# Ziemia atomu, deportacji i eksperymentów rolniczych. Kazachstan w latach 1941-1964.Dr Dimitrij Panto

An episode of [Historia BEZ KITU](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1655512985), 1 Jul 2026, 1 h 13 min.

Audio: https://anchor.fm/s/ce368570/podcast/play/121995879/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2026-6-1%2F072cf3e0-2989-1e32-7acb-16336d7e1a37.mp3

Po wybuchu II wojny światowej Kazachstan stał się jednym z głównych miejsc deportacji całych narodów uznanych przez władze stalinowskie za „niepewne politycznie” – trafiali tu m.in. Polacy, Niemcy nadwołżańscy, Koreańczycy, Czeczeni, Ingusze oraz przedstawiciele wielu innych grup etnicznych. W czasie wojny do Kazachstanu ewakuowano również część przemysłu oraz instytucji kulturalnych z europejskiej części ZSRR, w tym słynne studio filmowe Mosfilm. W latach 1941–1942 na jego terenie formowała się Armia Andersa, zanim została ewakuowana przez Iran na Bliski Wschód. Po wojnie republika stała się jednym z kluczowych obszarów strategicznych ZSRR – w 1949 r. na poligonie w Semipałatyńsku przeprowadzono pierwszą sowiecką próbę atomową, a w połowie lat pięćdziesiątych rozpoczęto budowę kosmodromu Bajkonur, skąd w 1961 r. wystartował pierwszy człowiek w kosmosie, Jurij Gagarin. Rządy Nikity Chruszczowa przyniosły częściową destalinizację i rehabilitację wielu deportowanych, jednak znaczna część Polaków, Niemców i przedstawicieli innych narodowości pozostała w Kazachstanie, ponieważ po kilkunastu latach nie miała już dokąd wracać. Jednocześnie Chruszczow rozpoczął ambitny program zagospodarowania „ziem dziewiczych”, który początkowo zwiększył produkcję zboża, lecz w dłuższej perspektywie doprowadził do poważnej erozji gleb i problemów ekologicznych.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. Dmitrijem Panto, pracownikiem Działu Naukowego Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.