# \[#220\] Inwestować duże kwoty od razu czy rozkładać zakup w czasie? DCA kontra LSI

An episode of [Inwestomat – oszczędzanie, inwestowanie i wolność finansowa](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1506475429), 6 Jan 2025, 25 min.

Audio: https://anchor.fm/s/23845a30/podcast/play/94980303/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2024-10-26%2Ffb2ee6a2-038f-68c8-7c08-c1cbe4528af8.mp3

• 📖 Podcast się podoba? Książkę polubisz jeszcze bardziej :) https://inwestomat.eu/ksiazka • Link do wpisu na blogu: https://inwestomat.eu/inwestowac-duze-kwoty-od-razu-czy-rozkladac-zakup-w-czasie Z tego nagrania dowiesz się: • Czy mając do dyspozycji większą kwotę, warto zainwestować ją od razu, czy rozłożyć na raty i inwestować co miesiąc. • Jak historycznie skończyłoby się inwestowanie natychmiastowe wobec uśredniania przez 3, 4, 5 i 6 miesięcy. • Dlaczego rozkładanie inwestycji w czasie zwykle wychodzi gorzej od zakupu od razu. Zastrzeżenie: Informacje przedstawione w tym podcaście są prywatnymi opiniami autora i nie stanowią rekomendacji inwestycyjnych w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 roku w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców (Dz. U. z 2005 roku, Nr 206, poz. 1715). Słuchacz podejmuje decyzje inwestycyjne na własną odpowiedzialność.

## Transcript

[0:00] Witaj w kolejnym podcaście z cyklu inwestor mateu.
[0:03] Z tej strony jak zwykle Mateusz somołek, czyli autor tegoż
[0:06] podcastu oraz książki inwestowanie dla każdego.
[0:09] Temat będzie niezwykle ciekawy, bo omówię dziś kwestię tego, czy
[0:13] inwestować duże kwoty od razu, czy rozkładać ich zakup w
[0:16] czasie, czyli tak zwane DCA albo CA kontra LSI, czyli przetłumacz
[0:21] ją na polski uśrednianie zakupu kontra zakup od razu.
[0:26] Pamiętajmy o tym, że nie wszyscy zaczynają od zera i niezależnie,
[0:29] czy oszczędzasz od dawna już zgromadziłeś duże środki.
[0:32] Na przykład na lokacie albo koncie oszczędnościowym?
[0:35] I teraz masz dylemat co zrobić z tym, jak je zainwestować czy od
[0:39] razu czy właśnie jakoś rozłożyć w czasie, czy na przykład
[0:41] otrzymałeś nagle dużą darowiznę lub spadek i nie wiesz co z nim
[0:45] zrobić bo już nagle nie czujesz się komfortowo mając do
[0:49] zainwestowania dużą kwotą od razu zamiast tak jak na przykład
[0:52] zwykle inwestujesz regularną kwotę.
[0:54] Miesięcznie. Dlatego uświadomiłem sobie
[0:56] ostatnio, że to jest tak naprawdę pytanie, które
[0:58] zadajecie chyba najczęściej pisząc sobie maile.
[1:01] Albo w komentarzach zauważyłem, że bardzo wiele ludzi ma problem
[1:04] z zainwestowaniem całej kwoty od razu, zwłaszcza jeżeli
[1:08] rozmawiamy o rynku akcji. Po prostu wszyscy boimy się, że
[1:11] akurat zainwestujemy w najgorszym możliwym momencie.
[1:15] Czyli w przeddzień kryzysu, więc czekają nas tylko i wyłącznie
[1:20] spadki. Zwłaszcza nie pomaga tu to
[1:23] słynne stracicielstwo, czyli guru inwestowania piewcy
[1:27] kryzysu. Tacy, którzy ciągle od wielu,
[1:29] wielu lat mówią, że za miesiąc albo za kilka miesięcy będzie
[1:32] kryzys kryzysów. Jak widzicie zazwyczaj nie ma
[1:35] one faktycznie, czasem są, ale zwykle nieco miesiąc albo co
[1:38] parę miesięcy. Więc jeżeli znasz kogoś lubisz
[1:41] szanujesz, kojarzysz słuchasz? Na przykład na YouTubie i
[1:44] kolejny raz słyszysz o tym, że zaraz będzie wielki kryzys.
[1:47] No to oczywiście poddajesz pod wątpliwość to, czy masz
[1:50] zainwestować całą kwotę od razu, zwłaszcza jeżeli to jest duża
[1:54] kwota, bo ten podcast jest o dużych kwotach.
[1:56] Czy nie lepiej rozłożyć z tego na części i zainwestować przez
[1:59] na przykład 3, 4, 5 lub 6 miesięcy?
[2:01] A nóż uda nam się trafić w jakiś dołek i a nóż unikniemy
[2:05] inwestowania w najgorszym możliwym momencie.
[2:08] Zacznijmy od wyjaśnienia skrótów, czyli to słynne DCA
[2:11] albo LSIDCA. To jest nic innego niż dolar
[2:14] cost avring, czyli po prostu uśrednianie kosztu zakupu, fill.
[2:18] My tak naprawdę powinniśmy mówić CA, czyli po prostu coast
[2:21] upring, bo nie mówimy o inwestowaniu w dolarze, tylko w
[2:24] złotym. Polscy inwestorzy inwestują,
[2:26] życzę i w złotym, więc po polsku byłoby właściwie fill.
[2:30] PCA, czyli po prostu PLN Costa w Realu czy coś takiego?
[2:34] Sn fill, jeżeli zaczynasz oszczędzanie inwestowanie od
[2:36] zera i co miesiąc będziesz miał na przykład 1000 zł na
[2:39] inwestycje to dla ciebie właśnie DCA.
[2:42] Czy tam CA jest normalne? No bo po prostu sn fill CA cost
[2:45] averergin uśredniasz koszt sn fill, na czym polega LSI, czyli
[2:49] to lamp sam investing to jest nic innego niż inwestowanie
[2:53] całej kwoty od razu. Na przykład jeżeli dostałbyś
[2:56] teraz 100000 zł sn w spadku, no to.
[2:59] Możesz właśnie zainwestować całe 100000 zł, czyli zrobić właśnie
[3:03] tolsi lampsa investic investing czyli inwestowanie całej kwoty
[3:09] od razu i tym to się różni od DCA, że nie uśredniasz, nie
[3:12] wyczekujesz, tylko inwestujesz w całość od razu.
[3:15] No i właśnie to inwestowanie całości od razu budzi w nas taki
[3:19] racjonalny lub nieracjonalny strach.
[3:22] Właściwie strach. Rzadko jest racjonalny, ale on
[3:24] jest po coś, skoro boimy się czegoś zrobić, to prawdopodobnie
[3:28] dlatego, że nie będziemy się. Komfortowo, gdy to zrobimy, więc
[3:31] jeżeli otrzymałeś ten dajmy na to 100000 zł darowizny i czujesz
[3:35] się teraz niekomfortowo, jeżeli masz to zainwestować od razu.
[3:38] No to później już w dalszej części podcastu wrócimy do tego
[3:41] pytania. Czy w ogóle powinieneś prowadzić
[3:43] taki portfel inwestycyjny, skoro czułbyś się niekomfortowo z
[3:46] zakupem, że całą kwotę od razu, to jakim cudem będziesz się czuł
[3:49] komfortowo z tym, jak w końcu będziesz miał taką proporcję
[3:52] portfela? Po 6 miesiącach uśredniania
[3:54] podejrzewam, że też nie będziesz się czuł z tym komfortowo, ale
[3:57] do tego jeszcze wrócimy. Na czym polega problem z
[4:00] inwestowaniem od razu kłopotliwe inwestowanie dużych kwot od razu
[4:03] dotyczy zwykle osób niedoświadczonych i tych, którzy
[4:06] mają dużą kwotę odłożoną do zainwestowania.
[4:09] Są relatywnie, bo oczywiście słowo duży oznacza coś innego, w
[4:13] zależności od osoby, która o tym myśli.
[4:15] No ale dam wam teraz 2 przykłady.
[4:17] Jeżeli ktoś inwestuje regularnie 5000 zł miesięcznie i posiada
[4:20] już portfel warty pół miliona, to jeżeli dostanie nagle
[4:23] darowiznę w wysokości 150000 zł, to zauważ, że to już nie będzie
[4:27] dla niego nic dużego. Oczywiście będzie to znacznie
[4:30] przekraczało regularną kwotę inwestycji, ale będzie to w
[4:33] skali portfela na tyle małe, że prawdopodobnie ta osoba dość
[4:35] prosta będzie mogła po prostu dokonać zakupu od razu i nie
[4:39] przejmować się tym, że nagle portfel fill wynosi 650000 zł, a
[4:44] nie 500000 zł. I jeżeli nie daj boże coś by się
[4:46] stało z tą inwestycją. Tak, ta regularna kwota
[4:49] inwestycji, czyli 5000 zł miesięcznie, pozwoli dość szybko
[4:52] odbudować tę darowiznę. Dlatego będzie prościej
[4:55] zainwestować od razu. Natomiast wyobraź sobie teraz,
[4:57] że mówimy o osobie, która regularnie inwestuje. 1000 zł
[5:00] miesięcznie i posiada portfel wart 100000 zł.
[5:03] No, to taka darowizna o wartości 150000 zł.
[5:06] To jest naprawdę duża rzecz, bo to jest większe niż portfel
[5:09] inwestycyjny i to jest wartość wpłat.
[5:11] Uwaga, uwaga, ze 150 miesięcy to jest ponad 10 lat.
[5:15] Więc dla takiej osoby, no nie dziwię się zupełnie, że taka
[5:20] taki dylemat, taka decyzja o tym, co zrobić z tak dużą
[5:24] darowizną relatywnie do skali prowadzonego portfela i
[5:26] relatywnie do skali miesięcznych dopłat.
[5:29] Może być problemem i obciążeniem psychicznym i to będzie
[5:32] generować naturalny strach, no bo częstym pomysłem na ominięcie
[5:37] takiej potencjalnej górki, czyli szczytu notowania akcji lub PTF
[5:40] ów, jest właśnie rozłożenie zakupów w czasie.
[5:42] Co teraz zademonstruję na przykładzie.
[5:44] Jeżeli otrzymujesz tę dużą darowiznę, jeżeli po prostu
[5:47] czujesz, że ta nagła nagły zastrzyk pieniędzy, nagła, duża
[5:50] kwota inwestycji, może być problemem dla ciebie, żeby to po
[5:53] prostu jednorazowo naraz zainwestować w całości, możesz
[5:56] chcieć rozłożyć to na części i to jest norma.
[5:59] Będziemy się trochę bezpieczniej rozkładając dużą kwotę, a trochę
[6:02] mniejsze i sukcesywnie inwestując je przez kilka
[6:04] miesięcy niż inwestując, wszystko od razu i na przykład
[6:06] posiadają kwotę możesz podzielić na 3 części, inwestować przez 3
[6:10] kolejne miesiące możesz podzielić na 6 części.
[6:12] Inwestować przez 6 miesięcy i właśnie takie scenariusze będę
[6:15] rozpatrywał w tym wpisie, żeby po prostu policzyć co
[6:17] historycznie opłacało się zrobić bardziej i kwestia tego co
[6:22] zrobić z tymczasowo nie zainwestowanymi pieniędzmi.
[6:25] No pozostawiam ją tobie. Zwykle w symulacjach zakłada
[6:27] się, że ona prostu leży na koncie bankowym, czyli prostu.
[6:30] W czasie wobec inflacji, ale oczywiście można ją ulokować na
[6:33] jakimś koncie oszczędnościowym lub w obligacjach
[6:35] krótkoterminowych. I na koniec też omówię, jak to
[6:38] ulokowanie oczekującej na inwestycje na przykład w akcje
[6:40] kwoty będzie wpływało na wynik inwestycyjny.
[6:44] Planujesz podzielić większą kwotę na równe części,
[6:46] inwestować ją przez kolejne miesiące, sądząc, że dzięki temu
[6:49] unikniesz dużych spadków na giełdzie, albo jakiegoś krachu.
[6:52] Może i da ci to poczucie bezpieczeństwa, ale jest to dość
[6:55] złudne, bo może się okazać, że czekając zakupem na ogół kupić
[6:58] drożej, bo po wzrostach, a nie taniej.
[7:00] Czyli po spadkach więc oczekiwanie przyniesie odwrotny
[7:03] zamierzonego efekt i zamiast obniżyć ryzyko zwiększy je?
[7:07] Teraz przejdę do części obliczeniowej, żeby udowodnić ci
[7:10] fill, że inwestowanie od razu zwłaszcza w w akcje, zazwyczaj
[7:15] wychodzi lepiej niż oczekiwanie. I właśnie inwestowanie przez
[7:19] wiele kolejnych miesięcy. Sn, jeśli nigdy nie widziałeś
[7:23] podobnych symulacji to ostrzegam, że możesz się za
[7:25] chwilę trochę zdziwić, bo w inwestowaniu coś, co pozornie
[7:27] wydaje się bezpieczniejsze czyli uśrednia jej zakupu przez wiele
[7:30] miesięcy sn. Zazwyczaj przegrywa z
[7:32] inwestowaniem całej kwoty od razu.
[7:34] Nie oznacza to oczywiście, że historycznie nie było okresów, w
[7:37] których uśrednianie przez kilka miesięcy nie wygrywało i to
[7:39] znacznie z zakupem za całą kwotę od razu sn, ale zdarzały się one
[7:42] tak rzadko, że pod wątpliwość poddać można jakiekolwiek próby
[7:46] uśredniania dużych kwot inwestycji sn w czasie.
[7:48] I pamiętaj, że nie piszę tu o typowym inwestowaniu, w którym
[7:51] zarabiamy. Pieniądze regularnie.
[7:53] Oszczędza się, inwestujesz na giełdzie sn, bo w tym przypadku
[7:55] uśrednianie, poprzez regularne zakupy.
[7:57] To jest fill normalna rzecz i tak naprawdę to jest twoja
[7:59] jedyna opcja. W pewnym sensie, no bo chyba.
[8:02] Każdy tak robi tutaj opisuje tylko decyzję o tym, co zrobić z
[8:05] taką nadmiar. Ową dużą kwotą właśnie jest
[8:08] spadku darowizny. Masz jakiegoś bonusu w firmie po
[8:11] prostu z jakiegoś powodu mamy wyższą kwotę niż zwykle
[8:14] inwestujemy i nie wiemy, co z nią zrobić.
[8:17] Zacznę standardowo to analizy inwestycji w indeksach akcji
[8:19] amerykańskich, czyli SNP 500 w wersji total return, czyli z
[8:22] dywidendami. Porównam wyniki
[8:24] dwunastomiesięczne dla inwestycji jednorazowej całej
[8:26] kwoty oraz dla rozłożenia zakupów na następujące po sobie
[8:29] 6 miesięcy dla okresu 1947 2023 tutaj.
[8:32] Okazuje się, że aż w 71 procentach, czyli.
[8:38] Aż 656 x 924 okresów dwunastomiesięcznych zakup
[8:43] natychmiastowy za całą uzbieraną kwotę wygrał z rozłożeniem go
[8:46] porówna na 6 miesięcy, które triumfowało tylko w 29
[8:49] procentach przypadków dla samych akcji indeksu amerykańskiego
[8:53] tego okresu mielibyśmy zatem około 2.
[8:54] I półkrotnie wyższe prawdopodobieństwo wygranej.
[8:58] Zwiężając nasz strach i inwestując całą kwotę od razu.
[9:01] Ta różnica jest niebagatelna i też na wykresie pokazuje jak
[9:05] często fill, jak jaka była różnica w tej
[9:07] dwunastomiesięcznej stopie zwrotu.
[9:09] No to widać gołym okiem, że nie dość, że częściej wygrywa zakup
[9:12] od razu, to jeszcze on wygrywa. Czasami o dobre kilka fill
[9:16] procent. Jako że nie każdy inwestuje
[9:18] jednak wyłącznie w akcje amerykańskie, to stwierdziłem,
[9:20] że w tym podcaście zrobię podobną analizę dla różnych
[9:23] instrumentów finansowych różnych portfeli.
[9:25] I rozłożę to na różne okresy uśrednia, czyli nie tylko na 6
[9:28] miesięcy, ale też na 3, 4 i 5 i teraz sprawdźmy, jak uniwersalne
[9:32] jest to, że inwestycja jednorazowa wygrywa z
[9:35] rozkładaniem inwestycji na raty. Analizując dane, okazało się, że
[9:40] rozkładanie inwestycji na 3 do 6 miesięcy praktycznie zawsze
[9:44] przegrywa z jednorazowym zakupem od razu.
[9:46] Dowodzi to tezy o tym, że najlepiej inwestować
[9:48] oszczędzanie, środki jak najszybciej, czyli zwykle od
[9:50] razu po tym, jak zdołaliśmy je oszczędzić.
[9:53] Spójrzmy na liczby dla portfeli amerykańskich i spróbujemy
[9:55] wyciągnąć z nich kilka wniosków dla samych akcji z u SA im
[9:59] dłużej rozciągamy uśrednienie zakupu, tym częściej przegrywamy
[10:02] z zakupem od razu, czyli po prostu LSI.
[10:05] Rozłożenie zakupu na 3 miesiące przegrywa z LSIW 65.
[10:09] Tak, przypadków, a na 6 miesięcy 71% przypadków dla amerykańskich
[10:14] portfeli mieszanych, czyli dla portfeli akcji i obligacji
[10:16] zależność jest bardzo podobna, ale z uwagi na stabilność i
[10:19] relatywną przewidywalność obligacji tym bardziej się
[10:21] opłaca. W ten sposób inwestować.
[10:24] Zamiast rozkładania zakupów proporcji 60 czy 40 lub 80 20 na
[10:28] raty także tu jeszcze bardziej opłaca się inwestować wszystko
[10:32] od razu niż rozciągać na 6 miesięcy.
[10:35] Po prostu obligacje są bardziej przewidywalne.
[10:37] Samych obligacji dziesięcioletnich u SA dotyczy
[10:39] oczywiście ta sama zależność co samych akcji, czyli dla
[10:41] rozłożenia na 3 miesiące zakup od razu wygrywa w 61% przypadków
[10:46] dla rozłożenia na 6 miesięcy. W prawie 65% przypadków i ktoś
[10:51] zainteresowany inwestowaniem w instrumenty amerykańskim.
[10:54] A zatem świetny drogowskaz czy drogo?
[10:55] Czytanie inwestowanie od razu daje zwykle około dwukrotnie
[10:59] wyższą szansę na powiększenie zysku od rozkładania kwoty
[11:02] inwestycji na raty. I to nie tylko dla portfeli
[11:04] złożonych wyłącznie z akcji, ale też dla portfeli 80, 20 oraz.
[11:08] 60, 40 i nie inaczej wyglądają wyniki symulacji dla akcji z
[11:12] innych krajów, a także dla indeksów globalnych.
[11:14] Fill, dajmy na to dla indeksów niemieckich fill japońskich,
[11:18] których ceny rosły nieco wolniej niż indeksów amerykańskich.
[11:20] I pewnie, jak wiecie, Japonia miała też bardzo taki długi,
[11:24] fill dołek. Obserwujemy podobny trend, im
[11:26] wcześniejsza inwestycja całej kwoty, tym częściej osiągano
[11:28] lepsze wyniki dla indeksu akcji z rynków rozwiniętych czy MSCA
[11:33] word. Wyniki są bardzo zbliżone do SP
[11:35] 500. Ale badałem tutaj tylko okres
[11:36] 1972 1024, czyli LSI wygrało z rozkładaniem zakupu na 3
[11:39] miesiące w niespełna sn 66% przypadków z rozłożeniem na 4 5
[11:42] miesięcy w około 68% przypadków sn, a fill rozłożeniem zakupu na
[11:47] 6 miesięcy w fill 70 sn procent przypadków, czyli naprawdę
[11:50] bardzo często zakup od razu wygrywa sn z rozkładaniem tego
[11:54] zakupu na 3 do 6 miesięcy, z czego 6 miesięcy zwykle jest
[11:58] najgorsze. Sn indeks akcji globalnych.
[12:04] A drzwi to jest indeks, który pewnie wszyscy dobrze znacie,
[12:07] część z was z niego inwestuje. W okresie 1988 2024 potwierdza
[12:11] bardzo podobną zależność bo inwestycja natychmiastowa
[12:13] wygrywa z uśrednianiem między 63 a 70% przypadków, w zależności
[12:18] od tego jak długo uśredniamy, także raty kilkumiesięczne
[12:21] zwykle wychodzą dużo gorzej od inwestycji jednorazowej i rynki
[12:25] wschodzące się tu trochę wyłamują.
[12:28] Bo z jednej strony zakup od razu, praktycznie bez wyjątków,
[12:30] wygrywa z rozkładaniem w czasie, ale historycznie nie.
[12:35] Naszej różnicy, czy rozkładało się na 3, 4 czy 5 miesięcy, bo
[12:39] uśrednianie zawsze przegrywało, z zakupem od razu w około 61 62%
[12:43] przypadków i akcje obligacje mamy częściowo omówione, ale co
[12:46] ze złotem? No to dla złota sprawa nie jest
[12:49] już tak oczywista jak dla akcji obligacji, bo miało ono
[12:51] niezwykle długie okresy spadków obsunięcie od szczytu i nawet,
[12:55] ale nawet tutaj uśrednianie no nie opłacało się bo wygrywało
[12:59] tylko w 40. 7, a na czasami 44% przypadków, także zakup od razu
[13:05] też wygrywał dla złota, ale tu już to nie było tak oczywiste
[13:09] jak dla akcji i obligacji. I mamy już omówione to, w ilu
[13:13] procentach w ilu sytuacjach przegrywało uśrednianie, a
[13:18] wygrywał zakup od razu, ale teraz podam ci, jakby, o ile
[13:23] inwestycja jednorazowa wygrywała przez 12 miesięcy z rozkładaniem
[13:28] w czasie, czyli po prostu jak. O ile wyższy byłby łączny
[13:32] dwunastomiesięczny wynik inwestora przeciętnie jeżeli nie
[13:35] rozkładałby inwestycji w czasie. I o ile na ogół rozkładanie
[13:39] inwestycji na 3 kolejne miesiące nie wpływało bardzo.
[13:41] Nie wiem. Wynik inwestycyjny bo zwykle
[13:43] obniżało go tak o 1%. To rozłożenie jej na 6 miesięcy.
[13:46] Miałoby odczuwalnie negatywny wpływ na wyniki inwestora,
[13:49] obniżając go o 2% lub więcej. I jeżeli właśnie mówimy o
[13:53] indeksie światowym, to rozłożenie zakupu na 6 miesięcy
[13:57] obniżało roczną stopę zwrotu przeciętnie o 2% akcje rynków
[14:02] rozwiniętych przeciętnie o 2,4% akcje amerykańskie, przeciętnie
[14:05] o 2,7. Procent.
[14:07] Pewnie zauważasz, że jak na wyniki dwunastomiesięcznej to i
[14:10] tak nie jest to źle, że obniża to tylko te około 2 3%.
[14:13] Ale szczerze jeżeli ktoś by ciągle w ten sposób o średniał,
[14:17] no to wieloletnie wyniki będzie miał dużo gorsze niż osoba,
[14:20] która po prostu oszczędzone środki inwestuje od razu i z tym
[14:24] nie zwleka. Także możemy powiedzieć, że.
[14:28] Uniwersalną radą, jeżeli chodzi o akcje, obligacje jest po
[14:31] prostu inwestowanie całej kwoty od razu i jakkolwiek nie, nie
[14:36] jest to straszne, jakkolwiek się tego nie boimy, to pamiętajmy,
[14:39] że statystyka podpowiada. Że kryzys też może się wydarzyć.
[14:42] Pod koniec uśredniania, czyli nie dość, że trafimy na kryzys,
[14:46] to jeszcze kupimy średnio powyższej cenie, niż jakbyśmy to
[14:49] zrobili te kilka miesięcy temu, czyli w danej chwili od razu.
[14:54] Nie jesteśmy maszynami, więc warto też omówić aspekty
[14:56] behawioralne, psychologiczne, uśrednia zakupu.
[14:59] I tak jak w przypadku kwestii opłacalności nadpłacanie
[15:02] kredytu, tak w przypadku inwestowania dużych kwot od razu
[15:04] kwestie psychologiczne mogą u nas brać górę nad obliczeniami
[15:07] logiką i zdrowym rozsądkiem i żeby nie było, że ja tego nie
[15:10] zauważam. Właśnie dlatego tak wiele osób,
[15:12] nawet gdy pozna te statystyki, które właśnie ja zacytowałem, i
[15:15] przedstawiłem. Mimo wszystko rozkłada
[15:17] inwestycje dużych kwot na przynajmniej kilka miesięcy i
[15:20] może i statystycznie przegrywacie tak z kimś, kto
[15:22] zainwestowałby od razu, ale dzięki rozłożeniu.
[15:25] W czasie czujecie się, że przynajmniej nie stracicie
[15:27] bardzo dużo, jeżeli akurat teraz nadejdzie duży krytyk, kryzys,
[15:31] krach lub korekta. No właśnie?
[15:34] Czy rozkładanie inwestycji dużej kwoty w czasie kryzysu jest tak
[15:36] zbawienne, jak wielu myśli i oczywiście ono musi być lepsze
[15:40] od kupowania od razu, bo unikamy tak wejścia w inwestycje za całą
[15:43] kwotę na samej górce, ale podczas kryzysu, czy będziemy
[15:46] potrafili dysponować oszczędzoną kwotą zgodnie z planem i czy
[15:50] będziemy potrafili kupować dołujący indeks akcji.
[15:52] Gdy on dołuje, co miesiąc jest coraz taniej.
[15:55] No i teraz. Powiedzmy, że będziemy w stanie
[15:56] i sprawdźmy jak wypada zakup od razu, bo jest uśrednia za
[15:59] miesiąc w bardzo złych czasach na rynku akcji sn i specjalnie
[16:02] wziąłem tutaj indeks akcji globalnych, czyli MSCA drzwi w
[16:05] okresie 2000. 2010 czyli mamy sn tu 2 duże kryzysy finansowe po
[16:09] drodze i teraz jak tutaj sn wypada zakup od razu kontra
[16:14] uśrednianie. No i ciekawostka jest taka, że
[16:16] nawet w bardzo złych dla akcji latach, bo no obiektywnie to
[16:19] fill to jest jeden z najgorszych okresów dla akcji w ostatnich w
[16:21] ogóle. Kilku dekadach sn fill zakup od
[16:24] razu wygrał w 59% przypadków, a przegrał 41.
[16:29] Także sn uśrednianie nawet jak są warunki kryzysowe, wygrywa sn
[16:33] tylko fill w 41% przypadków sn. Oczywiście niektórzy powiedzą,
[16:37] no dobra, ale wziąłeś okres, w którym były 2 kryzysy, ale też
[16:40] było kilka dobrych lat, no było, ale jakby jaka jest szansa, że
[16:43] sn zawsze jest inwestowaniem dużej kwoty będziecie trafiali
[16:46] na sn przeddzień kryzysu? No prawie żadna sn fill.
[16:51] No jakby to jest najgorszy okres, w którym mogłem pokazać,
[16:53] więc jeżeli ten okres nie bronił uśredniania, no to.
[16:57] Myślę, że nic nie obronił średnia, ale poza strachem przed
[17:00] inwestowaniem przed potencjalnym kryzysem istnieje też takie coś
[17:03] jak strach przed inwestowaniem na historycznych szczytach,
[17:06] czyli na górkach fill. Jeżeli boisz się kupować akcje
[17:09] na historycznych szczytach, tak zwane a TH, czyli alltime high
[17:12] to jest to bardzo częste zjawisko i to jest związane też
[17:15] z próbą łapania dołków, czyli zawsze zakładamy, że skoro nigdy
[17:18] wcześniej nie było drożej niż dzisiaj, no to pewnie jesteśmy
[17:21] frajerami, że chcemy wejść na górce i pewnie w przyszłości
[17:24] będzie dało się odkupić taniej. No i faktycznie czasami będzie
[17:27] się dało. Nie, ale to co może ci się
[17:30] przydać tutaj. Co to, że jeśli boisz się
[17:31] kupować akcje na historycznych szczytach, no to wiesz, że
[17:34] prawie że w ciągu 55 lat. Indeks MSCI word z dywidendami
[17:39] kończył aż 203 z 660 miesięcy wyżej niż kiedykolwiek
[17:45] wcześniej. No czyli jedna trzecia prawie
[17:49] wystąpień tych miesięcznych wyników jest wyżej niż
[17:53] kiedykolwiek wcześniej. No jeśli wartość indeksu lub
[17:56] instrumentu finansowego na ogół rośnie, to nie jest wielkim
[17:58] problemem. Kolejnego szczytu wszech czasów
[18:01] przynajmniej raz na kilka miesięcy.
[18:02] Prawdopodobnie częściej na nowe szczyty wszech czasów, czyli a
[18:06] TH najdłużej trzeba było czekać w kryzysach, ale zwykle po kilku
[18:09] latach wracał ten problem inwestowania na a TH, które
[18:12] wcale nie było tak nieopłacalnie jak niektórzy piewcy kryzysu.
[18:16] To malują lub próbują nam wmówić ciągłe wieszczenie kryzysu na
[18:20] rynkach akcji. To coś zupełnie normalnego,
[18:21] znaczy nienormalnego w sensie psychiki osoby, która to głosi,
[18:25] ale normalnego w sensie, że bardzo dużo ludzi.
[18:28] O tym mówi i po prostu się tego boi.
[18:29] Po strach inwestowaniu jest normalny.
[18:32] W którym miesiącu? W ostatnich 10 latach by się nie
[18:34] sprawdził, to zaraz byś w wielu ekspertów, którzy wierzyli
[18:37] rychła nadchodzący kryzys finansowy i dlaczego
[18:39] powiedziałem, że z punktu widzenia ich psychiki jest to
[18:42] nienormalne. To dlatego, że oni udają, że
[18:45] znają przyszłość, a nikt nie zna przyszłości, więc po prostu
[18:48] według mnie takie zachowanie jest nienormalne, bo albo mają.
[18:52] Nie wiem, wydaje mi się, że wiedzą co się stanie w
[18:54] przyszłości, bo mówią to z dużą pewnością.
[18:57] Albo za bardzo wierzą w swoje umiejętności.
[18:59] Moim zdaniem to jest pewna lekcja pokory, bo jeżeli
[19:01] pomylili się w piastowaniu kryzysu, już nie wiem. 100 razy,
[19:05] to czemu zwiastują go po raz 100?
[19:07] Pierwszy, zaraz po prostu przyznać dobrze.
[19:08] Rynek nauczył mnie pokory i tego kryzysu nie było.
[19:10] Kiedyś on pewnie nastąpi, ale nie wiem kiedy.
[19:14] Jeżeli kupujesz na a TH, no to pamiętaj, że z jednej strony
[19:17] kupujesz najdrożej. Dotychczas to może wprawiać cię
[19:19] w jakieś zakłopotanie, ale z drugiej dane historyczne
[19:22] pokazują, że zwykle czekało się najwyżej kilka miesięcy na
[19:24] kolejne, a THA często bywało tak, że kilka lub kilkanaście
[19:28] dni, żeby były kolejne maksima. Yy, zresztą za tym wszystkim, co
[19:32] przestają. W tym podcaście stoi pewna
[19:34] bardzo prosta zależność matematyczna, którą teraz
[19:36] przedstawię. Dlaczego zakup od razu prawie
[19:39] zawsze wygrywa za przeciętnie wyższą opłacalnością zakupu
[19:42] natychmiastowego stoi prosta prawda matematyczna, czyli to,
[19:45] że indeksy akcji i obligacji częściej zyskują niż tracą.
[19:48] I co ciekawe, mógłby istnieć indeks akcji, który w długim
[19:51] terminie by zyskiwał, ale zyski byłyby takie bardzo zrywne,
[19:54] czyli przez większość sesji traciłby, ale i tak, by zyskiwał
[19:57] w długim terminie. To jest możliwe matematycznie.
[20:00] I i akurat gdy był taki indeks, to uśrednienie zakupu mogłoby w
[20:03] jego przypadku na ogół wygrywać z zakupem od razu.
[20:06] Ważne jest zatem to, że zyski występują częściej od strat i
[20:09] ich przynajmniej jest na ogół dość łagodny, czyli tak na
[20:12] przykład jak pokazałem na pewnym wykresie we wpisie i w tym
[20:14] klipie na YouTubie, gdzie w 65 procentach zakup od razu
[20:18] triumfuje z rozkładaniem zakupu na 6 miesięcy.
[20:21] Taki indeks nie istnieje, po prostu wygenerowałem liczby.
[20:24] To była taka analiza typu Monte Carlo i po prostu chciałem
[20:27] pokazać jakiś przebieg giełdowy, który na ogół rośnie i teraz
[20:31] jednocześnie chciałem pokazać też przebieg, który na ogół
[20:34] spada. No i tutaj pokazałem też taki
[20:36] bardziej zrywny, żeby pokazać problem, że na ogół są straty,
[20:39] ale też bardzo często są zyski i tutaj uśrednianie akurat by
[20:43] wygrało w 55% przypadków tylko problem jest taki, że jeżeli
[20:48] spadki są częstsze od wzrostów i jeżeli indeks długoterminowo
[20:51] spada no to wtedy lepiej go uśredniać, a nie kupować od
[20:55] razu. Tylko czy w ogóle chcesz
[20:56] inwestować duże pieniądze w indeks, który na ogół od wielu
[21:00] lat spada, czyli taki kompletnie nie wzrostowy.
[21:03] Może jakiegoś kraju bez potencjału do wzrostu?
[21:06] Może jakiegoś jakiejś spółki, w której inwestorzy nie widzą
[21:09] żadnego potencjału fill, więc paradoks fill rozkładają zakupów
[21:14] w czasie jest taki, że rozkładanie zakupów w czasie
[21:16] opłaca się tylko dla instrumentów, które częściej
[21:20] tracą, niż zyskują. No i teraz zadaj sobie pytanie,
[21:23] czy chcesz inwestować w takie? Instrumenty?
[21:25] No, ja raczej. Wolałbym nie.
[21:27] Jaka jest alternatywa do tego? No bo żeby pozostać
[21:30] konstruktywnym, żeby mój podcast się do czegoś przydał, to tak
[21:33] naprawdę nie chce ci dawać tylko rady.
[21:35] Kupuj od razu zawsze, bo jeżeli dalej czujesz dyskomfort, no to
[21:38] przecież Nie możesz robić czegoś, co sprawia, że źle się
[21:41] czujesz i wchodzimy tutaj znowu w meandry psychologii
[21:44] inwestowania, ale skoro boisz się jednorazowej inwestycji,
[21:46] dużej kwoty w portfelu danej proporcji, na przykład 100%
[21:50] akcji albo 80% akcji 20% obligacji, to może zamiast tego
[21:53] zainwestuj od razu, ale w bardziej defensywnej proporcji,
[21:56] na przykład 60, 40, 50 x 50. Lub 40, 60 i działa to ta sama
[22:00] metoda związana z tym, że lepiej zainwestować całą kwotę od razu
[22:04] patrz portfel 80, 20 i 60 40. W tabeli, którą wcześniej
[22:08] przedstawiłem, ale fill, dzięki temu, że zainwestujesz od razu,
[22:13] no, wychodzisz lepiej niż jakbyś uśredniał po prostu bardziej
[22:15] defensywnej proporcji. Oczywiście taki zakup od razu
[22:18] prawie na pewno spowoduje obniżenie spodziewanej przyszłej
[22:20] stopy zwrotu, ale jeżeli nie czułbyś się dobrze z
[22:22] zainwestowaniem kilkudziesięciu lub kilkuset 1000 zł w akcje
[22:26] natychmiast to uwierz mi, że nie będziesz się z takim portfelem.
[22:29] Był dobrze, także jak będziesz już średniał przez 3 do 12
[22:32] miesięcy zakupy, no bo no co z tego, że będziesz kupował po
[22:37] równo przez nie wiem 6, 3, 5 czy 12 miesięcy?
[22:42] Jeżeli w końcu będziesz miał portfel na przykład w 100
[22:44] procentach akcji za te 12 miesięcy i przecież tak nie
[22:46] będziesz czuł się dobrze. Mam nadzieję, że rozumiesz o co
[22:49] chodzi. Czyli to nie chodzi tak naprawdę
[22:51] o to, że inwestycja od razu budzi w tobie strach, bo nie
[22:54] uśredniasz ceny zakupu, tylko prawdopodobnie chodzi o to, że
[22:57] ty po prostu nie czułbyś się nigdy dobrze.
[23:00] Z portfelem o danej proporcji, najczęściej tam jest po prostu
[23:02] za dużo akcji lub innych ryzykownych aktywów i powinien
[23:05] się zmienić na coś innego. Na przykład na obligacje
[23:07] skarbowe. Niektórzy powiedzą, no dobrze,
[23:10] Mateusz, ale w tym podcaście nie przedstawiłeś symulacji dla
[23:14] trzymania tych środków na koncie oszczędnościowym.
[23:17] No to tak się składa, że zrobiłem też takie symulacje.
[23:20] Celowo tego nie publikuję, bo wpływ na te symulacje jest
[23:23] bardzo niski, czyli na przykład, jeżeli założymy.
[23:26] Że konta oszczędnościowe są oprocentowane trochę niżej niż
[23:29] przeszłe stopy procentowe. W u s awanie oczekujących na
[23:32] zainwestowanie środków na kontach oszczędnościowych
[23:34] sprawiło, że dla inwestycji w akcje amerykańskie zakup od
[23:36] razu, czyli LSI, wygrywał uśrednianie przez 6 miesięcy.
[23:39] Nie w 71% przypadków, a w 69% przypadków, czyli różnica była
[23:44] nieznacznie. I właśnie tak jest, dlaczego
[23:47] różnica jest nieznaczna? Otóż dlatego, że lokaty i konta
[23:49] oszczędnościowe zwykle bardzo mocno przegrywają wręcz
[23:52] sromotnie. Bym powiedział, przegrywają
[23:54] sekcjami i obligacjami. Dlatego nawet jeżeli zaparkujesz
[23:57] te środki na koncie oszczędnościowym i to nieźle
[23:59] oprocentowanym, to i tak oczekiwanie na inwestycje w
[24:01] akcje jest mniej zyskowne niż zainwestowanie całej kwoty.
[24:07] Od razu i tymi słowami tak naprawdę chciałbym zakończyć
[24:09] merytoryczną część tego podcastu zachęcając cię do dyskusji w
[24:12] komentarzach czy to będą komentarze na YouTube czy pod
[24:14] wpisem na blogu i w. Właśnie można zazdrościć takim
[24:17] osobom. Na przykład jak ja, które prawie
[24:18] wszystko co inwestują zarobiły samodzielny i przez lata
[24:21] praktycznie nie miały takich dylematów.
[24:23] Co zrobić z większą od typowej kwotą miesięcznej inwestycji?
[24:25] Bo te kwoty były w miarę regularne, choć wyczekiwanie
[24:27] spadków wydaje się intuicyjne, zwłaszcza gdy jesteśmy na
[24:30] szczytach wszechczasów i znawcy giełdy obawiają się kryzysu, to
[24:33] pamiętaj, że zawsze jakiś znawca giełdy będzie się obawiał
[24:35] kryzysu i a TH, czyli szczyty wcześniej czasów, są na giełdzie
[24:38] dużo częstsze niż myślisz. I najważniejsze jest to, co
[24:41] powiedziałem wcześniej, czyli rozłożenie inwestycji na kilka
[24:43] miesięcy przecież nie gwarantuje, że unikniesz
[24:45] inwestycji na górce. A przecież karach, kryzys lub
[24:48] korekta mogą zacząć się dokładnie, gdy skończysz
[24:50] inwestować na raty. I o tym pamiętaj.
[24:53] Dzięki za wysłuchanie tego podcastu do końca mam nadzieję,
[24:55] że się podobało. Trzymaj się na razie cześć.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.