# E52: “Herstellen wordt een bron van stress.” Stressexpert Elke Van Hoof over stressregulatie, de balans tussen ontspannen en presteren.

An episode of [Stress als BFF](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1835403863), 18 Aug 2026, 27 min.

Audio: https://www.buzzsprout.com/2647948/episodes/19747401-e52-herstellen-wordt-een-bron-van-stress-stressexpert-elke-van-hoof-over-stressregulatie-de-balans-tussen-ontspannen-en-presteren.mp3

Stress wordt meestal gezien als iets dat je moet vermijden. Iets dat je onder controle moet krijgen of zo snel mogelijk moet uitschakelen. Maar wat als dat uitgangspunt zelf het probleem is? In deze aflevering van Stress als BFF fileert Elke Van Hoof het idee dat ontspanning simpelweg een kwestie is van “uitzetten”. Ze legt uit waarom dat in de praktijk vaak averechts werkt en hoe rust zelfs een extra bron van druk kan worden. Er bestaat een groot misverstand rond deconnectie. In plaats van alles stil te leggen, pleit Elke voor een ander kader. Het gaat niet om minder doen, maar om anders schakelen tussen inspanning en herstel. Mededeling van de host Klik op de tijdcodes om naar het volgende hoofdstuk te gaan. (00:00:00) Introductie van de aflevering. (00:03:00) De sweet spot: wanneer stress nog in je voordeel werkt. (00:03:44) Loskoppelen uitgelegd: waarom ‘moeten ontspannen’ niet werkt. (00:05:02) Wanneer herstel problematisch wordt. (00:07:00) Van scheiden naar reguleren: werken met tegenbewegingen. (00:09:16) Wat echt helpt: vier bouwstenen voor herstel. (00:10:38) Casussen over deconnectie. (00:17:54) De valkuil: wanneer herstel opnieuw een ‘moetje’ wordt. (00:19:30) De belangrijke taalshift om eindelijk te herstellen. (00:22:39) Waarom de ene beter herstelt dan de andere. (00:24:00) Praktische tip: zo train je je herstelvermogen. (00:26:09) Einde van de aflevering. Deze podcast kwam tot stand met demedewerking van Oh My People en 50 Koffies. Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief waarin je onder andere de checklist, oefeningen en tips kan terugvinden. Meer over Elke Van Hoof vind je op elkekijkt.be of Oh My People Disclaimer: Stress aanpakken doe je nooit alleen. Elke Van Hoof benadrukt dat ook werkcontext én maatschappij mee bepalen hoe we ons voelen. In deze podcast ontdek je waarom de combinatie van die drie zo cruciaal is. Welzijn op het werk, leiderschap en duurzame inzetbaarheid met Elke Van Hoof Wat als investeren in je mensen de slimste bedrijfsbeslissing is die je kunt nemen? Met meer dan 25 jaar ervaring in onderzoek én praktijk weet Elke Van Hoof als geen ander hoe je wetenschappelijke inzichten vertaalt naar wat organisaties en teams écht nodig hebben. We hebben het over burn-out preventie, stress en werkhervatting. Maar ook over hoe je een welzijnsbeleid verankert dat verder gaat dan een checkbox in je HR-beleid; menselijk, duurzaam en dicht bij de werkvloer. Want medewerkerswelzijn is meer dan wetgeving volgen. Het is begrijpen wie jouw mensen zijn en wat ze nodig hebben om duurzaam inzetbaar te blijven. Elke Van Hoof als keynotespeaker op jouw podium? Wat je in deze podcast hoort, kan je ook live beleven. Elke is een gevraagd keynotespeaker voor bedrijven, HR-teams en events die welzijn op het werk en leiderschap serieus nemen. Wetenschappelijk onderbouwd, praktisch vertaald, activerend en altijd op maat van jouw publiek of organisatie. Ontdek haar keynotes en boek haar via ohmypeople.be/keynotes-elke.

## Transcript

[0:00] SPEAKER_01: Meer dan ooit worstelen mensen met de donkere kanten van stress, maar wat als ik je vertel dat stress ook je geheime wapen kan zijn.
[0:09] SPEAKER_01: Welkom bij Stras als BFF.
[0:12] SPEAKER_01: Ik ben Elke van Hoofd en al 25 jaar stressexpert.
[0:16] SPEAKER_01: En ja, dat is lang genoeg om de flauwe kul van de feiten te scheiden: tijd om stress in de ogen te kijken.
[0:24] SPEAKER_01: Fijn dat jij erbij bent.
[0:37] SPEAKER_01: Voor we erin duiken, toch ook nog even dit.
[0:40] SPEAKER_01: 50 coffeeproducties ontzorgt me volledig.
[0:44] SPEAKER_01: En zo kan ik mij focussen op wat echt telt, de inhoud en het plezier van die altijd bij jullie te brengen.
[0:51] SPEAKER_01: Nu voor wie voelt, en we krijgen al wel wat signalen van luisteraars, dankjewel daarvoor.
[0:56] SPEAKER_01: Voor wie voelt dit wil ik niet alleen begrijpen, maar ook ervaren.
[0:59] SPEAKER_01: Kijk dan eens op de Retreat Rise.
[1:02] SPEAKER_01: Dat is misschien voor jou de volgende stap.
[1:04] SPEAKER_01: Je kan wat meer informatie vinden op canova.eu.
[1:09] SPEAKER_01: Stel je voor, het is donderdagavond.
[1:12] SPEAKER_01: Je zit in de zetel met een serie op, je gsm netjes in de keuken.
[1:17] SPEAKER_01: Want je hebt ergens gelezen en gehoord dat je anders niet goed deconnecteert.
[1:22] SPEAKER_01: Maar terwijl de aflevering loopt, ben jij druk bezig met een andere film in je hoofd.
[1:28] SPEAKER_01: Heb ik dat rapport wel doorgestuurd?
[1:30] SPEAKER_01: Waarom antwoord mijn collega nu zo kort?
[1:33] SPEAKER_01: Ik moet beter mijn grenzen bewaken.
[1:35] SPEAKER_01: Ik zou nu eigenlijk moeten ontspannen.
[1:39] SPEAKER_01: Waarom lukt mij dat u niet?
[1:41] SPEAKER_01: Wat is er nu mis met mij?
[1:44] SPEAKER_01: En dan wordt eigenlijk ontspannen een nieuwe to-do op uw lijst.
[1:49] SPEAKER_01: De dag daarna voelt u uitgeput en schuldig.
[1:51] SPEAKER_01: Je hebt niet alleen hard gewerkt, je bent blijkbaar nogal eens slecht in rust ook.
[1:57] SPEAKER_01: Als je dit herkent, dan is deze aflevering echt iets voor jou.
[2:01] SPEAKER_01: Vandaag gaan we het hebben over een ander verhaal.
[2:04] SPEAKER_01: Niet stress wegduwen, niet perfect leren loslaten, maar leren een actieve tegenbeweging te voeden, zodat je in jouw sweet spot kunt blijven, zodat stress weer in jouw voordeel kan gaan werken.
[2:20] SPEAKER_01: Zinnen die ik in deze situatie vaak hoor, zijn ik moet leren loslaten.
[2:25] SPEAKER_01: Ik mag nu niet aan het werk denken, ik moet mijn privé thuis laten.
[2:30] SPEAKER_01: En als dat niet lukt, zie je wel.
[2:32] SPEAKER_01: Andere mensen kunnen dat wel.
[2:34] SPEAKER_01: Er is iets mis met mij.
[2:35] SPEAKER_01: De stress zit dan niet alleen in werk of thuis, maar ook in het idee dat je moet kunnen uitzetten.
[2:44] SPEAKER_01: En dat idee duwt eigenlijk je zenuwstelsel verder uit balans.
[2:48] SPEAKER_01: Dus in de stressfactor van deze week maken we een shift.
[2:51] SPEAKER_01: Niet alles uitzetten, wel een tegenbeweging kiezen die je terugbrengt naar je sweetspot.
[2:59] SPEAKER_01: Naar die plek waar stress echt je BFF is.
[3:03] SPEAKER_01: De doelstelling is dan eigenlijk alleen maar om zo dicht mogelijk bij die sweetspot te blijven.
[3:09] SPEAKER_01: De plek waar je stress altijd keer op keer in je voordeel kan gaan inzetten.
[3:15] SPEAKER_01: Ja, dat verschuift wat naar rechts en verschuift wat naar links.
[3:19] SPEAKER_01: Maar je zal altijd merken dat je op diezelfde plek wat blijft staan.
[3:25] SPEAKER_01: En daarom neem ik je nu mee stap voor stap door drie inzichten.
[3:30] SPEAKER_01: Eerste, waarom alles uitzetten gewoon niet werkt.
[3:34] SPEAKER_01: In de literatuur noemen we dat psychological detachment.
[3:37] SPEAKER_01: We hebben het er al meerdere keren over gehad.
[3:40] SPEAKER_01: Mentaal niet met werk bezig zijn in uw vrije tijd of omgekeerd.
[3:44] SPEAKER_01: Dat is belangrijk, want voldoende loskomen hangt samen met betere slaap, minder burn-out klachten en meer welzijn.
[3:52] SPEAKER_01: Maar we moeten wel weten dat dit effect een omgekeerde U-curve volgt.
[3:58] SPEAKER_01: Extreem weinig deconnectie is ongezond.
[4:02] SPEAKER_01: Maar extreem veel ook.
[4:05] SPEAKER_01: De meest mentaal gezondheid en de meest bevlogen werknemers zitten zo in het midden van die omgekeerde u.
[4:12] SPEAKER_01: Ze kunnen loskomen, maar ze blijven ook niet radicaal afgesloten van werk.
[4:17] SPEAKER_01: Het doel is dus niet nooit meer aan werk denken, het doel is kunnen schakelen.
[4:23] SPEAKER_01: Laten we even kijken naar wat er eigenlijk gebeurt als deconnectie een opdracht wordt, vooral bij mensen met perfectionistische neigingen.
[4:31] SPEAKER_01: Er is een patroon dat ik heel vaak zie en dat de literatuur ook mooi beschrijft, in vijf stappen: één de belofte.
[4:39] SPEAKER_01: Als ik de juiste technieken toepas.
[4:41] SPEAKER_01: Grenzen, deconnectie, ademhaling, slaaphygiëne, dan komt rust als vanzelf.
[4:47] SPEAKER_01: En dan de poging.
[4:49] SPEAKER_01: Je doet er alles aan.
[4:51] SPEAKER_01: Alles volgens het boekje, telefoonweg, vaste stoptijd, geen mails na 18 uur.
[4:55] SPEAKER_01: Misschien nog een mindfulness app dat je erbij hebt genomen.
[4:59] SPEAKER_01: En dan de realiteit.
[5:02] SPEAKER_01: Rust komt niet.
[5:03] SPEAKER_01: Je gedachten blijven maar malen.
[5:06] SPEAKER_01: Je lichaam blijft gespannen en je slaap is onrustig.
[5:10] SPEAKER_01: Waardoor de zelfdiagnose komt.
[5:12] SPEAKER_01: Ik doe alles goed en toch werkt het niet.
[5:15] SPEAKER_01: Dus er moet iets mis zijn bij mij.
[5:17] SPEAKER_01: Dat is precies dat zwart-wittenken: het werkt of het werkt niet.
[5:22] SPEAKER_01: Als het niet werkt, dan ben ik dus defect.
[5:25] SPEAKER_01: Dan nodig ik u uit om te intensifiëren.
[5:28] SPEAKER_01: Want meestal gaan mensen dan doen nog wat harder proberen.
[5:33] SPEAKER_01: Nog wat meer technieken toepassen, nog meer lezen, nog meer analyseren wat er fout zou kunnen zitten.
[5:39] SPEAKER_01: Zo wordt de herstelpoging echt helemaal de nieuwe stressor.
[5:45] SPEAKER_01: Er zitten hier drie mechanismen onder de motorkap.
[5:48] SPEAKER_01: En die maken het zo hardnekkig.
[5:51] SPEAKER_01: Het effort recovery model zegt: herstel treedt op als de belastte systemen even niet meer worden aangesproken.
[5:59] SPEAKER_01: Maar ik ga nu heel hard proberen te ontspannen, ontspannen, dat spreekt precies dat zelde prestatiebrein aan dat al overbelast is.
[6:10] SPEAKER_01: Je vraagt het uitgeputte systeem om zichzelf uit te schakelen en dat kan niet.
[6:16] SPEAKER_01: Als uw zelfwaarde bovendien gekoppeld is aan het juist doen, dan wordt herstel een nieuw examen.
[6:24] SPEAKER_01: Rust lukt niet, dus ik faal.
[6:27] SPEAKER_01: Ik faal in rust, dat verhoogt spanning, waardoor die rust dus nog moeilijker gaat worden.
[6:34] SPEAKER_01: En dan is het natuurlijk het fenomeen van de roze olifant.
[6:38] SPEAKER_01: Hoe harder je probeert iets niet te denken, hoe meer dat het terugkomt, zoals de rozen olifant.
[6:45] SPEAKER_01: Denk niet aan werk.
[6:49] SPEAKER_01: Als je dat constant als een mantra in je hoofd hebt, dan houdt werk actief spel in je brein.
[6:58] SPEAKER_01: Het fundamentele misverstand is dit.
[7:00] SPEAKER_01: We behandelen rust alsof het een resultaat is van een correcte actie, alsof het een recept is.
[7:06] SPEAKER_01: We hebben ingrediënten, we nemen dus stappen en we krijgen rust als product.
[7:11] SPEAKER_01: Maar herstel is meestal geen product dat je maakt.
[7:15] SPEAKER_01: Het is een bijproduct van het stoppen met produceren.
[7:20] SPEAKER_01: Ik herhaal het is een bijproduct van het stoppen met produceren.
[7:27] SPEAKER_01: En je moet dus lang genoeg wachten om het te ervaren.
[7:31] SPEAKER_01: Al voor eens weer in actie te schieten.
[7:34] SPEAKER_01: En precies daarom is het helpend om de shift te maken van hoe zorg ik dat stress weg is, naar hoe kan ik de tegenpol voeden.
[7:45] SPEAKER_01: Weg van controle.
[7:47] SPEAKER_01: Naar condities creëren.
[7:50] SPEAKER_01: Want we denken vaak in muren.
[7:52] SPEAKER_01: Werk hier, privé daar.
[7:55] SPEAKER_01: Maar hier moeten we grenzen zien als een membraan.
[7:59] SPEAKER_01: Er is altijd wel wat uitwisseling tussen dat membraan.
[8:03] SPEAKER_01: Een werkgedachte thuis of een zorggedachte op kantoor.
[8:07] SPEAKER_01: Dat is niet fout, hè?
[8:08] SPEAKER_01: Dus de vraag is niet hoe bouw ik de perfecte muur, maar hoe regel ik mijn membraan bewust.
[8:17] SPEAKER_01: Hoe groot is die uitwisseling in dat membraan?
[8:22] SPEAKER_01: De kern?
[8:23] SPEAKER_01: De tegenbeweging en jouw sweetspot is belangrijk.
[8:28] SPEAKER_01: Stress is een activatiesysteem.
[8:30] SPEAKER_01: Zonder stress geen focus, geen leren, geen prestaties.
[8:36] SPEAKER_01: Je wil niet naar nul stress.
[8:38] SPEAKER_01: Je wil naar die sweetspot, genoeg energie om betrokken te zijn en niet zoveel dat je overprikkeld raakt.
[8:47] SPEAKER_01: En daar komt jouw actieve tegenbeweging binnen.
[8:50] SPEAKER_01: In plaats van stress te bevechten, ga je de tegenpool voeden.
[8:54] SPEAKER_01: Denk aan een soort van ying en yang, zwart en wit.
[8:59] SPEAKER_01: De ene kant is de stressor, werkdruk, zorgonzekerheid.
[9:02] SPEAKER_01: Aan kant is alles wat hulbronnen opbouwt, energie, betekenis, verbinding, maar ook gevoel competent te zijn.
[9:10] SPEAKER_01: Er zijn vier wetenschappelijke bouwstenen die onder die tegenbeweging zitten.
[9:16] SPEAKER_01: De hullebrontheorie.
[9:19] SPEAKER_01: Stress ontstaat vooral door een verlies van hulbronnen.
[9:22] SPEAKER_01: Herstel door hulbronnen op te bouwen, vaak in een ander domein.
[9:28] SPEAKER_01: Maar ook positieve emoties.
[9:30] SPEAKER_01: Belang van momenten van vreugde, van interesse, van verbondenheid.
[9:34] SPEAKER_01: Die helpen uw lichaam om sneller uit een stressreactie te komen.
[9:38] SPEAKER_01: En het drama model.
[9:40] SPEAKER_01: Zij die al langer luisteren, weet, dat is een van mijn favoriete kaders, heel makkelijk.
[9:45] SPEAKER_01: Want ze omvatten zes herstelbehoeften: detachment, relaxation, autonomy, mastery, meaning, affiliation.
[9:54] SPEAKER_01: Los koppelen, ontspannen, autonomie ervaren, zelf keuzes kunnen maken, betekenis kunnen geven, competent worden in iets en ondertussen ook een relatie hebben met anderen.
[10:08] SPEAKER_01: En daarbij weten we dat vooral autonomie, mastery meaning en affiliation actieve tegenbewegingen zijn om in die sweet spot te blijven.
[10:17] SPEAKER_01: En de paradox van herstel is de laatste.
[10:20] SPEAKER_01: Herstel ontstaat meestal als een bijproduct van iets dat je vult, niet door keihard te proberen, niet meer aan werk te denken.
[10:30] SPEAKER_01: Herstel is dus als een kat.
[10:32] SPEAKER_01: Een kat komt niet als je roept, maar als je stil en lang genoeg stil blijft zitten.
[10:38] SPEAKER_01: Samengevat, je hoeft de stresskant niet perfect uit te zetten.
[10:42] SPEAKER_01: Je mag leren de andere kant actief te gaan bijkleuren.
[10:46] SPEAKER_01: Stel je eens een middelgrof voor dat na een golf van burn-out een strak deconnectiebeleid invoert.
[10:53] SPEAKER_01: Char stuurt een mail vanaf nu.
[10:55] SPEAKER_01: Verwachten we dat iedereen na 18 uur geen werkmails meer leest of beantwoord.
[11:01] SPEAKER_01: En leidinggevenden waken mee over deze nieuwe regel.
[11:05] SPEAKER_01: Sarah, teamlead Finance, leest de mail en voelt meteen spanning.
[11:12] SPEAKER_01: W heeft drie lopende projecten een deadline op vrijdag en haar leidinggevende stuurt regelmatig om macht uur nog even een vraagje via Teams.
[11:21] SPEAKER_01: En nu denkt ze: oké, ik mag na 18 uur niet meer mailen, maar als ik het morgenochtend rustig wil aankomen en rustig wil binnenkomen en mijn inbox staat vol, dan start ik al achteraan en dan weet ik dat mijn dag nooit goed gaat komen.
[11:37] SPEAKER_01: Tom mailde gisteren nog om 21 uur.
[11:39] SPEAKER_01: Als ik dat niet meer doe, dan lijkt minder betrokken.
[11:42] SPEAKER_01: En als ik toch stiekem check, faal ik dan in dat deconnecteren.
[11:47] SPEAKER_01: Ze ligt daar een telefoon in de keukenladen zoals ETH aanraad.
[11:51] SPEAKER_01: Je krijgt met zo'n beleid tips mee.
[11:54] SPEAKER_01: Maar ze merkt dat ze er een hele avond aan ziet te denken, niet aan de inhoud van haar werken, maar aan het niet mogen kijken.
[12:02] SPEAKER_01: Het voelt alsof er een nieuwe regel is bijgekomen, waaraan ze moet voldoen.
[12:06] SPEAKER_01: Ik mag niet kijken.
[12:08] SPEAKER_01: En dus zegt haar partner: je bent toch vrij, waarom zit hier nu zo onrustig naast mij te wezen?
[12:14] SPEAKER_01: En Sarah hoort zichzelf zeggen ik probeer te deconnecteren.
[12:19] SPEAKER_01: En ze beseft op dat moment hoe absurd het klinkt.
[12:23] SPEAKER_01: Hier hoor je hoe een goed bedoeld welzijnsinitiatief een nieuwe prestatieijs wordt.
[12:29] SPEAKER_01: Een beetje op flessen getrokken natuurlijk.
[12:32] SPEAKER_01: Maar de context, werkdruk en beschikbaarheidscultuur verandert niet noodzakelijk.
[12:37] SPEAKER_01: Waardoor de verantwoordelijkheid om goed te deconnecteren bovenop al het andere terecht kan komen.
[12:43] SPEAKER_01: En dat is natuurlijk niet de bedoeling.
[12:46] SPEAKER_01: Hoe zou dit eruitzien met een echte tegenbeweging?
[12:50] SPEAKER_01: Niet je mag mailen na 18 uur, maar wel.
[12:54] SPEAKER_01: We merken dat velen moeilijk opladen.
[12:56] SPEAKER_01: Waar ziet jouw stress deze week en waar niet?
[12:59] SPEAKER_01: Kun je vanavond iets meer aandacht geven aan het tweede domein, niet alsplicht, maar als een oprechte uitnodiging.
[13:07] SPEAKER_01: En voor Sarah zou dat dan kunnen betekenen dat de stress is op het werk en de tegenpol ziet thuis.
[13:12] SPEAKER_01: Bijvoorbeeld bewust koken met de kinderen.
[13:15] SPEAKER_01: Niet om niet aan het werken te denken, maar omdat het haar energie geeft.
[13:20] SPEAKER_01: En als er dan toch een werkgedachte opkomt, is dat geen falen, maar gewoon een gedachte dat ze kan parkeren.
[13:26] SPEAKER_01: De focus ligt op wat ze toevoegt, niet op wat ze vermijdt.
[13:31] SPEAKER_01: Misschien herkent dat dat ook wel in uw eigen leven dat je soms krampachtig dingen ligt te vermijden.
[13:37] SPEAKER_01: Terwijl je hier kan kiezen om de tegenbeweging actief aandacht te gaan geven.
[13:43] SPEAKER_01: Ik geef nog wat voorbeelden.
[13:45] SPEAKER_01: Lies is HR-manager en moeder van twee.
[13:48] SPEAKER_01: Haar jongste dochter van acht heeft al weken buiklachten.
[13:51] SPEAKER_01: De huisarts vindt geen duidelijke oorzaak en Lies maakt zich uiteraard zorgen.
[13:58] SPEAKER_01: Is het stress op school?
[13:59] SPEAKER_01: Is er iets fysiek dat we missen?
[14:01] SPEAKER_01: Ze wil na het weekend een nieuwe afspraak maken bij de kinderarts.
[14:05] SPEAKER_01: En maandagochtend komt ze dan op kantoor en een collega vraagt goed weekend gehad.
[14:10] SPEAKER_01: Lies aarzelt.
[14:12] SPEAKER_01: Ze heeft slecht geslapen, ze lacht te piekeren over haar dochter en ze voelt zich schuldig dat ze niet heeft kunnen loslaten.
[14:20] SPEAKER_01: Tijdens de teamvergadering dwalen haar gedachten constant af.
[14:23] SPEAKER_01: Niet naar het werk, maar naar haar dochter.
[14:25] SPEAKER_01: Ze denkt: ik moet hier nu focussen, dit is werktijd.
[14:29] SPEAKER_01: Wanneer ga ik die kinderarts bellen als ik tot 17 uur in meeting zit?
[14:33] SPEAKER_01: Iedereen die lijkt hier nu gewoon te functioneren, waarom kan ik mijn privé niet thuislaten?
[14:39] SPEAKER_01: En na de vergadering lees ze in de bedrijfsnewsletter een artikel over grenzen.
[14:44] SPEAKER_01: Laat privézorgen thuis.
[14:46] SPEAKER_01: Focus op het hier en nu.
[14:49] SPEAKER_01: Ze voelt een steek, alsof haar moederzorgen een fout zijn, alsof ze een betere grensmanager had moeten zijn.
[14:57] SPEAKER_01: Lise ervaart nu niet één, maar twee lagen stress.
[15:00] SPEAKER_01: De reële zorg om haar dochter en schaamte omdat ze die zorg niet kan uitzetten.
[15:05] SPEAKER_01: De deconnectienorm verdubelt hier de last.
[15:10] SPEAKER_01: Met de tegenbeweging frame stel je een andere vraag.
[15:14] SPEAKER_01: De stress zit nu in de thuissituatie.
[15:17] SPEAKER_01: Waar zit de stress niet?
[15:19] SPEAKER_01: Voorlies is dan misschien precies haar werk.
[15:22] SPEAKER_01: Een project dat goed loopt, een team dat draait, taken waar ze zich competent in voelt.
[15:26] SPEAKER_01: De tegenbeweging is dan niet stop met denken aan uw kind.
[15:30] SPEAKER_01: Maar mag werk vandaag even je tegenpol zijn.
[15:33] SPEAKER_01: Een plek waar je betekenis en expertise ervaart of misschien zelfs succes voelt.
[15:40] SPEAKER_01: En heel concreet één duidelijk moment inplan om de kinderarts te bellen.
[15:44] SPEAKER_01: Niet om een grens te schenden, maar om je membraan bewust te gaan reguleren.
[15:50] SPEAKER_01: De zorggedachte krijgt een tijd en een plaats, zodat ze minder de hele dag blijft rondzweven.
[15:57] SPEAKER_01: Zie je het patroon zo'n beetje komen?
[15:59] SPEAKER_01: In beide verhalen wordt de deconnectie een norm waaraan je moet voldoen en daardoor krijg je een extra stressor.
[16:06] SPEAKER_01: Het tegenbewegingframe erkent wat gevoelt en zoekt vervolgens actief naar waar je vandaag wel voeding kunt vinden.
[16:15] SPEAKER_01: Hoe kun je hier nu mee aan de slag?
[16:20] SPEAKER_01: Ik geef u een praktische haalbare aanpak in drie stappen.
[16:23] SPEAKER_01: Geen nieuw prestatieprogramma natuurlijk, maar een zachte uitnodiging.
[16:27] SPEAKER_01: Stap 1.
[16:28] SPEAKER_01: Check dagelijks uw sweetspot.
[16:30] SPEAKER_01: Neem een moment per dag, misschien morgens, vlak voordat je opstaat of juist na het werk.
[16:35] SPEAKER_01: En stel u zelf drie korte vragen: Waar zit mijn stress vandaag vooral?
[16:40] SPEAKER_01: Werk, thuis, lichamelijk, sociaal.
[16:42] SPEAKER_01: Waar zit ze niet of duidelijk minder?
[16:46] SPEAKER_01: Is er een domein dat relatief rustig aanvoelt.
[16:49] SPEAKER_01: En welke kleine actie, 1% verbetering kan ik dan vandaag doen om dat domein, waar het al rustig is, te gaan voeden.
[16:57] SPEAKER_01: En daardoor komt er automatisch rust in je stresssysteem.
[17:02] SPEAKER_01: Ik geef nog wat voorbeelden, zodat het niet abstract blijft.
[17:05] SPEAKER_01: Werkstress hoog, thuis relatief rustig.
[17:09] SPEAKER_01: Plan bewust iets kleins, wat thuis energie geeft, samenkoken, spelletje, wandeling.
[17:15] SPEAKER_01: Geen perfecte qualitime, gewoon iets dat goed voelt.
[17:18] SPEAKER_01: Privéstress hoog, werk voelt hanteerbaar.
[17:21] SPEAKER_01: Laat vandaag werkbewust jouw tegenpol zijn.
[17:24] SPEAKER_01: Focus op een taak waarin je sterk bent of iets dat betekenisvol voelt.
[17:29] SPEAKER_01: Niet het meest moeilijke, nog niet goed uitgewerkt project.
[17:36] SPEAKER_01: En wanneer alles druk is, zoek dan een derde domein, de natuur, of creativiteit, beweging, muziek, waar uw lichaam van als nature even op een andere golflengte komt.
[17:47] SPEAKER_01: Kies ook een vorm van tegenbeweging die bij u past.
[17:50] SPEAKER_01: Gebru dan die dramabril.
[17:52] SPEAKER_01: Maar maak het wel concreet.
[17:54] SPEAKER_01: Als we het hebben over autonomie, dan gaat het over iets echt zelf kiezen.
[17:59] SPEAKER_01: Bijvoorbeeld, vanavond beslis ik bewust om een boek te lezen in plaats van automatisch te gaan scrollen.
[18:05] SPEAKER_01: Mastery, iets doen waarin je u voelt groeien.
[18:09] SPEAKER_01: Een muziekinstrument beoefenen.
[18:11] SPEAKER_01: Een sport, een opleiding, een hobby, iets wat net uitdagend genoeg is.
[18:17] SPEAKER_01: Meaning, iets doen als zinvol voelt, iemand helpen.
[18:20] SPEAKER_01: Vrijwilligerswerk, iets schrijven, bijdragen aan een project dat groter is dan uzelf.
[18:25] SPEAKER_01: En een affiliation.
[18:27] SPEAKER_01: Een echte verbinding zoeken.
[18:29] SPEAKER_01: Een gesprek met aandacht.
[18:31] SPEAKER_01: En vergeet niet hoe deugd samen lachen kan doen.
[18:35] SPEAKER_01: Of gewoon samen iets doen.
[18:39] SPEAKER_01: Belangrijk.
[18:40] SPEAKER_01: Deze tegenbewegingen zijn geen extra taken.
[18:43] SPEAKER_01: Je kiest er eentje omdat je er naartoe getrokken wordt, niet omdat je vindt dat het hoort.
[18:48] SPEAKER_01: Dus dat betekent dat het al rustig voelt wat prikkeling en goesting.
[18:53] SPEAKER_01: En dan bewaak ook dat je tegenbeweging geen nieuwe prestatie wordt.
[18:57] SPEAKER_01: Let op een paar red flags, rode vlaggen.
[19:00] SPEAKER_01: Als je denkt ik moet vanavond iets doen om een tegenpol te voeden, anders doe ik het fout.
[19:05] SPEAKER_01: Dan zit u weer in de prestatiemodus.
[19:08] SPEAKER_01: Probeer uw taal om te buigen van moeten naar mogen en misschien zelfs naar willen.
[19:14] SPEAKER_01: Niet ik moet ontspannen, maar wat zou mij nu deugd doen?
[19:20] SPEAKER_01: Richt uw aandacht op de activiteit, niet op het effect.
[19:23] SPEAKER_01: Geniet van het koken.
[19:26] SPEAKER_01: Geniet van het wandelen of van het gesprek.
[19:29] SPEAKER_01: In plaats van constant te scannen, ben ik nu al rustig.
[19:33] SPEAKER_01: Je hoeft uw herstel niet te controleren.
[19:36] SPEAKER_01: Je creëert de condities.
[19:38] SPEAKER_01: En de rest, laat je dan je lichaam doen.
[19:41] SPEAKER_01: Laat me ook vandaag een keer een stukje van mijn eigen proces met u delen.
[19:45] SPEAKER_01: Er was een periode waarin ik zelf precies in die val kou liepen.
[19:49] SPEAKER_01: Ik wist professioneel alles over stress, veerkracht en herstel.
[19:54] SPEAKER_01: Ik heb al redelijk wat met jullie gedeeld.
[19:56] SPEAKER_01: Ik kende de modellen, de theorieën, de aanbevelingen.
[19:59] SPEAKER_01: Dus maakte ik netjes een herstelplan voor mezelf.
[20:03] SPEAKER_01: Avondritueel.
[20:04] SPEAKER_01: Check.
[20:05] SPEAKER_01: Gsm uit.
[20:06] SPEAKER_01: Check.
[20:06] SPEAKER_01: Grenzen rond werkuren.
[20:08] SPEAKER_01: Check.
[20:09] SPEAKER_01: Maar s'avonds in mijn zetel zat ik met een nieuw soort onrust, niet alleen de inhoud van mijn werk of mijn verantwoordelijkheden draaien in mijn hoofd, maar ook de metalaag.
[20:18] SPEAKER_01: Waarom werkt dat nu niet?
[20:19] SPEAKER_01: En wanneer moet dat nu komen?
[20:21] SPEAKER_01: Ik doe alles volgens het boekje.
[20:23] SPEAKER_01: Hoe kan dat nu?
[20:24] SPEAKER_01: Net ik.
[20:25] SPEAKER_01: Hoe kan ik nu de dingen niet op orde krijgen?
[20:28] SPEAKER_01: Als ik dit zelf niet kan, wie ben ik dan om anderen te gaan begeleiden en trainen?
[20:33] SPEAKER_01: Herstel was duidelijk mijn nieuwe examen geworden.
[20:36] SPEAKER_01: Want ik wist hoe belangrijk het op dat moment in mijn leven was om uit die toenmalige zeer moeilijke tijd te komen, dan wist ik dat ik dat herstel moest hebben.
[20:47] SPEAKER_01: De omslag kwam ook voor mij toen ik besefte van verdorie, ik ben ook hier mijn prestatiebrein gewoon aan het kopiëren naar mijn herstelbrein.
[20:56] SPEAKER_01: Dat werkt natuurlijk niet.
[20:58] SPEAKER_01: Ik probeerde rust te realiseren met dezelfde interne stem die mij overdag pushte om harder te werken en te begrijpen.
[21:07] SPEAKER_01: En dan ben ik eigenlijk gewoon ook begonnen met één simpele vraag: waar ziet vandaag mijn stress en waar ziet ze niet?
[21:17] SPEAKER_01: En er waren dan inderdaad dagen dat de stress zat in het werk, deadlines, projecten, verwachtingen.
[21:23] SPEAKER_01: Maar dat ik dan ook merkte dat ik thuis eigenlijk best veel bronnen had.
[21:26] SPEAKER_01: Een goed gesprek, muziek, koken, even met mijn handen bezig zijn, in de nov rondlopen.
[21:31] SPEAKER_01: En er waren dagen dat het net omgekeerd was.
[21:33] SPEAKER_01: Thuis was er zorg of onzekerheid of druk.
[21:36] SPEAKER_01: Denk maar aan de kinderen hun toetsen en examens.
[21:39] SPEAKER_01: En dan voelde werken verrassend veilig en voorspelbaar.
[21:43] SPEAKER_01: En dan liet ik mezelf toe om het werk als tegenbol te gaan gebruiken.
[21:48] SPEAKER_01: Niet als vlucht, maar als een plek waar ik dan op dat moment kon zakken in dat gevoel van competent te zijn.
[21:55] SPEAKER_01: Die vraag waar zit mijn stress en waar ze niet ziet, heeft veel meer voorkomen.
[22:00] SPEAKER_01: Gedaan dan al mijn perfecte avondroutines samen.
[22:04] SPEAKER_01: Ze hielp mij om minder te vechten met gedachten.
[22:08] SPEAKER_01: Minder te eisen dat er rust kwam en meer te investeren in de domeinen waar mijn systeem wel kon ademen, de juiste condities kon creëren.
[22:18] SPEAKER_01: En voordat ik het wist, was ik veel rustiger dan ooit tevoren.
[22:23] SPEAKER_01: Het is tijd voor de vraag van de luisteraar.
[22:27] SPEAKER_00: Waarom lukt het sommige mensen om, ondanks de hoge werkdruk, toch goed te herstellen, terwijl anderen met een gelijkaardige job er helemaal in vastlopen.
[22:37] SPEAKER_00: Wat kan ik daar concreet van leren?
[22:39] SPEAKER_01: Dankjewel voor deze vraag.
[22:41] SPEAKER_01: Er zijn een paar minder bekende inzichten die hier licht opwerpen.
[22:46] SPEAKER_01: Niet alleen de hoeveelheid werk telt, maar ook hoe je in je werk staat.
[22:51] SPEAKER_01: Mensen met een heel sterke prestatiedrive vinden het gewoon veel moeilijker om mentaal los te komen.
[22:58] SPEAKER_01: Zelfs als de objectieve werkdruk vergelijkbaar is met die van collega's.
[23:03] SPEAKER_01: Hun brein is zo gewend geraakt aan doorgaan dat elke vrije ruimte automatisch gevuld wordt met werkgedachten.
[23:12] SPEAKER_01: En een tweede minder bekend element is dat we recovery zelfefficacy noemen.
[23:17] SPEAKER_01: Het geloof dat jij in staat bent om te herstellen.
[23:22] SPEAKER_01: Mensen die geloven, ik kan als het moet, wel loskomen, slagen daar ook vaker in.
[23:27] SPEAKER_01: Het vertrouwen hebben in je eigen vermogen om te kunnen herstellen.
[23:32] SPEAKER_01: En dat vertrouwen is strijinbaar.
[23:35] SPEAKER_01: Het gaat niet over wilskrachten, maar om de ervaring en kleine momenten waarop je merkt dat je brein wel kan schakelen, bouwen dan ook langzaam aan dat zelfvertrouwen.
[23:46] SPEAKER_01: Het is niet zozeer het feit dat je aan werk denkt in je vrije tijd als schadelijk is.
[23:52] SPEAKER_01: Maar wat je dan denkt, ga je negatief piekeren.
[23:56] SPEAKER_01: Wat als het misloopt?
[23:57] SPEAKER_01: Ik ben niet goed genoeg.
[23:59] SPEAKER_01: Het zijn die dingen die belastend zijn.
[24:02] SPEAKER_01: Je kunt ook een positieve reflectie hebben, met name dat is goed gegaan.
[24:07] SPEAKER_01: Daar heb ik nu eens echt iets kunnen betekenen.
[24:10] SPEAKER_01: Die dingen zijn heel wat minder stresserend in tegendelen, die kunnen zelfs helpend zijn.
[24:16] SPEAKER_01: Het maakt dus uit of je hoofd een interne criticus heeft of een interne coach aan het woord laat.
[24:23] SPEAKER_01: En dan ook maar een praktische tip om er meteen mee aan de slag te gaan.
[24:27] SPEAKER_01: Aan het einde van een werkdag voor je naar huis gaat.
[24:30] SPEAKER_01: Neem twee minuten om drie dingen te noteren.
[24:34] SPEAKER_01: Drie dingen die vandaag oké tot goed gingen.
[24:37] SPEAKER_01: Dat kunnen kleine dingen zijn, een goed gesprek, een mail, een taak die je afgewerkt hebt, een compliment dat je hebt gekregen.
[24:43] SPEAKER_01: Daarmee stuur je je brein een andere boodschap mee naar huis.
[24:47] SPEAKER_01: Je voelt bewust de tegenpol van negatief piekeren.
[24:51] SPEAKER_01: Je zegt eigenlijk, ja, er is nog van alles te doen.
[24:54] SPEAKER_01: Maar vandaag was er niet enkel tekort.
[24:58] SPEAKER_01: Integendeel, er waren heel wat kleine shots of happiness.
[25:02] SPEAKER_01: Je zal merken dat dit soort mini-ritueel niet al je werkgedachten wegneemt, maar wel de toon kan veranderen.
[25:10] SPEAKER_01: En die toon maakt juist de wereld van verschil.
[25:15] SPEAKER_01: Je faalt niet in deconnecteren.
[25:17] SPEAKER_01: Je hebt geen muur nodig, maar wel een membraan.
[25:20] SPEAKER_01: Een membraan dat je dan leert te reguleren.
[25:23] SPEAKER_01: Niet hoe zet ik stress uit, maar waar ziet mijn stress vandaag en waar niet.
[25:29] SPEAKER_01: Wat kan dan zo mijn tegenbeweging zijn?
[25:32] SPEAKER_01: Stress hoeft niet weg.
[25:34] SPEAKER_01: Je hebt balans nodig.
[25:36] SPEAKER_01: En ik wil dan vandaag ook afsluiten met een quote die dit voor mij mooi samenvat.
[25:42] SPEAKER_01: Veerkracht is niet het ontbreken van stormen.
[25:46] SPEAKER_01: Het is een vermogen om een veilige haven te blijven voeden terwijl het stormt.
[25:53] SPEAKER_01: En misschien is jouw experiment vanavond gewoon deze vraag: waar zit mijn stress en waar niet.
[25:59] SPEAKER_01: En wat mag dan mijn tegenbeweging zijn?
[26:03] SPEAKER_01: Dank je wel om mee te denken, mee te voelen en mee te oefenen.
[26:08] SPEAKER_01: En vergeet niet, wil je hier verder mee aan de slag?
[26:12] SPEAKER_01: Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief.
[26:14] SPEAKER_01: En je vind, zoals steeds, de link in de show notes.
[26:19] SPEAKER_01: Ik ben Elke van der Hoofd en je luisterde naar Stress als BFF, waar stress niet langer je vijand is, maar je eerlijke, rauwe sidekick.
[26:28] SPEAKER_01: Raakte dit iets in jou?
[26:30] SPEAKER_01: Mooi! Abonneer je dan op je favoriete luisterkanaal of deel hem met mensen waarvan je denkt dat hij of zij er iets aan heeft.
[26:39] SPEAKER_01: En vergeet niet, stress hoort erbij.
[26:42] SPEAKER_01: Het is hoe je ermee omgaat dat het verschil maakt.
[26:46] SPEAKER_01: Tot de volgende!

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.