# 35. Edvard Munch: skandalista i szaleniec

An episode of [Nie-winna Sztuka](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1834906739), 19 Jan 2023, 25 min.

Audio: https://anchor.fm/s/9531ea30/podcast/play/63719352/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2023-0-19%2Fc4034b30-eceb-9f74-9f2a-919dd3699fc1.mp3

Edvard Munch to jeden z najbardziej znanych ekspresjonistów w historii sztuki. Nazywano go szaleńcem i malarzem brzydoty. Oburzył cały berliński świat sztuki swoją wystawą, która otworzyła mu drzwi do sukcesu. Miał wiele Lafirynd, którymi nie był zainteresowany, bo najważniejsza była dla niego sztuka. Jego życie naznaczone było chorobami i stratą prawie całej rodziny co mocno odbiło się na jego twórczości. Jego najbardziej znane dzieło sztuki to "Krzyk", ale czy wiecie, że stworzył więcej niż jedną wersję tego obrazu i co go skłoniło do namalowania tak hipnotyzującego dzieła? Miłego słuchania, M.

## Transcript

[0:00] Cześć, Witam was w kolejnym niewinnym odcinku.
[0:03] Dzisiaj chciałabym wam opowiedzieć o edwardzie muminku.
[0:07] Autorzy krzyku, ponieważ już w sobotę będę prowadziła kolejne
[0:11] warsztaty drink and grow, także jak macie ochotę, to wpadajcie.
[0:16] Jeżeli jesteście z Zielonej Góry albo z okolic, bo właśnie
[0:19] będziemy malować krzyk i myślę, że to jest bardzo dobry moment,
[0:24] żebym opowiedziała wam o tym artyście, bo też będę miała
[0:28] ciekawostki, kiedy będę prowadziła te.
[0:30] Warsztaty także 2 w jednym to co lubimy.
[0:34] Edward Munk to autor krzyku, czyli jednego z najbardziej
[0:38] popularnych obrazów, jakie możemy sobie wyobrazić.
[0:41] Ale to wiemy. Wiemy też, że był super wybitnym
[0:45] expresyo niz tą, a mimo tego w całym światku artystycznym
[0:49] nazywano go skandalistą i szaleńcem, czyli to, co nas
[0:53] najbardziej interesuje w tych podcastach, żebyśmy posłuchali o
[0:56] właśnie takich mięsistych ciekawostkach, a nie o jakieś
[1:00] tam wiecie. Grzecznych i nudnych Artystach,
[1:03] prawda? I z tego co pamiętam, to w
[1:06] jednym z podcastów o chorobach psychicznych artystów to chyba
[1:10] był Podcast 4. Opowiadałam wam o tym, że
[1:13] właśnie munk odziedziczył po matce kruchość fizyczną, ale
[1:16] właśnie po ojcu słabość psychiczną i skłonność do błędu.
[1:20] I mówiono, że miał depresję i zaburzenia nerwicowe, ale w
[1:25] tamtych artykułach, które czytałam było tylko właśnie na
[1:28] pęknięte, że miał takie choroby, a nie było nic dokładniej.
[1:32] Opowiedziane o tym i różnych skutkach, także o tym jeszcze
[1:36] dzisiaj pogadamy, ale najpierw zaczniemy od prawie początku, bo
[1:40] nie chciałabym was zanudzać i opowiadać o jego dzieciństwie,
[1:42] bo pewnie większość z was to po prostu nie interesuje, ale
[1:47] znalazłam piękne wspomnienie munka, które pokazuje nam, że
[1:50] już w młodym wieku wykazywał ogromny talent i tutaj mamy też
[1:54] dowód na to, bo większość artystów, o których wam
[1:57] opowiadam, może poza klod monet, bo on zaczął Malować w późnym
[2:00] wieku, ale większość z artystów. Zaczynało i odkrywało swój
[2:05] talent w młodym wieku, jak mieli po kilka lat.
[2:07] I to jest właśnie dowód na to, że talentem się rodzi, że
[2:12] talent, a warsztat to są totalnie 2 różne rzeczy, tak
[2:16] samo jak na przykład Pablo Picasso.
[2:18] Przecież Pablo jak był małym chłopcem, to malował fenomenalny
[2:22] realistycznym w ogóle obrazy, a z wiekiem po prostu kombinował.
[2:26] No i skończyło się na kubizm. To jest bardzo fascynujące,
[2:29] jeżeli o tym pomyślimy, ale dobra przejdźmy do tego
[2:31] wspomnienia, o którym wam mówiłam i będę cytować samego
[2:34] Edwarda. Mały wstęp, bo historia ma się
[2:37] tak, że on po prostu spacerował sobie ze swoją ciotką i był
[2:40] świadkiem pochodu niewidomych ludzi, który wspomina.
[2:43] Tak pamiętam, że jako siedmioletni chłopiec chwyciłem
[2:46] kawałek węgla. Położyłem się na podłodze i
[2:49] narysowałem ślepców. Obraz monumentalnej wielkości.
[2:52] Pamiętam, że praca ta sprawia mi radość i czułem, że ręka jest mi
[2:56] bardziej posłuszna niż wtedy, gdy rysowałem na odwrocie recept
[3:00] mojego ojca. To były czasy, kiedy młody munk
[3:03] mocno wkręcił się w sztukę. To był też piękny okres dla
[3:07] filmu. Pochodził z Norwegii.
[3:08] To musimy wiedzieć dlatego, że artyści w tamtych czasach
[3:12] głównie tworzyli właśnie motywy historyczne, przedstawiali lód
[3:15] czy jakieś tam pejzaże, ale to też był ogromny przełom.
[3:18] Dlatego, że artyści wraca lis Francji właśnie do Norwegii i
[3:22] przywieźli powiew nowego nurtu, bo przedstawiali nastrój,
[3:26] atmosferę i dużo niedopowiedzeń, czyli impresjonizm.
[3:30] I właśnie oni zaczęli wtedy zrywać z akademickimi takimi
[3:32] podstawami na rzecz też ekspresjonizmu.
[3:35] Więc dużo się wtedy działo i kiedy mózg miał 15 lat, już
[3:39] poważnie myślał o sztuce jako zawodzie i swojej pasji.
[3:43] Mimo że jego ojciec namawiał go do tego, by został architektem.
[3:46] I wiecie niby podobne, bo też artystyczny kierunek, ale jednak
[3:51] mocniej techniczny, więc film Unk w tamtym momencie wynajmował
[3:55] pracownię z kolegami i zaczął tworzyć już pierwsze jakieś
[3:58] ilustracje do gazet. To też jest bardzo częsty motyw,
[4:01] że artyści na początku swojej drogi swojej kariery, żeby
[4:05] zarobić to po prostu. Przyjmują zlecenia komercyjne.
[4:08] To jest totalnie logiczne nie N no i w tym czasie Edward zaczął
[4:12] już odbiegać od realizmu. Coi jest zabawne, bo
[4:16] zdenerwowało jego brata, który stwierdził, że munk jest
[4:19] psychicznie niezrównoważony, bo jego obrazy wyglądają na
[4:22] niedokończone N ciekawe, co by powiedział o obrazach
[4:25] współczesnych i obecnych artystów?
[4:28] Boże myślę, że by chyba tego nie przeżył.
[4:31] No ale przełomem w jego drodze artystycznej był obraz pod
[4:34] tytułem chore dziecko było o nim głośno.
[4:37] To cały artystyczny światek mocno go skrytykował film tak
[4:40] samo jak odbiorcy nie odbiorcą w ogóle nie Podobał się fakt, że
[4:43] artysta tak nowatorsko podchodzi do sztuki.
[4:46] Tak mocno odchodzi od realizmu. Ja nie wiem, czemu oni byli tak
[4:50] zafiksowani na na temat realizmu munk przełożył wiele emocji na
[4:55] to dzieło i tutaj wam pominęłam w ogóle początki jego
[4:58] dzieciństwa i wszystkiego, a one miały jednak ogromny wpływ na
[5:03] jego późniejszą twórczość. Ale tutaj w skrócie też wam mogę
[5:06] powiedzieć. Ponieważ.
[5:08] W jego domu nie działo się dobrze dlatego, że jej matka
[5:12] chorowała i siostra bardzo poważnie i sam Edward mógł był
[5:16] chorowitym dzieckiem. Zresztą będzie całe życie
[5:19] chorował, więc jakby widmo choroby tego, że ludzie są
[5:23] słabi, mają bladą cerę. Wiecie.
[5:26] No to Wszystko jednak pozostanie do końca.
[5:29] Film w nim i będzie to potem przelewał na sztukę.
[5:32] Ale właśnie a propos tego obrazu chore dziecko.
[5:35] No to nic dziwnego, że coś takiego powstało, ponieważ był
[5:38] to bardzo osobisty. Dla niego obraz naznaczony
[5:41] dramatem i bólem, jaki przeżywał w tamtych czasach i tutaj
[5:45] znalazłam bardzo fajny fragment, bo o tym obrazie mówiono.
[5:49] Munk zrezygnował z roli biernego świadka tragedii poprzez sposób
[5:53] malowania starał się oddać silne emocje towarzyszące mu w
[5:56] zmaganiach z przyszłością i jak spojrzymy na obraz, to możemy
[6:01] doznać wrażenia, jakby malował go przez łzy i to jest super
[6:04] wrażenie jak o tym czytałam i potem spojrzałam na ten obraz,
[6:08] to faktycznie pomyślałam, że to dokładnie w ten sposób.
[6:12] Wygląda, bo dziecko na obrazie wygląda jakby było pogodzone ze
[6:17] swoim wyrokiem. Obok siedzi mama i widzimy, że
[6:20] jej twarz jest zastygła w bólu i tło jest bardzo surowe, więc nie
[6:25] odwraca naszej uwagi od ładunku emocji.
[6:28] To jest przepiękny obraz i proszę was, żebyście sobie
[6:31] zobaczyli w poście jak on wygląda.
[6:33] I właśnie tutaj przechodzimy do tego, że jest to nawiązanie do
[6:36] jego siostry Sophie, ponieważ dziewczynka zmarła z ciężką
[6:39] chorobą, bardzo długo się zmagała z ciężką chorobą.
[6:42] No i umarła w wieku 15 lat, zresztą 10 lat później Edward
[6:47] namalował kolejny obraz, który nawiązywał do tamtych wydarzeń i
[6:50] nazywa się śmierć w pokoju chorego.
[6:52] Na tym obrazie możemy zobaczyć już całą rodzinę.
[6:55] Jest i ojciec i ciotka i widać w ogóle bezradność lekarza, który
[6:59] się tam znajduje i rozpacz całej rodziny.
[7:02] Jego życie w ogóle było bardzo mocno naznaczone chorobą i sam
[7:06] Edward mówił tak, choroba, szaleństwo i śmierć te czarne
[7:10] anioły czuwające nad moją kołyską nie opuściły.
[7:12] Nie przez całe życie także. No to jest piękne podsumowanie w
[7:16] cudzysłowie. Piękne podsumowanie i taka
[7:18] esencja całej twórczości. Edwarda Muncha.
[7:22] To był też bardzo nieprzyjemny okres dla samego Edwarda, bo
[7:26] poza tym, że jego stan zdrowia się pogarszał, to jeszcze nie
[7:30] zarabiał na swojej sztuce, a krytycy byli bardzo obojętni na
[7:34] tots. Otworzył, ale on i tak wierzył w
[7:37] swój talent i przyszedł czas, jakby na kolejny nurt, którego
[7:41] próbował. I, który go mocno zafascynował,
[7:44] był to impresjonizm i on sam uwielbiał kloda.
[7:48] Money, my też uwielbiamy. Kloda Monet był też oczywiście
[7:52] film wielki Vincent van Gogh, który go inspirował swoimi
[7:55] obrazami sen ale to i tak był moment, kiedy ona nadal szukał
[8:00] swojej drogi w sztuce, jakby cały czas kreował się jego styl,
[8:05] który znamy już dzisiaj i sam nazwał w ogóle ten czas tylko
[8:09] takim krótkim romansem z impresjonizm.
[8:12] N no ale tutaj muszę przyznać, że nie tylko Edwarda.
[8:15] Członka, ale też u wielu innych artystów.
[8:17] Takie romanse są bardzo fajne, bo oni na sam koniec, kiedy
[8:21] kończą ten romans, to wynoszą z nich tylko odrobinę, która
[8:25] drobina po prostu buduje. Potem ich wyjątkowy styl.
[8:29] Dlatego teraz możemy o nich posłuchać.
[8:31] Ja mogę wam o nich po opowiadać i w tym czasie, na dodatek, że
[8:36] bardzo mu się nie wiodło w życiu, to jeszcze zmarł jego
[8:39] ukochany, ojciec, a jak wiecie nie żyło już matka, siostra
[8:42] jeszcze teraz ojciec i on w ogóle nie mógł się wtedy z
[8:45] ojcem. Spotkać bo chyba ojciec został w
[8:47] Norwegii, on był w tamtym czasie chyba w Berlinie, dlatego teraz
[8:51] przejdziemy chyba do najciekawszego momentu w życiu
[8:54] Edwarda muncha właśnie w momentu, kiedy już mieszkał w
[8:58] Berlinie, zaczęło się tak, że wystawił 50 prac w gmachu
[9:02] architektem House i organizatorzy nawet nie
[9:05] wiedzieli, jakie prace on będzie wystawiał także no tam było
[9:09] grube zgorszenie było tak ogromne, że cała scena
[9:13] niemieckiej sztuki zawrzała i uznaną jego.
[9:16] Twórczość za obrazę sztuki tam były jakieś wielkie dramaty, bo
[9:21] jakaś Fundacja? Czy ktoś taki związana ze sztuką
[9:23] w ogóle chcieli obalić tę wystawę, że jak oni mogli to
[9:27] pokazywać i postanowiono zamknąć wystawę już po tygodniu, ale to
[9:31] wyszło bardzo dobrze muzykowi, ponieważ zaczęto o nim mówić i
[9:35] to bardzo głośno, bo to sprawiło, że dostał naprawdę
[9:39] wiele propozycji wystaw, a skandal przywołał też widzów.
[9:43] No bo jakby po dziś dzień, prawda?
[9:45] Skandale jest film najbardziej przyciągającą i najlepszą
[9:48] reklamą. No tak mogę powiedzieć i tak jak
[9:51] mówię, to był bardzo dobry czas, bo wystawiał swoje prace w wielu
[9:55] miastach w Europie, a nawet we Wrocławiu.
[9:58] To jest bardzo ciekawe, więc Edward postanowił już na dłużej
[10:02] osiedlić się w Berlinie. Wynajął sobie nową pracownię
[10:05] sztuki i zaczął malować nowy cykl, który się nazywał Fryz
[10:10] życia artystyczna Bohema Berlina, czyli malarze, poeci,
[10:14] pisarze mocno inspirowali munka. To też można zobaczyć w jego
[10:18] dziełach. I w tym cyklu powstało wiele
[10:20] dzieł, w tym najbardziej znany krzyk, o którym wam zaraz
[10:23] opowiem. Cały cykl składał się z y 18
[10:26] obrazów albo miał składać się z 18 obrazów.
[10:29] Ten cykl fryz życia miał przedstawiać siły, które kierują
[10:34] życiem człowieka, takie jak rozkosz, miłość, strach czy
[10:37] śmierć, czyli wszystkie najbardziej interesujące emo cje
[10:41] szczególnie dla filmu Nka, ale Edward nie dokończył cyklu, bo
[10:46] obsesyjnie potrafił wracać do jednego motywu.
[10:50] Malując go kilka razy i znalazłam fascynujący Cytat i
[10:55] dzięki, że ktoś to w ogóle spisywał, bo sam monk
[10:58] opowiedział nam o momencie, który zainspirował go do tego,
[11:02] żeby namalować właśnie jeden z najbardziej znanych obrazów w
[11:06] historii. Ale najpierw muszę napić się
[11:08] troszkę winka sen szedłem drogą w towarzystwie 2 przyjaciół
[11:12] zachodziło słońce, poczułem nagły przypływ melancholii,
[11:16] niebo stało się nagle krwistoczerwone.
[11:19] Zatrzymałem się. Oparłem balustradę śmiertelnie
[11:22] znużony nad miastem i ciemno błękitnym fiordem rozpo ścierały
[11:27] się rozlewiska krwi, języki ognia, przyjaciele szli dalej, a
[11:32] ja drżałem z trwogi i wtedy po słyszałem przeciągły krzyk
[11:37] przeszywający powietrze i tutaj jest w ogóle kolejny przykład
[11:41] esencji Munka, bo był to taki wiecie wylew emocji kipiący z
[11:45] tego obrazu bardzo niepokojące. Zresztą jest ten obraz i do
[11:50] teraz jest bardzo kultowy i konieczny.
[11:53] Możemy go odbierać jako taką metaforę, samotności i bólu
[11:56] istnienia. Mówi się nawet, że jego
[11:59] pierwowzorem był szkic o tytule rozpacz i w ogóle on malował go
[12:04] od 91 1891 roku do 1910 i z ciekawostek, które lubimy
[12:12] najbardziej. Powiem wam, że wersji krzyku
[12:15] powstało aż 4 + 50 dodatkowych litografii, no i plus ten
[12:20] pierwszy szkic, który nie został dokończony.
[12:23] Szkic jest czarno biały, ale ma już gdzieniegdzie chyba jakiś
[12:26] motyw Pasteli Czerwonej. Wiecie żeby pewnie nawiązać do
[12:30] tego krwawiącego nieba no i tak jak mówiłam, właśnie mógł
[12:33] wielokrotnie wracał do tego motywu, który ewoluował do tego,
[12:37] który znamy obecnie, ale moi drodzy to jest super ciekawe,
[12:41] dlatego, że my znamy wersję, gdzie widzimy falujące ciało i
[12:46] takie nienaturalne chude kończyny dłonie, które wiecie
[12:49] jakby zasłaniają uszy kojarzycie krzyknie był wiele razy.
[12:53] Zmalowanej przerabiany, a na innych wersjach jest na przykład
[12:57] mężczyzna, który opiera się o balustradę albo kilku
[13:01] przechodniów, którzy gdzieś tam znajdują się.
[13:03] W tle jest jakiś mężczyzna w meloniku?
[13:06] Także no kill, to jest bardzo fajne, bo wszystkie versje
[13:10] znajdują się chyba w kolekcjach prywatnych.
[13:13] Poza jednym wiem, że jednym z właścicieli jest film jeden z
[13:19] zarządu Muzeum of Modern art w Nowym Jorku, ale ten obraz teraz
[13:23] już chyba nigdzie nie jest. Zwieszony poza muzeum w Oslo i
[13:28] nawet jeden z prywatnych kolekcjonerów sprzedał jednego
[13:31] krzyżyka, że tak powiem, żeby otworzyć muzeum.
[13:34] Także to jest super ciekawe i z tego co pamiętam, to była jakaś
[13:39] licytacja, aby kupić krzyk i go wylicytowano za 120 milionów
[13:43] dolarów, więc no jakieś niewiarygodne pieniądze.
[13:47] Oczywiście, jak to bywa przy takich bardzo popularnych chwil
[13:51] obrazach, to krzyk został skradziony.
[13:54] A nawet 2, krzyki w 94 i w 2004 roku Fl skradziono 2 obrazy
[14:02] krzyk z Muzeum w Oslo, ale na szczęście oba zostały odzyskane.
[14:07] Jeszcze dotarłam do jakieś takie małe ciekawostki, że niedawno
[14:10] naukowcy badali krzyk po raz kolejny.
[14:13] No bo wiecie czym bardziej popularny obraz tym chcą po
[14:16] prostu się w niego zagłębić, bo zafarbowała ich Biała plama,
[14:20] która znajduje się na lewym chyba czy prawym ramieniu.
[14:23] Właśnie tego krzyku tego głównego obrazu.
[14:26] Ale ona okazała się po prostu woskiem, więc no, nie jest to
[14:30] nic ciekawego, tylko po prostu świadczy o tym, że munk w
[14:33] tamtych czasach Oświetlał swoją pracownię świecami.
[14:37] Jestem zafascynowana przecież my jako obecni artyści sl mamy
[14:41] super oświetlenia w pracowniach, a i tak nie zawsze jest
[14:44] wygodnie, a oni tak samo jak Picasso po prostu malowali przy
[14:48] kilku świeczkach, a tworzyli takie dzieła sztuki, ale dobra
[14:51] wracamy do bohemy berlińskiej, no bo to jest naprawdę ciekawy
[14:55] temat, bo wyobraźcie sobie wieczór.
[14:57] W Berlinie gospoda Czarny prosiak po niemiecku Szwarca
[15:01] Ferkel bardzo uroczo, gdzie zbierała się cała bohema
[15:06] artystyczna i wyobraźcie sobie, że na przykład palili papierosy,
[15:10] popijali wino, rozmawiali o sztuce filozofii, religii,
[15:13] miłości, całkiem jak ja i moi przyjaciele, więc to musiał być
[15:18] mega magiczne momenty, które również inspirowały munka, jakby
[15:22] temat boheme picasy, jakiś spotkań, takich chwil z bardzo
[15:26] ciekawymi osobami. Na pewno doprowadza nas do myśli
[15:31] o lafirynda ach, no i to jest bardzo ciekawe, bo ja wam kiedyś
[15:35] opowiadałam o tym, że ja widziałam zdjęcia mąka z czasów,
[15:40] kiedy był młody i no mógłby się zaliczać do naszych kart
[15:44] kraszów, bo był bardzo przystojny.
[15:46] Dlatego poopowiadam wam o muminku i o lafiryndo waniu, bo
[15:50] to was może zaskoczyć. Mnie bardzo zaskoczyło, jakby
[15:53] stały motyw Rumunka to miłość i śmierć.
[15:56] Wiadomo tak Wszystko. Całe jego życie było naznaczone
[15:59] śmiercią a. Też jest równoznaczne z
[16:02] miłością. No i kobieta często
[16:04] przedstawiona jest jako modliszka jako femme Fatal jako
[16:08] uwodzicielka albo niezdolna do wierności kobieca.
[16:12] Zmysłowość w tamtych czasach w tym środowisku utożsamiana była
[16:16] z grzechem. To jest bardzo ciekawy temat.
[16:19] Często w ogóle mógł przedstawiał Kobiety jako wampiry, co
[16:23] symbolizowało, że dosłownie i metaforycznie romans był zgubą,
[16:27] a kobieta wzieła krew i życie. I faktycznie jest jeden taki
[16:31] bardzo znany obraz munka, gdzie mężczyzna tak jakby leży, a
[16:36] kobieta wgryza się w jego szyję, więc jest to przepiękna metafora
[16:42] dosłownie namalowana na jego obrazie, ale nie ma co ukrywać,
[16:45] że Kobiety się nim interesowały, bo nie dość, że był przystojny,
[16:49] był bardzo zdolny. To był też tajemniczy, a
[16:52] wiadomo, że tajemnicze postacie przez Dolnej przystały na to
[16:56] przyciągają tylko wielkie grono lafiryndę i co ciekawe,
[17:00] znalazłam też kilka fragmentów. Biografa Munkaa, czyli naj
[17:04] osoby, która wie najwięcej o nim, bo on wspomina o notatkach,
[17:08] które mówiły, że mógł unikał uprawiania seksu, a to jest
[17:12] bardzo skrajne, bo większość lafirynda artystycznych, o
[17:15] których wam opowiadałam. No to jednak nie unikały poza
[17:18] Salvadorem dalim, ale to wiadomo, nie było lafiryndą.
[17:21] Ja wam muszę powiedzieć, dlaczego on unikał tego seksu,
[17:24] bo go bardzo denerwowało, że Kobiety chcą z nim tylko sypiać
[17:28] i chcą tylko z nim uprawiać seks, a on oczekiwał bliskości
[17:31] nie tylko takiej fizycznej. Wiecie coś typu porozumienie
[17:35] dusz, czyli był romantykiem w głębi, ale myślę, że też w ogóle
[17:39] Wszystko, co wydarzyło się w jego życiu, że stracił tak wiele
[17:42] bliskich osób, może może podświadomie nie chciał
[17:46] angażować się w żaden inny związek, żeby nie stracić
[17:50] kolejnej Kobiety. Nie mam takie tylko domniemania,
[17:53] ale mógł. Uważał, że Kobiety wysysają z
[17:56] niego energię i zabijają kreatywność i twórczość, i
[18:00] ograniczają go jako artystę. A pamiętacie, że jest wielu
[18:03] artystów, którzy. Stawiali po prostu swoją
[18:07] twórczość, ponad miłość ponad rodzinę, więc jeżeli odczuwał,
[18:12] że Kobiety go ograniczają, no to dobrze, że nie chciał.
[18:15] Wiecie po prostu mieć z nimi nic do czynienia, prawda?
[18:18] I czytałam trochę o kobietach w życiu munka, ale nie było tam
[18:21] nic ciekawego. Było kilku muzeach, ale nie było
[18:24] żadnych takich szczegółów, które mówiły, czy coś w ogóle ich tam
[18:27] łączyło. Znalazłam tylko jedną kobietę,
[18:30] która nazywała się tula larsen. Była to młoda kobieta, która
[18:34] tworzyła z nim wieloletni związek.
[18:36] Bardzo burzliwy, że oni się ciągle rozchodzili, a potem
[18:39] schodzili. Znowu byli razem, ale mógł.
[18:43] Nie chciał z nią być dlatego, że ona oczekiwała i wymuszała,
[18:46] jakby presje na nim, żeby wziąć ślub, mieć rodzinę i dzieci, a
[18:52] on tego nie chciał. On chciał po prostu tworzyć i
[18:54] sztuka była dla niego najważniejsza.
[18:56] Ale te wszystkie momenty, które przeżył właśnie z tą kobietą z
[19:01] tą tulą bardzo mocno pogłębiły jego chorobę psychiczną i też
[19:05] alkoholizm. I z ciekawostek tutaj mam, że
[19:09] kiedy miał 37 lat, to odstrzelił sobie palec u lewej ręki, bo
[19:13] właśnie ta tula wpadła w jakiś szał i chciała popełnić
[19:16] samobójstwo i on próbując wyrwać jej rewolwer, odstrzelił sobie
[19:21] palec w lewej ręce. A o tym się nie mówi tak głośno
[19:24] jak w Angoli odstrzelono czy tam odcięto ucho.
[19:27] Do dzisiaj musimy tu powtarzać tę interesującą historię.
[19:32] Ostatnie lata życia Edwarda muncha były bardzo obfite wy
[19:35] alkohol, halucynacje i urojenia. I nie dotarłam do wiadomości,
[19:39] czy te urojenia były spowodowane na przykład tym, że ćpał czy
[19:44] faktem, że pogłębiała się ta choroba?
[19:46] Film psychiczna domniemam, że obie rzeczy.
[19:49] No bo jednak Berlin w tamtych czasach.
[19:51] No to wątpię, by pili wyłącznie alkohol, ale sam Edward Munk
[19:57] cierpiał na manię prześladowczą Aha, to może dlatego te urojenia
[20:02] i halucynacje, ale w każdym razie wtedy właśnie trafił do
[20:06] psychiatryka na 8 miesięcy. I bardzo dobrze, że to się
[20:09] wydarzyło, bo tam jeszcze miał depresję i inne choroby
[20:13] psychiczne, które bardzo źle na niego wpływały i po wyjściu o
[20:17] tych 8 miesiącach uspokoił się, a w jego obrazach w końcu nie
[20:22] widać już tematu katastrofy i pesymizm, bo w ostatnich
[20:26] obrazach właśnie widać, jakby jestseria starca i muzy.
[20:31] I są to przepiękne portrety w całkiem innym stylu.
[20:34] Mi troszkę się kojarzą z nowym dejwid mho klejem.
[20:39] Ale to może tylko tak trochę, bo są bardzo kolorowe kreski, takie
[20:43] bardzo spokojne i delikatne i proste filled autoportrety.
[20:47] Ale powiem wam, że w ogóle twórczość mąka jest bardzo
[20:50] uproszczona w sensie nakierowuje od razu odbiorcy na zrozumienie
[20:55] obrazu, jakby nakłania go do odczuwania właśnie emocji LA nie
[21:01] jakieś tam głębszej analizy. Bardzo często tło jest film
[21:05] właśnie albo proste, albo rozmazane.
[21:07] To jest bardzo ciekawe. Albo na przykład porównując
[21:09] pracami, nie wiem Salvadora dalego, no to Wszystko jest
[21:12] super skomplikowane, jakby wręcz opływa symboliką i tutaj też
[21:17] jest symbolika, ale w totalnie innym i bardzo uproszczonym
[21:21] wydaniu. I bardzo mi się podoba jego
[21:23] sztuka to jest w ogóle niesamowite jak się patrzy na
[21:26] jego obrazy. Ja widzę w ogóle bardzo dużą
[21:29] inspirację i taki napływ vango giem impresjonizm em te jego
[21:35] późniejsze obrazy są takie miękkie, takie obłe.
[21:38] I te kolory w ogóle są fascynujące, bo niektóre z jego
[21:41] obrazów są tak mocno się świecą, jak na przykład obrazy monet mi
[21:45] się zawsze kojarzy monet z Renu, a film właśnie z takim świecącym
[21:49] obrazem. A te obrazy, które były mocno
[21:52] inspirowane impression listami są bardzo kolorowe w takie
[21:56] ciapki, jak właśnie robił van Gogh, ale są jednak
[21:58] delikatniejsze niż te vango wesele super ma pomieszane te
[22:02] style nie to jego pierwsze obrazy są właśnie bardziej
[22:04] realistyczne, ale już zaczynają być takie przekręcone.
[22:09] W sensie, że chce odbiec od tego realizmu, ale jeszcze nie
[22:12] dokładnie wie w którą stronę, ale już widać, że coś kombinuje,
[22:16] więc jakby piękna jest jego twórczość, bardzo mi się podoba
[22:20] i bardzo mi się też w muminku podoba to, że od zawsze wymykał
[22:24] się definicją i chłoną świat właśnie emocje i zmysły i
[22:27] przedstawiał go w taki sposób, bo bardzo ciężko przez długi
[22:32] czas było go sklasyfikować. Może i do teraz ciężko to zrobić
[22:36] także no bardzo wyjątkowy człowiek.
[22:39] Myślę, że w dużej mierze mocno nieszczęśliwy, ale Wszystko, co
[22:43] się wydarzyło. No to jednak przełożyło się na
[22:46] te totalnie niesamowite, wyjątkowe wybitne dzieła sztuki
[22:51] i oczywiście, że nie zawsze jest tak, że film tylko tragedia może
[22:55] zainspirować się artystę, ale w przypadku Edwarda Muncha.
[22:59] No to myślę, że właśnie śmierć i Wszystko złe, co się wydarzyło w
[23:03] jego życiu było no mocnym, po prostu zapalnikiem.
[23:07] Do tego tylko stworzył. Edward Munch zmarł w wieku 80
[23:12] lat, czyli żył bardzo długo. Widać, że potem przestał pić LI.
[23:17] Trochę się uspokoił i mam nadzieję, że wam się podobał ten
[23:20] podcast, ponieważ to już jest koniec informacji, jeszcze nie
[23:24] do końca wiem, jak ugryźć te podcasty o danym artyście, bo
[23:28] nie chcę wam mówić jakby wszystkiego, bo nie Wszystko
[23:31] jest istotne, ale chciałabym, żebyście po takim podkaście
[23:34] mniej więcej wiedzieli, kim był, co tworzył, dlaczego w taki
[23:38] sposób tworzył. I że potem jak będziecie gdzieś
[23:41] w galerii, to nie będzie potrzebny wam jakiś podpis, że
[23:44] to jest dzieło Edvarda muncha tylko już z daleka zobaczyć i
[23:47] rozpoznacie po jego stylu, bo akurat ten artysta miał bardzo
[23:51] nietypowy styl. Zresztą jak każdy z tych
[23:53] wszystkich wybitnych wielkich artystów, że nie da się po
[23:56] prostu tego podrobić, także mam nadzieję, że film moje warsztaty
[24:01] drink and grow też się spodobają wszystkim, bo jakby z każdą
[24:05] lampką wina maluję się coraz lepiej.
[24:07] No ale to to jest logiczne i wszyscy o tym wiemy.
[24:10] Także moi drodzy ja. Dzisiaj mam urodziny, bo jest 18
[24:14] stycznia, kiedy to nagrywam, więc jeżeli będziecie tego jutro
[24:18] słuchać wieczorem, to wypijcie moje zdrówko.
[24:22] Ja piję wasze i piję też zdrówko za kolejne podcasty, żeby było
[24:26] ich coraz więcej. Były coraz lepsze, także dzięki
[24:30] za słuchanie i do następnego czwartku pa.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.
