# 77. Mark Rothko: abstrakcja emocjonalna

An episode of [Nie-winna Sztuka](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1834906739), 16 Nov 2023, 46 min.

Audio: https://anchor.fm/s/9531ea30/podcast/play/78717547/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2023-10-16%2Fd48a478a-14e6-5d61-8e93-dad7c49e2eb3.mp3

Mark Rothko to jeden z najwybitniejszych artystów abstrakcyjnych! Jego życie skupiało się na ciągłym poszukiwaniu emocji i próbie przekazania ich z płótna do ludzkiej świadomości. Bywało, że jego obrazy wywoływały łzy w odbiorcach. Wspaniała droga ku legendzie, którą do dzisiaj możemy podziwiać zakończona krwawym samobójstwem w odcieniach czerwieni. Miłego słuchania, Marika Szwal.

## Transcript

[0:00] Cześć, Witam was w kolejnym niewinnym odcinku.
[0:03] Dzisiaj opowiem wam o Marku rocko i wiecie co?
[0:07] Myślę, że razem z jacksonem po lokiem byli jednymi z
[0:10] najbardziej kontrowersyjnych artystów, którzy zszokowani nie
[0:14] tylko świat sztuki, ale też takiego zwykłego przeciętnego
[0:18] odbiorcę dzieł sztuki. Bo ile razy słyszałam, że o
[0:23] nawet mój trzyletni syn mógłby to namalować?
[0:26] Moi drodzy ja wam dzisiaj opowiem, dlaczego jest to
[0:30] absurdalny frazes. Powtarzany przez ludzi, no
[0:34] niestety o wątpliwej wrażliwości, ponieważ ich
[0:37] trzyletni syn zapewne w tej chwili rysuje słoneczko w prawym
[0:42] rogu kartki i nie ma co ukrywać, że abstrakcja to bardzo ciężki
[0:47] temat ciężki w odbiorze i zrozumieniu, chociaż chyba nie
[0:51] tak bardzo jak performance, bo abstrakcje albo się kocha, albo
[0:57] się jej nie rozumie. Pomyślcie, jak wiele ludzi mówi,
[1:01] że jest dziecinna, że jest banalna.
[1:03] A przecież sztuka abstrakcyjna sama w sobie jest tak
[1:06] niesamowita. Może wywoływać w nas skrajne
[1:08] emocje i wyciągać głęboko skrywane pokłady nieznanych nam
[1:12] uczuć. Czy nie od tego jest w ogóle
[1:15] sztuka? Czy Wszystko musi być zawsze
[1:18] oczywiste i bardzo dosłowne? Myślę, że wy jako moi niewinni
[1:24] słuchacze. Dobrze wiecie, że no tak nie
[1:27] powinno być. Ja też uważam, że absolutnie nie
[1:30] bo banały po zostawiłabym po prostu innym aspektom, a na
[1:34] pewno nie sztuce. I to co najfajniejsze i
[1:37] wartościowe. Przede wszystkim to właśnie
[1:39] skrajne emocje, które prowadzą do wielogodzinnych rozmów i
[1:44] dyskusji, które ja osobiście uwielbiam i proszę się nie
[1:48] bulwersować, bo przecież na świecie jest miejsce dla
[1:51] wszystkiego jest realizm, surrealizm i jest też
[1:55] abstrakcja. Jest malarstwo figuratywne, więc
[1:58] każdy znajdzie coś, co go wprawia w zachwyt albo jest mu
[2:03] bliskie. I ja będę oczywiście tutaj
[2:05] wspominała o abstrakcji, ale taki stricte odcinek o samej
[2:09] abstrakcji. Na pewno będzie, bo to jest mega
[2:11] ciężki temat dla wielu osób i ciężko też rozróżnić w
[2:17] cudzysłowie dobrą abstrakcję od złej.
[2:20] No bo kto tak naprawdę zna definicję tego, czy coś jest
[2:25] dobre czy nie, ale tutaj już dygresja się wkradła mapo samym
[2:28] początku także wybaczcie, bo muszę zacząć od początku, bo ma
[2:33] być to podcast o artyście, który zdecydowanie jest jednym z
[2:37] najbardziej niesamowitych artystów abstrakcyjnych, jakich
[2:41] widział świat, że tak pięknie to rozpoczne.
[2:46] Słuchajcie Mark Rothko, a tak naprawdę Markus Zarodkowi Tz.
[2:49] Urodził się w Rosji w 1903 roku, ale kiedy miał 10 lat,
[2:54] wyprowadził się z rodzicami do juesej i zamieszkali w oregonie.
[2:59] Jego Tata był farmaceutą, a mama prowadziła dom, czyli klasycznie
[3:03] jak każda kobieta w tamtych czasach.
[3:06] Niestety, i co ciekawe, w każdym jednym źródle w ogóle nazywany
[3:11] jest on amerykańskim Malarzem, ale przecież urodził się w Rosji
[3:15] i mieszkał tam przez 10 lat swojego życia.
[3:19] Także no mnie to mocno zastanawiało, dlatego tutaj
[3:23] rozwiewam wasze wątpliwości. Jeżeli kiedykolwiek w ogóle je
[3:26] mieliście, jeżeli chodzi o edukację, no to był podobno
[3:31] wybitnym i bardzo inteligentnym człowiekiem.
[3:34] Studiował nawet na jej studiował nie tylko nauki ścisłe, ale też
[3:38] sztuki wyzwolone, ale nie ukończył tych studiów, bo wolał
[3:42] przenieść się do miasta, które nigdy nie śpi, czyli naszego
[3:46] wspaniałego Nowego Jorku. I tam studiował tak naprawdę
[3:50] tylko chwilę. Na artystycznej uczelni, bo
[3:53] potem przeniósł się do Senter Akademii Wy Brooklyn i w sumie
[3:59] muszę wam powiedzieć, że to jest bardzo ciekawe, bo on przez 24
[4:02] lata był nauczycielem sztuki. Właśnie w ciekawy dla mnie, bo
[4:07] nie miałam o tym w ogóle pojęcia.
[4:10] No generalnie chyba nie zależało mu zbytnio na edukacji, ale
[4:14] powiedzmy, że to też były trochę inne czasy trochę liznął jej,
[4:18] ale więc myślę, że mu to dobrze zrobiło.
[4:21] Zresztą w momencie, kiedy dostał amerykańskie obywatelstwo.
[4:25] To właśnie wtedy uprościł swoje nazwisko, bo w tamtych czasach
[4:28] panowały. No niestety bardzo antysemickie
[4:31] przekonania, więc wolał się nie wychylać i zmienił swoje
[4:34] nazwisko na Mark rothko, więc przejdźmy do sztuki, no bo to
[4:39] jest istota tego podcastu wszyscy albo większość z nas
[4:43] kojarzymy rothko z wielkimi abstrakcyjnymi obrazami, a on
[4:47] zaczynał od sztuki figuratywne, a to jest moi drodzy, istotne,
[4:51] bo nikt mu nie może zarzucić, że bazgrze plamami, bo nie umie nic
[4:56] innego. Bardzo często w obecnych czasach
[4:58] tak jest, że ludzie robią pseudo abstrakcje, ponieważ nie mają
[5:03] żadnych podstaw technicznych, jeżeli chodzi o malarstwo czy
[5:07] sztukę. Także Mark tworzył przez lata
[5:10] nie abstrakcyjne obrazy, w których były takie zawarte
[5:14] scenki z codzienności ludzi. Gdzieś tam w mieście nacechowane
[5:18] taką tajemniczością wstawiam wam oczywiście pod postem na
[5:21] Instagramie kilka zdjęć, bo sama widziałam je pierwszy raz i
[5:26] przyznam wam, że bardzo mi się one podobają.
[5:28] Są tak bardzo lekko. Pomalowane, a jak wiecie z
[5:33] innych podcastów już zawsze zazdroszczę takiej lekkości w
[5:36] malarstwie. No, ale w życiu bym nie
[5:38] powiedziała, że to, co zobaczyłam, namalował Mark
[5:41] krotko, bo kojarzy mi się on wyłącznie z tym najbardziej
[5:44] znanym okresem w jego życiu. Dlatego cieszę się, że mogę i
[5:48] sama się czegoś dowiedzieć, tworząc dla was niewinny podcast
[5:51] i kiedy przeglądałam obrazy z tamtego okresu.
[5:54] No to zobaczyłam bardzo wiele nawiązań do vermeera.
[5:59] Mimo że te nawiązania nie są takie bardzo oczywiste, ale
[6:02] chyba po rot konik. Się oczywistości nie spodziewał,
[6:05] ale jest na przykład taki obraz, który przedstawia kobietę z
[6:09] obrazu vermeera i on jest inspirowany obrazem, ale goria
[6:13] malarstwa tam jeszcze są różne. Inne nawiązanie na przykład do
[6:16] rembrandta, więc też możecie na nie trafić, ale to co
[6:21] najciekawsze no to około 1945 roku on zmienił swój styl, ale
[6:27] jeszcze nie na ten, który znamy obecnie, czyli na takie
[6:31] malarstwo barwnych płaszczyzn w angielskim mówią na to kolor
[6:35] field painting. Bo on przestał malować
[6:39] rzeczywistość, a w tamtym momencie skupił się na formach
[6:42] bio morfi cznych, czyli na takich no roślinach nie z tej
[6:47] Ziemi na różnorodnych stworzeniach takich nieziemskich
[6:50] i w tym momencie mocno inspirował się maksym ernstem i
[6:55] żuła Miro i faktycznie patrząc na te prace, od razu pomyślałam
[6:58] o miro albo o kanadyjskim, ale no faktycznie bardziej nawiązuje
[7:02] to do miro, więc tak naprawdę nie ma co się dziwić i w tym
[7:07] samym momencie. W tym samym czasie wraz z
[7:10] kilkoma artystami, takimi jak na przykład właśnie Jackson,
[7:13] pollock czy willem de koning, zaczęli być rozpoznawalni jako
[7:17] ekspresjonizm abstrakcyjny. Nawet napisali Manifest.
[7:23] W sumie to 2 1 nazywa się sztuka to przygoda w nieznany świat, a
[7:27] drugi opowiadamy się za prostym wyrażeniem złożonych myśli.
[7:32] Bardzo mi się spodobało, no ale mijamy już te lata czterdzieste
[7:36] zaczynamy lata pięćdziesiąte, ponieważ tutaj właśnie
[7:40] wykształcił ten swój mięsisty. Rozpoznawalny styl, który
[7:44] podziwiamy tak naprawdę do dzisiaj i który przyniósł mu
[7:47] największe uznanie. Także w końcu skupimy się na
[7:51] tym, co najciekawsze, bo ja zawsze lubię do sedna
[7:54] przechodzić na początek dodam wam, że w momencie tworzenia
[7:58] obrazów właśnie z tego najnowszego stylu on zaprzestał
[8:02] nadawania im tytułów tylko je numerować u albo podpisywał
[8:06] nazwą danego koloru. Myślę tak szczerze, że po prostu
[8:11] po to, by całkowicie pozbawić. Ich takiej narzuconej narracji i
[8:16] zaraz będziecie wiedzieć, dlaczego tak myślę, bo to, co mi
[8:20] się spodobało, to fakt, w jaki sposób on pracował nad swoimi
[8:24] obrazami? Po pierwsze, malował 6 dni w
[8:27] tygodniu i poświęcał na tworzenie większość swojego
[8:30] wolnego czasu. Z tego co pamiętam, to on też
[8:33] bardzo bronił prywatności swojej pracowni, że nie wpuszczał do
[8:37] niej zbyt wielu ludzi i lubił po prostu być tam sam.
[8:40] A jak wiecie było wielu artystów, którzy to robili grube
[8:44] bajlando. Tych swoich pracowniach i bardzo
[8:47] lubili, kiedy dużo osób się kręciło w danej pracowni.
[8:51] Na przykład boznańska albo Picasso.
[8:53] Myślę, że łempicka również chociaż łempicka, to na tam
[8:57] lafiryndo wała się teraz w ogóle czytam taką książkę o łempickiej
[9:00] z perspektywy jej takiej młodej kochanki.
[9:03] Bardzo ciekawe, ciekawe, bo nie jest to stricte biografia, tylko
[9:08] właśnie książka, która opowiada historię łempickiej widzianej
[9:13] oczami swojej kochanki. Wypadałoby powiedzieć, że.
[9:17] Tytuł książki to ostatni akt, jakbyście byli zainteresowani,
[9:22] dobra, ale wracamy dorotko tutaj już popłynęłam jak zwykle na
[9:26] grubo, bo to co istotne, a propos jeszcze jego tworzenia,
[9:29] to on uwielbiał wielkie pionowe płótna i dobrze wiecie co ja
[9:34] teraz powiem, ponieważ bigger jest better, ja tak uważam,
[9:37] szczególnie jeżeli chodzi o płótna i kiedy po raz pierwszy
[9:42] tak naprawdę namalował na takim płótnie kilka tych prostokątnych
[9:47] kwadratowych form w prostych kolorach.
[9:50] No to. Poczuł, że to jest właśnie to,
[9:52] że w końcu znalazł nieskończoną różnorodność kolorów i
[9:57] proporcji, co dawało różne nastroje i efekty, które były
[10:02] bardzo istotne w późniejszych jego pracach.
[10:05] I to, co jeszcze fajne, no to dla rotto jako malarza bardzo
[10:09] ważne były pędzle. Zresztą jak dla każdego faceta
[10:13] uwielbiał te z miękkim włosiem i dbał o nie mył je regularnie i
[10:18] pielęgnował. Może pomyśleć, że nie jest to
[10:21] istotny fakt, ale jest. Bo ten kto maluje wie ile razy
[10:26] niestety zostawiało się te pędzle na pastwę losu.
[10:29] One za wysychały i nie dało się ich w ogóle uratować, a dobre
[10:33] pędzle moi drodzy są droższe niż złoto.
[10:36] I ja o tym wiem, bo dopiero po latach, kiedy zaczęłam mieć
[10:40] naprawdę konkretne pędzle, to zaczęłam o nie dbać.
[10:44] Nawet myć się w jakiś wiecie odżywkach, ponieważ nie chcę
[10:48] potem wydawać kilkudziesięciu albo kilkuset złotych na nowe,
[10:54] bo. Serio jest naprawdę ogromna
[10:56] różnica w tworzeniu przy użyciu dobrej jakości narzędzi, które
[11:00] pozwalają nam na większą precyzję i swobodę.
[11:03] No i przyjemność. Także powiem wam, że tak.
[11:05] No dobry artysta na pewno da Radę namalować dobry obraz w
[11:10] cudzysłowie pędzlami z pepco. No ale po co sobie utrudniać
[11:13] życie? Wiecie, jak już zajmujesz się
[11:16] tym na 100%? No to ważne są takie
[11:19] przyjemności i jest jeszcze inna istotna sprawa to sposób w jaki
[11:25] nakładał farbę. Robił to bardzo delikatnie,
[11:29] wręcz sensualnie i nie chciałby na obrazie powstała faktura.
[11:34] On dosłownie na czubeczek pędzla nakładał małą ilość farby i
[11:39] rozprowadzał właśnie te farby po płótnie cienkimi warstwami.
[11:45] I to Wszystko sprawiało, że jego obrazy przyciągały.
[11:49] Mówi się nawet, że mu zależało na tym, żeby były oglądane z
[11:53] bliska i żeby widz mógł się jakby w nie wczuć.
[11:58] Nawet jest w ogóle pełno artykułów, które o tym mówią.
[12:01] W jaki sposób on wieszał te płótna?
[12:03] Na jakiej wysokości, bo to pozwalało widzowie być na tej
[12:07] samej wysokości. Co powiedzmy on, kiedy stał?
[12:10] Spędzam przed tym punktem i jeżeli kojarzycie jakiekolwiek
[12:14] jego pracę, no to wiecie, że zazwyczaj do jednego obrazu
[12:19] używał wyłącznie kilku kolorów Tata.
[12:22] Paleta była dosyć skromna. Powiedzmy jakieś 3 kolory, ale
[12:26] mimo tego osiągał no naprawdę zachwycający efekt.
[12:30] On sam mieszał pigmenty, dlatego często barwy na obrazach były
[12:34] nietypowe i niespotykane. Wszystko naprawdę wirowało,
[12:38] świeciło i przyciągało i to, co w ogóle jest ciekawe, to jak
[12:42] miał asystentów pracowni, to on się z nimi nie dzielił.
[12:45] Sposobem ani proporcjami mieszania tych wszystkich
[12:49] pigmentów. Nie wiem czy dlatego, że po
[12:51] prostu robił to na oko, czy nie chciał zdradzać.
[12:53] I swoich tajnych. Technik nie wiem, ale możecie
[12:58] nawet zwrócić uwagę, jak kiedyś będziecie na wystawie, na której
[13:02] są obrazy Marka rothko, że te prostokąty zdają się jakby
[13:07] poruszać wraz z nami, kiedy oglądamy je z bliska czy z
[13:10] daleka. Wiem, że to trochę głupio brzmi,
[13:13] ale ja ja naprawdę Jestem pewna, że wy wiecie, o co mi chodzi.
[13:18] Ja osobiście wiem, że ja widziałam na żywo pracę Marka
[13:22] Rothko wy Museum of Modern art w Nowym Jorku, ale.
[13:28] Wtedy nie skupiałam się na RADKO, ja to tylko wiem dlatego,
[13:31] że kręciłam wtedy vlogi z Nowego Jorku i jak oglądałam ostatnio
[13:36] Vloga właśnie zw. Wyprawy do momy, jako moje
[13:40] największe marzenie, to widziałam, że była cała,
[13:43] ogromna, piękna wystawa. Ja bardziej się skupiałam na
[13:45] Picassa, ale widzicie od zawsze ten Picasso po prostu gdzieś tam
[13:49] jest z tyłu mojej głowy i jeżeli chodzi o to, co on chciał
[13:53] osiągnąć w swojej sztuce, to na pewno było to zachęcanie widza
[13:58] do odczuwania tego obrazu, bez względu jak skrajne będą przy
[14:04] tym jego emocje, bo malarstwo abstrakcyjne.
[14:07] No to no, nie ma co ukrywać, jest to czysta iluzja.
[14:11] Nie widzimy na nim nic, co jest związane z rzeczywistością.
[14:14] Nie widzimy na nim nic, co my tak naprawdę znamy i nie powinno
[14:19] się na taki obraz patrzeć i myśleć, ok, widzę drzewa albo
[14:23] fale oceanu, bo nie o to w nim chodzi.
[14:27] Nie o to chodzi w abstrakcji to jest czysta forma, która wyszła
[14:31] spod pędzla artysty i ja będę tu zawsze powtarzała po prostu
[14:36] słowo emocje, ale no to będzie klub w ogóle tworzenia tego, co
[14:41] tworzył Mark krotko. Bo zobaczcie na przykład wyżej
[14:45] wspomniany publi to Picasso nie był artystą abstrakcyjnym, mimo
[14:50] że często jego prace były tak zniekształcone, że mogliśmy no
[14:55] podpiąć to pod jakąś tam jakiś pewien odłam definicji tej tej
[14:59] abstrakcji, bo tak naprawdę, no nie rozpoznawali śmy wielu
[15:03] rzeczy, które znajdowały się na płótnach Picassa.
[15:07] No ale Pablo miał ogromną swobodę w zniekształceniu tej
[15:11] rzeczywistości, ale jednak nadal przedstawiał.
[15:14] Coś i pomysł wychodził z danej rzeczy, która istniała.
[15:19] Czy to była kobieta? Fotel, mandolina, cokolwiek
[15:22] Picasso sobie wymyślił za to w abstrakcji?
[15:26] No jednak istotna jest ta forma i która tak naprawdę jest po
[15:30] prostu wymysłem i tutaj pojawia się odwieczne stwierdzenie.
[15:36] Przecież abstrakcja jest banalna, nic na niej nie widać.
[15:39] Nie rozumiem sztuki abstrakcyjnej, każdy tak potrafi
[15:43] TPITD wiecie o co chodzi? Nieraz to słyszeliście.
[15:47] Może sami tak uważacie? Wiecie, pewnie marika, która nie
[15:51] wiem, nie wiem ile lat temu studiowałam pewnie ze 100, ale
[15:54] jak byłam na studiach czy w liceum, no to też tak samo
[15:57] mówiłam, bo jest to na pewno bardziej ciężkie do zrozumienia
[16:02] niż kiedy widzimy łąkę albo słoneczniki.
[16:06] No to musimy wszyscy przyznać tutaj wiecie, nikt nie jest
[16:09] jakimś szpecem od sztuki, bo wszyscy się cały czas uczymy,
[16:14] ale ja tak w tym momencie teraz o tym myślę pewnie jak ten
[16:17] podcast. Będę nagrywała parę lat, no to
[16:20] będą jakieś daty. Przemyślenia owe, bo właśnie o
[16:25] to chodzi, bo nie ma co rozumieć, tylko jak często wam
[16:29] powtarzam wy różnych podcastach powinno się sztukę odczuwać,
[16:33] powinno się czuć czy cię to rusza, czy cię nie rusza tak
[16:38] prosto po prostu mówiąc, bo nawet Picasso kiedyś powiedział,
[16:43] Każdy chce zrozumieć malarstwo, dlaczego nikt nie pragnie
[16:47] zrozumieć śpiewu ptaków? No i Pablo miał rację i Jestem
[16:51] pewna, że. Wyłącznie na żywo pracy rod.
[16:55] Co robią takie wrażenie jak jak on oczekiwał, żeby robiły w
[16:59] momencie, kiedy tworzył tą pracę i w momencie, kiedy ona już
[17:03] poszła do galerii, żeby człowiek mógł ją oglądać, bo rothko
[17:08] bardzo dbał o każdy detal, nie tylko obrazu, ale tego, w jakim
[17:13] zestawieniu i konfiguracji znajduje się jeden obraz przy
[17:17] drugim. Jak one będą oświetlone i z
[17:20] jakiego miejsca będą podziwiane z premedytacją tak naprawdę
[17:24] tworzył te wielkie formaty. I nigdy nie uprawiał swoich
[17:28] prac, co jest też ciekawe i o tym nie wiedziałam, bo on chciał
[17:32] właśnie sprawić wrażenie wejścia w obraz takiej dostępności
[17:36] integracji z tym widzem. Bo że już weszłam w taki ton
[17:40] mędrca, ale wiecie o co mi chodzi, bo sam rod co mówił tak
[17:45] kolor służy tylko wyrażeniu podstawowych ludzkich emocji,
[17:49] tragedii, ekstazy zagłady, fakt, że wielu ludzi wybucha płaczem,
[17:54] stojąc przed moimi obrazami, świadczy o tym, że potrafię.
[17:58] Tego dokonać i to bardzo często się podzielało, że właśnie
[18:03] ludzie oglądający pracy rothko na żywo płakali nie powiedzieć,
[18:09] że to nie jest interesujące, prawda?
[18:11] A w ogóle teraz taka dygresja czy kiedykolwiek stojąc przed
[18:15] jakimś dziełem sztuki płakaliście, bo jakby no ja
[18:19] Jestem bardzo emocjonalna i potrafię płakać na błahych
[18:23] rzeczach, no bo wiadomo, że to wtedy się nie płacze z tego
[18:27] powodu tylko gdzieś tam odnosimy się do naszych wewnętrznych
[18:30] przeżyć. Co zresztą też, co potem
[18:33] wspominał o takim mechanizmie, ale to na końcu Wam powiem, bo
[18:38] ja sobie nie przypominam w sensie może teraz bym inaczej
[18:43] odczuwała sztukę w sensie, że mogłabym się wzruszyć.
[18:47] Jestem kurde, Jestem bardzo ciekawa, weźcie mi napiszcie czy
[18:50] kiedyś się po płakaliście widząc dane, dzieło sztuki przenosimy
[18:54] się do roku 1958 i to dopiero w tym momencie tak naprawdę o
[18:59] rotto staje się głośno w świecie sztuki.
[19:04] W bah mce artystycznej Nowego Jorku.
[19:07] Pewnie mnie to nie zdziwi, ale oczywiście za sprawą skandalu,
[19:11] bo jakby inaczej i nie wiem czy kojarzycie, ale są takie
[19:15] ekskluzywne restauracje, które nazywają się for season.
[19:18] Jedna z nich właśnie w Nowym Jorku zleciła mu, by ozdobił ich
[19:23] ściany swoimi dziełami sztuki. Rothko bardzo się
[19:26] podekscytowałem. Myślę, że nie tylko ze względu
[19:29] na pieniądze, które na pewno były ogromne, ale też na skalę
[19:33] tego zlecenia powiedział. Nawet, że stworzy takie dzieła,
[19:37] które odbiorą apetyt na dętym i bogatym sukinsynom.
[19:42] I Forsycji Zon zamówiło u niego 7 dzieł, ale rotto z rozpędu
[19:46] namalował aż 30. Faktycznie.
[19:50] Nie chyba nie umiał w biznesy i kiedy pewnego wieczoru jadł
[19:54] kolację wraz ze swoją pierwszą żoną właśnie w tej restauracji.
[19:58] No to stwierdził, że ludzie, którzy tam przebywają,
[20:01] załatwiają biznesy, absolutnie nie skupiają swoje uwagi na
[20:05] sztuce, tylko ją ignorują. Zapychając te swoje usta
[20:09] ekskluzywnymi małymi bejbi potrawami.
[20:12] A jak wiemy, jako artysty jest bardzo wrażliwe i lotko
[20:16] stwierdził, że to luksusowe co prawda miejsce, ale pełne
[20:20] ignorantów absolutnie nie jest odpowiednim miejscem.
[20:23] Dla jego sztuki, która no tak naprawdę założenia miała
[20:26] skłaniać do refleksji, a nie być tłem płytkich rozmów.
[20:31] I tu taka kolejna dygresja, bo od razu powiem, że bardzo często
[20:35] sztuka abstrakcyjna kojarzona jest ze zwykłym dekorowaniem
[20:39] ścian, że jest formą właśnie dekoracji, a nie całościowym
[20:44] pełnym dziełem sztuki. W każdym razie Mark postanowił
[20:48] nie dopełniać umowy i zabrał wszystkie płótna do swojej
[20:52] pracowni. Oczywiście oburzyło to zarówno
[20:55] biznesmenów, jak i świat sztuki. I wszystkich ludzi, którzy
[20:59] płacili za te dzieła sztuki i może wam się wydawać, że to nie
[21:04] jest ogromny skandal, bo mówiłam zapewne o dużo większych, ale
[21:09] pomyślcie teraz o tym w ten sposób, że rothko został
[21:14] okrzyknięty ostatnim artystą, który nie sprzedał swoich
[21:18] ideałów i wizji za pieniądze. To jest wspaniałe, prawda?
[21:22] Chciałabym w to wierzyć naprawdę, bo no coraz mniej jest
[21:26] ludzi wierzących w swoje przekonania ponad dobra.
[21:30] Materialne, no też świat się teraz zmienił, ale no zawsze
[21:33] światem rządziły pieniądze. To jest istotne, żeby prowadzić
[21:37] fajne życie, a nie praktyki. Nie głodować, jak na przykład?
[21:43] Który umarł po prostu w syfie, jedząc sardynki.
[21:47] No ale z ciekawostek wam powiem, że mówi się, że tak naprawdę ta
[21:52] cała akcja była zaplanowanym marketingiem, bo już wtedy rocco
[21:56] był prezentowany przez jakiś tam.
[21:59] Nie wiem czy galeria, ale na pewno marszand ów i to oni
[22:02] Wszystko prawdopodobnie zaplanowali w sensie taka jest
[22:06] Legenda, ale póki co nie ma na to dowodów i ja będę wierzyła w
[22:11] pierwszą wersję wersję ideałów. Po prostu i w moc sztuki i mam
[22:18] jeszcze jedną ciekawostkę, bo jest na Netfliksie taki
[22:21] dokument, który nazywa się nabrali, jeszcze nie oglądałam,
[22:25] ale jest to historia o największych przekrętach w
[22:28] świecie sztuki i między innymi jest tam historia o podrobionych
[22:33] dziełach rod pko więc stwierdziłam, że będzie to
[22:36] idealny temat, na któryś tam kolejny podcast z tego co
[22:40] czytałam, to tam była naprawdę gruba historia i to związana z
[22:44] jedną z największych galerii sztuki w Nowym Jorku.
[22:48] I pewnie większość z was obejrzy to przede mną, ale wolałam wam o
[22:52] tym wspomnieć, bo jak pytałam się was o to, co wiecie o Marku
[22:57] robótką na Instagramie, bo zawsze tak robię przed
[22:59] podcastem. No to ktoś mi napisał, że Mark
[23:03] Rothko to jest jeden z największych skarbów historii
[23:06] sztuki, więc mnie to bo nigdy o tym nie słyszałam i wydaje mi
[23:10] się, że albo ktoś źle sformułował zdanie albo po
[23:15] prostu to jest jakaś tam Legenda która została tej osobie.
[23:20] Przekazana, ponieważ tam w ogóle nie chodziło o to, że Mark
[23:23] rothko był jakimś wymysłem i nieprawdą, tylko właśnie
[23:27] chodziło o to, że oni tam sprzedawali podrabiane obrazy
[23:31] najwybitniejszych artystów. I Jestem mega ciekawa tego, no
[23:35] także znajdę niedługo czas zmieniając temat, bo jest taka
[23:40] książka, która nazywa się the artist reality filozofie of art
[23:44] i jest to książka z Zapiskami artysty właśnie Marka Rothko na
[23:48] temat własnej sztuki i nie tylko.
[23:51] Więc myślę, że no nic wspanialszego nie może się
[23:55] trafić nam fanom sztuki i co ciekawe, została ona
[23:58] opublikowana dopiero 30 lat po śmierci Marka przez jego dzieci,
[24:03] bo mają dwójkę i wybrałam dla nas kilka fragmentów, bo muszę
[24:06] przyznać, że jakby cały proces tworzenia i ten romans, jaki
[24:10] wytwarzał pomiędzy swoimi dziełami a odbiorcami, lotko
[24:15] mnie bardzo zaintrygował, bo też zbyt wiele o nim nie wiedziałam.
[24:20] Na pewno nie tyle co się dowiedziałam dzisiaj.
[24:22] Bo on ciągle skupiał się na emocjonalności.
[24:25] Także posłuchajmy, co nam rothko miał do powiedzenia?
[24:30] No ten temat postrzeganie piękna jest zdecydowanie przeżyciem
[24:34] emocjonalnym. Nie oznacza to wyłącznie
[24:36] ludzkiego. Emocjonowali zmu sentymentów czy
[24:39] zmysłowości, lecz raczej to, że proces ten obejmuje uniesienie,
[24:43] które jest tam przekazywane poprzez system emocjonalny.
[24:47] To uniesienie składa się zwykle z uczucia doznania i w
[24:51] najważniejszym stanie z intelektualnej aprobaty.
[24:55] Piękne odpowiada wymaganiom ducha doświadczenie piękna może
[24:59] być także oznaką odbioru impulsu twórczego umiejętności same w
[25:04] sobie nie są wyznacznikiem piękna tu jest inny Cytat, ale
[25:07] nawiązuje właśnie do tego, w jaki sposób on te swoją sztukę
[25:11] tworzył. Oczywiście artysta musi
[25:14] dysponować wystarczającymi środkami, aby osiągnąć swój cel,
[25:18] aby jego dzieło stało się przekonująco komunikatywne, ale
[25:21] najwyraźniej sztuka musi przekazywać coś więcej, zanim
[25:25] jej autor. Zasiądzie wśród nieśmiertelnych.
[25:28] I wiecie, to jest też to, o czym ja często mówię, kiedy gdzieś
[25:31] tam wspominam o abstrakcji, że nie jest to malowanie zwykłych
[25:37] plam albo chlapanie czy bazgranie.
[25:39] Jeżeli abstrakcja, w tym przypadku Marka Lotko stała się
[25:44] jedną z najwybitniejszych abstrakcji w historii sztuki, to
[25:48] dlatego, że szła za nią idea cały zamysł, ale to, co
[25:52] najważniejsze, też no poprawność techniczna nie ma co ukrywać, bo
[25:58] od razu widać, w jaki sposób przemyślany.
[26:02] On tworzył te swoje dzieła sztuki.
[26:05] Mam jeszcze krótki Cytat, bo on powiedział w tej książce Tak
[26:08] piękno. To pewien rodzaj uniesienia
[26:11] emocjonalnego, który jest wynikiem pobudzenia pewnymi
[26:14] cechami wspólnymi wszystkich wielkich dzieł sztuki.
[26:19] No i są w tej książce też rozważania o platonie, które
[26:23] mnie zaintrygowały, bo swego czasu bardzo interesowałam się
[26:26] filozofią i Platon mówił o tym on twierdził, że wy przyrodzie
[26:31] istnieje rzeczywisty prototyp abstrakcyjny, absolut piękna.
[26:36] Tak to było nazwane, którego jakby wszystkie przejawy są po
[26:40] prostu różnymi aspektami i naprawdę się to ciekawie czyta i
[26:45] ma niesamowitą w ogóle okładkę to też muszę wam powiedzieć, bo
[26:47] na to oczywiście zwracamy uwagę, skoro jesteśmy wrażliwi na
[26:51] piękno na sztukę, bo ona wygląda jak brudny szkicownik, wyjęty
[26:55] wprost z pracowni rocko jest dostępna tylko w języku
[27:00] angielskim, Także jak chcecie, jak umiecie to polecam Wam, bo
[27:05] fajnie się naprawdę czytało. I wiecie co bo chciałam dla Was
[27:10] znaleźć jakiś też wątek lafiryndą owy no bo zazwyczaj
[27:16] taki się znajduje w moim podcaście, ale do żadnego
[27:19] konkretnego ciekawego nie dotarłam.
[27:21] Najwidoczniej nic na świecie, a na pewno żadna lafirynda nie
[27:26] była. Nie wiem, no jakby ważniejsza
[27:29] dla Marka rothko od sztuki, chociaż wiem, że miał 2 żony i
[27:33] dwójkę dzieci i właśnie jego syn wy kristofer.
[27:37] W jednym z wywiadów opowiedział o czymś, co mnie zainteresowało.
[27:42] O czymś, co nie było w ogóle podjęte w żadnym z innych
[27:47] artykułów, jakie czytałam to, że rocco miał obsesję na punkcie
[27:51] Mozarta i w tym artykule czytam wywiadzie, Kristofer zastanawiał
[27:56] się nad tym, co połączyło jego ojca i Mozarta.
[27:59] Bo jakby on mówił o tym, że ich biografie bardzo się różniły,
[28:03] ich życiorysy blablabla i oni nie mieli ze sobą zbyt wiele
[28:08] wspólnego. A jednak rothko w ogóle
[28:11] zachwycił się. No tak naprawdę i zatracił.
[28:14] Kompozycjach Mozarta, bo on w nich odnalazł zasady
[28:18] stylistyczne i formalne, a zwłaszcza w ogóle taki sposób
[28:22] artykułowania idei bardzo mi się podoba to sformułowanie, bo ten
[28:27] sposób artykułowania idei miał wpływ na rozwój.
[28:31] No tak naprawdę całego artystycznego języka Marka rot
[28:37] co to jest w ogóle mega także pisząc, ten podcast też
[28:40] słuchałam sobie mozarta, bo robiło to mega klimat,
[28:44] szczególnie przy wszystkich wspaniałych świecach.
[28:47] Szczególnie tych, które sama tworzę i jeszcze znalazłam
[28:52] fragment, który dotyczył książki, którą przytoczyłam tej
[28:56] pierwszej tego pamiętnika. Jego syn powiedział, że
[28:59] wielokrotnie stwierdzałem, że pisma mojego ojca na temat
[29:03] sztuki zapowiadały rozwój jego twórczości o kilka lat
[29:06] wcześniej, że wygenerował i uzewnętrznia u pomysły, zanim w
[29:11] ogóle odkrył, jak mógł je zrealizować wy farbie.
[29:14] I to jest też bardzo ciekawe, że znowu potwierdza się fakt, że
[29:19] Mark krotko. Zwyczajnie to, co zaczął
[29:23] tworzyć, robił to z zamysłem, że nie był to przypadek, chociaż
[29:28] Jestem bardzo ciekawa, jak powstał pierwszy obraz w sensie,
[29:32] co się wydarzyło, czy na przykład jest sobie teraz tak
[29:36] myślę, że on sobie stoi w pracowni, maluje tło i odchodzi
[29:41] od obrazu, żeby zobaczyć, czy Wszystko jest ok.
[29:43] Nagle mówi OK. To jest prawie skończone dzieło,
[29:46] nie muszę dodawać totalnie nic innego także myślę, że
[29:49] prawdopodobnie ta tak to wyglądało, bo często przypadki.
[29:53] Właśnie sprawiają, że się odkrywa coś nowego.
[29:56] Ja na to mówię nie przypadki i jeszcze muszę wam przyznać, że
[30:00] bardzo ciekawie wnika się. Wy nie wiem w takie intymne
[30:06] dyskusje rothko z samym sobą, czytając właśnie te jego
[30:09] zapiski, ale też wypowiedzi jego syna.
[30:12] No, który bądź co bądź bardzo dobrze znał swojego ojca, bo tam
[30:16] nie było żadnych DRAM. Pomiędzy nimi także zawsze jest
[30:20] to takie trochę otwarcie uchylenie może drzwi właśnie do
[30:23] tego. Prawdziwego świata artysty.
[30:27] No ale nie czytałam żadnej biografii, żeby wiedzieć, czy
[30:30] były jakieś ogromne snacki rodzinne, chociaż myślę, że
[30:36] byłoby to powiedziane i z racji, że jesteśmy na końcówce, ale nie
[30:40] na końcu podcastu. Moi drodzy, bo ja mam dla was
[30:44] teraz najciekawsze wątki i nieraz jak wracam do jakichś
[30:48] podcastów, żeby sobie przypomnieć ciekawostkę.
[30:50] No to jest tak, że ten początek jest taki bardzo sztywny, a to
[30:53] całe miecho jest zachowane na koniec.
[30:55] No ale taka jest trochę prawda, że i ja się rozkręcam, ale też
[30:59] chcę wam pozostawić najfajniejsze na koniec na
[31:02] artystyczny deser, że tak powiem, bo dzisiaj przeczytałam
[31:07] tak dużo rzeczy o rothko, że nie wiem czy będziecie w ogóle
[31:11] usatysfakcjonowani tym, o czym wam opowiadam czy czy
[31:16] odbierzecie to tak jak ja bym chciała, ale ja sama nawet nie
[31:19] wiem jak to będzie wyglądało dopóki tego nie skończę.
[31:22] Nie wiem nagrywać i montować, ale mam nadzieję że tak.
[31:26] Bo po pierwsze, kiedy chodziło o sprzedaż jego dzieł, no to jako
[31:31] artysta z wielkim ego. On był bardzo wybredny.
[31:35] On był wybredny, sprzedając swoje dzieła, bo on wykonywał
[31:40] test, o którym nie wiedział żaden kupujący.
[31:43] Jeżeli mu się nie spodobali, zareagowali w sposób, który go
[31:47] nie przekonywał. Ci kupujący to Mark im nie
[31:50] sprzedawał obrazu, nawet jeżeli proponowali horrendalne kwoty za
[31:54] dzieło sztuki. Także widzicie, że jednak ten
[31:56] mit artysty. Który nie sprzedaje swoich
[31:59] ideałów za pieniądze, był ciągle żywy, co na maksa mi się podoba
[32:03] i po prostu wierzę w to, że tamta akcja marketingowa to był
[32:07] jakiś wymysł współczesnych czasów, gdzie ludzie zawsze
[32:10] muszą doszukiwać się drugiego dna.
[32:14] Bo Mark Rothko bardzo lubił, kiedy obrazy były kupowane w
[32:19] parach albo w kilku sztukach, ponieważ no to to to zabrzmi
[32:24] śmiesznie. Ale właśnie on lubił, że te
[32:28] wszystkie jego dzieła sztuki były jak takie art rodzeństwo,
[32:31] które powinno trzymać się razem. Zastanawiam się, czy to właśnie
[32:35] chodzi o to, że one na siebie wzajemnie oddziaływały, czy po
[32:38] prostu taką miał wizję, bo mógł mieć, ponieważ był właścicie.
[32:44] Celem jakby ojcem tych dzieł sztuki i w ogóle.
[32:48] Co ciekawe to, że mu się nie podobała wizja, że bogaci
[32:51] kolekcjonerzy będą mieli jego obrazy wy swoich domach, że te
[32:56] obrazy nie będą wystawiane w galeriach, że jakiś wazon, który
[33:00] stoi na stoliku przed obrazem zasłoni to dzieło sztuki.
[33:04] Dlatego on postanowił założyć Fundację Marka Lotko, by jego
[33:08] dzieła mogły mieć jedno idealne miejsce.
[33:12] A jak wam już wspominałam dla niego każdy szczegół.
[33:16] Od płótna po oświetlenie był bardzo istotny, one w ogóle
[33:20] musiały wisieć na białej ścianie przełamanej lekką umrą.
[33:24] One musiał być zawieszone jeden obok, drugiego w danej
[33:28] odległości chyba nie więcej niż 45 cm od siebie.
[33:33] Także tam było jeszcze więcej jakiś wyznaczników, ale to jest
[33:37] mega ciekawe, że on w ogóle w taki sposób podchodził do tej
[33:41] swojej sztuki. Ja to bardzo lubię, dlatego, że
[33:43] dla mnie od początku do końca, jakby tworzenie sztuki to nie
[33:48] jest tylko samo dzieło. Tylko właśnie jest to nawet
[33:52] sposób, w jaki jest eksponowane i dla mnie zawsze to było super
[33:56] istotne. To nie może być byle jak
[33:58] powieszone nie może być w antyramie przyklejone na taśmie
[34:02] to tak samo jak ja sprzedaję swoją sztukę i ona nawet
[34:05] pakowana jest w specyficzny sposób, żeby dla każdego kto
[34:09] kupi na przykład ikony świece czy cokolwiek to będzie to
[34:14] wyjątkowy dzień takiego prezentu dla samego siebie.
[34:17] No bo to jest najważniejsze. Jesteśmy dorośli, zazwyczaj
[34:20] wszyscy, którzy słuchamy. W innej sztuki i możemy sobie
[34:24] robić właśnie takie prezenty, no ja wiem, że tutaj kolejna
[34:27] dygresja, ale bardzo mnie to zachwyciło, że dla niego to było
[34:31] tak istotne, że on sobie po prostu stworzył fundację, w
[34:34] której te jego dzieła sztuki były zawieszone w dokładnie taki
[34:38] sposób, jak w jego wizjach artystycznych.
[34:42] Inna ciekawa rzecz, o której teraz pomyślałam, to jak
[34:46] zmieniały się kolory w jego pracach, bo ja tak naprawdę w
[34:49] dzisiejszym podcaście bardzo mało wam opowiedziałam, ale te
[34:52] obrazy są. Bardzo podobne, bo to nie
[34:55] chodzi. Tutaj nie ma takiej
[34:56] interpretacji jak wam od początku powiedziałam, jak
[34:58] możemy sobie ovan gogu, czy opieka się mówić.
[35:02] Tutaj właśnie chodzi o te emocje i te obrazy od samego początku,
[35:07] kiedy już powstał ten główny styl właśnie Marka rothko.
[35:11] No to myślę, że najbardziej kojarzycie jakieś tam żółcie,
[35:14] czerwienie pomarańcze, bardziej ciepłe mówiąc tak kolokwialnie,
[35:19] po prostu kolory. A przecież w latach
[35:21] sześćdziesiątych rothko zaczął tworzyć mocno ciemne.
[35:25] Niepokojące obrazy i z nimi wiąże się kolejna historia.
[35:29] One były zazwyczaj w granacie czerni w jakimś bardzo ciemnym,
[35:34] także też były oczywiście wspaniałe, bo historia, o której
[35:38] miałam powiedzieć, była taka kaplica.
[35:41] Ona była bez wyznaniowa w Houston, do której lotko
[35:44] stworzył cykl 14 prac praktycznie w samych szarościach
[35:49] i czerniach i to jest mocno zauważalne, że z wiekiem jego
[35:52] pracy ciemniały i stawały się mniej dostępne emocjonalnie.
[35:56] No myślę, że jest istotne i ma, no teraz tak sobie myślę bardzo
[36:00] mocnym. Metaforyczny wydźwięk, dlatego,
[36:04] że okazuje się, że on przez wiele lat miał bardzo głęboką
[36:10] depresję. Miał ogromny problem z alkoholem
[36:13] i też nadużywał różnych proszków.
[36:17] Nie wiem, czy były to narkotyki, ale generalnie były to jakieś
[36:20] tam tabletki na receptę. Także jest to według mnie taka
[36:26] ironia, że. Człowiek, który całe życie mówił
[36:30] o emocjach, był tak zdruzgotany, że nawet w jego obrazach było
[36:35] widać te ciemność, w którą on wszedł, że ta depresja go tak
[36:41] dobijała i te wszelkie problemy, które tam działy się w jego
[36:45] życiu. No to on przelał na obrazy, no
[36:47] znaczy, nie ma co się dziwić, bo artyści jakby właśnie w taki
[36:50] sposób działają. To co dzieje się w danym
[36:52] momencie, to co czują, przelewają na płótno czy tam w
[36:56] inny sposób, w jaki działają artystycznie.
[36:59] Bo to w ogóle nie jest Wszystko, co się wydarzyło w tamtym
[37:02] czasie, bo u niego zdiagnozowano tętniaka.
[37:05] On w ogóle się nie przejął. Zbytnio zaleceniami lekarza on
[37:09] nadal pił, nadal palił, on niezdrowo się odżywiał i jego
[37:13] przyjaciel wieloletni mówił o rothko w tamtym okresie, że jest
[37:18] bardzo wychudzony, że bardzo źle wygląda.
[37:21] A co najważniejsze, że jest strasznie nerwowy jak nigdy i w
[37:25] tym samym też czasie rozpadło się jego małżeństwo, więc
[37:29] naprawdę wiele czynników wpłynęło na jego stan.
[37:32] No i oczywiście, jak wam powiedziałam na jego sztukę w
[37:35] ogóle bardzo ciekawe byłoby zobaczyć jego pierwsze obrazy.
[37:38] Tam kilka obrazów, środkowe i te, które były tworzone pod
[37:43] koniec życia, bo myślę, że będzie naprawdę interesujący
[37:47] przekrój kolorystyczny i to, co ciekawe, to w ogóle to, co wam
[37:51] przed chwilą opisałam, to był czas, kiedy rod co planował
[37:54] wystawę dzieł, który zabrał z tego forsy sezon, o którym wam
[37:58] opowiadałam, bo te dzieła miały być wystawione w tej Modern.
[38:03] I on zostawił szczegółowy Plan co do joty.
[38:06] Jak one mają być powieszone i zorganizowane w tej przestrzeni
[38:10] galeryjnych? No bo jak wiemy, miał niezłego
[38:12] świra na tym punkcie i a propos detali i te dzieła wyobraźcie
[38:16] sobie, bo to jest hardkorowa historia.
[38:18] One dotarły do galerii równo 25 lutego 1970 roku i wyobraźcie
[38:25] sobie, że to niestety był dzień, w którym Mark rothko popełnił
[38:30] samobójstwo. Czy to nie jest przerażające,
[38:33] jakby niesamowite? Bo okazuje się, że jego asystent
[38:37] znalazł go na Ziemi w łazience, w jego pracowni czy w
[38:41] mieszkaniu, bo są różne wersje. On był zalany krwią, on miał
[38:46] podcięte żyły, a to, co najciekawszej w sumie
[38:49] najbardziej przerażające to, że ostatni jego obraz, który był
[38:53] jeszcze mokry, bo nie zdążył wyschnąć, on był namalowany
[38:58] czerwieniami krwisty, tymi soczystymi odcieniami czerwieni
[39:02] jak kolor krwi, która spływała po marku krotko.
[39:07] I ja o tym wam opowiadałam wy szesnastym odcinku, który mówił
[39:11] o ostatnich obrazach przed śmiercią.
[39:13] Ja wtedy zastanawiałam się nad tym, czy on malując ten obraz,
[39:18] wiedział, że będzie on jego ostatnim obrazem.
[39:22] Czy on był proroczy zaplanowany, czy to był po prostu czysty
[39:26] przypadek, a może w tamtej chwili wydarzyło się coś, co go
[39:30] nagle skłoniło do odebrania sobie życia?
[39:33] Zapewne tego się już nigdy nie dowiemy.
[39:36] On też nie zostawił żadnego listu pożegnalnego.
[39:39] Także, jeżeli coś by miało wyjść.
[39:41] No to nie wiem. Tak naprawdę, kiedy i moi drodzy
[39:44] tak zakończyła się historia jednego z najistotniejszych,
[39:48] abstrakcjonistyczny w dziejach sztuki.
[39:51] Potem jeszcze było wiele DRAM i walka o jego majątek wiadomo,
[39:54] ale może to w ogóle pominiemy w dzisiejszym podcaście, bo wydaje
[39:57] mi się to absolutnie nieistotne, bo dla rod co bardzo ważne były
[40:03] kolory. On miał świadomość, że dobrze
[40:06] dobrane kolory będą bodźcem powały mózg odbiorcy i one będą
[40:11] przenosiły go do swoich najskrytszych N.
[40:14] Moc lęków marzeń to, o czym wam mówiłam w moim odbiorze sztuki,
[40:20] kiedy jakaś padła dygresja, bo w ogóle to co jest najciekawsze,
[40:25] to nie wiem czy wiecie, ale w obecnych czasach jest nawet
[40:28] gałąź w nauce, która zajmuje się właśnie badaniem tego zjawiska.
[40:32] Propos kolorów i ona nazywa się neuro estetyka bardzo ładnie
[40:37] zresztą, no więc jakby to Wszystko jest bardzo ciekawe i
[40:41] czasami jest mi smutno, że ten podcast nie może być tak długi
[40:45] jak bym chciała. Tam opowiadać, ale tak naprawdę
[40:48] wiele rzeczy pewnie jest nieistotnych, ale znalazłam
[40:51] jeszcze kilka spokojnie, bo to, co mnie zszokowało, to, że on
[40:56] inspirował się nicze o niczym już nie raz gadaliśmy, bo
[41:00] zazwyczaj jest to albo nicze, albo froid i dla mnie trochę
[41:04] brzmi to niepokojąco, ale bardzo pasuje tutaj Cytat niczego,
[41:09] który głosi, gdy zbyt długo patrzysz w Czeluść, czeluść
[41:13] zaczyna patrzeć na ciebie. Ja wam tylko wtrącę.
[41:17] Że ja w życiu przeczytałam jedną książkę, niczego kilka razy i
[41:21] ona nazywa się tako rzecze zaratustra.
[41:25] Była to bardzo ciężka pozycja, ale bardzo mi zależało, żeby ją
[41:29] przeczytać. Dlatego wam mówię, że jak tylko
[41:31] zobaczyłam, że on się inspirował, nicze.
[41:33] No to stwierdziłam, że jest to niepokojące.
[41:36] Teraz rzecz, która trochę łamie mi serce, ale ro pko, co
[41:41] ciekawe, gardził sztuką, poparł on uważał w ogóle ją za
[41:45] degenerację sztuki, z tego co wyczytałam to.
[41:48] Ta niechęć Marka rothko do tu nie była gdzieś tam spowodowana
[41:53] zazdrością tego, że przyszedł nowy nurt w sztuce.
[41:57] Tylko on nie lubił na przykład warhola kifach taringa czy
[42:01] Jaspera johnsa, czyli osób, które ja na przykład bardzo
[42:04] lubię, dlatego, że on się bardzo martwił o to, jakby przyszłość
[42:10] całego artystycznego środowiska, bo on uznawał powstanie po partu
[42:15] za krok wstecz dla tej całej głębi i emocjonalności.
[42:20] Sztuce fascynująca. No, ale każdy ma prawo do
[42:25] swojego zdania, ale chciałam wam o tym opowiedzieć, ale dobra, bo
[42:29] tutaj muszę wam powiedzieć, że wcale nie zamyka się rozdział
[42:32] sztuki lotko, moi drodzy, bo jeżeli nadal zastanawiacie się
[42:36] na cenzusem abstrakcji, i tak generalnie rzecz ujmując albo
[42:40] sposobem jak ją zrozumieć, to jedyne co mogę powiedzieć to
[42:44] przykład w jaki spos. Lub jesteśmy uczeni od
[42:48] najmłodszych lat sztuki. Już tak naprawdę ja pamiętam w
[42:51] podstawówce w gimnazjum pokazywano nam dzieła sztuki
[42:55] jakieś tam realistycznych malarzy i je nam opisywali.
[42:59] Narzucali nam interpretację i kierunek, w którym powinniśmy
[43:03] patrzeć na to dzieło sztuki. A przecież obcowanie ze sztuką
[43:07] powinno być. No nie ukrywajmy, czystą
[43:10] przyjemnością i taką osobi. Są refleksją na jej temat.
[43:15] Oczywiście wiadomo, że czym więcej wiemy o sztuce o
[43:18] artystach, tym łatwiej nam zbudować taki własny sposób,
[43:23] taką wizję i postrzeganie tej całej sztuki.
[43:27] Wiadomo, że edukacja i wiedza to jest podstawa.
[43:29] Ja to zawsze powtarzam, ale powiem wam, że dla mnie sztuka
[43:33] jest taką mieszanką zachwytów, wzruszeń, takiego pewnego
[43:38] rodzaju magii. To jest czyste przeżycie
[43:41] artystyczne, bardzo intymne. Którego no ja osobiście bardzo
[43:47] lubię doświadczać i zawsze lubiłam, bez względu na to, czy
[43:51] byłam młoda i nie miałam pojęcia o sztuce, czy teraz, kiedy
[43:55] Jestem troszkę starsza i wiem troszkę więcej o tej sztuce.
[43:59] No jest to fantastyczna droga i myślę, że fajnie jakby wiele
[44:04] osób w ten sposób spojrzało na sztukę i powtórzę setny raz
[44:10] dzisiaj i nie tylko, bo powtarzam to w każdym podcaście,
[44:14] że. Fajnie byłoby skupić się na
[44:17] przeżywaniu i na tych własnych emocjach, o których tak wiele
[44:21] mówił rocco, które tak wymalował na swoich płótnach i niech nikt
[44:28] nam nie mówi, co powinniśmy czuć w danym momencie.
[44:31] Dobra, może to ma zły wydźwięk, bo ja mówię, co moglibyśmy robić
[44:37] w momencie oglądania danej sztuki, ale chodzi mi o właśnie
[44:40] taką swobodę odczuwania tego, żeby to nie było narzucone, że
[44:43] dany obraz znaczy to czy tamto, bo nawet jeżeli znamy
[44:48] interpretację danego artysty. No to nie tworzył tego po to,
[44:52] żebyśmy my w ten sposób patrzyli na jego dzieło sztuki.
[44:57] Tak mi się wydaje i mam nadzieję, że ten dzisiejszy
[45:00] podcast będzie właśnie taki, że nie będzie narzucający żadnej
[45:04] opinii ani wizji, ale będzie obfity po prostu w kilka
[45:07] ciekawostek z życia Marka rothko, że teraz jak będziecie w
[45:12] galerii sztuki albo będziecie coś czytać, oglądać jakiś album?
[45:16] No to będziecie więcej o nim wiedzieli albo was to jakoś tam
[45:20] za frapuje i będziecie chcieli poczytać.
[45:23] Więcej także. Mam nadzieję, że wam się
[45:26] podobało. Jak znacie jeszcze jakieś
[45:28] ciekawostki? No to oczywiście czekam na wasze
[45:30] wiadomości i jak zwykle dziękuję moim niewinnym patronom i
[45:34] patronką, którzy wspierają ten podcast.
[45:37] No i co moi drodzy jak zwykle słyszymy się już w kolejny
[45:43] czwartek także czy rysik? I pa moi drodzy ciekawostka po
[45:50] siku, bo się okazało. Apropos tego jak on mieszał te
[45:54] swoje pigmenty, że naukowcy i badacze przy pomocy ultrafioletu
[46:00] jakiś tam specjalnych technik odkryli co się znajdowało w
[46:04] składzie tych jego pigmentów i moi drodzy to były tak jajka
[46:09] klej formal dechy yt i żywica akrylowa.
[46:13] Także ciekawe prawda?

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.