# Hoe worden toeristen om de tuin geleid? En hoe leeg is de portemonnee van de Fransen?

An episode of [FD Toegevoegde Waarde](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1707154454), 24 Oct 2026, 45 min.

Audio: https://traffic.omny.fm/d/clips/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/cb6f3374-6b72-46fe-ae52-b07400dd9546/9fa425d2-a78a-4f73-b3c4-b4ec00f4141b/audio.mp3?utm_source=Podcast&in_playlist=68d8e8ba-27a8-4e0d-beee-b07400de38cd

Waarom trappen zelfs slimme, kritische mensen in oplichtingstrucs? En hoe staat het eigenlijk met de portemonnee van de gemiddelde Fransman? Deze week duiken Anna Dijkman en Marijn Jongsma in de wereld van de oplichting en de Franse economie. Marijn vertelt over zijn bezoek aan Bangkok, waar hij samen met een collega in een geraffineerde toeristenscam belandde. Een vriendelijke local, een tuktuk voor een zacht prijsje en een bijzondere tip voor een kleermaker: voor ze het wisten, hadden ze allebei een maatpak gekocht voor €400. Terwijl de alarmbellen achteraf luid en duidelijk rinkelden, leek het op dat moment allemaal heel logisch. Hoe konden ze daar nu intrappen? Marijn zoekt daarom uit wat de wetenschap zegt over oplichters en hun slachtoffers. Want oplichters zijn vaak veel betere verkopers dan we denken. Ze wekken vertrouwen, doen alsof ze je vriend zijn en spelen in op onze behoefte om aardig gevonden te worden. Tel daar tijdsdruk, een aanbieding die alleen vandaag geldt en de angst om een buitenkans mis te lopen bij op, en zelfs een kritische geest kan zijn beoordelingsvermogen verliezen. Waarom vertrouwen we mensen die op ons lijken? Waarom vinden we het zo lastig om nee te zeggen? En misschien wel de belangrijkste en meest prangende vraag: heeft Marijn uiteindelijk wel waar voor zijn €400 gekregen? Daarna verleggen Anna en Marijn de blik naar Frankrijk. Terwijl de Franse staatsschuld en politieke onrust veel aandacht krijgen, is er ook een andere vraag: hoe gaat het met de bestaanszekerheid van de gewone Fransman? Wat merkt de gemiddelde inwoner van de economische situatie, en hoe staat het met de koopkracht van Frans modaal? Want achter de grote cijfers over begrotingstekorten en staatsschulden zit uiteindelijk de vraag hoeveel geld mensen overhouden in hun portemonnee. Redactie & Montage: Jort Siemes Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma See omnystudio.com/listener for privacy information.

## Transcript

[0:04] Speaker 1: Hallo vrienden van Toegevoegde Waarden. Fijn dat je weer luistert
[0:07] Speaker 1: naar de economiepodcast van het FD. Ik ben Anna Dijkman,
[0:11] Speaker 1: columnist en podcastmaker bij het FD
[0:14] Speaker 2: En ik ben Marijn Jongspa, redacteur macro-economie bij het
[0:17] Speaker 1: FD. We gaan het vandaag over wat verschillende kleine onderwerpen hebben.
[0:21] Speaker 1: Een soort variété-aflevering zou je het kunnen noemen. Marijn, jij
[0:26] Speaker 1: gaat nog wat vertellen over jouw avonturen in Bangkok... Over
[0:32] Speaker 1: Kevin Warsh ook nog. Maar vooral over het feit dat
[0:35] Speaker 1: je bent opgelicht. En je kon niet geloven dat dit
[0:40] Speaker 1: jou is overkomen. Dus daar moest wel een economische theorie
[0:44] Speaker 1: bij zitten. Dus daar ben jij eens eventjes lekker in gedoken.
[0:49] Speaker 1: En we kregen ook een vraag over Frankrijk. Want na
[0:52] Speaker 1: een woelige week met protesten... die in elk geval ook
[0:56] Speaker 1: als aanleiding, of misschien niet als directe aanleiding... maar die
[0:59] Speaker 1: wel draaiden om bestaanszekerheid... was de vraag die bij ons binnenkwam...
[1:05] Speaker 1: hoe is het dan eigenlijk met die bestaanszekerheid in Frankrijk?
[1:09] Speaker 1: Hoe gaat het met de portemonnee van de Fransen? Want
[1:11] Speaker 1: we horen natuurlijk heel veel over de staatsschuld... maar hoe
[1:13] Speaker 1: is het eigenlijk met Frans Modaal
[1:17] Speaker 2: Frans Modaal, die vind ik mooi.
[1:20] Speaker 1: Maar we gaan, voordat we naar Frankrijk gaan, gaan we
[1:24] Speaker 1: eerst terug naar Bangkok. Waar jij vorige week was.
[1:27] Speaker 2: Ja, samen met collega Marcel de Boer. En we waren
[1:30] Speaker 2: bij de jaarvergadering van Internationaal Monetair Fonds en Wereldbank. Dus
[1:34] Speaker 2: één keer in de drie jaar is dat buitengaats, dus
[1:37] Speaker 2: buiten Washington. En we hadden heel veel afspraken, we hebben
[1:40] Speaker 2: heel veel geschreven, we maakten lange dagen. Maandag tot en
[1:43] Speaker 2: met zaterdag eigenlijk aan het werk geweest. En we zouden
[1:46] Speaker 2: pas maandag weer terugvliegen, want dat scheelde ook enorm de ticketprijs.
[1:50] Speaker 2: En dus, resumé, hadden we zondag een soort vrijdagje. We dachten,
[1:54] Speaker 2: dan gaan we alle toeristische highlights doen. En we hadden
[1:57] Speaker 2: het helemaal keurig uitgezocht. We gingen met de metro naar
[1:59] Speaker 2: de Liggende Boeddha. Ik weet niet of je ooit in
[2:01] Speaker 2: Bangkok bent geweest.
[2:02] Speaker 1: Dat is een
[2:02] Speaker 2: enorm beeld van een Liggende Boeddha.
[2:06] Speaker 1: Dat zou je verwachten. Iets van 60 meter
[2:08] Speaker 2: lang, 15 meter hoog. Echt indrukwekkend
[2:12] Speaker 1: Hij lag
[2:13] Speaker 2: dus. Hij lag. Misschien was het nog wel indrukwekkender geweest
[2:17] Speaker 2: als je had gestaan. Die is er trouwens ook, de
[2:18] Speaker 2: staande boeddha. Er zijn allerlei boeddha's. Hoe dan ook, met
[2:21] Speaker 2: de metro, dat was heel goedkoop. Ik dacht, we moeten
[2:23] Speaker 2: niet te veel uitgeven. Dat
[2:25] Speaker 1: is een tuk-tuk, dat tikt aan
[2:26] Speaker 2: Daarom, dus metro. Voor een paar grijpstijfers ben je er dan.
[2:31] Speaker 2: Maar goed, wij komen dus uit het station. En het is, ja,
[2:33] Speaker 2: je moet je denken, het is bloedheet. Wij zijn totaal gedesoriënteerd.
[2:38] Speaker 2: Twee witte kerels turen naar Google Maps. Nou ja.
[2:41] Speaker 1: Zweedruppels schudzen langs het voorhoofd. Zweedruppels
[2:43] Speaker 2: beginnen te komen. En dan begint er eigenlijk een soort
[2:47] Speaker 2: verhaal in een aantal bedrijven. Zeg maar toneelstukken in een
[2:51] Speaker 2: aantal bedrijven. Laten we beginnen met bedrijf 1. Er komt
[2:53] Speaker 2: een man naar ons toe met een t-shirt. Dat doet
[2:55] Speaker 2: vermoeden dat hij werkt voor de gemeente Bangkok. Iets met
[2:58] Speaker 2: een Bangkok-huppelepup. En hij begint een heel verhaal van... Ja jongens,
[3:02] Speaker 2: leuk dat jullie er zijn. Het is de beste Engels,
[3:04] Speaker 2: maar er zijn allerlei dingen dicht. Hou er even rekening mee.
[3:07] Speaker 2: En hij trekt een soort kaartje uit zijn zak en zegt... Kijk,
[3:09] Speaker 2: dat is dicht, dat is dicht, maar geen nood... Want
[3:13] Speaker 2: er is ook nog zoiets als de tuk-tuk, die staan
[3:15] Speaker 2: hier allemaal. En voor 200 paard dan rijdt zo'n tuk-tukje
[3:18] Speaker 2: langs alle attracties die dan wel open zijn. Dat weten
[3:21] Speaker 2: ze allemaal precies. Nou, 200 paard, dat is nog geen
[3:23] Speaker 2: 6 euro, dus dat... Is te overzien. En die chauffeur
[3:27] Speaker 2: wacht dan gewoon op jullie als jullie daar zijn. Hij
[3:29] Speaker 2: schetst een route op het kaartje. En hij moppelt nog
[3:31] Speaker 2: iets over een kledingfabriek. Dus hij zegt meteen, dat hoeft niet.
[3:33] Speaker 2: Want we hebben al kleding. Dan komt bedrijf 2. De tuk-tuk-chauffeur.
[3:38] Speaker 2: Die meldt zich. Die begint meteen met een soort...
[3:40] Speaker 1: Wacht heel even. In de overgang. Jullie zeggen... Marcel en
[3:46] Speaker 1: jij zeggen, ja, wel een goed idee eigenlijk. Laten we
[3:49] Speaker 1: het maar doen.
[3:49] Speaker 2: Ja, we kijken elkaar een beetje aan. Wat is het alternatief?
[3:52] Speaker 2: Kilometers sjouwen door de tropenhitten. Dus dachten, laten we het
[3:57] Speaker 2: maar doen. Daar begint natuurlijk de eerste fout al. Dat
[3:59] Speaker 2: heb je juist gezien. Dat is waar je op doelt waarschijnlijk.
[4:02] Speaker 2: Dan bedrijf twee. De tuk-tukchauffeur die meldt zich. En die
[4:05] Speaker 2: begint meteen ook over Ajax en over Amsterdam en dit
[4:08] Speaker 2: en dat. Dus er ontstaat al een soort bonding tussen
[4:10] Speaker 2: ons en de tuk-tukchauffeur... En vervolgens wij stappen in. En
[4:15] Speaker 2: die tuktuks kunnen ongelooflijk hard. Hij gaat er ook met
[4:17] Speaker 2: een bloedgang voor door. Wij zeiden, waar gaat hij nou heen?
[4:20] Speaker 2: Wij hebben het kaartje erbij. We kunnen hem niet helemaal
[4:22] Speaker 2: thuis brengen. En af en toe horen we hem iets
[4:27] Speaker 2: roepen in zijn telefoon. En dan draait hij hem om
[4:29] Speaker 2: in de translate. Dan staat er bijvoorbeeld, sorry, mijn Engels
[4:32] Speaker 2: is niet zo goed. Dus wij begonnen hem steeds aardig
[4:35] Speaker 2: te vinden. Hij doet echt zijn
[4:36] Speaker 1: best. En jullie heel Bangkok door
[4:39] Speaker 2: Nou ja, en we komen dus aan, dat is dan
[4:40] Speaker 2: bedrijf drie, bij de lachende boeddha.
[4:43] Speaker 1: Ja, want daar wilden jullie heen.
[4:45] Speaker 2: Of
[4:46] Speaker 1: niet? Nee, dat wilden we niet. Oh, niet, sorry, dit
[4:48] Speaker 1: is de lachende Boeddha, niet de liggende
[4:50] Speaker 2: Juist, dat is het belangrijke verschil. Maar de lachende Boeddha.
[4:53] Speaker 2: En daar begint dus het achteraf, was dat het meest
[4:56] Speaker 2: verraderlijke onderdeel van deze trip. Want we komen binnen en
[4:59] Speaker 2: er is iemand aan het mediteren. En we denken, oh,
[5:02] Speaker 2: nog stil zijn, want het is toch een bijzondere plek.
[5:04] Speaker 2: En wij komen gewoon binnenstrijden als toeristen. We mogen toch
[5:06] Speaker 2: geen foto's nemen, dat soort dingen. En die man staat
[5:08] Speaker 2: op en die begint een heel verhaal tegen ons. Goh,
[5:10] Speaker 2: waar komen jullie vandaan? En wie heeft jullie heen gebracht?
[5:13] Speaker 2: Want hier komen nooit toeristen. Het is echt uniek dat
[5:15] Speaker 2: jullie hier zijn. Want dit is echt voor de Thaïën
[5:17] Speaker 2: en niet voor toeristen. Dus we denken, nou, dat is
[5:19] Speaker 1: mooi.
[5:20] Speaker 2: Zo bijzonder dat
[5:21] Speaker 1: we
[5:21] Speaker 2: hier zijn. Ja, en waar gaan jullie hiernaartoe? Laat me
[5:24] Speaker 2: dat kaartje zien. Want ik had zo'n kaartje in mijn hand.
[5:25] Speaker 2: En zij kijkt naar dat kaartje en zegt... Hé, er
[5:28] Speaker 2: staat hier een kledingzaak op. Dat is echt uniek. Want
[5:31] Speaker 2: daar komen eigenlijk ook voornamelijk Thaïse klanten. En deze week
[5:33] Speaker 2: is er korting. Sterker nog... Ik ben afgelopen dinsdag met
[5:37] Speaker 2: mijn vrouw geweest om een nieuw pak te kopen. En
[5:40] Speaker 2: vervolgens begint hij heel veel over zijn vrouw. Dat was
[5:42] Speaker 2: dan minder complimenteus. Want hij zegt, als ik thuis kom
[5:45] Speaker 2: moet ik allemaal geld geven. En ik haal allemaal geld
[5:47] Speaker 2: over voor een biertje. En als er geen kinderen waren
[5:49] Speaker 2: geweest was ik er al vandoor gegaan. En kennelijk was
[5:52] Speaker 2: dat ook zijn idee van male bonding. Dat
[5:56] Speaker 1: jullie er ook konden zeiken op je vrouw.
[6:00] Speaker 2: Inderdaad. Nou, en dan bedrijf vier worden dus linea recta
[6:04] Speaker 2: naar die kleding
[6:06] Speaker 1: Maar, ho
[6:06] Speaker 2: ho. Het gaat te snel
[6:08] Speaker 1: Ik mis een heleboel gedachten stappen hier. Want op dat
[6:11] Speaker 1: moment denken jullie nog... Goh, wat bijzonder dat we hier zijn.
[6:15] Speaker 1: Wat een aardige man. Wat een aardige man. En local.
[6:17] Speaker 1: En ja, wat een leuk verhaal over die kledingfabriek. Er
[6:22] Speaker 1: is dus nog helemaal niks bij jullie dat dan denkt...
[6:25] Speaker 2: We wisten al wel dat we naar die kledingfabriek zouden gaan...
[6:30] Speaker 1: Niet heel toevallig.
[6:32] Speaker 2: Dat vonden wij dezelfde dag nog heel toevallig. Maar op
[6:36] Speaker 2: dat moment nog niet
[6:38] Speaker 1: Oké. Achteraf is het allemaal makkelijk. Nee, dat is waar.
[6:43] Speaker 1: Maar je bent
[6:43] Speaker 2: in het moment. Het is warm. En we waren moe
[6:45] Speaker 2: van al die dagen hard werken. En we waren kwetsbaar.
[6:49] Speaker 2: Dat woord gebruiken. We waren heel kwetsbaar, heer de Boer
[6:54] Speaker 2: en ik. Nou, vervolgens worden we dus linea recta naar
[6:58] Speaker 2: die kledingfabriek gereden. En we zeggen nog, we hebben geen
[7:00] Speaker 2: pak nodig. Nee, geen probleem, gewoon even kijken. Nou, we
[7:03] Speaker 2: worden werkelijk overvallen. We worden een heel team verkopers. We
[7:06] Speaker 2: moeten als stoffen voelen. Ben je
[7:07] Speaker 1: zo'n meetlid op je middel? Ongeveer
[7:09] Speaker 2: wel. We krijgen boeken met modellen in pakken in onze handen.
[7:13] Speaker 2: Worden als een gek doorheen gebladerd. Special prized. Er worden
[7:17] Speaker 2: kortingen voorgehouden. En ze spraken ook nog een beetje Nederlands. Jassie, broekie, dassie,
[7:20] Speaker 2: heb ik al gezegd. En ze wapperden ook met een
[7:25] Speaker 2: orderboek vol Europese adressen... waar het klipperklaar bleek dat wij
[7:29] Speaker 2: niet de eerste klant waren. En voordat we het wisten,
[7:32] Speaker 2: en dit kan ik niet helemaal reconstrueren... nou moet ik
[7:34] Speaker 2: het heel eerlijk bekennen, zeiden we ja. En werden we ook,
[7:37] Speaker 2: we dachten ja, een maatpak voor deze prijs. Ik heb
[7:40] Speaker 2: me voorgenomen, ik ga de prijs niet noemen. Jawel. Nou,
[7:43] Speaker 2: misschien in de ghost of the truth.
[7:45] Speaker 1: Nee, dit moet je nu vertellen, want dit is natuurlijk
[7:47] Speaker 1: ook waarom je ja zegt. Nou
[7:49] Speaker 2: oké, al met al was het 400 euro. Maar goed,
[7:55] Speaker 2: 400 euro voor een maatpak. Sorry, maar... Voor een maatpak
[7:59] Speaker 2: krijg je het niet in
[8:00] Speaker 1: Nederland, hè? Maar goed
[8:01] Speaker 2: het was natuurlijk
[8:02] Speaker 1: geen maatpak. Een semi-maatpak
[8:04] Speaker 2: Maar wij dachten toen nog niet dat het een semi-maatpak was.
[8:07] Speaker 2: Voordat je nu in de aanval gaat
[8:08] Speaker 1: ik
[8:09] Speaker 2: stel me kwetsbaar op
[8:10] Speaker 1: Ja, nee, ik waardeer dat enorm.
[8:12] Speaker 2: Daarom, oké. Jij hebt me nu al zover gekregen dat
[8:17] Speaker 2: ik het toegeef. Want ik dacht, dat bedrag laat ik
[8:19] Speaker 2: voor me
[8:20] Speaker 1: Maar dit was op zondag en jullie zouden maandag vliegen.
[8:22] Speaker 1: Dus je wist ook, dit moet heel snel. Ja, oké
[8:23] Speaker 2: maar dat is goed. Nou, dus die Leiden gaan ons
[8:30] Speaker 2: als een idioot opmeten. En ze roepen naar een soort
[8:33] Speaker 2: kerels achter de balie die maten door. Ik zei dat
[8:36] Speaker 2: tegen Marcel. Ik hoop wel dat ze zich niet vergissen.
[8:38] Speaker 2: Want we hebben allebei... Ja, hij is iets kleiner dan
[8:41] Speaker 2: ik ben. Dus voordat je het weet, worden bepaalde maten
[8:44] Speaker 2: door elkaar gehaald. Maar goed, oké. Afrekening wegwezen. Kaartje mee
[8:49] Speaker 2: voor het bedrijf. En hij zei ook van... Ja, ik
[8:50] Speaker 2: zeg van jullie sturen het kennelijk op. Het kost dat
[8:52] Speaker 2: jaar eens 50 euro. Maar hij zegt, het hoeft helemaal niet.
[8:54] Speaker 2: Vanavond wordt het nog in het hotel bezocht. Vanavond toch?
[8:57] Speaker 2: Achteraf hadden toen alle alarmbellen moeten rinkelen. Want ik kijk
[9:00] Speaker 2: later ook een beetje op Google en zo. Een maatpakt,
[9:03] Speaker 2: daar moet je geloof ik twee, drie keer voor passen.
[9:05] Speaker 2: Daar hebben we natuurlijk geen enkele keer gepast. Oké, dat
[9:10] Speaker 1: is mooi, want dat geld kun je
[9:11] Speaker 2: dan weer besteden aan een mooi maatoverhemd. Dat hebben we
[9:15] Speaker 2: ook nog gedaan. Maar dat zit in het bedrag. Dus,
[9:19] Speaker 2: je moet je voorstellen, afrekening weggewezen, kaartje mee van het bedrijf.
[9:22] Speaker 2: Ze zijn ook nog doei. Ze zijn ook nog doei.
[9:25] Speaker 2: Jullie
[9:25] Speaker 1: gingen echt helemaal met een goed gevoel weg. En
[9:27] Speaker 2: daarna gingen we op een rondvaartpoot... waar we vervolgens wel
[9:32] Speaker 2: zwaar hebben afgedwongen. Die man zei nog, zeg tegen niemand
[9:35] Speaker 2: wat je betaalt... want dan krijg je problemen mee. Ook
[9:37] Speaker 2: onzin natuurlijk, onderdeel van de truc
[9:39] Speaker 1: Hoorde dit ook bij de tuk-tuk-ride? Die
[9:40] Speaker 2: man bracht ons er naartoe. Die zat
[9:42] Speaker 1: ook in het complot.
[9:42] Speaker 2: Het wordt een fantastische rondvaart... want onderweg kom je bij
[9:45] Speaker 2: een soort lokale markt. En dat is alleen vandaag. Die
[9:47] Speaker 2: markt hebben we ook nooit gezien. Toen we terugkwamen was
[9:50] Speaker 2: de man verdwenen. De tuk-tuk-chauffeur overigens. Die was alweer opgelost.
[9:54] Speaker 2: Op weg naar volgend slachtoffer waarschijnlijk. Wij zitten dus op
[9:57] Speaker 2: dat rondwapenbootje. En wij gaan op een gegeven moment de
[9:59] Speaker 2: boel rekels. Wij kwamen tot onze positieve. Beetje die wind
[10:03] Speaker 2: van het water. De koelte. Die
[10:06] Speaker 1: hersenen werden weer
[10:07] Speaker 2: wat afgekoeld. Er kwam
[10:09] Speaker 1: weer wat activiteit op gang
[10:11] Speaker 2: Er werd weer enige hersenactiviteit geweten. En zeiden van. Was
[10:15] Speaker 2: dat niet heel toevallig. Die man in die tempel. En.
[10:23] Speaker 2: Kastmeer
[10:23] Speaker 2: dat is natuurlijk het topmateriaal. Vandaar dat we ook dachten,
[10:25] Speaker 2: dat is niet duur. En past het überhaupt wel? En
[10:29] Speaker 2: kunnen ze zo snel een maatpak maken? Nou, antwoorden kan
[10:31] Speaker 2: helemaal niet. Het is dus gewoon een standaardpak wat ze
[10:34] Speaker 2: hebben hangen... maar dat passen ze dan wel aan. Net
[10:36] Speaker 2: zoals dat je het vermaakt bij een kleermaker. En, belangrijkste vraag,
[10:40] Speaker 2: krijgen we überhaupt wel een pak? Ja. Dat is misschien
[10:43] Speaker 2: nog de belangrijkste vraag. Nou ja, en ik zette de
[10:45] Speaker 2: Google-lens even op het bestelkaartje dat we hadden ontvangen. En
[10:48] Speaker 2: dit was het antwoord van Google. En toen zakte mij
[10:51] Speaker 2: wel weg in een soort lichte depressie. Namelijk, dit visitekaartje
[10:55] Speaker 2: is gekoppeld aan bekendtelefoon. Dat ben ik. Dus, hoe stom
[10:58] Speaker 2: konden we zijn? En hoe werkt dat?
[11:20] Speaker 1: Nou, hoe werkt dat? Dat pak.
[11:24] Speaker 2: Nou ja, hoe het werkt... maar ik heb besloten afstand
[11:28] Speaker 2: te nemen tot mezelf... en een soort wetenschappelijke analyse op
[11:31] Speaker 2: los te
[11:31] Speaker 1: laten
[11:32] Speaker 2: Dat
[11:32] Speaker 1: snap ik. Maar even, dat pak. Heb je dat gekregen
[11:36] Speaker 1: of niet?
[11:37] Speaker 2: Dat ga ik je aan het einde vertellen. Dat is
[11:38] Speaker 2: de grote cliffhanger
[11:40] Speaker 2: Dit is de cliffhanger. Ik heb het niet aan, dus
[11:43] Speaker 2: dat kun je nog niks zeggen
[11:44] Speaker 1: Ik zie jou nooit in pak. Dat zegt ook weer niks.
[11:47] Speaker 1: Dat is
[11:47] Speaker 2: ook waar.
[11:48] Speaker 1: Oké
[11:49] Speaker 2: Ook dat nog een keer. Maar goed. Als
[11:53] Speaker 1: je het al zou krijgen. Je draagt het nooit
[11:56] Speaker 2: Ik ga toch eens even googlen. Zijn er nou economen
[11:58] Speaker 2: die studie hebben gedaan naar dit soort praktijken
[12:01] Speaker 1: Dit soort
[12:02] Speaker 2: verkopen praktijken.
[12:03] Speaker 1: Je kunt niet gewoon dom zijn, dacht jij. Je moet
[12:05] Speaker 1: een theorie
[12:06] Speaker 2: achter zitten. Ik moet passen in een patroon. Ik wil
[12:08] Speaker 2: niet dat ik de enige ben. Zo stuit ik bijvoorbeeld
[12:10] Speaker 2: op een artikel van economen van Cambridge. Die hebben onderzoek
[12:13] Speaker 2: gedaan in VS en Zweden. hebben ze kopers, verkopers, waardevolle
[12:18] Speaker 2: en waardeloze goederen... bekende en onbekende, hebben ze gekeken, wat
[12:21] Speaker 2: komt er nou uit? Het zal je niet verbazen, kopers
[12:24] Speaker 2: kloppen het liefst aan bij vrienden... zelfs als de prijs
[12:26] Speaker 2: te hoog is, want dat vertrouwen ze natuurlijk. De meerderheid
[12:29] Speaker 2: gaat ook niet voor de laagste prijs... want ze denken,
[12:31] Speaker 2: dat kan niet deugen. Dus kwaliteit wordt vaak afgeleid uit
[12:34] Speaker 2: de prijs. En oprichters rekenen vaak wat minder, want die denken...
[12:38] Speaker 2: als ik teveel reken, dan gaan die slachtoffers enorm in
[12:42] Speaker 2: het geweer... heel veel energie erin te steken. Terwijl als
[12:47] Speaker 2: ik er een beetje onder ga zitten... dan denk ik
[12:48] Speaker 2: ze misschien al langer zitten. En dan hebben ze niet
[12:50] Speaker 2: veel gedoe achteraf.
[12:51] Speaker 1: En je hebt niet die vertrouwenspremie, zou ik kunnen noemen.
[12:54] Speaker 2: Precies, inderdaad. En ze hebben natuurlijk ook minder kosten, dus
[12:56] Speaker 2: ze kunnen ook minder rekenen. Wij hadden natuurlijk nog geen
[12:59] Speaker 2: vrienden in Thailand... dus we kunnen ook geen zaken doen
[13:01] Speaker 2: met vrienden, zo simpel is het. En een eerder onderzoek
[13:04] Speaker 2: van Cambridge... die identificeerde een aantal trucs... wat deze mensen toepassen. Afleiding,
[13:08] Speaker 2: dat geldt in dit geval niet zo... maar ik weet
[13:10] Speaker 2: het bijvoorbeeld van een reis in Polen... die ik ooit
[13:13] Speaker 2: gemaakt heb. Met studiegenoten. En toen was een studiegenoot van mij.
[13:17] Speaker 2: Die had bijna die accountancy studeren. Die was er ook
[13:20] Speaker 2: echt ziek van. Die dacht van weet je wat. Dat
[13:23] Speaker 2: wisselen bij die banken is veel te duur. Ik doe
[13:25] Speaker 2: het wel op de zwarte markt. En dan krijg je
[13:27] Speaker 2: dus een soort bundeltje geld. Dat tellen ze uit. Maar vervolgens.
[13:31] Speaker 2: Dan krijg je een ander pakketje. Dat is dus gewoon
[13:35] Speaker 2: wc papier. Met aan de buitenkant een biljetje. Dat krijg
[13:38] Speaker 2: je dus. Nou, we zijn natuurlijk geneigd, een andere truc,
[13:42] Speaker 2: geneigd autoriteit te respecteren. Dus die man aan het begin,
[13:45] Speaker 2: wij dachten, nou die is kennelijk iets van de gemeente
[13:48] Speaker 2: of zo. En dan op een of andere manier ben
[13:50] Speaker 2: je al een beetje overtuigd. We zijn kuddedieren natuurlijk, als
[13:53] Speaker 2: iedereen hetzelfde doet dan zal het wel goed zijn. Als
[13:55] Speaker 2: er nog heel veel mensen in zo'n winkel staan... en
[13:58] Speaker 2: ze laten allemaal orderboeken zien... dan denk je ook van,
[14:00] Speaker 2: nou ja, we
[14:00] Speaker 1: zijn niet de enige
[14:01] Speaker 1: Maar was dat hier zo? Die orderboeken moesten natuurlijk een
[14:06] Speaker 1: soort idee
[14:06] Speaker 2: oproepen
[14:08] Speaker 1: van jullie zijn niet de eerste.
[14:09] Speaker 2: Nee, en misschien waren we ook niet de eerste. Misschien
[14:11] Speaker 2: zijn die orders wel echt. Ook dat weten we dus niet.
[14:14] Speaker 2: Dat is allemaal zo ingewikkeld. Nou, je eigen wensen maak
[14:17] Speaker 2: je natuurlijk kwetsbaar. Je eigen verlangens. Je denkt, op een
[14:20] Speaker 2: gegeven moment gaat er iets in je hoofd nestelen. Een
[14:22] Speaker 2: goedkoop maatpak, een goedkoop maatpak. Dit is je kans. En
[14:26] Speaker 2: op tijdsdruk bij je natuurlijk.
[14:29] Speaker 1: Nu
[14:29] Speaker 2: korting.
[14:29] Speaker 1: Ik vind het wel, ook in die zin is dit
[14:32] Speaker 1: wel een... een next level niveau van oplichting. Want jullie
[14:36] Speaker 1: wilden helemaal niet eens een pak.
[14:38] Speaker 2: Nee.
[14:38] Speaker 1: Want jullie zeiden, nee, we hoeven niet naar zo'n kledingfabriek.
[14:41] Speaker 1: Als je nou van tevoren had gedacht, goh, in Bangkok...
[14:43] Speaker 1: en dan ga ik eens kijken, misschien kan ik wel
[14:45] Speaker 1: een mooi pak laten maken... dan was je nog vatbaarder
[14:48] Speaker 1: waarschijnlijk geweest. Want dan denk je, ja, inderdaad, maar nu
[14:51] Speaker 1: was dit helemaal niet zo. En toch dachten jullie op
[14:54] Speaker 1: dat moment, nou ja... eigenlijk wel een goed idee.
[14:57] Speaker 2: Ze waren er gewoon ongelooflijk goed in,
[14:59] Speaker 1: jongens
[14:59] Speaker 2: En op een of andere manier raakten die een soort...
[15:01] Speaker 2: Top-marketeers uit. Het waren top-marketeers. En ik heb het nog
[15:05] Speaker 2: tegen ze gezegd zelfs. Jullie zijn goede verkopers. Dat compliment
[15:09] Speaker 2: had ik achteraf beter niet
[15:10] Speaker 1: gehoord. De lachende boeddha die...
[15:11] Speaker 2: Inderdaad. Lacht heel hard. En ik stuit ook op een...
[15:19] Speaker 2: en schrijfster. Zij kwam uit Rusland, maar is op haar
[15:23] Speaker 2: vierde alvast naar Boston. En zij heeft psychologie gestudeerd, net
[15:27] Speaker 2: als jij, maar dan aan de...
[15:29] Speaker 1: Scheel moet er zijn, oké.
[15:31] Speaker 2: Ja, sorry, dat moet ik toch even bijzeggen. Je hebt psychologen,
[15:34] Speaker 2: je hebt psychologen. En zij is ook professioneel pokerspeler, vind
[15:37] Speaker 2: ik ook wel interessant. En zij is auteur van onder
[15:39] Speaker 2: meer The Confidence Game. En zij zei in 2016 in
[15:43] Speaker 2: een interview, en dat vond ik wel aardig... van iedereen
[15:46] Speaker 2: die kan opgelicht worden... en een heleboel mensen worden dan
[15:48] Speaker 2: boos en die zeggen... nee hoor, iedereen, maar ik... dat
[15:52] Speaker 2: iedereen denkt, ik word nooit opgelicht, worden
[15:54] Speaker 1: ze
[15:55] Speaker 2: opgelicht
[15:55] Speaker 1: En dat vond jij waarschijnlijk een heel geruststellende gedachte
[15:59] Speaker 2: Ik ben nu enorm fan van Maria Konikova.
[16:02] Speaker 1: Ik snap dat.
[16:03] Speaker 2: Balm voor de soul. En zij heeft over de positiviteitsillusie.
[16:08] Speaker 2: Ik vertaal het maar, de positivity illusion. Dat zeg je
[16:12] Speaker 2: ongetwijfeld iets als psycholoog. Wij overschatten onze eigen kwaliteiten. Wij
[16:16] Speaker 2: denken dat we altijd in control zijn. En daardoor zijn
[16:19] Speaker 2: we ook heel kwetsbaar om slachtoffer te worden. Want we denken, ja,
[16:21] Speaker 2: zoiets overkomt ons niet zo snel.
[16:24] Speaker 1: Ja, zelfoverschatting, daar leiden we allemaal aan
[16:27] Speaker 2: Juist, en die oplichten, zeggen ze, dat zijn vaak hele
[16:29] Speaker 2: getalenteerde mensen. Dat zijn eigenlijk goede psychologen. Ze vertellen wat
[16:33] Speaker 2: je wil horen en ze doen aan bonding. Nou, dat
[16:35] Speaker 2: bleek wel vrij duidelijk in al die voorbeelden die we
[16:37] Speaker 2: gehad hebben. Het is allemaal een paar woordjes Nederlands, Ajax, Amsterdam. Nou,
[16:42] Speaker 2: die ene zelfs nog over zijn relatie en zijn vrouw.
[16:46] Speaker 2: Dat zag hij dan enorm als bonding kennelijk. En
[16:50] Speaker 1: jullie blijkbaar ook
[16:51] Speaker 2: Nou, we vonden het wel grappig, maar we gingen er
[16:53] Speaker 2: niet mee. Nee. Ik wil
[16:54] Speaker 1: het
[16:55] Speaker 2: wel even benadrukken. En ze zegt ook, zodra je iemand
[16:58] Speaker 2: sympathiek vindt... dan wordt je beoordelingsvermogen minder scherp. En ze
[17:01] Speaker 2: legt dat uit in een fragment van tien jaar geleden.
[17:03] Speaker 3: We houden van mensen die bij ons zijn. En we
[17:07] Speaker 3: houden van mensen die de dingen die we houden van.
[17:10] Speaker 3: We houden van mensen die bij ons zijn. Oh, ik
[17:12] Speaker 3: heb je gezien. Ik weet wie je bent. En... People
[17:17] Speaker 3: who are trying to sell us something, be they con
[17:19] Speaker 3: artists or just softer salespeople, they know this and so
[17:23] Speaker 3: they latch on to characteristics about us that are pretty apparent.
[17:26] Speaker 3: You know, they might find out that I'm from the
[17:27] Speaker 3: Boston area and say, oh, the Red Sox. Try to
[17:30] Speaker 3: see my reaction. Am I an avid Red Sox fan?
[17:33] Speaker 3: If I am, the conversation will now go in that direction.
[17:37] Speaker 3: All of a sudden we're bonding over baseball. This can't
[17:39] Speaker 3: be a bad person. And now all of a sudden
[17:42] Speaker 3: they're selling me something, but now from a very different...
[17:48] Speaker 3: Dat is eigenlijk
[17:54] Speaker 2: de grap. Je moet niet overkomen als een... Ver komen,
[17:58] Speaker 2: maar als een soort...
[17:59] Speaker 3: Vriend
[18:00] Speaker 2: Vriend die het jou gunt.
[18:01] Speaker 1: Ja
[18:02] Speaker 2: Dat is wel de essentie, denk ik
[18:04] Speaker 1: Ja, en dat jullie je ook een beetje bijzonder voelen waarschijnlijk.
[18:07] Speaker 1: Dat was ook natuurlijk in die tempel. Dat je dan
[18:10] Speaker 1: zo van... Oh, we zijn hier. Ja. Deze hele bijzondere plek. Oh,
[18:13] Speaker 1: dan hebben we hem weer mooi voor elkaar. Ja.
[18:16] Speaker 2: Er was ook helemaal niks bijzonders aan die tempel verder overigens.
[18:19] Speaker 2: Dat zegt ook al iets waarschijnlijk. Maar goed. En zij
[18:23] Speaker 2: zegt nog wel meer dingen in dat interview. Namelijk andere trucs.
[18:25] Speaker 2: Bijvoorbeeld de voet in de door. Dat kennen we natuurlijk
[18:28] Speaker 2: allemaal van verkopers en huizen. Van
[18:31] Speaker 1: goede
[18:31] Speaker 2: doelen ook. En vaak begin je met iets kleins. Ik
[18:34] Speaker 2: wil gewoon wat vragen. Wat vindt u eigenlijk hierin hiervan?
[18:37] Speaker 2: Wat vindt u er
[18:37] Speaker 1: eigenlijk
[18:38] Speaker 2: van? Dat er mensen zijn die geen dagelijks warmheid hebben
[18:42] Speaker 2: of zoiets. Nou, dan zeg je, vind ik wel heel erg.
[18:44] Speaker 1: Ja, daar kan je alleen maar op zeggen dat je
[18:45] Speaker 1: het erg vindt
[18:46] Speaker 2: Juist, en dan vervolgens word je al die tunnel ingesleept
[18:51] Speaker 2: Het omgekeerde bestaat trouwens ook, beschrijft ze. Dat noemen ze
[18:53] Speaker 2: dan de door in de feest. Dat vond ik ook
[18:55] Speaker 2: wel grappig. Dus je begint met iets heel groots. Ik
[18:57] Speaker 2: zeg bijvoorbeeld tegen jou van... wil jij al mijn avonddiensten
[19:01] Speaker 2: van volgend jaar overnemen? Dan zeg je ja. Dan kom
[19:04] Speaker 2: je thuis en zeg je, wat ik nou hoorde van
[19:06] Speaker 2: een collega... dat kan ik toch niet doen? Dan zeg
[19:08] Speaker 2: je mannen ook, dat moet je gewoon niet doen. Dus
[19:10] Speaker 2: jij komt morgen terug en zegt, dat kan ik niet doen.
[19:13] Speaker 2: Dan zeg je, dat was ook belachelijk inderdaad. Volgende week
[19:16] Speaker 2: zeg ik, ik heb nog eens nagedacht... maar één avond niet.
[19:18] Speaker 2: Of
[19:19] Speaker 1: de helft
[19:20] Speaker 2: En dan denk je, dat heb ik toch goed onderhandeld.
[19:22] Speaker 1: Oké, nou vooruit. En dan voel je je ook steeds
[19:25] Speaker 1: lulliger als je blijft weigeren.
[19:27] Speaker 2: Ja,
[19:27] Speaker 1: dat is het. Volgens mij is het bij het ene
[19:30] Speaker 1: dat je in een soort yes-modus komt... Dus dat je
[19:32] Speaker 1: ja gaat zeggen, dat je zo'n soort tunnel ingaat. En
[19:35] Speaker 1: bij de ander is dat je op een gegeven moment
[19:37] Speaker 1: het vervelend vindt... om de hele tijd nee te zeggen
[19:39] Speaker 1: tegen iemand. En op een gegeven moment, dat is ook...
[19:42] Speaker 1: volgens mij als iemand veel moeite voor je doet... dat
[19:44] Speaker 1: heb ik zelf wel eens in winkels. Als dan iemand
[19:47] Speaker 1: heel veel dingen voor je gaat pakken uit een magazijn...
[19:49] Speaker 1: dan voel je je bijna schuldig dat je dan niet
[19:52] Speaker 1: meer iets koopt of zo. Dat je je een beetje
[19:53] Speaker 1: verplicht voelt om dat te doen
[19:55] Speaker 2: En dat kan dus onderdeel van de strategie zijn. En
[19:58] Speaker 2: dat zegt zij ook, deze mevrouw Koninkova. Die zegt, wij
[20:01] Speaker 2: zijn sociale dieren en oplichters die weten dat gewoon. Die
[20:04] Speaker 2: weten dat we moeite hebben met nee zeggen... En een
[20:07] Speaker 2: andere truc is natuurlijk de time pressure, de tijdstruk. Het
[20:09] Speaker 2: creëren van schaarsen, nu toestaan
[20:12] Speaker 1: Nu korting, alleen vandaag. Je ziet vaak op websites dat
[20:15] Speaker 1: ze een klokje weg tikken. Dat is allemaal nep natuurlijk,
[20:17] Speaker 1: maar goed.
[20:18] Speaker 2: Ik heb dan een keer met Joris Kooiman, hij werkt
[20:20] Speaker 2: nu voor NRC Handelsblad... een verhaal geschreven over grondhandel. En
[20:24] Speaker 2: dat bleek gewoon een stukje waardeloos grond te zijn... omdat
[20:26] Speaker 2: daar een Natura 2000 bestemming op zat. Dus daar kon
[20:30] Speaker 2: je helemaal niks bouwen. Maar die werden verkocht onder het
[20:32] Speaker 2: motto van... het is nu nog natuur, maar over een
[20:34] Speaker 2: paar jaar mag je hier een huis opbouwen. Dus die
[20:36] Speaker 2: mensen kwamen er allemaal. Wat hadden ze gedaan? In een
[20:40] Speaker 2: soort café hadden ze tafeltjes afgehuurd... En aan die tafeltjes
[20:44] Speaker 2: konden mensen dan gaan zitten. En vervolgens kwam er steeds
[20:48] Speaker 2: een andere verkoper aan. En dan ging je naar het
[20:50] Speaker 2: tafeltje toe en dan zeiden de mensen... nou ja, we
[20:52] Speaker 2: willen dit stukje wel. En dan kwam er dan iemand
[20:54] Speaker 2: anders aan van de zelforganisatie. Ja, die kun je doorstreven,
[20:56] Speaker 2: die is net verkocht. Het gaat enorm hard. Die mensen
[20:59] Speaker 2: die zweetdruppels, die denken... we moeten gewoon ja zeggen tegen
[21:02] Speaker 2: welk stuk grond dan ook... anders vissen we naast het net,
[21:04] Speaker 2: achter het net. Nou ja, zo werkt dat dus. Dus
[21:09] Speaker 2: de les is, leer nee te zeggen. En dat is
[21:12] Speaker 2: natuurlijk lastiger als je in een minder vertrouwde omgeving zit,
[21:16] Speaker 2: denk ik. En ik stuit op een heel aardig artikel
[21:19] Speaker 2: van The Travel Psychologist. Getiteld The Psychology of Travel Scams.
[21:25] Speaker 2: Door een zekere dokter, jawel, Charlotte Russell. En die zegt,
[21:30] Speaker 2: die mensen zijn vaak kwetsbaar. Nou, ik zei het net al,
[21:33] Speaker 2: alles is nieuw. Ze willen graag iemand vertrouwen, zodat ze
[21:36] Speaker 2: een beetje houvast hebben... En ze willen ook nog eens
[21:39] Speaker 2: een keer allerlei authentieke ervaringen hebben. Dus ze gaan ook
[21:41] Speaker 2: eerder mee met zo'n tuk-tuk. Dan denk je, nou dan
[21:44] Speaker 2: kom je nog eens ergens.
[21:45] Speaker 1: Dit is helemaal op maat gemaakt wat dat betreft. Ja
[21:49] Speaker 2: precies. En ze onderscheiden een heleboel categorieën. Nou ja, wat
[21:52] Speaker 2: zijn dan de scams? Nou, te hoge prijs. Dat is
[21:54] Speaker 2: natuurlijk een heel grijs gebied. Want ja, wat is een
[21:56] Speaker 2: te hoge prijs? Moet je het vergelijken met de lokale prijzen?
[21:59] Speaker 2: Met de kwaliteit van het product? Ingewikkeld. Er zijn natuurlijk
[22:03] Speaker 2: scams die heel duidelijk zijn. Iemand die zegt, ik correcteer
[22:07] Speaker 2: voor een goed doel... en die correcteert gewoon voor zichzelf.
[22:09] Speaker 2: Dan hoef je niet zo veel, niet ver over na
[22:11] Speaker 2: te denken... of dat een scam is of niet. De fototrap,
[22:15] Speaker 2: ken je die? Dat is een hele klassieke. Dat schijnt
[22:17] Speaker 2: in Rome heel populair te zijn geweest. Dan staat er
[22:19] Speaker 2: iemand verkleed als Romeinse soldaat... En die zegt, kom dan
[22:22] Speaker 2: gaan we op de foto. En dan heb je die
[22:25] Speaker 2: foto genomen, die selfie. En dan zegt hij, dit kost
[22:27] Speaker 2: je zoveel euro. Als je dat niet betaalt, dan gaan
[22:30] Speaker 2: ze enorm eens tennis maken. Waardoor je je gesgineerd voelt
[22:32] Speaker 2: en dan toch maar betaalt.
[22:34] Speaker 1: Maar dat zijn meestal niet de enorme bedragen.
[22:37] Speaker 2: De taxi-scam is natuurlijk het bekendste. De meter is kapot,
[22:40] Speaker 2: de lange route, dat soort dingen. Eerlijk gezegd denk ik,
[22:45] Speaker 2: wat mij betreft... en Uber werkte dus niet in Bangkok...
[22:48] Speaker 2: maar dat vind ik dus het enorme voordeel... wat je
[22:50] Speaker 2: ook van Uber mag vinden. Maar die hebben die markt
[22:52] Speaker 2: echt veranderd. In die zin, je weet van tevoren exact
[22:55] Speaker 2: wat je betaalt.
[22:56] Speaker 1: Zeker. Ja, en dat is wel sinds Google Maps natuurlijk ook...
[23:01] Speaker 1: dat je veel beter zelf ook kunt meekijken. Als je
[23:03] Speaker 1: weet waar je naartoe moet... en je ziet iemand echt
[23:06] Speaker 1: totaal de andere kant op rijden... dan kun je dat
[23:09] Speaker 1: ook zeggen. Volgens mij gaan we de verkeerde kant op.
[23:12] Speaker 1: Amigo
[23:14] Speaker 2: In Bangkok zouden we het in theorie wel gekund hebben.
[23:17] Speaker 2: Waar het niet dat heel veel wegen waren afgesloten vanwege
[23:20] Speaker 1: de
[23:20] Speaker 2: IMF-top. Dus dan moesten we allemaal omwegen maken. Toen wisten
[23:22] Speaker 2: we het ook niet meer.
[23:23] Speaker 1: Nee, dat kan natuurlijk ook dat iemand zegt... nee, nee,
[23:25] Speaker 1: dat kan niet zo, is dicht, we moeten zo rijden.
[23:27] Speaker 1: En op een gegeven moment weet je het inderdaad niet meer.
[23:29] Speaker 2: Deze mevrouw Russell zegt de scheidslijn tussen een gewone transactie...
[23:33] Speaker 2: en een oplichting is vrij vaag. Ze heeft zelf een
[23:36] Speaker 2: keer meegemaakt dat ze in een restaurant zat in het buitenland...
[23:38] Speaker 2: en dat ze ineens een heel mooi dessert kreeg voorgeschoteld.
[23:40] Speaker 2: Dus ik denk nou, lekker, ik eet het op. En
[23:42] Speaker 2: het stond op de rekening. Zij dacht, een nanoseconden, kennelijk,
[23:46] Speaker 2: het zal wel van het huis zijn. Het was het niet.
[23:47] Speaker 2: Maar ja, is dat dan oplichting? Nee, het is wel
[23:49] Speaker 2: een dienst geleverd.
[23:50] Speaker 1: Een ongevraagde aankoop. Het is niet
[23:53] Speaker 2: helemaal netjes, maar ja. En het hangt natuurlijk ook af
[23:56] Speaker 2: van cultuurverschillen. Want in sommige landen is het heel normaal
[23:59] Speaker 2: om af te dingen. En nou ja, als wij er
[24:02] Speaker 2: niet aan meedoen, zou ik kunnen zeggen, is dat ons probleem.
[24:05] Speaker 2: En de film Life of Brian van Monty Python. Daar
[24:08] Speaker 1: zit een
[24:09] Speaker 2: hilarische scène in. Een man die wil een tasje kopen.
[24:12] Speaker 2: En die verkoper die zegt 20 shekel. En die koper
[24:15] Speaker 2: zegt nou prima. En dan zegt die verkoper nee je
[24:17] Speaker 2: moet afdingen. En dan staat de volgende discussie.
[24:20] Speaker 4: All right, I'll give you 11. Now you're getting it. 11?
[24:23] Speaker 4: Did I hear you right? 11? This cost me 12.
[24:25] Speaker 4: You want to ruin me? 17? No, no, no, no. 17. 18? No, no.
[24:31] Speaker 4: You get a 14 now. All right, I'll give you 14. 14?
[24:34] Speaker 4: Are you joking? That's what you told me to say. Oh, dear.
[24:38] Speaker 4: Tell me what to say, please.
[24:41] Speaker 2: Deze man wordt dus boos.
[24:43] Speaker 4: Dat is het spel
[24:44] Speaker 1: Dat is
[24:44] Speaker 2: het spel, precies. En nou ja, de tips van Russell...
[24:48] Speaker 2: en die zul je niet verbazen... zorg dat je op
[24:50] Speaker 2: de hoogte bent van de bekende trucs. We waren gewoon
[24:53] Speaker 2: heel erg slecht voorbereid. Beetje naïef. En dan herken je
[24:57] Speaker 2: ze beter. En nou ja, stel vooraf een prijs vast.
[25:00] Speaker 2: Dat kun je met taxis natuurlijk doen. En als het
[25:02] Speaker 2: dan wel gebeurt, zeggen ze... Dat vond ik ook wel
[25:04] Speaker 2: heel fijn te horen, Anna. Wees niet te hard voor
[25:06] Speaker 2: jezelf
[25:08] Speaker 2: Het kan iedereen overkomen.
[25:09] Speaker 1: Ja, sorry dat ik zo moest lachen. Maar ik zie
[25:12] Speaker 1: dat gewoon helemaal voor me, jullie twee.
[25:14] Speaker 2: Onder het artikel stond ook een foto van haarzelf met
[25:16] Speaker 2: een legionair in Rome. Dus had ze dus ook heel
[25:19] Speaker 2: veel voor zo'n foto moeten betalen. En ze zegt ook,
[25:21] Speaker 2: maak er een levensles van.
[25:23] Speaker 1: Ja, mooi
[25:24] Speaker 2: Of een podcast, dacht ik aan mezelf. Ik deel mijn
[25:26] Speaker 2: levensles nu eigenlijk met die luisteraars...
[25:29] Speaker 1: die
[25:29] Speaker 2: misschien half schuddend luisteren en zeggen
[25:31] Speaker 1: het zou mij nooit overkomen. Maar goed, misschien dat we
[25:34] Speaker 1: nu iets beter op de voorbereid zijn.
[25:36] Speaker 2: En ik stuitte nog op een wetenschappelijk onderzoekje tot slot...
[25:39] Speaker 2: naar Tourist Scams uit 2023 van de James Cook Universiteit
[25:42] Speaker 2: in Australië. En zij draaien de vraag eigenlijk om. Ze zeggen,
[25:46] Speaker 2: mensen zouden in een vreemde omgeving toch voorzichtig moeten zijn...
[25:49] Speaker 2: En ze hebben ook een mogelijke verklaring. Die scammers zijn
[25:52] Speaker 2: gewoon heel goed in het uitkiezen van goedgelovig slachtoffers.
[25:56] Speaker 1: Nou, dat
[25:57] Speaker 2: waren
[25:58] Speaker 1: wij dus. Dat waren jullie, ja. Maar weet je wat
[26:00] Speaker 1: het ook is? Je kunt ook de hele tijd natuurlijk
[26:03] Speaker 1: zo heel achterdochtig in zo'n land rondlopen... en elk vriendelijk
[26:06] Speaker 1: gebaar zien als een poging tot oplichting. En dat is
[26:11] Speaker 1: ook niet fijn. Je wil ook openstaan. Want er zijn
[26:13] Speaker 1: ook natuurlijk een heleboel aardige, lieve mensen... die wel goede
[26:16] Speaker 1: bedoelingen hebben. En die dan zeggen, kom met me mee
[26:18] Speaker 1: naar huis of weet ik veel wat. Kom thee drinken of...
[26:20] Speaker 1: En die echt niks van je willen. Meer dan dat.
[26:23] Speaker 2: Ja.
[26:24] Speaker 1: Die zijn er ook
[26:24] Speaker 2: En het stomme is, ik ben zelf nogal van de...
[26:27] Speaker 2: want dat zul je nu niet meer geloven waarschijnlijk. Ik
[26:29] Speaker 2: ben zelf eigenlijk altijd heel wat trouwig. Ik zie achter
[26:31] Speaker 2: elke boom een oplechter staan. Ook in Nederland, dus echt
[26:34] Speaker 2: niet alleen in Thailand. En uitgerekend, ik trap in zoiets.
[26:39] Speaker 2: Nou ja, samen met de boer dan. Dat er weer wel.
[26:42] Speaker 2: En nou ja, hoe liep het af
[26:44] Speaker 1: Ja, hoe liep dit af?
[26:45] Speaker 2: Nou, uiteindelijk hadden we weer een tuk-tuk nodig... want we
[26:47] Speaker 2: gingen naar zo'n bokswedstrijd. Dat was ontzettend leuk trouwens. En
[26:51] Speaker 2: er begon er weer een chauffeur over kortingen en pakken.
[26:55] Speaker 2: En toen zeiden we, ja jongen, we hebben al een pak. Ja,
[26:57] Speaker 2: maar hoeveel heb je betaald en waar was het? Nou,
[26:59] Speaker 2: ik denk, ik ga die informatie niet geven... want voor
[27:01] Speaker 2: je het weet, dan heeft hij een veel betere aanbieding.
[27:05] Speaker 2: Hele kas vol. Hele kas vol met pakken. En nou ja,
[27:09] Speaker 2: eenmaal in het hotel. We komen bij de receptie. En
[27:13] Speaker 2: die meneer zegt, ho ho, niet meteen naar boven... We
[27:16] Speaker 2: have a suit for you. Twee hangertjes met pakken eraan.
[27:21] Speaker 1: Echt waar?
[27:21] Speaker 2: Ja, en dus de ergste variant konden we afstrepen. Namelijk
[27:24] Speaker 2: dat die hele pakken niet zouden komen. En ik zeg
[27:28] Speaker 2: tegen de boer, ik ga het boven verpassen. Dus ik
[27:31] Speaker 2: app hem, ik zeg past. Hij appt even later, ja
[27:34] Speaker 2: die van mij ook. Dus het past. Nu is de vraag,
[27:36] Speaker 2: is het cashmere? En ja, wij hebben daar ernstig twijfels over.
[27:40] Speaker 1: Maar is het wel mooi? Kijk, het past. Als je
[27:44] Speaker 1: zo met je armen net naar beneden kunt, past het ook.
[27:49] Speaker 2: Mijn vrouw keek er wel denkelijk bij. Het was ook
[27:52] Speaker 2: nogal gekreukt. Want ze had natuurlijk een elf uur durende
[27:54] Speaker 2: vlucht meegemaakt. Maar het past. Ik had het vandaag met
[27:58] Speaker 2: Marcel over. En hij zei, ja, we zijn natuurlijk wel
[28:01] Speaker 2: bang dat bij de eerste beste stoombeurt de mouwen eraf vallen.
[28:04] Speaker 2: Want het is ongetwijfeld een gelijmd pak. Ik ken die
[28:07] Speaker 2: anekdote nog trouwens van iemand bij de Telegraaf. Die liet
[28:12] Speaker 2: al zijn pakken maken in Azië. En die had een
[28:14] Speaker 2: keer kennelijk zoiets meegenomen voor iemand anders. En die liep
[28:18] Speaker 2: buiten in de regen en toen viel eerst een mouw eraf.
[28:20] Speaker 2: Dat is een soort legendarisch verhaal daar. Nou ja, en
[28:25] Speaker 2: nou citeer ik ook weer even Marcel de Boer... met
[28:27] Speaker 2: zijn Westfriese nuchterheid, zegt hij... ja, gelukkig draag ik niet
[28:30] Speaker 2: zo vaak een pak. Ja, dan zijn we
[28:33] Speaker 1: eigenlijk
[28:33] Speaker 2: wel uit de krant. Gelukkig
[28:35] Speaker 1: in welk opzicht? Is de cost per wear, altijd de girl-math-regelmethode...
[28:41] Speaker 1: die komt hier denk ik niet heel positief uit
[28:43] Speaker 2: Nee, nee, ik denk het ook niet.
[28:46] Speaker 1: Ik wil dat jij heel graag een keer dat pak
[28:48] Speaker 1: aan gaat doen.
[28:49] Speaker 2: Ja
[28:50] Speaker 1: Naar de redactie.
[28:51] Speaker 2: Het is een donkergrijs pak, dus ja...
[28:53] Speaker 1: Maar ben je er toch wel een beetje blij mee
[28:56] Speaker 2: Nou, als ik het pak zie hangen, dan heb ik
[28:58] Speaker 2: daar gemengde gevoel
[28:58] Speaker 1: van. Je krijgt er zo'n knoop in je maag
[29:00] Speaker 2: Een beetje wel, ja. Het is een pak met een
[29:04] Speaker 2: verhaal geworden, in ieder
[29:05] Speaker 1: geval. Dat zeker. Goed, nou, ik ben heel benieuwd hoe
[29:11] Speaker 1: het eruit ziet. Dus ja, tot zover de avonturen van
[29:19] Speaker 1: jou in Bangkok. Nou, eigenlijk niet helemaal... Want je had
[29:22] Speaker 1: nog een... Nou ja, dat valt natuurlijk echt in het
[29:24] Speaker 1: niet bij dit verhaal. Maar vorige week vertelde je dat
[29:28] Speaker 1: je ook nog naar een bijeenkomst zou gaan... waar Kevin
[29:30] Speaker 1: Warsh zou zijn, de voorzitter van de Amerikaanse vet. Ja.
[29:35] Speaker 1: Maar je mocht niks vragen, dat was al bekend. Maar
[29:37] Speaker 1: hoe was het?
[29:38] Speaker 2: Het was een zogenaamde fire chat talk. Tussen hem en
[29:41] Speaker 2: de baas van het IMF. Kristalina Georgieva. En dan mocht
[29:44] Speaker 2: je inderdaad niks vragen. Het was overigens bij de IMF.
[29:46] Speaker 2: Ik zei vorige week abusievelijk dat het bij de IF was. Nou,
[29:50] Speaker 2: dat interesseert niemand. Maar... Mocht het iemand opgevallen zijn bij deze.
[29:54] Speaker 2: De belangstelling was echt overweldigend. Dus er was een zaal
[29:57] Speaker 2: waar ze zaten. Daar kwamen we niet eens mee in.
[29:59] Speaker 2: Dus we moesten in een soort overloopzaal. Waar dan een
[30:01] Speaker 2: groot beeldscherm stond. Waar je het ook kon volgen. En
[30:04] Speaker 2: ik was onder de indruk van Worsch. In die zin
[30:06] Speaker 2: dat hij ongelooflijk goed kan praten. En als hij er
[30:11] Speaker 2: eenmaal klaar is met praten. Dan denk je. Wat heeft
[30:12] Speaker 2: hij nou eigenlijk gezegd?
[30:14] Speaker 1: Dus op het moment denk je, wauw
[30:16] Speaker 1: En daarna denk je, wat
[30:18] Speaker 2: heeft hij gedaan?
[30:19] Speaker 1: Het is echt een
[30:19] Speaker 2: gladde prater. Dus we hadden het net over verkopen. Ik
[30:22] Speaker 2: denk dat hij ook in staat zou zijn jou een
[30:25] Speaker 2: pak te verkopen. Als je het niet wil. En hij
[30:31] Speaker 2: herhaalde een paar keer dat hij graag uit het raam kijkt.
[30:34] Speaker 2: om te kijken wat er allemaal gebeurt in de buitenwereld.
[30:38] Speaker 2: Nou ja, goed. Ik citeer bijna letterlijk.
[30:42] Speaker 1: Dit is echt zo van, nee, ik sta nog midden
[30:44] Speaker 1: in de wereld. Ik weet echt wat er gebeurt met
[30:46] Speaker 1: de gewone mensen in de wereld. Ik kijk af en
[30:49] Speaker 1: toe uit het raam.
[30:51] Speaker 2: Ja, hij wilde daarmee zeggen eigenlijk volgens mij... dat een
[30:54] Speaker 2: heleboel van zijn voorgangers misschien te veel... in de achteruitkijkspiegel kijken...
[30:59] Speaker 2: Zo van, ja, kijken naar statistiek. Maar ja, dat is
[31:01] Speaker 2: allemaal al gebeurd, daar heb je niks aan. Je moet
[31:03] Speaker 2: uit het raam kijken. Statistiek
[31:04] Speaker 1: ligt op straat
[31:06] Speaker 2: En hij was heel positief over AI. Hij zei, dat
[31:08] Speaker 2: wordt een enorme kracht voor de wereld. Maar hij zag
[31:10] Speaker 2: het ook als een positieve kracht voor zijn eigen verhaal.
[31:13] Speaker 2: Luister maar
[31:14] Speaker 5: Niet zo lang van nu, het wordt geen tortuur. We
[31:18] Speaker 5: zullen op de vingertips van de centrale banken... alle informatie
[31:22] Speaker 5: in de wereld hebben. En we zullen nieuwe analytische tools
[31:26] Speaker 5: kunnen gebruiken... om dat data te sturen. Het lijkt er
[31:31] Speaker 5: toch op als Kevin
[31:43] Speaker 2: Walsh heel dicht bij een kristallenbol zit.
[31:47] Speaker 1: Ja
[31:47] Speaker 2: Dat is toch hoopgevend.
[31:49] Speaker 1: Ja. Looking out of the window. Hij bedoelt het even
[31:53] Speaker 1: niet te negatief. Natuurlijk een beetje een overdrachtelijke zin
[31:57] Speaker 2: Uiteraard.
[31:58] Speaker 1: Ja
[31:59] Speaker 2: Uiteraard.
[32:00] Speaker 1: Oké
[32:03] Speaker 2: Dan gaan we naar een vraag.
[32:04] Speaker 1: Ja, precies
[32:05] Speaker 2: Want we hebben er eentje.
[32:06] Speaker 1: We hebben nog een vraag. En die komt deze week
[32:08] Speaker 1: van onze collega Floyd Bonder. Nou, het was niet echt
[32:11] Speaker 1: een officiële vraag. Maar we hadden het deze week over
[32:14] Speaker 1: de protesten in Frankrijk. Hij is ook half Frans. Bonder. Nou,
[32:19] Speaker 1: dat is dan weer net niet zijn Franse achternaam, maar goed.
[32:22] Speaker 1: En hij vroeg zich er ook af... hoe zit het
[32:25] Speaker 1: dan eigenlijk met de bestaanszekerheid van de Fransen? En ja, nou,
[32:31] Speaker 1: dat vond ik eigenlijk wel een goede vraag. Ik vroeg
[32:33] Speaker 1: dat me ook af. Ik vind het een
[32:33] Speaker 2: supergoede vraag, want als je die relatie ziet... dan denk je,
[32:35] Speaker 2: ze zullen het wel heel slecht hebben, toch?
[32:37] Speaker 1: Ja, en we hebben natuurlijk heel veel over Frankrijk. En
[32:40] Speaker 1: dan gaat het heel erg macro over die hoge staatsschuld,
[32:43] Speaker 1: de oplopende rente.
[32:46] Speaker 2: En dat zijn ook vaak niet de dingen waar mensen
[32:48] Speaker 2: de straat voor opkomen. Dit kan niet langer, dit begrotingstekort.
[32:52] Speaker 1: Die rente, te hoog.
[32:55] Speaker 2: Deze
[32:56] Speaker 1: schuld, onhoudbaar.
[32:57] Speaker 2: Ik ben toevallig een podcast aan het luisteren over de
[32:59] Speaker 2: Franse revolutie. The rest is history, die ken je ook
[33:01] Speaker 1: Ja, zeker.
[33:02] Speaker 2: En dan zegt ook een van die kerels... dat idee
[33:05] Speaker 2: dat de mensen de straat op gingen... omdat ze vonden
[33:08] Speaker 2: dat het de koningin van macht had... helemaal interesseert dus
[33:10] Speaker 2: helemaal niks. Maar de broodprijzen waren enorm hoog. En
[33:14] Speaker 1: er
[33:14] Speaker 2: was honger en... Leefopstandigheden.
[33:16] Speaker 1: Daar komt toch Marie Antoinette haar beroemde uitspraak vandaan? Let
[33:21] Speaker 1: them eat cake. Ja, maar dan zegt ze altijd let
[33:23] Speaker 1: them eat cake. En zij sprak natuurlijk helemaal geen Engels
[33:26] Speaker 2: Nee, en sterker nog, die uitspraak heeft ze nooit gedaan.
[33:28] Speaker 1: Ja, ook dat nog.
[33:29] Speaker 2: Het is door iemand verzonnen al voordat zij vanuit Oostenrijk
[33:32] Speaker 2: naar Parijs
[33:33] Speaker 1: kwam. Fake news. Fake history.
[33:35] Speaker 2: Het is wel een mooie,
[33:36] Speaker 1: let them eat cake. Maar goed, hoe zit het dan
[33:40] Speaker 1: nu met Frankrijk? Ik ben wel heel erg naar de
[33:43] Speaker 1: statistieken gaan kijken, want ja... Uit mijn raam zag ik
[33:47] Speaker 1: vooral rellen
[33:48] Speaker 2: Ja, inderdaad. Dan word je niks wijzer van nu
[33:51] Speaker 1: Nee. Dus ik heb wat cijfers erbij gepakt. Allereerst de werkloosheid.
[33:57] Speaker 1: Die is met 8,2 procent behoorlijk hoog in Frankrijk. En
[34:00] Speaker 1: ze staan ermee in de top drie van de eurozone.
[34:04] Speaker 1: In de eurozone was het namelijk 6,4 procent. En in
[34:07] Speaker 1: Nederland zitten we op 4 procent. Dus dat is echt
[34:10] Speaker 1: wel hoger. We hebben het dan ook over 2,5 miljoen mensen.
[34:15] Speaker 1: Want er wonen bijna 70 miljoen mensen in Frankrijk. Dus
[34:19] Speaker 1: heb je het toch wel over aantallen. En de jeugdwerkloosheid
[34:23] Speaker 1: is bijna 21%. En dat is ook ver boven het
[34:27] Speaker 1: eurozone gemiddelde van 15%. In Nederland hebben we 8,5%. Nou,
[34:33] Speaker 1: dat is dus al om te beginnen niet zo positief.
[34:36] Speaker 1: Dan het armoedecijfer. Nou is armoede wel altijd een beetje
[34:40] Speaker 1: een ingewikkeld cijfer. Dus ik kijk eerst even naar wat
[34:45] Speaker 1: dan relatieve armoede wordt genoemd. En dat is een maat
[34:49] Speaker 1: die neemt iedereen die moet rondkomen van minder dan 60%
[34:54] Speaker 1: van het mediane inkomen.
[34:57] Speaker 2: Ja, we kunnen niet precies genoeg zijn.
[34:58] Speaker 1: Nu jij weer, Marijn. En in Frankrijk leeft dan 16%
[35:04] Speaker 1: in relatieve armoede. Als je dat in Nederland toepast, kom
[35:10] Speaker 1: je op 13 procent. Dan denk je, 13 procent, dat
[35:12] Speaker 1: is best wel hoog. Want wij hebben toch in Nederland
[35:14] Speaker 1: hele lage armoede. Ja, wij kijken dus ook anders. Wij
[35:18] Speaker 1: kijken dan naar een vorm van ernstige materiële armoede, zou
[35:21] Speaker 1: je kunnen zeggen. Want ja, in Nederland bijvoorbeeld is dat
[35:24] Speaker 1: medianeninkomen best wel heel hoog. Dus als je 60 procent pakt,
[35:28] Speaker 1: dan zit best veel... nog relatief veel mensen vallen daaronder.
[35:33] Speaker 1: Maar dan is er dus een andere maat en dat
[35:35] Speaker 1: is ernstige armoede. En dan gaat het erom dat mensen
[35:39] Speaker 1: om financiële redenen... minstens zeven van de dertien noodzakelijke zaken
[35:44] Speaker 1: niet kunnen betalen. Dus bijvoorbeeld onverwachte uitschaven, kleding vervangen... je
[35:49] Speaker 1: woning verwarmen of meedoen aan sociale activiteiten. En dan kom
[35:56] Speaker 1: je in Nederland op... 3 procent uit en in Frankrijk
[36:00] Speaker 1: op bijna 7 procent. Ja, dat is
[36:02] Speaker 2: toch meer dan dubbel.
[36:04] Speaker 1: Zeker. En als je dan kijkt naar kinderarmoede... dan is
[36:09] Speaker 1: dat voor die ernstige maat, om het maar even zo
[36:12] Speaker 1: te noemen... is dat in Frankrijk 10 procent en in
[36:16] Speaker 1: Nederland is dat maar 2 procent. Dus relatief veel Franse
[36:22] Speaker 1: kinderen groeien op in armoede... Want het zijn ook vooral
[36:25] Speaker 1: werklozen en eenoudergezinnen... die in armoede leven
[36:29] Speaker 2: En wat is de trend? Wordt het erger? Ja
[36:32] Speaker 1: het wordt dus ook erger. Want de Fransen hebben zelf
[36:36] Speaker 1: ook een telling van die armoede... en die telling begint
[36:39] Speaker 1: rond 1996. En sindsdien is het niet zo hoog geweest
[36:43] Speaker 1: als nu.
[36:44] Speaker 2: Ja
[36:45] Speaker 1: Dus toen het begon met de telling lag het rond
[36:48] Speaker 1: de 14 procent. Dat is wel weer die relatieve armoede... Ja,
[36:51] Speaker 1: sorry hoor, het loopt een beetje door elkaar. Maar moet
[36:53] Speaker 2: het precies zijn
[36:54] Speaker 1: En dat is sinds 1996 eigenlijk best wel gedaald. Na
[36:59] Speaker 1: de crisis steeg dat weer wat. En nu is het
[37:01] Speaker 1: dus hoger dan het ooit is geweest... sinds het begin
[37:04] Speaker 1: van die telling. Dus ja... Dat ziet er niet zo
[37:08] Speaker 1: best uit voor Frankrijk, zou je kunnen zeggen. O ja,
[37:10] Speaker 1: dan heb je ook nog een maat. Ja, nog een maat, sorry.
[37:13] Speaker 1: Dit is de laatste armoedemaat. Dat is subjectieve armoede. Dus
[37:17] Speaker 1: of je moeilijk rondkomt. Als je
[37:19] Speaker 2: jezelf arm voelt.
[37:20] Speaker 1: Ja, zoiets. Dat is
[37:21] Speaker 2: altijd makkelijk
[37:23] Speaker 1: Of je financieel kan rondkomen. In Frankrijk ligt dat rond
[37:28] Speaker 1: de 20 procent. En in Nederland ligt dat maar rond
[37:31] Speaker 1: de 7 procent.
[37:33] Speaker 2: Maar goed, al die indicatoren die je nu noemt, scoort
[37:35] Speaker 2: Frankrijk dus echt beduidend slechter dan Nederland.
[37:38] Speaker 1: Ja, zeker. En ook Europees gezien niet zo goed. Ja, armoede,
[37:43] Speaker 1: nou redelijk... En concentreert zich
[37:45] Speaker 2: dat dan in de grote steden? Of is dat moeilijk
[37:47] Speaker 2: te zeggen?
[37:47] Speaker 1: Ja, in de steden zie je het meer, maar je
[37:51] Speaker 1: ziet het ook regionaal. Bijvoorbeeld de noordelijke regio's, dus aan
[37:55] Speaker 1: de Belgische grens... en de zuidelijke regio's, met uitzondering van
[38:00] Speaker 1: rond de Côte d'Azur... daar is het ook niet zo
[38:04] Speaker 1: heel goed gesteld hiermee.
[38:06] Speaker 2: Nee.
[38:07] Speaker 1: In de cijfers die ik zag, dat was dan wel
[38:09] Speaker 1: weer een maat... dat was armoede en het risico op
[38:11] Speaker 1: sociale uitsluiting. Ja, ik zei al, die armoedecijfers, dat is
[38:15] Speaker 1: echt een soort moeras... als je daar op een gegeven
[38:17] Speaker 1: moment induikt. Maar dat viel dan eigenlijk voor platteland bijvoorbeeld
[38:22] Speaker 1: weer best wel mee. En dan was het dus inderdaad
[38:24] Speaker 1: de steden waar het risico daar op het hoogst was.
[38:27] Speaker 1: Maar dat was ook sociale uitsluiting. En misschien heb je
[38:29] Speaker 1: op het platteland dan toch iets meer die...
[38:32] Speaker 2: Cohesie.
[38:32] Speaker 1: Cohesie. Nou, precies. Dan nog één maat, de koopkracht. Want
[38:38] Speaker 1: dat is natuurlijk ook wel interessant. En in een Europees
[38:42] Speaker 1: rapport vond ik cijfers... over het medianen besteedbare inkomen... Ja,
[38:48] Speaker 1: wat is dat dan weer? Dat is een soort maat.
[38:51] Speaker 1: Dat neemt inkomen na belastingen, maar wel met toeslagen. En
[38:56] Speaker 1: dan is het omgerekend naar één persoon. Zodat je dus
[38:59] Speaker 1: mensen kunt vergelijken. Dus het is een beetje kunstmatige maat.
[39:02] Speaker 1: Maar het is wel aardig, denk ik, om dit te gebruiken.
[39:05] Speaker 1: En ik heb hem ook kunnen vinden voor de hele EU.
[39:09] Speaker 1: Dus dan kun je het ook makkelijker vergelijken. En als
[39:12] Speaker 1: je dan tussen 2010 tot 2025 kijkt, dan is dat
[39:18] Speaker 1: reële inkomen voor de hele EU gemiddeld met 25% procent toegenomen.
[39:24] Speaker 1: Voor sommige landen schieten daar ver bovenuit. Bijvoorbeeld Roemenië en
[39:27] Speaker 1: Litouwen zijn echt met 200 procent toegenomen. Dus dat is fors.
[39:34] Speaker 1: Voor Nederland ligt het rond de 17 procent. Dus iets
[39:36] Speaker 1: onder het Europese gemiddelde. Maar Frankrijk bungelde net niet onderaan...
[39:42] Speaker 1: met een minuscule achteruitgang zelfs. Dus 0,6 procent achteruitgang.
[39:49] Speaker 2: Dus er is ook niet zoiets als een perspectief of
[39:51] Speaker 2: zo eigenlijk. Als het steeds maar een beetje gelijk blijft
[39:54] Speaker 2: of iets minder wordt of zo.
[39:55] Speaker 1: Ja, wie denk je trouwens dat onderaan hing? Met een
[39:59] Speaker 1: achteruitgang van 23 procent.
[40:01] Speaker 2: Binnen de EU
[40:02] Speaker 1: Ja
[40:04] Speaker 2: Geen idee.
[40:04] Speaker 1: Griekenland.
[40:05] Speaker 2: Natuurlijk ja, natuurlijk. Daar hebben ze ook echt loondalingen gehad
[40:09] Speaker 1: Ja, dat is wel.
[40:12] Speaker 2: Want hervorming, dat is dan zo'n woord dat te passend
[40:15] Speaker 2: wordt gebruikt. We moeten hervormen. Maar de Grieken hebben dus hervormd.
[40:19] Speaker 2: Maar op een manier die ze echt heel veel pijn
[40:21] Speaker 2: heeft gedaan.
[40:22] Speaker 1: Zeker, want daar zijn ook...
[40:24] Speaker 2: Het gaat nu wel beter daar, maar...
[40:27] Speaker 1: Het nu gaat beter, maar dat inkomen is nog steeds niet...
[40:31] Speaker 2: Het is echt een shocktherapie geweest. Het IMF was erbij
[40:34] Speaker 2: betrokken en die zijn daarvan.
[40:36] Speaker 1: Ja. Nou ja, ik moest er ook wel aan denken.
[40:38] Speaker 1: Omdat ik zat te denken, staat Frankrijk ook zoiets te wachten?
[40:43] Speaker 1: Want eigenlijk als je naar dit plaatje kijkt... en je
[40:46] Speaker 1: combineert dat met wat we weten over die staatsschuld... en
[40:50] Speaker 1: er moet gewoon wat gebeuren in dat land. De groei
[40:53] Speaker 1: is jarenlang achtergebleven. De productiviteit blijft achter. Want daarom groeien
[40:58] Speaker 1: die inkomens natuurlijk ook niet mee. Want wij hebben ook
[41:00] Speaker 1: te maken gehad met gestegen voedsel- en energieprijzen.
[41:03] Speaker 2: Ja.
[41:04] Speaker 1: Maar toch heeft het hier minder hard toegeslagen dan in Frankrijk.
[41:09] Speaker 1: Dus er moet iets gebeuren met dat land. Maar er
[41:11] Speaker 1: zit natuurlijk ook een paradox in. Want alles wat ze
[41:13] Speaker 1: nu proberen, als ze willen bezuinigen... worden mensen nog bozer
[41:19] Speaker 1: Want die denken, ja, dan wordt het nog erger.
[41:22] Speaker 2: Nou ja, dat is een groot probleem natuurlijk. En als
[41:25] Speaker 2: je een beetje je oor te luisteren legt bij bepaalde beleidsmakers.
[41:29] Speaker 2: We hebben Eelco Heijnen gesproken bijvoorbeeld in Bangkok. En die
[41:32] Speaker 2: zegt zoiets van, ze moeten maar op de blaren zitten
[41:36] Speaker 2: En ze moeten gewoon aankloppen als het echt niet lukt.
[41:38] Speaker 2: Aankloppen bij het Europese stabiliteitsmechanisme. Dat is een soort Europese IMF,
[41:44] Speaker 2: die kan landen helpen. met tijdelijke leningen. Maar ja, dan
[41:47] Speaker 2: moet je gewoon helemaal naar de pijpen dansen... van specialisten
[41:51] Speaker 2: die worden langsgestuurd... en die gaan gewoon zeggen, je moet
[41:53] Speaker 2: dit doen, je moet dat doen...
[41:53] Speaker 1: je moet je
[41:54] Speaker 2: pensioen verhogen.
[41:54] Speaker 1: Wat in Griekenland
[41:56] Speaker 2: met de beruchte trojka gebeurd is. Ja, en dat is
[42:01] Speaker 2: geen pretje.
[42:02] Speaker 1: Nee, ja, en Griekenland is natuurlijk ook nog eens een
[42:04] Speaker 1: veel kleiner land... met veel minder mensen, daar wonen 10
[42:06] Speaker 1: miljoen mensen of zo...
[42:08] Speaker 2: Zeker. En ik kan me toen herinneren... toen het begon
[42:11] Speaker 2: met prikkelen in Griekenland... werd gezegd, ach ja, Griekenland is maar...
[42:15] Speaker 2: werd toen altijd gezegd 2% van het hele Europese bbp.
[42:18] Speaker 2: Dat is verwaarloosbaar. Dus wat voor impact kan het in
[42:21] Speaker 2: godsnaam op ons hebben? Vervolgens kreeg je natuurlijk besmettingsverschijnselen. Dat
[42:25] Speaker 2: is nu het gevaar. En de Fransen, omdat ze groot zijn...
[42:28] Speaker 2: en dat is ook wel een beetje het verraderlijke aan
[42:29] Speaker 2: dit hele verhaal... weten ze ook dat... het te groot
[42:33] Speaker 2: is om onderuit te laten gaan. Dat kunnen we ons
[42:35] Speaker 2: helemaal niet veroorloven. Dus er zal links of rechts wel
[42:38] Speaker 2: iets gebeuren
[42:39] Speaker 1: om de Fransen te helpen. Ik denk, een van de dingen,
[42:43] Speaker 1: langer doorwerken.
[42:44] Speaker 2: Ja, dat is een no-brainer, zou
[42:46] Speaker 1: ik zeggen. Maar heel Frankrijk staat op zijn achterste benen
[42:49] Speaker 1: als dat wordt doorgevoerd. En dat geldt natuurlijk voor meer bezuinigingen.
[42:53] Speaker 1: En het gekke is ook, ze hebben een enorme verzorgingstaat.
[42:56] Speaker 2: Dus
[42:57] Speaker 1: ze betalen al zoveel belasting
[42:59] Speaker 1: Maar toch is het niet genoeg om mensen te beschermen
[43:01] Speaker 1: tegen armoede.
[43:02] Speaker 2: Nee, dat is ook het probleem wat je veel hoort
[43:05] Speaker 2: over Frankrijk. Dat de belastingdruk al dermate hoog is. Dat
[43:08] Speaker 2: het verder verhogen van belasting, daar zit weinig potentie meer in.
[43:13] Speaker 2: Want dan ga je echt de economie afknijpen op een
[43:15] Speaker 2: gegeven moment
[43:15] Speaker 1: Nee, precies. Dus je moet de
[43:17] Speaker 2: uitgaven verlagen?
[43:18] Speaker 1: De kettingzaag in de uitgaven, bureaucratie aanpakken, belasting hervormen. Dit
[43:23] Speaker 1: was een beetje wat ik allemaal tegenkwam in die rapporten.
[43:25] Speaker 1: Ik denk, ja, je kan het zelf ook wel bedenken.
[43:28] Speaker 1: Maar het punt is natuurlijk, hoe ga je het doorvoeren
[43:30] Speaker 2: Het zal ongetwijfeld wel gaan gebeuren. Want ook populistische leiders
[43:34] Speaker 2: zien wel in dat dit een road to ruin is, toch?
[43:37] Speaker 2: Mag je hopen. Goed Frans.
[43:39] Speaker 1: Ik hoop er met je mee. Het plan van Le
[43:43] Speaker 1: Pen was volgens mij niet zo heel doortimmerd. Die rekenen
[43:46] Speaker 1: sowieso meteen al met 2 procent groei volgens mij.
[43:48] Speaker 2: Ja, dat was wel heel optimistisch.
[43:50] Speaker 1: Nou, laten we het hopen. Frankrijk, we gunnen het jullie
[43:54] Speaker 2: Zo is het. Zo is het. En daar kun je
[43:56] Speaker 2: tenminste nog een goed pak kopen ook. Voor mijn volgende
[44:00] Speaker 2: bestemming
[44:02] Speaker 1: Daar moeten jouw euro's naartoe. Zo is het. En daarmee
[44:05] Speaker 1: zijn we aan het eind gekomen van deze aflevering...
[44:09] Speaker 2: Heb je nou ook een vraag? Wil je ergens op reageren?
[44:11] Speaker 2: Mail ons dan op podcast.nl. Dan gaan wij ermee aan
[44:14] Speaker 2: de slag.
[44:15] Speaker 1: Dit was Toegevoegde Waarden voor deze week. Je luisterde naar mij,
[44:18] Speaker 1: Anna Dijkman en Marijn Jongsma. Redactie en montage in de
[44:21] Speaker 1: handen van Jort Siemens... en de muziek komt van Gijs Vriezen.
[44:25] Speaker 1: Dank voor het luisteren en tot volgende week.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.