# 112. SECESJA: Niepokorni Artyści łamiący schematy

An episode of [Nie-winna Sztuka](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1834906739), 13 Feb 2025, 35 min.

Audio: https://anchor.fm/s/9531ea30/podcast/play/98397278/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2025-1-12%2Fa5b243c2-d6ad-969f-54e2-eea35835320d.mp3

W secesji odrzucano zasady ustalone w Akademizmie. Artyści tacy jak Gustav Klimt, Stanisław Wyspiański, Egon Schiele czy Alfons Mucha chcieli wyjść ze schematu. Byli przełomowi. Dzisiaj moi drodzy opowiem Wam o tym czym była secesja, kto w niej tworzył i dlaczego była obfita w kwiaty, złoto i przełomy! Miłego słuchania, Marika Szwal. Wszystkie zdjęcia na instagramie: https://www.instagram.com/marika_szwal_niewinnasztuka/ Zostań Patronką/Patronem: https://patronite.pl/niewinnasztuka SKLEP: https://www.szwalmarika.com ✨Podcast powstał we współpracy z marką MEDICINE✨ https://wearmedicine.com/s/kolekcja-malarska-eviva-larte?utm_medium=referral&utm_source=influ&utm_campaign=niewinna_sztuka_0225_sp&utm_content=spotify

## Transcript

[0:00] Cześć. Witam was w kolejnym niewinnym
[0:02] odcinku. Dzisiaj moi drodzy opowiem wam o
[0:05] niezwykłym stylu w sztuce, który zakwestionował tradycyjne normy
[0:09] estetyczne na przełomie dziewiętnastego i dwudziestego
[0:13] wieku, a to mój ulubiony okres w sztuce.
[0:15] Jak wiecie, bo wtedy artyści chcieli łamać schematy i robić
[0:19] wszystko po swojemu, byli niepokorni jak nasz niewinny
[0:23] artim, a odrzucenie tendencji. Zawsze mnie zachwyca i lekko
[0:27] ekscytuje, no żeby nie powiedzieć, że podnieca, bo no
[0:30] kto chciałby powielać to co już zostało stworzone.
[0:34] Prawda albo być jak wszyscy inni, więc proszę wyprasować
[0:38] garsonki, bo dzisiaj będzie dużo ornamentów, złoceń i przełomu,
[0:42] więc no nie wypada słuchać podcastu secesji siedząc w
[0:45] dresie. Nie.
[0:47] No oczywiście żartuję, rozsiądźcie się wygodnie, w czym
[0:50] tylko chcecie, bo ja zaraz otulę was ciekawostkami, jak się
[0:55] poetycko zrobiło. No nie ukrywam, że jest we mnie
[0:58] dusza art romantyczki, chociaż ten okres, o którym wam będę
[1:01] opowiadała, no to raczej jest rozpusta niż.
[1:05] Autyzm. Każdym razie poznaliśmy już w
[1:07] niewinnej sztuce życiorys kilku przedstawicieli tego nurtu króla
[1:11] secesji gustawa klimta, alfonsa sztuki, czyli naszego drugiego
[1:15] pana muchę i egona Chile, mojego osobistego ulubieńca, więc temat
[1:20] nie jest wam obcy, ale moi drodzy, czym w ogóle jest
[1:23] secesja? Nazywana również art.
[1:26] Nuvo, to jest proste. Jest to nowa sztuka.
[1:29] W dziewiętnastym wieku było bardzo sztywniutko, jeżeli
[1:32] chodzi o zasady w sztuce starsi panowie, wiecie typowo.
[1:36] Mężczyźni hetero uznali, że powinno się malować i tworzyć w
[1:40] jeden sposób. Oni tak lubią akademickim
[1:44] polegał na naśladowaniu dzieł uznanych za doskonałe, należało
[1:48] malować, ważne i wzniosłe tematy, oczywiście głównie
[1:52] historyczne czy mitologiczne. Ważne byłoby malować wielkie
[1:56] płótna nie tylko dlatego, że biegery z better, ale też
[2:00] dlatego, że im większe ich zdaniem temat, tym większe
[2:04] powinno być płótno. Dzioło wiecie wtedy wydawało się
[2:07] dużo bardziej wzniosłe. Akurat na plus, bo wielkie
[2:11] płótna faktycznie robią większe wrażenie, na przykład gdzieś w
[2:14] przestrzeniach galeryjnych uczono ich na akademiach
[2:17] najpierw kopiowania Mistrzów, takich jak Rafael santi, potem
[2:21] rysowali antyczne i renesansowe rzeźby, a na sam koniec
[2:25] korzystali z żywych modeli i modelek.
[2:28] W skrócie powinni dbać o poprawność formy i odrzucać
[2:31] spontaniczną ekspresję. Czyli no daną wszystko, pot,
[2:34] szablon w ogóle jak sobie pomyślę, że ktoś kazałby mi
[2:38] odrzucić ekspresję czy spontani. No to nie wiem czy bym podołała,
[2:42] chociaż ja się cieszę, że nie urodziłam się w innych czasach,
[2:45] bo mnie to by szybko spalili na stosie za moje poglądy albo
[2:49] zamknęli gdzieś w szpitalu zahisteryzowanie kto baba?
[2:53] Dlatego przedstawiciele secesji są tacy interesujący, bo mieli
[2:57] tego dość no i chcieli powalczyć o swoją wolność wyrazu i nie
[3:01] dziwi nas to przecież w podcaście o Korei Północnej
[3:04] doszliśmy do konkluzji, że wolność to jest jeden z
[3:06] najbardziej szlachetnych luksusów w obecnych czasach.
[3:09] W sumie w każdych czasach. Ale słuchajcie, zawsze jak robię
[3:12] odcinek o nurcie, a zrobiłam już chyba aż jeden, no to czuję się
[3:18] jak taka pani marika wykładów czyni.
[3:20] Ale no temat tego wymaga powiedziała, poprawiając okulary
[3:25] na nosie, a nie noszę okularów, więc czym jest secesja?
[3:29] Co oni tam nakombinowali, że oderwali się od tych zasad?
[3:33] Artystyczna wolność to jest klucz definicji art nuvo cała
[3:37] świeżość innowacja, która wtedy zachodziła, chociaż wiecie, no
[3:41] teraz. Z naszej perspektywy to już nie
[3:43] jest nowoczesne albo przełomowe, ale wtedy w momencie, kiedy
[3:47] akademizm nakazywałby poprawiać chociażby naturę, która jest
[3:52] idealna, przecież i podejmować podniosłe tematy.
[3:55] No to miało całkiem inny wydźwięk i przede wszystkim
[3:58] secesyjni artyści nie chcieli ograniczać się tylko do jednej
[4:02] dziedziny. Chcieli wszystko połączyć i
[4:05] malarstwo, rzeźbę sztuki stosowanej wzornictwo.
[4:08] Chodziło im o to, by sztuka wyrażała harmonię.
[4:10] No i przenikała się organicznie. Po prostu nawzajem, więc świetne
[4:14] założenia, które miały ich oddalić, no odłączyć od tych
[4:18] zakurzonych zasad starszych panów i to, co jest chyba
[4:22] najważniejsze przy tym nurcie, to fakt, że to okres w sztuce,
[4:26] który ją zrewolucjonizował, a my lubimy rewolucję.
[4:30] Najlepiej zrobimy to oczywiście na przykładzie artystów ich
[4:33] obrazów. No bo suchych faktów nikt nie
[4:36] zapamięta. Niech to będzie wykład w stylu
[4:38] niewinnym, także zapraszam, ale jeszcze przed lekcją powiem wam,
[4:42] że. Dzisiejszy odcinek powstaje we
[4:45] współpracy z marką medicine. Także witamy wszystkich
[4:49] przedstawicieli na pokładzie. Bardzo miło, że zechcieliście
[4:53] dołączyć do niewinnego klubu. No to ja wam powiem, że medicine
[4:57] wypuściło kolekcję art. Jak to często robią?
[5:00] Pewnie jako fani sztuki o tym wiecie, kolekcja evi laget, o
[5:05] ile dobrze czytam, jest właśnie o art.
[5:08] Nuvo stąd taki temat będę bazowała na artystach i
[5:12] dziełach, które znalazły się w. Lekcji, więc pewne ułatwienie
[5:16] dla mnie, jak obserwujecie mnie na Instagramie, to widzieliście
[5:19] kilka rzeczy, bo mogłem sobie wybrać coś dla siebie, a jak nie
[5:23] to sprawdźcie. No oczywiście, co fajnego kryje
[5:25] się w secesyjnym medicine na ich stronie w aplikacji, ale też
[5:30] oczywiście we wszystkich sklepach stacjonarnych.
[5:33] Zresztą jedno z moich patron ek Basia flores też miała tam swoją
[5:36] małą kolekcję. Moja znajoma tatuażystka i
[5:39] patronka również Magda hipner i ilustracje znalazły się w innej
[5:43] kolekcji. Bo poza wielkimi znanymi
[5:46] artystami Marka też umożliwia współpracę mniejszym twórcom, co
[5:49] jest mega kul i nie o tym chciałam mówić i nie o tym miała
[5:53] mówić, ale musiałam wam o tym wspomnieć.
[5:56] No bo dziewczyny zdecydowanie zasługują na poklaski i chciałam
[6:00] się za nie po prostu pochwalić i też uświadomić was, że może
[6:03] akurat ktoś kto mnie słucha, a jest artystą o tym nie wiedział,
[6:07] a ma taką szansę. Także moi drodzy, my zaczniemy
[6:11] od Stanisława Wyspiańskiego, ponieważ jego obraz pod tytułem
[6:15] bratki. To jest jeden z moich ulubionych
[6:18] motywów w tej kolekcji wybrałam sobie kubek termiczny i case'a
[6:22] na mac buczka z jego kwiatami, no i o nim nie było de facto
[6:27] podcastu, więc przynajmniej się wszyscy czegoś nowego dowiemy,
[6:31] chociaż wydaje mi się, że o stanisławie na pewno parę razy
[6:35] wspominałam, bo kiedyś rozmawiałam z polskim raperem
[6:39] sokołem Wojtek Sokół, to on mi powiedział, że jest pra
[6:42] prawnukiem właśnie Stanisława Wyspiańskiego.
[6:45] Dosyć niesamowita sprawa. No muszę.
[6:48] Zresztą Wojtek ma ogromną wiedzę o sztuce, więc to była
[6:50] przyjemność. Wydaje mi się, że w jednym z
[6:53] jego teledysków płaczemy pięścią w stół.
[6:55] Niektóre kadry pochodzą właśnie z Muzeum Narodowego w Krakowie.
[6:59] Na tle obrazów jego prapradziadka piękna sprawa,
[7:02] nawet jak nie słuchacie rapu, to sobie włączcie z ciekawości i
[7:06] wiecie co? Ja pierwszy raz obrazy
[7:08] Wyspiańskiego świadomie, czyli, że wiedziałam, że to jest
[7:11] wyspiański. Oglądałam ostatnio będąc na
[7:14] zamku w Lublinie to jest narodowe chyba muzeum w
[7:18] Lublinie. I tam w jednej z sal był taki
[7:21] ogromny obraz pod tytułem nas Turcję, no i kilka jakichś
[7:25] mniejszych portretów, ale te zwróciły moją uwagę i sztuka
[7:29] Stanisława Wyspiańskiego faktycznie jest obfita w
[7:32] kwieciste wzory, ale dla mnie one zawsze były bardziej
[7:35] dodatkiem w jego sztuce niż głównym tematem, więc to mnie
[7:39] zaskoczyło. No ale też Wielkiej wiedzy o
[7:41] wyspiańskim nie miałam, więc na aperitivo sztuki przeczytam wam
[7:45] jego wiersz, moje marzenie, a rzeczywistość i z własnych
[7:49] cierpień. Chcę sobie złożyć bukiet i mieć
[7:52] złudzenie, że jest ze świeżych kwiatów i wyspiański był artystą
[7:56] wszechstronnym. No chociażby napisał wesele,
[7:59] namalował wiele wspaniałych obrazów, był poetą, architektem,
[8:03] grafikiem, a nawet projektantem mebli.
[8:06] No i wiele innych. A wiecie w ogóle, kto go uczył?
[8:09] Jan matejko mnie to zawsze jakoś tak zaskakuje, że ta cała bohema
[8:13] się ze sobą znała, ale to już wiele razy wam mówiłam, ale.
[8:18] No przyznacie, że jest to niesamowite, że za każdym razem
[8:21] jak wezmę na tapetę jakiegoś malarza, to znał się z innymi
[8:24] wybitnymi. Świetna sprawa, może biografii
[8:28] Stanisława nie będę skracać, no bo zasłużył na cały podcast, ale
[8:33] powiem wam o kilku smaczkach takich wiecie, które mnie
[8:36] interesują. 1890 roku wyjechał za granicę.
[8:41] Był w Wiedniu, Wenecji, weronie, Mediolanie, como, kilku innych
[8:46] miejscach aż dotarł do rozpustnego Paryża.
[8:50] Wtedy tylko pozwiedzać, bo miał zajawkę na oglądanie katedr, a
[8:54] wiemy, że w Paryżu jest ich sporo i w drodze powrotnej do
[8:57] Polski jechał szlakiem najsłynniejszych gotyckich
[9:00] katedr. Właśnie moi drodzy, każdy ma
[9:04] jakieś zajawki, tutaj słuchamy i nie oceniamy, ale z racji, że
[9:08] stachu miał obszerne zainteresowania, to poza tym.
[9:12] Był też wielkim fanem teatru i Stanisław wyspiański był trochę
[9:16] jak ja podczas podróży, bo podczas tych swoich wojaży
[9:20] zatrzymywał się również w niemieckich miastach, w których
[9:23] były teatry i oglądał tam przedstawienia samego gotiego,
[9:27] webera, Wagnera i Szekspira. Wiecie, dlaczego dla mnie jest
[9:30] to ciekawe, bo jednak tyle podróżując, interesując się
[9:35] różnymi dziedzinami sztuki, miał ogromny wgląd na nowinki,
[9:38] poszerzało mu to horyzonty, poznawał wielu intrygujących
[9:41] ludzi. No i to wszystko miało wpływ
[9:44] potem na jego twórczość, takie wiecie, fragmenty doświadczeń
[9:48] mocno nas budują. Tyle lat minęło, a prawda o
[9:51] podróżach i poznawaniu innych kultur jest nadal żywa, więc to
[9:55] jest wspaniała rzecz, ale to nie koniec jego przygód, bo rok
[9:59] później wyjechał w końcu do Paryża na studia i nie wiem czy
[10:03] pamiętacie, ale najlepszą najbardziej znaną szkołą w
[10:07] dziewiętnastym dwudziestym wieku w Paryżu.
[10:10] Była i call de boza uczelnia, na której studiowali tacy artyści
[10:14] jak de gaga, della cruacz renu, a ona przewija się w historii
[10:18] wszystkich najwybitniejszych, ale nie każdy się na nią
[10:21] dostawał i wtedy alternatywą była Akademia kola rosiego,
[10:25] która również często gości w podcaście.
[10:27] Kiedy opowiadam wam o malarzach z rozpustnego Paryża, pol guge,
[10:32] alfons Mucha, Kamil clove, Zofia stryjeńska, Józef mehoffer, a
[10:36] nawet mój drogi art. Crash ame deo modliliani.
[10:40] No i nasz drogi wyspiański, który w Paryżu spędziłłącznie 3
[10:45] lata. No bo on się nie dostał na te
[10:47] super kul uczelnię tylko studiował właśnie u kola
[10:50] rossiego, która też była dobrą akademią, żeby nie było to, co
[10:54] wyniósł z tej uczelni z miasta rozpusty.
[10:57] To zdecydowanie najnowsze, estetyczne nowinki.
[11:01] Nowoczesne rozumienie sztuki użytkowej, obcowanie z teatrem
[11:05] i. Z odkryciem gotyku i fenomenu
[11:08] katedry, jako dzieła pełnego i mówi się, że właśnie od tego
[11:11] czasu wyspiański czuł, że musi stworzyć dzieło totalne, które
[11:16] jak katedra gotycka zdołałoby ogarnąć całe doświadczenie
[11:21] historii i współczesności. Nota bene chyba taki ciężar
[11:25] nałożony na samego siebie, by stworzyć dzieło totalne, musi
[11:29] być no dosyć wyczerpujące. Ale na ambitny był z niego
[11:33] chłopak, to trzeba przyznać, więc wracając jeszcze do
[11:36] bratków, od których zaczęłam mu wywód.
[11:38] Wyspiański zaprojektował wnętrze kościoła franciszkańskiego w
[11:42] Krakowie. Właśnie z tym motywem było to
[11:45] dosyć odważne i kontrowersyjne wtedy.
[11:48] No bo jak to badyle w kościele zamiast sen urodzaju i Jezusa?
[11:52] Wiecie, no, ale dzisiaj dzięki temu możemy je podziwiać także
[11:56] jak będziecie w Krakowie, to warto wpaść, bo są tam też inne
[12:00] kwiaty, które. Namalował i w ogóle cały
[12:02] projekt, więc ja też sobie to wpisuję na moją listę rzeczy do
[12:05] zobaczenia przed śmiercią art. Rzeczy, bo to jest jedno z
[12:10] takich dzieł. Ta katedra mam na myśli, które
[12:12] zbliżyło go do stworzenia dzieła totalnego, o czym marzyłem, jak
[12:16] wspomniałam. Oczywiście nie byłoby secesji
[12:20] bez gustawa klimta i ja wiem, jak wielu fanów ma złoty okres,
[12:25] ale ja najbardziej kocham klimta bez złotka.
[12:27] Jednak na przykład obraz pod tytułem śmierć i życie dziewica,
[12:31] no i wszelkie przedstawienia kwiatów i przyrody, które
[12:34] tworzył. Matko, no to są naprawdę jedne z
[12:37] moich ulubionych obrazów gustawa clinta i pamiętam jak byłam w
[12:41] Wiedniu i pierwszy raz uświadomiłam sobie, że gustaw
[12:44] clint to nie jest tylko złoto. Wiem, że to jest banalne, no
[12:47] ale. Mi się nad tym nie zastanawiałam
[12:50] i pierwszy raz w życiu klimat mnie zachwycił, potem też
[12:54] zrozumiałam dlaczego egon sile uczeń klimta tak bardzo mi się
[12:58] podobał w sensie jego sztuka nie gon Chile, bo egon w pewnym
[13:02] momencie mocno czerpał od swojego mistrza właśnie z tych
[13:06] obrazów, o których wspomniałam i kolejny raz wszystko się ze sobą
[13:09] łączy, tak, że naprawdę dużo się można nauczyć.
[13:14] Tej historii sztuki drogi gustaw był perfekcjonistą i
[13:17] pracoholikiem. Mówię o tym, żeby nie było, że
[13:20] samym talentem zdobył miano ojca secesji.
[13:23] Symbolizmu. On potrafił wykańczać swoje
[13:26] obrazy przez lata. Wykańczał też swoje modelki,
[13:30] którym kazał pracować ponad normę i wolne dni.
[13:33] Zresztą z gustawa była też niezła laferenda, chociaż to co
[13:37] ciekawe, przez całe życie mieszkał ze swoją matką, więc ja
[13:40] już w podcaście o gustawie się zastanawiałam jak to wyglądało
[13:43] tego laferyndowanie tak dokładniej, ale dobra nie
[13:47] wnikamy to są jego prywatne sprawy sn, ale mówiłam wam, że
[13:51] te lata secesji były przełomowe i teraz pytanie co takiego klimt
[13:55] wniósł w ten okres, bo jak zwykle rozwodzę się?
[13:59] Pobocznymi niuansami z biografii, a nie skupiam się sn
[14:02] na na wiecie samym nurcie moi drodzy, w momencie, kiedy w
[14:06] Paryżu artyści już łamali schematy, jak na przykład Pablo
[14:09] Picasso, który stworzył wtedy panny z avinion bardzo
[14:13] przełomowe sn, to w Wiedniu, z którego pochodził gustaw, nadal
[14:17] męczyło się tematy mitologiczne i to w akceptowalnych kanonach
[14:21] piękna i to klimt był jednym z pierwszych, który postanowił
[14:25] złamać tę konwencję. Kiedy ułożę sobie jego twórczość
[14:29] na osi. To najpierw był to akademicki
[14:32] realizm, wiadomo portretował głównie Kobiety.
[14:35] Potem powoli zaczynał wychodzić ze schematu, ale tak delikatnie,
[14:39] tylko poprzez niuanse zaczynał wchodzić w erę tajemniczości,
[14:43] niedopowiedzeń i wiecie co wam powiem, że niedopowiedzenia w
[14:47] każdej dziedzinie sztuki są mi najbliższe, bo w obecnych
[14:51] czasach mamy trochę epidemię dosłowności, co jest dla mnie
[14:54] przerażające. Klimt zaczął malować Kobiety
[14:57] jako niezależne i niepodlegające patriarchalne mu porządkowi, a
[15:02] to było bardzo przełomowe w tamtym czasie i wchodząc w ten
[15:06] złoty najbardziej znany okres był już na etapie swojego
[15:10] oryginalnego stylu, który tak wielu uwielbia i z którego
[15:14] faktycznie clinta wszyscy znamy. Nie wiem czy wiecie, ale to, że
[15:17] clint używał tyle złota w obrazach, to jest.
[15:21] Nie przypadek, ponieważ jego ojciec był złotnikiem i stąd
[15:24] właśnie wykorzystywanie tej ilości złota on tam mieszał
[15:28] farbę razem z folią, więc to dawało bardzo ciekawy efekt i
[15:32] chyba najbardziej znanym obrazem gustawa, który oczywiście też
[15:36] pojawia się w nowej kolekcji medii cine jest pocałunek.
[15:41] Nie mogło go zabraknąć. No jakby mi się wydaje, że to
[15:43] jest w ogóle jeden z najbardziej znanych obrazów, tak generalnie
[15:47] w całym rankingu. O ile taki istnieje para
[15:50] kochanków spleciona jest w uścisku tak intymnym i Bliskim,
[15:55] że ledwo możemy jako odbiorcy dostrzec granicę i chciał,
[15:58] chociaż jak ja patrzę na ten obraz, to odczuwam go bardziej
[16:02] jako taką więź metafizyczną niż miłość i pożądanie erotyczne.
[16:07] Ten obraz został też pokazany pierwszy raz na wystawie w 1900.
[16:11] W tym roku i wyobraźcie sobie, że od razu zakupiła go galeria
[16:16] belweder, co było niesamowitym sukcesem.
[16:18] Moi drodzy, bo belweder to jest chyba najważniejsze muzeum wy
[16:22] tym kraju jeżeli chodzi o wątek lafiryndowania, bo jednak muszę
[16:26] tutaj o tym wspomnieć, to gustaw faktycznie lubił, miał wiele
[16:31] kochanek, najbardziej pociągały go Kobiety o rudych włosach.
[16:34] Ja do niedawna też byłam rudowłosa i jest wiele
[16:38] spekulacji na temat tego, kim jest kobieta z obrazu pocałunek.
[16:42] Niestety nie dało się ustalić jej imienia, a szkoda,
[16:45] aczkolwiek sugeruje się, że mogła to być emilii flugge albo
[16:49] adel bloch bauer, ponieważ obraz jest tak intymny, że nie mogła
[16:54] być to przypadkowa modelka, która po prostu przyszła po
[16:57] pozować. Wiecie, niektórych emocji po
[16:59] prostu nie da się udawać, a na przykład Adele to postać, która
[17:03] znalazła się na innym, bardzo znanym obrazie pod tytułem złota
[17:07] Adele z 1902 roku. Była to piękna, młoda kobieta,
[17:10] żona, pot. Na cukrowego słodziutkiego
[17:15] oczywiście do dzisiaj spekuluje się, że miała romans climtem.
[17:18] A wiecie dlaczego? Ponieważ praca nad obrazem
[17:21] trwała tak długo, że sugerowali, że specjalnie tak z tym
[17:25] zwlekali, żeby mieć dla siebie czas, więc kto wie, mam tu na
[17:30] myśli, że clint malował ten obraz 4 lata, ale z drugiej
[17:35] strony, przecież przed chwilą wam powiedziałam, że on bardzo
[17:38] długo kończył swoje dzieła. Ciekawe czy tylko dzieła tylko
[17:42] nie ma co się dziwić, że. Były takie ploty adel, poza tym,
[17:45] że oczywiście była niesamowicie piękna i zjawiskowa, to była też
[17:49] oczytana, inteligentna i bardzo wrażliwa, a myślę, że to są
[17:53] cechy, które faktycznie kręcą ludzi w sobie nawzajem i ona z
[17:57] mężem często gościła zdolnych malarzy i całą bochenkę, więc
[18:01] możliwości do romansów miała sporo.
[18:04] Ale czy naprawdę baba z chłopem muszą robić tylko jedną?
[18:07] Dajcie z boguj powiem tylko tyle.
[18:10] Jak wielką fanką złotego okresu nie Jestem to warsztat clinta,
[18:14] to jest coś wybitnego, detale twarzy są imponujące.
[18:17] Zobaczcie sobie na te 2 obrazy na pocałunek i złotą adę.
[18:21] To jest taka uczta, po prostu to jest takie mięciutkie, tak
[18:25] wymalowane, że nie można przestać się na to patrzeć.
[18:28] Chciałabym naprawdę zobaczyć go na żywo, więc po prostu muszę
[18:32] Jeszcze raz wrócić do Wiednia, bo w belwederze akurat nie byłam
[18:36] dlatego, że ja byłam przez miesiąc, kiedy był całkowity
[18:39] lockdown Austrii w ostatnie kilka dni po prostu próbowaliśmy
[18:43] pozwiedzać jak najwięcej, więc moi drodzy co robimy jakąś art.
[18:47] Wycieczkę byłoby miło, chyba prawda w jakichś złotych
[18:50] garsonkach to by. Wydarzenie kolejnym artystą jest
[18:54] Józef mehoffer, który był malarzem, grafikiem,
[18:58] projektantem witraży, tkanin, scenografii teatralnej, plakatu,
[19:02] wystroju wnętrz i mebli. Tu mi zabraknie do wymieniania.
[19:07] W każdym razie był czołowym przedstawicielem sztuki młodej
[19:10] Polski i widzicie za każdym razem jak wam opisuję jakiegoś
[19:14] artystę secesyjnego, no to lista tego czym się zajmował jest
[19:18] naprawdę bardzo długa, więc moi drodzy, to jest kolejny znak
[19:22] rozpoznawczy tej epoki. Tak do zapamiętania dla nas
[19:25] wszystkich, że dużo trzeba się nagadać i w kolekcji medicine od
[19:30] mehoffera jest propozycja jego witraży.
[19:32] Oczywiście nie tylko, ale te witraże, jak wejdziecie na
[19:34] stronę, to naprawdę się wybijają.
[19:36] Na pierwszy Plan. Jest to gotycka katedra świętego
[19:40] Mikołaja we fryburgu i ona kryje jedne z naprawdę
[19:44] najpiękniejszych secesyjnych witraży jego autorstwa.
[19:48] I tu muszę wtrącić. Że nie wiem czy mi w ogóle życia
[19:52] wystarczy, żeby zobaczyć całą sztukę, jaką bym chciał.
[19:56] Muszę chyba trochę przyśpieszyć, a no kurczę, też przydałoby się
[20:01] na przykład pisać podcasty, pracować, zarabiać no też
[20:05] odpoczywać. No ale miło byłoby tak sobie
[20:07] popodróżować po wszystkich miejscach związanych ze sztuką.
[20:12] Och, to musi być niesamowite, więc niech będzie to mój Plan
[20:15] mehoffer również miał zajawkę na katedry, uczył się w Wiedniu w
[20:20] Paryżu. I to nawet w tej samej szkole,
[20:22] do której nie przyjęto Wyspiańskiego, czyli i colde
[20:25] bozary. Ciekawe czy czytam to dobrze,
[20:28] ale z ciekawostek powiem, że i mehoffer i wyspiański byli
[20:31] uczniami matejki. Ale też mieszkali razem w
[20:35] Paryżu, więc nic dziwnego, że ich inspiracje i fascynacje się
[20:39] pokrywały, bo no wspólnie chodzili sobie po muzeach fill i
[20:43] w ogóle spacerowali po mieście w poszukiwaniu jakichś fill,
[20:46] inspiracji, poznawania nowości w świecie sztuki i zapewne
[20:50] najczęściej lądowali w jakiejś katedrze, tak jak wyspiański
[20:54] wytyczył drogę rozwojową polskiego ekspresjonizmu, to za
[20:58] to mehoffer stworzył oryginalną formę dekoracyjności wyrastającą
[21:02] z secesyjnej stylistyki. Pięknie, nawet same opisy tej
[21:06] secesji są takie mega kwieciste jak cały ten nurt i nie mogłam
[21:10] się powstrzymać by poszukać jakichś ciekawostek.
[21:13] Olafi rentowaniu natrafiłam na artykuł o kobietach w jego
[21:17] życiu, chociaż Ten artykuł nie skupiał się tylko na
[21:21] romantycznych relacjach, a raczej ogólnie na kobietach.
[21:24] Jak wiecie jego żona muzy, które malował, czy jego matka i tutaj
[21:29] odbiegnę od tematu, ale znalazłam 3 portrety jednej muzy
[21:33] i rena solska. Jeden portret stworzył jacuś
[21:37] malczewski, drugi witkacy, a trzeci właśnie mehoffer i wiecie
[21:40] co? Patrzyłam na te 3 różne dzieła
[21:43] przedstawiające jedną kobietę i miałam taki moment wzruszenia
[21:48] jak one. Wszystkie te portrety są
[21:50] wspaniałe, jak każdy z nich potrafił oddać piękno tej
[21:54] Kobiety w swój własny sposób. Zastanawiałam się też, kiedy to
[21:58] oglądałam, jak wybierano muzy, czy.
[22:02] To musiała być niezwykła kobieta, ale czym miałabyś
[22:04] objawiać ta niezwykłość urodą, inteligencją?
[22:07] To jest bardzo ciekawa sprawa, czy po prostu były Kobiety,
[22:11] które pozowały i wszyscy z tego korzystali?
[22:13] No bo w historii sztuki faktycznie mamy wiele przykładów
[22:16] na to, że jedna kobieta była muzą artysty.
[22:20] Ja tu nie mówię o lafiryndowaniu, tylko po prostu
[22:22] była kobietą, która jakoś intrygowała tych artystów, że
[22:26] każdy chciał ją mieć na swoim płótnie z innych super
[22:30] ciekawostek powiem. Że w 1920 roku Bank Polski
[22:34] otworzył konkurs na projekt banknotu 100 złotowego, wtedy
[22:37] pewnie miał dużą wartość. Nie to, co teraz i on zaprosił
[22:41] do udziału wybitnych malarzy w tym mehoffera, który wygrał
[22:45] banknot o nominale 100 zł, który wszedł do biegu w 1934 roku,
[22:51] jest uznawany za jeden z najpiękniejszych przedwojennych
[22:54] polskich banknotów. Także bardzo fajnie.
[22:56] No dobrze, ale ja nie mogę wam opowiadać o wszystkich
[23:00] artystach. Wszyscy zostali przyjęci do
[23:03] grona kolekcji z medii sin, bo byśmy siedzieli tu do rana, co w
[23:08] sumie jest świetną sprawą, bo każdy znajdzie coś dla siebie ze
[23:11] swoim ulubieńcem, ale w tym zacnym gronie znaleźli się też
[23:16] między innymi Jacek malczewski, egon Chile, George defer to
[23:21] phil, Aleksandr steinn. No kilku nie przeczytam, bo są
[23:25] za trudne nazwiska sn, musicie wejść i sobie sprawdzić.
[23:29] Dodam tylko, że ja sobie wybrałam 2 koszulki z obrazami
[23:32] jego na Chile, bo jak 13 razy już powtarzałam, to jest
[23:35] zdecydowanie mój ulubieniec pod względem malarskim.
[23:39] No i chciałam wam powiedzieć, że z tyłu tych t shirtów jest
[23:43] wyhaftowana jego dłoń, a ja mam ogromną słabość do malarskich
[23:47] dłoni. Może tego nie wiecie, ale zawsze
[23:49] zwracam na nie uwagę w każdym obrazie i nawet mam taki
[23:53] specjalny folder, który nazywa się zachwyty i tam sobie kadruje
[23:58] te dłonie z ob. Nawet których nie znam, żeby mi
[24:01] nie umknęły i właśnie w sztuce gona jest ich sporo, są bardzo
[24:06] zdeformowane i wręcz mocno szkicowane.
[24:10] Tak wiecie ekspresyjnie, dlatego to jest mój ulubieniec, bo ja
[24:13] kocham ekspresję, wy sztuce, no absolutna uczta dla okaj duszy i
[24:18] wszystkiego bardzo dobrze. Pamiętam, jak pierwszy raz ktoś
[24:21] mi pokazał jego sztukę. Wiele wiele lat temu, aż się
[24:24] zachłystałam, bo no nie wiedziałam, czy mi się to podoba
[24:27] czy nie, czy jest to, że tak infantylnie powiem?
[24:30] Ładne czy nie, bo wtedy jeszcze w taki sposób wiecie, odczuwałam
[24:34] sztukę, ale czym więcej go chłonęłam tym bardziej
[24:38] wiedziałam, że nie mogłabym żyć bez jego twórczości, zresztą
[24:42] pewnie wam o tym opowiadała w podkaście dedykowanym shilemu
[24:45] właśnie niestety zmarł młodo, więc zastanawiałam się też jakby
[24:49] zmienił się jego styl w przeciągu kolejnych lat, bo to
[24:52] co ja w nim kochałam poza tą ekspresją i jakby on moim
[24:56] zdaniem używał bardzo mało. Farb mało kredek, a to miało
[25:00] niesamowitą przestrzeń, którą budował.
[25:03] On też wchodził w ogóle na drabinę, żeby zmienić i skrzywić
[25:07] kadr, szkicowania czy malowania. No to było bardzo innowacyjne.
[25:11] To było coś niesamowite. I czasami jest też tak, że jak
[25:15] widzi się dzieło swojego ulubieńca na żywo, to czar
[25:18] pryska, ale jak byłam w Wiedniu znowu, to moi znajomi musieli
[25:22] dosłownie zbierać moją szczękę z ziemi.
[25:25] Muzeum leopoldów, kiedy pierwszy raz widziałam obraz egona na
[25:29] żywo wow, wow, w takim szoku jak będziecie to błagam, proszę tam
[25:34] potuptać naprawdę jest to wspaniałe muzeum i też są tam
[25:38] dzieła clinta te niezłotkowe i są ogromne i robią wielkie.
[25:43] Wrażenie coś wspaniałego. Dobra, ale nie mogę się
[25:47] powstrzymać, żeby jednak jeszcze tutaj nie wrzucić alfonsa muchy,
[25:50] bo dla mnie po prostu Mucha i klimt to jest 2 malarzy, którzy
[25:54] najbardziej najmocniej wybili się swoim oryginalnym,
[25:59] niepowtarzalnym stylem. Właśnie w secesji.
[26:03] Mucha poznał pewną aktorkę sarę Bernard, która była ulubienicą
[26:08] wszystkich ludzi, którzy zamieszkiwali wzgórza
[26:11] montparnasu czy monmantr w Paryżu.
[26:14] Ona szukała kogoś, kto wykonałby dla niej plakat do sztuki gis,
[26:18] monda, ponieważ poprzedni lustrator odwalił fuszerkę
[26:21] bardzo długo szukała kogoś, kto by stworzył niesamowite dzieło i
[26:26] żaden z artystów, z jakimi współpracowała, nie potrafił
[26:29] oddać charakteru jej w sensie tej sary, a była to kobieta
[26:33] charyzmatyczna i nieoczywista. Mucha stworzył wtedy arcydzieło.
[26:37] Zamiast typowej kwadratowej formy plakat umieścił na
[26:40] prostokącie, żeby uzyskać efekt wydłużenia Bernard.
[26:44] Wiecie, on to zrobił z rozmachem, praktycznie jeden do
[26:48] jednego wielkości Kobiety, więc robiło to wrażenie, ponieważ moi
[26:52] drodzy, wszyscy razem biggers better, no i zamiast krzykliwych
[26:56] kolorów, które zazwyczaj były używane, by zwrócić uwagę
[27:00] przechodniów, to jest logiczne. Alfons użył naturalnych i
[27:04] delikatnych, stworzył ją w towarzystwie bujnych kwiatów i
[27:07] roślinności. Wiecie takiej?
[27:10] Trochę rozety za jej głową albo aureoli bardziej wokół jej głowy
[27:14] i całość tak zachwyciła sary, że ona nie mogła oderwać oczu od
[27:17] plakatu od samej siebie, więc no trochę tam jakiś narcyzm
[27:21] wchodził i właśnie wtedy oni się zaprzyjaźnili i podpisali
[27:25] kontrakt na 6 lat, który mówił o tym, że Mucha będzie wykonywał
[27:30] nie tylko plakaty, ale i dekoracje i kostiumy do teatru.
[27:33] I wtedy tak naprawdę zaczęła się ogromna kariera.
[27:37] Wtedy powstał jakby ten cały styl muchy, który był znany w
[27:41] całym Paryżu i to co istotne, to Mucha również był wszechstronnym
[27:45] artystą, jak wszyscy secesyjnej, bo poza malarstwem zajmował się
[27:49] ilustracją kostiumami, a nawet moi drodzy biżuterią i zapewne
[27:54] robił to ze względu na pieniądze gdzieś tam w dużej mierze.
[27:57] No bo musiał się jakoś utrzymywać, ale w końcu no
[28:00] dywersyfikacja swojego biznesu na tym polega, więc.
[28:04] Miałłeb na karku, jak to się mówi?
[28:07] Matko, ja nie umiem w powiedzenia, ale tutaj mi się
[28:10] udało, więc Jestem z siebie dumna.
[28:12] No i współpraca z sarą była dla niego bardzo inspirująca.
[28:15] Było widać, że pokazała mu, że można robić dużo więcej niż
[28:19] przeciętny człowiek niż przeciętny malarz.
[28:22] W ogóle ludzie paryskiego wzgórza kochali sarę.
[28:24] Tak jak wam mówiłam, no nie bez powodu, no uważali, że jest
[28:28] magiczna i była takim. Ważnym i istotnym elementem on
[28:32] mantr, ale tutaj zanim ja już się rozmarzę o tym wspaniałym
[28:36] Paryżu w tamtych czasach, no to chyba przyjdzie teraz czas na
[28:40] podsumowanie secesji, jakie były w ogóle cechy tego nurtu, bo
[28:45] jako pani wykładowczyni chyba popłynęłam bardziej w
[28:48] ciekawostki, ale to nas nie dziwi tak, że uwaga cechy sztuki
[28:53] secesyjnej. Motywy roślinne, czyli
[28:57] przedstawiciele secesji. Namiętnie z nich korzystali.
[29:00] Tutaj będę powtarzała, żebyśmy zapamiętali klim, pocałunku,
[29:04] ułożył dywan z kwiatów, na którym para kochanków się
[29:07] obściskiwała i te wszystkie kolory bardzo intensywnie fajnie
[29:12] współgrały i wybijały się na tle tego całego złotka.
[29:16] Wyspiański za to malował bratki nasturcje, którymi ozdabiał na
[29:20] przykład kościół, o którym wam opowiadałam, więc nie tylko.
[29:24] Był to dodatek do jego portretów jako motyw ornamentów, ale też
[29:28] temat główny. No i alfons Mucha tworzył w
[29:31] swoich portretach rozety z kwiatów bardzo zdobione
[29:34] ornamental i przepiękne. No i te wszystkie kwieciste
[29:38] roślinne formy nadawały dziełom, delikatność i harmonię.
[29:42] Kolejnym punktem są linie kształtujące kompozycje, czyli
[29:46] bardzo subtelne i płynne, krągłe, faliste i fill boże,
[29:50] jakbym opisywała kobiece ciało sn w każdym razie.
[29:55] Zwiewnej, bardzo eleganckie i wydaje mi się, że słowo
[29:58] eleganckie idealnie pasuje do secesji.
[30:00] Chyba przyznacie mi rację, tak. Nie wiem czy z moich opisów to
[30:04] wynika, ale na pewno patrząc na obrazy, które oczywiście wstawię
[30:08] na Instagram w poście pod kastowym, żebyście mogli
[30:11] pooglądać, wstawię dużo więcej też na grupę moich patronów,
[30:15] żebyśmy mogli no zagłębić się i sami poczuć te całe ornamenty i
[30:21] złotko na sobie. Następny podpunkt to subtelna
[30:24] pastelowa kolorystyka. Wiecie odcienie zieleni,
[30:28] fioletu, różuj błękitu, tu te delikatne barwy po prostu
[30:32] współgrały. Piwami roślinnymi i tutaj możemy
[30:35] to zapamiętać. Odnosząc się właśnie do tej
[30:38] historii z alfonsem muchą, że on te plakaty robi w taki delikatny
[30:43] sposób, a nie jak wszyscy inni oczojeb de żaro gwiazd, żeby
[30:47] wszyscy zwrócili uwagę po prostu na wielki czerwony napis, że
[30:50] dzisiaj jest przedstawienie w jakimś tam teatrze.
[30:53] Na wzgórzu. Kolejny podpunkt to sztuka
[30:56] stosowana, czyli wzięcie na poważnie przedmiotów codziennego
[30:59] użytku, jak meble, plakaty czy ceramika.
[31:02] A dobrze wiecie nawet do dzisiaj.
[31:04] Jak jest, że trochę jednym i najważniejszym elementem sztuki
[31:10] czy rodzajem sztuki, to jest po prostu malarstwo.
[31:12] Oczywiście tak nie jest, ale myślę, że w jakiś zakurzonych
[31:15] środowiskach nadal może być taka opinia.
[31:20] Tu jeszcze zapisałam, że jest uwzględnianie symbolizmu i
[31:23] metafory, bo secesja często angażowała się w symbolizm i
[31:28] metaforę. Elementy przedstawiane w
[31:30] dziełach miały często głębsze znaczenie, co nadawało sztuce
[31:33] secesyjnej. No.
[31:35] Wielopoziomową gość jeżeli chodzi o interpretację i tu też
[31:38] możemy się odnieść chociażby do tej historii, zy alfonsem muchą,
[31:43] który swoje Kobiety przedstawiał w nietypowy sposób, ale tak samo
[31:47] chyba gustaw klimt, że to nie były tylko portrety było czuć,
[31:51] że w nich jest coś więcej, że próbuje oddać charakter danej
[31:56] modelki czy Kobiety. No i ostatni punkt to jest
[31:59] dekoracyjność i ornamentyka, i tutaj już chyba wiemy, że sztuka
[32:03] secesyjna była bogata. W dekoracje i ornamenty rzeźby,
[32:08] wzory na tkaninach, ozdoby architektoniczne.
[32:11] Pewnie w tych katedrach, no i wszystko to łączyło się w
[32:14] harmonijny sposób, tworząc wrażenie estetycznej całości.
[32:17] Popularne w ogóle też były swobodne układy kompozycji, co
[32:21] bardzo rzadko się zdarzało w tamtych czasach w malarstwie.
[32:25] No bo podczas akademizmu było to niedopuszczalne i mimo tego, że
[32:29] te podpunkty, które wam wymieniłam, różniły się
[32:32] oczywiście w zależności od artysty czy miejsca na świecie.
[32:36] To jakiś taki wspólny element, żebyście nawet nie znając
[32:39] artysty czy dzieła wiedzieli, że powstał w secesji, chociaż
[32:43] akurat ten okres w sztuce jest łatwy do odgadnięcia, tak mi się
[32:47] wydaje i powiem wam, że ja dzięki tej kolekcji medicine
[32:51] mogłam sobie trochę pogrzebać w ciekawostkach o secesji, bo pod
[32:54] każdym produktem jest napisane, kto go stworzył.
[32:57] W sensie jaki artysta został wybrany.
[33:01] Także wydaje mi się, że wybrałam takich najbardziej znanych i
[33:05] takich, którzy no mi się podobają, no bo jednak to mój
[33:08] podcast, więc chciałam pogadać o tych, których ja lubię.
[33:11] Czy w jakiś sposób nie intrygują, ale oczywiście
[33:14] zapraszam was, żebyście sami sobie sprawdzili stronę medic
[33:18] tam jest taka zakładka art, bo oczywiście są też inne kolekcje,
[33:21] widziałam, że też jakiś beksiński jest, bo mi wszyscy to
[33:24] podsyłaliście zaraz walentynki, więc może znajdziecie jakiś
[33:27] fajny prezent dla waszej ukochanej czy ukochanego, albo.
[33:31] Dla samego siebie, bo takie prezenty są najfajniejsze,
[33:35] żebyśmy kochali samych siebie, prawda?
[33:37] Także dziękuję marce medicine za współpracę była to przyjemność,
[33:41] bo mogłam sobie poopowiadać o secesji, tak jak chciałam, więc
[33:45] mam nadzieję, że wam się podobało i miło spędziliście
[33:48] czas. Miałam tylko wspomnieć, że
[33:50] właśnie zapraszają was, żebyście sobie pooglądali nie tylko na
[33:53] stronie internetowej, ale też wpadli właśnie.
[33:57] Do sklepu stacjonarnego czy ja widziałam sama też reklamę, że
[34:00] powstała apka medicine? Wiadomo, że to zawsze jest
[34:04] najwygodniej, tak, że jak zwykle dziękuję też moim patronkom i
[34:08] patronom i wszystkim słuchaczom. Dajcie mi znać kto z artystów
[34:13] secesyjnych najbardziej skradł wasze serce i słyszymy się już
[34:17] niebawem, a przygotowuje teraz kolejny podcast o drogim
[34:21] witkacym, więc wiem, że dużo osób na to czeka.
[34:26] Także do usłyszenia moi drodzy już niebawem pa.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.