# Avondnieuws: Record opkomst bij verkiezingen Israël

An episode of [BNR Nieuws Vandaag](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1544449495), 27 Oct 2026, 22 min.

Audio: https://traffic.omny.fm/d/clips/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/52ce962c-348e-4072-959d-adc80089fc68/2d1bfb7a-ee8d-450e-a899-b4f001016e50/audio.mp3?utm_source=Podcast&in_playlist=23074c8b-94ff-4fce-99b7-adc80089fc8d

In Israël zorgt een historisch hoge opkomst voor spanning rond de parlementsverkiezingen. Vooral de toegenomen deelname van Arabische kiezers kan ertoe leiden dat kleine pro-Netanyahu-partijen de kiesdrempel van 3,5% niet halen, wat zijn meerderheid in gevaar brengt. BNR-correspondent Ralph Dekkers ziet dat Netanyahu op de verkiezingsdag met harde campagneboodschappen reageert op de dreigende machtsverschuiving. De Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre hebben met Vladimir Poetin gebeld over de oorlog in Oekraïne. President Alexander Stubb en premier Jonas Gahr Støre benadrukken het belang van de-escalatie, terwijl zij tegelijk vasthouden aan steun voor Oekraïne. Het initiatief leidt tot kritische reacties van onder meer Denemarken en Zweden, maar wordt door Oekraïne en de VS wel verwelkomd als aanloop naar nieuwe gesprekken later dit jaar. De tech- en innovatiemarkt in China lijkt in het slop te geraken. De STAR 50-index, die technologie- en innovatiebedrijven op de beurs van Shanghai volgt, is sinds juni met 40 procent gedaald. Ook andere indexen zijn flink gedaald. Bloomberg rapporteert dat er sinds mei bijna 2,5 biljoen dollar is verdampt op de Chinese aandelenmarkten, veelal in de AI-sector. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live. See omnystudio.com/listener for privacy information.

## Transcript

[0:00] Speaker 1: Wil je weten wat er speelt en of waarom? In
[0:02] Speaker 1: de BNR-app kun je ook luisteren naar onze podcast. Download
[0:06] Speaker 1: de BNR-app
[0:07] Speaker 2: en
[0:10] Speaker 1: blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Avondnieuws. Niels Heidhuis en Liesbeth Staats.
[0:19] Speaker 1: Goed dat je luistert. Dit is het nieuws om mee
[0:21] Speaker 1: thuis te komen. We praten je natuurlijk bij over de
[0:24] Speaker 1: Israëlische verkiezingen. Vanmiddag werd al vastgesteld dat die opkomst daar
[0:28] Speaker 1: enorm is. Sinds 1973 is er niet zo'n groot aandeel
[0:32] Speaker 1: van Israëliërs naar de stembus gegaan. Het gaat ineens opvallend
[0:37] Speaker 1: slecht met de AI-bedrijven op de Chinese beurs. Ja, wat
[0:39] Speaker 1: is daar aan de hand, willen we ook weten. En
[0:42] Speaker 1: er is nieuws over het Songfestival. Ik weet niet of
[0:44] Speaker 1: er nog een artiest überhaupt zin in dit muziekevenement had.
[0:48] Speaker 1: Maar goed, Nederland doet alsnog niet mee. Daar hoor je
[0:51] Speaker 1: zo meer over, maar eerst maar naar de stembureaus in Israël.
[0:55] Speaker 3: Ja, de verkiezingen zijn bezig voor het parlement. Blijkt de
[0:58] Speaker 3: zittende premier Benjamin Netanyahu aan de macht... of krijgt het
[1:01] Speaker 3: land een andere leider, bijvoorbeeld Gadi Eisenkot? Dat het belangrijkere
[1:05] Speaker 3: verkiezingen zijn, dat blijkt wel uit de opkomstcijfers. Die waren
[1:08] Speaker 3: eigenlijk nog nooit zo hoog, sinds de jaren 70 niet
[1:11] Speaker 3: in elk geval. BNR-correspondent in Tel Aviv, Ralf Dekkers. Ja,
[1:16] Speaker 3: hoogste opkomst in tijden, mogen we dat zeggen?
[1:19] Speaker 4: Ja, sinds 1973. In ieder geval de cijfers tot twee
[1:24] Speaker 4: uur lokale tijd vanmiddag. Bijna 45 procent van het electoraat
[1:29] Speaker 4: is opkomendagen. En daarmee is dat zienlijk hoger dan vorig
[1:32] Speaker 4: jaar
[1:34] Speaker 3: En wat zegt dat die opkomst zo hoog is? Althans,
[1:37] Speaker 3: wie kan daar garen bij spinnen, denk jij?
[1:41] Speaker 4: Met name de oppositie. Je ziet ook de regeringspartijen met
[1:45] Speaker 4: Netanjahu voorop... toch een beetje in de stress schieten met
[1:50] Speaker 4: allerlei verklaringen. Maar in principe wordt gedacht dat veel Arabieren...
[1:56] Speaker 4: dit keer ook naar de stembus gaan... waar ze doorgaans
[2:00] Speaker 4: minder dan de Joodse bevolking gaan. En dat betekent met
[2:03] Speaker 4: name dat één of twee kleine partijen... die mogelijk Netanjahu steunen...
[2:08] Speaker 4: dat die de kiesdrempel niet zullen halen. En dat gaat
[2:12] Speaker 4: toch al snel om drie, vier of meer zetels. Dus
[2:15] Speaker 4: dat kan voor grote invloed, negatieve invloed hebben... op met
[2:18] Speaker 4: name Netenjauw en zijn huidige regering.
[2:21] Speaker 3: Ja, maar ze hebben een kiesdrempel van drie en een
[2:23] Speaker 3: kwart procent.
[2:25] Speaker 4: Ja, dat vertaalt zich naar vier zetels, dus dat is
[2:28] Speaker 4: best hoog. En als die er niet hebben, gaan al
[2:31] Speaker 4: die stemmen verloren. En dat betekent dus waarschijnlijk dat de
[2:33] Speaker 4: oppositie daarvan gaat profiteren.
[2:36] Speaker 3: En wat doet Netanjahu vandaag? Want normaal gesproken verloopt een
[2:40] Speaker 3: verkiezingsdag rustig. Althans, in Nederland hebben ze een soort afspraak van...
[2:43] Speaker 3: er wordt geen campagne meer gevoerd. Is dat in Israël anders?
[2:47] Speaker 4: Nee, ik ben bij een aantal stembureaus geweest vandaag... en
[2:52] Speaker 4: daar staan ze weliswaar buiten de hekken... maar daar staan
[2:55] Speaker 4: de meeste partijen met vrijwilligers... nog steeds flyers uit te delen,
[3:00] Speaker 4: grote posters. Er rijden auto's rond met luidsprekers die oproepen...
[3:05] Speaker 4: om vooral op die of die kandidaat te stemmen... En
[3:08] Speaker 4: je ziet inderdaad de politici zoals Netanyahu... met allerlei verklaringen komen.
[3:13] Speaker 4: In het geval van Netanyahu, een oude truc die hij
[3:16] Speaker 4: eigenlijk uithaalt... is van de Arabieren gaan massaal stemmen. Dus achterban,
[3:22] Speaker 4: ga alsjeblieft naar de stembus... om mij aan een meerderheid
[3:25] Speaker 4: te helpen. Want anders verdwijnt dadelijk het Joodse karakter van
[3:29] Speaker 4: de staat. Bijna racistische taal, maar het heeft in het
[3:32] Speaker 4: verleden gewerkt. En Netanyahu en zijn coalitiepartners proberen dat nu
[3:36] Speaker 4: opnieuw te doen.
[3:37] Speaker 3: Ik begreep dat hij zelfs een met AI gegenereerde foto
[3:40] Speaker 3: had geplaatst... van Arabieren die in de rij stonden voor
[3:43] Speaker 3: de stembureau.
[3:45] Speaker 4: Dat zou kunnen, die heb ik dan gemist. Maar heel
[3:47] Speaker 4: zijn campagne was vol met AI-beelden... van bijvoorbeeld oppositieleider Eisenkot...
[3:55] Speaker 4: die in plaats van naar zijn omgekomen zoon... die in
[4:00] Speaker 4: Gaza omkwam, die rent hij op dat beeld voorbij. En
[4:04] Speaker 4: hij rent zo in de armen van een Arabische politicus.
[4:09] Speaker 4: En meer van dat soort, heel die campagne van Netanyahu
[4:13] Speaker 4: Het gaat nu van, het is Yamin of Palestine in
[4:17] Speaker 4: het Hebraaus. Kies rechts of anders kies je voor Palestina
[4:21] Speaker 3: En inderdaad, luidsprekers die die boodschap ook verkondigen, hoorbaar
[4:27] Speaker 4: In ieder geval, de posters hangen vol met die boodschap
[4:31] Speaker 4: van het jou. Rechts of Palestina. Dus kies vooral mij,
[4:35] Speaker 4: want anders krijgen jullie een Palestijnse staat.
[4:39] Speaker 3: Ja, opvallend dat je de Arabische partijen noemt. Er wordt
[4:43] Speaker 3: ook verwacht, als dan veel Israëlische Palestijnen gaan stemmen... dan
[4:47] Speaker 3: kunnen die partijen het misschien goed doen. Maar we horen
[4:50] Speaker 3: niks meer over uiterst rechts?
[4:54] Speaker 4: Extreem rechts doet het in ieder geval in de peilingen redelijk.
[4:58] Speaker 4: Met name onder jongere Joodse Israëli's dan zijn met name
[5:03] Speaker 4: Ben Gvir, de omstreden minister van Nationale Veiligheid, vrij populair.
[5:08] Speaker 4: Ik sprak vanochtend nog een aantal jongeren bij die hun
[5:10] Speaker 4: stem op hem gingen uitbrengen. Maar het is vooral kijken
[5:14] Speaker 4: van wie kan dadelijk een meerderheid halen. En ook rechts,
[5:18] Speaker 4: zowel de oppositie, maar ook de coalitiepartijen van nu, die
[5:22] Speaker 4: halen waarschijnlijk geen meerderheid. En we
[5:25] Speaker 3: kunnen rond hoe laat? Ongeveer negen uur, tien uur? Wanneer
[5:29] Speaker 3: zijn de eerste exit polls
[5:31] Speaker 4: Negen uur Nederlandse tijd sluiten. Als het goed is, de stembureaus.
[5:36] Speaker 4: Vanwege de hoge opkomst heeft de kiescommissie al wel aangegeven...
[5:39] Speaker 4: mocht er dan nu op dat tijdstip nog rijen staan
[5:42] Speaker 4: voor de stembureaus... dan zal het later open blijven. Maar
[5:44] Speaker 4: de verwachting is toch wel dat om negen uur de
[5:47] Speaker 4: stembureaus sluiten... en meteen daarna volgen de exit polls.
[5:51] Speaker 3: Dank je wel, Ralf Dekkers in Tel Aviv. De
[5:58] Speaker 1: Finse president Alexander Stoep en de Noorse premier Jonas Gaarsteuren...
[6:02] Speaker 1: hebben met Vladimir Poetin gebeld over de oorlog in Oekraïne.
[6:06] Speaker 1: En dat duo ontving vorige week de Oekraïnse president Zelensky al...
[6:10] Speaker 1: en de Amerikaanse gezant Steve Witkoff. Bij ons buitenlandredacteur Luc
[6:14] Speaker 1: de Klerk. Welkom Luc.
[6:15] Speaker 5: En Elisabeth en Niels.
[6:16] Speaker 1: Ja, ze hebben een interessant rondje dan gemaakt, dit duo.
[6:20] Speaker 1: Wat weten we over het gesprek met Poetin?
[6:22] Speaker 5: Ja, Stoep, de Finse president, noemt het een eerlijk en
[6:24] Speaker 5: inhoudelijk gesprek. Hij zegt dat het beëindigen van de oorlog
[6:27] Speaker 5: vraagt om directe gesprekken. En de Noorse premiersteur zegt... dat
[6:31] Speaker 5: in het gesprek ook het belang van deescalatie hebben benadrukt.
[6:33] Speaker 5: Ik zag net nog bij Reuters een bericht komen... dat
[6:35] Speaker 5: de Russische buitenlandminister Lavrov zegt... dat het conflict in Oekraïne
[6:39] Speaker 5: zal escaleren.
[6:40] Speaker 1: Dus daar hebben ze
[6:41] Speaker 5: natuurlijk goed naar geluisterd. Het is
[6:43] Speaker 1: ook wel heel veilig om dat te zeggen. Het belang
[6:45] Speaker 1: van deescalatie
[6:47] Speaker 5: Dat is heel gereserveerd. Beide landen, Noorwegen en Finland... Ik
[6:51] Speaker 5: benadruk ook wel, ja, we blijven gewoon Oekraïne steunen. En
[6:54] Speaker 5: zover we weten is dit ook voor het eerst sinds 2025,
[6:56] Speaker 5: in de zomer was dat toen... dat een Europees land
[6:58] Speaker 5: dat Oekraïne echt steunt ook met Poetin belt. Dat was
[7:01] Speaker 5: toen Macron. Verder hebben Fico en Orbán, de Slovaaks en
[7:04] Speaker 5: toen Hongaarse premier... ook nog wel met Poetin gesproken. Maar ja,
[7:07] Speaker 5: niet echt bondgenoten van Oekraïne, heel trouw natuurlijk. En volgens
[7:10] Speaker 5: de verklaring van de Finnen was dit gesprek dan een follow-up...
[7:13] Speaker 5: op de gesprekken in Oslo vorige week, toen Zelensky daar was...
[7:17] Speaker 5: en Steve Witkoff dus ook. Witkoff vloog toen later door
[7:20] Speaker 5: naar Sint-Petersburg... om met Poetin te praten. En volgens de
[7:23] Speaker 5: Finse verklaring kwam dit initiatief... nu voor dit belletje vanuit
[7:26] Speaker 5: Oslo en Helsinki. Het Kremlin bevestigt dat ook in de verklaring.
[7:30] Speaker 5: En in die verklaring van de Russen kunnen we ook lezen...
[7:32] Speaker 5: dat Poetin die twee leiders nog even ze uitgelegd... dat
[7:35] Speaker 5: de schuld voor dit conflict... ligt bij het strijdlustige beleid
[7:38] Speaker 5: van de NAVO, de EU. En ook vredesovereenkomst kan alleen
[7:42] Speaker 5: bereikt worden... met volledige onvoorwaardelijke overwegingen... van de legitieme belangen
[7:46] Speaker 5: van de Russische federatie, al dus het Kremlin.
[7:48] Speaker 1: Oké. En hoe wordt er in Europa dan gereageerd?
[7:51] Speaker 5: Ja, best ook kritisch. Want de Deense premier, Mette Frederiksen,
[7:55] Speaker 5: was er snel bij. Die zei tegen de Deense publieke omroep...
[7:58] Speaker 5: erg sceptisch te zijn over dit onafhankelijk initiatief... van de
[8:00] Speaker 5: Noor en de Vinnen. En ze zei, het is niet
[8:03] Speaker 5: met de rest van ons afgesproken... en dat we niet
[8:08] Speaker 5: alleen moeten gaan. En ze ziet eigenlijk niet echt wat
[8:11] Speaker 5: ze proberen te bereiken, Störer en Stub. Ook de Zweedse
[8:15] Speaker 5: premier die reageerde kritisch, zei ook dat hij niet op
[8:17] Speaker 5: de hoogte was. Opmerkelijk is dan dat Donald Tusk, de
[8:20] Speaker 5: Poolse premier, wel zegt te zijn ingelicht. En hij zegt
[8:23] Speaker 5: dat ook Zelensky en de Amerikanen op de hoogte waren.
[8:25] Speaker 5: Ik zie net bij Reuters nog binnenkomen dat het Oekraïnse
[8:29] Speaker 5: ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt... dat ze op de hoogte
[8:32] Speaker 5: waren en het ook verwelkomen. En Tusk, de Poolse premier,
[8:37] Speaker 5: die zegt trouwens ook nog... dat het goed is dat
[8:40] Speaker 5: de Europeanen gewoon gesprekken hebben... omdat in Abu Dhabi later
[8:43] Speaker 5: in november gesprekken zouden zijn... tussen Amerika, Rusland en Oekraïne...
[8:47] Speaker 5: En opvallend ook nog is dat Stoep en Steuren in
[8:50] Speaker 5: hun verklaring ook zeggen... ja, wij praten niet namens Europa,
[8:53] Speaker 5: maar gewoon namens onze eigen twee landen.
[8:55] Speaker 1: Finland is natuurlijk wel een buurland van Rusland. En
[8:57] Speaker 5: Noorwegen ook trouwens
[8:58] Speaker 1: Dus ik kan me voorstellen dat je dan iets sneller
[9:01] Speaker 1: de telefoon pakt
[9:02] Speaker 5: Ja, dus op zich is dat natuurlijk ergens misschien ook
[9:04] Speaker 5: niet gek. En ze zijn natuurlijk ook niet per se
[9:06] Speaker 5: verplicht om het te melden aan anderen. Zou misschien soms
[9:08] Speaker 5: handig zijn. Het is misschien ook soms onhandig of moeilijk...
[9:12] Speaker 5: om met iedereen alle neus dezelfde kant op te krijgen.
[9:14] Speaker 5: Maar als je nu de verschillende statements hoort... van de
[9:18] Speaker 5: Zweden en de Denen... dat straalt niet heel erg Europese
[9:21] Speaker 5: eenheid uit. Nee.
[9:23] Speaker 1: Iets anders dan. We gaan naar Brussel. Daar is vandaag
[9:25] Speaker 1: een nieuw klimaatplan gepresenteerd... door Eurocommissaris Wopke Hoekstra en Theresa Ribera.
[9:32] Speaker 1: Heb je het al gelezen? Wat staat erin?
[9:34] Speaker 5: Ja, ik heb het gezien. Het draait allemaal om klimaatadaptatie.
[9:38] Speaker 5: Dus eigenlijk hoe Europa voorbereid moet zijn... wanneer het continent
[9:41] Speaker 5: overstroomt of in de hens staat. Zo vertelt ook Wopke Hoekstra.
[9:44] Speaker 2: Kijk, we moeten er natuurlijk vol door met wat we
[9:48] Speaker 2: in jargon mitigatie noemen. Dus het verminderen van de uitstoot
[9:51] Speaker 2: en meer elektrificatie. Maar het klimaatprobleem met bosbranden, overstromingen en
[9:58] Speaker 2: meer dan 100 miljard aan schade in Europa is inmiddels
[10:01] Speaker 2: zo groot... dat ook als je alles goed zou doen
[10:03] Speaker 2: op het gebied van elektrificatie vanaf vandaag... dan nog heb
[10:07] Speaker 2: je te maken met dat probleem.
[10:08] Speaker 5: Ja, dus elektrificeren, dat blijft wel belangrijk. En Hoekstra zei
[10:12] Speaker 5: bij de presentatie ook dat de klimaatdoelen van Parijs... die
[10:14] Speaker 5: blijven wel overeind staan. Maar de commissie zegt eigenlijk ook...
[10:17] Speaker 5: dus die opwarming die is er al, dat kunnen we
[10:20] Speaker 5: niet meer terugdraaien. Dus Europa moet zich klaarmaken voor een scenario...
[10:23] Speaker 5: van drie graden opwarming in 2100. En in die voorgestelde
[10:27] Speaker 5: wetgeving moeten lidstaten duidelijker maken... wie er verantwoordelijk is voor
[10:31] Speaker 5: die voorbereiding op klimaatrampen. Dus zijn dat nationale, regionale of
[10:35] Speaker 5: lokale overheden? Dat moet dan voorkomen dat je politiek gesteggel krijgt.
[10:39] Speaker 5: De commissie gaat dan niet zeggen wie dat dan moet zijn...
[10:41] Speaker 5: maar meer meldt gewoon in ieder geval wie het is.
[10:44] Speaker 5: En daarnaast moet ook dan in nieuwe infrastructuur... er moet
[10:47] Speaker 5: meer rekening worden gehouden met dat die voorbereid is op klimaatrampen.
[10:50] Speaker 5: Dus dat asfalt bijvoorbeeld beter tegen... Het
[10:53] Speaker 1: kost allemaal heel veel geld. Wie gaat dat
[10:55] Speaker 5: betalen? Niet meteen de commissie. Ze willen wel dat 35%
[10:59] Speaker 5: van de volgende EU-begroting... naar klimaat en natuur gaat. Maar
[11:02] Speaker 5: de onderhandelingen daarover lopen stroef. En klimaat staat niet meteen
[11:05] Speaker 5: bovenaan de agenda. Dus het is maar de vraag of
[11:08] Speaker 5: de lidstaten daar zoveel geld voor willen uittrekken. En dat
[11:11] Speaker 5: heeft natuurlijk dan ook weer meteen gevolgen... voor deze plannen
[11:14] Speaker 5: van de commissie. Dus natuurlijk ook nog afwachten wat lidstaten
[11:16] Speaker 5: en het parlement... van al die plannen ook nog weer vinden.
[11:18] Speaker 5: Wat er dan uiteindelijk echt over blijft van deze ambitieuze ideeën.
[11:22] Speaker 1: Dank je wel, buitenlandse redacteur Luc de Klerk. En wil
[11:24] Speaker 1: je meer Europees nieuws? Nou, dan moet je je vooral
[11:27] Speaker 1: abonneren op de podcast. Make Europe Great Again.
[11:35] Speaker 3: De tech- en innovatiemarkt in China lijkt in het slop
[11:38] Speaker 3: te raken. De Star 50-index, die technologie- en innovatiebedrijven voor
[11:43] Speaker 3: de beurs van Shanghai volgt, is sinds juni met 40
[11:45] Speaker 3: procent gedaald. En ook andere indexen zijn flink omlaag gegaan.
[11:49] Speaker 3: Bloomberg rapporteert dat er sinds afgelopen mei bijna 2,5 biljoen
[11:53] Speaker 3: dollar is verdampt. aan kapitaal op de Chinese aandelenmarkt, vaak
[11:58] Speaker 3: in de AI-sector. Ik praat erover met Paul Verhagen, geopolitiek tech-onderzoeker...
[12:03] Speaker 3: aan het Haag Centrum voor Strategische Studies. Goedemiddag, is dit
[12:07] Speaker 3: een teken dat de AI-bubbel aan het leeglopen is
[12:12] Speaker 6: Wat is het verschil dan? Nou kijk, allereerst gaat het
[12:23] Speaker 6: hier over China. Dus in China zijn er bedrijven die
[12:26] Speaker 6: met AI bezig zijn, maar het is ook natuurlijk de
[12:28] Speaker 6: staat die in grote mate mee bezig is. Het is
[12:30] Speaker 6: niet dezelfde soort markteconomie die we in het Westen hebben.
[12:33] Speaker 6: En de market cap, dus de omvang van dat star fonds,
[12:37] Speaker 6: dat is ongeveer 2 biljoen. Dus dat is orde grootheid
[12:40] Speaker 6: 1 anthropic IPO. Dus het is ook qua omvang nog
[12:44] Speaker 6: een stuk kleiner dan de Amerikaanse beurzen. En het is
[12:46] Speaker 6: natuurlijk zo in China dat een groot deel van de
[12:48] Speaker 6: financiering achter AI komt van de staat zelf. En niet
[12:51] Speaker 6: per se uit investeerders. Dus het is een ander soort
[12:54] Speaker 6: economie waar je mee te maken hebt.
[12:55] Speaker 3: Maar hoe verhoudt zich dat dan tot wat Bloomberg rapporteert?
[12:58] Speaker 3: Dat er 2,5 biljoen dollar zou zijn verdampt in die
[13:02] Speaker 3: Chinese aandelen
[13:04] Speaker 6: Nee, dat is waar. Dat klopt ook gewoon. Dat heeft
[13:06] Speaker 6: ook deels te maken met dat China... Maar even voor
[13:08] Speaker 6: de duidelijkheid, want
[13:08] Speaker 3: je zegt net de omvang is 2 biljoen.
[13:12] Speaker 6: Bloomberg bedoelt volgens mij alle beursen bij elkaar. Maar ik
[13:14] Speaker 6: ken dat nummer niet specifiek. Maar wat er natuurlijk in
[13:17] Speaker 6: China speelt... is dat het een soort economie is die
[13:20] Speaker 6: heel erg is gericht op export. En met name AI
[13:24] Speaker 6: en met name tech tegenwoordig... begint zich veel meer te
[13:26] Speaker 6: gedragen als een soort wapenmarkt... dan als een gewone commerciële markt.
[13:30] Speaker 6: Want veel landen willen geen Chinese tech kopen. Chinezen kunnen
[13:33] Speaker 6: ook geen Amerikaanse tech meer kopen. Dus er zit echt
[13:36] Speaker 6: een soort van raar probleem aan. Namelijk dat een markt... Precies,
[13:42] Speaker 6: dus die beleggers zien het ook wel correct. Die bedrijven
[13:45] Speaker 6: kunnen ook minder gaan exporteren, dus dat valt tegen. Ja,
[14:00] Speaker 6: en zeker als je inderdaad die omslag maakt... van een
[14:03] Speaker 6: marktdruk naar echt een wapenmarkt... en dat is een groot
[14:05] Speaker 6: deel van mijn boek waar het over gaat... dan is
[14:08] Speaker 6: het niet meer een investeringskans. Dit is eerder een strategisch goed.
[14:11] Speaker 6: En dat betekent dat je minder te maken hebt met markten...
[14:14] Speaker 6: en meer met industrieel beleid, meer met militair industrieel complex...
[14:17] Speaker 6: allemaal van dat soort zaken. Dus dat is een take hiervan.
[14:20] Speaker 3: Ergens wel, ja, hoe zou ik zeggen, tegenvallend flauw. Want
[14:25] Speaker 3: dat Deep Seek bijvoorbeeld, dat is een bekend Chinees AI-model...
[14:30] Speaker 3: Dat is in zekere zin opener dan wat de Amerikaanse
[14:35] Speaker 3: bedrijven maken.
[14:36] Speaker 6: Ja, en het is goedkoop. Dus hier zitten allemaal interessante spagaten.
[14:40] Speaker 6: Dus waar je op doelt is dat die modellen openweight zijn.
[14:43] Speaker 6: En dat wil zeggen dat je niet kan meekijken in
[14:45] Speaker 6: het trainingsproces. Maar ze zijn een stuk transparanter en je
[14:49] Speaker 6: kunt kijken hoe dat ding werkt. En dat is persoonlijk
[14:51] Speaker 6: niet het geval met ChatGPT of Anthropic. Dat zijn typisch
[14:55] Speaker 6: dat soort echt black box modellen. Nou, dat is interessant.
[14:59] Speaker 6: Want het zou best kunnen dat jij bijvoorbeeld in het
[15:01] Speaker 6: kader van stegende autonomie... Ja, en dat de Chinezen dat
[15:04] Speaker 6: dan maken. Maar goed, er is toch weerstand tegen ook
[15:06] Speaker 6: in Europa? Ja. Ja, zeker. In een aantal landen, Italië,
[15:17] Speaker 6: is er bijvoorbeeld ook een verbanning op diepziek. En voor
[15:20] Speaker 6: Europa is het natuurlijk een lastige zaak, want we zijn
[15:23] Speaker 6: er nu over eens eigenlijk dat we eigenlijk niet meer
[15:24] Speaker 6: op die Amerikaanse modellen willen leunen, omdat we gewoon zien
[15:27] Speaker 6: dat de Amerikanen er veilig op stellen. Maar om die
[15:29] Speaker 6: sprong te maken naar de Chinese modellen, oeh, dat is
[15:32] Speaker 6: toch ook wel best gevoelig. Dus dan zul je zien
[15:35] Speaker 6: dat waarschijnlijk een soort van... in die discussie rond digitale autonomie...
[15:39] Speaker 6: het maakt niet allemaal evenveel uit of het digitaal autonoom is. Kijk,
[15:43] Speaker 6: dat een bedrijf als Bol.com nog op Microsoft zit... lief niet,
[15:48] Speaker 6: maar het is ook niet een ramp. Maar dat Defensie
[15:50] Speaker 6: of DigiD op Amerikaanse tech zit... dat is wel een probleem.
[15:54] Speaker 6: Dus daar gaat een soort kantenput ontstaan... waar je wel
[15:57] Speaker 6: en niet gebruik maakt van externe technologie.
[16:01] Speaker 3: Dank. En er is dus een boek uit van Paul
[16:03] Speaker 3: Verhagen over deze problematiek. Geopolitiek tech-onderzoeker bij het HCSS
[16:09] Speaker 1: Ja, luister nog maar even goed. Dat is nog geleden.
[16:13] Speaker 1: Dat is mijn favoriet. Die kunnen ze wel weer inzetten eigenlijk.
[16:17] Speaker 1: Is een windaar.
[16:27] Speaker 3: Alle drie zijn winnaars, denk ik, hè?
[16:30] Speaker 1: Nou, deze
[16:30] Speaker 3: niet.
[16:32] Speaker 1: Die mocht niet eens meer meedoen. Europapa. Nou, we hebben
[16:34] Speaker 1: het natuurlijk over het Eurovisie Songfestival. Je hoorde wat Nederlandse
[16:37] Speaker 1: hits achter elkaar. Maar ja, daarvan is dit jaar wederom
[16:41] Speaker 1: geen sprake. De NPO heeft besloten om weer geen Nederlandse deelnemer...
[16:45] Speaker 1: naar het Eurovisie Songfestival te sturen. Mick Fruittier, BNR-collega en
[16:50] Speaker 1: de songfestivalkenner van BNR... die praat ons bij, Hanik. Mick?
[16:53] Speaker 7: Ja, goedemiddag.
[16:54] Speaker 1: Eerst gingen we niet. Toen gingen we wel. En nu
[16:57] Speaker 1: gaan we weer niet. Wat is er aan de hand
[16:59] Speaker 7: Vorig jaar bestoot de avonturist natuurlijk om niet mee te doen.
[17:03] Speaker 7: Dit jaar koos de avonturist er opnieuw voor om niet
[17:05] Speaker 7: mee te gaan in augustus. De NPO die hoopte dat
[17:08] Speaker 7: wel te doen. Die dacht van ja toch wel een
[17:10] Speaker 7: goed idee om af te reizen naar Bulgarije in mei.
[17:14] Speaker 7: Maar ja, nu gaan we uiteindelijk toch niet. Er leek
[17:17] Speaker 7: aanvankelijk voldoende draagvlak te zijn, zeggen ze bij de NPO.
[17:21] Speaker 7: Maar dat viel toch vies tegen. Onder meer hebben we
[17:23] Speaker 7: natuurlijk die handtekeningen gehad... van 400 medewerkers die een brandbrief stuurden...
[17:29] Speaker 7: over de deelname van Nederland aan het Songfestival. Ja, de
[17:35] Speaker 7: ambitie was er, maar het is niet gelukt.
[17:36] Speaker 1: Nee, er is dus ook geen omroep opgestaan die heeft gezegd... nou,
[17:39] Speaker 1: dan doen wij het wel.
[17:40] Speaker 7: Nee, de omroepen die wilden eigenlijk sowieso al niet. Dus
[17:43] Speaker 7: het idee was om een team samen te stellen met
[17:45] Speaker 7: experts vanuit alle hoeken. Maar ook dat is niet gelukt.
[17:50] Speaker 7: Gisteren is een vergadering geweest met alle omroepen bij elkaar.
[17:55] Speaker 7: En daar is dan uiteindelijk besloten om ook komend jaar
[17:59] Speaker 7: niet af te reizen. En dat is wel echt opmerkelijk hoor,
[18:01] Speaker 7: vind ik gelukkig. Ja, vertel. Kijk, dan kun je je afvragen...
[18:06] Speaker 7: zijn ze dan misschien niet een beetje te voorbare geweest...
[18:09] Speaker 7: met die aankondiging in september om dan wel
[18:14] Speaker 1: mee te doen? Dat lijkt mij wel, als jij dit
[18:16] Speaker 1: zo vertelt.
[18:16] Speaker 7: Achteraf natuurlijk wel. Zelf bij de NPO vinden ze van niet.
[18:20] Speaker 7: In gesprek met nu.nl zeggen ze van... het is niet gelukt,
[18:23] Speaker 7: we hadden het voornemen om wel te gaan. Maar we
[18:26] Speaker 7: kregen gewoon positieve geluiden. Maar dat is helemaal... Helemaal veranderd,
[18:29] Speaker 7: mede ook dankzij de mediastorm die is ontstaan.
[18:31] Speaker 3: Wilde er wel iemand dan
[18:32] Speaker 7: optreden daar? Ja, dat wilde wel,
[18:34] Speaker 3: mensen.
[18:34] Speaker 7: Oh, weet
[18:35] Speaker 3: je ook
[18:36] Speaker 7: wie? Nee, daar gingen natuurlijk drie namen rond. We hebben
[18:40] Speaker 7: natuurlijk Davine Michel, die gaat al jaren rond. Die naam
[18:43] Speaker 7: over als mogelijke titelnamer. Maar
[18:44] Speaker 1: zij heeft daar zelf nooit iets over gezegd, toch, in
[18:46] Speaker 1: dit verband?
[18:47] Speaker 7: En ze heeft wel eerder laten weten graag te gaan.
[18:49] Speaker 7: Ze zat ook vorig jaar, toen we niet gingen, bij
[18:52] Speaker 7: de laatste drie. Schreef het AD laatst. Maar nu heeft
[18:57] Speaker 7: de mediadirecteur van de NPO laten weten... dat er voldoende
[19:01] Speaker 7: animo was bij artiesten om Nederland te vertegenwoordigen. Dat viel
[19:05] Speaker 7: mij eigenlijk wel op. Want je kan ook zeggen, ik
[19:07] Speaker 7: hou me handen er vanaf dit keer, dit jaar. Het
[19:10] Speaker 7: besmet raken. Precies. Maar er was dus wel animo om
[19:13] Speaker 7: mee te doen. Maar op het moment toen die weerstand
[19:17] Speaker 7: op gang kwam... toen hebben ze besloten van... we gaan
[19:19] Speaker 7: dat selectieproces toch nog even uitstellen.
[19:22] Speaker 1: En Cornald Maas, Mr. Songfestival... laatste editie zal hij meer niet,
[19:26] Speaker 1: oud-commentator moeten we hem noemen. Maar goed, die zei, ik
[19:29] Speaker 1: vind dit besluit onvermijdelijk...
[19:31] Speaker 7: Ja, hij zegt, het zou echt slecht zijn geweest... voor
[19:34] Speaker 7: de medewerkers die dan zouden afreizen... voor alle kritiek die
[19:38] Speaker 7: dan op je afkomt. En dus ook voor de artiesten
[19:41] Speaker 7: noemt hij het slecht. Je moet ook wel echt stevig
[19:43] Speaker 7: in je schoenen staan. Wil je daar dan heen reizen?
[19:45] Speaker 7: Uberhaupt wel. Het is net als bij het voetbal. Er
[19:48] Speaker 7: zijn 16 miljoen bondscoaches... Hier heb je allemaal mensen die
[19:54] Speaker 7: er allemaal wat van vinden. Maar ja, er waren dus
[19:56] Speaker 7: wel een hoop artiesten die zich hebben gemeld. Zei Jure Bosman,
[20:00] Speaker 7: die mediadirecteur van de NPO.
[20:01] Speaker 1: In het voorjaar werd het Songfestival dan wel gewoon uitgezonden.
[20:05] Speaker 1: Ondanks dat Nederland niet meedeed. Zeker. Gaat dat weer gebeuren?
[20:08] Speaker 7: Nou, dat is wel het plan. De NOS gaat dat
[20:10] Speaker 7: dan weer doen. Ook met voorbeschouwing, met commentaar. Ze zouden
[20:14] Speaker 7: ook weer Henry Schut en Jeroen Kijk in de vechten
[20:16] Speaker 7: op het oog hebben... om dat dan te gaan bekommentariëren.
[20:20] Speaker 7: Wel opmerkelijk natuurlijk nog is dat uiteindelijk ook gewoon de NPO...
[20:24] Speaker 7: de mogelijkheid had om de NTR, de taakomroep... binnen het
[20:27] Speaker 7: bestel te verplichten.
[20:30] Speaker 1: Gewoon aan te wijzen. Gewoon te zeggen
[20:31] Speaker 7: van jullie gaan het regelen. Maar dat wilden ze niet.
[20:34] Speaker 7: Dat vonden ze toch niet wenselijk om dat dan op
[20:37] Speaker 7: te leggen. Maar het is toch wel een interessante beslissing...
[20:40] Speaker 7: als je kijkt naar wat voor een signaal geef je
[20:42] Speaker 7: hiermee af... naar het buitenland van wel, niet, wel, niet.
[20:45] Speaker 7: Wat blijft er dan nog over van je boycott? Dan
[20:47] Speaker 7: leggen ze uit hoe ingewikkeld ons omroepsysteem is. Daar begrijpt
[20:50] Speaker 7: wel helemaal
[20:50] Speaker 1: niemand wat van. GELACH Maar is dit wel goede casus?
[20:53] Speaker 1: Kijk eens naar het Songfestival. Want ja, dat moeten we
[20:55] Speaker 1: misschien nog even benoemen. Het ging natuurlijk allemaal... Davro Trost
[20:59] Speaker 1: wilde niet meer meedoen... omdat ook Israël meedeed... aan het
[21:02] Speaker 1: Eurovisie Songfestival. En vanwege de oorlog in het Midden-Oosten was
[21:04] Speaker 1: dan het argument.
[21:05] Speaker 7: Ja, de situatie in Gaza was natuurlijk... de voornaamste reden
[21:08] Speaker 7: om vorig jaar... mee te doen voor de Afrotros. Ook
[21:10] Speaker 7: dit jaar opnieuw was dat de reden om niet mee
[21:12] Speaker 7: te doen. Net als voor vijf andere landen. Daar is
[21:16] Speaker 7: te weinig aan veranderd, vinden ze. Achter de schermen is
[21:18] Speaker 7: er wel een hoop veranderd, hoor, bij de EBU. Zo
[21:22] Speaker 7: is het promoten van artiesten niet langer toegestaan door overheden.
[21:27] Speaker 7: Stemprocedures zijn aangepast. Er wordt ook met een heel nieuw
[21:30] Speaker 7: stemmodel getest over drie weken tijdens Eurovision Song Contest Asia
[21:36] Speaker 7: in Bangkok. En allemaal... Maatregelen om toch te hopen dat
[21:41] Speaker 7: Nederland zou terugkeren. Maar het is onvoldoende
[21:44] Speaker 1: Dankjewel, Mick Frithier.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.