# 87. ARTYŚCI UDRĘCZENI: Czym jest sztuka? Kto ma prawo ją definiować?

An episode of [Nie-winna Sztuka](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1834906739), 1 Feb 2024, 46 min.

Audio: https://anchor.fm/s/9531ea30/podcast/play/82085056/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2024-1-1%2F9119653f-4521-5e29-c7a6-ab95db474d38.mp3

Dzisiaj bardzo mocne przemyślenia na temat niewygodnych pytań w zakresie sztuki. Bo kto ma prawo oceniać czy coś jest sztuką czy nie? Kto definiuje kto jest prawdziwym Artystą? Czy wybitna sztuka zawsze powstaje z cierpienia i bólu? Początkiem takich rozmyśleń była książka pt."Artyści udręczeni". Mam nadzieję, że Wam się spodoba! Miłego słuchania, Marika Szwal.

## Transcript

[0:00] Cześć, Witam was w kolejnym niewinnym odcinku dzisiejszy
[0:04] podcast bazować będzie na książce, którą niedawno kupiłam
[0:08] i nawet nie spodziewałam się, że tak mnie zainspiruje, ale od
[0:11] początku bardzo lubię opowiadać o jednym artyście, chociaż
[0:15] ujęłabym to jednak inaczej. Wiem, że wy lubicie takie
[0:19] podcasty, bo mi o tym piszecie, ale ja za to bardzo lubię
[0:24] wybierać tematy, które nie wpadają w ogólno przyjęte normy
[0:28] Biograficzne są dla mnie ciekawe i tak naprawdę wystarczy jedno
[0:33] zdanie, które mnie zainspiruje. Ruszyła Lawina poszukiwań i
[0:37] zagłębiania się w temat, co nie zmienia faktu, że same biografie
[0:40] też uwielbiam, o ile dzieje się w nich tyle, co u Picassa czy
[0:44] łempickiej. Już pewnie wszyscy znacie moją
[0:48] psiapsi szumowską. Zawsze będę wdzięczna za to, że
[0:51] nasze drogi się przecięły, bo szumi często poddajemy się
[0:55] rozmowom na tematy, które bardzo mnie bodźcu ją do późniejszych
[0:59] rozmyśleń już w samotności i bardzo często to skutkuje jakimś
[1:04] pomysłem na niekonwencjonalny podcast.
[1:06] Tak było też w ostatni poniedziałek.
[1:08] Zaczęłyśmy rozmawiać na wiele zagadnień jak zwykle, ale
[1:12] wieczorem zaczęłam czytać pewną książkę właśnie tytułową, którą
[1:16] niedawno zamówiłam za 4 90 polskiego złotego na allegro.
[1:21] Do tego dnia nie wiedziałam, że to była tak dobra inwestycja,
[1:25] ponieważ na pierwszych 17 stronach pojawiły się tematy z
[1:30] moich rozmów z szumowską i to było jak takie babie.
[1:33] Objawienie, które czasami miewam, jak pewnie my wszyscy od
[1:37] razu nagrałam szumi wiadomość, że.
[1:39] Będzie zachwycona tym, co jej opowiem przy porannej kawie.
[1:42] W odpowiedzi dostałam wiadomość o treści uwielbiam jak się
[1:45] jarasz, no i to prawda. Ja często się jaram jak szalona.
[1:49] Zdecydowanie mam, no ogromne skrzywienie na tematy na około
[1:53] artystyczne, ale to chyba dobrze dla nas wszystkich.
[1:57] Książka nosi tytuł artyści Udręczeni autorstwa Christofera
[2:01] Zary i ja muszę się przyznać, że ja ją wybrałam.
[2:05] W sumie dobrałam do koszyka, że. Mieć darmową wysyłkę i całe
[2:11] szczęście, że to zrobiłam i nie myślcie sobie, że jest to jakaś
[2:14] wybitna pozycja. Zdecydowanie nie, ale po to był
[2:18] ten przydługi wstęp, żebyście zrozumieli, że te kilkanaście
[2:22] pierwszych stron było wyjściem do dzisiejszych rozmyśleń, które
[2:26] często miewam na temat całego artystycznego świata i
[2:30] definiowania go w sposób świadomy.
[2:33] Dawno też nie przeczytałam całej książki od początku do końca w
[2:36] jeden dzień, bo zazwyczaj nie ma na to czasu, ale tam mnie
[2:39] wyjątkowo wciągnęła już z tą myślą, że powstanie właśnie
[2:43] podcast. Tytułowa udręka ma być
[2:46] wprowadzeniem do pytania, czy faktycznie wielka sztuka zawsze
[2:50] powstaje w bólach i czy tylko taka może być określona mianem
[2:55] wybitnej i nawet nie wiecie, jak często zadaję sobie to pytanie i
[3:00] jak często ten temat pojawia się w moich rozmowach z szumowską,
[3:04] która ma ogromną wrażliwość nie tylko artystyczną, a z racji, że
[3:08] obie jesteśmy artystkami, to jest to jedna z nielicznych
[3:12] osób, z którą tak bardzo lubię rozmawiać na te tematy.
[3:15] A no wiecie ja bardzo dużo czytam o sztuce.
[3:18] Bardzo dużo przygotowuję się do podcastów, więc mimochodem
[3:21] wychodzi to wy codziennych rozmowach, a szumowska jest
[3:25] bardzo dobrą partnerką do takich rozmów i pewnie od razu pojawia
[3:30] się w waszej głowie myśl o wielu artystach, których można byłoby
[3:34] wpisać w ramę udręczonego. Przecież tak naprawdę każdy miał
[3:38] jakąś traumatyczną przeszłość albo wydarzenie w życiu, które
[3:42] odbiło się na ich sztuce i w tej książce autor opowiada o
[3:46] historiach artystów, którzy skupiają się na sztuce.
[3:49] Dla sztuki dla estetyki na przykład on uważa, że architekt
[3:54] owszem może być artystą, no bo w historii było wielu takich, ale
[3:59] w dużej mierze jest on jednak rzemieślnikiem, a to już
[4:03] koliduje z mianem wybitnego i to kolejna rzecz, nad którą często
[4:07] się zastanawiam, bo według mnie rzemieślnik nie jest artystą
[4:12] może być wspaniały pod względem techniki i mieć ogromne
[4:16] umiejętności, ale nadal według mojego mniemania nie wpisuje się
[4:20] w miano artysty. Bo brakuje mu właśnie tego, co
[4:24] trudno nazwać i zdefiniować w kilku słowach.
[4:27] Wyobraźcie sobie teraz obraz realistyczny, w którym każdy
[4:31] człowiek jest poprawnie namalowany anatomicznie, wręcz
[4:35] przerysowany z oryginału. Kropka w kropkę jest prawidłowa
[4:40] perspektywa, no światłocień położone jest tam, gdzie być
[4:43] powinien, w ogólnie gdzieś tam przyjętym kanonie zasad, ale nie
[4:49] jest to nic nadzwyczajnego. Przecież każdy wybitny artysta
[4:53] tak potrafi. Ba każdy student z uczelni
[4:56] artystycznej posiadł takie umiejętności przez te lata
[4:59] studiowania, ale wracając do artysty wybitnego, to nie dzięki
[5:04] temu został okrzyknięty właśnie jako wybitny, a dzięki łamaniu
[5:08] schematów i wychodzeniem przed szereg.
[5:12] To właśnie wtedy zyskiwał taki tytuł.
[5:14] Przykład, jak zwykle Pablito Picasso od dziecka miał ogromne
[5:19] umiejętności, które szlifował przez lata.
[5:22] Opanował podstawy szybciej niż większość z.
[5:25] Malarzy, o których opowiadają historycy sztuki.
[5:28] Jego pierwsze obrazy to majstersztyk realizmu, ale to
[5:33] dzięki swojemu Pożądaniu wy poszukiwaniu czegoś, co złamało
[5:38] schemat dzisiaj znajduje się właśnie w top największych w
[5:41] swojej dziedzinie. I myślicie, że co że Polok nie
[5:44] umiał malować, jakby oczywiście, że umiał tak samo jak mondrian
[5:48] Malewicz czy Google, więc poprawne malarstwo, które często
[5:53] zachwyca ludzi, jest najzwyczajniej bezpłciowe.
[5:57] Takie waniliowe wręcz podstawowe, no bo on nie wnosi
[6:00] do świata nic poza poprawnością techniczną.
[6:04] Oczywiście, że może się podobać i podoba się ogromne ilości
[6:09] ludzi. Ja wychodzę z założenia, że no
[6:11] każdemu powinno się podobać to co chce.
[6:15] Nikt nie powinien nikomu nakazywać poglądu w tym
[6:18] przypadku na sztukę. Ja wam mówię o mojej opinii,
[6:21] która w podcastach przeplata się z faktami z danych epok czy z
[6:26] książek i uważam was za świadomych słuchaczy.
[6:29] A siebie za świadomego człowieka, więc cokolwiek
[6:33] ktokolwiek mówi, ja zawsze filtruję przez pryzmat siebie i
[6:37] swoich świadczeń. To tak w gwoli jasności
[6:40] oczywiście, ale uważam, że nie każdy, kto tworzy, powinien
[6:44] nazywać się artystą i myślę, że kilka rzeczy, które o których
[6:50] dzisiaj powiem, będą dosyć kontrowersyjne dla niektórych z
[6:54] was, bo już sam fakt, że uważam, że nie każdy, kto tworzy,
[6:59] powinien nazywać się artystą. Tyle że jest no grubą sprawą i
[7:05] nieraz już wam mówiłam o tych przaśnych źle Namalowanych
[7:08] obrazach z Instagrama albo skopiowanych z pinteresta w
[7:12] bardzo nieudolny sposób i tutaj mocny nacisk na źle Namalowanych
[7:18] przez brak umiejętności, a nie z zamysłu tak jak to wielu
[7:22] wybitnych robiło, bo na przykład Pol deformował ludzi,
[7:26] zakrzywiają i ich proporcję noco było wręcz nielegalne w świecie
[7:31] sztuki. Pablo tak samo ale z pełną i
[7:34] czystą świadomością i z ogromnym zapleczem technicznym i o tym
[7:39] nie możemy zapominać. I to jest ogromna różnica.
[7:43] Różnica, która zmieniła świat sztuki i łamała dotychczasowe
[7:47] kanony. Dlatego to oni zapisali się w
[7:50] historii sztuki. To jest temat rzeka.
[7:53] Uwierzcie mi, to jest temat właśnie tak ciekawy, że jest
[7:57] idealnym wstępem do rozmów przy kawie czy przy winku z
[8:01] przyjaciółmi trochę zboczy z tematu, ale.
[8:04] Ostatnio wrócili moi przyjaciele, którzy od roku
[8:06] mieszkają w Kanadzie i zaczęliśmy rozmawiać o sztuce i
[8:09] o życiu, i w pewnym momencie weszliśmy na mocno niewygodne
[8:12] tematy poprawności politycznej, która no tak jak wszystko co
[8:17] skrajne czy fanatyczne, jest nie fajnym zjawiskiem i też
[8:23] mówiliśmy o różnicach mentalności pomiędzy Polakami a
[8:27] Kanadyjczykami. No i różnice pomiędzy ludźmi,
[8:30] którzy są oczytani obyci w kulturze, a takimi, z którymi
[8:35] ciężko P. Prowadzić interesujące rozmowy,
[8:37] bo no, nie mają żadnej bazy do tych rozmów.
[8:43] Wiecie chyba o co mi chodzi, prawda?
[8:44] Wspaniała, to była rozmowa. Wieczór mógłby się nie kończyć,
[8:49] ale moje klub w tamtym momencie brzmiało także spostrzeganie
[8:53] świata. Przez wiele osób jest trochę tak
[8:56] jak z edukacją w szkole uczeni jesteśmy odpowiedzi pod klucz z
[9:00] szablonu, tego, by nie wychodzić ze swoimi przemyśleniami, no i
[9:04] pytaniami przed szereg i wiele osób nie wychodzi poza jedną,
[9:08] jedyną. Właściwą w cudzysłowie
[9:11] odpowiedź, bo tak nas uczyli, co autor miał na myśli?
[9:16] A przecież skąd nauczycielka może to wiedzieć, skąd
[9:18] ktokolwiek poza samym autorem może to wiedzieć?
[9:22] Mogą być interpretacje przemyślenia debaty na ten temat
[9:26] wręcz jest to wskazane, ale nie ma jednej właściwej odpowiedzi.
[9:30] Czy to apropos słoneczników, van Goga, czy tego, jak powinno
[9:34] wyglądać życie każdego człowieka w domyśle najpierw studia praca
[9:40] na etat, mąż, kredyt, dziecko. I na koniec tylko Netflix i
[9:45] zakupy w Biedronce, bo jednak każdy ma jakiś Plan na swoje
[9:49] życie i bardzo często, szczególnie w obecnych czasach
[9:53] ten Plan nie jest właśnie schematem, który był no
[9:58] powielany przez wiele lat od naszych pradziadków.
[10:01] Prawda? To oczywiście taka luźna
[10:03] dygresja, ale bardzo ważna dla mnie, bo w niewinnej sztuce
[10:07] mówię o tym, że każdy powinien odczuwać sztukę tak jak chce,
[10:11] żeby wyzbyć się schematów, które no zostaliśmy włożenie od
[10:15] najmłodszych lat tej naszej edukacji.
[10:18] W których wmawiano nam, że słońce zawsze musi być żółte, a
[10:21] niebo niebieskie. Czym większą mamy wiedzę, tym
[10:25] łatwiej możemy budować własną opinię na temat postrzegania
[10:29] świata, nie powtarzać po innych jakiś dziwnych frazesów.
[10:33] No bo mamy wiele odnośników na dany temat.
[10:36] To przychodzi tak naprawdę z czasem z wiekiem o tym się cały
[10:41] czas przekonuje i oczywiście uważam, że fajnie jest wskazywać
[10:45] kierunki interpretacji na przykład obrazów, ale już
[10:48] osobiste odczucia. Nie powinny być jakoś
[10:51] nacechowane opinią innych i słuchając dzisiejszego odcinka
[10:56] nie denerwujcie się na mnie. No niektóre przemyślenia znaczy,
[10:59] możecie jak chcecie oczywiście, ale niech będą po prostu dla was
[11:03] wprowadzeniem do własnych przemyśleń albo rozmów właśnie z
[11:07] przyjaciółmi, bo tyle ile ludzi, tyle opinii i nic nigdy no nie
[11:12] jest ani czarne, ani białe, a nie ma co ukrywać, że prawda
[11:15] może mieć wiele obliczy i to jest najwspanialsze, bo po
[11:19] pierwsze wszystko się zmienia. My się zmieniamy i dlatego ja
[11:24] tak często wracam z szumi do pewnych tematów, bo zazwyczaj są
[11:28] one niedokończonym zjawiskiem, przynajmniej w naszym pojęciu.
[11:32] Chociaż wolę mówić za siebie. No ale znam opinię szumowskiej,
[11:36] dobra, ale wracamy do początku książki zaczyna się ona
[11:40] opowieścią o alfredzie sikoku. Niech was nie zmyli to, ale w
[11:44] książce są różni artyści, nie tylko malarze i zaczyna się też
[11:49] na wykreśleniem, dlaczego tytuł artysta udręczony jest czymś
[11:52] więcej niż takim pretensjonalnym frazesem.
[11:56] Historia jest ciekawa, bo właśnie pokazuje pierwsze
[11:59] zagadnienie, czyli jak traumatyczne wydarzenia w
[12:03] dzieciństwie przekładają się na późniejszą twórczość.
[12:07] Tutaj w ogóle nie wchodzimy w psychologię.
[12:09] Nie znam się na tym, nie Jestem wykształcona w tej dziedzinie, a
[12:13] na tak poważne tematy lepiej się nie wypowiadać bez właściwej
[12:17] wiedzy, jak to wielu lubi obecnie robić.
[12:20] Gdy Alfred był małym chłopcem, to jego ojciec dał mu liścik i
[12:24] poprosił, żeby zaniósł godna komisariat.
[12:27] Alfred wiedział, że tego dnia był niegrzeczny, no i obawiał
[12:31] się, że to będzie jakaś kara za jego wybryki, ale oczywiście
[12:34] podporządkował się ojcu i poszedł na posterunek.
[12:38] Wyobraźcie sobie cichą uliczkę w Londynie, którą kroczy
[12:42] sześciolatek z myślą, że no, nie skończy się to dobrze.
[12:46] Oczywiście, że przeczucie go nie myliło podał karteczkę
[12:50] policjantowi, a ten po przeczytaniu kazał mu wejść do
[12:53] celi i w niej zostać. I tutaj pojawia się ciekawa
[12:57] rzecz, bo co prawda Alfred wiedział, że.
[13:00] No był trochę niegrzeczny tego dnia, ale mimo młodego wieku
[13:04] wiedział też, że ta kara, czyli zamknięcie w celi, nie jest
[13:08] adekwatna do jego przewinienia. Przecież w celi zamyka się
[13:11] przestępców i złoczyńców, a nie niegrzeczne dzieci czuł strach i
[13:15] ogromną niesprawiedliwość, bo nawet nikt nie dał mu szansy do
[13:20] prawa, żeby się obronić i po kilkunastu minutach co prawda
[13:24] wrócił ten policjant i go wypuścił, śmiejąc się, że to
[13:27] była tylko taka nauczka dla niego i że jego ojciec w
[13:31] liściku. Poprosił go o pomoc, No bo byli
[13:33] dobrymi znajomymi, więc wykorzystał ten fakt i w ich
[13:36] dorosłym świecie był to świetny pomysł, żeby czegoś nauczyć
[13:40] chłopca. Ale no, w świecie
[13:42] sześcioletniego alfreda okazało się, że to doświadczenie w ogóle
[13:46] zostanie z nim do końca jego życia szokujące.
[13:49] Prawda, że zachowania dorosłych mają wpływ na dorosłe życie
[13:55] dzieci? I właśnie tutaj przechodzimy do
[13:57] tych korelacji, bo fakt, że go zamknęli w tej celi za dzieciaka
[14:01] wiąże się z tym, co tworzył w swoich filmach rok 1959.
[14:06] Hickok ma prawie 60 lat i właśnie odbywa się premiera jego
[14:10] filmu pod tytułem Północ Północny Zachód.
[14:13] Jest to trzymająca w napięciu historia speca od reklamy z
[14:17] Madison Avenue rogera. Thornhill, mylnie uznanego wtedy
[14:21] za agenta tajnych służb i oskarżonego o przestępstwa,
[14:24] których nie popełnił. Potem jest kolejny film, który
[14:28] nazywa się 39 kroków i główny bohater Richard hannay staje się
[14:32] celem szeroko zakrojonej nagonki.
[14:35] Inny bohater filmu Młody i niewinny.
[14:38] Jak się nazywa film zostaje oskarżony o morderstwo, którego
[14:42] nie popełnił. Widzicie nawiązanie, prawda?
[14:46] Hickok? Dopiero po wielu latach przyznał
[14:48] swojej biograf CE, że to wydarzenie z jego dzieciństwa
[14:51] nigdy go nie opuściło, nie zapomniał dźwięku zamykanych
[14:55] drzwi, celi czy lęku przed aresztem i bezprawnym skazaniem.
[14:59] I wiele jego filmów ma zawarty w sobie właśnie ten lęk
[15:03] sześcioletniego Alfreda. To powinno dać wielu rodzicom do
[15:07] myślenia. Dla mnie jest to idealna
[15:09] historia, która rozpoczyna szereg pytań.
[15:12] Na które możemy szukać odpowiedzi, ale też nie musimy
[15:16] znaleźć tych odpowiedzi. No bo sam proces poszukiwań jest
[15:20] ciekawy, bo zobaczcie. Teraz pojawia się kolejne, skąd
[15:23] się bierze sztuka tutaj ewidentnie jest narracja, która
[15:27] mówi o traumatycznych czy mocnych wydarzeniach z naszego
[15:30] życia. No bo pokazuje to, że ten
[15:32] artysta udręczony to wynik związku między sztuką a bólem i
[15:38] chyba nie da się ukryć, że takie powiązania towarzyszą nam od
[15:41] zawsze co prawda. Malarze, którzy byli
[15:45] jaskiniowcami, zapewne, no nie topili smutku w winku czy w
[15:49] siedząc w paryskiej kawiarence na MON mantr jak, ale są dowody
[15:55] naukowe na to, że ich sztuka już wtedy była ściśle powiązana z
[15:59] trudnościami i cierpieniem? Na ścianach jaskiń znajdowały
[16:03] się na przykład malowidła zwierząt, które rozszarpywał ły
[16:06] kroma niemczyk ów. A jak możemy się domyślać, to
[16:09] był ich główny powód do cierpienia.
[16:12] Przecież nie brak wifi czy brak nowych adidasów.
[16:15] Na zalando, prawda? I teraz wypadałoby się
[16:19] zastanowić, czy ten tytułowy artysta udręczony to jest
[16:23] stereotyp, czy jednak jest tym prawda?
[16:26] Wydawać się może na przykładzie tak wielu artystów, muzyków,
[16:30] poetów, że jednak nie bez powodu znamy taką wizję artysty w
[16:35] świecie sztuki. Kurt cobain, frida Callo, Johnny
[16:38] Cash, Amedeo Modigliani. Mogłabym wymieniać naprawdę bez
[16:43] końca, ale tak naprawdę chyba pierwszy malarz, jaki przychodzi
[16:46] mi do głowy, to jest Vincent. Typowy artysta udręczony,
[16:50] biedny, niedoceniony, za życia z ogromnymi problemami
[16:54] psychicznymi, co też zazwyczaj przejawia się w próbie
[16:57] zdefiniowania artysty. Zazwyczaj taki artysta miał
[17:02] problemy emocjonalne i psychiczne.
[17:04] Tutaj na pewno nie będziecie się ze mną kłócić i wyobraźcie
[17:09] sobie, że faktycznie są badania mówiące o połączeniu stanu
[17:12] psychicznego z kreatywnością. Pierwszy badania zostały w ogóle
[17:16] przeprowadzone ze 100 lat temu. Jak nie ponad.
[17:19] Nawet nasz drogi o tym wspominał o połączeniu geniuszu twórczego
[17:24] z przejawem zdolności intelektualnych.
[17:27] No ale froid akurat nie jest dobrym przykładem, bo to jest
[17:30] ten sam typ, który twierdził, że kokaina jest świetnym
[17:34] antydepresantem. Także jego praktycznie wszystkie
[17:37] teorie zostały obalone we współczesnym świecie.
[17:40] Chodzi o to, że badania, które są prowadzone od dekad, wykazują
[17:44] powiązanie między kreatywnością a zaburzeniami psychicznymi,
[17:49] szczególnie zaburzeniem. Efektywnym dwubiegunowym chorzy
[17:53] cierpiący na to zaburzenie. Jeżeli wiecie to spoko jak nie,
[17:56] to tutaj tłumaczę doświadczają epizodów maniakalnych i
[18:00] depresyjnych, borykają się z nagłymi skrajnymi zmianami
[18:03] nastrojów i o chorobach psychicznych artystów.
[18:06] Mówiłam wam w odcinku numer 4, czyli jednym z pierwszych, ale
[18:11] bazując na nowszych badaniach naukowczyni z Anglii przebadała
[18:15] ponad 40 osób, pisarzy i artystów wizualnych i wyszło, że
[18:20] ponad 38% leczyło się na zaburzenia afektywne.
[18:24] To ciekawe, prawda? Nawet zobaczcie tak potocznie
[18:27] się mówi o takim zjawisku, że artysta jest bardziej wrażliwy i
[18:31] podatny na choroby psychiczne tak, no i wydaje mi się, że może
[18:35] dlatego właśnie nie potrafią wyrazić swoich emocji w takim
[18:39] werbalny sposób. Wyraża je poprzez stworzenie
[18:42] obrazu tych badaniach Naukowczyni Kej Refeed Jameson
[18:47] było też porównanie, że tylko 7% ogólnie Brytyjczyków na to
[18:52] cierpi, więc artyści zdecydowanie zawyżają średnią.
[18:56] I to, co ciekawe, u tej grupy artystów badanych przez K
[18:59] zauważalne było, że przypływ weny zazwyczaj zbiega się
[19:04] właśnie w czasie z charakterem. Dla zaburzeń dwubiegunowych,
[19:09] skokami zmian nastroju i możliwość istnieje
[19:12] współzależność między natchnieniem a emocjonalną
[19:15] niestabilnością tylko to, co mnie bardzo zainteresowało, to
[19:19] fakt już co prawda kolejnego naukowca, który ukazał, że
[19:23] ludzie, którzy się leczą, biorą leki, czyli zadbali o ten swój
[19:27] stan psychiczny, są bardziej produktywni, ale pytanie brzmi,
[19:32] czy są bardziej kreatywni, bo to są 2 różne rzeczy, a nie ma co
[19:38] ukrywać. Chyba nie było artysty, o którym
[19:41] wam opowiadałam, który byłby stabilny emocjonalnie, ja
[19:44] przynajmniej takiego nie pamiętam.
[19:46] Czyli patrząc na nich wszystkich nasuwa się na myśl, że każdy
[19:51] obraz, jaki oglądamy w muzeum, każdy film, na który idziemy do
[19:55] kina, czy każda piosenka, której słuchamy, jest wynikiem złych
[20:00] przeżyć i zawirowań psychicznych artysty?
[20:02] Tutaj znak zapytania i czy do tworzenia wybitnej sztuki
[20:06] faktycznie potrzebny jest ból i cierpienie?
[20:09] Bo wracając do Hickoka, ten z pozoru niewinny żart, jego ojca
[20:13] i pana policjanta. No zostawił tak wielkie piętno
[20:16] na psychice alfreda, że dzięki temu rozbudził jego geniusz w
[20:20] dorosłym życiu, z którego no my i kolejne pokolenia możemy
[20:24] korzystać i tutaj odniosę się już do artystów, których znamy,
[20:29] o których wam opowiadałam i ich przykładu.
[20:32] Oczywiście zacznę od Pablo Picasso, bo o tym nie
[20:35] wiedziałam, ale w momencie, kiedy Picasso miał 3 lata, czyli
[20:39] w 1884 roku południową. Hiszpanie nawiedziło trzęsienie
[20:44] ziemi. Zniszczyło ono ponad 14000 domów
[20:48] i innych budynków i zabiło około 900 osób w Maladze.
[20:52] Rodzina Picasso wtedy ukryła się w jaskini, żeby przeczekać
[20:56] żywioł, a mama pablito była wtedy w ciąży i niestety ten
[21:00] stres wywołał u niej poród i mały Pablito zszokowany i
[21:04] przestraszony nie tylko trzęsieniem ziemi, bo to musiało
[21:07] być dramatyczne przeżycie, ale też widokiem wychodzącego
[21:10] człowieka. Zło na swojej matki doznał swego
[21:14] rodzaju traumy. I przyznam wam, że nie słyszałam
[21:18] o tym wcześniej, a to ciekawe właśnie z perspektywy
[21:21] dzisiejszego podcastu właśnie autor ujął tę historie w swojej
[21:25] książce. Przecież nie dość, że prawie
[21:28] stracił życie pablito, to jeszcze był świadkiem porodu,
[21:32] który myślę, że i wielu dorosłych by zszokował.
[21:36] Możemy doszukiwać się w jego przyszłym najbardziej znanym
[21:40] nurcie właśnie tej koncepcji, która mogła mieć początek już
[21:43] podczas równania Malagi z ziemią, czyli takiej rozbitej
[21:47] rzeczywistości na drobne. Elementy, która była
[21:50] charakterystyczna dla kubizmu i prawda jest taka, że nie trzeba
[21:54] zagłębiać się na przykład w owskie wywody, żeby móc połączyć
[21:58] kropki, stwierdzić, że to w tamtym momencie rozpadło się
[22:02] wewnętrzne dziecko. Pablito nam milion malutkich
[22:06] kawałeczków, które potem przekształcił w kubi styczne
[22:09] dzieła sztuki. Możecie pomyśleć, że to taka
[22:11] nader wysunięta interpretacja, że to niemożliwe, żeby
[22:15] zdarzenie, którego doświadczył w tak młodym wieku, wywarło na nim
[22:19] ogromne piętno. Ale kilku badaczy, w tym i pani
[22:23] psycholog polskiego pochodzenia wysuwają właśnie taką teorię,
[22:27] która też wspomina chyba o jeszcze ważniejszej rzeczy niż
[22:31] kubizm, ale o fascynacji Picassa kobietami, seksem, a tego
[22:35] doszukują się wy drastycznym porodzie właśnie jego matki,
[22:39] chociaż fakt, że jego ojciec, który był wykładowcą sztuki,
[22:42] kustoszem muzeum, ożenił się dopiero grubo po czterdziestce,
[22:46] a w tamtych czasach w mniemaniu ludzi czterdziestolatek był już
[22:49] u kresu swojego życia. Myślę, że.
[22:52] Wiele rzeczy wpływa na późniejszą twórczość.
[22:54] Jeszcze w późniejszym czasie przecież ta jego siostra zmarła,
[22:58] więc od początku Picasso traktowany był jak geniusz przez
[23:02] tego swojego ojca, więc nie miał wyjścia, bo jego ojciec szybko
[23:06] dostrzegł w nim ponadprzeciętny talent i oddał mu swoje farby i
[23:11] przybory do malowania. To było tak mocno metaforyczne,
[23:14] bo było też jednoznaczne z zakończeniem jego własnej
[23:18] kariery artystycznej, którą oddał jakby swojemu synowi.
[23:22] No spora presja. I tutaj autor książki Zagłębia
[23:25] się też wy zagadnienie geniuszu Picassa, ale to sobie teraz
[23:29] darujemy, bo Picasso będzie częstym gościem w niewinnej
[23:33] sztuce. To już nikogo nie dziwi, ale no
[23:37] bardzo lubię tego artystę. Kolejne zagadnienie, które mnie
[23:41] zaciekawiło, to pytanie, kto zasłużył na miano artysty?
[23:46] Tutaj odwołam się do mojego osobistego ojca po partu
[23:50] oczywiście, czyli andiego warhola, bo od kiedy pojawił się
[23:55] na scenie sztuki. Aż po dziś dzień krytycy esteci,
[23:58] dziennikarze, historycy i TPITD my zwykli odbiorcy mają mocno
[24:04] odmienne od siebie zdanie, ale tutaj też musimy wrócić do
[24:08] dzieciństwa warhola, ponieważ wskutek powikłania po
[24:11] szkarlatynie zapadł na pląsawica, czyli chorobę
[24:14] neurologiczną i całe jego ciało razem z twarzą pokryte było
[24:18] czerwono brązowymi Wykwitami jego włosy stały się rzadkie i
[24:24] no dostawał takich mimowolnych skurczy ciała.
[24:27] Już i bez tego był delikatny, ponad wrażliwy i taki delikatny,
[24:33] jakby no czas dorastania jest bardzo skomplikowany.
[24:37] Myślę, że dla większości ludzi to jest ogromna trauma, bo
[24:42] trzeba zrozumieć, kim się jest i zmieniamy się i fizycznie, i
[24:45] psychicznie, więc te dodatkowe rzeczy i to, że warhol w swoim
[24:50] mniemaniu źle wyglądał, miały na niego ogromny wpływ.
[24:54] Jego matka Julia, którą bardzo kochał, zdecydowała, że.
[24:58] Nie pozwoli na to, by w szkole znęcano się i wyśmiewano właśnie
[25:03] jej syna, więc postanowiła uczyć go w domu przez jej
[25:08] nadopiekuńczość mówi się, że endi czuł się jak
[25:11] najpaskudniejsze stworzenie na świecie.
[25:13] Tu ta myśl nie była rozwinięta, ale domniemam, że chodziło o to,
[25:17] że skoro nawet jego własna matka go chciała ukryć w domu, no to
[25:21] jak on musiał się czuć, prawda? I mimo że no jakby jego mama
[25:25] naprawdę chciała dobrze. No to niestety skutek był
[25:28] odwrotny, ale też w tamtym momencie.
[25:30] Narodziła się jego miłość i obsesja do pięknej sławy, która
[25:34] no doprowadziła go w miejsce, w którym nazywamy go królem po
[25:39] partu. Co prawda odcinka oor holu
[25:42] jeszcze nie było, ale zdecydowana większość z was
[25:45] jednak wie, czym się zajmował i niedługo się dowiecie więcej
[25:49] jej, bo planuję już warhola i tak właśnie spędzając dnie w
[25:54] domu przeglądał czasopisma ze wspaniałymi gwiazdami, które
[25:58] były pełne gracji pewności siebie po obu i.
[26:02] No były pozornie doskonale, czyli uosabia wszystko to, czym
[26:07] warhol według siebie nie był i on zaczął robić kolaże mimo
[26:11] drżenia mięśni uwielbiał wycinać te wszystkie piękne osoby i
[26:16] tworzyć jakby nową historię z gazet on.
[26:19] Wtedy odpływał w świat marzeń. Marzył o tym, że kiedyś i on
[26:23] trafi do świata sławnych i pięknych.
[26:26] Nawet jeżeli nie był pewny tego, że by tam pasował i już w latach
[26:31] pięćdziesiątych, to taki mocny skrót.
[26:33] Zaczął odnosić małe sukcesy jako Ilustrator do pism Modowych i
[26:37] nie tylko, ale to w latach sześćdziesiątych stał się królem
[26:41] pop artu, który zaczął tworzyć ci to druki, które teraz znamy,
[26:44] na których znalazła się ta słynna puszka zupy pomidorowej
[26:47] firmy cambell, butelka Coca Coli czy wspaniały portret Merlin
[26:52] Monroe i on zszokował wtedy świat sztuki, ponieważ z
[26:56] przedmiotów użytku codziennego stworzył dzieło sztuki.
[26:59] Pamiętajmy, że w tamtych czasach sceną sztuki władał polok i
[27:03] kunin. Ich zamaszyste pociągnięcia
[27:06] pędzlem nie figuratywne rozbryzgi, plam i ekspresjonizm
[27:10] no w czystym wydaniu musiały jednak ustąpić.
[27:13] Poparto owi, który z takim rozmachem warhol wprowadził na
[27:17] salony, pokazał ludziom nowe oblicze wartości artystycznej i
[27:22] przez cały okres swojej twórczości próbował też zatrzeć
[27:26] granicę pomiędzy pięknem a brzydotą, bardzo często burząc
[27:32] przy okazji bariery między sztuką a komercją.
[27:35] I tutaj zaczyna się zabawa. Bo jak wam wspominałam warhol
[27:39] był i jest krytykowany za swoją sztukę.
[27:42] Wielu w ogóle ujmuje mu wkład w historię czy zmianę sztuki,
[27:46] uważając, że jego twory. No to jakby to określić, uważają
[27:51] je za żart z narracją piewcy konsumpcjonizmu, ale nie tylko
[27:56] wielu mówi, że zmuszanie odbiorcy do oglądania pięcio
[28:00] godzinnego filmu, na którym ktoś śpi, jest równe znęcaniu się nad
[28:04] człowiekiem warhol. Moi drodzy nie tylko tworzył
[28:07] sito druki. No, ale też firmy tworzył też
[28:09] kanał o sztuce i modzie i czasopismo jego firmy.
[28:12] To jest w ogóle ciekawa historia, ale to zostawię na
[28:15] odcinek o nim w każdym razie moje pytanie brzmi, kto ma prawo
[28:20] by definiować czym jest sztuka w obecnych czasach?
[28:24] Zapewne odpowiedź brzmiałaby, że wszyscy zważywszy na dziwną
[28:29] poprawność i przeświadczenie, że każdy zna się na wszystkim kołcz
[28:33] duchowy, nie wiem, no stoi na równi z wykształconym lekarzem
[28:37] medycyny, muzyk z Filharmonii na równi z osobą tworzącą muzykę.
[28:42] Cudzysłowie 3 przyciskami aplikacji i każdy z pędzlem z
[28:47] exem z Bogiem i przywołując karierę warhola krytycy po
[28:53] pierwszych wystawach jego prac byli zbulwersowani i zażenowani
[28:57] jego podejściem do sztuki jego kompozycji uznawali za
[29:01] obraźliwej barbarzyńskie. Do tego aż dochodziło i do
[29:04] dzisiaj go sztuka często nazywana jest kiczem.
[29:07] Czy to, co tworzył, było proste pod względem technicznym, no i w
[29:11] odbiorze. Z pewnością też taki był.
[29:14] Zamysł, ale z racji, że poprzedzały go dzieła poloka,
[29:18] które również są krytykowane po dziś dzień, miał taki zamysł po
[29:22] prostu zresztą, ile to razy słyszałam, że każdy może chlapać
[29:26] jak polok. Wy pewnie też ja akurat się z
[29:29] tym nie zgadzam. Wiem, że zbaczam z tematu, ale
[29:33] dla mnie osobiście warhol był przełomowym artystą w moim
[29:37] życiu. To on mi pokazał, jak sztuka
[29:40] może być szeroko definiowana i nie musi nieść ze sobą wielkich
[29:44] idei, patosu i realizmu. W tamtym momencie byłam na
[29:48] studiach i ta cała gadanina profesorów o tym, czym jest
[29:53] sztuka ten elitaryzm i zupa stworzona z tych miernych
[29:57] lokalnych artystów, którzy tworzyli kółko wzajemnej
[30:00] adoracji. Bardzo mi nie odpowiadała.
[30:03] Ja wiem, że byłam młoda, ale wiedziałam już wtedy, że sztuka
[30:06] dla mnie z czasem stanie się czymś innym.
[30:10] Mimo że nie potrafiłam wtedy tego zdefiniować.
[30:13] Myślę, że nadal po części nie mogę własnej definicji opisać i.
[30:18] Zalaminować na amen bo no jest to płynnej zmienne, ale to
[30:23] właśnie endi zapoczątkował we mnie świadomość, że to nie ilość
[30:27] pochlebnych opinii czy naukowych z góry przyjętych jakieś tam
[30:31] reguł definiuje świat sztuki, a to, co się mu przeciwstawia i
[30:36] łamie wszelkie schematy, przekracza granice jakieś
[30:40] przyzwoitości i skłania do poszukiwań.
[30:44] Dla mnie to był naprawdę ważny moment, kiedy sobie
[30:47] uświadomiłam, że marika ci profesorowie.
[30:50] Nie mają w ogóle prawa mówić ci, czym twoja sztuka ma być i jak
[30:55] ona ma wyglądać. Ja też czasem zaczęłam po prostu
[30:58] przyjmować tylko Rady techniczne, a nie jakieś
[31:01] podszyte pseudo filozofii czy innymi wywodami.
[31:04] Ciekawe czym jak ktoś słucha z Uniwersytetu.
[31:08] Wiem, że kilku studentów, z którymi studiowałam pisało do
[31:11] mnie, że no marika nieraz ostro jedziesz.
[31:13] Wiecie wy tego nie odczuwacie, bo Wy nie znacie tych profesorów
[31:16] czy innych studentów, ale ci co studiowali ze mną to myślę, a
[31:21] myślę, że nie są absolutnie zdziwieni moją opinią.
[31:24] Bo jeszcze a propos warhola to nie tak, że jego sztuka była o
[31:28] niczym oj nie napisałam licencjat o holu, więc trochę
[31:32] wiem o tym artyście, ale zdecydowanie jego sztuka niosła
[31:36] ze sobą całkowicie inne przesłanie.
[31:38] No niż na przykład Górnika Picassa, która miała podłoże
[31:42] polityczne, które miał, która miała podłoże związane z wojną z
[31:49] jakby okupacją jego kraju. Wiecie?
[31:51] No, to były też oczywiście inne czasy, ale nie można nigdy. 2
[31:58] prac pokroju warhola czy Picasso porównywać w takim przypadku?
[32:02] Ale no nie o tym, bo pytanie Tyczyło się tego, kto ma prawo
[32:06] definiować, co jest sztuką, a co nie.
[32:09] I tutaj jest trudny i grząski grunt.
[32:12] To jest ten moment, kiedy ciężko ubrać wszystko w słowa, żeby
[32:16] nikogo nie obrazić, ale w sumie tak się nie da.
[32:20] Zdecydowanie najłatwiej zacząć od tego, że są wykształceni i
[32:23] wyspecjalizowani ludzie, którzy określają, co jest sztuką.
[32:28] Co nie i mają do tego pełne prawo.
[32:30] Sztuka musi spełniać pewne kryteria, ale myślę, że dla
[32:34] wielu środowisk zapewne te kryteria są różne.
[32:37] Na przykład wyznacznikiem tego, co jest uznawane za dobre dla
[32:41] niektórych może być fakt, czy ta sztuka do niego przemawia, czy
[32:45] trafia w jego wrażliwość i nawet jeżeli tak nie jest do końca, to
[32:50] nadal ta osoba z pełną świadomością wie, że ta sztuka
[32:54] jest wartościowa, ale tutaj to się komplikuje, bo przecież
[32:58] można spojrzeć pod względem technicznym.
[33:00] Czy jest dobrze namalowany ten obraz?
[33:02] Zgodnie z regułami przyjętymi w akademickich kręgach sprzed
[33:06] setek lat, ale czy obraz, który jest tylko poprawny, jest
[33:11] dziełem sztuki, czy nie powinna stać za nim idea przesłanie czy
[33:16] powinna mieć jakieś zadanie krytyczne skłaniać do refleksji
[33:21] ludzie wykształceni artystycznie mają dużo łatwiej, tak jak wam
[33:25] mówiłam, im większa wiedza, tym łatwiej stwierdzić, czy coś jest
[33:29] sztuką i tutaj nie chodzi o to, czy.
[33:32] Ci się to dzieło podoba czy nie? To też jest ciężki temat, ale no
[33:36] nawet patrząc na abstrakcyjne obrazy, widać, kiedy jest on
[33:40] stworzony z ze świadomością z podstawą właśnie jakiejś
[33:44] edukacji artystycznej, a kiedy jest po prostu klapnięte byle
[33:48] jak myślę też, że my jako artyści mówię my, no bo tutaj
[33:52] rozmawiałam i z szumowską, i z kilkoma artystkami na ten temat
[33:57] inaczej patrzymy też na dany obraz i wiecie, no to są lata
[34:01] nie ja podczas studiowania nie miałam pojęcia o tylu rzeczach,
[34:05] o których mam pojęcie. Teraz nie miałam takiej wiedzy o
[34:07] ile. Ale chodzi o to, że my patrzymy
[34:10] na obraz w całości, ale też fragmentami.
[34:13] Widzimy, gdzie jest coś brudne, gdzie jest krzywe, gdzie jest
[34:17] skrót perspektywiczny, gdzie coś jest kopnięte.
[34:19] Tutaj mówię akurat o technicznych sprawach, ale to
[34:23] tylko takie luźne nawiązanie dobra, bo zbaczam znowu z
[34:26] tematu. Bardziej pójdę w tę stronę, że
[34:28] dla ludzi niezwiązanych ze sztuką określenie tego, co jest
[34:33] sztuką, a co nie jest bardzo trudne i nie można ich za to
[34:37] winić. To jest normalne.
[34:39] Tylko, że często te przaśne obrazy, o których ja wspominam,
[34:43] które nijak wchodzą w kanon dobrej sztuki, generalnie sztuki
[34:48] podobają się masą, bo przecież ktoś namalował konika albo jakiś
[34:53] krzywy portret i dla nich to już jest wyznacznikiem bycia
[34:57] artystą. I ja tutaj nie mówię tylko o
[34:59] krzywych rzeczach, ale na przykład jak jest portret
[35:02] namalowany ze zdjęcia z paszportu idealny, piękny,
[35:06] identyczny. Nadal nie jest to dla artystów.
[35:10] Uważane za sztukę, dobrą złą, ale po prostu z definicji
[35:14] sztukę, bo dla ludzi, którzy nie są świadomi i nie są związani ze
[35:18] sztuką dla nich taki obrazek jest już wyznacznikiem bycia
[35:24] artystą tej osoby, którą podziwiają.
[35:27] Ale czy za ilością ludzi o takim zdaniu faktycznie idzie?
[35:30] Prawda to tak jak z muzyką? Zobaczcie, ile ludzi uwielbia
[35:35] discopolo nie ma w tym nic złego.
[35:37] Znowu to mówię, powiedzmy, ale jednak z definicji nie jest to
[35:41] dobra muzyka. Jest to czysta rozrywka
[35:43] zazwyczaj dla określonej grupy słuchaczy.
[35:46] Prawda? Przecież nie można tego postawić
[35:49] obok kompozycji Bacha czy Mozarta, które są wybitne i
[35:52] które wpisały się w kanon historii, które zmieniły świat
[35:56] muzyki. W książce jest podany przykład
[35:59] Taylor Swift i autor wyjaśnia, że absolutnie nie chce urazić
[36:03] ani fanów, ani Taylor Swift, ale wyjaśnia, dlaczego jej nie
[36:07] umieści na stronach swojej książki książki, która opowiada
[36:11] o artystach udręczonych. O geniuszach twórczych
[36:14] artystach, którzy wzbogacili świat o coś więcej niż kolejne
[36:18] dzieło. I tutaj mówię o Taylor, że jest
[36:20] okrzyknięta w tamtym momencie, kiedy pisał tę książkę.
[36:23] Jedną z najczęściej słuchanych piosenkarek na świecie jest na
[36:27] liście Forbesa zdobywa sukcesy, więc on zadaje pytanie, czy to
[36:33] znaczy, że ponad 30 milionów słuchaczy się myli?
[36:37] Jest to bardzo ciekawe, ale prawda jest taka, że co człowiek
[36:40] to inne zdanie. I to właśnie esencja tego, co
[36:44] mnie zachwyciło. W tej książce fakt, że mnie
[36:46] zainspirowała do analizy i ubrania w słowa własnych
[36:50] przemyśleń, bo temat jest skomplikowany i wielopoziomowy,
[36:53] czyli według mnie najlepszy skłania do przemyśleń, do
[36:57] dialogu, w tym przypadku z moją drogą szumowską czy z moimi
[37:00] przyjaciółmi z Karolem i zbawieniem, bo wiem, że nieraz
[37:04] jeszcze do tego tematu wrócimy, więc tak moi drodzy każdy może
[37:09] nazywać się artystą, ale nie każdy zostanie za tego artystę
[37:14] uznany. To jest idealne podsumowanie,
[37:17] którego szukałam. Bardzo długo przed powstaniem
[37:21] tego podcastu, ale to nie koniec.
[37:24] W skrócie tylko powiem, że te książkę tak przyjemnie się
[37:27] czyta, bo po wstępie następuje seria kilku rozdziałów s
[37:31] krótkimi historiami z życia danego artysty.
[37:34] Są tutaj malarze, muzycy, pisarze, poeci, aktorzy, itp
[37:39] itd. Więc jest to przyjemna sprawa.
[37:42] Ten autor książki kristofer wybierał różnych artystów.
[37:46] On sam mówił, że no nie będzie pisał o 5 pijakach, którzy mieli
[37:50] straszne dzieciństwo, tylko wybierał z różnych przeróżnych
[37:53] dziedzin z różnych lat. Więc naprawdę czyta się to
[37:56] bardzo fajnie, bo są bardzo znane nazwiska, ale są też mniej
[38:00] znane dla na przykład mojej grupy wiekowej i tak naprawdę
[38:04] czytając tę książkę, nie wiesz, kiedy przewracasz ostatnią
[38:07] stronę, a myślę, że to jest dobra recenzja, jakby niektóre
[38:13] historie są wciągające i znowu otwierają kolejną szufladkę.
[38:17] Ale ja tutaj chcę się ograniczyć tylko do kilku przykładów.
[38:20] Trzecie zagadnienie, które mnie zainspirowało, to powrót do
[38:24] cierpienia do początku. Autor na przykładzie wielu
[38:27] twórców stwierdza, że ludzie nieszczęśliwi tworzą wspaniałe
[38:32] dzieła i tutaj autor opowiada o historii Alanis Morissette i na
[38:36] przykładzie jej 2 dzieł pokazuje różnicy, ale nic tak w skrócie
[38:40] była znana w Kanadzie, ale mówi się, że skończyła się jeszcze
[38:44] zanim zaczął się jej sukces. A miałam wtedy tylko 19 lat.
[38:48] To strasznie przykre i krzywdzące, ale ona była
[38:51] porównywana do amerykańskiej wokalistki debbie gibson.
[38:55] Przepraszam, ja nie mam pojęcia kim jest.
[38:57] Debil, i może właśnie tutaj jest ten punkt, który uwłacza alanis,
[39:03] że była porównywana do debi, ale z racji, że Ameryka już takową
[39:07] miała, czyli swoją własną debi gibson.
[39:10] No to album alanis nawet nie został wydany w Stanach, więc po
[39:14] Wielkiej porażce przeprowadziła się z tej swojej małej Ottawy do
[39:18] Toronto, a potem wyjechała do LI.
[39:21] Tak naprawdę pierwszy raz w życiu była zdana sama na siebie
[39:24] życie w LI nie było łatwe, zmagała się z wieloma
[39:28] przeciwnościami losu. Wdała się w kilka toksycznych
[39:31] związków i przykrych rozstań. I właśnie to był punkt zwrotny w
[39:35] jej życiu, bo w momencie, kiedy doświadczyła tyle złości
[39:39] rozczarowań, bólu, cierpienia, smutku, tyle razy zawiodła się
[39:45] na drugim człowieku, mogła przelać wszystkie te rozterki na
[39:48] papier, tworząc album pod tytułem Jagged Little pill.
[39:52] Był to strzał w ogóle w dychę. Album utrzymywał się jakby wy
[39:57] pierwszej dwunastce na liście billboard przez ponad rok.
[40:01] Ludzie byli zachwyceni, ludzie i krytycy i piosenki były
[40:04] poruszające podszyte pewnością siebie i wolne od wymuszonej
[40:08] skruchy. Wiecie to były piosenki, które
[40:11] mówiły o tym. Co złego dzieje się w jej życiu?
[40:15] O tym, czego doświadcza tak wielu z nas każdego dnia, więc
[40:20] logiczne, że trafiało do ogrom. Ilości odbiorców ten album w
[40:25] ogóle stał się inspiracją dla nowego pokolenia rockowych
[40:28] wokalistek i w końcu porównywali alanis nie z debil gibson, tylko
[40:33] z janis joplin. I wiecie tutaj znowu jest
[40:36] ukazane tak między wierszami, ponieważ skoro ona była
[40:39] inspiracją dla kolejnego pokolenia, to faktycznie miała
[40:42] wkład w kulturę. Nie wiemy, jak będzie z Taylor
[40:45] Swift. Zobaczymy i tutaj właśnie
[40:46] zaczyna się porównanie, ponieważ kiedy alanis zdobyła uznanie w
[40:50] Ameryce i na świecie, jak zdobywasz uznanie w Ameryce, to
[40:53] i na całym świecie. Yy zdobyła też sławę i
[40:57] pieniądze, jej wściekłość i rozgoryczenie zniknęły i już nie
[41:01] miała tak naprawdę o czym pisać. Piosenek straciła Wenę, no bo
[41:05] straciła temat, ale kilka lat później wydała kontynuację tego
[41:11] albumu. Tyle że słuchacze i krytycy byli
[41:14] zawiedzeni, ponieważ jej utwory straciły głębie, autentyczność,
[41:18] agresję, te mocne emocje, a one ustąpiły po prostu miejsca,
[41:23] zadowoleniu i pogodzie ducha. Jakby każdy człowiek do tego
[41:28] dąży, ale może jednak nie w sztuce i wiecie, no Ala się z
[41:32] tego bólu i negatywnych emocji, ale tym samym zabrakło nagle
[41:36] tych składników, które przyniosły jej popularność,
[41:39] które sprawiły, że ta muzyka była yy.
[41:42] Wybijała się na tle innych ludzi i to oczywiste, że człowiek, że
[41:48] artysta się zmienia i gdy lepiej mu się wiedzie, no to nagle nie
[41:51] ma. Skąd czerpać tych?
[41:54] Wrażliwych tych mocnych, skrajnych, ciemnych, mrocznych
[41:57] emocji, których, no nie można porównać z niczym innym i które
[42:02] docierają do serc innych ludzi i przykładów muzyków, którzy
[42:07] wznieśli się na wyżyny sławy i wpisali.
[42:09] W ranking ikon jest masa, ale weźmy przykład tak szybko.
[42:14] Kurta kombajna, o którym też pisze autor, który zmienił świat
[42:18] muzyki bezpowrotnie, ale jak skończył dołączając do Klubu 27,
[42:23] tak naprawdę No chwilę po odniesieniu.
[42:25] Skromnego sukcesu nirwany jego przykład właśnie jest opisany w
[42:30] książce jest na kilka stron, więc to jest ciekawe.
[42:33] Ja nie byłam fanką nigdy nirwany, więc trochę rzeczy się
[42:36] dowiedziałam. No, ale też nie chcę tutaj w to
[42:39] wnikać, bo one nie są istotne do naszego zagadnienia pod
[42:43] kastowego. Jest tam oczywiście też wiele
[42:45] innych przykładów innych muzyków, ale moi drodzy, bo
[42:49] zmierzamy ku końcowi, bo Jestem trochę wyczerpana psychicznie.
[42:54] Po tym jaraniu się cały dzień i. Ubieraniu w słowa tak ciężkiego
[42:59] tematu dla mnie może inaczej to odbierzecie, ale dla mnie jako
[43:02] dla artystki osoby, która opowiada wam o sztuce.
[43:05] No to jest bardzo ważne, żeby dobrze dopasować swoje słowa.
[43:11] Nie mówię tu, żeby nikogo nie obrazić, bo ja nie Jestem taką
[43:15] osobą. Jestem super szczera i zawsze
[43:17] mówię, co mam na myśli, ale po prostu mówię wam o tym, że no,
[43:21] nie jest łatwo zdefiniować rzeczy, które na pozór mogą być
[43:24] łatwe, bo spróbujcie sobie odpowiedzieć własnymi słowami na
[43:27] te pytanie. Na te pytania, które wam dzisiaj
[43:30] zadałam, jak mam być szczera? No to przecież od lat
[43:34] filozofowie, krytycy, historycy, znawcy próbują zdefiniować
[43:39] sztukę i nadal im się to nie udało.
[43:41] A co dopiero mi moi drodzy no Jestem też w ogóle
[43:44] podekscytowana i ciekawa, czy podobał wam się podcast w takiej
[43:48] formie rozważań, lekko okraszony ciekawostkami, ciężko tak jak
[43:54] szufladkować artystów, których talenty wymyka się jednoznacznej
[43:58] definicji. Dlatego mam nadzieję, że te
[44:01] kilka haczyków, które dzisiaj zawarłam, skłonią was do
[44:04] refleksji i debaty ze swoimi przyjaciółmi i w książce
[44:08] naprawdę znajdziecie dużo ciekawostek dosyć pobieżnych, bo
[44:12] to są po 2 kartki opisane danego autora artystę, ale one są
[44:17] dobrane idealnie jest to zbiór ciekawych ciekawostek, ale
[44:21] skupiających się na wszystkich dziedzinach sztuki nie tylko na
[44:24] malarstwie, bo tak naprawdę z malarstwa tam był Picasso,
[44:28] Salvador dali, Andy Warhol i tego Chile.
[44:31] O którym właśnie sobie przypomniałam i o nim wam nie
[44:34] opowiedziałam tak, jak mówiłam wcześniej, książka nie jest
[44:39] wybitna, ale komu to oceniać? No mi bardzo podobała się
[44:46] narrację i humor autora. Kilka razy zaśmiałam się w głos.
[44:50] To je rzadko zdarza. Czułam się tak, jakbym siedziała
[44:53] z przyjacielem przy winku, czyli dokładnie tak, jak wielu z was
[44:57] pisze do mnie o swoich odczuciach, kiedy słuchacie
[45:00] niewinnej sztuki, to jest mega miłe i powiem wam, że właśnie
[45:05] dopiero czytając tę książkę sobie uświadomiłam, co macie na
[45:08] myśli i i też wiem, że w taki podobny sposób chciałabym
[45:13] napisać własną książkę. Bez nadęcia z humorem i z całym
[45:17] miechem ciekawostek bez lania zbędnej wody.
[45:20] Jak zazwyczaj wydawnictwa oczekują, żeby zapełnić kartki.
[45:25] Czy wyczerpałam temat absolutnie nie i myślę, że w tym jest
[45:30] właśnie cała magia. Zostawiam was z tymi wszystkimi
[45:34] pytaniami, refleksjami i dziękuję.
[45:37] Oczywiście jak zwykle moim patronom i patronką i dziękuję
[45:40] moje drogi szumi za inspiracje za inspirujące rozmowy, no i
[45:44] piękne ceramiczne dzieła sztuki, które tworzy.
[45:47] Dajcie znać, jak wam się podobało.
[45:49] Dajcie znać jaka jest wasza definicja sztuki, kto ma prawo
[45:55] do oceniania sztuki, kto ma prawo, by nazywać się artystą?
[45:59] Myślę, że to są ciekawe sprawy. Myślałam, że inaczej Ugram ten
[46:03] podcast. Myślałam, że po prostu opowiem
[46:05] wam o tych kilku artystach, którzy znaleźli się w tej
[46:09] książce, ale jednak to, co najciekawsze, to kryło się na
[46:12] tych pierwszych stronach, bo czasami trzeba po prostu
[46:16] porozmyślać o sztuce. A nie tylko dowiedzieć się o.
[46:22] Nowych artystach słyszymy się już za tydzień w kolejny
[46:25] czwartek pa.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.