# Çalmayın, Esinlenin An episode of [Mimarlıque](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1767268988), 1 Jun 2025, 12 min. Audio: https://anchor.fm/s/f9fd9928/podcast/play/103443201/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2025-4-30%2F401299133-44100-2-1356dc3d7907b.m4a Bu bölümde Begüm Şardan, mimarlıkta esinlenme ile emek hırsızlığının arasındaki ince çizgiden bahsediyor. Bölümde bahsi geçen projeleri inceleyebileceğiniz linkler : Municipal Tanatory, Alpera : https://www.archdaily.com/350665/municipal-tanatory-diaz-romero-arquitects?ad_source=search&ad_medium=projects_tab Balçova Cemevi: https://www.nsmh.com/Balcova-Cemevi Ayrıca https://escapefromsofa.com/ Siz de bu keyifli yolculuğa eşlik etmek isterseniz, Instagram’da @mimarlique.podcast, @begumsardan ve @__sardan__ hesaplarından ya da YouTube’da Mimarlique Podcast kanalından Mimarlique Podcast'i takip edebilirsiniz. #podcast #podcaster #spotify #applepodcasts #youtube #architecture #mimaripodcast #architect #mimarliquepodcast ## Transcript [0:08] Merhaba, ben Begüm dışarıdan mimarlık podcast'in 31. [0:12] Bölümünü dinliyorsunuz. Hoşgeldiniz bu bölümde sektörde [0:16] çokça rastladığımız ancak işin ucu kaçtığında imajımızı yerle [0:19] bir edebilecek olan esinlenme konusundan bahsedeceğiz. [0:22] Aranızda ben esinlenmiyorum kardeşim sıfırdan hepsini ben [0:26] üretiyorum diyebilecek bir babay Yiğit var mıdır? [0:28] Sanmam varsa da egodur o zira olaya mesleki değil biyolojik [0:32] olarak bakarsak da sağ olsun beynimizin biz farkına varmadan [0:36] en minik detayları toplama özelliği. [0:39] De ihtiyacınız olduğunda o veriler size hizmet etmek üzere [0:42] bağlantılar yaratıp yeni fikirler sunabiliyorlar. [0:45] Çokça zaman önce bir video izlemiştim, belgesel de [0:48] olabilir, emin değilim. Bir reklam ajansı belli bir konu [0:51] hakkında reklam tasarlaması için 2 kişiyi ajansa çağırıyor. [0:54] Bu kişilere denek diyebiliriz. Aslında ikisinin de bulundukları [0:57] yerlerden alıp farklı rotalardan geçirerek ajansı ulaştırıyor. [1:01] Nedeni ise orada bulunan görsellerin, yolların, [1:04] reklamların, belki de yayaların davranışlarının farklı olması. [1:08] Bu aşamaları siz de görüyorsunuz. [1:10] Mesela bir deneyin geçtiği yol üzerinde aile teması üzerine [1:13] kocaman bir bilboard bulunurken, öbüründe hayvanlarla ilgili bir [1:17] bilboard bulunuyor ve günün sonunda alakasız bir ürün [1:20] hakkında şimdi hatırlamıyorum ama bardak diyelim biz bir [1:24] reklam filmi tasarlamalarını istiyorlar, belirli bir süre [1:27] veriyorlar. Bunun için süre bittiğinde fark [1:29] ediliyor ki denekler birebir gelirken. [1:32] Gördükleri majör ya da minör görsellerden etkilenerek [1:35] yazmışlar. Reklam filmlerini tabii ki [1:37] burada kişisel deneyimler geçmiş vesaire de önem kazanıyor ama [1:41] beynin gördüğü şeyleri bize çaktırmadan nasıl geri plana [1:44] attığı zamanı geldiğinde de nasıl kullandığı aşikâr. [1:47] Kortex mortex oralara. Girmiyorum. [1:49] Artık ilgisi olan araştırsın. Aynı mantıkta aslında biz de [1:53] projelerimizi üretirken daha fetüs aşamasındayken diyim bugün [1:56] bir. Biyolojiden gidesim tuttu [1:58] hayırlısı. Neyse, hepinizin hakim olduğu. [2:00] Bir kriz anımız. Oluyor. [2:02] Bu böyle aykırı diye bağırdığımız bir evre olmasa da [2:06] ne çıkacak, nereden başlamalıyız? [2:08] Bizden istenen ne acaba bu birisi en iyi yansıtacak [2:11] senaryo, form mekan nasıl olmalı gibi kaygılar barındıran bir [2:15] süreç. Orası elimizde bazı veliler [2:17] oluyor. Bunların en babası brif tabi ki [2:20] ancak 10'a çıkart ek işverenin istekleri zevkleri de geliyor. [2:23] Bunlar bir havuzda toplandıktan sonra sizin bunlara paralel bir [2:27] havuzunuz daha oluşuyor ve orada tarihi sosyokültürel [2:30] araştırmalarınızı tamamlandıktan sonra. [2:33] Büyük yardımcınız. Kim hadi bakalım itiraf zamanı [2:36] tabii ki pinterest yani o site olmasa biz tasarımcıların, [2:40] mimarların halinice olurdu acaba gerçekten merak. [2:43] Ediyorum, fakat çok ince bir çizgi orası işte tam da bölümün [2:47] başında söylediğim o esinlenme dozunu iyi ayarlamak gerekiyor. [2:50] Aklınıza bir şey olsa da olmasa da pinterest kafanızda yeni [2:54] pencereler açıyor. Bu bir gerçek ancak bu iyiymiş [2:57] deyip sorgulamadan projenizi eklerseniz orada sıkıntı çıkması [3:01] muhtemel olabiliyor. Ha bu arada bir detay gördün [3:03] uyg. Bunun zararı değil, yararı var. [3:06] Bana kalırsa ama anlatmaya çalıştığım şey daha projenin [3:09] omurgası olan kimliğini belirleyen unsurlar. [3:12] Nasıl yani diyeceksiniz, anlatayım. [3:14] Bu arada anlatacağım. Örnek de kesin böyle oldu [3:16] diyemem ama kendi perspektifinden aktarmış olayım [3:19] kararını sizlerin belki de tesadüf bilemeyiz. [3:22] Bir süre önce herhangi bir yarışma ya da iş geldiğinde [3:25] baktığım ilk site olan ark değil de proje taraması yapıyordum. [3:29] Kuyumdur önden bir hatbederim orayı. [3:31] Bu sırada barcelona'lı diaz romera arki teknosun 2.000. [3:35] Yılında tasarlayıp uyguladığı alpera'daki belediye binası [3:38] projesi dikkatimi çekti. Tüm alan 17.400 küsür metre kare [3:41] olarak yazıyor. Sitede ancak yapı çok çok daha [3:43] küçük. Özelliği ise kompak tekronik [3:45] olması. Betonarme tek katlı yapının [3:47] belli alanlarında farklı büyüklüklerde piramit [3:49] geometriler dikkat çekiyor. Aynı zamanda çatı görevi gören [3:54] bu ucu kesik piramitler plandaki mekanları da tanımlıyor. [3:56] Yani 3 farklı geometri 3 farklı odanın üstüne denk geliyor gibi [4:01] düşünebilirsiniz. Kullanılan beton terrekota [4:02] renkli pig. Olduğundan ve bu renk çatı duvar [4:08] zemin yani her alanda kullanıldığından projeyi [4:11] bütüncül yalın bir dil katıyor. Şimdi bu anlattıklarımı koyun [4:14] cebinize. Atın hafızanıza ve. [4:17] Anlatacaklarıma kulak verin diasromadan sonra ark değil [4:20] taramama devam ederken birlikte çalıştığım arkadaşım bana [4:23] bahsettiğim projenin fotoğrafını attı. [4:25] Whatsapp'tan sonra birkaç fotoğraf daha iletti. [4:28] Ben de gördüm. Tatlış falan derken dedim. [4:31] Burası küçük ama attığı büyük e bu başka. [4:34] Proje ama bir. O kadar da aynı proje. [4:37] Esnaf beni. Kalbimden hançerleyen kısımsa o [4:39] projenin. Kendisini ve projelerinin ne [4:42] kadar çok. Sevdiğimi defalarca canlattığım [4:44] mevzomuza yani Nevzat sayına ait olmasıydı. [4:47] Beni ilk defa bu bölümde dinleyenler için bir çok [4:50] öğrencisinin kendine nevzo diye hitap etmesinin saygısızlık [4:53] değil, sevgi göstergesi olduğunda bir kere daha [4:55] hatırlatmak isterim. Sonra beyefendi olmasın konumuza [4:58] dönersek 2.021 yılında tamamlanan balcova cem evi [5:02] projesinden bahsediyorum. Açıklama kıs. 2 yapının da [5:05] rinkini koyuyor olacağım. Siz de oralardan kolaylıkla [5:07] ulaşabilirsiniz sapına. Kadar esirlenilmiş diye [5:10] düşünmeden edemedim açıkçası. Ha farklılıklar var mı? [5:13] Tabii ki var biyometri önceki projedeki gibi mekan çatı [5:17] ilişkisini kurarken, bazı dış cephe duvarlarında da kendini [5:20] gösteriyor. Inşaat metrekaresi olarak bu [5:22] proje çok daha büyük bir alana yayılıyor. [5:24] Mevzunun projesi genelinde bir dikdörtgen yapı olarak [5:27] değerlendirilebilirken romero'nun projesi bir çok [5:30] dikdörtgen'in bir araya gelmesiyle oluşan daha küçük bir [5:33] form sunuyor. Ayrıca cem evinin. [5:35] Tablosunda bundan dairesi de çıkıp da alana farklı bir [5:38] dokunuş katıyor. Çıkış noktalarıysa oldukça [5:41] anlamlı. Aslında malatya'da 13. [5:43] Yüzyılda bulunan büyük ocak cem evi yapısının onlara ilham [5:46] olduğundan bahsediyorlar. Ancak gelin görün ki hem [5:48] geometri hem de renk seçimleriyle insanın ilk [5:51] gördüğünde bir duraksıyor. Tamam, bu arada yeşil alanlarda [5:54] terekota hatta doğru telaffuzuyla terrekota çok [5:57] kullanılan bir renk. Burada aynı teknikle de [6:00] kullanılmamış ilk projede betonarmede görüyorduk. [6:02] Burada pütürlü sıva yapılmış kıyasladığımız 2. [6:06] Seninle çıkış noktaları bambaşka fakat sonuçta. [6:09] Kardeşimi vermişler. Diyebiliriz. [6:11] Bu projelerden bağımsız bir genelleme olarak da esinlenme [6:15] boyutu derecesini ve nedenlerine göre anlaşılabilir olma [6:18] potansiyeli taşıyor. Hatta bazen referans [6:20] gösterdiğiniz yapılara, mimarlara da bir selam çakma [6:23] gibi. Bile olabilir bana kalırsa? [6:25] Fakat bir de bayağı göstere göstere esinlenmeyle uğraşmadan [6:29] sizin yaptığınız projeniz böyle zor diye. [6:31] Çalanlar var. Işte orada size yazıklar olsun [6:33] be terbiyesizler. Demekten başka bir çağırimiz [6:36] kalmıyor. Dilerseniz bu söylemleri pü size [6:38] falan gibi çeşitlendirebilirsiniz orası. [6:41] Size kalmış. Instagram'dan takip edenler [6:43] takip etti ama neye celallendiğimi anlamayanlar [6:46] için. Hemen anlatayım. [6:47] Normalde olaylara isim vermeden anlatıyor olsam da bunu artık [6:50] herkes tanık olduğu ve ifşalandığı için isim [6:53] kullanmakta bir sıkıntı görmüyorum. [6:55] Geçtiğimiz hafta bir çoğunuzun bildiği ve severek de takip [6:58] ettiğini düşündüğüm türkiye'deki en iyi iç mimari tasarım [7:01] ofisleri denince. Ilk gelen isimlerden alan eskrom [7:05] sofanın instagram hikayelerine denk geldim ilk gözüme çarpan [7:08] koca bir copy and ağır Project yazısı oldu ve gen mimarlık [7:12] isminde bir ofis etiketlemişlerdi. [7:14] Sonradan anladım ki gen mimarlık hikayesinde eskieprom sofanın [7:19] projesinden görseller koyarak bir de oraya kendi projeleri [7:22] gibi new Project yazarak paylaşıyor. [7:24] Onlarda durumu bu şekilde ifşa alıyorlar. [7:26] Haklı olarak ben de ilk olarak gemi sayfasına baktım, story [7:30] silinmiş dedim post atmıştır belki 10. [7:33] Ları da göremedim. Neyse deyip durum hakkında her [7:35] şeyi ne kadar net olursa olsun yanlış bir algıya kapılmamak [7:39] adına eski aprom sofanın kurucu ortaklarından alan sevgili Kerem [7:42] Elçin ile konuştum. Hani ben net göremedim ama [7:45] gerçekten direkt copy paste mi yapmışlar? [7:47] Yani yenilir yapmış. Gibi mi gerçekten? [7:50] Diye sordum. O da aslında bunu daha önceden [7:52] bir kere daha yapmış olduklarını ve evet eskieprome sofra'nın [7:55] görsellerini yani render ya da fotoğraflarını alıp sanki [7:59] kendileri yapmış gibi paylaştıklarını ancak ikinci [8:01] defa olunca artık ifşa. Durumunda kaldıklarını. [8:04] Belirtti ifşa sonrasında da insanlar onlara o ofisin [8:08] çoğunlukla böyle emek hırsızlığı yaptığı konusunda yazmaya [8:10] başlamışlar. Tabi bunun doğrusunu yanlışını [8:13] bilemeyiz ama tanık olduğumuz durum çok acayip bu arada [8:17] anladığım kadarıyla gen mimarlık 2 ortak tarafından yürütülüyor. [8:21] Gizembdeci ve esra tok söz ikisi de iç mimar. [8:24] Bu olaylardan sonra hangisi bilmiyorum ama içlerinden biri [8:27] diye tahmin ediyorum. Adamlara ulaşmaya çalışıyor. [8:31] Bir de sanırım bir hikaye paylaşıyor. [8:33] Ben göremedim ancak görenler olmuş gemin hesabını. [8:36] Çoluk çocuk başka birinin yönettiğini. [8:38] O yöneten kişinin de bilemeyip. Bu şekilde paylaştığını ve [8:42] haberlerinin olmadığını söylemiş. [8:44] Ben bayağı güldüm. Bunu öncelikle yani çoluk çocuk [8:47] değildir. O kuzenimdir dedim ama Begüm en [8:49] yargılı olma, iyi insan ol dedim ve 30 Mayıs günü tekrar baktım [8:53] sayfalarına. Good morning diye kahve keyifli [8:55] story paylaşılmış EO nasıl olacak onu da mı çocuk yaptı [8:59] yoksa bu olaydan sonra hesabı tamamen onlar mı devraldı ve [9:03] paylaştı, benim inanabilir mi? Sarstı açıkçası ya hadi onu bunu [9:07] geçin, ne yapıyorsunuz arkadaşlar? [9:08] Sistem olarak. Yani başkasının emek verdiği [9:11] aylarca üstüne düşündüğü projeyi hiç düşünmeden alıp kendi [9:15] projeniz gibi paylaşmak nedir ya çıldırıyorum yani emek [9:20] hırsızlığı bu apaçık emek hırsızlığı eğer ofisin kurucu [9:23] ortakları yap. Kitabını hazırlayan kişi emek [9:26] hırsızlığı yapıyor ki öyle büyük bir ofiste değil zaten belli ki [9:30] kimse mi denetlemiyor, ne konuldu edildi diye. [9:32] Hadi diyelim, çalmaya niyetlisin, illa hazıra [9:35] konuyacaksın, hak yiyeceksin. Ben de müşteri olarak düştüm. [9:38] Bu tufaya sana geldim, çok benzerini istedim, yapabilecek [9:41] misin? Hayır tabii ki. [9:43] Çünkü bırak tecrübeyi vizyonun etik anlayışı farklı bir kere [9:47] oradan kazandığım para içine sinecekse de helal sana ne [9:50] diyeyim yani hadi bunu da geçtin, yine kararlısın, [9:53] başkasının emeğine konmaya diyelim. [9:55] Bunu en iyi ofislerin birinin üzerinden yaptığında bu ortaya [9:58] çıkmayacak mı? O ofis buna göz mü yığacak? [10:00] Hoş kimse kabul etmez zaten ama tam kör göze parmak artık belki [10:05] bahane olarak daha çok insana ulaşmak için yaptık [10:07] diyebilirsiniz. Bunu yapanlar da var. [10:09] Hem sayfalarının dolu göstermek hem de takipçi kazanmak için [10:13] beğendikleri projeleri paylaşıp altlarına kime ait olduklarını [10:16] yazıyorlar. E endüstri arkadına ınstagram'da [10:19] internet sayfası açmıştık. Uzunca bir sürede ben [10:21] yönetmiştim ve yaptığımda tam olarak buydu. [10:24] Internet dizayn portföyü oluşturmak ama hangi proje kime [10:28] ait bunu belirterek şimdi ne yaparsan yap bu imajı [10:31] toparlayamayacaksınız iyi mi oldu? [10:33] Yani kendinizi daha da iyi göstereyim derken yerin dibine [10:36] batırdınız, yapmayın bakın yapmayın pasta çok büyük herkese [10:40] yetecek dilim var ama bir yerlere gelecekseniz de kendi [10:44] emeğinizle gelin bunu yapacak özgüveniniz olsun biz de destek. [10:48] Size ama bu şekilde olmaz. Siz ya da her kim bu şekilde bir [10:52] yol izlerse kendi adıma ifşalayıp burada anlatacağım. [10:55] Bunun da sözünü vermiş olayım. Kimse de enayi değil kardeşim [10:58] çalışıp emek harcamaya tutunuz. Yetmiyorsa hazıra da [11:00] konmayacaksınız. Başka işler yatacaksınız. [11:03] O kadar hikayelerim bir kişiye bile ulaşabiliyorsa ne mutlu [11:06] bana. O nedenle dinlediğiniz için [11:07] teşekkür ederim. Bu sohbet benim mikrofonum ve [11:09] sizin zihinleriniz arasında kalmasın isterseniz beni [11:12] açıklamada bulunan instagram hesaplarından takip edebilir. [11:15] Kendi yol duyduklarına ufakta olsa bir etkisi olacağını [11:17] düşündüğünüz arka. Paylaşabilirsiniz. [11:20] Ayrıca bu podcasti youtube'da da yayınlıyor olacağım. [11:22] Oradan da dinlemek isterseniz onun da linkini açıklama [11:25] kısmında bulabilirsiniz. Görüşmek üzere. Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.