendien een duidelijke paradox.
[16:12] SPEAKER_01: We hebben wetgeving rond de connectie, we spreken over welzijn, en toch blijft die werkdruk stijgen.
[16:20] SPEAKER_01: Een groot deel van de werknemers praat niet over mentale belasting.
[16:24] SPEAKER_01: Leidinggevenden geven aan dat ze onvoldoende tijd hebben om aandacht te kunnen besteden aan mentaal welzijn.
[16:31] SPEAKER_01: Dat is echt geen falen van individuen.
[16:34] SPEAKER_01: Dat is een structurele spanning.
[16:37] SPEAKER_01: Maar hier ontstaat de kernvraag.
[16:40] SPEAKER_01: Wat heb je aan individuele tools in een cultuur die grenzen niet heeft bepaald en dus ook niet respecteert.
[16:51] SPEAKER_01: Als grenzen alleen maar afhangen van persoonlijke moed, dan is het systeem fout ontworpen.
[16:58] SPEAKER_01: Onderzoek toont dat organisaties met een effectief en doorleefd deconnectiebeleid significant hogere work-life balance hebben en veel meer jobtevredenheid rapporteren.
[17:11] SPEAKER_01: Maar een beleid op papier is onvoldoende.
[17:14] SPEAKER_01: Een wettelijk kader rond digitale bereikbaarheid is gewoon slechts een begin.
[17:19] SPEAKER_01: Wat betekent dit concreet?
[17:21] SPEAKER_01: Ten eerste, maak van deconnectie een standaardinstelling, geen individuele keuze.
[17:26] SPEAKER_01: Denk aan automatische digitale sunset systemen.
[17:30] SPEAKER_01: Duidelijke afspraken over bereikbaarheid en capaciteitsplanning.
[17:35] SPEAKER_01: En zo kan je werkdruk realistisch verdelen.
[17:38] SPEAKER_01: Wat doen we met andere woorden from dusk till dawn?
[17:42] SPEAKER_01: Ten tweede, meet niet alleen ziekteverzuim, monitor ook leading indicators, zoals overuren mailverkeer buiten de werktijd, structurele taakoverbelasting.
[17:52] SPEAKER_01: Wat je meet, kan je ook sturen.
[17:55] SPEAKER_01: En ten derde, herken dat één maat niet voor iedereen werkt.
[18:01] SPEAKER_01: Jongere werknemers rapporteren vaak een lagere work-life balance.
[18:06] SPEAKER_01: Levensfase, rol en context bepalen dus ook hoe grenzen er kunnen uitzien.
[18:12] SPEAKER_01: Strategisch welzijnsbeleid is dus geen symbolisch document, het is organisatiearchitectuur.
[18:19] SPEAKER_01: En weet ook dat leiders bepalen wat normaal is.
[18:23] SPEAKER_01: Dat kan zich vertalen in concreet geen avondmails.
[18:26] SPEAKER_01: Vertraagd verzenden.
[18:28] SPEAKER_01: Wekelijkse check-ins.
[18:29] SPEAKER_01: Wat heb jij nodig om je werk goed af te ronden?
[18:33] SPEAKER_01: Herken stille risicoprofielen.
[18:37] SPEAKER_01: Soms is leiderschap ook namens je team nezigen.
[18:42] SPEAKER_01: Een werknemer die om vijf uur afsluit, terwijl de rest structureel overwerkt, voelt zich geen rolmodellen, maar een uitzondering.
[18:51] SPEAKER_01: Grenzen werken pas wanneer ze collectief gedragen worden.
[18:55] SPEAKER_01: En teams kunnen hierin heel wat zelf doen.
[18:58] SPEAKER_01: Ze kunnen ook expliciete afspraken maken over bereikbaarheid.
[19:02] SPEAKER_01: Wanneer bellen we?
[19:03] SPEAKER_01: Wanneer mailen we?
[19:04] SPEAKER_01: Wat is echt dringend?
[19:05] SPEAKER_01: Wat kan er wachten?
[19:07] SPEAKER_01: Bouw aan een vaste boundary check.
[19:10] SPEAKER_01: Bouw het in in teamoverleg, ook retrospectief.
[19:14] SPEAKER_01: Welke uitzonderingen van vorige maand dreigen nu standaard te worden?
[19:19] SPEAKER_01: Is een hele leuke vraag.
[19:22] SPEAKER_01: Maak deconnectie ook zichtbaar.
[19:24] SPEAKER_01: Een statusbericht offline na vijf uur, morgen terug beschikbaar.
[19:28] SPEAKER_01: Dat normaliseert herstel.
[19:30] SPEAKER_01: Wanneer niemand reageert op avondmails, verdwijnt de sociale druk automatisch.
[19:37] SPEAKER_01: En vooral vier niet wie het langst online blijft.
[19:41] SPEAKER_01: 4 focus, efficiëntie en kwalitatieve output.
[19:46] SPEAKER_01: Als overwerk status krijgt, creëer je een cultuur die uitputting beloont.
[19:53] SPEAKER_01: Als strategisch beleid ontbreekt, blijft deconnectie symbolisch.
[19:59] SPEAKER_01: Als leiders niet modelleren, wordt beleid ongeloofwaardig.
[20:04] SPEAKER_01: Als Teams geen collectieve normen hebben, voelt grenzenstellen afwijkend.
[20:11] SPEAKER_01: Als individuen geen vaardigheden ontwikkelen, blijft het potentieel onderbenuit.
[20:18] SPEAKER_01: Grenzen zijn geen persoonlijkheidskenmerk.
[20:21] SPEAKER_01: Ze zijn een organisatiefenomeen.
[20:24] SPEAKER_01: Misschien is dat de belangrijkste boodschap van deze afleveringen.
[20:27] SPEAKER_01: Het gaat niet alleen over jouw grenzen, het gaat over de mate waarin je organisatie grenzen mogelijk maakt, ondersteunt en ook beschermt.
[20:37] SPEAKER_01: Pas wanneer alle vierde niveaus op elkaar afgestemd zijn, verschuiven we van grenzen stellen naar grenzen organiseren.
[20:46] SPEAKER_01: Het is tijd voor de vraag van onze luisteraar.
[20:50] SPEAKER_00: Ik herken alles wat je zegt over grenzen en deconnectie.
[20:54] SPEAKER_00: Maar mijn probleem is niet dat ik naar werk heb, middels beantwoord.
[20:57] SPEAKER_00: Ik check ze zelfs niet eens meer.
[20:59] SPEAKER_00: Mijn probleem is dat ik ze constant verwacht.
[21:01] SPEAKER_00: Mijn telefoon ligt naast mij op de zetel op stil.
[21:04] SPEAKER_00: En toch voel ik een trillen.
[21:06] SPEAKER_00: Hoe kan dat dat ik fysiek iets voel dat er echt niet is?
[21:10] SPEAKER_01: Wat je beschrijft, dat heeft een naam Phantom Vibration Syndrome.
[21:18] SPEAKER_01: Het waarnemen van trillen of geluiden van hun telefoon die er gewoon niet zijn.
[21:24] SPEAKER_01: En je bent niet de enige.
[21:26] SPEAKER_01: Heel wat smartphone gebruikers hebben dit ooit ervaren.
[21:32] SPEAKER_01: Bij medische professionals bijvoorbeeld, dat is een groep met hoge werkdruk en constante bereikbaarheid.
[21:38] SPEAKER_01: Komen heel veel fantoomtrillingen voor aan het begin van hun stage.
[21:43] SPEAKER_01: En na bijna drie maanden op stage was dat bijna opgelopen tot iedereen die denkt, ze roepen mij en dan checken ze en dan zien ze nee, geen telefoon.
[21:54] SPEAKER_01: Maar ze hebben het wel gevoeld alsof ze een telefoon hadden.
[21:57] SPEAKER_01: Hoe komt dat?
[21:58] SPEAKER_01: Even recapituleren u.
[22:00] SPEAKER_01: Uw brein heeft dus twee aandachtssystemen.
[22:02] SPEAKER_01: Dat bespraken we al eerder in deze aflevering.
[22:04] SPEAKER_01: Het gefocuste systeem, waarmee je bewust werkt, en het stimulusgestuurde systeem.
[22:10] SPEAKER_01: Dat reageert op prikkels uit de omgeving.
[22:13] SPEAKER_01: Notificaties, pings en trillingen bestoken dat tweede stimulusgestuurd systeem.
[22:19] SPEAKER_01: Na verloop van tijd raakt je brein geconditioneerd om de signalen van dat tweede systeem te verwachten en dus gaat het actief op zoek naar notificaties zelfs wanneer die er niet zijn.
[22:34] SPEAKER_01: En wat er dan gebeurt, kan een subtiele spierspanning of vouwen van uw broek die tegen uw been schuiven of een lichte tinteling die gewoon plots ergens ontstaat, uw brein gaan interpreteren als signalen voor telefoontrilling, notificaties, omdat er verwacht wordt dat er altijd een bericht kan binnenkomen.
[22:56] SPEAKER_01: Het is diezelfde neurale logica als een illusie.
[23:00] SPEAKER_01: Uw brein vult in wat het denkt dat er zou moeten zijn.
[23:05] SPEAKER_01: We beschreven al tele-druk de drang om zo snel mogelijk te reageren op werkberichten.
[23:10] SPEAKER_01: Die treed niet alleen op wanneer je daadwerkelijk berichten ontvangt, maar ook wanneer je ze anticipeert.
[23:17] SPEAKER_01: En die anticipatie wordt sterker wanneer je eigen waarde afhankelijk is van de goedkeuring van anderen.
[23:24] SPEAKER_01: Precies de people-pleasing dynamiek die we net besproken hebben.
[23:29] SPEAKER_01: Uw werkgeugen raakt overbelast door de constante alertheid, waardoor vooral het genereren van nieuwe ideeën ook gaat achteruit gaan.
[23:38] SPEAKER_01: Dat is waarom deconnectie meer is dan uw telefoon op stilzetten.
[23:42] SPEAKER_01: Je kunt uw notificaties uitschakelen, uw werkmail verwijderen van uw privé toestel en uw telefoon in een andere kamer leggen, en toch kan uw brein in de always-on-modus blijven hangen.
[23:56] SPEAKER_01: Het stresssysteem draait door ook als de prikkel weg is.
[24:00] SPEAKER_01: Dus alleen maar deconnectie is niet voldoende.
[24:03] SPEAKER_01: En dat is misschien wel de meest confronterende gedachte van vandaag.
[24:07] SPEAKER_01: Dat de schade van chronische bereikbaarheid niet stopt op het moment dat je uitlocht.
[24:13] SPEAKER_01: Je brein kan dus blijven trillen, als het ware.
[24:16] SPEAKER_01: Ook als uw telefoon dat lang niet meer doet.
[24:21] SPEAKER_01: Laten we eens even terugkijken op wat we vandaag besproken hebben.
[24:24] SPEAKER_01: We zijn diep gegaan weer.
[24:26] SPEAKER_01: Ik wil de kerngedachte toch even op mijn rij zetten.
[24:29] SPEAKER_01: Want als je maar drie dingen onthoudt, laat het dan deze zijn.
[24:33] SPEAKER_01: Grenzen stellen is zelfzorg, geen egoïsme.
[24:37] SPEAKER_01: Deconnectie draait om controle, niet om afwezigheid.
[24:41] SPEAKER_01: En grenzen, dat zijn organisatiefenomen.
[24:46] SPEAKER_01: Ik wil afsluiten waar we begonnen zijn met de vraag die ik aan het begin stelde.
[24:51] SPEAKER_01: Je hebt de afgelopen maand een lunchpauze overgeslagen.
[24:56] SPEAKER_01: Heb je s'avonds een mail gecheckt?
[24:59] SPEAKER_01: Heb je al ear gezegd terwijl dat je eigenlijk nee bedoelde?
[25:03] SPEAKER_01: Die momenten voelen klein, onschuldig zelfs.
[25:07] SPEAKER_01: Maar vandaag weten we dan wat de wetenschap erover zegt.
[25:10] SPEAKER_01: Ze zijn eigenlijk niet zo onschuldig.
[25:12] SPEAKER_01: Ze zijn het begin van een potentieel patroon.
[25:15] SPEAKER_01: En dat patroon wordt gevoed door drie krachten die dieper zitten dan hun agenda.
[25:22] SPEAKER_01: Perfectionisme, peoplepleasing en schuldgevoel.
[25:26] SPEAKER_01: Drie overlevingsstrategieën die ooit logisch waren, maar die je nu gevangen houden in een cyclus van overbelasting.
[25:36] SPEAKER_01: Het goede nieuws is, je hoeft niet alles tegelijkertijd te veranderen.
[25:40] SPEAKER_01: Je hoeft niet morgen een heel deconnectiebeleid voor jezelf uit te tekenen en uit te rollen.
[25:46] SPEAKER_01: Je hoeft niet in één gesprek al uw grenzen te hertekenen.
[25:50] SPEAKER_01: Begin klein.
[25:52] SPEAKER_01: Als werknemer kies één concreet deconnectiemoment.
[25:56] SPEAKER_01: En als leidinggevende stuur geen avondmails meer.
[26:01] SPEAKER_01: En stel misschien morgen één open vraag.
[26:04] SPEAKER_01: De vraag aan uw team kan klinken als volgt.
[26:08] SPEAKER_01: Welke uitzondering dreigt hier eigenlijk standaard te worden?
[26:13] SPEAKER_01: En dan als je vanavond op de bank ziet en je denkt uw telefoon te voelen, een trilling te voelen, terwijl die eigenlijk op stil staat, glimlach dan even.
[26:23] SPEAKER_01: Want nu weten we wat dat is.
[26:25] SPEAKER_01: Het is uw brein dat u vertelt dat het tijd is om echt te leren los te koppelen.
[26:32] SPEAKER_01: Grenzen bewaken is geen egoïsme, het is geen luiheid.
[26:35] SPEAKER_01: Het is geen desinteresse.
[26:38] SPEAKER_01: Het is het krachtigste signaal dat je kan geven aan jezelf, aan je team en aan iedereen om je heen.
[26:44] SPEAKER_01: Met name dat welzijn geen bijzaak is.
[26:47] SPEAKER_01: Het is de voorwaarde voor al de rest.
[26:50] SPEAKER_01: Wil je hier verder mee aan de slag?
[26:52] SPEAKER_01: Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.
[26:54] SPEAKER_01: En daarvan vind je de link in de show notes.
[26:58] SPEAKER_01: Ik ben Elke van der Hoofd en je luisterde naar stress als BFF, waar stress niet langer je vijand is, maar je eerlijke, rauwe sidekick.
[27:07] SPEAKER_01: Raakte dit iets in jou?
[27:09] SPEAKER_01: Mooi.
[27:10] SPEAKER_01: Abonneer je dan op je favoriete luisterkanaal of deel hem met mensen waarvan je denkt dat hij of zij er iets aan heeft.
[27:18] SPEAKER_01: En vergeet niet, stress hoort erbij.
[27:21] SPEAKER_01: Het is hoe je ermee omgaat dat het verschil maakt.
[27:25] SPEAKER_01: Tot de volgende!

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.