# \[#197\] Twoja emerytura (3/5) – Czy polski system emerytalny upadnie?

An episode of [Inwestomat – oszczędzanie, inwestowanie i wolność finansowa](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1506475429), 3 Jun 2024, 35 min.

Audio: https://anchor.fm/s/23845a30/podcast/play/84715767/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2024-2-29%2Fc66ea14f-f7bb-737c-ee62-10d7d421ae90.mp3

• Link do wpisu na blogu: https://inwestomat.eu/czy-polski-system-emerytalny-upadnie Z tego nagrania dowiesz się: • Jak działa ZUS: skąd bierze pieniądze na emerytury i czy jego finanse są stabilne. • Jak wysokie są emerytury obecnych emerytów. • Czy ZUS jest samowystarczalny. Jaką przyszłość dla tego systemu przewidują eksperci ZUS. • Czy polski system emerytalny może upaść? A jeśli nie to, co złego może się stać z naszymi emeryturami.

## Transcript

[0:00] Witajcie, Witajcie z tej strony. Mateusz Samołyk, autor, inwestor
[0:03] MAT u bloga podcastu kanału na YouTube, a także książki
[0:08] inwestowaniem dla każdego. Dzisiaj podcast to półmetek
[0:13] serii emerytalnej, którą nazwałem twoje emerytura
[0:16] dokładnej nazywa się, czy Polski system emerytalny upadnie brzmi
[0:20] jak klikbejt tak on miał tak brzmieć, ale on faktycznie o tym
[0:24] będzie opowiadał. A właściwie ja będę o tym
[0:27] opowiadał. W ramach tego odcinka w polskiej
[0:30] przestrzeni publicznej nie brakuje osób mówiących o tym, że
[0:33] emerytury przyszłych emerytów będą nie.
[0:35] Bliskie i zgadzam się z tym, bo tak naprawdę nie da się wysnuć
[0:39] innych wniosków bardziej optymistycznych.
[0:41] Na przykład po przeczytaniu lub przesłuchaniu poprzedniej części
[0:44] tej serii, czyli twoja emerytura 2 X 5.
[0:47] Dlaczego emerytura zus będzie tak niska, w której po prostu
[0:50] policzyłem wysokość przyszłych emerytur dla obecnych
[0:52] pracujących o różnych wynagrodzeniach?
[0:54] I wyjaśniłem Wam, skąd się bierze to, że przewidywalne
[0:58] emerytury wynoszą na przykład 30 lub 35% ostatniej pensji, a nie
[1:03] 50 czy 60% ostatnich pensji. Ekstremalne prognozy, których
[1:08] oczywiście w Internecie nie brakuje.
[1:09] Głoszą jednak, że zus jest bankrutem lub że zus zbankrutuje
[1:14] i w przyszłości nie otrzymamy żadnych emerytur od państwa.
[1:17] Czego tak naprawdę nijak nie potrafię sobie wyobrazić, w tym
[1:19] podcaście to wyjaśnię, dlatego sprawdzę dziś.
[1:23] Czy polski system emerytalny upadnie, jeśli nie, to jakie
[1:26] negatywne zdarzenia mogą sprawić, że nasze przyszłe
[1:28] emerytury będą niższe zagrożone, opóźnione lub cokolwiek z nimi
[1:33] wydarzy się nie takiego, jak byśmy chcieli?
[1:37] I zapowiadałem wcześniej, że ten podcast będzie trochę
[1:39] spekulacyjny, więc dotrzymam słowa i oczywiście podebrała się
[1:43] prawdziwymi liczbami i przykładami z historii, a nie
[1:46] wyłącznie własną wyobraźnią, ale mimo wszystko dam trochę sobie
[1:52] pospekulować. No bo to jest bardzo ważne,
[1:53] zwłaszcza jak się mówi o dalekiej przyszłości, żeby móc
[1:56] spekulować. Dlatego pierwszy temat to jest
[1:59] jak w ogóle działa ZUS i czy jest on stabilny.
[2:02] Nie ma sensu analizować całej historii zus, ponieważ
[2:05] instytucja ta miała wiele odsłon, wiele sposobów
[2:09] działania, wiele sposobów, naliczenie emerytur i fakt jest
[2:12] taki, że powołany w 1934 roku zakład ubezpieczeń społecznych w
[2:15] okresie swojego działania nigdy nie upadł, a i nie zbankrutował.
[2:19] Dlaczego tak było? No bo ten argument często
[2:22] przytaczany przez zwolenników zus, że jeżeli coś nie
[2:25] zbankrutowało przez 100 lat, no to jest bezpieczne i godne
[2:27] zaufania, ale dla mnie jego bankructwo było zawsze mało
[2:31] prawdopodobne, ponieważ zus jest.
[2:34] Tylko celową instytucją państwową, a nie firmą, więc
[2:37] jego działanie jest gwarantowane przez państwo polskie, także
[2:41] bankructwo zus jest wydarzyłoby się tylko w przypadku bankructwa
[2:45] państwa, które już kiedyś też opisałem w innym podcaście i
[2:48] które też teraz jest bardzo mało prawdopodobne, więc żeby nie
[2:51] manipulować powiem po prostu tyle, że bardzo trudno o
[2:55] bankructwo zus, bo to by znaczyło, że państwo nie
[2:57] reguluje swojego chyba najważniejszego zobowiązania,
[3:00] czyli wypłat emerytury, które obiecało jakby nie patrzeć.
[3:05] Polakom teraz trochę takich technikaliów, wiele z was lubi
[3:08] mój podcast, dlatego że jest konkretny.
[3:10] Dlatego teraz konkretnie Wam pokażę.
[3:12] Oczywiście uproszczony schemat tego, skąd Zus bierze pieniądze
[3:15] na emerytury. Właściwie nie zus, ponieważ zus
[3:18] to jest tylko firma, która obsługuje fundusz celowy, który
[3:21] nazywa się fus, czyli fundusz ubezpieczeń społecznych.
[3:24] Podobnie do ZUS tylko literka F jest na początku, a nie z rolą
[3:28] tego funduszu jest wypłata emerytur, ręcz oraz świadczeń
[3:30] chorobowych i wypadkowych, ale ja dzisiaj skupię się tylko na
[3:33] wypłacaniu emerytur. I teraz jak to działa?
[3:37] No to tak w skrócie obecni zatrudnienie i samozatrudnieni
[3:40] płacą podatki podatki tam do samorządów terytorialnych i do
[3:44] budżetu państwa, głównie do budżetu państwa.
[3:47] Na razie z nimi nic nie dzieje, po prostu z podatków państwo
[3:51] funduje wiele rzeczy, natomiast zatrudnienie i samozatrudnieni
[3:54] płacą też składki emerytalne, czyli tak zwane składki
[3:57] emerytalne do ZUS i jako środki te składki idą do ZUS i na
[4:03] bieżąco do fus i są wypłacane jako emerytury.
[4:06] Natomiast te środki nie wystarczają na wypłatę emerytur
[4:08] w zupełności, bo to jest tylko 70% środków na pokrycie
[4:11] bieżących emerytur, więc 30% fus, czyli fundusz ubezpieczeń
[4:15] społecznych pożycza, jakby z budżetu państwa można powiedzieć
[4:18] z podatków. Tak najprościej także zus nie
[4:22] jest wystarczal ny, stąd niektórzy wolnościowcy mówią, że
[4:25] zus już zbankrutował, ponieważ obecny składki emerytalne to nie
[4:30] jest wystarczające, żeby wypłacić emerytury obecnym
[4:32] emerytom i to jest oczywiście częsty argument.
[4:37] Przeciwników zusu jest taki, że skoro teraz mamy no około
[4:40] dwukrotnie więcej pracujących od emerytów, którzy pobierają
[4:43] emerytury, no to jak to możliwe, że 2 osoby nie mogą utrzymać
[4:48] jednej i jeszcze potrzeba pieniędzy z budżetu państwa?
[4:51] A kiedyś będzie mniej tych pracujących do emerytów?
[4:53] No to jak zus może dalej istnieć i teraz, czy to znaczy, że
[4:57] obecni samozatrudnienie li i zatrudnieni nic z tego nie mają?
[5:01] No nie, no bo ich składki emerytalne są jako informacja
[5:04] zapisywane na ich kontach ubezpieczonych oraz subkontach,
[5:07] później waloryzowane. Także jak najbardziej.
[5:10] To jest tak, że zostaje zapamiętane.
[5:12] Ile wpłacili do ZUS, więc może i środków tam nie ma, ale zapis i
[5:18] obietnica jest. To jest takie typowe
[5:20] ubezpieczenie. Co się dzieje z tymi środkami?
[5:23] Tak jak mówiłem, środki są przekazywane obecnym emerytom,
[5:27] natomiast zapisywane na naszych kontach i subkontach w ZUS.
[5:31] Czy zatem system emerytalny jest oparty na sile i wypłacalności
[5:34] państwa? Nawet ten schemat pokazuje, że
[5:36] jest. No bo jeżeli państwo.
[5:39] Reguluje swoje zobowiązania. Jeżeli Państwo ma pieniądze, tak
[5:42] najprościej mówiąc, no to z podatków może dopłacić dowolną
[5:46] liczbę. Tak naprawdę do dowolną kwotę
[5:49] może dopłacić do ZUS i nie będzie to żaden problem.
[5:52] Wiele osób mówi, że to jest źle, że zus nie jest
[5:54] samowystarczalny, ale prawda jest taka, że zus.
[5:56] No jak spojrzymy na ostatnie 20 parę lat, nigdy nie był
[5:59] samowystarczalny, czasami wręcz ten wskaźnik wydolności funduszu
[6:04] emerytalnego, czyli tak prostym językiem.
[6:06] To jest po prostu to, na ile emerytury z ZUS na ile procent
[6:09] są finansowane ze składek emerytalnych obecnych
[6:12] pracujących, no to były nawet lata 2010. 11, w których to było
[6:15] około 50%. Teraz to jest 77%, czyli taki o
[6:19] wiele lepiej niż było, bo przez lata to było około 50 lub 60%.
[6:25] Teraz jest już prawie 80, także nie jest źle.
[6:29] Zus jest tak naprawdę taką rurą przepływ ową pomiędzy obecnymi
[6:33] płatnikami składek, czyli pracującymi i samozatrudnionymi,
[6:36] a obecnymi emerytami, do której dodatkowo podłączona jest taka
[6:40] rura, taka mniejsza rurka wpływów z podatków, która teraz
[6:44] tak jak mówiłem, finansuje około 1/4 świadczeń emerytalnych
[6:47] obecnych emerytów. No dokładnie 30% takie, jeżeli
[6:50] chcemy być super dokładni, jaką samowystarczalność prognozuje
[6:54] sam zus. No bo podstawowe pytanie brzmi
[6:58] wraz z upływem lat i tym, że będzie rosła liczba emerytów, a
[7:02] malała liczba pracujących co zresztą chce wam teraz opisać i
[7:05] pokazać może się wydawać, że zus będzie coraz trudniej pokryć ze
[7:10] składek obecnych pracujących świadczenie emerytalne obecnych
[7:13] emerytów i oczywiście coś w tym jest.
[7:16] Zwłaszcza że prognoza liczby ludności polskie wykonała przez
[7:19] Ministerstwo finansów w roku 2000.
[7:21] To jest tym drugim wygląda, no powiedziałbym nieciekawie,
[7:24] ponieważ jeżeli spojrzymy sobie na sytuację w roku 2022, no to
[7:28] mieliśmy około 7 milionów ludzi w wieku przedprodukcyjnym, czyli
[7:33] do 17 lat, łącznie około 22 miliony ludzi w wieku
[7:37] produkcyjnym i oczywiście to jest wiek taki, kiedy się
[7:40] pracuje i jeszcze nie jest na emeryturze, czyli dla mężczyzn
[7:42] 18, 64 dla kobiet 18 59 no i wiek poprodukcyjny, czyli dla
[7:47] mężczyzn 65 i wzwyż i dla kobiet 60 i też wzwyż.
[7:52] No to emerytów mieliśmy około no niespełna 9 milionów, czyli 22
[7:57] miliony pracujących właściwie nie pracujących, bo nie wszyscy
[8:00] pracują. No ale osób, które potencjalnie
[8:02] mogą pracować w wieku produkcyjnym 22 miliony do 9
[8:06] milionów osób w wieku podeszłym emerytów, mówiąc w skrócie i
[8:11] teraz, jeżeli sobie przyspieszymy czas i przejdziemy
[8:14] do roku 2060, to tutaj statystyka wygląda już trochę
[8:18] gorzej, bo mamy 15 milionów ludzi w produkcyjnym wieku i 12
[8:22] milionów w wieku poprodukcyjnym. Może nie jeden do jednego, ale
[8:26] zobaczcie, że przewaga nie jest jakaś wielka i oczywiście to się
[8:29] będzie z czasem zmieniać. Niestety ciągle na niekorzyść
[8:34] naszą, czyli ta statystyka będzie bardziej nieubłagana, że
[8:38] pracujących będzie coraz mniej wobec emerytów przez
[8:41] przynajmniej kolejne 60 lat, co jest bardzo, bardzo złą prognozą
[8:45] dla Polski. Ogólnie, jeżeli chodzi o
[8:47] prognozę samego zus, którą zus wykonał do roku 2080, jeżeli
[8:52] chce się przeczytać, to link podaje w samym wpisie.
[8:56] No to wygląda ona tak, że wszystko jest dobrze, że zus
[8:59] będzie coraz bardziej wydolne. Właściwie wydolne, emerytalne i
[9:04] że z czasem to będzie 80, nawet 90% ze składek będzie dało się
[9:08] utrzymać emerytur. No i teraz to, czego nie
[9:11] rozumiem. No to tego i w sumie wielu
[9:14] ekspertów tego nie rozumie, skoro zus nie jest
[9:16] samowystarczalny. Już teraz, gdy emerytów do
[9:19] pracujących jest około jeden do 2, czyli emerytów do dorosłych
[9:23] jest około jeden do 3, ale nie wszyscy dorośli pracują.
[9:26] To jak zus ma być w samowystarczalnych, gdy emerytów
[9:28] do pracujących będzie około jeden do jednego, czyli na
[9:31] przykład w roku 2070. Osiemdziesiątym.
[9:34] No i teraz tak. Pamiętajmy, że sama demografia
[9:37] nie warunkuje wydolności systemu zus.
[9:40] Przekleństwo systemu emerytalnego w skali mikro,
[9:42] czyli ten wzrost wynagrodzeń, przez który wszyscy będziemy
[9:45] mieli niskie relatywnie do zarobków emerytury, to jest jego
[9:47] błogosławieństwo w skali makro, czyli z perspektywy wydolności
[9:50] systemu. No bo dzięki temu, że zarobki
[9:53] będą szybko rosły, składki pracujących będą znaczące i
[9:57] dzięki temu zus faktycznie może być.
[10:00] Coraz bardziej wypłacalny, a nie coraz mniej wypłacalny, że ja.
[10:05] Jakby mimo tego, że emerytów wobec pracujących będzie coraz
[10:09] więcej prostszym językiem, jeżeli tego nie zrozumiałeś, to
[10:12] spróbuję prościej. Jeśli Polska gospodarka będzie
[10:15] rozwijać się dynamicznie i nasza produktywność znacząco wzrośnie,
[10:18] no to wzrost zarobków może tłumaczyć.
[10:20] Tak optymistyczne prognozy co do wypłacalności, które ma zus.
[10:25] Czy wobec tego mamy powód do radości, czy wszystko jest o k?
[10:28] Możemy teraz skończyć ten podcast?
[10:30] No niekoniecznie, bo co z tego, że system prawdopodobnie nie
[10:32] upadnie i według mnie przetrwa? No bo jeżeli państwo.
[10:35] Przetrwa to ten system jakiś też przetrwa i wypłaci te obiecane
[10:40] emerytury. Prawdopodobnie no to co z tego,
[10:42] skoro świadczenia emerytalne będą dla większości osób bardzo
[10:45] niskie lub wręcz głodowe, więc jeżeli ktoś was straszy przed
[10:49] tym, że zus upadnie, to raczej to jest straszenie i takie
[10:51] bezsensowne straszenie. Natomiast jeżeli ktoś Was
[10:54] ostrzega przed tym, że emerytury będą niskie i dla wielu z was
[10:57] będą stanowić na przykład 25 albo 30% ostatnie wypłaty, to
[11:00] jak najbardziej więc myślę, że ktoś wreszcie powinien głośno
[11:05] powiedzieć. Że nadchodzące 10, 15 lat to
[11:08] ostatnie lata relatywnie wysokich emerytur w Polsce.
[11:11] I ja wiem, że emeryci polscy i tak narzekają, że mają mało
[11:14] pieniędzy i tak dalej. Natomiast jak spojrzymy na ich
[11:16] ostatnie wynagrodzenie i na to później, ile otrzymują w ramach
[11:19] emerytury, to można dojść do tego, że oni otrzymują dużo
[11:21] większe, relatywnie świadczenia niż będziemy otrzymywać my
[11:25] milenialsi za jakieś 15 20 lat. I teraz jako że jest to wpis
[11:30] gospodarczy, to dobrym kontekstem będzie to, ile teraz
[11:33] właściwie jakie ile osób dostaje jakie emerytury w Polsce tak
[11:38] będzie. Najprościej to wyjaśnić.
[11:39] No to jeżeli chodzi o rok 2023 pierwszy kwartał ja ja to
[11:45] nagrywam w 2024, ale te dane są już oficjalnie podane, więc tak
[11:48] będzie mi łatwiej, więc cofam się o rok.
[11:50] Średnie wynagrodzenie wynosiło około 6900 zł brutto
[11:54] miesięcznie. Minimalne wynagrodzenie wynosiło
[11:56] około 3,5 1000 zł brutto miesięcznie.
[11:58] No i w tym kontekście emerytury z tego okresu, czyli z marca
[12:02] 2023. Nie wyglądają tak źle, bo
[12:04] średnia emerytura wynosiła około 3300 zł brutto miesięcznie,
[12:07] czyli około połowy średniego wynagrodzenia.
[12:09] No nie jest źle. Mediana emerytury wynosiła około
[12:12] 3000 zł brutto miesięcznie, czyli tyle.
[12:14] Środkowy Polak otrzymał emerytury, natomiast minimalna
[12:17] emerytura wynosiła około 1600 zł brutto miesięcznie, czyli ponad
[12:21] dwukrotnie mniej od minimalnego wynagrodzenia za pracę, no i
[12:25] około połowy wysokości medialnej emerytury, czyli tej środkowej
[12:27] emerytury w Polsce ten cały rozkład wyglądał tak, że
[12:31] oczywiście bardzo niewiele osób, bo tylko 258000 emerytów
[12:34] dostawało emerytury wyższe niż się. 1000 zł brutto, czyli takie
[12:41] najwyższe, jakie w Polsce jest, zostaje natomiast no spora
[12:44] liczba, bo ponad połowa polskich emerytów nie otrzymywała więcej
[12:49] niż 3000 zł brutto miesięcznie. Emerytury, czyli nie jest to
[12:52] naprawdę jakoś bardzo dużo i mimo że Polacy w tym kontekście
[12:57] mogą narzekać na niską wysokość świadczenia emerytalnego, to
[13:02] brutalna prawda jest taka, że przeciętna stopa zastąpienia
[13:04] teraz wynosi około 45 50%, czyli o wiele więcej niż
[13:08] prawdopodobnie wyniesie ona za jeden lub 2 lub nawet 3
[13:11] pokolenia. Także głosy wyborców kupuje się
[13:14] w Polsce tym, że wypłaca się trzynaste czternaste, piętnasty,
[13:17] szesnasty i tak dalej emerytury tym samym sztucznie zawyżając
[13:21] odczuwalną stopę zastąpienia pomiędzy ostatnim wynagrodzeniem
[13:23] o pierwszą emeryturą. A rzeczywistość Polski za 20/30
[13:27] 40 lat może jednak wyglądać tak, że system emerytalny ulegnie
[13:31] znaczącej zmianie i dlatego właśnie nagrałem ten podcast,
[13:34] żeby teraz pospekulować sobie, jakie to mogą być zmiany i tak
[13:37] naprawdę na czym one polegają? W Internecie jest mnóstwo
[13:42] ekspertów, z których część ekspertów jest tylko samozwańcza
[13:46] ci. Eksperci często wybijają się i
[13:48] na takich głośnych, często szokujących treściach.
[13:51] To są typowe clickbaity, czyli zus upadnie.
[13:54] Nie ufa im, nic ci nie da, pracuj zarabiać samemu i tak
[13:58] dalej, czyli tak jakby one nawołują do tego, żeby.
[14:02] No z jednej strony to jest dobre, żeby skupić się na
[14:04] własnym oszczędzaniu i zarabianiu.
[14:06] Z drugiej strony nie można mówić, że zus upadnie.
[14:12] Znaczy to jest według mnie głupie, bo prawdopodobieństwo
[14:15] tego jest żadne, więc jeżeli taka osoba jednocześnie.
[14:19] Żadne żadne, jeżeli kraj nie upadnie, już to powiedziałem
[14:21] wcześniej, ale wiecie, o co chodzi?
[14:23] Więc jeżeli taka osoba sugerujecie inwestowanie w
[14:25] cokolwiek polskiego akcje lub obligacje jednocześnie mówi, że
[14:28] zus upadnie, to to jest po prostu.
[14:32] Nie chcę tego brzydko powiedzieć, ale nie jest to
[14:34] mądre, ponieważ oznacza, że ta osoba straszycie, ale nawet nie
[14:38] rozumie, co by musiało nastąpić, żeby zus naprawdę upadł.
[14:41] Czyli państwo polskie musiałoby upaść.
[14:43] Dlatego ja podejdę do tematu jak zwykle trochę bardziej
[14:46] merytorycznie i pokażę wam na osi, jakie co złego może się
[14:50] stać z polskim systemem emerytalnym.
[14:51] Jaka jest na to szansa i jak szkodliwe to będzie w ramach
[14:55] wpisu na blogu, który towarzyszy temu podcastowy, ale także na
[14:57] YouTubie wkleję ten wykres, bo narysowałem taki prosty diagram,
[15:02] gdzie jest oś XY na oś X mamy szkodliwość od niewielkiej do
[15:05] wysokiej szkodliwości dla przyszłej Emerytów no y mamy
[15:09] prawdopodobieństwa, czyli od niskiego do wysokiego
[15:10] prawdopodobieństwa i rozpisałem takie 5 zdarzeń, które według
[15:14] mnie faktycznie no przynajmniej 3 z nich mogą się wydarzyć.
[15:17] Jest jakaś szansa i teraz od najbardziej szkodliwych, ale
[15:20] najmniej prawdopodobnych. No to upadek ZUS i brak emerytur
[15:24] dla mnie to jest praktycznie nieprawdopodobne, bo do tego
[15:27] musiałoby upaść Państwo i prawdopodobnie po wstaniu z tego
[15:31] upadku wymyśliło by jakiś nowy system emerytalny, więc pewnie i
[15:34] tak ludzie by nie stracili wszystkiego wbrew temu co mówi
[15:36] większość samozwańczych ekspertów i tych straszycie.
[15:38] W Internecie, których naprawdę naprawdę nie lubię, powiem
[15:42] wprost, nie lubię tego straszenia, bo później mam 1000
[15:46] jakiś maili komentarzy ludzi przestraszonych na podstawie
[15:51] wpisów i podcastów bez żadnych danych.
[15:53] Jakiś filmików na YouTubie z opiniami jakichś samozwańczych
[15:56] ekspertów to po prostu wkurza tak między nami, ale o k próbuję
[16:01] sobie z tym radzić, więc radzę tym, że robię ten materiał
[16:04] drugim pod względem no niskiego prawdopodobieństwa zdarzeniem
[16:08] może być wprowadzenie emerytur obywatelskich, czyli takie
[16:10] zrównanie wartości emerytur. Krótko mówiąc później może być
[16:14] zniesienie emerytur minimalnych. Ono nie jest bardzo, bardzo
[16:17] szkodliwe dla większości znane, natomiast prawo jest takie
[16:20] przeciętne, że raczej państwo się do tego nie posunie, ale to
[16:22] może nastąpić i teraz 2 wydarzenia, które według mnie
[16:26] mogą się wydarzyć, no to spowolnienie waloryzacji składek
[16:29] ZUS i tutaj pokażę zaraz, że to tempo jest wysokie, czyli zus
[16:33] dość nieźle zarabia pieniądze trochę jak indeks giełdowy,
[16:36] tylko że bardziej stabilnie, bo oczywiście nie spada nigdy fills
[16:39] to popularyzacji nie jest ujemna, więc emeryci nie tracą
[16:42] uzbieranych składek, tylko raczej zyskują nominalnie.
[16:45] No i ostatnia rzecz takie dość głośne podniesienie wieku
[16:47] emerytalnego, które Jestem, którego Jestem praktycznie
[16:50] pewien p. Problem z rozliczeniem moich
[16:53] prognoz jest taki, że możemy to zrobić za jakieś 20/30 albo 40
[16:57] lat, więc prawie na pewno już wtedy nie będę prowadził bloga i
[16:59] podcastu, więc będzie wam ciężko rozliczyć moje prognozy.
[17:03] Natomiast ja też nie rzucam słów na wiatr i zaraz pokażę wam
[17:06] pewne dane, które świadczą o tym, że może się coś złego z tym
[17:09] systemem wydarzy. Zaczniemy od dość, no takiego
[17:12] przeciętnie szkodliwego, ale bardzo prawdopodobnego
[17:14] podniesienia wieku emerytalnego w Polsce może i przyzwyczailiśmy
[17:19] się do tego, że na emeryturę można przyjść już w wieku 60 lat
[17:22] Kobiety i 65 lat mężczyźni. Ale obecnym standardem w innych
[17:25] krajach Europy jest powolne podnoszenie wieku emerytalnego,
[17:28] no i przede wszystkim z jedna niego dla obydwu płci, bo tylko
[17:32] Austria i Polska w tej chwili jeszcze pomijając pewne wyjątki,
[17:35] mają nierówny wiek emerytalny dla mężczyzn i kobiet.
[17:39] Także w większość krajów Europy stara się nikogo nie
[17:41] dyskryminować i oferuje taki sam wiek emerytalny osobom obojga
[17:45] płci. Właśnie Austria i Polska są
[17:47] wyjątkami sami. Zobaczcie zresztą, bo pokazuje
[17:50] taki wykres, jak jesteście ciekawi, bo większość z was
[17:52] pewnie nie wie, jaki jest wiek emerytalny w innych krajach.
[17:54] To jeżeli jesteście ciekawi, to spójrzcie na ten wykres.
[17:57] Jest to niezwykle ciekawie ciekawe prawdopodobieństwo
[18:01] podniesienia wieku emerytalnego w Polsce oceniam jako bardzo
[18:04] wysokie, ponieważ wraz z przedłużaniem się średniego
[18:06] trwania życia stworzy się taka duża dysproporcja między liczbą
[18:08] lat pracy i płacenia składek, a liczbą pobierania emerytur no i
[18:12] cały schemat myślowy fillm obywateli i polityków może
[18:15] wyglądać następująco. Czyli.
[18:18] Ludzie najpierw zobaczą, że pracują mało lat, a na
[18:23] emeryturach żyją wiele lat, więc kolejni emeryci będą stawali
[18:26] przed takim wyborem albo przejść na emeryturę w wieku emerytalnym
[18:29] i przed Kobiety 60 lat i otrzymywać 25% ostatniego
[18:33] wynagrodzenia w formie emerytury albo popracować parę lat dłużej
[18:36] tak świadomie i dobrowolnie i odebrać na przykład 50% swojego
[18:39] ostatniego wynagrodzenia w formie emerytury i podejrzewam,
[18:42] że duża część z tych osób wybierze dłuższą pracę.
[18:44] No bo wyobraźcie sobie teraz, że fillm no cóż.
[18:49] Zarabiacie 10000 zł miesięcznie brutto i otrzymujecie 3000 i
[18:53] powodzenia przeżyjcie na tym i wiadomo, że emeryci
[18:56] statystycznie potrzebują mniej do życia mniejszych środków.
[19:00] No bo dzieci już odchowane wydatki przeciętne, bo często
[19:03] już to, co sprawiało nam wcześniej radość, nie sprawia
[19:05] nam radości na przykład i gdzie są statystycznie emeryci wcale
[19:09] nie wydają tak dużo, ale no nie przesadzajmy, że 30% ostatniej
[19:12] pensji wam wystarczy, więc jakby wydaje mi się, że Polska zrobi
[19:18] to, co robi wiele krajów Europy, czyli stopniowo tak powolutku
[19:22] zacznie podnosić wiek emerytalny, czyli nie nagle.
[19:25] Dla obydwu płci 67 lat. No bo to była rewolucja i
[19:28] zwłaszcza Kobiety. Wtedy prawdopodobnie wyszłyby na
[19:30] ulice i się o to mocno wspierały.
[19:33] Czemu się nie dziwię? Natomiast w Europie to się robi
[19:35] tak, że na przykład co roku podnosi się o parę miesięcy i
[19:38] wtedy full. To jest tak, że osobom, które
[19:41] mają przejść już za rok czy 2 się już wiadomo, nie podnosi,
[19:43] czyli dotrzymuje obietnicy, ale dla młodych się tak robi, że nie
[19:46] zauważają jak przez 10 lat podniesiono im wiek emerytalny o
[19:50] 2 czy 3 lata, ale te nazwą jest likwidacja wieku emerytalnego,
[19:54] ale to jest pomysł. Dość utopijny i kontrowersyjny.
[19:58] No bo zauważcie, że to by znaczyło, że skoro nie mamy
[20:01] wieku emerytalnego, czyli w każdej chwili można przejść na
[20:03] emeryturę. No to niektórzy, by otrzymywali
[20:06] jakieś absurdalnie niskie świadczenia typu 100 lub 200 300
[20:09] zł miesięcznie. No i nie mówiąc o tym, że system
[20:11] byłby obciążony, bo zus musiałby mimo wszystko wypłacać właściwie
[20:14] fus te świadczenia wynoszące 100 zł miesięcznie do końca życia,
[20:20] bo byśmy dzielili na bardzo dużo pozostałych lat.
[20:23] Sam nie mam nic przeciwko takiemu rozwiązaniu, czyli
[20:26] likwidacji w wieku emerytalnego, natomiast z zastrzeżeniem, że
[20:28] państwo musiałoby informować obywatela.
[20:31] Bardzo przejrzyście i regularnie o wysokości potencjalnej
[20:33] emerytury, którą by mógł uzyskać, jeżeli w tym momencie
[20:36] przeszliby na emeryturę, więc myślę, że wiek emerytalny
[20:40] pozostanie, nie zlikwidują go i prawdopodobnie będzie podnoszony
[20:44] już w ciągu kolejnych 2 dekad, bo inaczej po prostu będziemy
[20:47] mieli zbyt niskie emerytury. I no nie wiem, czy ten pomysł
[20:51] płacenia trzynastek, czternastek i piętnaste będzie przedłużany
[20:53] jakoś znacząco dłużej, bo on tak naprawdę sprawia, że system
[20:57] emerytalny jest udawany, bo tak naprawdę dajemy jakieś inne
[21:01] świadczenie, czyli sami przyznajemy, że zus nie daje
[21:04] Rady, więc wypłacamy jakieś tam dodatki Drugą rzeczą, która może
[21:08] się wydarzyć też według mnie taką prawdopodobną jest
[21:11] spowolnienie waloryzacji składek na kontach i subkontach w ZUS.
[21:17] Przypomnę wam, jeżeli nie pamiętacie pierwszej części tej
[21:19] serii, no to te składki są waloryzowane inflacją w Polsce
[21:22] na koncie w ZUS oraz jeszcze trochę i taką inflacją plus, a
[21:26] na subkoncie wzrostem polskiego PKBZ ostatnich 5 lat właściwie
[21:29] średnią i niestety tymi wskaźnikami można trochę
[21:33] manipulować, bo one są zapisane w ustawie, więc możemy tak
[21:35] naprawdę jeżeli się zmieni ustawę to można zmienić na
[21:37] cokolwiek te wskaźniki. Waloryzację i teraz
[21:40] przygotowując dla was ten podcast, popuściłem wodze
[21:43] wyobraźni i porównałem historyczne stopy waloryzacji
[21:45] konta w ZUS do polskiej inflacji ostatnich 20 lat oraz do stóp
[21:48] zwrotu z inwestycji w 2. Popularne indeksy akcji
[21:51] mianowicie jest NP. 500 dywidendami oraz MSA zwi.
[21:54] Czyli akcje z tego świata z dywidendami, no i wynik
[21:57] symulacji jest dość ciekawy, bo konto w ZUS pobiło indeks MSIA
[22:01] zwi i niemalże wygrało też z jednym z najlepszych indeksu
[22:04] świata, jakim jest SMTP 500 i dla wielu z was będzie to
[22:07] szokujące, ale waloryzacja środków na kontach w ZUS.
[22:11] Jest bardzo atrakcyjna, dlatego myślę, że też pod tym podcastem
[22:16] i wpisem, ale też pod wieloma innymi zauważcie, że mamy
[22:19] krytyków zus, ale też mamy fanów ZUS i dlatego, że no ta
[22:22] waloryzacja jest wyższa od niektórych rynków akcji,
[22:25] przynajmniej w PLNI oferuje znacznie mniejszą zmienność,
[22:28] właściwie żadnej zmienności w dół.
[22:30] No to aż się prosi, żeby na przykład jako przedsiębiorca
[22:32] wpłacać do ZUS więcej na emerytury niż trzeba.
[22:36] No bo skoro to ma takie dobre wyniki, to czemu nie będzie
[22:40] miało dalej moim zdaniem? Państwo polskie i rządzący będą
[22:44] manipulować tym wskaźnikiem. No bo przecież nie trzeba tyle
[22:47] dawać przyszłym emerytom. Znaczy powinno się pokonywać
[22:50] inflację, ale zauważcie jak mocno tutaj pokonano inflację,
[22:53] to według mnie to jest bezsensowne i tak naprawdę te
[22:55] środki mogłyby po prostu być oprocentowane inflacją, żeby nie
[22:58] traciły siły nabywczej i nic więcej.
[23:01] Trzecią rzeczą, która według mnie może się zdarzyć, a może
[23:05] nie tyle zniesienie emerytur minimalnych w Polsce.
[23:08] Emerytura minimalna przypomnę przyznawana jest osobom fillm
[23:12] wieku dowolnym znaczy w wieku emerytalnym.
[23:15] Oczywiście, które przepracowały Kobiety 20 lat.
[23:19] Mężczyźni przynajmniej 25 lat i po to, żeby nie głodowali na
[23:22] emeryturze. Czyli to jest w praktyce?
[23:24] Ta wysokość jest głodowa, no bo wynosi teraz 1800 zł brutto
[23:27] miesięcznie w 2024 roku. Ee ale jest ten system jest tak
[23:34] skonstruowany, że tylko ci, którzy nie uzbierali więcej na
[23:37] koncie w ZUS, podzielić na pozostałych wiek życia,
[23:40] otrzymają ten 1800 zł brutto. Jeżeli pracowali oczywiście
[23:43] przez 20 25 lat żywności od płci pracowali, to jest uproszczenie,
[23:47] bo w to się też byliśmy. Na przykład urlop macierzyński,
[23:49] urlopy, jakieś zwolnienia chorobowe i tak dalej i tak
[23:53] dalej. Natomiast co się stanie?
[23:55] No odsetek emerytów, których emerytura nie przekroczy
[23:57] emerytury minimalnej teraz wynosi około 15 20%, czyli no.
[24:03] Przekracza może 20, ale wcale nie tak.
[24:05] Dużo osób otrzyma emeryturę minimalną lub mniej, jeżeli
[24:10] pracowało mniej lat. Natomiast prognozy pokazują, że
[24:13] w roku 2060 już ponad 60% osób nie uzbiera tyle, ile będzie się
[24:19] otrzymywać emerytury minimalnej, więc jest duża szansa na to, że
[24:23] państwo w pewnym momencie zniesie emeryturę minimalną.
[24:25] Może duża, to jest zbyt wiele, ale jest jakaś szansa na to, że
[24:30] coś się zrobi, natomiast myślę, że.
[24:33] Minimalne emerytury nie będą zlikwidowane, tylko po prostu
[24:36] rządzący zwiększą wymagania stażowe do ich otrzymania, czyli
[24:39] na przykład, że nie wystarczy już 25 lub 20 lat pracy tylko na
[24:43] przykład 30/30 5 lat pracy, czyli rządzący zrobią takie coś,
[24:47] że te emerytury będą, ale będziecie musieli dłużej
[24:50] pracować, żeby je utrzymać. To jest bardzo prawdopodobne.
[24:52] Fillm może nie Jestem nostradamusem, ale możecie mnie
[24:55] sprawdzić za kilka lat. Czy to się może kilkanaście, czy
[24:58] to się wydarzyło? No podejrzewam, że jeżeli
[25:00] wzrośnie wiek emerytalny, to wzrośnie też liczba lat
[25:03] potrzebnych do otrzymania emerytury minimalnej.
[25:06] Co się jeszcze może wydarzyć? Albo raczej szansa jest mało,
[25:09] ale o czym mówią często eksperci, to wprowadzenie
[25:11] emerytur obywatelskich, czyli takich samych dla wszystkich.
[25:14] To jest bardzo głośny pomysł, bo promują go eksperci z różnych i
[25:18] często skrajnych partii politycznych.
[25:20] Wolnościowcy popierają ten pomysł, bo tak naprawdę gdyby
[25:23] były emerytury obywatelskie, to cały ZUS i fus można by
[25:26] zlikwidować składki na ZUS byłyby zwykłymi podatkami i po
[25:30] prostu z podatków emerytom wypłacało by się taką samą
[25:32] kwotę, na przykład full całe te 6 milionów obecnych emerytów
[25:37] dostawało by około 3000 zł brutto.
[25:39] Miesięcznie to brzmi oczywiście prosto skutecznie.
[25:41] No ale czy to jest fer, żeby ludziom, którzy przez wiele lat
[25:46] wpłacali różne kwoty, nagle dać po równo?
[25:48] No to ci, którzy wpłacili więcej do systemu, powiedzą, że to jest
[25:51] nie fer ci, którzy spłacili mniej, czyli dostawaliby niższe
[25:54] emerytury. Powiedzą, że to jest fer, więc
[25:56] zauważcie, że wprowadzając to budżet, by na tym nie wiesz, że
[25:59] ani na plus, ani na minus, natomiast system zrobiłby się
[26:02] taki mniej sprawiedliwy, no chyba że tak jak wolnościowcy
[26:05] mówią Fills zrobić, by go tak, że tylko dla nowych pracowników
[26:10] lub samozatrudnionych. Jako wybór i na zasadzie właśnie
[26:13] takiego prostego podatku, że to po prostu zwiększało pit i
[26:16] dzięki temu kiedyś mieliby obietnicę, że jakąś tam
[26:19] minimalną krajową na emeryturze uzyskają, bo może ten system tak
[26:23] właśnie by działał. I takim plusem dla budżetu
[26:27] byłoby to, że ponad 40000 pracowników zus tak naprawdę nie
[26:30] byłoby potrzebne, bo tam nie byłoby czego liczyć.
[26:32] Każdy by otrzymał tyle samo, więc pewnie wystarczyłoby kilka
[26:35] 1000 pracowników, a nie 40000. No i minus.
[26:38] Oczywiście byłby na samych pracowników zus, bo musieliby
[26:40] znaleźć sobie nowe nową pracę. Uważam, że wprowadzenie
[26:44] merytoryczne obywatelskich jest bardzo mało prawdopodobne, ale
[26:47] jednak ten temat jakoś przewija się w dyskursie publicznym, więc
[26:52] musiałem o nim powiedzieć i teraz, jeżeli chodzi o
[26:54] prawdopodobieństwo upadku ZUS i nie wypłacenia żadnej emerytury,
[26:58] no to myślę, że. Jest niskie, tak jak wcześniej
[27:02] powiedziałem, bo zus zauważ on nie potrzebuje żadnych składek
[27:05] emerytalnych, aby wypłacić emerytom ich świadczenia,
[27:07] ponieważ ma tę dodatkową rurkę, że tak powiem z budżetu państwa,
[27:12] czyli tak naprawdę cokolwiek zus obiecał on oblicza mówi, po
[27:15] prostu potrzebuję 100 miliardów i po chwili znaczy po chwili w
[27:18] przyszłym roku ma te 100 miliardów.
[27:19] No bo tak długo jak dla państwa będzie ważny dotrzymania
[27:23] obietnic, no to zus musi wypłacać te pieniądze i
[27:25] nieważne, czy one pochodzą z podatków, czy one pochodzą ze
[27:28] składek emerytalnych na ZUS? I.
[27:32] Mimo wszystko, jeżeli dacie się nas straszyć tym osobom, które
[27:35] są nieprzychylne zus, to one powiedzą wam, no dobra, no ale
[27:38] to obciążenie systemu emerytalnego będzie bardzo
[27:41] wysokie. No bo teraz na przykład
[27:42] obciążenie demograficzne, czyli osoby powyżej 65 lat życia do
[27:46] osób w wieku 15 64. No to teraz ten współczynnik
[27:50] wynosi niespełna 30%, a w 2060 będzie wynosił prawie 70%.
[27:55] No to. No tak tak na chłopski rozum,
[27:59] jeżeli mamy 17 milionów pracujących, a 9 milionów
[28:02] emerytów i rencistów, a za 35 lat będziemy mieli 12 milionów
[28:07] pracujących i 11 milionów emerytów i rencistów, to
[28:10] oczywiście jeżeli mniej osób płaci składki na więcej osób.
[28:14] No to wiadomo, że albo te składki będą niższe, albo wręcz
[28:19] ten system upadnie, że tak. Ludzie mogą się tego spodziewać,
[28:22] natomiast nie spodziewałbym się tego, że państwo polskie zacznie
[28:25] nagle przesta. Że przestanie wypłacać
[28:28] emerytury, bo miliony Polaków zostałyby środków do życia.
[28:31] Część z nich nie miałaby już nawet zdrowotnych możliwości o
[28:34] pracy zawodowej, więc myślę, że likwidacją systemu emerytalnego
[28:38] to jest jakiś medialny bełkot i kompletnie bym go zignorował.
[28:42] No bo jakby zus nie przestanie działać, dopóki państwo polskie
[28:48] działa i ma te pieniądze z podatków jest wiarygodne i
[28:52] realizuje różne wydatki, to już jest po prostu kolejnym
[28:55] wydatkiem. I no nie widzę tego w ten
[28:58] sposób. Zauważcie, że skoro zus teraz
[28:59] nie musi być samowystarczalny, to czemu nagle za 40 lat byłoby
[29:03] takie wymaganie i musiał być samo wystarczal ny?
[29:07] Teraz tak trochę żartobliwie, czego spodziewać się po zus za
[29:10] 30 lat, czyli jeżeli słuchasz tego podcastu około roku 2055,
[29:15] to prawdopodobnie podniesiono już wiek emerytalny do 67, może
[29:19] nawet 70 lat do obojga płci i rząd to bardzo prosto zrobił, że
[29:24] robił to stopniowo takie gotowanie żaby, że nawet ludzie
[29:26] nie poczuli tego, że ten wiek wzrastał.
[29:29] Poza tym rząd powiedział, że wszyscy inni mają taki wiek
[29:31] emerytalny i poza tym rząd powiedział prawdopodobnie, że to
[29:35] jest normalne, skoro długość życia wzrasta i nie żyjemy.
[29:38] Nie wiem 80 lat tylko 90 mam nadzieję, no ale wiadomo, że
[29:42] tyle możemy też nie żyć, no to powinniśmy pracować dłużej.
[29:47] Myślę, że zus w tym roku będzie dalej działał, będzie miał się
[29:50] dość dobrze, ale będzie miał wielokrotnie mniej pracowników
[29:53] niż w roku 2024, bo teraz ma 43000 etatów.
[29:57] To myślę, że nie wiem 1/4 tego wystarczy.
[30:00] Nie chodzi o sztuczną inteligencję, po prostu się
[30:01] jakoś uprości procedury i nie będzie musiało tyle osób
[30:05] pracować w ZUS. Myślę, że w roku 2055 polscy
[30:08] emeryci dalej będą otrzymywać swoje emerytury, ale już nikt
[30:11] nie będzie oszukiwał się, że będą one wysokie, bo tak
[30:13] naprawdę wszyscy będą już wiedzieli, że po zus można się
[30:16] spodziewać jakieś 30 albo 40% ostatniej pensji i to wyłącznie
[30:19] dlatego, że podniesiono wiek emerytalny, bo inaczej byłyby to
[30:22] jeszcze niższe świadczenia. No i myślę, że polscy politycy
[30:25] dalej będą wygrywać wybory parlamentarne poprzez płacenie
[30:28] tych trzynastek, czternastek piętnaste w szesnastej i tak
[30:31] dalej, bo przypadkowo to zawsze będzie w roku przedwyborczym i
[30:35] wyborczym. No i po prostu trzeba będzie
[30:37] emerytów. Przekupić, a że będzie ich coraz
[30:39] więcej, to trzeba ich będzie coraz bardziej przekopywać, co
[30:43] oczywiście będzie obciążało system podatkowy i wpływy do
[30:46] budżetu państwa. No ale co zrobić, jeżeli ten
[30:49] system działa tak jak działa? Myślę, że mogę wywołać w tym
[30:53] podcastem niezłą dyskusję, bo każdy z was pewnie ma jakąś
[30:56] opinię o zus. Jeżeli chcecie wiedzieć jaka
[30:58] jest moja prywatna opinia, to przede wszystkim jest taka, że
[31:02] uważam, że władza powinna głośniej mówić o tym, że
[31:05] przyszłe emerytury będą niskie, bo to jest tak, że mamy teraz
[31:08] zwolenników zus. Może po prostu są jakby fanami
[31:10] tej organizacji nie widzą świata poza ZUS i nawet chcą tam
[31:14] wpłacać wyższe środki, co gdzieś tam rozumiem, ale oni też muszą
[31:17] pamiętać, że procentowo do ostatniego wynagrodzenia nie
[31:20] dostaną jakieś. Bardzo wysokich emerytur, jeżeli
[31:24] chodzi o tych antyfanów zus, oni zdecydowanie przeważają w
[31:28] dyskursie publicznym. No to tu jest problem taki, że
[31:31] oni często nie rozumieją systemu.
[31:33] Po prostu krytykują go, bo go nie lubią.
[31:35] Gadają jakieś slogany, ale nie rozumieją tego, co ja wam tutaj
[31:38] dzisiaj przedstawiłem, czyli dopóki państwo istnieje.
[31:40] No to zus jest najważniejszym praktycznie zobowiązaniem wobec
[31:44] obywateli. No nie widzę tego, żeby zus
[31:46] musiał być samowystarczalny, bo teraz nie musi to czemu ma
[31:49] musieć być za 30 lat, no nie musi i dalej z podatków mogą
[31:53] czerpać dziesiątki setki miliardów złotych.
[31:57] I nie ma w tym żadnego problemu. Po prostu, jeżeli zus będzie
[32:00] potrzebował państwo dopłaci, to jest taki bogaty wujek.
[32:02] Zauważcie, że często firmy, które mają bogatego wujka jakiś
[32:05] fundusz venture Capital czy coś takiego z tyłu, one nie muszą
[32:09] generować aż takich przychodów i zysków, jak i inne, bo i tak
[32:12] przetrwają, bo bogaty Wujek akcjonariusz coś tam dopłaci,
[32:14] wniesie do majątku spółki nie ma problemu, dlatego nie widzę tego
[32:19] scenariuszu upadku zus. Dla mnie on jest naprawdę
[32:21] głupawy i po prostu on jest głośny.
[32:23] On jest po to, żeby zainteresować on jest po to,
[32:26] żeby szokować. Was i innych odbiorców, wiecie,
[32:30] kolor czerwony, tam strzałki, jakieś krzykliwe teksty to
[32:35] działa. Niestety to działa.
[32:37] To jest tak, że jakbym to powiedział to pewnie ten filmik
[32:39] i ten podcast miałby 10 razy tyle wyświetleń co ma natomiast
[32:45] celem mojego podcastu nie jest jakieś pierniczenie, głupot i
[32:49] stawanie się sławnym na jakiejś naprawdę słabych, głupawych
[32:54] frazes ach. Tylko chcę wam powiedzieć, co
[32:58] się może naprawdę zdarzyć. Jaka jest na to szansa?
[33:00] I tak naprawdę jak to będzie działało?
[33:02] Dlatego powiem tak fanom zusu powiem tylko tyle, że no nie
[33:07] widzę tego, żeby wiek emerytalny miał zostać on na pewno zostanie
[33:11] podniesiony. Po prostu Jestem tego pewien no,
[33:13] bo ludzie wyniosą rządzących na widłach, jak oni będą mi
[33:16] wypłacać 25% ostatniej pensji w formie emerytury?
[33:20] No ludzie po prostu się zbuntują i stwierdzą, to tak nie może
[33:22] być, a państwo powie dobra, to jeżeli tak nie może być, to
[33:25] musimy podnieść wiek emerytalny, bo nie ma innej opcji w tym
[33:28] bieżącym systemie zwolennikom zus.
[33:31] Powiem też, że ta waloryzacja była bardzo dobra, a zauważcie,
[33:34] że pobiła. Oleksy giełdowe, ona nie musi
[33:35] taka być tak naprawdę rządzący, jak zobaczą, że nie chcą tyle
[33:39] wydawać na emerytów. To zrobią coś z waloryzacją
[33:41] składek i później waloryzacją emerytur.
[33:44] Zresztą też co sprawi, że ona będzie ledwo inflacyjna, bo tak
[33:47] naprawdę mogliby tak zrobić jakby chcieli.
[33:49] Więc moim zdaniem tu za dużo zależy od dobrej woli albo złej
[33:52] woli rządzących. Dlatego jak ktoś dopłaca do ZUS
[33:55] jako przedsiębiorca tego zupełnie nie rozumiem.
[33:57] No bo dla mnie bezpieczniejsze jest inwestowanie samodzielne.
[34:00] Oczywiście umiem inwestować, więc może tu się wymądrzam bo
[34:03] umiem, ale wolę samodzielnie i na własnych warunkach niż liczyć
[34:06] na to, że rządzący nie zmienią Tak wiesz, dnia dzień stopy
[34:09] waloryzacji. Z kolei dla antyfanów zus, dla
[34:12] przeciwników zus powiem tyle, że do kształcie się trochę, bo wy
[34:15] też chyba nie rozumiecie, że zus nie musi być samowystarczalny,
[34:19] więc jak ktoś wam mówi zus jest bankrutem, no co z tego?
[34:21] w ZUS nigdy nie będzie bankrutem, dopóki istnieje
[34:24] państwo polskie jest wypłacalne, więc zamiast gadać głupoty po
[34:28] prostu się trochę douczcie i zobaczcie, że emerytury będą po
[34:31] prostu niskie. I lekarstwa na to nie ma poza
[34:36] tym, żeby inwestować obok zusu i o tym właśnie będzie część
[34:39] czwarta, a w części piątej tej serii nawet opowiem w kontekście
[34:42] FAIR. Czyli jak przyspieszyć sobie
[34:44] emeryturę też w kontekście z zusu, czyli otrzymując emeryturę
[34:47] państwową i zbierając środki na niej, jak mimo wszystko ją sobie
[34:49] trochę przyspieszyć, bo Dlaczego nie takie jest w końcu nasz
[34:52] wszystkich cel. Prawdopodobnie dziękuję.
[34:55] Mam nadzieję, że się podobało, no i do zobaczenia w dyskusji
[34:57] pod wpisem i na YouTubie Pa pa cześć.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.