# CIA-waarschuwt: Russische drones uit schaduwvloot bedreigen Zuid-Europa

An episode of [BNR Nieuws Vandaag](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1544449495), 24 Sep 2026, 23 min.

Audio: https://traffic.omny.fm/d/clips/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/52ce962c-348e-4072-959d-adc80089fc68/14e5fe27-10ee-4006-be4a-b4cf00f0afec/audio.mp3?utm_source=Podcast&in_playlist=23074c8b-94ff-4fce-99b7-adc80089fc8d

De CIA waarschuwt Europese landen voor een mogelijke Russische droneaanval op Spanje, Frankrijk of Italië vanuit containers op schepen van de Russische schaduwvloot in de Middellandse Zee. De dreiging geldt als nieuwe test voor de NAVO, zeker als een aanval aantoonbaar boven de drempel van artikel 5 uitkomt en slachtoffers maakt. Nederland investeert samen met Australië in de ontwikkeling van een laserwapen tegen vijandelijke drones, ondanks eerdere afspraken om defensiegeld vooral in Europa uit te geven. Patrick Bolder, defensieanalist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, benadrukt dat lasers slechts één schakel zijn in de ‘kill chain’ van dronebestrijding en dat er nog geen duidelijk integraal plan is voor de inzet binnen de krijgsmacht. In Duitsland zoekt bondskanselier Friedrich Merz steun bij de 16 deelstaten voor zijn lijn om te bezuinigen op de EU-begroting, terwijl veel regio’s juist hun Brusselse landbouwsteun en cohesiegeld willen behouden. Tegelijkertijd discussieert Zwitserland dit weekend in een referendum over een striktere invulling van zijn neutraliteit, onder meer rond NAVO-banden en sancties tegen Rusland. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live. See omnystudio.com/listener for privacy information.

## Transcript

[0:03] Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio.
[0:06] Speaker 2: Avondnieuws. Niels Heithuis en Liesbeth Staat. Het is donderdag 24
[0:13] Speaker 2: september en dit is het nieuws om mee thuis te komen.
[0:16] Speaker 2: President Xi Jinping en president Trump zitten aan tafel. En
[0:20] Speaker 2: Trump heeft voor het gesprek op Truth Social al laten weten...
[0:23] Speaker 2: dat hij en Xi geen rem op AI willen inbouwen.
[0:27] Speaker 2: Nou ja, een aftronk. Van het gesprek? Nog voordat dat
[0:31] Speaker 2: heeft plaatsgevonden dus. Gaan we meer over horen. En Friedrich Merz,
[0:34] Speaker 2: die likt zijn wonden en bezoekt de deelstaten... waar zijn partij, CDU-CSU,
[0:39] Speaker 2: een uitzonderlijk groot verlies heeft geleden. Ja, en hoe wordt
[0:42] Speaker 2: hij daar dan ontvangen, is de vraag. En Amsterdam, die
[0:45] Speaker 2: mooie stad, die is gebouwd op palen. Maar hoe is
[0:48] Speaker 2: Parijs ontstaan? Daar is natuurlijk al heel lang onderzoek naar gedaan...
[0:51] Speaker 2: en er is een verhaal over. Maar nu is er
[0:53] Speaker 2: een stuk eeuwenoude muur blootgelegd... dat het verhaal op belangrijke
[0:57] Speaker 2: punten aanvult. Maar we beginnen met de CIA, die Europa waarschuwt...
[1:01] Speaker 2: voor een mogelijk Russische drone-aanval.
[1:04] Speaker 3: Ja, het zou dan gaan om een aanval op Spanje,
[1:07] Speaker 3: Frankrijk of Italië. Zo concreet werd het al. De drones
[1:09] Speaker 3: zouden vanuit containers op schepen van de Russische schaduwvloot in
[1:13] Speaker 3: de Middellandse Zee gelanceerd kunnen worden, meldt de Spaanse krant
[1:16] Speaker 3: El Mundo. CIA zou de waarschuwing onlangs met verschillende Europese
[1:20] Speaker 3: landen hebben gedeeld na een bezoek van CIA-baas John Radcliffe
[1:23] Speaker 3: aan Rusland in augustus. Ondertussen neemt ook Nederland maatregelen tegen
[1:27] Speaker 3: de dreiging van vijandige drones. Daar praten we over met
[1:30] Speaker 3: Patrick Bolter, strategisch analist bij het Den Haag Centrum voor
[1:33] Speaker 3: Strategische Studies. Dag Patrick. Dag Niels. We kunnen eerst die
[1:37] Speaker 3: waxproblemen van de CIA even bespreken. Het is best concreet,
[1:41] Speaker 3: zoals dat nu bekend wordt gemaakt. Is dat geloofwaardig in
[1:45] Speaker 3: die zin
[1:46] Speaker 4: Nou ja... We weten het allemaal nog niet wat hij
[1:49] Speaker 4: nou precies besproken heeft. Want daar is hij zelf altijd
[1:51] Speaker 4: stil over geweest. Maar we weten wel dat de diverse veiligheidsdiensten...
[1:56] Speaker 4: van de Baltische Staten, van Denemarken, van Polen, Frankrijk... noem
[2:01] Speaker 4: maar op, eigenlijk de meeste Europese landen... hebben daar wel
[2:03] Speaker 4: op gehind dat die prikacties van de Russen... dat het
[2:08] Speaker 4: gevaar is dat het toeneemt, heel groot is. En ook
[2:10] Speaker 4: dit is daar de volgende van... Dus het is eigenlijk
[2:13] Speaker 4: heel Europa wat alert moet zijn. En nu is het
[2:16] Speaker 4: dan vanuit de Middellandse Zee. En dat is niet ondenkbaar.
[2:20] Speaker 4: En met name gaat het nu over Spanje, Italië. Ja, waarom?
[2:24] Speaker 4: En Frankrijk. Nou ja, Frankrijk weten we. Daar zit Marine
[2:28] Speaker 4: Le Pen... Die wil graag verkozen worden en die heeft
[2:31] Speaker 4: al gezegd dat de steun aan Oekraïne verminderd moet worden. Italië,
[2:35] Speaker 4: dat is wel een rechtse regering. Meloni wil nog wel
[2:39] Speaker 4: de steun aan Oekraïne houden, maar als het daar destabiliseert,
[2:42] Speaker 4: gaat die discussie daar ook opladen. En Spanje is natuurlijk
[2:45] Speaker 4: een apart geval. Stel je voor dat daar iets zou
[2:48] Speaker 4: gebeuren wat boven de grens van het artikel 5 is.
[2:51] Speaker 4: Dus echt, er gaan doden bij vallen en het is
[2:53] Speaker 4: aantoonbaar dat het Rusland is. Komt Amerika Spanje tegemoet? Trump
[2:58] Speaker 4: heeft natuurlijk al heel lang gezegd... Spanje, het zijn shuckles,
[3:02] Speaker 4: ze moeten eruit. Want ze hebben mij niet gesteund met
[3:04] Speaker 4: de oorlog tegen Iran. Gaat Trump straks wel Spanje steunen
[3:07] Speaker 3: als er iets
[3:08] Speaker 4: gebeurt? Kijk, en dat is de ultieme test voor artikel
[3:10] Speaker 4: 5
[3:11] Speaker 3: Dat zou
[3:11] Speaker 4: best aannemelijk kunnen zijn dat daar iets gaat gebeuren.
[3:13] Speaker 3: Maar van Frankrijk en Italië begrijp ik het toch minder.
[3:16] Speaker 3: Want als je Frankrijk zou aanvallen... dan krijg je toch
[3:22] Speaker 3: juist dat de bevolking zegt... we worden ook het doelwit
[3:24] Speaker 3: van de Russen, laten we Oekraïne steunen. Of leg ik
[3:27] Speaker 3: het
[3:27] Speaker 4: eenvoudiger? Veelal reageert de mens toch anders. Die zeggen, het
[3:32] Speaker 4: wordt nu wel heel erg gevaarlijk... juist omdat
[3:34] Speaker 3: we
[3:34] Speaker 4: Oekraïne steunen
[3:35] Speaker 3: Misschien
[3:35] Speaker 4: moeten we daarmee ophouden. Aan de andere kant, verdedigingsmiddelen die
[3:39] Speaker 4: naar Oekraïne gaan... Ja, daar zullen de Fransen dan ook
[3:42] Speaker 4: van zeggen, die hebben we zelf nodig. En dat betekent
[3:44] Speaker 4: dat Oekraïne het moeilijker krijgt om zich te verdedigen. En
[3:47] Speaker 4: dat is natuurlijk de andere benadering die ook heel plausibel
[3:50] Speaker 4: is
[3:50] Speaker 3: Nederland gaat investeren samen met Australië... in de ontwikkeling van
[3:55] Speaker 3: een laserwapen tegen vijandige drones. Hoe belangrijk wordt zo'n wapen
[4:00] Speaker 3: in de verdediging tegen drones?
[4:03] Speaker 4: Nou, allereerst wil ik zeggen dat het wel mij bevreemde...
[4:05] Speaker 4: dat we nu met Australië zaken gaan doen. En de
[4:08] Speaker 4: Defensie-nota staat dat 50% van alle investeringen in Europa... en
[4:12] Speaker 4: het liefst in Nederland moeten plaatsvinden... en juist in Europa zijn.
[4:15] Speaker 4: Dit soort wapens zijn al in ontwikkeling. De Britten hebben Dragonfire.
[4:20] Speaker 4: De Duitsers hebben iets soortgelijks. Dat is een ontwikkeling die
[4:22] Speaker 4: voor marineschepen van toepassing zal zijn. En in Nederland hebben
[4:27] Speaker 4: we ons eigen NLR... Nationaal Lucht- en Ruimtevaartcentrum... Wat ook
[4:30] Speaker 4: onderzoek doet naar de inzet van laser tegen drones. Dus
[4:35] Speaker 4: dat vind ik al een hele rare. Dat Australische bedrijf
[4:39] Speaker 4: zal dan natuurlijk een kantoor in Nederland gaan openen. En
[4:42] Speaker 4: misschien een productiefaciliteit. Dus daarmee kan de staatssecretaris wel wegkomen.
[4:48] Speaker 4: Maar het is wel een belangrijke ontwikkeling. Lasers tegen drones.
[4:52] Speaker 4: Maar het is maar een beperkt onderzoek. aandeel in de
[4:57] Speaker 4: hele bestrijding van drones. Dus we moeten er ook niet
[4:59] Speaker 4: meteen van verwachten dat we meteen helemaal veilig zijn. Wat
[5:02] Speaker 4: is er nog meer nodig? Nou ja, je moet eigenlijk
[5:06] Speaker 4: de hele, zoals ze het noemen, de killchain van een
[5:08] Speaker 4: dronebestrijding in handen hebben. Dus detectie. Nou, we hebben vorig
[5:12] Speaker 4: jaar wel van die radars gekocht, bij Robin Radar. Ik
[5:15] Speaker 4: geloof 3 miljard euro voor 100 radars. Je moet natuurlijk
[5:19] Speaker 4: dan ook nog doen aan identificatie. Je hebt een stukje
[5:21] Speaker 4: command en control nodig. En je hebt de bestrijding van
[5:24] Speaker 4: de drones nodig. En deze lasers, die zullen een heel
[5:28] Speaker 4: klein stukje van die bestrijding gaan invullen.
[5:30] Speaker 3: Ja, zeker het laatste moment. Ja, inderdaad
[5:34] Speaker 4: Het probleem met laser is dat ze maar een relatief
[5:37] Speaker 4: gering bereik hebben. Niet meer dan vijf kilometer onder ideale
[5:40] Speaker 4: atmosferische omstandigheden. Nou, dat hebben we in Europa niet zo
[5:44] Speaker 4: heel vaak. Denk aan mist, laaghangende bewolking, hele harde wind...
[5:49] Speaker 4: en in een oorlogssituatie ook nog rook en dat soort dingen.
[5:52] Speaker 4: Dus het effectieve bereik van zo'n laser is redelijk gering.
[5:56] Speaker 4: En dat betekent dat als je een groot gebied wil beschermen...
[5:59] Speaker 4: een heleboel van dat soort systemen nodig hebt... En we
[6:03] Speaker 4: weten niet hoeveel geld Defensie eraan uitgeeft... dus ook niet
[6:05] Speaker 4: hoeveel systemen er aangekocht kunnen worden... of ontwikkeld gaan worden.
[6:09] Speaker 3: Nee, het is jou sowieso een beetje onduidelijk... wat nou
[6:11] Speaker 3: het grote plan van Defensie is. Wat Defensie nou denkt
[6:14] Speaker 3: te kunnen en te willen kunnen met al dat geld.
[6:17] Speaker 4: Ja, je zou kunnen verwachten... en vroeger toen ik op
[6:21] Speaker 4: de Defensiestaf zat hadden we een bepaalde aanpak... en dat
[6:23] Speaker 4: heet van ambitie naar middelen. Wat moet je eigenlijk kunnen...
[6:26] Speaker 4: Wat betekent dat voor de verschillende krijgsmodellen? Welke capaciteiten wil
[6:30] Speaker 4: je op de mat kunnen brengen? En welke middelen horen
[6:33] Speaker 4: daar dan bij? En nu lijkt het een beetje de
[6:35] Speaker 4: andere kant op te gaan. We hebben nu de mogelijkheid
[6:37] Speaker 4: om een interessant middel te kopen. En ik zeg niet
[6:40] Speaker 4: dat het onnodig is. Absoluut niet hoor. Het is hard nodig.
[6:43] Speaker 4: Maar hoe wordt dat dan in de krijgsmacht ingebed? Voor
[6:45] Speaker 4: welke essentiële operationele capaciteiten is het dan van toepassing ingebed?
[6:51] Speaker 4: En het is een beetje van bottom-up. En dat klinkt
[6:54] Speaker 4: een beetje als opportunisme. Maar ook niemand kan daar tegen zijn.
[6:58] Speaker 4: Ik bedoel, een laserwapen is natuurlijk heel goedkoop om in
[7:01] Speaker 4: te zetten tegen drones. Veel goedkoper dan de raketten die
[7:03] Speaker 4: we vorig jaar afvuurden tegen die drones die Polen binnentrokken.
[7:08] Speaker 3: Maar moeten we onderdeel worden van een echt doordacht plan?
[7:11] Speaker 3: Met hoe het pakje zo begint tot eind aan?
[7:14] Speaker 4: Exact. En dat plan, dat hebben we niet. Maar ja,
[7:20] Speaker 4: weet je, in de politiek werkt het ook zo. Niemand
[7:21] Speaker 4: kan er natuurlijk tegen zijn. Als je zegt van deze lezers,
[7:24] Speaker 4: die dragen bij aan onze veiligheid. Ja, als je er
[7:28] Speaker 4: tegen zou stemmen, dan wordt er al gezegd... je neemt
[7:30] Speaker 4: onze veiligheid niet serieus. En het is ook wel een
[7:32] Speaker 4: beetje zo dat deze bijdragen. Alleen, hoe gaan we dat
[7:35] Speaker 4: dan verder invullen? Wat is de capaciteit die daarbij hoort?
[7:39] Speaker 4: Hoeveel mensen heb je ervoor nodig? Hebben we genoeg kennis daarvan?
[7:42] Speaker 4: Terwijl ik zou zeggen, als we dan toch gaan kijken,
[7:44] Speaker 4: ga in Nederland kijken. We hebben genoeg kennis op het
[7:46] Speaker 4: gebied van lezers. Nederland is
[7:47] Speaker 3: een groot land op het gebied van lezen. Dank Patrick Bolder,
[7:52] Speaker 3: strategisch analist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.
[8:00] Speaker 2: De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft vandaag een informeel overleg
[8:03] Speaker 2: met de regeringsleiders van de 16 Duitse deelstaten. Ze gaan
[8:07] Speaker 2: praten over de begroting van de EU. En Merz kan
[8:10] Speaker 2: de steun van die deelstaten heel goed gebruiken. Bij ons
[8:13] Speaker 2: is Europa-verslaggever Michal van der Toorn. Goedemiddag. Friedrich Mertz moet
[8:18] Speaker 2: dus op bezoek bij de deelstaten... waar hij nog maar
[8:20] Speaker 2: een paar weken geleden ontzettend verloren heeft.
[8:22] Speaker 5: Ze komen op bezoek bij hem, volgens mij. Maar
[8:25] Speaker 2: ja,
[8:25] Speaker 5: inderdaad. Het is een spannende politieke tijd
[8:30] Speaker 2: voor
[8:30] Speaker 5: Mertz, inderdaad.
[8:31] Speaker 2: Maar Mertz wil ook graag bezuinigen op de EU-begroting. En
[8:36] Speaker 2: hoe zien die deelstaten dat?
[8:37] Speaker 5: Nou, zij willen eigenlijk, en dat is nog een belangrijk punt...
[8:41] Speaker 5: zij willen eigenlijk de financiering graag behouden die vanuit Brussel komt.
[8:45] Speaker 5: Dus merkt u wel flink bezuinigen op die EU-begroting. De
[8:50] Speaker 5: meeste deelstaten willen graag dat het geld uit Brussel... bijvoorbeeld
[8:54] Speaker 5: landbouwsteun of andere cohesiegelden... bijvoorbeeld gewoon
[8:58] Speaker 6: naar hun blijft gaan. Direct vanuit Brussel naar de
[9:00] Speaker 5: regio. En ja, de vraag is een beetje, bijvoorbeeld Noord-Rijn-Westfalen
[9:05] Speaker 5: die staat onder leiding van Hendrik Wüst en dat is
[9:08] Speaker 5: ook een mogelijke opvolger van Mert, mogelijk toekomstige CDU-leider, die
[9:17] Speaker 5: roept ook op eigenlijk voor het behoud van dat landbouwgeld
[9:20] Speaker 5: en dat cohesiegeld, een beetje tegengestelde belangen. En de hoop,
[9:24] Speaker 5: en dat is interessant voor Brussel, omdat de hoop van
[9:26] Speaker 5: Brussel is dat Mert door die druk van de deelstaat
[9:30] Speaker 5: een beetje tot inkering komt. Want Brussel wil graag een
[9:32] Speaker 5: veel ruimere EU-begroting, net zoals wat andere EU-landen, landen als
[9:37] Speaker 5: Duitsland en Nederland. Nederland ook willen dat juist niet. Dus
[9:40] Speaker 5: het is een belangrijke bijeenkomst. Merz heeft die steun van
[9:44] Speaker 5: de deelstaten hard nodig. En die bijeenkomst zou hem ook
[9:47] Speaker 5: eigenlijk moeten laten zien... hoeveel onderhandelingsruimte hij heeft
[9:51] Speaker 2: in
[9:51] Speaker 5: Brussel. Hoezeer die deelstaten achter hem staan.
[9:53] Speaker 2: Precies, en het is ook een goede thermometer om te kijken...
[9:55] Speaker 2: hoe die deelstaten naar hem kijken. Als leider van het
[9:58] Speaker 2: land en leider van het CDU-CSU. Want gaan ze ook
[10:03] Speaker 2: nog de druk op hem opvoeren dat hij opstapt?
[10:05] Speaker 5: Nou, dat weet ik niet. We weten allemaal hoe er
[10:11] Speaker 5: naar hem gekeken wordt. Op het nippertje blijft hij de
[10:15] Speaker 5: hele tijd.
[10:16] Speaker 6: Ook
[10:16] Speaker 5: nu nog. Maar Het is niet helemaal zeker of dat
[10:20] Speaker 5: ook hier is gebeurd of gebeurt. Bijvoorbeeld een EU-diplomaat zegt
[10:26] Speaker 5: tegen Politico... dat hij eigenlijk verwacht dat het niet zo
[10:29] Speaker 5: heel hard eraan toe zal gaan... omdat die deelstaten wel
[10:33] Speaker 5: inderdaad dat geld willen... maar ook de onderhandelingspositie van Duitsland
[10:37] Speaker 5: in Brussel... niet te zeer willen aantasten. Het gaat om
[10:40] Speaker 5: meer dingen dan alleen die regionale gelden... Dus de vraag
[10:45] Speaker 5: is denk ik vooral of die verkiezingstegenslagen... de posities van
[10:50] Speaker 5: Merts wat betreft die begroting verharden. Omdat hij graag is
[10:54] Speaker 5: op zoek naar een overwinning. Of dat juist die druk
[10:57] Speaker 5: van het deelstaat op dit gebied... misschien wat ruimte creëert
[11:00] Speaker 5: voor een compromis in Brussel. Maar ja, de vraag of
[11:03] Speaker 5: hij aan kan blijven is natuurlijk nog een tweede. En
[11:06] Speaker 5: dat blijft... Een ongoing story.
[11:10] Speaker 2: Dan van Duitsland naar Zwitserland. Daar stemmen ze graag over
[11:14] Speaker 2: tal van onderwerpen. Aanstaande zondag stemmen ze over hun neutraliteit.
[11:18] Speaker 2: Ja
[11:19] Speaker 5: wel opmerkelijk. Want je zou denken dat dat toch één
[11:22] Speaker 5: van de waarden
[11:23] Speaker 2: is...
[11:23] Speaker 5: die echt
[11:24] Speaker 2: bij
[11:24] Speaker 5: Zwitserland hoort.
[11:25] Speaker 2: Ik zou
[11:25] Speaker 5: denken dat het niet nodig was. Er is zondag inderdaad
[11:29] Speaker 5: een stemming voor een voorstel. En dat is gedaan door...
[11:36] Speaker 5: Wat staat daarin? Dat... dat Zwitserland nauwere banden met de
[11:39] Speaker 5: NAVO bijvoorbeeld zou moeten beperken... dat ze militaire allianties moeten verbieden...
[11:44] Speaker 5: en dat het opleggen van sancties beperkt moet worden... tot
[11:48] Speaker 5: gevallen waarin de VN daartoe oproept. En de aanleiding voor
[11:53] Speaker 5: dit initiatief is onder andere... de Zwitserse deelname aan de
[11:56] Speaker 5: EU-sancties voor Rusland... Sommige voorstanders van dit voorstel vinden dat
[12:01] Speaker 5: Zwitserland daarmee zijn traditionele neutraliteit heeft aangetast. Dit alles levert
[12:07] Speaker 5: discussie op wat is neutraliteit nou eigenlijk.
[12:09] Speaker 2: En daar gaan ze over stemmen?
[12:11] Speaker 5: Daar gaan ze over stemmen over dat voorstel dat de
[12:14] Speaker 5: neutraliteit nog strenger moet
[12:16] Speaker 2: worden
[12:17] Speaker 2: bewaard en gehandhaafd
[12:18] Speaker 5: Ik moet wel zeggen, niet iedereen is het hier mee eens.
[12:22] Speaker 5: De buitenland minister heeft al gezegd... neutraliteit betekent niet dat
[12:26] Speaker 5: Zwitserland onverschillig moet zijn... tegenover schenningen van het internationaal recht.
[12:31] Speaker 5: De meest grote partijen zijn ook tegen het initiatief... Eigenlijk
[12:35] Speaker 5: de enige uitzondering is de populistische partij, de Zwitserse Volkspartij.
[12:39] Speaker 5: Die heeft het initiatief bedacht, of is er nou bij
[12:42] Speaker 5: betrokken geweest.
[12:43] Speaker 2: Die wil neutraler worden.
[12:44] Speaker 5: Die wil nog neutraler worden. Nou ja, en of dan...
[12:49] Speaker 5: Er is een recente peiling gedaan die zegt dat 60%
[12:53] Speaker 5: van de ondervraagde kiezers gaat stemmen tegen het voorstel. Dus
[12:58] Speaker 5: dat het eigenlijk een beetje een storm in een glas
[13:01] Speaker 5: water is misschien.
[13:02] Speaker 2: Oké, dat horen we dan zondag. Dankjewel Europa-verslaggever Michal van
[13:05] Speaker 2: der Toorn. Wil je meer Europa? Luister dan naar de
[13:08] Speaker 2: BNR-podcast Make Europe Great Again.
[13:11] Speaker 3: Ja, wat ik wilde zeggen, er komt het net binnen natuurlijk,
[13:14] Speaker 3: was ook verwacht. Trump heeft zojuist president Xi uit China
[13:18] Speaker 3: verwelkomd op het Witte Huis. Ze gaven elkaar een hand
[13:21] Speaker 3: en een glimlach kwam er. En daarna zijn ze naar
[13:24] Speaker 3: binnen gegaan voor formele besprekingen. Het gaat onder andere over AI.
[13:28] Speaker 3: Ik geloof dat jij dat al noemde.
[13:30] Speaker 2: Voorafgaand heeft Trump gezegd, zowel Xi als ik
[13:34] Speaker 2: zijn niet voor een rem of een veiligheidsmaatregel rondom AI
[13:38] Speaker 3: Nee, terwijl we gisteren bespraken dat China dat toch wel
[13:42] Speaker 3: anders
[13:42] Speaker 2: overdenkt
[13:43] Speaker 3: Ze hebben ook een ander model achter hun deep-seek AI-programma.
[13:48] Speaker 3: Ondertussen speelt natuurlijk ook nog iets... want we krijgen eigenlijk
[13:50] Speaker 3: heel weinig beelden. Op CNN zitten we nu even naar
[13:52] Speaker 3: te kijken. Ik weet niet of dat de reden is,
[13:53] Speaker 3: maar CNN is opnieuw... samen met Politico en... het andere kanaal, MSNBC, geweigerd. Althans,
[14:04] Speaker 3: journalisten zijn geweigerd om het Witte Huis binnen te komen.
[14:06] Speaker 3: Terwijl gisteren de rechter had gezegd dat ze weer toegelaten
[14:08] Speaker 3: moesten worden
[14:09] Speaker 1: Zeker. Op
[14:09] Speaker 3: grond van persvrijheid uiteraard. Maar dat is niet gebeurd. Ze
[14:14] Speaker 3: mochten niet naar binnen, ondanks het vonnis van de rechter.
[14:16] Speaker 3: Daarom hebben die nieuwsmedia nu gevraagd om een spoedzitting te
[14:19] Speaker 3: houden bij de rechter. Dat wordt door verschillende Amerikaanse media gemeld.
[14:23] Speaker 3: Hij lijkt dus geen gehoor te geven, Donald Trump, aan
[14:26] Speaker 3: dat gerechtelijke bevel. Ze hebben trouwens eerder een persconferentie... ook
[14:30] Speaker 3: niet echt uitgezonden van hem. Maar in elk geval wel
[14:33] Speaker 2: op afstand. Andere stations die nog wel toegang hadden... die
[14:36] Speaker 2: zijn uit solidariteit weggebleven met CNN en NBC.
[14:41] Speaker 1: MSNBC. MSNOW heette ze nu. Ze heette vroeger MSNBC. Ja, precies.
[14:45] Speaker 1: En dat klonk zo,
[14:46] Speaker 3: want het was op afstand dus... Is het geluid van
[14:50] Speaker 3: die persconferentie? O ja, bij de
[14:52] Speaker 2: helikopter. Bij de helikopter,
[14:53] Speaker 3: je hoort alleen maar lawaai. Ik hoor alleen maar bijen.
[14:57] Speaker 3: Je stelt je dan voor dat hij in het luchtleden
[14:59] Speaker 3: staat te praten. De president. Er komen meer problemen voor
[15:03] Speaker 3: hem aan. Die gaan we ook nog bespreken. Maar dat
[15:05] Speaker 3: is even de situatie rondom de media. En de ontmoeting
[15:08] Speaker 3: met president Xi.
[15:17] Speaker 2: Op deze zender hoor je met grote regelmaat over netcongestie.
[15:21] Speaker 2: Door die netcongestie kan een veelbelovend bedrijf... bijvoorbeeld geen stroomaansluiting krijgen.
[15:26] Speaker 2: Het grappige is dat die aansluiting soms wel degelijk lukt...
[15:29] Speaker 2: doordat een aantal nabijgelegen bedrijven bij elkaar komen. Zo'n groep
[15:33] Speaker 2: bedrijven vormt dan een energiehub... In de praktijk delen ze
[15:37] Speaker 2: dan één enkele aansluiting. Verslaggever Martijn de Rijk, u hoorde
[15:40] Speaker 2: hem al eventjes... nam een kijkje in Utrecht, lage weide, industrieterrein...
[15:44] Speaker 2: waar rond het bedrijf C. van Heesink Vries Logistiek al
[15:48] Speaker 2: zo'n e-hub is ontstaan. Goedemiddag Martijn.
[15:51] Speaker 1: Dag Lisbeth, dag Niels
[15:52] Speaker 2: Hoe werkt dat? Wat heb je gezien
[15:54] Speaker 1: De kerngedachte van zo'n e-hub is dat verschillende bedrijven... bij
[15:59] Speaker 1: elkaar op verschillende momenten heel veel stroom... Eén is een piek,
[16:04] Speaker 1: de ander is een dal. En dan kun je dus
[16:06] Speaker 1: samen wel degelijk voor elkaar krijgen... wat je in je
[16:09] Speaker 1: eentje niet lukt. Van Heesink heeft dat vijf jaar geleden
[16:13] Speaker 1: al heel goed begrepen. Die zijn er toen mee begonnen.
[16:16] Speaker 1: Ze hebben onder andere een hele grote vriezer.
[16:18] Speaker 2: Ja, vrieslogistiek.
[16:20] Speaker 1: Ja, precies. Maar dat is een vriezermaatje tennishal, zeg maar.
[16:23] Speaker 1: Of misschien dat je er zelfs wel kunt voetballen. Dat
[16:28] Speaker 1: lukt ook nog wel, denk ik. Nou, en als je
[16:31] Speaker 1: zo'n vriezer hebt, dan kun je daar met de energievraag
[16:34] Speaker 1: en natuurlijk ook het aanbod, kun je heel handig spelen.
[16:37] Speaker 1: En ik ben onder andere met de karttrekker van het
[16:39] Speaker 1: hele project, Bert Strijker, even de vriezer ingestapt.
[16:44] Speaker 7: Hoe koud is het nou hier? Volgens mij min 18,
[16:47] Speaker 7: min 19 op dit moment. Pellets tot zover als het overrijdt.
[16:51] Speaker 7: Kijk uit, we moeten even op cijferen, ja. 22.000 pallets
[16:56] Speaker 7: kunnen hier bewaard worden.
[16:57] Speaker 1: In
[16:57] Speaker 7: een ijskast waar 22.000 pallets in kunnen. Allerlei voedingswaarden liggen daarop.
[17:02] Speaker 7: En dan denk ik bij mezelf, het is een vriezer,
[17:04] Speaker 7: maar het is ook een batterij eigenlijk. De koelcel is
[17:07] Speaker 7: de batterij in de vorm van, als we heel veel
[17:09] Speaker 7: energie hebben die we niet gebruiken, gaat die dus koelen,
[17:12] Speaker 7: die vriezel, naar een lagere temperatuur. Om het alleen al
[17:16] Speaker 7: een graad, anderhalf graad naar beneden te doen, ben je
[17:18] Speaker 7: al twee dagen bezig, volle bak, alle stroom wat we
[17:21] Speaker 7: hier hebben vanuit die coöperatie, vanuit de E-Up, Om hier
[17:23] Speaker 7: naartoe te leiden. Dus het gaat niet in één keer
[17:25] Speaker 7: heel snel. Dus in geval van stroom overschotten kunt u
[17:27] Speaker 7: echt helpen? Daarvoor is dit wel gedaan. Ja, we kunnen helpen.
[17:31] Speaker 7: En het leuke is helpen met elkaar. En dat is
[17:33] Speaker 7: ook de grondgedachte van die Heyup hier. We willen het
[17:36] Speaker 7: met elkaar en voor elkaar doen. Ik
[17:38] Speaker 8: ben Jasper van Heysink. En ik ben bij Van Heysink
[17:41] Speaker 8: verantwoordelijk voor alles wat enigszins met techniek te maken heeft.
[17:45] Speaker 8: Eigenlijk is stroom niet zo heel moeilijk. Het gaat allemaal vanzelf.
[17:48] Speaker 8: Dat
[17:48] Speaker 1: zit u in het bloed gewoon netwerkbeheerder zijn.
[17:53] Speaker 8: Nou nee, dat is noodzakelijk zo geworden. Omdat we onze
[17:56] Speaker 8: eigen problemen moesten oplossen. En hoe meer problemen je hebt,
[17:59] Speaker 8: hoe eigenlijk met elkaar het veel makkelijker op te lossen is. Nou,
[18:03] Speaker 8: het
[18:03] Speaker 1: ene probleem lost het andere
[18:05] Speaker 8: op. Dat zou je kunnen zeggen. Wij hebben verschillende... Patronen
[18:09] Speaker 8: in stroomgebruik over elkaar ingelegd. Informatie met elkaar gedeeld. En
[18:13] Speaker 8: daarmee gezegd, oké, dan liggen daar de oplossingen.
[18:15] Speaker 1: Nou ja, oké. Als de ene het niet nodig heeft,
[18:17] Speaker 1: dan heeft de ander het wel nodig.
[18:19] Speaker 8: Ja, en zeker als je je kan beïnvloeden wanneer je
[18:21] Speaker 8: het wel en niet nodig hebt. En
[18:22] Speaker 1: dan
[18:22] Speaker 8: zijn wij met het vrieshuis zeker hele grote. Ja, dan
[18:25] Speaker 8: kun je wat heel veel bieden. Eén aan jezelf, maar
[18:27] Speaker 8: ook aan een heleboel mensen buiten onze eigen plant
[18:29] Speaker 7: De wet aan regelgeving was niet... hierop ingericht. Dat was
[18:33] Speaker 7: wel een hele grote belemmering
[18:35] Speaker 1: Dus u klopte aan bij Stedin en die wist eigenlijk
[18:39] Speaker 1: niet wat ze precies konden
[18:41] Speaker 7: doen en wat niet mocht enzo. Stedin wist wel wat
[18:44] Speaker 7: ze graag wouden, maar die zaten ook met handen en
[18:46] Speaker 7: voeten gebonden, wat wel mag en niet mag. En ook
[18:48] Speaker 7: voor die bedrijven was het natuurlijk heel erg moeilijk, want eigenlijk,
[18:51] Speaker 7: je gaat met je buren wat doen en je bent
[18:53] Speaker 7: allemaal zelfstandige bedrijven en ze zijn allemaal gewend om hun
[18:56] Speaker 7: eigen route te kiezen. En nu moeten in één keer
[18:58] Speaker 7: vijf bedrijven met elkaar af gaan stemmen, tot en met
[19:01] Speaker 7: slimme dingen gaan doen, maar ook een pauzes afstemmen met elkaar.
[19:04] Speaker 7: Want daardoor kon je ook het energieverbruik... op een bepaald
[19:07] Speaker 7: moment even naar beneden brengen
[19:09] Speaker 1: Ja, en op dit moment zitten er dus vijf bedrijven
[19:11] Speaker 1: in die hub. Waaronder Picnic, die kennen we allemaal. Maar
[19:15] Speaker 1: in de buurt, ze willen er nog veel meer bij hebben.
[19:17] Speaker 1: Ze praten al met twintig bedrijven. Ze willen naar honderd.
[19:20] Speaker 1: En in de buurt zitten ook nog de HEMA, Jumbo,
[19:22] Speaker 1: Albert Heijn. Kortom, het is een heel veelbelovend project. De
[19:26] Speaker 3: staatssecretaris voor Klimaat en Groene Groei was er ook in
[19:29] Speaker 3: de Vriezer. Johannes de Bat. Gisteren moest hij al helemaal
[19:33] Speaker 3: naar Zeeland. Vriend
[19:35] Speaker 2: van de show
[19:35] Speaker 3: Ik weet niet waar hij vandaan moest komen. Het is
[19:37] Speaker 3: een beetje flauw om te zeggen dat het dan allemaal
[19:39] Speaker 3: ver weg is. Wat kan hij doen? Hij kan het
[19:42] Speaker 3: alleen maar aanmoedigen, toch
[19:44] Speaker 1: Ja, absoluut. En Van Heesik heeft de onderzoeksfase... voor dit
[19:51] Speaker 1: hele project in de tijd zelf gedaan. Maar voor nieuwe
[19:55] Speaker 1: projecten kan de staatssecretaris ook een beetje helpen
[19:58] Speaker 6: Het moet wel starten met enthousiaste ondernemers... die zelf inzien
[20:01] Speaker 6: dat dit werkt. Die het soms ook nodig hebben om
[20:03] Speaker 6: überhaupt voldoende stroom... voor het bedrijf te organiseren. Dus daar
[20:07] Speaker 6: begint het. Mensen moeten het willen... Maar heel vaak is
[20:09] Speaker 6: dan in een van de eerste stappen. Ja, we hebben
[20:11] Speaker 6: wat onderzoek nodig. We moeten wat dingen uitzoeken. En wie
[20:13] Speaker 6: gaat dit betalen? Kijk maar naar elkaar. En in die
[20:16] Speaker 6: fase kunnen we dan met zo'n subsidieregeling een beetje helpen.
[20:19] Speaker 6: Waardoor in ieder geval die eerste onderzoeken betaald kunnen worden.
[20:21] Speaker 1: U heeft ook gezien vandaag dat ook andere zaken nog
[20:25] Speaker 1: wel in de weg kunnen staan. Zoals allerlei regelgeving. Kunt
[20:28] Speaker 1: u daar nog wat betekenen?
[20:29] Speaker 6: Ja, dat is precies wat we graag horen. Want we
[20:32] Speaker 6: willen daar waar het knelt zaken oplossen. Een hele concrete
[20:35] Speaker 6: vandaag is ook weer. Dat de netbeheerders heel veel data
[20:38] Speaker 6: hebben over wie wat gebruikt. Maar ze mogen feitelijk vanwege
[20:40] Speaker 6: de AVG, de wet op privacy die erachter ligt, dat
[20:44] Speaker 6: mogen ze niet gebruiken. Dus we moeten toch een modus
[20:46] Speaker 6: vinden waarop die bedrijven dan toestemming geven voor het gebruik
[20:49] Speaker 6: van die data. Waardoor die data ook heel snel beschikbaar is.
[20:52] Speaker 1: Zodat ze kunnen kijken of zo'n e-hub er wel in
[20:55] Speaker 1: zit met elkaar.
[20:56] Speaker 6: Ja, precies. Zodat je weet waar de pieken zitten. Want
[20:57] Speaker 6: dat is waar je nou op zoek bent. Over het algemeen,
[21:00] Speaker 6: ons netwerk is gewoon hartstikke prima op orde. Maar er
[21:02] Speaker 6: zitten pieken in. Ja, en die pieken wil je weten.
[21:04] Speaker 6: En de netwerk blijft kunnen precies aangeven waar die piek zit.
[21:06] Speaker 6: Wie die veroorzaakt. Hoe die veroorzaakt wordt. Ik hoorde net
[21:09] Speaker 6: een voorbeeld... Dat een aantal bedrijven hier allemaal een kwart
[21:11] Speaker 6: over drie is middags met pauze gingen. Waardoor er dan
[21:14] Speaker 6: zo'n piek ontstaat. Ja, dat is natuurlijk heel bijzonder. Dat
[21:16] Speaker 6: kun je ook oplossen door allemaal op een ander moment
[21:18] Speaker 6: pauze te nemen. Dus soms zijn er hele simpele oplossingen mogelijk...
[21:21] Speaker 6: om het netcongressie-vraagstuk net wat beter op te lossen.
[21:24] Speaker 1: Ja, ongezellig. Ja, gezamenlijke pauze meer. Ja, dat is waar.
[21:28] Speaker 1: Maar dat zijn verschillende kantines, moet je maar denken. Er
[21:30] Speaker 1: zit 10 miljoen in het potje om het onderzoek te doen.
[21:33] Speaker 1: En de staatssecretaris hoopt straks zo'n 500 hubs te kunnen
[21:36] Speaker 1: openen in Nederland... We hebben er nu tientallen. Dank je wel,
[21:39] Speaker 1: Martijn de Rijk.
[21:41] Speaker 2: Parijs. Ja, we gaan naar Parijs. Want daar is mogelijk
[21:44] Speaker 2: sprake van een belangrijke doorbraak... in het onderzoek naar het
[21:47] Speaker 2: ontstaan van de stad. Namelijk niet ver van de Notre-Dame
[21:50] Speaker 2: is een oude muur ontdekt... die mogelijk iets zegt over
[21:53] Speaker 2: het prille begin. Het is nog geen meter hoog, dat muurtje.
[21:57] Speaker 2: En het kan bewijzen dat de stad is gesticht op
[21:59] Speaker 2: Ile de la Cité... het beroemde eiland in de Seine
[22:02] Speaker 2: waar ook de Notre-Dame op staat. De Franse cultuurminister Catherine Pegard...
[22:06] Speaker 2: spreekt inmiddels al van een enorme doorbraak... Wat het verhaal
[22:10] Speaker 2: achter de vondst extra kracht bijzet... is dat er op
[22:13] Speaker 2: die muur, of dat muurtje, sporen van brand zijn gevonden.
[22:16] Speaker 2: En de galliers zouden er destijds namelijk brand gesticht hebben...
[22:20] Speaker 2: bij een slag in 52 voor Christus, Niels. Dat is
[22:23] Speaker 2: lang geleden. En dat kun je dan met koolstofdatering verder bepalen.
[22:27] Speaker 2: En dat is vastgesteld, een datum, uit 10 tot 200
[22:32] Speaker 2: voor Christus. Nou ja, daar zit het jaar 52 ook bij...
[22:36] Speaker 2: Het zijn daarmee overblijfselen die passen bij de omschrijvingen van
[22:38] Speaker 2: de stad Lutetia, zoals het hele vroege Parijs heette. Toevallig
[22:44] Speaker 2: wist ik dat dat iets betekent als, in het Latijn,
[22:47] Speaker 2: plek in het moeras of plek bij het moeras
[22:50] Speaker 2: Het was dus een plek in een rivier.
[22:52] Speaker 3: Een doorwaardbare plek in wat nu de Seine heette.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.