# \[#82\] Filozofia FIRE, czyli jak dojrzeć finansowo

An episode of [Inwestomat – oszczędzanie, inwestowanie i wolność finansowa](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1506475429), 12 Jul 2021, 1 h 00 min.

Audio: https://anchor.fm/s/23845a30/podcast/play/29531401/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2023-2-5%2F9f413048-f4d4-e7a4-f5af-96e30dcf7b14.mp3

• Link do wpisu na blogu: https://inwestomat.eu/filozofia-fire-czyli-jak-dojrzec-finansowo Z tego nagrania dowiesz się: • Jakie są podstawy filozofii osiągania wczesnej finansowej niezależności. • Jak prosto budżetować, by nie marnować na to więcej czasu niż warto. • Jak nie przesadzać z liczbą posiadanych rzeczy i sklasyfikować rzeczy potrzebne oraz zbędne. • Jak poprawnie zaplanować swoje życie finansowe. • Jak zbadać swoją skłonność do ryzyka i na jej podstawie podjąć decyzję o stylu i strategii inwestycyjnej na lata. Zastrzeżenie: Informacje przedstawione w tym podcaście są prywatnymi opiniami autora i nie stanowią rekomendacji inwestycyjnych w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 roku w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców (Dz. U. z 2005 roku, Nr 206, poz. 1715). Słuchacz podejmuje decyzje inwestycyjne na własną odpowiedzialność.

## Transcript

[0:00] Cześć wszystkim, Witajcie w kolejnym podcaście inwestor MAT
[0:03] u z tej strony Mateusz samołyk i jak zwykle Nagrywam dla was w
[0:08] dobrym nastroju. Dzisiaj będziemy mieli bardzo
[0:11] luźny nutki podcast Z kategorii tych of fire, czyli tego ruchu
[0:16] Financial Independence Retire early, który wiąże się z ludźmi,
[0:20] którzy tak jak ja planują przejście na przyspieszoną
[0:23] emeryturę, a przynajmniej osiągnięcie wolności finansowej.
[0:28] No bo o to głównie chodzi osobom, które właśnie bawią się
[0:32] w tak zwane fire. O samym ruchu fire mogliście w
[0:36] moim podcaście przesłuchać już bodajże 4 lub 5 nagrań, także z
[0:41] całą pewnością nie jest to pierwsze nagranie, które o tym
[0:44] słyszycie. Niemniej dla osób, które nie
[0:46] mają pojęcia o co chodzi, wytłumaczy to w sposób
[0:50] następujący, to są takie osoby, które w sposób bardzo poważny
[0:56] dążą do osiągnięcia niezależności, na przykład od
[1:00] pracy. Od takich dodatkowych wpływów z
[1:02] tego, co się robi. W okresie przedemerytalnym i
[1:06] tutaj przedemerytalnym mam na myśli zazwyczaj przed dla Polaka
[1:10] wiekiem 65 lat, czyli przykładowo ja planuję przejście
[1:14] na taką przyspieszoną emeryturę w wieku już 40 lat.
[1:18] Powiem szczerze, że no sam nie wiem czy mi to wyjdzie.
[1:21] Rozpisałem sobie to w excelu i jest na to szansa, natomiast nic
[1:25] się nie stanie, jeżeli przejdę na taką emeryturkę w wieku 45
[1:29] lub 50 lat. W tej chwili mam niecałe 32
[1:32] lata, więc jest mi bardzo łatwo mówić, że będzie to możliwe, bo
[1:35] też jeszcze nie mam dzieci. Natomiast kto wie, co się stanie
[1:38] w ciągu roku lub 2, więc w tym momencie w chwili bieżącej jest
[1:43] to dość łatwe do zaplanowania. Teraz dla tych z was, którzy są
[1:47] ciekawi, co mam na myśli poprzez filozofia fire, czyli jak
[1:50] dojrzeć finansowo, bo ten podcast ma taką dość chwytliwą.
[1:54] Powiedziałbym krzykliwą nawet nazwę, chodzi mi o pewne re.
[1:59] Reguły, pewne standardy życia związane głównie z
[2:03] oszczędzaniem, ale też trochę z inwestowaniem.
[2:05] Z tego powodu ten podcast ten wpis również na blogu znalazł
[2:09] się w kategorii oszczędzanie, a nie inwestowanie, bo będzie tu
[2:12] głównie o oszczędzaniu, które przybliżają mnie do osiągnięcia
[2:17] właśnie finansowej niezależności.
[2:20] Myślę, że ten podcast może trafić głównie do sceptyków tej
[2:24] filozofii fire, ale tak naprawdę do każdego, nawet do osób, które
[2:27] tak jak ja dążą do czegoś podobnego.
[2:30] Myślę, że one też mogą tu znaleźć coś fajnego dla siebie.
[2:35] Absolutnie nie nagrywam tego, żeby was przekonywać do wejścia
[2:39] na tą ścieżkę fajer. Przepraszam, jeżeli to brzmi jak
[2:41] kult, chodzi po prostu o zbudowanie w sobie takiego
[2:44] finansowego zdrowego rozsądku, czyli w tym podcaście postaram
[2:49] się przekazać tobie przede wszystkim to, w jaki sposób ja.
[2:56] Oszczędzam. W jaki sposób inwestuję, jakim
[2:58] cudem udaje mi się oszczędzić tak dużo z mojej wypłaty i jak w
[3:03] ogóle pracowałem na te wypłaty, czyli w jaki sposób osiągnąłem
[3:06] te wpływy? W pewnym sensie będzie to też
[3:10] taka całkiem fajna część o tym, jakie wpływy osiągam z dywidend
[3:14] odsetek, żebyście zrozumieli, że ten kapitał, który zgromadziłem
[3:17] przez te kilka lat pracy, w tej chwili już będzie to zaraz 6 7
[3:21] lat pracy on naprawdę zaczął ostatnio już tak dość mocno mnie
[3:26] pracować. Czy nie jest to tak, że sobie
[3:28] gdzieś tam? Yy spekuluje moimi środkami,
[3:31] tylko naprawdę osiągam z tego realne wpływy w ujęciu rocznym.
[3:35] Czyli jest to tak, że ja pracuję na samego siebie na mój kapitał,
[3:39] ale też ten kapitał pracuje na mnie.
[3:42] Oznacza to mniej więcej tyle, że gdybym w chwili obecnej
[3:45] zrezygnował z pracy, a podkreślam, że do osiągnięcia
[3:48] tego FI, czyli Financial Independence, mam jeszcze jakieś
[3:52] dobre 8 lat według mojego planu nawet 8,5 roku w chwili gdy
[3:55] nagrywam te słowa, to mój kapitał generuje mniej więcej
[4:01] 1/3, a czasami w porywach nawet. Połowę moich miesięcznych
[4:05] wydatków w złotych, czyli naprawdę nie jest tak źle.
[4:08] Dodam tylko, że moje wydatki są dość rozbuchane, ponieważ stale
[4:12] wynajmuje mieszkanie i to dość drogie mieszkanie.
[4:15] Mówiąc tak zupełnie szczerze, zamiast na przykład wziąć
[4:18] taniego kredytu hipotecznego i spłacać go na przykład
[4:22] rozciągnąć go sobie na 30 lat, wziąć go tylko na część
[4:25] mieszkania i zamiast tego płacić na przykład dwukrotnie mniej w
[4:28] ujęciu miesięcznym. Także Jestem świadom tego, że
[4:31] moje wydatki są nieco nieoptymalne i to już od dobrych
[4:34] kilku lat. Natomiast zamierzam nad nimi
[4:36] niedługo popracować. Prawda jest taka, że nawet gdy
[4:39] one są tak nieoptymalne, czyli nawet gdy wynoszą one, no nieco
[4:43] za dużo, tak nie chcę wam narzekać, ale jakby Jestem na
[4:47] tyle świadomy finansowo, żeby wiedzieć, że mógłbym je ułożyć
[4:50] znacznie, znacznie korzystniej niż teraz.
[4:53] To nawet mimo tego dywidendy i odsetki spokojnie pokrywają
[4:57] około właśnie połowy moich miesięcznych wydatków już w tej
[5:00] chwili, co oznacza, że w pewnym sensie Jestem właśnie w połowie
[5:04] drogi do fire. Pewna pułapka myślowa jest taka,
[5:07] że oczywiście nie mam w tej chwili dzieci i gdy tylko
[5:09] pojawią się one na świecie, przyjdą one na świat.
[5:11] No to oczywiście, że te moje środki zainwestowane przestaną
[5:15] pokrywać połowę moich wydatków, a właściwie wydatków mojego
[5:18] gospodarstwa domowego, bo tak powinien je nazywać.
[5:21] Tylko oczywiście będą pokrywać znacznie mniej, dlatego świadom
[5:25] Jestem tej kwoty. W tej chwili jest to około 4
[5:27] milionów złotych, którą muszę uzbierać, by osiągnąć tą
[5:30] upragnioną wolność finansową i zająć się tylko tym, co kocham,
[5:33] czyli prawdopodobnie właśnie nauczaniem inwestowania.
[5:36] Czyli tym, co teraz robię i mimo że jesteśmy gdzieś w 5 minucie
[5:40] podcastu, to chciałbym teraz pozwolić sobie na odrobinę
[5:43] takiej prywatnej podziękować Wam za te liczne polubienia i
[5:47] recenzje na apel Podcast jesteście naprawdę niesamowici
[5:50] od chwili, gdy poprosiłem was w podcaście, czyli nie pamiętam,
[5:54] ale jakieś pewnie 10 podcastów czytam 15 podcastów temu o to,
[5:57] żebyście recenzowanie i wystawiali mi oceny na apel
[6:00] Podcast do teraz przybyło mi około 110 ocen i chyba z 40
[6:07] recenzji to takich bardzo pozytywnych.
[6:09] Chciałbym naprawdę podziękować szczerze w większości z was, bo
[6:13] wiem, że staracie się, żeby ten podcast zyskiwał na popularności
[6:17] i powiem wam szczerze, że ostatnio doszło o takiej
[6:18] ciekawej sytuacji, w której znalazłem się przynajmniej
[6:21] tymczasowo w kategorii inwestowanie na miejscu,
[6:24] pierwszym w całym kraju, w całej Polsce.
[6:27] Wśród podcastów inwestycyjnych także naprawdę bardzo wam
[6:30] dziękuję, ponieważ jest to dla mnie niesamowite osiągnięcie,
[6:33] gdybyście powiedzieli mi, nie wiem rok temu, gdy zaczynałem w
[6:37] ogóle nagrywać te podcasty, że uda się coś takiego osiągnąć, to
[6:41] przecierałem oczy ze zdumienia, ponieważ.
[6:43] Jestem pewnie podobnie jak większość z Was zwykłym, drobnym
[6:46] inwestorem, który sobie po godzinach ciuła trochę pieniędzy
[6:50] i w jakiś taki w miarę rozsądny sposób inwestuje, więc w życiu
[6:54] nie powiedziałbym, że tyle osób będzie, no z chęcią słuchać
[6:58] mojego podcastu, a później nawet wystawiać mu wysokie oceny i
[7:00] recenzje. Także naprawdę szczerze i z
[7:03] całego serca chciałem wam podziękować, bo nawet nie wiecie
[7:06] jakie to jest niesamowite uczucie, że osoby tego słuchają.
[7:09] Znajdują tu pewną wartość i chcą tutaj wracać, a nawet polecać
[7:12] mnie innym także. Naprawdę, że tak po milenialsów
[7:16] owemu powiem wielka piona dla was bardzo, bardzo dziękuję.
[7:19] No i oczywiście, jeżeli jeszcze tego nie zrobiliście, to
[7:22] zachęcam do tej oceny, a wkrótce może ten podcast będzie jeszcze
[7:25] bardziej popularny. Mam przede wszystkim nadzieję,
[7:28] że on pomaga ludziom, że otwiera im oczy na ich finanse i że no
[7:32] każdy znajduje tu coś dla siebie, bo to jest chyba
[7:35] najważniejsze. Popularność podcastu.
[7:37] No jeżeli wynika z jakichś złych pobudek, no to powiedziałbym, że
[7:40] nie, nie jest popularnością pozytywną w moim przypadku.
[7:44] Mam nadzieję, że jest to właśnie taka pozytywna popularność.
[7:47] Chcę, żebyście wiedzieli, że. W żaden sposób nie zmienia.
[7:50] To nie wiem mojego podejścia nagrywania dalej chcę to robić
[7:54] możliwie non profit, a jeżeli wydam jakiś produkt, który za
[7:57] który będę tak to kolokwialnie z wykasował pieniądze, a to
[8:01] oczywiście chciałbym, żeby był jak najwyższej jakości, czyli
[8:03] żebym się czuł dobrze pobierając za coś pieniądze, a nie tylko
[8:07] będąc wiecie kolejnym takim coachem, który robi to Wszystko
[8:11] tylko żeby wam wcisnąć jakieś tam bajki o inwestowaniu, także
[8:16] wróćmy do tematu filozofia fire zaczynamy.
[8:19] Zaczniemy od podstaw, czyli tego, że należy, a przynajmniej
[8:22] ja tak robię żyć dla siebie, a nie dla innych.
[8:25] To jest w teorii dość proste i chodzi tu o to, że.
[8:32] Tak jakby to co widzą inni powinno w naszym życiu grać dużo
[8:36] mniejszą rolę niż to, co widzimy i odczuwamy my sami będzie
[8:41] trochę filozoficzne, ale nie oznacza to do końca bądź
[8:46] egoistą, czyli ignoruj potrzeby innych.
[8:49] A według mnie chodzi tu o coś zupełnie innego.
[8:52] Synem jest, by zrozumieć siebie samego lub siebie samą, czyli to
[8:55] jak działa nasz mózg, to co sprawia nam prawdziwą
[8:58] przyjemność, a nie tylko jakąś pozorną krótkotrwałą radość.
[9:02] Ja miałem to szczęście, że w bardzo młodym wieku myślę, że
[9:05] gdzieś w wieku 24 może 25 lat. Odkryłem, że opinia innych na
[9:12] mój temat nie jest dla mnie tak ważna, jak na przykład opinia
[9:15] siebie samego na swój temat. Jest to jakiś taki truizm
[9:20] oczywista, oczywistość i pewnie większość z was się zgodzi ze
[9:23] mną, że jest to dość oczywiste, że to, co my sami o siebie
[9:26] myślimy o sobie myślimy, jest o wiele ważniejsze niż to, co
[9:30] myślą o nas inni. Niemniej zauważcie, jak mało
[9:33] osób żyje w ten sposób. Zauważcie, jak ważne jest dla
[9:38] większości z nas to jakim jeździmy autem, to jakie nosimy
[9:41] ciuchy to co po prostu pokazujemy innym, a to jak mało
[9:47] ważne jest dla nas to czy rozwijamy się mentalnie, czy
[9:51] wiemy coraz więcej na interesujące nas tematy.
[9:53] W moim przypadku jest to chociażby inwestowanie, ale nie
[9:55] tylko tak naprawdę osoby, które mnie znają wiedzą, że równie
[9:59] mocno interesuje się na przykład polityką tylko na blogu.
[10:02] Być może nie możecie tego odczuć aż tak bardzo, to prywatnie
[10:06] bardzo interesuje mnie polityka i historia.
[10:08] Także rozwijanie się w tych kwestiach w tych dziedzinach
[10:13] jest dla mnie, no na pewno o wiele bardziej ważny niż na
[10:18] przykład to, jakim jeżdżę samochodem lub jakie ubrania
[10:20] noszę i oczywiście gdzieś tam u sedna mojego jestestwa.
[10:25] Jest też to, żeby w miarę schludnie i poprawnie się
[10:28] ubierać, a nie jak tu niektórzy powiedzieli żartobliwie jak lump
[10:32] to o wiele ważniejszym dla mnie jest to, żeby czuć się dobrze z
[10:35] tym, co robię ja prywatnie czuję się dobrze, jeżeli mam fajnych
[10:40] przyjaciół, mam grupę fajnych przyjaciół, mam osobę, którą
[10:43] kocham. Chcę z nią planować rodzinę,
[10:46] kiedy ta osoba daje mi dużo ciepła, kiedy wspiera mnie w tym
[10:50] codziennym dążeniu do czegokolwiek, do czego chce
[10:53] dążyć w chwili obecnej, tak jak Wam pewnie mówiłem już
[10:56] wielokrotnie jest to właśnie takie założenie.
[10:58] Nie dość, że grup dyskusyjnych o inwestowaniu, to możliwie w
[11:02] jakimś okresie średnim może kilku lat uczelni finansowej.
[11:05] Chciałbym właśnie edukować na większą skalę Polaków nie tylko
[11:09] na blogu. Oczywiście blog jest bardzo
[11:10] fajną formą i podcast prowadzenia takiej działalności,
[11:13] bo jest nowoczesny, jest łatwo dostępny.
[11:16] Myślę, że ten materiały mogą się spodobać w wielu, wielu z was to
[11:20] chciałbym to robić też. No nieco bardziej
[11:22] profesjonalnie, czyli to z profesjonalizm wać i wyjść do
[11:25] naprawdę szerszego grona, również dużo młodszych Polaków z
[11:30] tego co widziałem w sobie stykach mojego podcastu to Z
[11:33] kategorii albo raczej z grupy wiekowej takiej 15 20 lat mam
[11:38] gdzieś tak 7 8% słuchaczy, co uważam, że to jest naprawdę
[11:42] bardzo, bardzo mało. Natomiast cieszę się, że w ogóle
[11:45] takie osoby mnie słuchają, bo to już sprawia, że.
[11:47] Odzyskuje trochę taką iskierkę, wiarę w ludzi i w to, że
[11:52] świadomość finansowa w Polsce ulegnie znaczącej poprawie w
[11:57] ciągu kolejnych lat. Wracając do tematu, Żyj dla
[12:00] siebie, a nie dla innych. To jest taka podstawa mojego
[12:03] jestestwa i przykładowo priorytety moich znajomych.
[12:07] I jeszcze kilka lat temu w większości wyglądały tak, że
[12:09] chcieli oni założyć rodziny. Zbudować dom lub kupić
[12:13] mieszkanie. No i oczywiście robi.
[12:16] Mieć jakąś tam karierę i zarabiać pieniądze to były
[12:19] główne priorytety moich znajomych, czego oczywiście nie
[12:21] mogę skrytykować. Natomiast ważne dla mnie jest
[12:23] to, że ja miałem zupełnie inne moje priorytety.
[12:26] To był wtedy samorozwój. Cokolwiek to znaczy dla
[12:29] większości jest to na przykład poszerzanie swoich umiejętności,
[12:33] za które można później brać pieniądze, czyli po prostu
[12:35] rozwój kariery i w moim przypadku było podobnie.
[12:37] Ja byłem świadom tego, że jak najszybciej muszę zrobić
[12:40] przynajmniej jakąś no dość znaczną karierę.
[12:44] Mam na myśli przynajmniej kilka razy awansować czy po prostu
[12:47] więcej zarabiać. Jest to pewien pragmatyzm,
[12:49] niektórym z was może to się nie spodobać, natomiast w moim
[12:52] przypadku było oczywistym, że skoro nie mam dobrego pomysłu na
[12:56] firmę, a przynajmniej na razie i skoro jakby nie chciałbym
[13:03] jeszcze otwierać własnego biznesu i chcę pracować na
[13:05] etacie, to niech ten etap będzie jak najbardziej zyskowny, żebym
[13:08] mógł jak najwięcej inwestować. Oczywiście 2 rzeczą był
[13:11] samorozwój w dziedzinie inwestowania.
[13:13] Wiedziałem, że szybko muszę nauczyć się inwestować w sposób
[13:15] skuteczny, ale też taki, no bezbolesny i długoterminowy.
[13:19] Żeby móc pobierać te środki, żeby po prostu dojść w końcu do
[13:22] tego swojego FIA. Później r jeżeli chodzimy moje
[13:26] priorytety, to oczywiście bardzo wysoko.
[13:28] Są też znajomi oraz podróże, a także udany związek.
[13:31] Natomiast dużo dalej jeszcze kilka lat temu był zakup
[13:34] mieszkania, który dopiero ostatnio wychodzi gdzieś na
[13:37] przód. W tym wszystkim istotne jest tak
[13:39] naprawdę to, żebyś zrobiła lub zrobił podobne ćwiczenie dla
[13:44] siebie, czyli żeby zastanowić się, co jest najważniejsze dla
[13:48] was, a nie to, co jest ważne dla przykład waszych rodzin.
[13:51] Naszych rodziców nie wiem rodzeństwa lub najlepszych
[13:55] przyjaciół, ponieważ te osoby w oczywisty sposób są bardzo
[13:58] istotne w życiu każdego z nas. To powiedziałbym, że naprawdę
[14:02] nie warto jest żyć pod dyktando innych ludzi i jeżeli pomyślicie
[14:08] sobie, że zmieniłem profil na jakiś taki psychologiczno
[14:11] coachingowy, to nie jest to prawda.
[14:13] Po prostu chciałem w tym jednym podcaście zawrzeć takie pewne
[14:17] prawidła prawdy życiowe, według których staram się żyć.
[14:22] No i mam nadzieję, że będzie to dla was dość.
[14:24] Ciekawe 2 sprawa już jest bardziej, no dotyczy bardziej
[14:28] oszczędzania, ale chodzi o to, że twoje zachcianki to nie do
[14:31] końca potrzeby zachcianki, a potrzeby to nie jest to samo.
[14:36] Ja chciałem jak najwcześniej zauważyć, że większość rzeczy,
[14:39] na które mogę wydać pieniądze, czyli.
[14:42] No to są różne rzeczy. Mam na myśli na przykład J.
[14:46] Jedzenie w drogich knajpach. Mam na myśli jakieś gadżety typu
[14:49] jakieś drogi komputer lub telefon i jeszcze nie drogim
[14:51] samochodem czy choćby wycieczki na jakieś egzotyczne wyspy.
[14:56] To są rzeczy, które są dla mnie bardzo mało istotne.
[14:59] Tak właściwie wszystkie te, które wymieniłem pewnie dla
[15:02] większości z was może być zupełnie inaczej.
[15:04] Na przykład drogi samochód może być istotnym wydatkiem,
[15:07] natomiast ja wcześniej zauważyłem, że dużo bardziej
[15:10] dużo wyżej będę cenił właśnie wczesną niezależność finansową
[15:14] niż to, czy w tych latach będę jeździł drogim samochodem.
[15:18] Należy o takich osób, które mogłyby od lat kupić sobie dość
[15:22] drogi samochód, natomiast jakoś nigdy nie widziałem w tym dużej
[15:26] wartości. Jest to pewne zboczenie, ale
[15:28] zakup tam iluś społecznych dywidendowych, czyli po prostu
[15:31] akcji lub fów czegoś, co daje mi pasywny dochód, jest dla mnie
[15:36] dużo bardziej radosny niż na przykład zakup 2 drogiego
[15:40] samochodu, który po trzaśnięcie drzwiami straciłby 20% swojej
[15:43] wartości. Czy to oznacza, że Jestem
[15:46] skąpiradło złem lub potocznie mówiąc skąpcem nie
[15:49] powiedziałbym, ponieważ mam swoje rzeczy, na które lubię
[15:52] wydawać pieniądze i przykładowo będzie to takie w cudzysłowie
[15:55] tanie podróżowanie w Azji lub Ameryce.
[15:58] To jest takie podróżowanie raczej z plecakiem, coś, co
[16:00] moglibyście poczytać na blogach podróżniczych, a nie
[16:03] finansowych. Raczej chodzi o to, że bierze
[16:06] się plecak, kupuje bilety lotnicze w jakieś miejsce i już
[16:09] tam na miejscu. Albo na wiecie, umawia się
[16:12] Wszystko na bieżąco, nie planuje się jakoś bardzo dużo wynajmuje
[16:16] się skuter lub auto i po prostu się jeździ przez 2, 3 tygodnie
[16:19] po jakimś tam regionie czy nawet całym kraju i mieszka się w
[16:22] różnych miejscach, robi różne rzeczy, żeby liznąć tej lokalnej
[16:25] kultury, więc to jest sposób. Chciałem być inwestowania.
[16:29] To jest sposób podróżowania, który preferuje, który sprawia
[16:33] mi największą radość. Nie jest to podróżowanie bardzo
[16:36] drogie, pewnie wielu z was by się zdziwiło, ale można sobie 3
[16:38] tygodnie w Azji zrobić za tak naprawdę kilka 1000 zł, na
[16:42] przykład 6 7000, z czego największym kosztem jest zwykle
[16:45] przelot, który wynosi na przykład 3 czy 3,5 1000 zł.
[16:49] Oczywiście w czasach, kiedy to nagrywam pandemii, COVID nitin,
[16:52] takie podróżowanie jest dużo trudniejsze, jeżeli nie
[16:54] niemożliwe, natomiast sprawia mi dużo radości, więc takim jednym
[16:57] z moich głównych wydatków w skali roku jest właśnie
[17:01] podróżowanie. To takie podróżowanie z
[17:03] plecakiem. Kolejną rzeczą, która sprawia mi
[17:05] radość, jest na przykład wysokiej jakości herbata i
[17:07] pewnie wielu z was by się tutaj śmiało, ale naprawdę potrafię
[17:10] bardzo przepłacać za herbatę, bo Jestem takim trochę koneserem
[17:14] herbacianym, tak jak niektórzy lubią drogie dobre kawy to ja
[17:17] tak ubzdurałem sobie, że lubię herbatę.
[17:20] No i właśnie napalam się takiej wysokiej jakości herbatą, na co
[17:24] w skali miesiąca idą naprawdę no dość spore pieniądze jak patrzę
[17:28] na mój cały budżet, są też rzeczy, które są dla mnie.
[17:32] Bardzo ważne, ale też w pewnym sensie tanie, ponieważ na
[17:36] przykład niezawodny sprzęt rtv AGD, który kupuje się raz na
[17:38] parę lat. Oczywiście wybierać taki z
[17:40] wyższej półki, ale nie najdroższy.
[17:42] To nie jest rzecz droga, jeżeli spojrzymy sobie w perspektywie
[17:44] roku podobnie spędzanie czasu z przyjaciółmi, nawet jeżeli to
[17:48] jest w jakiś tam droższych knajpach, czy coś ja nie
[17:50] powiedziałbym, że w skali miesiąca czy roku jest rzeczą
[17:52] drogą, więc uznałem ją za bardzo ważną i dość tanią są oczywiście
[17:57] rzeczy mało ważne i tanie, więc sugeruję tobie zrobienie sobie
[18:00] takiego kw. Lub prostokąta, w którym zrobisz
[18:03] sobie 2 osi. Ja zrobiłem sobie oś rzeczy
[18:06] ważnych, czyli mało ważne, bardzo ważne, bo od lewej do
[18:08] prawej i oś rzeczy drogich. Na przykład będzie to wtedy oś
[18:12] wertykalna, czyli u góry drogie rzeczy na dole, tanie rzeczy.
[18:17] Dlaczego to jest istotne? To jest istotne, żeby zrozumieć,
[18:19] że pewne rzeczy są tylko zachciankami.
[18:22] Są tak, bym powiedział Logowane przez innych ludzi, a nie przez
[18:26] ciebie i ważne jest to, żeby zrozumieć, co jest ważne dla
[18:29] ciebie, a nie dla innych, ponieważ Żyjesz dla siebie,
[18:32] więc. Zdefiniuj, co będzie ważnym
[18:35] wydatkiem dla ciebie, a co będzie mało ważnym wydatkiem dla
[18:37] ciebie i absolutnie nie wydawaj pieniędzy tam, gdzie nie musisz,
[18:42] bo inaczej nigdy nie oszczędzisz na tą swoją finansową
[18:46] niezależność. Kolejnym punktem będzie
[18:49] budżetowanie, ale takie bezprzesady o samym budżetowaniu
[18:53] możesz przeczytać na praktycznie każdym blogu finansowym.
[18:57] Możemy to zacznie on Michała szafrańskiego.
[18:58] Jak oszczędzać pieniądze? Piszę o tym też Marcin iwuć na
[19:01] finansach bardzo osobistych, ale powiedziałbym, że o oszczędzaniu
[19:04] jest chyba 25 lub 30 blogów w Polsce.
[19:07] Wszystkie są naprawdę niezłe. Wszystkie dają ci pomysły i jak
[19:11] można oszczędzać i budżetowa. A prawda jest taka, że przy
[19:15] pewnych zarobkach, żeby skutecznie oszczędzać, nie
[19:18] trzeba zbierać każdego rachunku i obserwować każdego grosza.
[19:22] Powiedziałbym, że wyznając filozofię fire ja sam kontroluję
[19:26] wydatki zwykle poprzez odcinanie większości wypłaty zaraz po jej
[19:29] otrzymaniu. To jest taka moja magiczna
[19:31] metoda. Czego sekwencja to pisałem w
[19:34] bodajże w pierwszym wpisie na moim blogu nazywał się on jak
[19:37] oszczędzać pieniądze 1 X 5, czyli systematyczne
[19:39] oszczędzanie. To właśnie całym sekretem mojego
[19:42] budżetowania w wersji lite jest to, że po prostu odcinam bardzo
[19:46] dużą część wypłaty na samym początku.
[19:48] Oczywiście do tego trzeba mieć wypłatę w pewnej wysokości i
[19:51] oczywiście gdybym zarabiał teraz 5000 zł netto miesięcznie, to
[19:55] nigdy nie odciąłbym 70% tej wypłaty tylko może 40 lub 50%,
[20:01] chociaż wątpię szczerze mówiąc z moimi obecnymi wydatkami.
[20:04] No to zarabiałem tyle ile obecnie zarabiam.
[20:06] Mogę spokojnie odciąć 70% wypłaty tej netto już dać to na
[20:11] inwestycje i dopiero później wydawać.
[20:13] Czyli po prostu robię sobie sztucznie.
[20:16] Zaniżam sobie swoje wpływy, żeby później nie wydać wszystkiego.
[20:20] Jest to bardzo proste, taki wręcz elementarny sposób, który
[20:23] sprawia, że nigdy nie mam rozbuchanych wydatków.
[20:26] No i oczywiście jeżeli mam większe wydatki, to sobie to
[20:28] planuje. Gdzieś tam z wyprzedzeniem,
[20:30] jeżeli chodzi o budżetowanie w moim wykonaniu, robię to bardzo
[20:33] prosto. Używam konta w mBanku.
[20:35] Który nie wiem czy wiecie, ale podsuwa nam różne kategorie
[20:38] wydatków. No i robię to tak, że
[20:39] kategoryzuje, czyli trochę uczę ten mechanizm no uczenia
[20:42] maszynowego, nazwijmy to, który stosuje mBank, uczę do jakiej
[20:47] kategorii należą, które wydatki zrzucam to do własnego excela
[20:50] tak raz do na Możesz 6 do 12 miesięcy.
[20:54] Robię to naprawdę rzadko Obrabiam to sobie w pliku csv,
[20:58] później oczywiście w excelu, No i robię sobie takie szczegółowe
[21:01] zestawienie, na co w jakim miesiącu wydałem ile pieniędzy
[21:05] do tego dokładam średnią kroczącą.
[21:07] Dość fajnie pokazałem ten plik excel WE wpisie, który jest
[21:10] dołączony do tego podcastu. Jeżeli chcesz prosto go znaleźć,
[21:12] po prostu kliknij w link. Na początku opisu tego nagrania.
[21:18] No i w taki bardzo prosty sposób budżetu je sobie moje wydatki.
[21:22] W zasadzie robię to co pół roku sprawdzam tylko czy
[21:25] długoterminowo nie zaczynam wydawać coraz to więcej.
[21:28] Czy tak naprawdę kontroluje inflację w stylu życia?
[21:32] No i prawdę mówiąc nigdy nie miałem problemu z oszczędzaniem
[21:34] pomiędzy 30 a 70% mojej wypłaty. No inflacja stylu życia
[21:38] praktycznie mnie dotyczyła i dzięki właśnie tej zasadzie,
[21:40] którą stosuję od lat, a ta zasada mówi, nigdy nie wydawaj
[21:45] więcej niż 10% swoich oszczędności na jeden wydatek w
[21:48] danej chwili. Na przykład na samochód lub
[21:50] wkład własny na mieszkanie i w teorii jest to bardzo proste.
[21:53] Ta zasada 10%, ale powiedzcie mi czy udało wam się stosować przez
[21:57] całe życie i jest ona dość trudna o co chodzi w tym nie
[22:01] wydawaniu na jedną rzecz więcej niż 10% swoich oszczędności.
[22:05] Zacznijmy od tego, że gdy zaczynałem zarabiać pieniądze.
[22:07] Czyli w roku 2013. Jeżeli dobrze pamiętam, to moja
[22:12] wypłata wynosiła, no zresztą wprost napisałem na blogu
[22:17] kilkanaście 1000 zł netto. Mieszkałem w Szwecji, więc
[22:20] oczywiście to była jak na szwedzką wypłatę.
[22:22] Nie była to jakaś ogromna wypłata, jak na polskie warunki
[22:26] była wysoka. No ale pamiętajcie, że szwedzkie
[22:28] wydatki są trochę wyższe niż polskie.
[22:30] Niemniej ustaliłem sobie, że mogę oszczędzać pieniądze w
[22:33] jakimś tam konkretnym tempie i było to bodajże kilka 1000 zł
[22:36] miesięcznie, że tyle mogę oszczędzać.
[22:39] Znaczyło to mniej więcej tyle, że dopóki nie uzbieram na
[22:42] przykład 100000 zł, nie wolno mi jest wydać na samochód czy na
[22:46] cokolwiek więcej niż 10% moich środków znaczyło to więcej, tyle
[22:50] że nie mogę kupić samochodu za 50000 zł mając na przykład 60000
[22:53] zł. Znaczyło to więcej.
[22:56] Tyle że gdy uzbieram 100000 zł będę mógł kupić auto za 10000,
[22:59] czyli no takie dość no starsze auto nie nie jakieś tam nie
[23:03] wiadomo jaki model i ta zasada sprawia więcej to że w momencie
[23:07] jak przekroczyłem pół miliona złotych no to mogę już kupić.
[23:10] To za 50000 czy to zrobię? Niekoniecznie bardziej zależy mi
[23:13] na finansowej niezależności, więc dalej jakby nie planuje
[23:18] robić tego teraz, gdy właśnie moje środki wynoszą już no
[23:21] znacznie więcej niż pół miliona złotych.
[23:22] Więc istotne w tym wszystkim jest to, że ja sobie zrobiłem
[23:26] taki limit od samego początku, żeby ułatwić sobie oszczędzanie
[23:29] i trwanie w tym tą oszczędnościową dyscyplinę.
[23:32] Natomiast nie oznacza to, że ja będę wydawał to 10%, bo ci
[23:37] bardziej uszczypliwie z was zauważyliby, że jeżeli w jednym
[23:40] roku wydałbym kilkukrotnie takie 10%, no to wkrótce.
[23:43] Nie miałbym połowy swojego majątku, więc oczywiście nie o
[23:46] to tu chodzi. Po prostu chodzi tu o to, że
[23:48] jednorazowe, te nawet większe wydatki nie mogą przekraczać 10%
[23:53] moich środków mojego majątku i przykładowo, jeżeli będę brał
[23:56] kredyt hipoteczny, no to wkład własne mieszkanie też nie może
[24:00] przekroczyć 10% mojego majątku, czyli ustaliłem sobie takie coś,
[24:03] że też nie będę jakby wyrzucał pieniędzy za mieszkanie,
[24:05] zwłaszcza w czasach, gdy mamy rekordowo tani kredyt
[24:09] hipoteczny. No i to jest niby oczywiste, ale
[24:11] ta zasada bardzo pomogła mi nie kupować wielu zbędnych gadżetów
[24:14] przy pierwszych większych wypłatach, czyli wyobraźcie
[24:17] sobie, że kilkukrotnie oszczędziłem te pierwsze 5000 zł
[24:19] co miesiąc. No i wielu moich znajomych,
[24:22] wtedy otrzymując też wielotysięczne wypłaty, kupowało
[24:26] na przykład nowoczesne komputery, jakieś telefony
[24:28] komórkowe, sprzęt rtv czy AGD. No i wpadli w ten nurt w taki
[24:33] sposób, że po tych latach już oszczędzania nie mają prawie
[24:37] żadnych pieniędzy, czyli w teorii co miesiąc udawało im się
[24:40] oszczędzić nawet 5 6000 zł, a. Mają tak zwany dobrodziejstwo
[24:44] inwentarza, a nie środki na koncie, więc jest ten tutaj no
[24:49] wiele. Wiele 1000 można powiedzieć do
[24:50] przodu. Wobec takiego scenariusza, w
[24:52] którym nie miałbym tej reguły, kolejną zasadą, która pomaga mi
[24:57] trzymać się filozofii fire i jest wymiana rzeczy, zamiast ich
[25:01] dokładania, jest to bardzo prosta zasada.
[25:04] Powiedziałbym, że większość z nas może nawet gdzieś
[25:06] podświadomie to wykonuje. Chodzi o to, że wyobraźcie
[25:10] sobie, że nie dokładam nowych rzeczy do mojego tak zwanego
[25:13] majątku trwałego. Powiedzmy, że w życiu potrzebuje
[25:16] jednego telewizora jednego komputera, jednego mikrofonu,
[25:20] żeby móc dla was nagrywać podcasty jednego telefonu
[25:22] komórkowego. Oznacza to tyle, że jeżeli mi
[25:24] się zepsuje telefon i będę musiał kupić nowy, no to kupuje
[25:27] nowy i od razu sprzedaje stary. Na przykład jako zepsute albo go
[25:30] naprawiam i sprzedaje. Jest to dla mnie bardzo istotna
[25:34] zasada, po prostu nigdy nie posiadam 2 sztuk tego samego
[25:38] sprzętu, który potrzebuje i zazwyczaj spotykam się z ludźmi,
[25:41] którzy mają telefonów 5. Wszystkie historyczne telefony
[25:44] zostawiają no bo przecież ciężko się sprzedać.
[25:46] Ale zauważcie, jak to bardzo wspomaga oszczędzanie
[25:49] inwestowania. Jeżeli kupujecie nowy telefon z
[25:51] 800 zł, to zwykle stary ten kilkuletni można sprzedać za
[25:54] jakieś 200 300 bez żadnego problemu.
[25:56] Przynajmniej mi się to zwykle udaje.
[25:58] Na przykład na allegro, więc to do czego chciałbym was zachęcić.
[26:01] To właśnie podejście takie, że ustalacie sobie liczbę rzeczy
[26:06] danego rodzaju danej kategorii, którą absolutnie potrzebujecie
[26:10] do życia i staracie się nie przekraczać w kolejnych latach.
[26:13] Oczywiście na przykład narodziny dziecka powinny zweryfikować
[26:16] taką listę. No no samo dziecko sprawi, że
[26:18] będziecie potrzebowali wielu nowych przedmiotów, ale
[26:21] pamiętajcie o tym, żeby nie jest zagracać sobie domu, tylko mieć
[26:24] tyle przedmiotów. Ile naprawdę potrzeba.
[26:26] No i w tym wszystkim chciałbym to też zobrazować, że zbiór
[26:29] rzeczy, które mogę kupić, jest naprawdę nieskończenie wielki,
[26:32] zwłaszcza w kapitalizmie na rynku jest mnóstwo różnych
[26:35] przedmiotów, które możecie kupić do domu.
[26:37] W tym zbiorze jest taki podzbiór rzeczy, które chce, byłaby to
[26:41] gdzieś. Nie wiem, jedna, może
[26:43] wielotysięczna tego zbioru, jakaś mała jego część mniej niż
[26:45] 1%, natomiast rzeczy, których potrzebuje są no i jeszcze
[26:49] mniejszym zbiorem tego zbioru rzeczy, których chcę.
[26:52] No i częściowo rzeczy, których nie chce, po prostu czasami
[26:55] potrzebujemy rzeczy, które, no niekoniecznie nas jakoś tam
[26:58] uszczęśliwią, po prostu są nam potrzebne, że bez nich.
[27:00] No nie, nie damy rady czegoś na przykład zrobić, więc moją
[27:04] metodą taką złotą na niewydawanie wielu jakiejś
[27:07] większości mojej wypłaty lub nie kupowanie niepotrzebnych rzeczy
[27:10] jest właśnie przespanie się z prawem na kupno przedmiotu.
[27:13] Takie gruntowne zastanowienie się, czy naprawdę potrzebuje
[27:16] nowego X lub y, jeżeli rano następnego dnia wstaje i dalej
[27:20] czuję nieodpartą potrzebę lub pokusę.
[27:23] Zakupu danego przedmiotu to zwykle go faktycznie kupuje, ale
[27:25] zawsze upewniam się, że jego stara wersja, czyli to co
[27:29] wcześniej miałem stary telefon staramy już do komputera.
[27:32] Stary monitor zostanie sprzedany w ciągu najwyżej kilku dni,
[27:36] kiedy rozumiesz już ten swego rodzaju minimalizm lub ja to
[27:40] nazywam pragmatyczny, praktyczny minimalizm to zrozumiesz też w
[27:45] jakiś sposób udaje mi się tak wiele oszczędzić i naprawdę przy
[27:48] tym wszystkim nie Jestem Skąpiradło em zdarza mi się
[27:50] wymieniać sprzęt zwykle tak naprawdę cały mój sprzęt musi
[27:54] być bardzo dobry i zwykle dość drogi.
[27:56] No bez przesady, bo jakby kryterium ceny do jakości jest
[27:59] dla mnie ważniejsze niż samej jakości, natomiast co kilka lat
[28:03] zawsze wymieniałam komputery, monitory i tak naprawdę całą
[28:05] resztę sprzętu i staram się nawet jak na przykład nagrywam
[28:07] ten podcast to mimo że gdy kupowałem mikrofon to jeszcze
[28:11] nikt mnie nie słuchał to starałem się już kupić taki ze
[28:13] średniej półki, żeby słuchanie tego podcastu było dla was
[28:17] przynajmniej w miarę przyjemne. Oczywiście nie jest to żadna
[28:19] profeska, także dalej na tym na czym jakby mogę klecić, ale to
[28:24] jest bardzo istotne, żeby nie przesadzać z wydatkami.
[28:27] Kolejnym i takim chyba najważniejszym.
[28:31] Sennym tak naprawdę filozofii fair jest to, żeby inwestować
[28:34] młodo dużo i konsekwentnie brzmi to dość agresywnie, ale gdy już
[28:38] zmobilizuje swoje środki do oszczędzania, to wszystkie
[28:42] inwestuje. Co to oznacza?
[28:44] Niedawno pisałem wam o tej poduszce finansowej, której
[28:48] jakby nie posiadam, no bo posiadam inwestycje, więc mogę
[28:51] spieniężyć dowolną część moich inwestycji i mam nagle Vala mam
[28:55] poduszkę finansową w moim przypadku bardzo ważnym jest
[28:59] inwestowanie co miesiąc. Oczywiście nie oznacza to, że
[29:02] jak tylko mam jakieś środki to muszę je zainwestować
[29:05] natychmiast. Oznacza to mniej więcej tyle, że
[29:07] całe te oszczędzone środki idą na moje konto inwestycyjne, że
[29:10] po prostu nie mam żadnego między kąta.
[29:14] Nie mam tej poduszki finansowej, która mnie kusiła do wydatków.
[29:17] Po prostu inwestuje środki i wtedy jakby one znikają z mojego
[29:20] konta ja wiem, że jem mam. Ja nie muszę mentalnie sobie
[29:24] wmawiać, że nie posiadam tych środków, a wręcz przeciwnie.
[29:27] Lubię wiedzieć, że mam te inwestycje, natomiast jak coś
[29:30] zainwestuję, to mam do tego wielki szacunek, czyli taki, że
[29:33] jeżeli kupuję spółkę na lata, to trzymam ją zwykle przez lata.
[29:36] No chyba że urośnie. Bardzo to ją sprzedaje, no i
[29:38] kupuję inną spółkę na lata, tak samo z obligacjami
[29:41] korporacyjnymi. Celowo kupuje takie, które
[29:43] kończą się za 3 4 lata, żeby trzymać je przez te 3 4 lata, a
[29:46] nie po to, żeby wziąć te pieniądze i wydać na jakiś nie
[29:50] wiem drogi samochód, więc jakby to co trzeba zrozumieć, co to,
[29:53] że w momencie wypłaty od razu separuje 70% moich miesięcznych
[29:58] dochodów i od razu idzie to na konto maklerskie?
[30:01] No i zwykle idzie to na akcje te akcyjne oraz na inne, czyli na
[30:04] przykład takie fixy Incom tak zwane czyli obligacje.
[30:07] Skarbowe i korporacyjne, głównie korporacyjne w tych czasach.
[30:11] No i z tego mam dywidendy i odsetki, więc moje wpływy
[30:14] miesięcznie są jeszcze wyższe, więc jakby zasilam sobie tą
[30:17] maszynkę dywidendową, to co muszę?
[30:20] Na początku miesiąca odcinam powiedzmy 30% pójdzie na
[30:23] wydatki, to będą wydatki stałe, które wynoszą jakieś 15 20% tego
[30:27] co zarabiam i wydatki zmienne, które wynoszą 5 10% tego co
[30:31] zarabiam około czasami udaje mi się nie wydać części więc jakby
[30:34] trafia to dalej do tego garnuszka który w przyszłym
[30:36] miesiącu pójdzie na inwestycje. Więc tym sposobem jakieś kilka
[30:40] procent zostaje mi zawsze na kolejny miesiąc.
[30:43] No i w ten sposób właśnie budżetu je.
[30:45] W ten sposób też inwestuję o inwestowaniu.
[30:48] Macie na moim blogu w moim podcaście mnóstwo nagrań i
[30:51] wpisów, więc tak naprawdę nie będę już tutaj się rozwodził.
[30:54] Jeżeli chcecie jakiś konkretny, to przykładowo, dlaczego
[30:57] inwestuję? Czyli moja droga do finansowej
[30:59] niezależności to jest jeden z niedawnych podcastów.
[31:01] On świetnie opisuje właśnie sposób, jakby środki, którymi
[31:05] inwestuje, co ja dokładnie robię i tak dalej i tak dalej, więc
[31:08] jeżeli chcesz taki wariant inwestycyjny tego samego
[31:11] podcastu, to po prostu odpal sobie do kawki.
[31:13] Yy czytam na spacer czy może do biegania czy może na długą
[31:18] drogę. Może weźmiesz mnie gdzieś w
[31:20] podróż, chociażby jadąc do swojej rodziny, bo w tych
[31:24] czasach tak naprawdę pewnie rzadko kiedy jedziemy gdzie
[31:26] indziej lub tam podróżujemy w czasach lockdownów, więc weź
[31:30] sobie ten podcast na tak zwane słuchawki lub głośnik i na
[31:34] spokojnie przesłuchaj. Dlaczego inwestuję wracając do
[31:37] filozofii fire, czyli takiego bardziej oszczędnościowego
[31:42] podcastu chciałbym teraz powiedzieć o planowaniu i
[31:45] planowanie w moim przypadku jeżeli chodzi o właśnie fajerki.
[31:48] Dość długodystansowe. Powiedziałbym, że ekstremalnie
[31:51] długodystansowe. O co tu chodzi?
[31:53] Zarówno w pracy, jak i w życiu prywatnym.
[31:55] Często zauważam, że ludzie dzielą się na 2 grupy, na tych,
[31:58] którzy nie planują niczego oraz na tych, którzy planują
[32:00] dosłownie Wszystko. Chciałbym tutaj powiedzieć, że
[32:04] ja nie należę do tej 2 grupy, natomiast Jestem gdzieś blisko.
[32:07] Te osoby, które Wszystko planują, mają często tendencję
[32:10] do przesady, czyli na przykład, że wpisują wszystkie detale ich
[32:14] życia do excela ja staram się planować w ten sposób głównie
[32:18] swoje finanse i niewiele więcej, czyli jeżeli o planowanie
[32:22] finansów. Wchodzi to wystarczy mi na
[32:24] przykład interwał miesięczny, no i przez Interwał rozumiem ten
[32:27] okres próbkowania, że planuje miesiąc w miesiąc, a nie na
[32:30] przykład każdy dzień swojego życia, bo to było niemożliwe.
[32:33] Powiem wam szczerze, że wystarczyłoby planowanie
[32:35] kwartalne lub roczne, ponieważ większość z nas mniej więcej
[32:38] wie, ile będzie mogło odłożyć w ciągu kwartału lub roku i tak
[32:41] naprawdę dość rzadko pewnie zmieniamy pracę, a nawet jak
[32:44] zmieniamy pracę, to nasze zarobki nie zmieniają się jakoś
[32:46] tam diametralnie. Pewnie dla większości z was, gdy
[32:50] nie wiem, awansujecie lub zmieniacie pracę, dostajecie na
[32:53] przykład 10 lub 15% więcej. Jeżeli chodzi o pieniądze, więc
[32:57] jakby spodziewałbym się, że to nie jest tak, że jeżeli
[33:00] zaplanujesz sobie jakiś wzrost dochodów, na przykład w
[33:04] horyzoncie kilkuletnim, to nagle on cię zaskoczy i będziesz
[33:07] zarabiał. Zarabiała 100% więcej, jakby
[33:09] podejrzewałem, że to jest raczej mało prawdopodobne, chyba że
[33:11] jesteście na samym początku swojej kariery swoich karier.
[33:15] Jeżeli chodzi o planowanie finansów, no to ja właśnie mam
[33:17] taki okres próbkowania miesięczny.
[33:19] Jeżeli jesteś ciekaw, jak to robię, to w podcaście jak
[33:22] zaplanować swoją wolność finansową?
[33:24] Mój Plan sprzed lat. Opisałem więcej ten sposób.
[33:27] Był to krótki podcast. We wpisie pokazałem taki plik.
[33:31] Ważne jest to, że ja planuję również swoje wydatki, czyli
[33:35] staram się zdefiniować realistyczny wzrost w moich
[33:37] wydatków. Robię oczywiście kalkulacje
[33:40] inflacyjną. Zakładam, że w pewnym momencie
[33:43] założę rodzinę, więc staram się jakoś w miarę realistycznie
[33:46] zaplanować wysokość swoich wydatków.
[33:48] Dlaczego w filozofii fire wydatki są najważniejsze,
[33:51] ponieważ to właśnie wydatkami, a raczej procentem wydatków, który
[33:56] będziesz w stanie pokryć ze swoich inwestycji, że ze swojego
[33:59] pasywnego dochodu. Tym będziesz mierzyć swoje,
[34:02] powiedzmy zaawansowanie na ścieżce do finansowej
[34:06] niezależności. Dlaczego właśnie wydatki są
[34:09] ważniejsze od na przykład wpływów?
[34:11] Powiedziałbym, że dlatego, że no niezależnie, ile aktywnie
[34:14] zarabiamy na przykład z tytułu pracy, czyli niezależnie czy to
[34:18] jest 5, 10 czy 20000 zł, to określoną kwotę miesięcznie
[34:23] wydajemy i właśnie to, do czego dążymy za to, żeby tą kwotę,
[34:26] którą wydajemy móc na spokojnie pokryć z inwestycji.
[34:29] I jeszcze żeby te inwestycje zmieniały.
[34:33] Mam na myśli zwiększały swoją wartość w czasie, czyli żeby się
[34:36] nie wyczerpywały, a przynajmniej mi o to chodzi.
[34:38] Nie chcę mieć takiej renty wieczystej, która spali te moje
[34:41] oszczędności. Ja chcę, żeby one przetrwały, a
[34:43] później trafiły do mojej rodziny, a sam koniec drogi.
[34:46] No mam nadzieję, że mam jeszcze jakieś 60 lat, skoro Jestem
[34:49] trzydziesto kilkulatkiem. No ale zobaczymy, na ile zdrowie
[34:51] pozwoli. Mam nadzieję, że jak najdłużej,
[34:54] więc jeżeli chodzi o mój arkusz, takim planem budżetu, no to
[34:57] najważniejszą pozycją są właśnie planowane wydatki i powiem wam
[35:00] przez ostatnie 6 lat udało mi się to zrobić całkiem dobrze.
[35:04] Ja wiem. To nie jest takie proste
[35:05] zaplanować swoje wydatki. No ale powiem wam szczerze da
[35:09] się to zrobić. Jeżeli chodzi o planowanie
[35:11] wydatków, no to jest kilka podejść.
[35:13] Niektórzy nie planują ich wcale po prostu tak długo jak
[35:16] jesteście gotowi oszczędzać na początku każdego miesiąca i to
[35:20] niekoniecznie 70% wypłaty może to być tak wiele jak to tylko
[35:23] możliwe. Jeżeli to jest 10% to dobrze,
[35:25] jeżeli to jest 20% to równie dobrze jeżeli to jest 50% to też
[35:28] dobrze więc. Właściwie poza tym odcinaniem K.
[35:34] Kuponów odcinaniem właśnie tych oszczędności od swoich wypłat.
[35:37] No to poza tym nie musi nic robić, bo to jest największy
[35:40] klub. Tak naprawdę filozofii fire,
[35:42] żeby oszczędzać co miesiąc. 2 podejściem jest planowanie
[35:46] wydatków, ale uzależniając je od kwoty swoich dochodów, to jest
[35:50] podejście nieidealne, ale dzięki niemu oszczędzisz sobie czas,
[35:53] czyli to znaczy mniej więcej tyle, że ustalasz sobie jakieś
[35:56] dochody na kolejne lata. No i na przykład ustalasz sobie
[35:59] na sztywno, że przez pierwsze lata na przykład będziesz
[36:02] wydawać 60% tych wpływów, później 50, później 40 i tak
[36:06] dalej i tak dalej nie jest to jakieś podejście idealne,
[36:10] ponieważ no ciężko na przykład jednolicie przez całe życie
[36:12] założyć sobie, że będziesz zawsze wydawać 50% swoich
[36:15] wpływów, bo. Tak naprawdę na czym by to
[36:17] bazowało? Natomiast pozwolić to oszczędzić
[36:19] sporo czasu, więc jeżeli chcesz no to spróbuj przewidzieć lata,
[36:23] w których na przykład założysz rodzinę, kupisz mieszkanie i tak
[36:26] dalej i tak dalej i postaraj się dostosować te wydatki i
[36:29] realistycznie do swoich zarobków i tego jak będą się one
[36:32] zmieniać. Jeżeli chodzi o 3 podejście, to
[36:35] brzmi ono planów wydatki jak najdokładniej, czyli bazuj na
[36:38] swojej historii finansowej. No to podejście jest czysto
[36:41] empiryczne. Powiedziałbym, że najwyższej
[36:43] jakości, natomiast też zajmie dużo czasu, więc jeżeli chcesz
[36:47] tak. No grosz do grosza miesiąc do
[36:49] miesiąca zaplanować swoje wydatki to oczywiście możesz.
[36:52] No ale powodzenia w tej dokładności, ponieważ no znacie
[36:55] to powiedzenie, jeśli jeśli chcesz rozśmieszyć Boga, powiedz
[36:58] mu o swoich planach, no to w tym przypadku nawet jeżeli chcesz
[37:02] rozśmieszyć samego siebie lub samą siebie za kilka lat, no to
[37:05] spróbuj zaplanować dokładnie swoje wydatki miesięczne 2
[37:09] krokiem jest ustalenie wymaganych zarobków, żeby móc
[37:12] osiągnąć finansową niezależność. I tutaj mówię na serio dla tych
[37:16] z was, którzy po prostu osiągnęli jakiś tam pułap w
[37:18] swojej karierze i no. Albo trafili na sufit, albo po
[37:22] prostu, no nie chcę wam się więcej i pasuje wam to co macie
[37:26] zabrzmi to może trochę śmieszne, ale jednym z głównych powodów,
[37:29] dla których zacząłem karierę. Szwecja nie w Polsce było to, że
[37:32] w Polsce nie mógłbym oszczędzać pieniędzy.
[37:35] Finanse oczywiście nie były jedynym powodem mojej emigracji,
[37:38] bo chciałem też się nauczyć języka, poznać inną kulturę, ale
[37:41] też dzięki wczesnym latom za granicą zarobić i zainwestować w
[37:45] pierwsze poważniejsze pieniądze i dla tych z was, którzy tutaj
[37:48] stracą do mnie, trochę może szacunku powiedzą, że nie
[37:51] powinno się w ten sposób. Być, to ja się zgadzam, że jest
[37:55] to trochę osobliwe, ale w momencie podpisania mojego
[37:58] kontraktu to była firma bombardier w Szwecji.
[38:02] Wpisałem sobie przyszłe pensje do pliku i sprawdziłem, czy ich
[38:05] wysokość starczy mi na osiągnięcie fire przed 40 rokiem
[38:09] życia. Ja wiem, że to brzmi dla
[38:10] niektórych z was osobliwie, dla innych nawet idiotycznie, ale ja
[38:14] zaplanowałem sobie swoje przyszłe wpływy.
[38:16] Stwierdziłem, że muszę mieć pensję na pewnym poziomie.
[38:19] Muszę zacisnąć pasa i oszczędzać pewne kwoty, żeby osiągnąć
[38:23] kiedykolwiek ten Plan. Ja wiem, że pewnie należę do nie
[38:26] wiem jakieś bardzo małej grupki społeczeństwie, która w ten
[38:28] sposób podeszła do sprawy. Wiem, że część z was może
[38:31] pomyśleć sobie, co za świr. Mam nadzieję, że skoro słuchacie
[38:34] tego już 70, któregoś podcastu właśnie z moich podcastów, to
[38:39] już jakby znacie mnie na tyle, że no wiecie, że coś takiego
[38:42] zrobiłem. Natomiast dla większości z was
[38:45] może to być trochę dziwaczne. Dlaczego zaplanowałem sobie
[38:48] wymagane zarobki? Przede wszystkim dlatego, że
[38:50] świadomość wymaganych w realizacji planu zarobków
[38:53] motywuje do ich zwiększania. Oczywiście działa to tak na mój
[38:56] charakter, ale gdyby nie mój Plan, to z pewnością nie
[38:58] dokształcał, bym się tak bardzo w swojej branży.
[39:01] No i nie chodziłbym, bo te podwyżki nie prosiłbym tak
[39:04] często, jak to robiłem i to nie bez sukcesów, tak śmiejąc się,
[39:07] bo no zwykle udawało mi się w przeciągu maksymalnie roku 1,5
[39:11] otrzymać jakąś tam, choćby małą podwyżkę, bo to jest bardzo
[39:14] istotne w moim życiu. No i 2 sprawa jest taka, że
[39:18] wiedza o wymaganych przyszłych zarobkach pozwalała mi
[39:20] sporządzić lepszy bardziej deta. Liczny, bardziej bogaty, w detal
[39:25] Plan i uważam, że im lepszy Plan, tym większa wiara i tak
[39:29] naprawdę szansa na jego powodzenie, co daje kolejny tak
[39:32] zwany kop motywacyjny komuś, kto żyje zgodnie z filozofią frajer,
[39:35] czyli na przykład mi przede wszystkim poza wpływami
[39:40] wydatkami, które warto sobie spróbować, chociaż zaplanować,
[39:43] bo tak jak mówiłem dokładne zrobienie tego jest praktycznie
[39:46] niemożliwe. Myślę, że bardzo ważne jest
[39:48] ustalenie terminu wcześniejszej emerytury.
[39:50] No i tutaj też może dla was to się wydać bardzo osobliwe,
[39:53] jeżeli nie śmieszne. Ponieważ no sami pewnie wiecie,
[39:58] że życie może się ułożyć różnymi torami i ustalenia dokładnej
[40:01] daty przejścia w tryb życia z tych odsetek i dywidend może
[40:05] być. No cóż, mało prawdopodobne, ale
[40:08] według mnie jest to równie kluczowe co zadeklarowanie
[40:10] właśnie poziomu wydatków i poziomu dochodów, którego
[40:14] potrzebuje nasze gospodarstwo domowe, żebyśmy w to fire mogli
[40:18] przejść. Czy to fire mogli osiągnąć?
[40:19] Właściwie sam deklaruje przejście wręcz, czyli retire
[40:24] armii w wieku 40 lat. Czyli w roku 2029 w moim
[40:28] przypadku, ale z pewnością nie załamie, jeżeli nastąpi to 2, 3
[40:31] lub 5 lat później, ponieważ jakby nie o to chodzi, żeby się
[40:34] załamywać. Jeżeli to się nie uda w całym
[40:37] ćwiczeniu według mnie chodzi raczej o przekonanie się do
[40:39] sensowności tego celu, o jego do jego takiego realizmu, do tego,
[40:43] że się da i o wyrobienie w sobie dyscypliny, ponieważ
[40:47] powiedziałbym, że równie ważne jak rozsądne mądre inwestowanie.
[40:50] Równie ważnym jest zdyscyplinowane oszczędzanie,
[40:54] czyli to, żeby właśnie otrzymując każdą wypłatę.
[40:57] Jak mi się udaje już od tak, jak mówiłem dobrych 6 lat, żeby po
[41:01] prostu odkładać to ten określony jej procent, żeby mieć
[41:04] dyscyplinę do inwestowania później, żeby mieć co
[41:07] inwestować. O ile krótkoterminowo da się
[41:09] całkiem nieźle przejrzeć swoje wydatki.
[41:11] No to już długoterminowo, no zwłaszcza po przyjściu dziecka
[41:14] na świat czy dzieci na świat staje się to znacznie
[41:17] trudniejsze. I to pisaliście mi.
[41:19] No wielu z was pisze mi to w komentarzach, ja się z tym
[41:21] zgadzam, bo jest to bardzo no mądre i to jest to wynika z
[41:25] jakiegoś tam empiryzmu. Wiecie, że tak jest?
[41:27] Więc oczywiście ufam wam, ja też mam w rodzinie sporo dzieci, no
[41:30] i widzę, co się dzieje z budżetem, więc łatwo jest mówić
[41:33] komuś, kto nie ma dzieci, że może oszczędzać 70% swojej
[41:36] wypłaty. No ale później pewnie będzie to
[41:38] dużo mniej. Kolejna sprawa nie da się
[41:40] dokładnie przewidzieć swoich przyszłych wyników
[41:42] inwestycyjnych. No ja wiem, że fajnie brzmi mój
[41:44] Plan, żeby mieć 10% brutto rocznie.
[41:46] No ale nadejdzie kryzys, nagle mój portfel straci na przykład
[41:48] 20 lub 30%, przynajmniej tymczasowo, więc bardzo istotnym
[41:52] jest to, żeby zrozumieć, że historia pokazuje, że da się na
[41:56] giełdzie zarobić pieniądze. To nie wiemy, co będzie w
[41:58] przyszłości. Może być, że w pewnym momencie
[42:00] straca jakąś dużą sumę nawet procentowo dużą część moich
[42:05] oszczędności. No i jakby nic z tym nie zrobię,
[42:07] wtedy pomoże mi tylko dyscyplina i wiedza inwestycyjna to żeby
[42:11] nie spanikować, gdy może wszyscy inni będą panikować.
[42:14] No i jakby świadomość tej niepewności tego, że no nie da
[42:18] się przewidzieć wszystkiego, więc nie wiem jakiś tam chorych,
[42:21] ogromnych oczekiwań, jeżeli chodzi o inwestowanie.
[42:23] Powiedziałbym, że chyba najtrudniejsze w tym wszystkim
[42:25] jest zaplanowanie oraz zapewnienie i utrzymanie
[42:28] wysokich i ciągle wzrasta. Więcej dochodów, sytuacja,
[42:31] sytuację upraszcza trochę to doświadczenie w jednej z tak
[42:35] zwanych niszowych, mądrych i dobrze płatnych branż.
[42:37] Na przykład teraz jest ta i ty możemy też być lekarzami,
[42:40] prawnikami i tak dalej. Takie zawody zwykle zarabiają
[42:43] całkiem sporo i te pensje jeszcze rosną z czasem, bo jest
[42:46] na nie bardzo duży popyt i ograniczona podaż, ale nie
[42:49] powinniśmy się oszukiwać, że w każdej branży możemy stale i
[42:53] nieprzerwanie zwiększać swoje zarobki.
[42:54] Więc powiedziałbym, że największym takim challengem z
[42:57] angiel Szczają to słowo dla ciebie.
[42:59] Prawdopodobnie będzie osiągnięcie określonych
[43:01] wysokich. Wydatków ostatnim krokiem
[43:05] realistycznego, ale dobrego planu, jeżeli chodzi o dążenie
[43:08] do filozofii fire jest dowiedzenie się o metodach
[43:12] inwestowania. Jeżeli czytacie mojego bloga,
[43:15] jeżeli słuchacie mój podcast, tak jak w tej chwili robicie i
[43:18] nie jest to pierwsze nagranie, którego słuchacie, tylko
[43:21] trafiliście na mnie już dawno, to z pewnością wiecie, że
[43:23] głównie nagrywam i piszę inwestowaniu, jeżeli jeszcze nie
[43:27] inwestowałem lub nie inwestować ani złotówki i nie masz pojęcia
[43:30] o samej czynnością, to warto zacząć do takiej strony.
[43:33] Którą mam na blogu, nazywa się zacznij tutaj.
[43:35] Jeżeli wejdziesz na moją stronę, to w menu kontekstowym jest to
[43:39] pierwsza pozycja zarówno na tak zwanej mobil CE, czyli mobilnej
[43:42] wersji, jak i na wersji desktopowej.
[43:45] Zacznij tutaj zawiera taką fajną sekwencję wpisów, którą powinien
[43:49] pokryć każdy. Kto chce nauczyć się podstaw
[43:52] inwestowania, ale oczywiście podstawowym pytaniem, na które
[43:55] trafisz. W pewnym momencie jest to, czy
[43:56] powinienem powinnam inwestować aktywnie czy pasywnie.
[44:00] Różnice między tymi 2 stylami opisałem już we wpisie
[44:03] inwestowania aktywnej pasywne, natomiast żeby krótko wam
[44:07] przypomnieć o co chodzi, jakby, jaka jest największa różnica
[44:09] między tymi 2 stylami inwestowania?
[44:11] To jest więcej to, że inwestowanie aktywne zabiera
[44:14] zwykle bardzo, że czasu. A inwestowanie pasywne zwykle
[44:18] zawiera bardzo mało czasu. Znacznie uprościłem to sprawę,
[44:22] ale to jest całe sedno tych 2 stylów.
[44:25] Inwestowanie pasjonaty w kupowanie prostych produktów,
[44:28] zwykle tych samych przez całe życie inwestowanie w całej
[44:31] indeksy, no i kupowanie po każdej cenie, czyli naprawdę
[44:35] bycie takim inwestycyjnym wołem, który pasie się na pastwisku je
[44:40] tą trawę. Niezależnie od tego, jaki ma
[44:42] kolor danego dnia, czy jest mokra czy nie i tak dalej i tak
[44:44] dalej. Tu nie masz dużo stresu tak
[44:47] naprawdę nie interesuje cię jakoś bardzo ile warty jest Twój
[44:50] portfel. W tej chwili, a twoje wyniki
[44:52] inwestycyjne są przeciętne, czyli takie jak indeksu.
[44:54] Natomiast przeciętne oznaczy, że bardzo dobre w długim terminie,
[44:58] bo pobijesz pewnie większość inwestorów aktywnych.
[45:02] Jeżeli chodzi o inwestowanie aktywne, powiedziałbym, że
[45:04] nadaje się do tego jakieś kilka procent populacji zwykle mają
[45:08] równie przeciętne lub najgorsze wyniki inwestycyjne.
[45:11] Jeżeli na to porywają, zwykle ma się mniej czasu na jedne zajęcia
[45:14] i kupujesz na przykład według reguł, czyli kupowanie, gdy
[45:17] spółki są tanie, a przykład według jakichś wskaźników
[45:19] fundamentalnych w kryzysach ma się zwykle więcej stresu, chyba
[45:23] że wieś się co robi i wtedy akurat nie jest się większości w
[45:26] akcjach, tak jak ja próbuję być od paru lat inwestowania w
[45:29] akcyjne, to jest taka trochę zabawa, której nie powinni się
[45:33] podejmować wszyscy i akurat wci dążący do fire.
[45:37] Zauważyłem, że głównie inwestują pasywnie.
[45:39] Zresztą chwała im za to, bo jest to zwykle mądrzejsze podejście.
[45:42] Ja sam inwestuję aktywnie, bo mam taką fanaberię, bo uważam,
[45:45] że uda mi się pobić rynek. Jeżeli będę aktywnie zmieniał
[45:48] akację portfela, niektórzy z was wiedzą, że posiadam jakby pewną
[45:52] wiedzę inwestycyjną. Może nie jest ona jakaś tam nie
[45:55] wiem ogromna, przynajmniej tak mi się wydaje czasami, ale jakby
[45:58] wiem na tyle, żeby czuć się dobrze, inwestując aktywnie,
[46:02] nikomu nie zalecam kopiowania tego, co robię, bo nie wiem niby
[46:05] po co mielibyście to robić? No a nagrywam po to, żebyście
[46:08] się nauczyli inwestować sami, żebym miał godnych partnerów i
[46:11] partnerki do dyskusji, chociażby na naszej grupie na Facebooku.
[46:14] Jeżeli jeszcze do niej nie należysz, to oczywiście zachęcam
[46:17] do dołączenia. Nazywa się ona inwestor MAT
[46:20] oszczędzanie, inwestowanie, wolność finansowa, a mamy tam
[46:23] już no w chwili, kiedy nagrywam ponad 2000 osób i to dość grubo
[46:27] ponad 2000 osób i jest naprawdę bardzo fajny klimat, dyskutujemy
[46:30] o budowie portfela i o właśnie dążeniu do fire.
[46:32] Zazwyczaj więc jeżeli masz podobną zajawkę jak ja, no to
[46:37] dobrą rzeczą jest właśnie dołączenie do tej grupy.
[46:41] I je teraz jeżeli chodzi o inwestowanie na to, co jest
[46:44] najważniejsze. Czy najważniejsze jest wybór
[46:47] pasywnego lub aktywnego? Nie powiedziałbym.
[46:50] Najważniejsze jest trzymanie kursu niezależnie od sytuacji.
[46:52] I tutaj Jack Bogle, który przez wielu nazywane jest ojciem
[46:55] inwestowania pasywnego. Ten ojciec inwestowania
[46:58] pasywnego był przy okazji szefem firmy Vanguard bardzo szeroko,
[47:02] no dobrze znanej, zwłaszcza w Ameryce.
[47:05] To jest też firma, która wprowadziła do swojej oferty
[47:07] pierwszy etap ETF, czyli Exchange traded Fund o eth.
[47:10] Na pewno wiecie już sporo napisałem na blogu i nagrałem.
[47:13] Podkaście taką serię davison Jacka było stay The Colors,
[47:18] czyli właśnie trzymaj kurs. O co chodzi w tym trzymaniu
[47:21] kursu? One w ogóle napisał taką
[47:24] książkę, która nazywa się stay Decoris bardzo fajna książka
[47:27] historia awangarda i tej rewolucji.
[47:30] Indeks owej w trzymaniu kursu. Chodzi o to, żeby właśnie
[47:32] kupować co miesiąc określone aktywo według swojego planu,
[47:37] czyli o to tak jak też mówi Jacek lempart z bloga i podcastu
[47:40] z systemem trader, który swoją drogą serdecznie polecam.
[47:43] Chodzi o to, żeby ustalić sobie jakiś Plan inwestycyjny i że to
[47:48] jest dużo ważniejsze niż już samo, jakby sama jakość planu.
[47:53] Oczywiście fajnie, jeżeli ten Plan jest jakoś doświadczony, no
[47:56] empirycznie macie. Dowody na to, że to jest dobry
[47:59] Plan i zyskowny w długim okresie czasu, natomiast samo trzymanie
[48:03] kursu zwykle jest ważniejsze niż jak.
[48:07] Sam kurs to zabrzmi trochę głupio, no bo wiadomo, że Plan
[48:09] musi mieć jakiś emeryt. Musi być mądry, ale trzymanie go
[48:14] zwykle jest dużo ważniejsze. Czyli ta dyscyplina jest dużo
[48:16] ważniejsza na przykład inteligencji osoby, która
[48:18] wymyśla ten Plan zwykle nie trzeba niczego wymyślać.
[48:21] Można skopiować jedną z tak zwanych mądrych głów.
[48:24] Można zainspirować się nad Internetem, jeżeli chodzi o Plan
[48:27] inwestycyjny, ponieważ pomysłów na fajne portfele z tf jest
[48:30] mnóstwo w moim podcaście choćby możecie Przesłuchać, a tf 6 X 6
[48:35] tam są portfele z fów. Możecie przesłuchać.
[48:38] Mam też taki podcast, który nazywa się w coś zainwestować.
[48:41] 10000 zł to są portfele. Na początek później macie w co
[48:44] zainwestować 100000 zł, czyli takie portfele dla średnio
[48:47] zaawansowanych i tak naprawdę większość z was może się tym
[48:49] zainspirować. Teraz w jaki sposób można
[48:52] trzymać ten kurs? Pierwsza sprawa to jest badanie
[48:54] swojej skłonności do ryzyka, czyli po prostu przez symuluj
[48:57] sobie dokonań baptist pingu. Zobacz, jakie były maksymalne
[49:00] obsunięcie kapitału i czasami one będą wynosić na przykład 30
[49:04] lub 40% od szczytu. Zastanów się czy przeżył.
[49:07] Przeżyła byś coś takiego, jeżeli czujesz, że masz bardzo długi
[49:11] Horyzont inwestycyjny typu 30, 40 lat i byłbyś lub, byłabyś w
[49:16] stanie przeżyć nawet 50% straty, a dokładasz środki co miesiąc?
[49:20] No to po prostu możesz inwestować nawet co procent
[49:23] akcji albo w portfel 80, 20 lub 70/30.
[49:26] No bo ponieważ twój profil ryzyka pasuje do takiego
[49:29] portfela i pewnie w długim terminie zarobisz w ten sposób
[49:32] najwięcej, jeżeli chodzi o samo przygotowanie do emerytury to
[49:35] oczywiście ustal Plan inwestycyjny.
[49:37] Czyli nie wystarczy tutaj to, że był stolicy proporcje na
[49:40] sztywno, tylko postaraj się pomyśleć co zrobisz bliżej
[49:42] emerytury, czy na przykład uspokoisz trochę portfel?
[49:45] Tak jak mówią eksperci, czyli przejdziesz na przykład tryb
[49:48] głupio głównie obligacji. Co tak naprawdę zrobisz?
[49:52] Czyli tutaj głównie istotne jest zastanowienie się, jak portfel
[49:56] będzie zmieniał kształt w zależności od twojego wieku od
[50:00] zmiany Twojej skłonności do ryzyka, od tego jakich środków
[50:03] będziesz potrzebował lub potrzebowała na emeryturze,
[50:05] czyli właśnie policzysz sobie tą rentę wie czy jest tą lub po
[50:08] prostu rentę. Którą chcesz otrzymywać,
[50:10] wypłacać samemu sobie policz sobie.
[50:12] Jeżeli planujesz zwykłą emeryturę, ile chciał lub
[50:15] chciała być dopłacać sobie do emerytury z zusu w ogóle dowiedz
[50:19] się, jaką emeryturę dostaniesz z zusu.
[50:20] Mniej więcej plus minus i w ten sposób ustal swój Plan
[50:24] inwestycyjny dla takiego szarego zwykłego inwestora może na
[50:28] przykład wygrana jest tak, że zaczynamy od 100% akcji.
[50:30] Później w wieku tam 30 kilku lat przechodzimy na przykład na 80
[50:33] 20 akcje, obligacje, później budujemy nawet w wieku 40 kilku
[50:38] lat taki portfel 60 40 czy jesteśmy coraz bardziej
[50:41] zachowawczy? Coraz mniej mamy akcji, a więcej
[50:43] obligacji tak zwykle robią eksperci emerytalni.
[50:47] I zarządcy funduszy inwestycyjnych.
[50:50] Czy to jest dobrze czy źle? To jest jedna historia, ponieważ
[50:53] w różnych wpisach o inwestowaniu, zwłaszcza w tym
[50:55] jak przygotować portfel do emerytury.
[50:57] Do tego też był Podcast bardzo długi.
[50:59] Chyba godzina 10. Tam właśnie nagrałem, że są
[51:02] różne podejścia. Czasami warto uzależniać je tak
[51:05] aktywnie od ceny akcji, na przykład na rynkach, a nie od
[51:08] wieku. Niemniej istotne jest to, żeby
[51:11] mieć kurs jakiś mieć. Pomysł na portfel, trzymać się
[51:14] go niezależnie od sytuacji i po prostu podążać tą drogą.
[51:19] Poza ustaleniem planu inwestycyjnego, bardzo ważne
[51:21] jest to, żeby nie sprawdzać stanu portfela zbyt często.
[51:24] To jest Rada bardzo prozaiczna i już nagrywałem o tym w
[51:27] psychologii inwestowania, czyli jak inwestować, by nie
[51:29] zwariować. Ale pytanie brzmi, jak długo
[51:32] wytrzymał lub wytrzymałabyś bez sprawdzania stanu swoich
[51:35] inwestycji? Jeżeli szczera odpowiedź brzmi,
[51:37] przynajmniej miesiąc, to myślę, że jesteś dobrym materiałem na
[51:40] inwestora. Jeżeli inwestujesz od paru
[51:42] tygodni lub miesięcy i łapię się na tym, że codziennie sprawdzasz
[51:45] wartość portfela, to zastanów się, czy chcesz to robić,
[51:48] ponieważ nie rozumiem dlaczego to robisz, bo mając Horyzont
[51:51] kilkudziesięcioletni lub Kilkunastoletni, po prostu jest
[51:55] to bez sensu. Sprawdzanie stanu portfela
[51:57] codziennie poza jakimś takim poczuciem się lepiej, jeżeli on
[52:01] rośnie. Jest kompletnie bez sensu,
[52:04] sprawia, że reagujesz emocjonalnie i sprawia, że
[52:08] podejmiesz wiele głupich decyzji inwestycyjnych, więc taka Rada
[52:11] dla Ciebie i coś dla siebie samego.
[52:13] Jeżeli miałbym zacząć inwestować od nowa, ale stałą nabytą wiedzą
[52:17] przez te 10 lat. No to przede wszystkim stan
[52:19] moich finansów sprawdzałby maksymalnie raz w miesiącu przy
[52:22] okazji dokonywania nowych zakupów, kolejnych akcji
[52:26] obligacji i t Fów, czyli rebalans Singu tak zwanego, a
[52:29] nie na przykład codziennie tak jak robiłem na początku jest to
[52:32] po prostu głupotka, zwłaszcza jak obracacie małym kapitałem
[52:35] jest to głupotka. Jeżeli on jest jakiś tam
[52:37] większy, to też powiedziałbym, że zwykle nie musicie sprawdzać
[52:40] co tydzień i jeżeli oczywiście jest to wasze hobby, możecie tak
[52:43] robić. Natomiast w żadnym wypadku wasz
[52:45] portfel nie powinien wymagać jakiegoś dziennego sprawdzania i
[52:49] kontrolowania. Jeżeli tego wymaga.
[52:51] No to nie jest to wystarczająco bezpieczny portfel i powinniście
[52:53] coś z nim zrobić, na przykład zmienić jego składniki.
[52:58] Ostatni punkt w całym wpisie Ogranicz emocje.
[53:00] Ja wiem, że łatwo to mówić, ale najtrudniejszym zadaniem dla
[53:04] wyznawcy filozofii fajer będzie kompletne ograniczenie emocji
[53:07] związanych z tak zwanym graniem na giełdzie.
[53:09] Przede wszystkim zdefiniuj to granie na giełdzie i może przed
[53:13] definiuje je na inwestowanie. Granie na giełdzie polega pewnie
[53:17] na tym, że wchodzisz na grupy na fejsbuku i codziennie się pyta
[53:20] innych. Co będzie rosło w tym tygodniu?
[53:23] Czy tam tego dnia? Oczywiście nie mam za bardzo
[53:26] szacunku takiego podejścia. Wiem, że jest dużo ludzi, którzy
[53:29] potrafią tak zarabiać pieniądze, natomiast nie uważam, że jest to
[53:32] dobry sposób na długoterminowe inwestowanie pasywne.
[53:35] Jeżeli bawisz się filozofię fire no to pewnie nie powinieneś lub
[53:40] powinnaś brać całego kapitału i każdego dnia jakoś spontanicznie
[53:44] lokować swoich środków na jednej lub 2 spółkach, które mogą nagle
[53:48] urosnąć, jakby nie o to chodzi. Raczej chodzi o takie na chłodno
[53:52] analizowanie sytuacji, dobieranie tanich spółek do
[53:54] portfela lub fów, które mają tanie spółki pod spodem i
[53:58] przykładowo opieranie swojego inwestowania na dywidendach,
[54:01] czyli na przykład jakbyśmy byli w korporacji i mieli tak zwane
[54:03] KIE, czyli keep performance Indicators to są po prostu
[54:07] kryteria. A wobec których oceniamy na
[54:10] przykład prace danej osoby w firmie.
[54:12] No to wyobraźcie sobie, że takimi k ami naszego
[54:15] inwestowania, czyli to po czym byśmy oceniali, wobec czego
[54:18] byśmy oceniali samych siebie. W tym przypadku to nie byłoby na
[54:22] przykład wartość kapitału na daną chwilę, tylko wartość tych
[54:25] przepływów, czyli defilad i odsetek, które w danym roku
[54:27] inwestujecie, dostajecie. Chciałem powiedzieć,
[54:29] otrzymujecie na rachunek? Jeżeli nagle naszym kryterium są
[54:33] wypłacane dywidendy, to przestajemy się tak emocjonować,
[54:35] kiedy jest kryzys no, bo co z tego, że wartość naszych akcji
[54:38] spadła o nie wiem 30%. Jeżeli dywidendy są równie
[54:42] wysokie lub podobnie wysokie, jakby już w zeszłym roku,
[54:45] oczywiście nie jest to prawda zwykle, no bo w kryzysach spółki
[54:49] zazwyczaj ograniczają wielkość wypłacanych dywidend, więc no
[54:53] oczywiście ważkę i dywidendowy też pewnie wtedy spadnie.
[54:57] No ale jest duża szansa, że jak mięcie dokładać środki nawet w
[55:00] kryzysie, że do Kupicie wtedy akcji, które mają tanie, no to w
[55:03] przyszłości ten wasz Ki dywidendowy w znacznie wzrośnie.
[55:08] Istnieje coś takiego. Nie wiem czy wiecie jak cykl
[55:11] emocji giełdowych. Chodzi o to, że najpierw jest
[55:13] optymizm, później ekscytacja, później dreszczyk emocji euforia
[55:17] wręcz na samej górce. No i później jak Wszystko
[55:19] zaczyna spadać. Tutaj mieliśmy cykl hossy, mamy
[55:22] nagle niepokój, zaprzeczanie, strach, desperację, panikę,
[55:24] kapitulacja. Na końcu nawet przygnębienie,
[55:27] później depresję, no i jak Wszystko zaczyna znowu rosnąć ta
[55:30] wiosna na giełdach jest, no to jest Nadzieja ulga i optymizm i
[55:33] tak dalej i tak dalej. O co chodzi w filozofii?
[55:37] Chodzi o to, żeby tego nie odczuwać i ja sam nie wierzę, że
[55:40] nagle stajecie się robotami i też nie, nie chodzi o bycie
[55:42] robotem. Ja czasami się śmieję z siebie,
[55:44] że stałem się trochę takim robotem do inwestowania, bo jemu
[55:48] nie towarzyszą jakieś wielkie emocje.
[55:50] Często przedostają od was maile Mateusz, które spółki w tej
[55:54] chwili do portfela albo na przykład Mateusz, które tworzy
[55:56] są najlepsze albo wcale inwestować w perspektywie 5 na
[56:00] czyli tak dalej i tak dalej. I jeżeli słuchasz tych słów,
[56:03] jeżeli słuchasz dalej mojego podcastu, no to powiem ci
[56:06] szczerze nie wiem. Natomiast ja nie boję się tej
[56:09] niepewności. Ja wiem, że mój Horyzont jest
[56:11] bardzo długi, mimo tego, że chce na fire, jakby osiągnąć tą
[56:16] wolność finansową w wieku 40 lat, to wiem, że nic się nie
[56:20] stanie. Jeżeli w wieku 40 kilku lat mój
[56:22] kapitał jakoś mocno spadnie, będzie kryzys i tak dalej i tak
[56:24] dalej. Po prostu wiem, że na rynkach są
[56:27] pewne cykle, no ale wiesz to, że w długim terminie gospodarka
[56:30] będzie rosnąć i mam na myśli gospodarkę światową, jeżeli
[56:33] byśmy znaleźli się w jakimś wielkim światowym kryzysie, no
[56:35] to najwyżej nie przejdę na tą przyspieszoną.
[56:38] Emeryturę, tylko bowiem dalej pracował.
[56:39] Nic strasznego się nie stanie, ponieważ pracować lubię, mam na
[56:43] to dużo energii ochoty, więc nawet jeżeli będę musiał lub
[56:47] chciał, no to nie ma problemu. Zresztą tak jak wielokrotnie Wam
[56:50] już mówiłem nawet po osiągnięciu tej możliwości tej przejścia na
[56:55] przyspieszoną emeryturę. Prawdę mówiąc, wątpię, że to
[56:58] zrobię, a przynajmniej wątpię, że zrobię to natychmiast,
[57:00] ponieważ mam taki charakter, że pewnie będę pracował do tak
[57:03] zwanej śmierci. No ale o to chodzi, mam też
[57:05] misję życiową, żeby właśnie edukować Polaków w dziedzinie
[57:08] inwestowania i psychologii inwestowania, więc dlaczego
[57:11] miałbym tego nie robić? Czuję się dobrze, jak to robię.
[57:13] Tak naprawdę prowadzę blog i podcast.
[57:15] Teraz już co 1,5 roku około nie jest to jakiś ogromny, długi
[57:19] staż. Jest wielu blogerów, którzy mają
[57:21] 10 plus lat w tym wszystkim, więc im się należy naprawdę
[57:24] medal i pochwała, natomiast mi to sprawia wielką frajdę, więc
[57:28] podejrzewam, że jeszcze trochę będę to robił.
[57:31] Zwłaszcza że pomysłów na wpisy mam jeszcze około 300 na sam
[57:34] koniec, żeby podsumować ten podcast.
[57:36] Filozofia fire nie jest dla każdego i znacznie łatwiej jest
[57:39] do przyspieszonej emerytury dążyć osobom zdyscyplinowanym i
[57:42] mało emocjonalnym. Którzy raczej kalkulują niż
[57:45] odczuwają w życiu, więc wiele aspektów życia warto mieć
[57:49] zaplanowane w każdym szczególe, a przynajmniej w dużym szczególe
[57:53] z 2 strony, by wkroczyć na ścieżkę do finansowej
[57:55] niezależności wcale nie musimy przesadzać zarabiać.
[57:58] Nie wiadomo, ile i celować w niezależność w wieku 35 lub 40
[58:01] lat. To tak naprawdę udaje się
[58:03] naprawdę niewielu, więc sugeruję wam zdrowe podejście określenie
[58:08] sobie tej emerytury w wieku 50 lub 55 lat.
[58:11] Nie jakieś takie nie ma co. Szaleć z tym, więc nie ukrywam,
[58:16] że warto jest robić to racjonalnie, pamiętać, że nie
[58:20] musicie inwestować w wieku kurczę 18 lat, tylko wystarczy
[58:24] inwestować w wieku 30 kilku. Ważne jest, żeby rozsądnie
[58:28] zarobić zgodnie z jakimś tam planem, właśnie ograniczyć
[58:30] emocje, nie sprawdzać stanu portfela za często, no i trzymać
[58:33] się planu, czyli stay the course.
[58:36] I to jest właśnie sedno tego wpisu i główny i jego przekaz
[58:40] oczywiście oraz podcastu co chciałbym na koniec powiedzieć
[58:43] przede wszystkim wielkie dzięki jeżeli już lubisz mój fanpage na
[58:46] Facebooku, inwestor MAT EU możesz oczywiście obserwować, bo
[58:49] tam Facebook dokonuje zmian, więc to co mówię nazywam lubisz
[58:52] to też to jest obserwowanie profilu, więc jeżeli to robisz
[58:55] no to wielkie dzięki no bo wpływa to dobrze na moje zasięgi
[58:58] Polub czasami coś co pisze na Facebooku znacznie mi to pomoże,
[59:01] także wielkie dzięki jeżeli lubisz moje Posty na Facebooku,
[59:05] to też sprawia docierają do większej liczby osób.
[59:08] Mam też konto na Twitterze, czasami coś tam kwitnę, więc
[59:10] możesz obserwować inwestora kropka ł na Twitterze.
[59:13] No i tak jak już wcześniej mówiłem, wielkie dzięki jeżeli
[59:16] lubisz ten podcast na platformie Apple podcast jeżeli wystawisz
[59:19] mu pozytywną recenzję, to będzie to dla mnie niezwykła motywacja
[59:22] do dalszej pracy, za co serdecznie dziękuję.
[59:25] Chciałbym wam życzyć wszystkiego dobrego i dzięki raz jeszcze do
[59:28] następnego cześć.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.