# Avondnieuws: Chippers maken een duik na oproep AI-topmannen om ontwikkeling te vertragen

An episode of [BNR Nieuws Vandaag](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1544449495), 14 Sep 2026, 19 min.

Audio: https://traffic.omny.fm/d/clips/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/52ce962c-348e-4072-959d-adc80089fc68/239c939a-07a9-4640-8381-b4c500fc73ed/audio.mp3?utm_source=Podcast&in_playlist=23074c8b-94ff-4fce-99b7-adc80089fc8d

NAVO-chef Mark Rutte noemt Rusland ‘steeds roekelozer en wanhopiger’ na de Russische droneaanval op een passagierstrein in Oekraïne vlakbij de Poolse grens. Hij belooft dat de NAVO alle opties heeft om elke centimeter van het eigen grondgebied te beschermen en wijst meer steun aan Oekraïne, zoals extra luchtverdediging en Patriots, aan als belangrijkste antwoord, al zijn die middelen niet onbeperkt beschikbaar. Op de financiële markten leveren Nederlandse chipbedrijven vandaag fors in na een oproep van AI-topmannen om de ontwikkeling van modellen te vertragen. Aandelen van chippers als ASMI en ASML dalen met 5 tot 9%, terwijl cybersecuritybedrijven juist stijgen; volgens portfolio manager Marc Langeveld is de investeringscyclus in AI echter voor de komende 18 tot 24 maanden grotendeels vastgelegd en lijkt de beursreactie vooral door sentiment en algoritmische handel gedreven. In eigen land presenteert FNV vlak voor Prinsjesdag een looneis van 5,5% plus 80 euro cash per maand, vooral bedoeld om lage inkomens te compenseren voor inflatie en de loonkloof te verkleinen. Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland noemen de eis te hoog, terwijl in de ondernemerstroonrede van BNR Tweede Kamerleden zoals Claire Martens (VVD) en Tom van der Lee (Pro) de oproep van ondernemers voor meer rust, voorspelbaar beleid en een oplossing voor de risico’s van langdurig zieke werknemers serieus nemen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live. See omnystudio.com/listener for privacy information.

## Transcript

[0:01] Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Avondnieuws.
[0:09] Speaker 2: Nina van den Dunge en Wouter Laumans. Fijn dat je luistert.
[0:12] Speaker 2: De belangrijkste nieuws van deze maandag 14 september. FNV komt
[0:16] Speaker 2: met een stevige loon. Hij is 5,5 procent er weer bij.
[0:20] Speaker 2: En elke werknemer moet ook cash in het handje krijgen.
[0:23] Speaker 2: 80 euro. Waarom dan weer 80 euro? Wat willen ondernemers
[0:27] Speaker 2: graag horen in de troonrede morgen? Dat hebben wij uitgevraagd.
[0:30] Speaker 2: En er is een heuse ondernemerstroonrede uit ontstaan. Verschillende politici
[0:34] Speaker 2: reageren daarop het komende half uur. En we beginnen met
[0:36] Speaker 2: de dalende chipaandelen.
[0:39] Speaker 3: Ja, Nederlandse chipbedrijven verliezen flink op de beurs... na de
[0:42] Speaker 3: oproep van AI-topmannen over de gevaren van AI. Topmannen van
[0:46] Speaker 3: onder andere OpenAI en Anthropic vinden... dat de ontwikkeling van
[0:50] Speaker 3: AI-modellen zou moeten worden vertraagd... om risico's te beheersen. Aandelen
[0:55] Speaker 3: van Nederlandse chipbedrijven staan momenteel 5 tot 9 procent in
[0:59] Speaker 3: de min... Op de Amerikaanse beurs opende Nvidia zojuist flink lager.
[1:05] Speaker 3: We bespreken het met portfolio-manager Mark Langeveld... van Antares AI
[1:10] Speaker 3: Tech Fund. Goedemiddag. Goedemiddag. Waarom reageren beleggers zo heftig
[1:16] Speaker 4: Ja, het is vaak met sentiment dat verandert in een dag.
[1:19] Speaker 4: Maar ik denk ook tegelijkertijd om met de deur in
[1:22] Speaker 4: huis te vallen. De investeringscyclus in AI zal niet in
[1:27] Speaker 4: een dag zodanig veranderen. Die ligt al voor de komende
[1:30] Speaker 4: 18 tot 24 maanden redelijk vast. De orderboeken van onze
[1:33] Speaker 4: chippers liggen ook al redelijk vol voor die periode. Dus
[1:36] Speaker 4: je kunt je afvragen of de reactie vandaag niet wat
[1:38] Speaker 4: overdreven is. Ja, want waar reageert
[1:40] Speaker 3: men nou precies op?
[1:42] Speaker 4: Nou ja, de AI heeft dat natuurlijk als thema heel
[1:44] Speaker 4: goed gedaan afgelopen jaar. En ook de tech-aandelen die daar
[1:48] Speaker 4: aan toeleveren in het ecosysteem hebben het ook heel goed gedaan.
[1:50] Speaker 4: Dus dan komt er een bericht dat de groei vertraagd
[1:53] Speaker 4: moet worden. Nou, dan schrikken beleggers van. Dan zijn er
[1:55] Speaker 4: allerlei algoritmes op de beurs die zo'n bericht lezen en
[1:58] Speaker 4: dan zelf beginnen te verkopen en te handelen. Je weet
[2:02] Speaker 4: niet precies wat er allemaal precies gebeurt, maar ik moet zeggen,
[2:06] Speaker 4: dit soort bewegingen, want je ziet tegelijkertijd de cybersecurity aandelen
[2:09] Speaker 4: in Amerika, de CrowdStrike en Okta en Palo Alto, zie
[2:12] Speaker 4: je echt door het dak gaan, want er is gewoon
[2:13] Speaker 4: blijkbaar meer beveiliging nodig om al die digitale AI agents,
[2:18] Speaker 4: om dat te begeleiden binnen bedrijven.
[2:20] Speaker 2: In het verlengde daarvan gaan natuurlijk alle toeleveranciers omlaag. Dan
[2:23] Speaker 2: zie je een ASMI staat bij ons in de IEX
[2:26] Speaker 2: nu als grootste daler. Min 8,6 procent. Een stuk hoger
[2:30] Speaker 2: nog eigenlijk dan ASML met min 5,8. Heb je daar
[2:32] Speaker 2: een verklaring voor?
[2:34] Speaker 4: Nee, kijk, ASML is natuurlijk wel een soort quasi monopolist.
[2:39] Speaker 4: Staat wat steviger in zijn schoenen dan ASMI. ASMI heeft
[2:42] Speaker 4: iets meer concurrentie op sommige terreinen. Maar eigenlijk is de
[2:45] Speaker 4: groei van beide bedrijven naar de komende jaren toe redelijk identiek.
[2:48] Speaker 4: En zelfs bij ASMI soms nog wat aantrekkelijker. Maar vandaag
[2:52] Speaker 4: is gewoon een dag dat van alles kan gebeuren. En
[2:55] Speaker 4: een daling van 7 tot 9 procent zien we niet
[2:57] Speaker 4: heel vaak
[2:57] Speaker 2: De emotie regeert nog. Ja.
[3:00] Speaker 3: Die topmannen van die AI-bedrijven, hadden ze nou kunnen weten...
[3:03] Speaker 3: dat ze met zo'n statement eigenlijk toch een beetje het
[3:05] Speaker 3: licht aandoen in het kippenhok? Dat dat zo'n enorme beweging
[3:10] Speaker 3: teweeg zou brengen?
[3:11] Speaker 4: Ik vermoed van wel, alleen het is zelfs nog rader,
[3:16] Speaker 4: als dat een woord is. Omdat Anthropicus ook bezig is
[3:20] Speaker 4: met een beursgang. Dus de komende weken, als dat doorgaat allemaal...
[3:23] Speaker 4: moet hij aan marketingtours, moet hij langs beleggers gaan... Om
[3:26] Speaker 4: ze te enthousiasmeren om zijn aandelen te kopen. Dus met
[3:29] Speaker 4: een positief verhaal. En wat hij eigenlijk doet met dit
[3:30] Speaker 4: essay in het weekend... is een beetje zijn eigen glaas ingooien.
[3:34] Speaker 4: Want hij zegt eigenlijk dat de groei moet omlaag.
[3:36] Speaker 3: Dus eigenlijk zeg jij dat het volstrekt onlogisch is wat
[3:38] Speaker 3: hij doet.
[3:39] Speaker 4: Ja, het is volstrekt onlogisch. Daarom zit er denk ik
[3:41] Speaker 4: een ander rationaal achter... waar ik vandaag al de hele
[3:44] Speaker 4: dag achter probeer te komen. En er zijn allerlei andere
[3:46] Speaker 4: motieven die hij heeft... anders dan wat er wordt gezegd
[3:50] Speaker 4: van de mensheid is in gevaar. Dat zal ook best
[3:52] Speaker 4: nog wel een reden zijn. Maar er zijn veel andere
[3:54] Speaker 4: redenen denk ik ook. En waar denk je dan aan?
[3:56] Speaker 4: Nou ja, vanwege die beursgang en ook de enorme miljarden
[3:58] Speaker 4: of tientallen of zelfs honderden miljarden die zij moeten investeren.
[4:03] Speaker 4: Dat blijft maar omhoog gaan en het tempo waarin het
[4:05] Speaker 4: gaat is eigenlijk denk ik een klein beetje out of
[4:07] Speaker 4: control geraakt. En ik denk dat zij willen, want we
[4:10] Speaker 4: hebben natuurlijk ook die aanval gezien van open AI agents.
[4:12] Speaker 4: Op Hugginface, die gewoon uit zichzelf begon te hacken. 100
[4:15] Speaker 2: AI-chatbots die ineens uit zichzelf gingen hacken. Een week lang
[4:18] Speaker 2: en niemand kon het stoppen.
[4:19] Speaker 4: In een sandboxomgeving, dus zonder connectie. Dus ik denk dat
[4:22] Speaker 4: daar iedereen van geschrokken is. En dat we dus eigenlijk
[4:24] Speaker 4: nu willen dat de cyberbeveiligingsbedrijven... die het dus vandaag goed
[4:27] Speaker 4: doen op de beurs... stappen zetten om dit te beteugelen...
[4:30] Speaker 4: op het moment dat al die digitale AI-agents in bedrijven...
[4:33] Speaker 4: hun eigen gang gaan gaan
[4:34] Speaker 3: Wat zijn dan de verwachtingen nu? Gaat die daling van
[4:37] Speaker 3: de beurs nou doorzetten? Of trekt het wel weer vlot?
[4:41] Speaker 4: We hebben deze week ook een rentebesluit in Amerika... wat
[4:44] Speaker 4: mede kan bepalen wat er gaat gebeuren. Dus het is
[4:46] Speaker 4: niet alleen AI. Maar uiteindelijk denk ik dat het gaat
[4:49] Speaker 4: met name om het beteugelen... van het trainen van de modellen.
[4:52] Speaker 4: Het trainen van het AI-brein, het opleiden daarvan... Terwijl de
[4:55] Speaker 4: volgende fase van AI is eigenlijk het benutten van dat
[4:58] Speaker 4: getrainde brein in de toepassingen. En daar hoor je eigenlijk
[5:01] Speaker 4: niemand over. Daar zit ook volgens mij geen rem op.
[5:04] Speaker 4: Dus eigenlijk is het totale AI-plaatje niet dood. Het is
[5:06] Speaker 4: een deel van de AI wat zeg maar beteugeld moet worden.
[5:10] Speaker 4: En uiteindelijk denk ik dat het voor het hele ecosysteem,
[5:13] Speaker 4: wat ook vooral aan die inferentiefase, die tweede fase, die
[5:15] Speaker 4: toepassingen van het AI-brein... dat dat daar helemaal geen invloed
[5:18] Speaker 4: op heeft. Dus daar lijkt het wel
[5:20] Speaker 2: mee. En Entropic, de beursgang, gaan ze het uitstellen? Of
[5:23] Speaker 2: denk je dat ze genoegen nemen met wat miljardjes minder ophalen?
[5:27] Speaker 4: Ik zou toch verwachten dat net als OpenAI, die hebben
[5:29] Speaker 4: gezegd 2027 op z'n vroegst... dat zij toch ook nu
[5:31] Speaker 4: wel gegeven dit essay... het rijmt namelijk niet met een
[5:35] Speaker 4: beursgang die over een paar weken moet plaatsvinden.
[5:37] Speaker 2: Ik wil gewoon heel veel poel ophalen dan
[5:39] Speaker 4: Ik denk dat het heel moeilijk gaat worden. Dus ik
[5:41] Speaker 4: ga er eigenlijk vanuit dat ze hem zullen uitstellen.
[5:43] Speaker 2: Ja? Naar volgend jaar of zo
[5:44] Speaker 4: Ja, naar 2027, net als OpenAI. Omdat ze willen toch
[5:47] Speaker 4: eerst dingen repareren... en waarschijnlijk ook hun cashflow vooruitzichten... door
[5:51] Speaker 4: de investeringen wat te beperken ook wat mooier maken. En
[5:54] Speaker 4: dan dat bericht naar de beurs toe gooien van we
[5:55] Speaker 4: gaan erin.
[5:56] Speaker 3: Dus eigenlijk zeg je, er is niet zo heel erg
[5:58] Speaker 3: veel aan de hand. Doe maar even rustig aan, het
[6:00] Speaker 3: komt vast goed.
[6:01] Speaker 4: Ja, ik wil het niet bagatelliseren, want met die Hug &
[6:04] Speaker 4: Face aanval... daar is iedereen van geschrokken. Maar ik denk
[6:07] Speaker 4: dat wat we vandaag zien, dat het wel een paniekreactie is...
[6:10] Speaker 4: die wat overtrokken is
[6:12] Speaker 3: Dankjewel, portfolio manager Mark Langeveld van Antares AI Tech Fund.
[6:17] Speaker 2: Dan de FNV, dat komt met een looneis van 5,5
[6:20] Speaker 2: procent op jaarbasis. En dan ook 80 euro cash, heeft
[6:24] Speaker 2: de bond bekendgemaakt in aanloop naar morgen. Uiteraard Prinsjesdag doen
[6:27] Speaker 2: ze ieder jaar rond dit moment. Opmerkelijk is dat de
[6:30] Speaker 2: bond ervoor kiest om dus een deel nu gewoon in
[6:32] Speaker 2: euro's op te eisen. Volgens de vakbond gaan hiermee de
[6:35] Speaker 2: laagste inkomens er meer op vooruit dan de hoogste inkomens.
[6:38] Speaker 2: En ook zou die 80 euro nodig zijn om de
[6:40] Speaker 2: flinke inflatie te compenseren van de afgelopen tijd. De arbeidsmarkt
[6:44] Speaker 2: is volgens FNV-voorzitter Jacqui van Sticht erg krap... En daar
[6:47] Speaker 2: hoort dan volgens haar een stevige looneis bij. En de
[6:50] Speaker 2: FNV wil dit jaar ook even extra aandacht geven... aan
[6:53] Speaker 2: het tegengaan van de loonkloof en het afschaffen van de jeugdlonen.
[6:56] Speaker 2: De vakbond spreekt van gelijk loon voor gelijk werk. Nou,
[6:59] Speaker 2: die kennen we, die spreuken toch? De vakbond CNV kwam
[7:02] Speaker 2: eind vorige week met een looneis. Die lag ietsje lager,
[7:05] Speaker 2: 3 tot 5,5 procent. De FNV gaat dus helemaal boven
[7:07] Speaker 2: in de marge zitten... En de werkgeversorganisaties, VNO-NCW en ook
[7:11] Speaker 2: MKB Nederland... die zeiden in WNL op zondag al... nou,
[7:14] Speaker 2: dat is veel te hoog, daar gaan we zeker niet
[7:16] Speaker 2: in mee. Dus die zullen ongetwijfeld niet helemaal blij zijn...
[7:18] Speaker 2: met de looneis van de FNV
[7:26] Speaker 2: Rusland wordt steeds roekelozer en wanhopiger. Dat zegt NAVO-chef Mark
[7:30] Speaker 2: Rutte in reactie op de Russische droneaanval... op een trein
[7:33] Speaker 2: in Oekraïne vlakbij de grens met Polen gisteren.
[7:35] Speaker 5: Hij denkt dat hij ons kan stoppen van de steun
[7:37] Speaker 5: van Oekraïne... en dat hij onze uniteit kan onderwijzen. Hij
[7:40] Speaker 5: is fout.
[7:50] Speaker 2: Bij ons buitenlandredacteur Luc de Klerk. Welkom
[7:52] Speaker 5: Luc.
[7:53] Speaker 2: Rutte vond uiteraard dat hij een passende reactie moest geven...
[7:57] Speaker 2: op wat er gebeurd is. Hoe vindt hij dat de
[7:59] Speaker 2: NAVO moet reageren op deze aanmoediging
[8:04] Speaker 6: Hij zegt dat de NAVO beschikt over alle opties om
[8:07] Speaker 6: te antwoorden. We zullen altijd alles doen om elke centimeter...
[8:11] Speaker 6: Van het NAVO-grondgebied te beschermen, zegt hij. Dan zegt hij
[8:13] Speaker 6: ook dat het niet altijd duidelijk is... wat we dan
[8:15] Speaker 6: doen om te reageren op die hybride dreigingen. Want ja,
[8:18] Speaker 6: dat kunnen we dan niet altijd zeggen. Niet altijd echt
[8:20] Speaker 6: zichtbaar maken. Vanwege natuurlijk ook veiligheidsoverwegingen. Maar dan zegt hij eigenlijk, ja,
[8:24] Speaker 6: reken maar gewoon op mij. We hebben alle opties om
[8:27] Speaker 6: te antwoorden. En natuurlijk dan ook vooral meer steun geven
[8:31] Speaker 6: aan Oekraïne... als antwoord daarop. Die moet dan weer groeien.
[8:34] Speaker 6: Maar ja, dat is ook niet altijd natuurlijk even makkelijk.
[8:36] Speaker 6: Oekraïne heeft meer luchtverdediging nodig, meer patriots... Maar ja, die
[8:40] Speaker 6: hebben we ook niet zomaar op de plank liggen, geven
[8:41] Speaker 6: we ook niet zomaar allemaal meteen. En er werd tijdens
[8:44] Speaker 6: de persconferentie waar hij dit zei ook gevraagd, moet je
[8:47] Speaker 6: niet dan zo'n sky shield creëren boven Oekraïne, dus dat
[8:49] Speaker 6: je als NAVO-landen al boven Oekraïne-Russische drones bijvoorbeeld neer gaat schieten,
[8:54] Speaker 6: nou daar reageert hij eigenlijk ook niet echt op.
[8:56] Speaker 2: Nee. Nou zijn er gisteren geen gewonde gevallen bij de
[8:58] Speaker 2: Russische aanval. Toch zie je echt wel dat Europa echt
[9:01] Speaker 2: wel in rep en roer is. Want iedereen heeft het
[9:04] Speaker 2: erover dat er een mogelijk ander doelwit zou zijn geweest...
[9:07] Speaker 2: dan die trein die daadwerkelijk is geraakt, die locomotief.
[9:09] Speaker 6: Ja, want er was dus een trein met oud-premier van
[9:12] Speaker 6: het WK Boris Johnson... voormalig CIA-baas David Petraeus en voormalig
[9:16] Speaker 6: premier van Finland Sanaa Marien... Dat dat dan het mogelijke
[9:20] Speaker 6: doelwit van die Russische droneaanval was. Dat zegt bijvoorbeeld de
[9:23] Speaker 6: Oekraïnse spoorwegen. Er waren ook allerlei veiligheidsadviseurs van grote Europese
[9:27] Speaker 6: landen aan boord. En dat waren allemaal mensen die in
[9:30] Speaker 6: Kiev waren voor een veiligheidsconferentie. En ze waren dus op
[9:34] Speaker 6: de weg terug. En enkele minuten nadat die trein vol
[9:37] Speaker 6: diplomaten de Oekraïnse grens met Polen overstak. Toen werd dus
[9:40] Speaker 6: die andere passagierstrein geraakt. Daarmee raakte niemand gewond. Maar omdat
[9:44] Speaker 6: die diplomaten trein eerder dan gepland was vertrokken, daardoor wordt
[9:48] Speaker 6: nou gesuggereerd dat die trein dan misschien wel het doel
[9:50] Speaker 6: had moeten zijn.
[9:51] Speaker 2: Ja, met al die hoge pieven aan bod.
[9:53] Speaker 6: Ja, en onder andere ook Europarlementariër Reinier van Landschot van
[9:57] Speaker 6: Volte zei en hij hoorde pas later van die aanval.
[10:01] Speaker 6: We spraken hem vandaag en hij denkt niet dat de
[10:03] Speaker 6: trein waar hij in zat echt het doelwit was.
[10:06] Speaker 7: En pas een kwartier of een half uur daarna kwam
[10:09] Speaker 7: er bij ons het bericht binnen. Hé, waar wij net waren,
[10:11] Speaker 7: daar is een aanslag gepleegd. En toen was er wel
[10:15] Speaker 7: onder de andere diplomaten en politici... wel even een moment van, oh,
[10:19] Speaker 7: dat is toch wel even schrikken. Want dat komt vrij dichtbij.
[10:24] Speaker 7: En misschien waren wij wel het target. Maar persoonlijk denk
[10:27] Speaker 7: ik niet dat wij het target waren. Ik denk dat
[10:29] Speaker 7: het doel van Rusland is om bij ons angst te zaaien.
[10:32] Speaker 6: Zijn reactie is eigenlijk net als die van Rutte. Dus
[10:34] Speaker 6: we moeten meer Oekraïne gaan steunen. Hij zegt ook, jij
[10:37] Speaker 6: moet bijvoorbeeld niet een drone naar Sint-Petersburg... En oud-premier Boris
[10:41] Speaker 6: Johnson van het VK heeft ook gereageerd. En die zegt ook, ja,
[10:45] Speaker 6: ik weet niet of het bewust of niet was... die
[10:47] Speaker 6: aanval dat gericht was op ons. En hoe dan ook
[10:49] Speaker 6: zegt hij, Poetin wordt steeds hysterischer... omdat hij aan de
[10:52] Speaker 6: verliezende hand is.
[10:53] Speaker 3: Ja, nog even naar Zweden. Daar waren gisteren parlementsverkiezingen. Maar
[10:56] Speaker 3: er is nog steeds geen uitslag. Hoe ver zijn ze
[10:58] Speaker 3: nu met het tellen van de stemmen?
[11:00] Speaker 6: Ja, 95 procent is nu geteld. En het linkse blok
[11:03] Speaker 6: onder leiding van oud-premier Magdalena Andersen... staat nu voor met
[11:06] Speaker 6: 176 zetels tegen 173 voor het rechtse blok.
[11:11] Speaker 2: Kiele
[11:12] Speaker 6: kiele. Van de huidige premier Ulf Christensen is dat het
[11:15] Speaker 6: rechtse blok. En er komen nog stemmen uit het buitenland binnen.
[11:18] Speaker 6: Dus het kan nog tot woensdag duren tot we het
[11:19] Speaker 6: echt weten. In de peilingen stond dat linkse oppositieblok vrij
[11:23] Speaker 6: comfortabel voor. Maar die voorsprong slonk een beetje... naarmate de
[11:27] Speaker 6: verkiezingsdag dichterbij kwam. En zelfs een ode van ABBA was
[11:30] Speaker 6: niet voldoende voor dat linkse blok... om die overwinning al
[11:33] Speaker 6: eerder over de streep te trekken.
[11:46] Speaker 2: Leuk gevonden dit.
[11:46] Speaker 6: Ja, dat was dus op de piano Benny Andersen van ABBA.
[11:50] Speaker 6: Oh echt? Ja, hij zong niet, maar de partijgenoten die
[11:54] Speaker 6: zongen wel mee. En hij steunde dus de oud-sociaal-democratische premier.
[11:58] Speaker 6: Bij deze stand zouden zij dus wel een regering kunnen
[12:00] Speaker 6: gaan vormen. Maar dat is ook nog niet heel makkelijk,
[12:02] Speaker 6: want dan moeten ze wel vier partijen bij elkaar zien
[12:04] Speaker 6: te houden.
[12:04] Speaker 2: En waarom vinden wij als Europa dit een heel belangrijk ding?
[12:08] Speaker 2: Nou ja, goed, het is duidelijk de verrechtsing in Europa.
[12:11] Speaker 6: Precies, maar ook als het linkse blok zou winnen... is
[12:13] Speaker 6: dat aan de andere kant weer een opsteker voor de sociaaldemocraten.
[12:16] Speaker 6: Er zijn nu maar drie sociaaldemocratische leiders in Europa. Nou,
[12:19] Speaker 6: toch voor hun fijn als er weer eentje bij komt.
[12:21] Speaker 6: Maar inderdaad, ook op de rechterflank zou je dit kunnen...
[12:24] Speaker 6: eigenlijk in het rijtje bijna kunnen passen met de overwinning
[12:26] Speaker 6: van de AFD... in de Duitse deelstaat Sachsen-Anhalt. Want in
[12:30] Speaker 6: dat rechtse blok in Zweden zit ook een partij, de
[12:33] Speaker 6: Zweden Democraten. En dat is een populistische partij opgericht door
[12:36] Speaker 6: neonaties in de jaren 80. En van tevoren had de
[12:39] Speaker 6: huidige premier, dus Ulf Christensen, al gezegd... als hij door
[12:43] Speaker 6: mag regeren, dan gaat hij ook ministersposten geven... aan die
[12:46] Speaker 6: Zweden Democraten, specifiek de post Migratie... En de afgelopen vier
[12:51] Speaker 6: jaar regeerde Christensen al met steun van die partij. Maar
[12:55] Speaker 6: toen hadden ze nog geen ministersposten. Dus ja, het zou
[12:58] Speaker 6: wel weer een voorbeeld zijn dat extreem rechts... net als
[13:01] Speaker 6: in Sachsen-Anhalt, wel weer aan de macht komt.
[13:03] Speaker 2: Ja, daar zijn ze dus bang voor. Goed, het wordt
[13:05] Speaker 2: dus spannend. In elk geval tot woensdag. Want voor die
[13:07] Speaker 2: tijd is er waarschijnlijk geen definitieve uitslag in
[13:09] Speaker 6: Zweden. Nee, dus wachten op die buitenlandstemmen. Stemmen uit het
[13:12] Speaker 6: buitenland totdat we echt zeker weten. Want die kunnen dus
[13:14] Speaker 6: nog net het verschil maken. Het is echt
[13:16] Speaker 2: kielen, kielen. Ja, ja. Spannend. Dank je wel voor nu.
[13:19] Speaker 2: Buitenlandredacteur Luc de Klerk. En wil je meer Europees nieuws?
[13:21] Speaker 2: Dan kun je je abonneren op de podcast Make Europe
[13:23] Speaker 2: Great Again.
[13:30] Speaker 3: Zorg voor rust en voor voorspelbaar beleid. Dat is de
[13:33] Speaker 3: oproep van het bedrijfsleven in de eerste editie van de
[13:36] Speaker 3: ondernemerstroomreden van BNR. Tweede Kamerleden willen graag met die oproep
[13:41] Speaker 3: aan de slag. Politiek verslaggever Michiel Jurjens sprak onder andere
[13:45] Speaker 3: met Claire Martens van de VVD.
[13:48] Speaker 8: Ik denk een hele legitieme en logische oproep. Namelijk voor
[13:52] Speaker 8: een voorspelbaar beleid. Duidelijkheid. Maar dat is denk ik iets
[13:55] Speaker 8: wat wij moeten gaan leveren
[13:56] Speaker 9: Hoe komt het, denkt u, dat het daar zo aan schort?
[14:00] Speaker 9: Misschien al jarenlang.
[14:02] Speaker 8: Economisch gezien heeft de Tweede Kamer nooit automatisch een rechtse
[14:07] Speaker 8: meerderheid gehad. Dat betekent dat je zeker nu met een
[14:12] Speaker 8: minderheid niet automatisch 76 zetels hebt. Maar ook die 76
[14:16] Speaker 8: zetels zouden niet betekenen dat je voorspelbaar beleid hebt als
[14:20] Speaker 8: het gaat over de economie. Het is altijd zoeken naar
[14:23] Speaker 8: meerderheden per onderwerp. Dat betekent dat soms de nulllijn bewaren.
[14:29] Speaker 8: Bijvoorbeeld als het gaat over lastenverzwaring. Het versoberen van regels
[14:33] Speaker 8: die ondernemers heel graag hebben. Zoals de WBSO en dergelijke.
[14:38] Speaker 8: Dat het bewaren van de nulllijn is dan winst. Maar
[14:41] Speaker 8: dat voelt terecht voor ondernemers als een gebrek aan de
[14:45] Speaker 8: stap vooruit.
[14:48] Speaker 3: om linkse meerderheden mogelijk te maken. Zelfs niet als dat
[14:51] Speaker 3: wel leidt tot meer voorspelbaarheid.
[14:54] Speaker 8: Dan komt er beleid op tafel... waar u en ik
[14:57] Speaker 8: hier meerdere gesprekken over hebben gevoerd de afgelopen jaren. Dat
[15:00] Speaker 8: is namelijk alles waar het bedrijfsleven nu om vraagt. Zorgen
[15:04] Speaker 8: dat je overeind kan blijven tussen China, de VS... maar
[15:08] Speaker 8: ook de landen om ons heen. Of het nou gaat
[15:09] Speaker 8: over de elektriciteitsrekening, de belastingdruk... dan komen we nog verder
[15:14] Speaker 8: op achterstand. En ik vraag me af of het bedrijfsleven dat...
[15:17] Speaker 8: De roep
[15:20] Speaker 3: om rust en voorspelbaarheid vindt ook gehoor aan de linkerkant
[15:23] Speaker 3: van de Kamer. Je hoort Tom
[15:25] Speaker 10: van der Lee van Pro. Dat willen wij ook. En
[15:27] Speaker 10: daarom wilden wij een meerderheidscoalitie. We waren helemaal klaar na
[15:29] Speaker 10: de verkiezingen om te gaan onderhandelen. Om doorbraken te forceren
[15:33] Speaker 10: op de aanpak van netcongestie, van stikstof. Om te zorgen
[15:37] Speaker 10: dat we weer meer gaan investeren in R & D,
[15:39] Speaker 10: maar ook in infrastructuur. Die op heel veel plekken nu
[15:42] Speaker 10: in de probleem is geraakt. Is dat dan volgens u
[15:44] Speaker 10: de verklaring voor het gebrek aan rust en voorspelbaarheid nu?
[15:47] Speaker 10: Het feit dat we dat minderheidskabinet hebben? Nou ja, en
[15:50] Speaker 10: dat is een product van een gepolitiseerde wereld waarin we leven.
[15:55] Speaker 10: Veel spanningen. Ook over onderwerpen die emotioneel misschien wel veel
[16:01] Speaker 10: mensen beroeren... Maar waar we als politiek niet altijd heel
[16:04] Speaker 10: veel invloed op hebben. Er wordt gepretendeerd dat we dat hebben.
[16:08] Speaker 10: Ik neem de hele discussie over migratie. Dat is behoorlijk beleidsresistent.
[16:13] Speaker 10: Toch gaan er heel veel debatten daarover. Terwijl waar we
[16:16] Speaker 10: het over moeten hebben is hoe verdienen we een boterham
[16:18] Speaker 10: met elkaar. Ook in de toekomst om te zorgen dat
[16:20] Speaker 10: onze verzorgingstaat overeind blijft. In de ondernemers
[16:24] Speaker 3: troonreden gaat het onder andere over de grote financiële risico's
[16:28] Speaker 3: die vooral kleine ondernemers lopen als werknemers langdurig ziek worden.
[16:32] Speaker 3: Volgens Van der Lee valt daar best met pro over
[16:35] Speaker 3: te praten.
[16:35] Speaker 10: Het wordt steeds duurder om iemand in dienst te nemen
[16:37] Speaker 10: en de risico's zijn inderdaad groot, zeker als het gaat
[16:39] Speaker 10: om een tweede ziektejaar. Wij zijn echt op de porre
[16:42] Speaker 10: voor een oplossing daarvoor. Voor het collectiviseren van dat tweede jaar.
[16:45] Speaker 10: Dat bedrijven samen ook mee gaan betalen. In plaats van
[16:48] Speaker 10: dat een individuele kleine ondernemer zwaar geraakt wordt. Omdat hij
[16:51] Speaker 10: iemand in dienst heeft genomen. Die echt meerjarig arbeidsongeschikt of
[16:55] Speaker 10: ziek of wat dan ook raakt
[16:57] Speaker 3: Wil je de ondernemers troonreden zelf nog lezen of luisteren?
[17:01] Speaker 3: Ga dan naar bnr.nl of de BNR-app.
[17:09] Speaker 2: En dan, Wouters, kwam ik nog iets leuks tegen. Het
[17:12] Speaker 2: heeft allemaal te maken met de Buckingham Palace. En ik
[17:16] Speaker 2: weet niet of jij Downton Abbey hebt gekeken. Zeker. Dat
[17:18] Speaker 2: is heerlijk. En er is prachtige muziek erbij. En dat
[17:21] Speaker 2: past ook wel bij dit verhaal. Toch een beetje wat
[17:24] Speaker 2: heel veel mensen leuk zouden vinden... om eens een keer
[17:25] Speaker 2: een kijkje te krijgen... achter de schermen van het Britse Koningshuis. Nou,
[17:30] Speaker 2: goed nieuws natuurlijk voor die mensen... want de renovatie van
[17:32] Speaker 2: Buckingham Palace is natuurlijk in volle gang... En er duiken
[17:35] Speaker 2: nu allerlei historische vondsten op die ons ietsje meer vertellen
[17:39] Speaker 2: over de dagelijkse gang van zaken in dat enorme paleis.
[17:42] Speaker 2: Het zijn bijna allemaal voorwerpen die het paleispersoneel in de
[17:45] Speaker 2: 19e en de 20e eeuw had verstopt, verloren, weggegooid, weggeprobeerd
[17:51] Speaker 2: te gooien.
[17:52] Speaker 3: Het is een beetje als zo'n verhuizing
[17:54] Speaker 2: dat je
[17:54] Speaker 3: dan opeens een kast wegtrekt en dat je denkt...
[17:57] Speaker 2: Wat ligt daar? Kijk
[17:58] Speaker 3: nou de hik.
[17:58] Speaker 2: Hier
[17:59] Speaker 3: ligt wat van die vorige bewoners. Of daar ligt een
[18:01] Speaker 3: oude krant uit 1972. Dus kijk wat erin staat
[18:05] Speaker 2: En dit was precies wat er hier eigenlijk is gebeurd.
[18:07] Speaker 2: Er zijn allerlei dingetjes gevonden. Bijvoorbeeld wetbriefjes voor voetbalwedstrijden uit 1957.
[18:13] Speaker 2: Lege pakjes Silk Cut sigaretten. En een bijna 140 jaar
[18:17] Speaker 2: oud fragment van een theateragenda. Van West End. Want dat
[18:20] Speaker 2: bestond natuurlijk al toen.
[18:22] Speaker 3: Heel eerlijk, Nina. Vind jij het nou vondsten waarvan je
[18:25] Speaker 3: stijl achterover slaat? Of dat je denkt, dat heeft iemand
[18:27] Speaker 3: gewoon een beetje... daar tussen de plafonds en tussen de
[18:31] Speaker 3: muren gefrummeld
[18:32] Speaker 2: Ik denk dus dat het misschien nog moet komen. Al
[18:34] Speaker 2: die hele smeuïge, sappige vondsten. Schatkaarten. Of dingen die het
[18:39] Speaker 2: daglicht niet kunnen verdragen... waar het personeel toch een leuke
[18:42] Speaker 2: tijd mee had. Vul het maar in. Ik denk dat
[18:44] Speaker 2: er nog wel van alles boven komt. En ik denk ook,
[18:46] Speaker 2: er is nog steeds zoveel personeels... paleispersoneel vandaag de dag.
[18:50] Speaker 2: Wat zouden die allemaal verstoppen? En waar
[18:53] Speaker 3: Ja, waar zou jij het verstoppen?
[18:55] Speaker 2: Ja, dat is een goede vraag. Sowieso, Downton Abbey. Wat
[18:58] Speaker 2: is er eigenlijk veranderd in Buckingham Palace... als je dat
[19:00] Speaker 2: vergelijkt met Downton Abbey van 200 jaar geleden?
[19:03] Speaker 3: Nou, verdomd weinig.
[19:04] Speaker 2: Verdomd weinig.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.