# Dầu hỏa Iran trước hy vọng thoát khỏi lệnh cấm vận của Mỹ sau gần 50 năm bị trừng phạt

An episode of [Tạp chí Kinh Tế](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1574625220), 23 Jun 2026, 11 min.

Audio: https://audio.audiomeans.fr/pfx/b035a7c4-de15-11ef-9e7b-cfc4fb0c91f4/aod-rfi.akamaized.net/rfi/vietnamien/audio/modules/actu/202606/T_p_Chi_Kinh_T_ngay_23_06_2026.mp3?guid=16656d6c-6f07-11f1-948d-31e651822b77&source=PcNCvtcnHj

Bốn trong số 14 điểm của thỏa thuận ghi nhớ chấm dứt chiến tranh Trung Đông liên quan đến những hồ sơ kinh tế nhậy cảm nhất đối với Teheran và được coi là có lợi cho chế độ Iran. Ngày 22/06/2026, Hoa Kỳ tạm dỡ bỏ lệnh cấm vận dầu hỏa Iran trong vòng 60 ngày, mở ra viễn cảnh Iran thu vào hàng tỷ đô la nhờ được phép xuất khẩu dầu hỏa theo giá thị trường. Đây là bằng chứng rõ rệt cho thấy thái độ thực tiễn của chế độ ở Teheran. Nhưng không dễ để xóa bỏ những lớp trừng phạt mà cộng đồng quốc tế, đứng đầu là Mỹ, gần như liên tục ban hành từ năm 1979 tới nay. Vào lúc phó tổng thống J.D Vance trên đường trở về Mỹ sau cuộc họp tại Thụy Sĩ với phái đoàn Iran, tại Washington, bộ Tài Chính thông báo tạm thời cho phép Iran xuất khẩu trở lại dầu thô, các sản phẩm hóa dầu và bán ra theo giá thị trường. Quyết định có hiệu lực cho đến ngày 21/08/2026. Để đổi lại, Teheran cam kết « bảo đảm quyền tự do lưu thông tại eo biển Hormuz và cho phép thanh tra viên của Cơ Quan Năng Lượng Nguyên Tử Quốc Tế AIEA vào hoạt động ». Thay đổi ngoạn mục trong chính sách của Mỹ từ 1979 Theo báo New York Times, đây là một « thay đổi lớn trong chính sách của Mỹ » đối với Iran. Một quyết định chấm dứt « hàng thập niên những hạn chế làm tê liệt » ngành công nghiệp dầu hỏa của Iran, quốc gia này phải luồn lách các lệnh trừng phạt quốc tế và xoay sở để vẫn có thể xuất khẩu dầu mà chủ yếu là để bán cho Trung Quốc, như ghi nhận của báo tài chính Wall Street Journal. Tờ báo kết luận : Tạm thời cho phép Iran xuất khẩu dầu thô là một « cơ hội vàng » đối với chế độ « đang rất cần ngoại tệ ». Nhật báo The Hill thì nói đến một « cú hích » cho một nền kinh tế đang bị kiệt quệ. Trên đài RFI Pháp ngữ, kinh tế trưởng cơ quan bảo hiểm ngoại thương Pháp COFACE Julien Marcilly phác họa về toàn cảnh u ám tại Iran trước và nhất là kể từ khi có xung đột với Mỹ và Israel hôm 28/02/2026 đến nay : « Ngay cả trước cuộc xung đột, kinh tế Iran đã rất khó khăn và hiện nay tình hình thậm chí còn tệ hơn nhiều, nếu không muốn nói là một tai họa : Đồng rial của Iran đã sụp đổ mạnh kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu. Điều đó có nghĩa là áp lực lạm phát gia tăng rất lớn. Hồi tháng 4 và 5/2026, lạm phát đã tăng với tốc độ chưa từng có so với tháng trước đó. Theo số liệu chính thức, giá cả đang tăng với tốc độ hơn 60% mỗi năm. Con số này có khả năng còn tiếp tục tăng trong những tháng tới do tác động kéo dài đồng tiền bị mất giá. Bên cạnh những thiệt hại về vật chất dưới tác động của các đợt oanh kích tàn phá các cơ sở hạ tầng quân sự, dân sự, các nhà máy năng lượng của Iran. (…) Mỹ nới lỏng các biện pháp trừng phạt, cho phép Iran phục hồi khả năng sản xuất và xuất khẩu dầu hỏa quả thực là một "làn gió mới" cho một nền kinh tế đang trong tình trạng cực kỳ tồi tệ ». Năm 1979, Hoa Kỳ là quốc gia đầu tiên trừng phạt kinh tế - trong đó có biện pháp cấm vận dầu hỏa Iran và phong tỏa tài sản của chế độ này ở hải ngoại, nhắm vào chế độ của giáo chủ Khomenei để trả đũa vụ con tin Mỹ bị bắt tại tòa đại sứ ở Teheran. Dầu thô tiếp tục là mục tiêu bị nhắm tới khi tổng thống Bill Clinton năm 1996 phê chuẩn đạo luật Iran - Libya Sanction Act, cấm các tập đoàn Mỹ và nước ngoài đầu tư quá 20 triệu đô la vào các dự án phát triển năng lượng của Iran. Nhưng 2012 là một năm « đen tối » đối với ngành khai thác và xuất khẩu dầu của chế độ trong tay Lực Lượng Vệ Binh Hồi Giáo : Đến lượt Liên Hiệp Châu Âu, Liên Hiệp Quốc cũng ban hành lệnh cấm nhập khẩu dầu của Iran, trong lúc Mỹ siết chặt thêm cỗ máy trừng phạt nhắm vào tất cả các thực thể (doanh nghiệp và các ngân hàng) có liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu dầu của Iran. Mãi đến 2015-2026 nhờ có thỏa thuận Vienna về hạt nhân Iran JCPOA ký kết dưới chính quyền Obama, dầu của Iran mới « dễ thở hơn » một chút, nhưng mọi chuyện đã chấm dứt năm 2018 khi tổng thống Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu, đã rút nước Mỹ ra khỏi thỏa thuận (giữa Iran với 6 nước Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc và Mỹ) mà các bên đã mất hơn 600 ngày đàm phán. Từ 2012, xuất khẩu dầu của Iran…

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.