# เสาเสาเสา 355 : นครปฐม

An episode of [เสาเสาเสา](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1484903134), 21 Sep 2025, 1 h 35 min.

Audio: https://anchor.fm/s/fc2f470/podcast/play/108607854/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2025-8-21%2F5ed70ba3-71a9-3092-d870-ffa60b7c191b.mp3

เสาเสาเสาอัดสดแบบเจอหน้าเจอตา เพราะเราพาไปทัศนศึกษาถึงนครปฐม เมืองที่มีเจดีย์ยักษ์สูงดั่งนกเขาเหิน และมีตำนานเก่าแก่ย้อนไปถึงสมัยทวารวดี ที่มีประวัติศาสตร์ซับซ้อนให้ศึกษาหนุกหนานสำราญใจยิ่งนัก เชิญฟังจ้ะ

## Transcript

[0:05] 3 ข้อใครดี คืออย่างงี้ครับ
[0:28] วันนี้จะเป็นสาวสาวเวอร์ชั่นพิเศษที่ อันนี้อัดแล้วหรอ ใช่แล้วอัดแล้ว
[0:33] อัดทับไข่เจียวเมื่อกี้นี้เสา แต่เวอร์ชั่นพิเศษที่เรามาอัดกันนอกสถานที่แล้วก็ได้เจอกัน
[0:34] ตัวจริงเป็นเป็นในรอบหลายหลายปีที่ผ่านมา นะครับ สวัสดี
[0:44] เราอยู่กันที่นครปฐม ใช่ค่ะ ซึ่งเมื่อ 1000
[0:48] ปีที่แล้วที่นี่มันไม่ได้เป็นนครปฐมเว้ย มันเป็นอะไรก็ไม่รู้
[0:48] เอาจริงจริงเมื่อสักร้อยกว่าปีที่แล้วที่นี่ก็ไม่ได้เป็นนครปฐม ใช่
[0:49] นครปฐมนครปฐมมันเป็นแค่ชื่อใหม่เว้ย เราอยู่ในเมืองที่มันมี
[1:04] ประวัติศาสตร์อันยาวนานแล้วก็มาเรียกว่ามาทัศนศึกษาละกัน อืม
[1:04] แล้วตอนนี้แล้วก็มาแอบอัดกันเงียบเงียบในร้านกาแฟนะครับ เรามาทริปอันนึงชื่อว่า
[1:14] ทริปวอล์คกิ้งทัวร์กิ้งทัวร์ มันก็คือการเดินไปคุยไปมันเหมือนทัศนศึกษาแล้วก็ชี้นู้นชี้เนี่ย
[1:15] เออ มันมันเป็นเรื่องน่าสนุก อันนั้นก็คือเค้าจะมีมีกรุ๊ปมีกรุ๊ปเนี่ย
[1:16] ประมาณ 15 คนเนาะค่ะ เป็นอาจารย์หมดเลย
[1:29] นี่เราตกลงว่าตาใส๋เนอะ คือทุกคนอะ
[1:31] มีความรู้พร้อมที่จะแลกเปลี่ยนกันหมด ยกเว้นพวกเราแลกเปลี่ยน
[1:35] แลกเปลี่ยนกันแบบ disclus เลย แบบเขียนเรื่องปุ๊บ
[1:36] มันมีประวัติศาสตร์ อันนี้มันมีหลักฐานอันนี้คนก๊กใหม่เราควรจะเชื่อมั้ยอะไรอย่างเงี้ยตามคืออย่างงี้วิชาโบราณคดี
[1:37] หรือวิชาประวัติศาสตร์เนี่ย มันจะมีความรู้ใหม่ที่งอกขึ้นมา
[1:38] แล้วก็มาหักล้างความเชื่อ เดิมเรื่อยเรื่อย
[1:39] อันนี้คนที่ฟังตระหนักจนถึงตอนนี้ก็ไม่ต้องพูดเรื่องนี้กันแล้ว อ้าว มีคนโทรเข้า
[1:56] อันนี้แล้วจีดีมันจะมีคุณศักดิ์เค้าด้วยนะ คุณศักดิ์ได้เอาของอยู่
[2:01] อะแล้วเราจะเริ่มพูดอะไรกันดี อธิบายเรื่องคลิปนี้ก่อนนะ เออ
[2:01] ใช่คลิปเนี้ย วันนี้เราอัดกันวันที่ 21 กันยา
[2:04] 2568 นะครับที่นครปฐมก็คือเรามีนัดกันเพื่อมาเริ่มสตาร์ทที่
[2:04] สถานี รถไฟนครปฐม ตอนบ่ายโมงเรามาทันพอดี
[2:17] เฮ้ย แต่แบบเสียดายมากเลย ตอนแรกป้ะคือความหมายของเขาที่นัดมานครปฐมเนี่ยก็คืออาจารย์ออกชื่นได้ไหมอาจารย์สงบ
[2:27] ก็คือบอกว่า อ่อ นครปฐมเนี่ย เป็นเมืองที่มีการกล่าวถึงเนี่ย
[2:30] เมื่อร้อยปีที่แล้วดังนั้นเนี่ย การจะมาจากพระนครเนี่ยมาถึงนครปฐมได้ค่ะ
[2:31] แล้วก็มันก็ใช้วิธีโดยสารโดยการใช้รถไฟ อืม
[2:32] สถานที่แรกที่อาจารย์นัดก็คือเป็นสถานีรถไฟ มีสตอรี่ เอิ่ม เอิ่ม
[2:51] สตอรี่อย่างงี้แต่ทีนี้ คือพวกเราอ่ะ
[2:54] มันก็มาจากการบ้านการเมืองเนาะครับ ก็ดิฉันก็อยากจะมาทางรถไฟอยู่เหมือนกัน
[2:54] เผอิญว่าคือ รถไฟฟ้า ขึ้นรถไฟฟ้ามาพยายามจะไปรถไฟรถไฟสายเดิน
[3:01] แต่ว่าต้องบอกบอกว่าถ้านั่งรถไฟปัจจุบันเนี้ยอ ย่างอย่างถ้าน้ําจะมาด้วยรถไฟจริงจริงนะคะ
[3:02] มันจะต้องนั่งจากสถานีกรุงเทพภิวัฒน์ ซึ่งสถานีบางซื่อ
[3:15] อือ คือทําน้ําสะดวกบางซื่อมาขาย ใช่ใช่ น้ําก็สะดวก
[3:19] แต่ว่าแต่ว่ามันก็มีที่อื่น ใช่จริงจริงมันเหมือนมันสตาร์ทจากหัวลําโพง
[3:22] แล้วก็อ้าสตาร์ทจากธนบุรี อาลีวีน ใช่แล้วเดี๋ยวนี้ไม่มีแล้วไม่รู้
[3:23] จําไม่ได้ละ มีค่ะ เออ แต่อย่างอย่างเหมือนมีคนในกรุ๊ปคนอื่นอะเค้าก็มาเค้าก็บอกว่าเค้ามาจากหัวลําโพงเลยอะไรอย่างเงี้ย
[3:31] 7 บาท ใช่แล้วก็ใช้เวลาประมาณ 34 10 นาทีเองไม่ถึงหนึ่งชั่วโมงก็
[3:43] ซึ้งน้ําควรจะเลือกทางนั้น ใช่เพราะว่าดิฉันมาจากเอกมัยนะคะ
[3:45] แล้วก็ไปหาพวกบ้านนอกที่ปทุม เจอกันที่ สถานีคลองบางไผ่ เออ
[3:53] เคยได้ยินชื่อสถาน ป้ะล่ะ ซึ่งใช้เวลาเดินทางทั้งหมดหนึ่งชั่วโมง
[3:55] 40 นาที กูทําไปทําไมว่ะใช่ กูทําไปทําไม
[4:00] เพราะว่าเพราะว่าอย่างงี้เพราะว่าถ้าเรานั่งรถไฟฟื้นฟูนอะ เออ มันมีรอบเวลาที่ไม่ได้ถีบ
[4:09] และมันเช้าด้วยใช่มั้ย ใช่มันเช้าปัญหาอย่างนึงคือเช้ามากเช้านี้คือรถไฟเอ็กเพรส
[4:17] แบบที่มันมีแอร์อ่ะนั่นแหละ ก็เลยมันมันเช้าไปก็เลยไม่ได้
[4:23] มองว่าอย่างงี้เลยอะ อือ ก็เลยนัดแบบว่า เออ
[4:25] งั้นเรานั่งรถไปก็เสียอรรถรสไปนิดนึง ตรงที่เราไม่ได้นั่งรถไฟแบบเจ้าสมัยก่อน
[4:25] แล้วก็อีกข้อนึงก็คือนั่งเดิมเนี่ย การที่จะมาจากพระนครมาที่นครปฐมอะไม่ไม่ได้มาจากสถานีการบางซื่อหรือหัวลําโพงเขามาจากสถานีบางกอกร้อย
[4:46] จริงจริง อาจจะให้เหตุผลอยู่ว่า สาเหตุที่ต้องใช้สถานนี้บางกอกน้อย
[4:47] เพราะว่ามันอยู่คนละฝั่งแม่น้ําเจ้าพระยา ทีนี้ถ้าเกิดจากข้ามแม่น้ําเจ้าพระยาเนี่ย
[4:48] มันจะต้องมีสะพานที่ข้ามให้ให้รถไฟข้ามมา ปรากฏว่าก็ติดขัดทั้งเรื่องเงินในการเงินไม่พอ
[4:48] เออตังค์ไม่พอ ตอนนั้นน้องนุชต้องช่วยเอาเงินเทคโนโลยีด้วย
[5:10] เทคโนโลยีการฟังช่วงร 5 เนาะ ก็เลยก็เลยต้องมาจากทางนั้นอ่ะ
[5:14] เราก็เลยเสียอรรถรสตรงนี้นิดนึง แต่ปรากฏว่า พอเรา
[5:20] มาที่จุดสตาร์ทขับรถมาขับรถมาจอดที่หน้าอกหัก และก็เดินลงกันไปเนี่ย
[5:21] ปรากฏว่ามันดันมีสถานีรถไฟสมจุด ใช่ มันคือสถานีรถไฟคลาสสิค
[5:32] กับสถานีรถไฟที่ฟังก์ชันอยู่ตอนนี้ ใช่ ซึ่งซึ่งปัจจุบันเนี้ยค่ะ
[5:36] ก็มีคนใช้สถานีรถไฟอยู่ แต่ว่าไม่ใช่อันเก่าจะเป็นอันใหม่
[5:44] แต่ถ้าอยู่ใกล้ใกล้กันเลย อยู่ใกล้กันเหมือนเดิม แค่ 50
[5:47] เมตรเอง อืม ก็ก็ล่างมันก็ร่างเดิมร้อยปีก่อนอะปะวะ
[5:48] แต่ว่าคือสร้างสร้างอาคารผู้โดยสารขึ้นมาใหม่เนี่ย เค้าก็เขยิบมาจากอันเดิมหน่อย
[5:48] ซึ่งอายุ 40 มันก็ต่างกันเนาะ อาคารเก่าเนี่ย
[5:50] สร้างสมัยรัชกาลที่ปลูก อืม โดยที่
[6:05] เห็นตอนเนี้ยอาคารเก่าไม่ใช่หลักอนุพงษ์แบบนั้น ทําไมจอมพลป
[6:14] อันนี้เป็นโซโมเดิร์นนะไอ้พวกที่มัน ไทย โมเดิร์น มันเป็น3เหลี่ยม
[6:17] 3เดือน อยากอยาก อยากไทยโมเดิร์นคลาสสิคด้วยนะ
[6:18] ต้องมีคําว่าคลาสสิกกับนางเพราะว่ามันอันเก่าอะจริงจริงอันเก่าเลยดั้งเดิมมันเป็นอาคารไม้ แล้วเสียเสียหายไปจากตั้งแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่
[6:28] 2 อันนี้คือรู้กันนะว่ารถไฟที่วิ่งมา
[6:32] นครปฐมเนี่ยคือ ร 6 มันจะมีการอ้างชื่อราชการอยู่บ้าง
[6:34] ประปรายในที่นี้ก็คือ ร 6 เป็นคนที่ทําให้ให้นครปฐมบูมขึ้นมา
[6:35] แต่ว่าเดี๋ยวจะมีพูดเรื่ององคะ อันนั้นจะเป็นร 4
[6:35] แต่ว่าถ้าขุดย้อนกลับไปจริงจริงเดี๋ยวเราจะมาว่ากันด้วย ประวัติศาสตร์ของเมืองนครปฐม
[6:37] ซึ่งมันจะย้อนเข้าไปถึงทวารวดีแล้วก็อือ บริเวณแวดล้อม
[6:58] ต่างต่างในในแถวเนี่ยที่มันยังไม่มีภาวะนครปฐมเกิดขึ้นในโลกละกันครับ อะทีนี้กลับมาที่สถานีรถไฟ
[7:05] ใช่ก็คือเราอะไปเจอกันที่ สถานีรถไฟแห่งใหม่ที่ถูกใช้งานเว็บปัจจุบันเนี่ย
[7:07] คือมันก็ถูกทําไว้ดีแล้วก็ค่อยเดินย้อนกลับมาที่สถานีรถไฟนครปฐม อะ เก่า ซึ่งก็ไม่เก่าที่สุด
[7:24] งั้นเหมือนสายใต้ใหม่ที่มันเก่าไปแล้วอะ อือ อือ อือ
[7:27] ก็คือเป็นลักษณะของไทยคลาสสิค แต่โมเดิร์นนะ
[7:28] มีคําว่าโมเดิร์นโคล่าเปลี่ยนวัสดุค่ะ เป็นอิเลียนก่อสร้างแบบแบบแบบฝรั่ง
[7:31] แต่ว่าดั้งเดิมเป็นการใช้จั่วและกาแล ซึ่งซึ่งการออกแบบเนี่ย
[7:43] มันอาจจะไม่หวือหวา แต่ว่าโลเคชั่นเนี่ยมันอยู่ที่การวางผังเมืองของนครปฐมในยุคนั้นก็คือว่าจากสถานีเก่าเนี่ยครับ
[7:54] ถ้าเกิดเรามายืนหน้าสถานีอ่ะ มองตรงไปมันจะตรงกับพระร่วงโรจริต
[7:54] พอดีเลย อือ ก็คือตรงองค์พระปฐมเจดีย์ฝั่งพระร่วงโรจลิต
[7:55] พอดีเลย อืม จริงจริงตรงเรียกว่ายิ่งโต
[8:04] ถ้าใครที่มา นครปฐม หรือว่าใครที่รู้จักนครปฐมจะเห็นว่ามีเจดีย์แบบโคตรอภิมหาเจดีย์อยู่ใช่มั้ย
[8:05] โคตรสูงโคตรใหญ่ แล้วก็ถ้าผังมาเนี่ยคือมันจะตีกลิ่นแล้วก็มีเส้นที่วิ่งปุ๊บชนกับสถานีรถไฟ
[8:06] พอดีสิ้นขณะกัน อือ แล้วก็พวกตึกรามบ้านช่องอะมันจะเจาะรูให้เห็นตรงนี้
[8:22] พอดีมันจะสง่ามากเว้ย อืม ซึ่งซึ่งวันเนี้ยที่เรามาพูดเนี่ย
[8:27] เราสตาร์คที่รัชกาลที่ 6 รัชกาลที่ 5 ที่ 6
[8:29] ในการนั่งรถไฟมาครับ แต่สืบย้อนกลับไปเนี่ย
[8:30] อันนั้นก็บอกว่ามันดันมีเส้นทางอีก เส้นทางนึงที่คนโบราณใช้มาเพื่อสักการะองค์พักคือองค์พระเนี่ย
[8:31] มันมีมานานแล้วเนาะ มันมีนานเท่าไหร่ไม่รู้เรายังไม่เชื่อ
[8:32] ตอนนี้ยังไม่บอกตอนนี้ คือมีมานานแล้วเราก็ เลยบอกไปเลย
[8:51] ใช่แล้วก็จะเลยบอกไป ก็คือมันมีมานานมาก
[8:54] และมีการกล่าวถึงในนิราศต่างต่างรวมทั้งบันทึกของเหล่าฝรั่ง หรือว่าช่วงตอนรัชกาลที่ 4
[8:55] ที่มีการเขียนประวัติศาสตร์ชาติขึ้นมาเยอะ จะมีการกล่าวถึงองค์พระขึ้นมา
[8:56] ซึ่งการมาของคนในยุคสมัยก่อนที่ยังไม่มีรถไฟเข้ามา ก็คือมาทางเรือ
[9:16] โดยแล่ นมาทางแม่น้ําเจ้าพระยาใช่มั้ย
[9:16] ก็จะเข้าทางแม่น้ําบางปะกง ใช่ใช่ ถ้าจีน ก็มาถ้าจีนเราก็จะมีคลอง
[9:24] เก่าเก่า ซึ่งเป็นคลองแบบว่าคดเคี้ยวอะ
[9:25] น่าจะเป็นคลองธรรมชาติ ซึ่งคลองมักเกิ้ลใช่มั้ย
[9:26] ก็ทําไม่ได้แล้วอะ คือตอนตอนพูดเรื่องกองคือเรื่องนี้มันต้องอ้ายดีกว่าเคยเห็นภาพด้วยเนาะ
[9:31] อือ คือมันเป็นคลองที่แจกมาจากแม่น้ําท่าจีนที่เป็นแม่น้ําสายหลัก
[9:42] มาแล้วก็ซอกแซกเข้ามาที่ลานด้านใน ซึ่งมันจะผ่านอันนี้
[9:46] อันนี้เป็นคนโบราณ หรือว่าโหมดคนสมัยใหม่บนเราอะคนโบราณ
[9:47] ถ้าใครที่ฟังเราต่อมาจะรู้ว่าทวารวดีคือเมื่อประมาณพันปีที่แล้วอะทะเลมันไม่ได้อยู่ตรงปัจจุบันมันล้ําเข้ามา ดังนั้นแม่น้ําท่าจีนเนี่ยมันต่อแป๊บเดียวก็ถึงทะเลและ
[9:47] อืม ดังนั้นคนที่เข้ามาเพื่อจะมาแสวงบุญมา
[9:48] อะไรก็ตามที่เจดีย์เนี่ยเจดีย์ใหญ่ใหญ่เนี่ย แล้วแล้วแล้วแล้วเดี๋ยวจะเราอาจจะมองนิดนึงเพราะว่าเจดีย์นี้ไม่ได้มีแค่เจดีย์เดียวมันมีเจดีย์อื่นอื่นด้วย
[10:10] มันมีเป็นเมืองเลย ใช่ใช่เค้ามาเพื่อมาแสวงบุญหรือว่ามาสักการะอะไรอย่างเงี้ย
[10:10] เค้าก็สามารถล่องเรือเข้ามาได้ ก็คือก็คือบริเวณนั้นนะครับที่ขึ้นมาจากแม่นั้นท่าจีนน่ะที่ไปครองคลองอะไรนั้น
[10:11] คลองคล่องปากแก้วอะครับ มันจะเป็นเมืองเก่านครปฐม
[10:12] ในสมัยนพ สิงห์อะตรงนั้นมันจะเรียกว่าเมืองนครชัยศรีเนาะ
[10:12] มันยังไม่ได้เรียกว่านครปฐม ก็คือจะขึ้นขึ้นเรือขึ้นขึ้นล่องคลองมาแก้วกับตรงนั้นนะครับ
[10:37] ซึ่งเป็นคลองเก่าคดเคี้ยว คดคดเคี้ยวมากคดเคี้ยวแบบทําทําให้เรารู้ว่ามันไม่ใช่ของที่เกิดจากการขุดเพราะว่าหลังจากนี้มันจะมีของขุดด้วยใช่
[10:54] ตอนนั้นรอฟังจําได้ว่าอาจารย์โงบอกว่าคือเนื่องจากเป็นโคมธรรมชาติแล้วจะมีการใช้งานอย่างอย่างมากมาย ก็คือมีเรือหลายระดับเนอะ
[10:56] มันก็เลยทําให้มีการขุดลอกคอเกิดขึ้น ถัดจากนั้นมา
[11:08] ก็เป็นยุคที่ที่ขั้นยุคน้องที่ เหมือนอาจารย์ทัลบอกว่าอายุแปลกดี
[11:14] มียุคยุคที่เรานิราศ วีระ สุนทรภู่
[11:22] อันนี้คือประมาณต้นรัตนาต้นเห็นร 3 ไส้ ร 3 สุนทรภู่
[11:26] หรือในฤกษ์ที่ที่จะมาสักการะองค์พระเนี่ยก็มีการพูดถึงสถานที่อีกสถานที่นึงขึ้นมาซึ่งมันจะมี นิราศ พระปฐมของนายณีด้วย ใช่ จ้ะ
[11:36] อ่อ ไม่มีในในเมื่อก่อน เป็นการบันทึกอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรละกันว่ามีการเดินทางมาโดยด้วยกัน
[11:39] ใครจะซอกแซกซอกแซกซอกแซกไปมาจนถึงเนี่ย แล้วแบบไปไม่ถึงตรงตัวเมืองโบราณนครปฐมด้วย
[11:49] เพราะว่าน้ํามันน้ํามันตื้นเขินเหมือนมาหน้าหน้าแล้ง หน้าเดือน4
[11:50] อะไรเงี้ยต้องตอบเปลี่ยนไปประมาณ 34 กิโลอะกว่าจะเข้าไปเมืองแลนริด
[11:51] อือแล้วนั่งแลนด์ริทมา ส่วนส่วนของกู นี่ไปถึงม้าม
[11:52] ใช่ม้า น้ําหมุนแม่น้ําก็เลยมาถึงเจดีย์นั้น
[11:53] พอดีใช่ ก็ไม่ใช่เจดีย์ พระปฐมเจดีย์
[12:09] มาขึ้นตรงศาลาธรรมศาลา ธรรม บัดโสดแล้วก็ลงไปที่คลองย่อยไปอีก
[12:14] สําหรับการเข้ามาคือ ธรรมศาสตร์ คนละอันกันแต่สารผสมกันอยู่
[12:20] แถวแถวศาลายา นู้น เออ คนละที่อันนี้คือ ธรรมศาลานะครับ
[12:25] ศาลาธรรมสพน์ อันนี้ถ้าใจดีฟังโจ้บ่อยบ่อยแล้วโต้ก็ได้
[12:26] ชอบย้ําว่ามันเป็นสาระธรรมศพถูกอะโอเค ทีนี้ พอ มาปั๊บ
[12:27] แกเห็นว่าถ้าในระดับชาวบ้านไม่ใช่เป็นเจ้ากุศมู นายไม่ใช่เป็นกษัตริย์อะเวลามาจะมาลําบาก
[12:27] แต่ว่าถ้าเป็นกษัตริย์มาพักท่านก็โอเค แต่นี่มีที่แสวงบุญ แถวนี้มี
[12:45] มีเค้าเรียกว่าอะไรนะ ปูชนียสถานที่ดี
[12:50] ก็ทรงตัดมอเตอร์เวย์เลย สร้างคลอง ของที่มาเนี่ย มันมี 2
[12:56] คลองก่อนช่วงต้นชื่อว่า คลองมหาสวัสดิ์ คุ้นกันใช่มั้ย
[12:56] ถ้าใครที่ไปแถวตลิ่งชันอันเนี้ยมันจะมีคอมชื่อคอมมหาสวัสดิ์ที่ตัดตรงปี๊บเลย ตัดจากแม่น้ําเจ้าพระยาเนี่ยรัฐเข้ามา
[13:07] จนมาโผล่ไม่แน่ใจ คลองมหาสวัสดิ์มันจบที่นครชัยศรีอ่ะ
[13:08] แม่น้ํานครชัยศรี ก็คือถ้าจีนอะเสร็จปั๊บ
[13:09] อันนั้นเป็นช่วงช่วงเฟสแรก และเฟสที่2มันจะชื่อว่า
[13:18] คลองยังไงคนก็บูชา เจดีย์บูชา เจดีย์บูชา
[13:19] อันเนี้ยคือล้ําจากนครชัยศรีวิ่งยาว มาถึงจุดที่เค้าจะมา นี่เลย เออ
[13:21] มันชื่อว่าเมืองเก่าเหมือนเมืองเก่าของของนครปฐม ซึ่งเมื่อก่อนยังไม่มีคําว่านครปฐมนะ
[13:22] มันจะเมืองเก่าแห่งหนึ่งละกันครับ อือ
[13:22] ก็คือถ้าเกิดว่าเมืองเก่าเนี่ย ถ้าเกิดว่าพูดว่ามันเป็นเมืองทราเวลทวารทวารวดีเนี่ย
[13:44] อันนี้ จะมี คนพูด ว่า ทวารวดี บ่อยบ่อย นะ ครับ คือคือ มัน จะมี
[13:49] เอกลักษ ณ ์ ของเมือง สมัย ทวารวดี อยู่ คือ เมือง เนี่ย
[13:52] มันจะ ไม่ เป็น ทางเลียบ ใช่มั้ย ก็จะเป็นคูน้ําอะ
[13:56] ผ่านที่เป็นวงรีวงษ์อม คือมันไม่เป็นวงด้วยซ้ําอะ
[13:56] แต่ว่าเห็ดเป็นแนวคูน้ําดูแปลงของแมวมันจะเป็นเหมือนรูปถั่ว ใช่ค่ะ
[13:57] แล้วก็ตรงกลางเนี่ยจะมีเจดีย์ใหญ่ ซึ่งเจดีย์เนี่ยไม่ใช่เจดีย์พระบรมเจดีย์
[13:58] อ่อ แล้วเราพูดกันมาตั้งนานทีแล้วพระปฐมมันควรจะเป็นพระปฐมเจดีย์ไม่ใช่เหรอ
[13:58] แล้วจะมีเจดีย์ที่อยู่นอกเมืองเป็นเจดีย์ใหญ่ของเจดีย์กลางเมืองอีกอันนึง ซึ่งมันเป็นพื้นฐานคนนั้นค่ะ
[14:00] พื้นฐานของของของเมืองในสมัยนั้นเนี่ย ถ้าเกิดว่า
[14:26] จะให้เปรียบเทียบนี่จะขายกับที่เทพที่เราพึ่งไปพึ่งพี่เราเพิ่งได้ขึ้นเป็นมรดกโลกอะเนอะ ถ้าศรีเทพย้อนกลับไปอีกทีคือมันจะมีเขาคลังในกับเข่าครางเนอะ
[14:26] ข้างในก็คือเรียกว่า เป็นฝั่งในละกัน
[14:27] แต่ข้างนอกเนี่ยจะเป็นแบบภูมิใหญ่กว่า แต่อยู่นอกเมืองงี้ใช่มั้ย อืม พอ
[14:29] มาเทียบว่า เอ๊ย มันมันใช้สูตรเดียวกันเลย นี่หว่า
[14:31] คือพระปฐมเจดีย์อย่างที่เราเห็นกันทุกวันเนี้ย ที่เป็นโคตรเจดีย์เนี่ย
[14:32] มันก็เป็นเจดีย์นอก ส่วนเจดีย์นัยที่อยู่ในเขตคูเมืองอ่ะมันคืออะไรครับครับ
[14:53] โทนสีอะโทนอาโทนใช่มั้ย ประธานประโทนเจดีย์คุณคุณแม่ชื่อนี้พระโทนเจดีย์
[14:54] ถ้าใครที่เดินทางจากกรุงเทพวิ่งมาใส่เพชรเกษม เราก็วิ่งมาถึงนครปฐม
[14:55] ใช่เสียดายบุญธรรม พระปฐมนี่แหละ นี่แหละพระปฐมเจดีย์ใคร
[15:13] วะ อ่าว นางไม่รู้จักป้าทนหรอใครอยาก
[15:17] ไม่รู้คน นักร้องเพลงแปลงนักร้องเพลงแปลงหลังดังมากเลย
[15:18] สมัยตอนเด็กเกิดมา ยากเลย ทําสายตาว่างเปล่า
[15:28] แล้วมันมีแบบว่า บุญทนพักไม่ทํานั่นน่ะ
[15:31] ใช่แล้วก็ทํามาแปลงมันทําเพราะทนนิดนึง เค้าเค้าคือคนเดียวกัน
[15:35] หรือว่าคนละคน อ๋อ ก็คือล้อกันเงี้ยเป็นควยไม่วาย
[15:42] กลับมา โอเค เราได้ชื่อพระประธนเจดีย์ อะ
[15:49] เป็นยังไงครับ อ้อ แต่ว่าวันนี้ไม่ได้ไปพระประธรเจดีย์นะ
[15:51] อือ อือ วันทริปที่เรามาเนี่ยคือมาที่ตรงพระปฐมเจดีย์
[15:52] พอแค่นี้ก็เดินกันเนี่ยฮะ พระก็โดนเจดีย์อะครับ
[15:52] มันก็จะเป็นลักษณะที่เป็นทางเจดีย์อะนะ เป็นฐานเหลี่ยมเป็นเหลี่ยมเหลี่ยม
[15:53] มันเป็นเหลี่ยมยกขึ้นมาเป็นยกขึ้นมาเพราะแกงก็ข้างบนเนี่ย น่าจะเป็นสิ่งที่เพิ่งสร้างความใหม่
[15:53] มันจะเป็นเหมือนพระบรา อยู่ก่อนย้อน
[16:13] ซึ่งน่าจะเป็นของที่สร้างมาใหม่แน่แน่ในสังคมนี้ น่าจะเป็นอยุธยาด้วยซ้ํา
[16:13] ถ้าชื่อว่าพระปรางค์เนี้ย มันจะไปแถวแถวอยุธยา
[16:24] แล้วไงต่อ แล้วก็คือถ้าเป็นถ้าเป็นของออริจิน
[16:25] อลจริงจริงมันจะเป็นไอ่หัวกลมกลมใช่มั้ย เป็นเหมือนเหมือนไอ่หัวของธรรมกายเอาไปแบ็คไว้
[16:34] ละครั้งไม่คว่ําเนี่ย ระฆังเฉยเฉย โอเคสรุป
[16:37] ว่ามันเป็นลูกบอลผ่าครึ้งอะ แล้วไปวางแบะไว้ข้างบนน่ะใช่
[16:37] ซึ่งซึ่งฐานของฐานของตัวพระปาทอนเจดีย์อะครับ ถ้าเกิดว่าไปดูไปดูกันในรายละเอียดแล้วอ่ะ
[16:38] มันจะขายฐานของเจดีย์เขาข้างนอกเขาข้างในที่แบบว่าถ้า เนียม ถ้าเลียบ
[16:52] ฐานเหลี่ยมเนี่ยตั้งแต่สมัยนั้นน่ะมาเลย แต่ว่าดาร์ทยอดข้างบนเนี่ยเป็นมะปรางที่ต่อเติมขึ้นมาเงี้ยครับ
[16:53] อันนี้ก็ก็คือ เนื่องจากมันผ่านยุคสมัยมาเป็นพันพันปีแล้วเนอะ
[16:54] แล้วก็มันเปลี่ยนเจ้าของมาหลายเจ้า พอเปลี่ยนโอนเนอร์ทีอะเค้าก็จะเปลี่ยนคติก็คือเหมือนเหมือนขอขอเด็กเคอเรตขอรีโนเวทหน่อย
[17:06] แล้วก็ขอรับใช้ความเชื่อของคนที่เป็นโอนเนอร์ เช่นเมื่อก่อนเค้าถือฮินดูกันเค้าก็จะทําไอ้โซมฮินดู
[17:06] แต่ถ้าวันนึงโอนเนอร์มาเป็นชาวพุทธ มันก็จะเอาเอาพุทธไปสวมเอาความกนก
[17:07] ความมังกร ความหงส์เขินอะไรก็ว่าไปไปสวมอันนี้ก็แล้วแต่ว่าเจ้าของเค้าชอบแบบไหน
[17:07] ซึ่งไอ้วิธีการแบบเนี้ยมันจะเกิดขึ้นกับทั่วเลย ซัมโบราณทั่วประเทศไทยเลย
[17:32] เราบางครั้งก็อาจจะเป็นปัญหานิดนึงว่าเฮ้ย ตกลงไอ้เจดีอันเนี้ย
[17:32] มันขุดไปยุคไหนกัน แน่วะ ถ้าคนที่เป็นนักวิชาการเข้ามาเพราะอันนี้ฐานเป็นสมัยนี้นะ
[17:33] แต่ว่าหัวเป็นสมัยนี้ข้างในเปลือกข้างในมันอาจจะเป็นอีกแบบนึงไส้มันจะเป็นนิยี่ห้อนึงอะไรอย่างเงี้ย แต่ถามภาวะโทนจะดีอะครับว่าค่อนข้างจะชัดเจนแล้วว่ามันเป็นทาราเวิร์ด
[17:34] ทาวเวอร์ทวา ราหูครับ ถ้าเกิดเปรียบเทียบกับขอใกล้ใกล้กัน
[17:34] อย่างเช่นเขาข้างนอกหรือเขาข้างใน อันนี้ขอแวะมาทางนี้นิดนึง
[18:00] เค้าก็เลยบอกกันว่าแล้วกินขนมไปด้วย เขาคุยกันมาตั้งนานแล้วว่านครปฐมอ่ะไอ้พระปฐมใจดีมันคือสุดยอดศูนย์กลางของสุวรรณภูมิในอดีต
[18:07] อันนี้คือเราเคยเรียนมาใช่ปะ อันนี้อะไรบ้าง อ้อ สุวรรณภูมิ
[18:20] อ่ะครับ มันเป็นบันทึกตั้งแต่สมัยพระเจ้าเลยนะ
[18:20] พระเจ้าอโศกว่าแบบว่ามีดินแดนแดนหนึ่งอ่ะ ชื่อสุวรรณภูมิ เป็นตํานานตํานาน
[18:21] ใช่มันเป็นบันทึกเลย แต่ว่าไม่3ารถระบุได้แน่แน่ว่ามันอยู่ตรงไหนแต่คนแต่ละคนก็จะเคลมมาได้เป็นสุวรรณภูมิ
[18:22] อื้อ เขมร พม่าไทยอะไรอย่างเงี้ยจะเคลมหมดอะไรอย่างเงี้ย
[18:42] ฉันเป็นสุวรรณภูมิในบันทึกของสมัยแล้วจะเอาศก ฮะ
[18:43] แต่ความจริงแล้วไม่ไม่มีใครเคยเจอหลักฐานจริงจริงจังจังเลยว่าเฮ้ย ฉันคือดินแดน
[18:43] สุวรรณภูมินะตกลงเซ็นเตอร์ของเมืองมันอยู่ที่ไหน ใช่ครับ
[18:44] แต่ว่าสปอร์ตได้คร่าวคร่าวก็คือมันคือดินแดนของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เนี่ยแหละ ซึ่ง หลักฐานพุทธศาสนา
[19:03] พุทธศาสนาสมัยนั้นนะครับ ตอนนี้ก็ยังโอ๊คไม่ได้เลยว่ามันมาถึงดินแดนแถวนี้จริงหรือไม่จริง
[19:13] เพราะฉะนั้นเนี่ยทฤษฎีเจดีย์ของสมัยรัชกาลที่ 4 อะครับ ที่บอกว่าพระปฐมเจดีย์อะ
[19:15] คือเจดีย์แรกของพุทธศาสนาในดินแดนเนี้ย มันเลยถูกท้าทาย
[19:29] เพราะทั้งนี้เราก็เอ๊ะมันก็ชื่อพระปฐมนะ ปฐมแปลว่าเฟิร์สเนอะ
[19:29] มันควรจะเป็นเจดีย์แรกอ่ะ แต่ว่าเมื่อกี้เรามีเกริ่นเกริ่นนิดนึงว่าอันนี้มันเป็นชื่อใหม่
[19:30] ชื่อก่อนหน้านี้มันไม่ได้ชื่อนี้จะเฉลยไปมั้ยอะ จะได้ไปต่ออะเฉลยเลย
[19:30] เมื่อก่อนมันชื่อว่าพระพระองค์ทมใช่มั้ย ทหารมอม้า
[19:50] เห็นมั้ยครับ เป็นภาษาเขมร ทม มันแปลว่าใหญ่ ใหญ่
[19:57] กระโดดถมไม่ใช่ ซึ่งมันเป็นทฤษฎีที่ยังไม่มีการพิสูจน์นะอ่า
[20:01] อันเนี้ยเป็นข้อเป็นเป็นข้อสันนิษฐานที่มีนักวิชาการเนี่ยที่วันนี้ท่านประมาณด้วยก็คือท้าทายกลับไปว่ามันอาจจะเป็นอันนี้หรือเปล่า ซึ่งในความเป็นจริงก็มีคนเห็นแย้งกับเขาเนี่ยเยอะมาก
[20:15] โดยเฉพาะก็ถือว่าฟังแล้วก็เถียงกันได้หนุกหน่อย คือโดยเฉพาะอาจารย์ที่มาเป็นวิทยากรแบบนี้เนี่ยก็คือพูดเลยว่าไม่ใช่เขาไม่เชื่ออย่างนั้น
[20:16] เขาก็เถียงกันแล้วเราก็ฟัง เออ น้ําลายยืดไปเลยใช่เพราะเรา
[20:29] ไม่รู้อะไรเลย โอ้โห ขอความ คิดว่าแบบว่าผู้ขับความคิดว่า
[20:32] เออแบบเหมือนแบบ คําว่า คําว่า ทอม ในภาษาเขมรเนี่ย
[20:38] แต่ว่าเขาไม่เคยพบหลักฐานความเป็นเขมรหรือว่าการเป็นของเนี่ยในบริเวณนี้เลย อื้ม
[20:39] เพราะฉะนั้นเนี่ยอิทธิพลของขอมมันจะมาอยู่ในเจดีย์ หรือว่าอะไรพวกนี้ได้อย่างไรอะไรอย่างเงี้ย
[20:40] ย้อนกลับไปในยุคนั้น มันจะมีคําว่า
[20:40] อินเดียวไนเซชันคือเหมือนเหมือนการกระจายอิทธิพลทางศิลปะวัฒนธรรมของอินเดียไปทั่วเลย ที่เนี่ยดูยังไงก็รู้ว่าแบบเอ้ย
[21:02] มันมันได้เค้ารําจากอินเดียมาแต่ว่ากลิ่นของเขมรน่ะ ถ้าใครรับคําว่าเขมรไม่ได้ก็ปิดนะครับ
[21:09] คือกลิ่นของเขมรอ่ะ มันไม่เยอะมันไม่เหมือนกับไปทางลพบุรีหรือไปอะไรอย่างเงี้ยตรงนี้เลยดินได้เลยนะครับ
[21:19] เขมรเต็มไปหมดเลย ไปที่ไหนก็มีแต่เขมร
[21:19] แต่ว่าที่เนี้ยไม่แล้วแล้วแล้วไอ้ตกลงว่าไอ้พักพระปฐมเจดีย์เจดีย์ ธมธงอะไรเนี่ย
[21:20] มันก็ชื่อเขมรนี่เหรอ อาจารย์ที่ที่กับที่ที่แย้งอ่ะกับว่ามันมันมาจากมันคําว่าทมเนี่ย
[21:30] มันน่าจะมาจากเพราะว่าในสมัยตั้งแต่ยุทธอยุธยาแล้วเนี่ยไปไปพบพระนอนนะครับ พระตามไสยศาสตร์เนี่ยเขาเลยเรียกบริเวณนี้ว่าแบบว่าพระบรรพงบรรทุก
[21:31] ใช่ครับ เป็นเป็นคํานําใสอะไรอย่างเงี้ย
[21:32] ซึ่งท่านอาจารย์ก็พาไปดูมีพระนอนเป็นวิหารอยู่ ข้างข้างเจดีย์จริงจริง
[21:32] อันนี้น่าจะเป็นฝั่งตะวันตกของขององค์พระนะ ตอนนี้คือเราเดินเราเดินจากตัวอันนั้นมาอะนะ
[22:01] รุ่งโรจน์ ร่วงโรจนา คือเราเดินมาที่ที่พระปฐมเจดีย์แล้ว
[22:03] ซึ่งเป็นโคตรเจดีย์ไซต์ใหญ่มาก แล้วก็ฝั่งตะวันตกเนี่ยก็จะมีพระนอนอยู่ครับ
[22:04] แล้วก็อาจารย์ก็เล่าถึงแบบว่า อันนี้ก็คืออีลีททฤษฎีทั้งหมดออกไปนะ
[22:05] ก็คือจะเป็นตํานาน คือเป็นตํานานที่คนพื้นเมืองในนครปฐมอ่ะครับ
[22:06] เล่าสืบต่อกันมา ก็คือกัน ตํานานการสร้างเจดีย์ของ
[22:27] พญากง กับพญาพาน ก็คือ อันนี้จะเป็นตํานานที่กล่าวกันมาเลยนะครับ
[22:30] ก็จะเป็นพญา กง เป็นลูกของพญาภา หรือพญาภา เป็นลูกของพญา กง
[22:38] ถ้ายาผ่านไป ลูกหายไปอย่าผ่านไปลูกของพญา กง
[22:39] แต่ว่าไม่ไม่รู้ว่า เป็นใครเป็นพ่อเป็นแม่คือ
[22:46] คือไม่ใช่ตอนเกิดอะพญา กงอะ มีพยาบาลใช่มั้ย
[22:47] พญาพาลเกิดอะเป็นวันที่อะไรสักอย่างนึงที่ทําให้โดนทํานายว่าลูกคนเนี้ยจะจะพิฆาตจะไม่ดี เออจะไม่ดีก็เลยเอาลูกไปทิ้ง
[22:47] ปรากฏว่ามียัยหอมอะไปเจอเด็กแล้วก็เอาเด็กมาเลี้ยง สุดท้าย ด้วย อารม ณ ์ เหมือน
[23:05] ป้าข้างบ้านอย่างเงี้ยเหรอใช่เลี้ยง ไปเลี้ยงมา
[23:07] ด้วยความที่มีเชื้อสายกษัตริย์เนี่ยก็มี อิคิริ บุญญา
[23:09] อะไรเยอะแยะก็เกิดค่อยค่อยไต่เต้าขึ้นมา จนกระทั่งไปทําศึกไปทําศึกกับพระมหากษัตริย์แล้ว
[23:10] ชนะดังนั้นเนี่ย คุณตัวพระยา พาลเนี่ยไปทําศึกกับพญา กงผู้ครอง
[23:22] ใช่ โดยที่ไม่รู้ไม่รู้คือตอนนั้นก็คือรู้ว่า
[23:25] เป็นกษัตริย์ไง แต่ไม่รู้ว่าเป็นพ่อ ไม่รู้ว่า
[23:28] เป็น พ่อสุดท้าย ก็ชนะช นะช นะช นะปุ๊บ
[23:32] ก็ตัวเองก็ได้คราวก็เป็นเป็นกษัตริย์แทน ทีนี้พอ
[23:33] เป็นกษัตริย์ปุ๊บอะมันก็เทคทุกอย่างมาไม่ว่าจะต้องเทคเมือง เทกตัวเมืองควัก เมียลูกได้มั้ย
[23:43] เหตุสีอะไร อย่างเงี้ย ใช่ แล้วก็เออเข้าไปในห้องบรรทม
[23:46] ของพระมหากร้างประตูและ ใช่ ปรากฏว่าเกิดเกิดเกิดอะไรนะ
[23:51] มีมีอะไรมั้ยไม่มีไม่ มเหสีก็บอกก็แบบเหมือนพูดไปเล่าเรื่องมเหสีเนี่ยต้องมีนิมิตก่อนนั้นก็มีอภินิหารนิดนึงอภินิหาร
[24:01] นิด แมวไม่ลูกอ่อน แม่ไม่รู้อ่อน มาให้นมห้ามอยู่เป็นแมว
[24:06] เปอร์เซียหรอ คือตัวขาวปะป๊าป่ะ แล้วก็แล้วแมวพูดว่าโผล่
[24:13] แมวไม่ได้พูดอะไรใช่ไหม แมวมันก็รู้ว่าเหมียวอ่ะ
[24:13] มีว่าขําดีกว่าโดนพยาพันธุ์ก็เลยก้มลงเล่นแมวใช่ คะแนน นั้นเองอะไร
[24:24] นั้นเองแม่ก็เปิดประตูมาเจอ เห้ย ทําเห็นสิคืนนี้
[24:27] ภรรยาพาลเนี่ยมีตําหนิอันนึงที่ที่เกิดมาตั้งแต่เกิด และก็คือหัวไปฟาดพาล จริงเหรอ
[24:36] เอ้า ไม่ได้ฝังไม่ได้ฝัง ไม่ได้ยินเหมือนกันไอน้ําพริกเองก็ไม่จริง
[24:40] จริงคือแนนอะ มีแผลเว้ยที่เกิดจากการหัวฟาด
[24:44] อะไรสักอย่างนึงควักทานหรือคว้านอะไรสักอย่างเนี่ย อิ่มมาก
[24:46] แสดงว่าก่อนตอนที่ก้มนุ้ยเล่นแมว นี่คือแบบ เออ ก็ก็สวย
[24:50] เห็นรอยฟ้าผ่าตรงนี้เด็ดแม่ เปิดประตูมา ก็เลยเรียกว่า
[24:53] แฮร์รี่ พอตเตอร์ ละคร นั้นนายเหรอ คือตอนแรก
[24:56] ชั้นกําลังจะตกเป็นเมียของไอคัตซิกไอ้กษัตริย์คลาสสิกนี้แล้วใช่มั้ย ก็เห็นแล้วไอ้เจ้าหนุ่มคนนี้ทําไมถึงมีแผลเป็นเหมือนลูกลูกเราเลยที่ใครสนับสนุนไปนาน
[24:56] อืม แล้วก็แบบเหมือนแบบไม่ได้นะ ชั้นเป็นแม่ของแกอย่างเงี้ยไอ้แอนยูรมาสเตอร์คนนั้นตะโกนว่าน้อง
[25:16] สรุปก็คือรู้แล้วว่า เป็นแม่แล้วก็รู้แล้วว่าตัวเองอ่ะ
[25:18] ฆ่าพ่อไปทําทํา การ์ดไปเนี่ย คําตอบที่อะไรนะ อันอัน
[25:27] อะไรที่แปลว่าบิดา บิดา บิดาแต่มัน
[25:30] แปลว่าคิงสเลเยอร์ละกันอะโอเค สุดท้ายเนี่ยไอ้ความรู้สึกผิดเนี่ย
[25:33] คุณสมัยนี้ลําบากมากเลย การฆ่าพ่อฆ่าแม่เนี่ยมันผิดก็เลยจะต้องสร้างสิ่งที่มาล้างบัตรก็คือสิ่งที่สูงที่สุดในเมือง
[25:45] ไปโหนก็บอกว่าเฮ้ย แบบท่านจะต้องสร้างเจดีย์สูงเท่า
[25:46] นกเขาเหิน นกเขาเหิน นี่มันแค่ไหนวะ เขา
[25:56] ก็เลยแบบพยายามจะเลี้ยงนกเขาให้มันเป็นพยายามเพาะพันธุ์นกเขาให้มันบินเตี้ยเตี้ยโอเค คุณขาเนาะ เพราะพยายามบิน ขึ้นมา
[26:03] ใช่ แต่ว่าก็ไม่สําเร็จเพราะนกเขามันเยอะมันประสบไปแล้วมันก็จะมีโสมอยู่
[26:09] ตํานานนักมวยทวิตเลย ใช่ในที่สุดก็เลยต้องสร้างพระประสมเจดีย์ขึ้นมา
[26:10] ซึ่งอันนี้ก็เป็นตํานานพญา กงพญาพาน
[26:10] ซึ่งมีซึ่งมีอนุเสาวรีย์ด้วย ถ้าผ่านอยู่ก็จะ อนุสาวรีย์
[26:20] แต่งงงนิดนึง จะอยู่ริมคลองริมคลองเจดีย์บุชานะครับ
[26:21] แต่นี่ก็คือเป็นตํานานตํานานตํานาน ซึ่งหาหาแบบเหมือนแบบหลักฐานอะไรไม่ได้เลยค่ะ
[26:21] หลักฐาน ของตํานานไม่มี แต่ปรากฏว่าไอ้เรื่องทํานองเนี้ยไอ้เรื่องแบบเนี้ย
[26:30] มันมันมีในรูปอถะไม่ไม่ มันเป็นตํานานของของของทางฮินดูคือฮินดู
[26:45] ที่เป็นพจน์เป็นพล็อตที่เราสามารถเห็นไอ้ทั่วไปซึ่ง ซึ่งพล็อตเนี่ยครับ
[26:49] มันจะเป็นตํานานของพระกฤษณะ พระกฤษณะก็คืออวตารนึงของของพระ
[26:57] พระวิษณุ ก็คือตํานานของอะไรนะ มหามหากาพย์มหาภารตะ อินเดียมาใช่
[27:04] อินเดีย มาอีกทีนึงกัน แต่ว่ามันจะต้องมีเมืองอีกหลายเมืองที่มีตํานานแบบเนี้ย
[27:07] ชั้นก็ยืน ไม่แต่อันนี้มันก็เป็นการการบอกว่าคนที่เอาตํานานมาเล่าได้มันจะต้องได้รับอิทธิพลหรือว่าได้รับเล่าเนี่ยมาจากฟัง
[27:22] อินเดีย นั่นแสดงว่ามัน มันก็ต้องมีการติดต่ออะไรสักอย่างกับอินเดียมาใช้นานแล้ว
[27:31] ครับ สรุปว่าก็คือจับผ่าแฟกซ์ทางประวัติศาสตร์ไม่ได้เลย
[27:33] อืม เพราะเรื่องนี้เป็นเรื่องที่คุ้มขึ้นมาคือนอกจากที่นี่แล้วมันมีมีที่อื่นเลยนะ
[27:33] เช่นอ้างถึงอะไรนะ ที่ว่ามีมีพระนอนใช่ปะเค้าเรียกว่าเป็นการสร้างประวัติศาสตร์ขึ้นมาใหม่
[27:34] เพื่อเพื่อสร้างตํานาน แล้วก็สร้างศิลปะ
[27:53] เพื่อไปครอบตํานานนี้ ยืนยัน ใช่ใช่
[27:57] แล้วเราก็จะต้องไปเชื่อเชื่ออีกทีว่า อ๋อ มันมันจริงไง
[27:58] เพราะว่าเนี่ยตอนนั้นคืออันนี้ แต่จริงจริงมันคือการสร้างมาเพื่อการทําให้ของเป็นการสร้างความหมายขึ้นมาใหม่ละกัน
[27:59] แต่ว่าโดยรวมอะครับไอ้การบูรณะประดิษฐ์สังขรณ์โบราณสถานแห่งเนี้ย มันเริ่มตั้งแต่มาสมัยรัชกาลที่ 4
[28:00] อะ อืม เพื่อจะแบบว่ามามามาบอกว่าจุดเนี้ย
[28:00] มันเป็นจุดประถม ของพระพุทธศาสนาในดินแดนนี้
[28:23] ก็เลยการสร้างเจดีย์พระปฐมเจดีย์เนี่ย เพราะฉะนั้นเนี่ยชื่อคําว่า
[28:23] ปฐมเนี่ย มันเลยเกิดขึ้นในช่วงนั้นค่ะ
[28:32] แสดงว่าเกิดในอันเร็ว ใช่ ดังนั้นเนี่ยร 4
[28:36] เป็นคนรีโนเวทใช้อะไรขึ้นมา โอ้ โดย จ้างอันนี้เราเอา เร็วก่อนนะ
[28:41] ขอใช้คําธรรมดาคือรอ 4 เนี่ยเป็นเป็นคอนเนอร์เป็นออเดอร์
[28:42] แล้วก็เป็นคนที่ชอบชอบศาสนาพุทธมากถึงขั้นศาสนาแบบไปตั้งนิกายขึ้นมาเพื่อจะขอสร้างศาสนาพุทธ แบบเพียวเพียวเค้าก็เลยตั้งธรรมยุตขึ้นมา
[28:42] ดังนั้นอะไรต่อมิอะไรที่เป็นเวอร์ชั่นศาสนาพุทธเพียวเค้าจะพยายามจะเข้าไปศึกษาวิจัยเพื่อตามหาเพื่อเพื่อหา พุทธที่แท้จริงอะไรแบบนั้น
[29:01] อืมครับ ฉะนั้นโปรเจคของพระปฐมเจดีย์อะครับ
[29:02] ก็เลยเกิดขึ้นมาในสมัยรัชกาลที่4 อะ ขอขอย้อนเรื่องตํานานนิดนึง
[29:11] อาจารย์บอกว่ามันมันคือการสร้าง สัตว์หลักฐานซ้อนตํานานขึ้นมา
[29:18] อย่างที่บอกว่า เป็นพระพุทธเจ้าที่มามาเป็นปางใส่ญาติอยู่เนี่ยเป็นพระพุทธรูปอ่ะนะ
[29:18] เค้าบอกว่าอือ อันเนี้ยจริงจริงนะว่าตอนสุนทรภู่มา
[29:19] ก็คือมีอยู่แล้วมีพระนอนดีอยู่แล้ว นั่นแสดงว่าคุณกานต์ เล่าถึงแล้ว
[29:30] แสดงว่ามัน มันเก่ากว่านั้นอีกมันไม่ใช่เพิ่งมาสร้างตอนรัตนโกสินทร์
[29:31] นะมันมีการใช้ใช้แถวแถวเนี้ยเพื่อในการตอบตอบคําตอบอะไรสักอย่างของตัวเองมีมานานแล้วแล้วในโซนตะวันตกมันก็จะมีนิทานอื่นอื่นเช่น วัดพระแท่นดงรังที่สุพรรณใช่ไหม
[29:44] ก็จะมีตํานานเกี่ยวกับการปรินิพพานของพระพุทธเจ้า แล้วก็มีหลักฐานก็คือเป็นเป็นหินเป็นแท่นอันนึงละกัน
[29:44] ซึ่งถ้าย้อนกลับไปส ส เคยพูดเรื่องศาสนาหินปั๊บมันคือหินต้า
[29:45] นั่นแหละ เค้าอยู่กันมาเท่านั้นแหละ
[29:46] แล้ววันนึงก็เอาตํานานของพุทธไปสวมกลายเป็นว่าศาสนาหินตั้งก็ก็กลายเป็นศาสตร์ไปเลย เค้าบอกว่า ดินแดน แถบเนี่ยอะครับ
[30:08] คือนครปฐมเลยไปถึงหลังบุรีอะไรพวกเนี้ยมันจะมันจะมีความเชื่อเกี่ยวกับดินแดนที่พระพุทธเจ้าเนี่ยปรินิพพานตรงนั้นเนี่ยก็จะเห็นแบบพระแท่นอะไรนะ พระแน่นดงล่ะพระเต้นดงล่ะ
[30:08] ถ้าเราพระนอนที่พระทมพระบรรทมเนี่ยตรงพระบรรทมเจดีย์เลยครับ อันนี้ก็เป็นอีกทฤษฎีทฤษฎีนึงที่มันเขาคิดว่ามันน่าจะเป็นที่มาของคําว่า
[30:36] แล้วมีอีกที่ว่ามีเขาอะไรสักที่เขาว่า เป็นที่ถวายพระเพลิงพระพุทธเจ้าอะไรอย่างงี้แล้วก็มีสัตว์โกสินารายณ์ที่มีไว้ล้อกับเมืองโกสินานา
[30:37] ก็เป็นสตอรี่ใหม่ที่สร้างมาทับแล้วก็คนก็จะเชื่อในตํานานนี้ต่อไป เป็นสังเวชนียสถา นะ
[30:53] เป็นเค้าเรียกว่าบริโภคเครดิตคือเจดีย์ที่มีมีมีบางท่านเหล่าเนี้ย อือ
[30:59] เพื่อเพื่อให้มันเป็นยืนยันกลายเป็นหลักฐาน ดังนั้นเห็นมั้ยว่าเจดีย์เจดีย์เค้าเรียกลักษณะนามของเจดีย์เป็นอะไรวะก้อนเดียวอันเดียว
[31:02] อ้นองค์เดียวเจนนี่หนึ่งองค์เนี่ย มันมีตํานานที่ซ้อนอยู่เยอะมากแล้วเดี๋ยวเดี๋ยวยิ่งเล่าไปก็จะยิ่งเห็นความพร้อมดับขึ้นไปอีก
[31:03] ใช่ใช่ค่ะ ซึ่งซึ่ง
[31:20] ทฤษฎีที่หลังหลังเนี่ยมีความเชื่อกันมากที่สุด ก็คือทฤษฎีเรื่องเกี่ยวกับ
[31:25] การที่พระปฐมเจดีย์เลยครับ มันมันจะอยู่ในบัญชีศิลาจารึกหลักที่
[31:26] 2 ของพระมหาเถรสศรีศรัทธา นะครับ คือจารึกวสีชุมนะครับ
[31:29] ถ้าเกิดใครเคยใคร เคยศึกษาเรื่องจารึกอันที่หนึ่งของพ่อขุนรามคําแหงใช่มั้ย
[31:31] แต่หลักที่ 2 เนี่ยเป็นของพระมหาเถิดศรัทธา
[31:51] จุฬาราชมณีสักอย่างหนึ่งแล้วก็เป็นจุฬาราชิลที่พบที่วัดศรีชุมนะครับ ซึ่งสีชมอยู่ที่ไหนอ่ะ
[31:51] อยู่สุโขทัย อ๋อ ก็คือก็คือศิลาจารึกเนี้ย
[31:53] ถ้าเกิดว่าหลักที่หนึ่งเนี่ย ความจริงไอ้นั่น12
[32:06] มันไม่เกี่ยวกับเรื่องเอยู่แล้วแต่ว่าแค่แค่เจอใช่แต่ว่าหลักที่2เนี่ย เจอรังแต่ว่าเล่าเรื่องก่อนหลักที่หนึ่ง
[32:13] แต่ว่าไม่ได้เล่าในในส่วนของปฐมบทอะมันก็ไม่ต้องไปอ่านเรีย นนะ
[32:14] ไม่งั้นมันไม่ได้เล่าในส่วนคือคือคนเขียนไม่ใช่คนกระทําอะ อืมเป็นหลานของคนกระทําเล่าเรื่องย้อนหลังอีกที
[32:15] เพราะตํานานต่างหากเพราะฉะนั้นเนี่ยเรื่องของหลักที่ 2
[32:17] มันก็คือเรื่องย้อนหลังก่อนที่พ่อขุนรามคําแหงจะขึ้นเรื่องของก็คือก่อนก่อนที่พ่อขุนรามคําแหงจะขึ้นของลายก็คือแบบเหมือนแบบสมัยแบบพ่อคุณศรีนะครับ ที่พ่อคุณศรีอินทร์ นราทิตย์
[32:44] ขอบคุณบ้างกังหันพ่อขุนบางกลางหาวสมัยนั้นนะ เป็นอีกราชวงศ์หนึ่งของสุโขทัย
[32:44] เลยไอ้ไอ้เรื่องพวกนั้นเนี่ยเพิ่งไปสนใจอะไรอย่างเงี้ยเรามาสนใจที่คําที่อยู่ในนั้นน่ะพูดถึงพระพรหมเจดีย์พระพรหมอยู่ในเมืองใหญ่เป็นของขอม เนี่ยข้อความในบันทึกไม่ได้เท่านั้นบอกประมาณนั้นว่าเจดีย์พระทมอยู่ในเมืองของขอขอมอย่างเงี้ยครับ
[33:04] เขา ก็เลยคิดว่า เอ้ย หรือว่าอันนี้เนี่ยเป็นเมืองของทวารวดีที่มีเจดีย์ใหญ่
[33:07] แล้วก็เป็นเมืองของของ ก็เลยคิดว่าอันนี้เนี่ยเป็นเจดีย์ของบันทึกของในลึกหลักที่
[33:07] 2 ที่วัดศรีชมหรือเปล่า อะไรอย่างเงี้ยซึ่ง
[33:29] หลังหลังก็มีคนเห็นแย้งกันนะว่า เอ้ย มันสุโขทัย
[33:31] อะมันจะมาไกลถึงขนาดนี้เลยหรอ หรือว่ามันจะเป็นเมืองที่มีลักษณะใกล้ใกล้กันอย่างเช่นเมือง
[33:42] ศรีเทพ ประมาณเนี้ย แต่จริงจริงคําว่า 4 เทพ
[33:45] นี่คือมันมันมันเป็นเรื่องใหม่เนอะ เราก็ยังไม่รู้ว่าสุดท้ายแล้วเค้าจะชําระแล้วก็เคาะเอาเป็นที่ไหน
[33:45] มันก็ต้องรอเสี่ยงต่อไปบ้านเมือง ที่ได้ชื่อว่ามีศิลปะแบบทะเลาะ
[33:53] หวัดดี มันกระจายตัวอยู่ทั่วเลย ไม่ได้มีแค่จุดเดียวนะ
[33:54] ไม่ได้มีที่อื่นแล้วจุดศรีเทพ คูลบัว อู่ทอง ที่สุพรรณบุรี อืม
[33:56] ที่ไหนอีก ถ้าถ้าถ้าใหญ่ใหญ่เค้าก็ยอมรับกันว่าเนี่ยที่เรียนที่ศรีเทพแต่แต่แต่แต่แต่แต่แต่แต่แต่แต่แต่แต่แต่แต่แต่แต่แต่ปัญหาก็วนกลับไปจุดเดิมคือนครปฐมมันไม่มีร่องรอยของขอมอยู่เลยใช่
[34:17] เพราะว่ามันไม่ใช่ของขอม ชายเขมรครับ เขมร เขมร โบราณ เขมร
[34:21] โบราณอยู่เลย มันไม่มีอยู่เลย เพราะฉะนั้นเนี่ยทฤษฎีเนี้ยก็ยังเป็นทฤษฎีที่คนก็ยังเถียงกันไปกันมาอยู่
[34:22] ใครอยากแก้ปัญหานี้ก็ไปเข้าคณะโบราณคดีได้นะครับ เค้าก็เถียงกันทุกวัน
[34:34] เออเค้าพูดถึงหลักศิลาจารึกมันก็มีหลักศิลาจารึกเนาะ แสดงอยู่ในพิพิธภัณฑ์ที่นี่ด้วยมันมี
[34:40] พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติเนาะ อะไรนะ ชื่อพระปฐมเจดีย์ป่ะ เฮ้ย
[34:43] แนะนําให้มาเลย ถ้าเกิดว่าใครมาเที่ยวพระปฐมเนี่ย
[34:44] ห้องแอร์เย็นสบาย มีห้องไหนมีห้อง มีห้องน้ํา ห้องน้ําไม่ค่อยดี
[34:50] ซึ่งไฮไลท์ของงานที่โชว์ที่เนี่ยก็จะเป็นงานของทวาร พอดีเออ
[34:51] มันเป็นของที่เราไม่เคยเห็นตามที่ใด ต่างต่างเลยละกัน
[34:52] เค้าให้ถ่ายรูปได้นะ เค้าถ่ายมาเยอะเหมือนกัน
[34:53] เราก็จะเอากลับไม่ได้ นั่นสิได้มั้ย
[35:03] อ้าวเรื่องที่น้ําใส่ กระเป๋า มา อ๋อ อันนั้น ส่วน
[35:07] คือคือเราจะคุ้นกับพวกงานศิลปะครับ สมัยไม่ว่าจะเป็นอยุธยา สุโขทัย
[35:08] อีสใช่มั้ย มันจะเห็นผ่านสื่อผ่านอะไรมา
[35:10] แต่ว่าถ้าเป็นทวารวดีโดยเฉพาะเนี่ย เฮ้ย
[35:18] เข้าไปแล้วมันเห็นแบบธรรมจักรอยู่เยอะมาก แล้วก็เราก็เห็นเป็นศิลาจารึกแบบที่ไม่เคยเห็นในตําราเรียนใดใดมาก่อนเลย
[35:18] อือ ศิลาจารึกวัดผงาม ซึ่งเป็นไฮไลท์มากเลย เพราะว่า
[35:20] เป็นศิลาจารึกหลักโบราณที่ เขียนคําว่าอะไรนะ
[35:34] ศรีธาราบดีอะไรอย่างเงี้ย เออชัดเจนแต่มัน
[35:40] ใช้ภาษาสันสกฤตไงอ่า ใช่ คืออย่างงี้เราจะคุ้นกับกีฬาจารึกที่เขียนด้วยอักษรแบบนั้นใช่มั้ย
[35:44] อักษรแบบเค้าเรียกอักษรไรวะของ ตีกันให้เสร็จก่อนอะอักษรของนะครับ
[35:51] แบบที่เรียนมาแต่ว่าตัวอักษรของฟอนต์มันจะเป็นก้อนก้อนก้อนก้อนใช่มั้ย เหมือนกับแบบเอาเงินพดดวงเอาออกออ
[35:52] จี้ฟันด์มันเรียนป้อมป้อม แต่อันเนี้ยเป็นอักษรปาราวะ
[36:06] คือคือเป็นจะเป็นราชวงศ์ปะละวะราชวงศ์ ปรวะ ไอ้สัตว์ปุ๊บ ตัก อืม
[36:13] แล้วทีเนี้ยเวลาเค้าเขียนน่ะมันไม่ได้เขียนแบบแค่แค่แค่เป็นตัวสอนธรรมดา มันมีการเล่นเหมือนเป็นอักษรวิจิตรอะ
[36:14] คือเค้าจะตวัดให้ออกมาเป็นโค้กโค้งแล้วเดี๋ยวเดี๋ยวเรารีพายต่อในทวิตของอันนี้ละกันไม่แล้วแล้วก็บอกไม่ใช่แค่สวยอย่างเดียว มันยังแบบว่าถ้าเกิดดูซ่อนเฮ็ดดี้ด้วยอะไรอย่างเงี้ยในคอนเทนต์น่ะ
[36:15] มันสละสลวยเป็นเหมือนแบบเต็มดีอ่ะ นี่มันไม่ใช่แบบชาวบ้านไม่เข็น
[36:15] โอ้ยฉันกินข้าวกินข้าวกับปลางี้ไม่ใช่แบบออกมาเป็นโครงเลยอะสวย พูดไปแล้ว
[36:39] อย่าไปวัดนานเพราะว่ายังมีเจ็บเก่าอยู่ มีแค่ จะดีจับ
[36:44] แต่อันนี้ก็คือเค้าเพราะผลจากตัวทีไร จารึกมาไว้ในพิพิธภัณฑ์แล้วใช่มั้ย
[36:45] โอเค ซึ่งไอ้ตัวจารึกเนี่ย มันไม่ได้เป็นไม่ได้เป็นแท่นแบบเหมือนหลักกิโลที่เราคุ้นคุ้นกันเนอะ
[36:45] มันจะเป็นแผ่นหินละกัน แล้วแค่นี้ลักษณะที่เค้าเจอ
[36:46] ก็คือมันไปคว่ําหน้าอยู่ในโซนที่เค้าจะเหมือ นแบบเอาไปถม
[36:46] หรือจะไปอะไรเงี้ยพวกคุณก็จะเฮ้ย นี่เป็นของดีนี่หว่า อันนี้มันมี
[37:04] ตัวอักษรด้วยมันมี ความยูนิคมากมันไม่เคยเจอแบบนี้ที่ไหนมาก่อนแล้วถึงขั้นที่ว่าเค้ายอมรับกันว่ามันเป็นเป็นเป็นเป็นการทํากีฬาแต่แรกที่เป็นภาษาเนี้ย
[37:15] สวยที่สุดนอกอินเดีย อืม เออ สวยจริง สวยจริง
[37:17] ขอแนะนําค่อยดูแต่แต่แต่แต่แต่ปัญหาของศิลาจารึกเมียที่มันเอามาโยงกับอะไรไม่ได้เลย ถึงแม้มันจะมีคําว่า ทราวทวารวดี
[37:17] ก็ตามก็คือมันไม่ได้พูดถึงเรื่องพระพุทธศาสนาเลย อืม
[37:29] แถมพูดถึงเรื่องฮินดูด้วย ใช่เออ เพราะฉะนั้นเนี่ย
[37:33] แต่ว่าเขาก็บอกว่ามันก็ไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะว่าสอนศาสนาเนี้ยมันอยู่ด้วยกันในสังคมตั้งแต่สมัยนั้นแล้ว
[37:33] เออ แล้วมันเป็นปัญหาก็คือมันอยู่ผิดที่ผิดทาง
[37:34] อย่างที่ว่าเจอมันคว่ําหน้าอยู่มันไม่ได้อยู่ในในที่ของมันอ่ะ ดังนั้นปัญหาของนักโบราณคดีแล้วก็วิชาประวัติศาสตร์
[37:34] เอ่อ วงการวิชาการด้านประวัติศาสตร์นะ
[37:35] ถ้าของที่มันควรจะอยู่ตรงที่แต่มันไปอยู่นอกที่เราสืบได้แค่ของเราดูแค่ว่า เอ้ย
[37:36] ไอ้ของที่มันหมายถึงไอ้นี่หว่า แต่แล้วบริบทโดยรอบของมันน่ะคืออะไร
[37:36] ในที่นี้ก็คืออย่าง มันก็ผูกถูกสร้างมันถูกทําอะไรไปเรื่อยเรื่อย
[38:03] เพราะว่ามันมันมีมันมีฟังก์ชันอยู่มั้ย คนก็ใช้อยู่วัดก็ถูกใช้อยู่
[38:04] แต่อยู่อยู่ไปเจอก้อนหินก้อนเนี้ยที่วางคว่ําอยู่ตรงไหนสักที่นึงแล้วเค้าก็โอเคก็เก็บมาละกัน อนุรักษ์แต่มันก็นึกไม่ออกว่ารอบรอบมันมีอะไร
[38:04] หรือว่ามันมันส่งผลต่อแถวนั้นยังไง ซึ่งเขาอาจจะตีความไปว่ามันอาจจะย้ายมาจากที่อื่นก็เป็นไปได้
[38:27] แต่ที่แน่แน่ก็คือในนั้นอะนอกจากมีคําว่าทวารวดี วิทย์ วิทูติ วิภูติวิภูติ
[38:28] แล้วก็มันจะมีชื่อเทพชื่อเดิมที่คอร์ดนี่เค้าจะเรียกว่า เป็นผศิวะด้วยชื่อว่า ปัสสุปฏิ
[38:39] สุคติ เป็นชื่อลัทธิลัทธินึงเป็นเป็นเทพแห่งขุนเขาเออป่าเขาลําเนาไพรอะไรอย่างเงี้ยก็อดออกจังเกิลนะ
[38:40] แล้วก็จะเท่าแถวนี้มันเป็นต้นเค้าของได้ไกลอะไรซักนิกายหนึ่งเป็นเรียกว่า เป็นใสวนิกายที่โอคงแบบกัดฟันไมกูไม่ให้กูพูด
[38:57] เออ นั่นแหละครับ ก็ถือว่าเป็นของดีของดีของร่ําค่า
[39:01] แล้วสวยด้วย สวยจริงจริงสวยแบบโหไปยืนดูแล้ว
[39:04] สวยมาก สวยแล้วก็มันดูใหม่อะมันดูแบบเหมือนเหมือนเหมือนทําขึ้นมาใหม่แต่ไม่ใช่ของเก่า
[39:09] ของเก่าแต่น่าเสียดายเนอะ เพราะว่ามันมันมีคือมันเป็นด้วยความที่มันเป็นแกนนิก
[39:09] อ๋อแล้วเค้าก็ใช้วิธีแกะสลักทีเนี้ย มันมันมีความกระเทาะของผิวด้านหน้าอยู่เอาไป
[39:10] ซึ่งมันไอ้ตรงผิวกระเทาะไปแม่งเสือเป็นตัวอักษรก็จะเหลืออยู่ประมาณหน่อยนึง น่าจะเปลี่ยนไปประมาณ 1/4
[39:24] อะไรเงี้ย เออ เป็นเป็นพิพิธภัณฑ์ที่ดีมากเลย
[39:27] นะที่คอลเลกชันเนี่ยมันไม่ธรรมดาเลย ถึงแม้มันจะเล็กเล็กไม่ใช่เป็นแค่อาคารหนักเหมือนห้องเดียวแล้วก็เดินล้วนๆเอา
[39:28] แต่ขอเล็คข้างในเป็นของแบบเกรดเอทของบี ก็เดี๋ยวรอเค้าปิดก่อนนะ
[39:43] เดี๋ยวน้ําเดี๋ยววนไปดูอีกทีนึงใช่เร่ง เร่งไปทําไมเมื่อกี้ดู
[39:46] กล้องวงจรปิดแล้วใช่มั้ย ใช่ ดูแล้วตรงจุดเอา
[39:49] แบบเอาจักรยานไปโดยไม่มีล้อ แล้วก็ใส่ทํามาจากล้อหน้าแล้วขับออกมา
[39:51] มีมีคําถามที่น้าติงถามอาจารย์น่าสนใจว่าทําไมทําไมพวกคติมันถึงออกมาเป็นรามายณะมากเอ้ย ไม่ใช่เป็นเป็นเป็น
[39:51] คือคือค้นหาภารตะค้นคือ มหากาพย์ของอินเดียเนี่ยที่เป็นอวตารของพระวิษณุเนี่ย
[40:08] โอเคเท่เทพต่างต่างจะมี 2 พระเทพปกรณ์อนาถ ใช่มันจะมี 2
[40:10] มหากาพย์มันก็คือมหากาพย์รามายณะกับมหากาพย์มหาวิทยาลัยมหาตะใช่มั้ย ทําไมคนไทยถึงไม่นิยม
[40:23] มหามหากาพย์มหาภารตะเหมือนกับที่เรานิยมรามายณะมากมากถึงขนาดแบบว่ามีทุกอย่างเป็นรามายณะอะไรอย่างเงี้ยรู้จักรามเมื่อกี้อะเทพมาอะไรทุกอย่างอยู่หมดเลย อืมอาจารย์ก็พูดประมาณว่าคือมหากาพย์มหาตเนี่ยเป็นเป็นเป็นกาพย์ที่ค่อนข้างจะไม่ขาวไม่ดําเลยเค้าเรียกว่ามีความยินดีป้ะใช่แล้วมันเป็นปรัชญา
[40:52] มากมากอะไรอย่างเงี้ย ส่วนรามายณะเนี่ยเป็นอะไรที่มีข่าวมีดํามีตัวดีตัวชั่วตัวเลวหน้าที่ของคุณคือคนไม่ดี
[40:52] หน้าที่ของคุณคือคนดีหน้าที่ของคุณคือ 3ัญ คน3ัญ ธรรมดา
[40:54] หน้าที่ของลิงคือ 3ัญ ธรรมดา หน้าที่ของกษัตริย์ก็คือเป็นตัวดี
[40:56] หน้าที่ของยักษ์ก็คือเป็นตัวร้ายอะไรอย่างเงี้ย มันถูกเอามาครอบกับลัทธิเทวราช
[41:17] ความเชื่อในสังคมของคนไทยเนี่ยที่แบบว่าแบ่งคนเป็นชนชั้นอะไรประมาณเนี้ยครับ ก็เลยทําให้การนํารามายณะเข้ามาสวมความเชื่อในการปกครองตั้งแต่สมัยอยุธยาแล้วมั้งก็คือ
[41:18] มันอยุธยา อโยธยา นี่ก็เป็นเป็นคําแบบฝังเหมือนกัน
[41:38] ก็เขาเขาอาจารย์บอกว่าให้สังเกตดูว่าแบบเหมือนแบบชื่ออยุธยา ก็คือเมืองอโยธยา
[41:39] ซึ่งมันเป็นชื่อเมืองของพระรามใช่มั้ย อืม นะครับ
[41:40] ก็คือเริ่มมาตั้งแต่ตอนนั้น เริ่มตั้งแต่ที่ลัทธิเทวราชเนี่ยเข้ามาในดินแดนภูมิภาค
[41:41] ลุ่มแม่น้ําเจ้าพระยาเนี่ยไอ้โยธยาสีดําเทพนคร ใช่ใช่ใช่แล้วก็แบบเหมือนชื่อของปราสาท
[41:41] ในสมัยนั้นก็แบบรามรามรามก็จะสมัยนี้เลยยังรามอยู่ เพราะฉะนั้นเนี่ยก็คือไอ้พวกนี้
[42:06] มันเลยถูกนํามาใช้เพื่อเป็นประโยชน์ในการปกครอง ก็คือคุณเป็นลิงไงลิงเหมือนเป็นเห้่งเจียถูกรัดไว้
[42:13] ถ้าเกิดว่ามีปัญหามากใช่มั้ย ไปอยู่ฝั่งเนี้ยก็เป็นตัวเลวไปเลย
[42:13] ดังนั้นอันนี้นอกจากเรื่องการปกครองแล้วมันจะแยกไม่ได้กับการเป็นรัฐศาสนา เพราะศาสนาพุทธมันจะเป็นอย่างเงี้ย
[42:14] ความดีความชั่วขาวดําก็ไม่ได้บอกว่าศาสนาพุทธไม่ดี แต่ว่าวิธีการผิดสตรีมันจะเป็นแบบเนี้ย
[42:14] ซึ่งอาจจะฮินดูที่มันเทาเทากันหมด อะ มีเทพมีแบบจี๊ดจี๊ดปีหนอนอ่ะ
[42:37] อย่างนั้นเออเราจะเห็นว่ามันมันก็จะมีการแฝงไอ้พวกในอะไร ต่างต่างเงี้ยไปอยู่ในในพวกศิลปะวัฒนธรรมพวกโบราณวัตถุต่างต่างด้วย
[42:49] ครับ มีอะไรก็ต้องเล่าอีกอ่ะ เฮ้ย จริงจริงมันมีอะไรให้เราเยอะมากเลยอะ
[42:53] เออจริงจริง มันมีเยอะมากเพราะเรายังไม่ได้
[42:56] จะดีค่ะ ก็คือโอมพาร์คทีหลังเค้าจะปิดแล้วเราจะเล่าแบบสปีดโอมพระเนี่ยก็คือถูกเริ่มโปรเจกต์เนี่ยสร้างมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่
[42:58] 4 ค่ะ มันมีอยู่แล้ว มันมีอยู่แล้ว
[43:10] ภาพที่มีอยู่แล้วเนี่ย มันเป็นตัวองค์พระขึ้นมานิดนึง
[43:11] แล้วข้างล่างเนี่ยมันเป็นภูเขา เป็นเป็นเหมือ นแบบเป็นเดินดิน
[43:20] แล้วก็คือโปรเจคมันถูกเริ่มสร้างขึ้นมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4
[43:21] ทําให้เป็นเจดีย์ที่สูงใหญ่สุดในประเทศไทยอะไรอย่างเงี้ย อือ
[43:21] แล้วก็ต่อเนื่องไปถึงรัชกาลที่ 5 แล้วก็มาบูมสุดขีดเลยในสมัยรัชกาลที่โก
[43:22] 6 อือ ก็คือจะเป็นสมัยของเมืองนครปฐม
[43:38] ตอนแรกคือเราเป็นคนชอบเทคนิคการก่อสร้าง พอดี
[43:39] ฟังเรื่องเทคนิคการก่อสร้างและชอบก็คือองค์พระเนี่ยมันเป็นเรียงเกาะขึ้นไป เออแล้วก็ถูกฉาบทับมาด้วยคอนกรีตแล้วก็ตกแต่งข้างนอกด้วยแผ่นกระเบื้องอันนี้คือ
[43:55] เวอร์ชั่นล่าสุดนะเวอร์ชั่นเวอร์ชันล่าสุดเนาะ มันมันคือการสร้างครอบกับองค์พระเดิม
[43:57] ซึ่งซึ่งพระเดิมเป็นรอบรอบมันก็จะมีภาพให้ให้เราดูนะแหละว่ามีการตัดเซคชั่นของตัวผมพระอยู่ว่าข้างในอะน่าจะเป็นยังไงมันจะมี วิหารอันนึงที่เค้าทําภาพพจน์มี
[44:09] ไม่ได้มีชื่ออื่นความผิดอยู่ เออ แต่ก็มีก็มีเค้าเรียกว่าอะไรนะ
[44:09] ที่เป็นส่วนปลายของของหน้านี้ หาที่เสียบเข้าไปจําชื่อไม่ได้ก็เรียก
[44:10] มีชื่อเฉพาะอยู่ เลย จรระ นัมจรัม แล้วก็มีภาพให้เห็น
[44:21] ซึ่งซึ่งซึ่งจริงจริงแล้วเราก็ไม่รู้นะ เมื่อก่อนคอเป็นอย่างงั้นจริงรึเปล่า
[44:28] เออ แต่ว่าเค้าอุตส่าห์ทําเป็นองค์เป็นโมเดลจําลองไว้ข้างข้างนี่องค์เล็กให้ดูให้ดูว่าก่อนที่จะครอบด้วยเวอร์ชั่นปัจจุบันน่ะ
[44:29] มันจะมีเจดี หน้าตาเป็นยังไง แล้วทําไมสีขาวโอมันเล็ก
[44:38] ถ้าใครมาดูก็ลองมาลองไปดู เราไม่เล็กเท่าไหร่นะ
[44:38] เพราะถือว่าใหญ่นะ ซึ่งซึ่งภาพที่เห็นก็คืออาจมีระฆังคว่ําอยู่ระข้างบนก็เป็นผ้าป่างงมั้ยอันนี้
[44:47] เป็นตัวค่อนข้างเป็นทรงประหลาดนิดนึง คือข้างล่างอะมันเหมือนเป็นฐานเหลี่ยม
[44:48] เอ้ย ไม่ใช่ฐานเหลี่ยม ทําเป็นถ่านเขียวยกขึ้นมาเค้าเรียกว่าอะไร
[44:48] ฐานทรงระฆังนี่แหละ แต่ว่าถ้ามันจะมีตรงตรงฐานทรงระฆังอ่ะครับ
[44:49] มันจะเป็นเหมือนกับว่า เป็นฐานที่มีช่อง
[45:04] ช่องเจาะเข้าไปอะ ซึ่งไอ้ช่องเจาะที่เป็นเหลี่ยมเหลี่ยม
[45:04] เขาบอกว่ามันเป็นหลักฐานเดียวที่เหมือนกับว่าย้อนไปได้ถึงสมัยทวารวดีอ่ะ เพราะว่าเหมือนกับ
[45:14] ศรีเทพเหมือนฐานที่4 แต่ว่า แต่ว่ามันไม่ได้เหลี่ยมเหมือนศรีเทพมันกลับกลายเป็นทรงกลมอะไรอย่างเงี้ยก็งงนิดนึงเพราะว่าออนิเดอ
[45:17] นัลมันน่าจะเป็นเค้าเรียกว่าผัดเป็นยกเกล็ดอาเสร็จปั๊บมันไม่ได้เป็นผักกลมอย่างแมวใจดีปัจจุบันเนี้ยเป็นเวอร์ชั่นผักกรงใช่มั้ย?เออ แล้วก็เป็นเป็นไอ้ระเบียงคดกลมที่แรกด้วย
[45:32] อืม ดังนั้นมันน่าจะผ่านการการแก้การเจาะการซ่อมตันอินเวสต์อะไรมาหลายที่
[45:32] อะพอ มาเวอร์ชั่นร 404 ใช่มั้ยที่เค้าสั่งให้ทําให้ทําเป็นโมเดลจําลอง
[45:34] อ๋อใช่ใช่ใช่ก็จะทําเพื่อจะทําเป็นเพื่อจะครอบ องค์เดิม ซึ่งไอ้เวอร์ชั่น
[45:46] จําลองเนี่ย เราก็เห็นแล้วว่ายอดขององค์จําลองอะ
[45:46] เค้าเป็นยอดก็ตาม ซึ่งมันไม่ใช่ของเก่าเลยมันก็เก่านั่นแหละ
[45:47] มันไม่ได้เก่ามาก ถึงขั้นเป็นแบบเวอร์ชั่นหนึ่งเวอร์ชั่นหนึ่ง
[45:47] มันอาจจะเป็นกลมกล้มหรืออาจเป็นอะไรก็ได้ แต่อันเนี้ยเค้าเป็นเป็นยอดพระปรางค์แล้ว
[45:48] นี่คือสงสัยนะ ก็เลยถามอาจารย์ว่าเราสามารถอิน
[46:02] จินตนาการเวอร์ชันหนึ่งได้ไหม อย่างเงี้ยอาจารย์
[46:03] บอกว่ามันเป็นกองดินมากมากเลย แต่ว่าถ้าเกิดแบบเหมือนแบบเราก็เลยทักเราไปว่าถ้าเกิดเราจินตนาการให้มันเหมือนเขาข้างนอกข้างในเนี่ยได้ไหมอาจารย์
[46:04] ก็บอกว่ามันก็ไม่ผิด เพราะเราก็ไม่รู้ค่ะ
[46:05] ไม่รู้เพราะแต่ว่าบางทีมันยังไม่ยังไม่มีมันเป็นสิ่งที่ร่วมสมัยกับแต่ว่าในกรณีเขาข้างนอกอ่ะที่พึ่งขุดมาอะครับ อาจารย์บอกว่ามันพิเศษตรงที่ว่าตรงนั้นอ่ะ
[46:28] มันเป็นโบราณสถานที่ไม่เคยผ่านการ สร้างครอบเลยก็คือมันอยู่ไกลไง
[46:34] มันอยู่ไกลแล้วมันมันมันพังแล้วมันล่มสลายไปแล้วมันก็กลายเป็นภูมิพรุนอินไปเลย มันก็คือดินมันถมถนนถมไปเรื่อยเรื่อย
[46:35] พอ ขุด7 อ้าวออริจิน อล อยู่ตรงนี้เองมาไม่เหมือนอันนี้เหมือนมาถมใจดีที่มันถูกสร้างเขาเปลี่ยนมาตลอด
[46:36] เวลาเพราะว่ามันเป็น เมืองอยู่ตรงนี้ตลอดเวลา อืม
[46:50] เพราะฉะนั้น เนี่ยอาจารย์ก็เลยบอกว่าถ้าเกิดว่าจินตนาการว่าสมัยก่อนเนี่ยโบราณสถานแห่งเนี้ยเป็นอย่างเขาคางนอกเนี่ยได้หรือไม่
[46:52] เขาบอกว่าไม่ผิด แต่ก็ไม่ได้ยืนหยัด
[47:02] เพราะเทคโนโลยีตัวนี้ยังไม่สามารถแบบส่องไปปั๊บเหมือนโดราเอม่อนที่สแกนเห็นถึงข้างในอะไรอย่างนี้ยังยังไม่ได้แล้วเหล่านี้ก็ถามไปต่อเพราะว่าสงสัยว่าที่แบบทางรูปภาพแล้วก็แบบจําลองที่บอกว่าข้างในอ่ะ เป็นองค์พระปรางอะ กรมศิลปากรอ่ะ
[47:03] เคยเข้าไปดูจริงๆไหมว่ามันเป็นอย่างงั้น จริงๆตอนสมัยร4
[47:04] สร้างครอบอ่ะอาจารย์ก็บอกว่าก็ยังไม่มีใครเคยยืนยันเหมือนกันว่าข้างในมันเป็นอย่างนี้ จริงๆอ่ะ
[47:29] ก็เลยก็เลยพูดไม่ได้เหมือนกัน สิ่งที่ใกล้เคียงที่สุดก็คือองค์โมเดลนั้นใช่ไหม
[47:29] ที่เขาพยายามจะทําให้เราเห็นภาพว่าข้างในเป็น ใช่แต่ว่าจริงจริงแล้วเนี่ยข้างในก็ไม่เคยมีการแบบว่าเขาเรียกว่าอะไรนะ
[47:30] การขุด หรือว่า การเปิดเผยแพร่ทางทางโทรคดีมาก่อนเลยอะไรเงี้ย
[47:31] เพราะว่าวิชาการด้านโบราณคดีที่เป็นแนวเก็บเก็บข้อมูลที่เป็น fact อ่ะ มันมันเพิ่มมาไม่นาน
[47:51] ประมาณ อย่างงี้ ก็อันนี้ก็คือรอ 4
[47:55] ก็เลยมาสร้างเจดีย์ทรงราคาครอบลงไปเป็นเจดีย์ที่สูงใหญ่มากมาก อย่างที่อย่างที่เราไม่ได้ใหญ่เงี้ยหรอ
[47:56] ใหญ่อย่างงี้ แต่ว่าไม่ได้เป็นสีอย่างงี้
[47:57] แล้วก็มีการมูกระเบื้องที่เป็นที่เป็นสีออกอีถีบน้ําตาลเนี่ยยังไม่กระเบื้องดินเผานะที่แปะแต่งเข้าไปใช่เป็นกระเบื้อง น่าจะเป็นกระเบื้องเคลือบด้วยซ้ํามั้ง
[47:57] อ๋ออะ ไม่ไม่ใช่ อย่างงี้ก็คือเป็นเจดีย์ทรงระฆังอย่างเงี้ยแหละแต่ว่าเป็นองค์สีขาวครับ
[47:59] อือแล ้วก็ไอ้การแตะกระเบื้องเครื่องเนี่ย
[48:24] พึ่งมาสีสีออกอิฐเนี่ยเพิ่งมาทําในสมัยรัชกาลที่5 แต่ก่อนเนี้ยก็คือในสมัยรัชกาลที่
[48:25] 4 เนี่ย องค์เจดีย์พระบรมสีขาวว้าว
[48:37] แล้วเค้าฮิตกันมากเลยนะการทําอะไรแบบเนี้ยไอ้ในยุคเนี้ย ซึ่งเจดีย์ทรงที่เห็นเนี่ยครับ
[48:37] เป็นเจดีย์ทรงลังกาที่สมัยร4 เนี่ยท่านเป็นคนเหมือนกับว่าอย่างที่เคยเล่าไปตอนแรกคือท่านเป็นคนที่ศึกษาพุทธศาสนาเนาะ
[48:38] ก็เลยอยากจะเลย อยากจะเอาเจดีย์ทรงอลังการเนี่ยกลับมา
[48:39] เพราะฉะนั้นอยากให้โชว์คอมเพียวก็เคยก็คือเจดีย์ในสมัยรอบ4 ก็จะเป็นทรงลังกา
[48:39] เพราะฉะนั้นเนี่ย ทรงลังกาที่เป็นทรงระฆังเนี่ยก็คือจะจะเป็นแบบร่างที่สร้างพระปฐมเจดีย์
[49:02] ซึ่งไม่เกี่ยวอะไรกับยุคสมัย หรือว่า
[49:02] การขุดค้นทางโบราณคดีอะไรเลย เป็นความเป็นความเป็นพระราชนิยมส่วนใหญ่
[49:03] อ่อ น่าจะอยากได้ ประมาณนั้นแล้วทีนี้
[49:21] แผนที่ว่ามันก็ผ่านการบูรณะมาเรื่อยเรื่อย ล่าสุดเวอร์ชั่นปัจจุบันเนี้ยคือ
[49:22] บูรมักบูรณะ เมื่อ 56 10 ปีที่แล้ว ใช่แล้วก็ในสมัยรหก
[49:25] เนี่ย ก็คือในสมัย ร 5 เนี่ยก็คือจะมาทํา
[49:36] กระเบื้องที่ติดใช่ไหม เป็นกระเบื้องเคลือบที่เอามาติดองค์พระอะครับ
[49:37] แล้วก็ระเบียงคดไม่รู้ระเบียงโครตสร้างในสมัยรัชกาลที่ 4 หรือว่า 15
[49:38] น่าจะเสริมอย่างงี้ระเบียงระเบียงคดกลม แล้วก็ไอ้พวกวิหาร หรือว่าบันได
[49:39] ส่วนต่างต่างหรือว่าพระร่วงพระร่วงโรจนาฤทธิ์ หรือว่าอะไรอย่างเงี้ย
[49:39] ก็คือจะมาเติมในสมัยรัชกาลที่ 6 มันมีการใช้แอทอ่อนลงไปเรื่อยเรื่อย
[49:58] ใช่ ซึ่งในสมัยรัชกาลที่ 6 ที่ต่อเติมมาครับ
[50:03] ก็เป็นประเด็นประเด็นนึงที่น่าสนใจ เพราะมันจะเป็นเรื่องที่เอาไปผูกกับเรื่องเกี่ยวกับความเชื่อที่เป็นความเชื่อส่วนพระองค์
[50:04] อ๋อ ขอย้อนกลับมาเรื่องรีโนเวทอีกแป๊บนึง
[50:04] คือก่อนที่จะไปเรียนนั้น 56 10 ปีที่แล้วอ่ะ มีการไปขุดซ่องเว้ย
[50:07] วิศวกรเค้าก็เจอว่าเห้ย มันมีเทคโนโลยีการการสร้างอะไรอันนี้นะ
[50:08] น่าจะสนใจ คือมันมีโซ่รัด อันนี้เป็นการรีโนเวทยุค
[50:10] น่าจะเป็นยุคลอ 4 อะ ตั้งแต่กรมพญานา ค่ะ อือ อือ
[50:34] ก็คืออย่างที่บอกว่าตัวองค์พระเดิมเดิมเนี่ย ตอนที่ไปเจอเนี่ยมันเป็นเนินริบกรมฤทธิ์
[50:39] เนี่ยปล่อยไปก็แต่งน้ําฝน น้ําฝนมาแล้ว ความลิมันก็
[50:42] มันก็เป็นลักษณะของการที่แบบว่าถ้าฝนปุ๊บดินไหล เออเราจะ จินตนาการยังไงว่า
[50:46] จะสร้างไอ ของที่แม่งใหญ่มากขนาดนี้แล้วโคตรโคตรหนักขนาดเนี้ย
[50:46] อือ ไม่ให้มันกระจายด้วยเทคโนโลยีในสมัยก่อนแล้วก็
[50:52] ด้วยความที่ว่ามันเป็นเนินดินเนาะ สั่งไปดินไหลไปมันก็ทําให้งานไม่จบ
[50:53] อือ เออ ก็เลยกลุ่มพิสูจน์ เออ ก็เลยหาวิธีด้วย
[50:54] การใช้ส่งตอกเข้าไปตรงรอบ มันตกและอีกรอบอะนะ ใช่ ต่อไปปุ๊บ
[51:07] เราก็เอาโซ่กับร้านเพื่อเพื่อเป็นลักษณะของการไม่ให้ไม่ให้ดินไหล่อะ มีความมีความเครียด
[51:14] ทรงได้มันเป็นแพแต่ แต่เราเข้าใจว่ามันไม่ถี่ขนาดนั้น
[51:16] แต่ก็ อย่างที่ว่า พอ ช่วงบูรณะเวอร์ชั่นล่าสุดอะเค้าก็มีการขุดซ่อมวิศวกรเค้าไปเจอเฮ้ย
[51:20] ข้างนั้นมันมีโซ่จริงจริงอยู่นี่หว่า แล้วไอ้พอเวลาไปเช็คการรับแรงอะมันไปรับแรงอีตรงโซ่
[51:20] นั้น พอดี นั่นแสดงว่าข้างสมัยก่อนเค้าคิดมาอย่างดีจริงจริง
[51:21] อืม เออ ก็ไม่รู้เหมือนกัน อาจจะเป็นมนุษย์ธรรมดามาช่วยขนม
[51:35] จะไม่ได้ใช้ เอไออะไรเงี้ย ก็ประวัติดีใจดี อืม
[51:39] อะทีนี้กลับมาที่พระร่วงรจนาฤทธิ์อย่างที่บอกว่าถ้าเราเดินมาจากสถานีรถไฟนะอันเก่านะ แล้วมันจะยิงปุ๊บตรงเข้ามาภาพที่เป็นไอคอนนะ
[51:40] ถ้าเกิดว่ามีใครเห็นงานพระปฐมเจดีย์ประจําปีอะไรเงี้ย มันจะเป็นฝั่งที่เป็นเค้าเรียกว่าฝั่งหน้าใช่ไหม
[51:40] ตกลงเป็นฝั่งหน้าฝั่งที่ผมยังไม่รู้เลยฝั่งทิศเหนือมันจะมีทางขึ้นใหญ่ใหญ่แล้วก็มีมีขายหวยกว่าลอตเตอรี่แล้วก็มีบันไดเนอะ โหมดซ้าย บนสวรรค์
[51:41] มีบันไดใหญ่ใหญ่ที่มาดูแกรนด์ที่สุดอะ แล้วฝั่งนั้นจะเห็นเป็นพระร่วงโรจนฤทธิ์
[51:42] ซึ่งเป็นพระยืน องค์ใหญ่แปลกอยู่ ข้างหน้าเออ
[52:08] แล้วก็มีซุ้มเมียอะไรนะ สุดสวยงา มอะ
[52:10] ซึ่งซึ่งสมัยซึ่งมันเป็นมันมันไม่เกี่ยวอะไรกับเรื่องทวารวดีเลยอะไรอย่างเงี้ย มันเป็นความเชื่อของส่วนพระองค์ของรัชกาลที่
[52:10] 6 อันนี้สร้างตอน6 แล้วก็คืออายุไม่เกินรายปี
[52:10] ใช่ครับ ถ้าเกิดใครแบบทราบพระราชนิพนธ์เรื่องแรกแรกที่เรา
[52:11] 6 ทรงนิพนธ์ตั้งแต่สมัยเป็นพระบรมโอรสาธิราชนะครับ
[52:12] ก็คือเที่ยวเมืองพระร่วง เป็นหนังสือที่เราบอกว่า
[52:13] เป็นหนังสือนําเที่ยว เรื่องแรกเลยของของของเมืองไทยอะไรอย่างเงี้ย
[52:37] ก็คือก็คือมันนครปฐมเนี่ยเหรอ ไม่ใช่ไปไปพระลูกตีไปสุโขทัย อ๋อ
[52:38] ก็คือไปสุโขทัยอะไรอย่างเงี้ย มันก็เหมือนกับว่าถ้ําเนี่ย
[52:39] หนังสือเล่มนั้นเป็นหนังสือที่ตามรอย ตามรอยไปตาม เออ กีฬา
[52:55] จารึกหลักที่หนึ่งอ่ะ แล้วท่านก็บันทึกอะไรตั้งแต่สมัยนั้นแล้วก็เหมือนกับว่าท่านเนี่ยหมายตาเป็นไม่ใช่องค์พระนะเป็นเศียรพระ
[52:59] แล้วก็มีแค่มือแล้วก็มีแค่เท้าไอ้ของพระสุโขทัยชุดนึงอะครับ ที่พระบรมธาตุชายที่ตอนนี้อยู่ที่ศรีสัชนาลัยอะนะ
[52:59] ถ้าเกิดใครเคยไปอะครับ ตั้งแต่สมัยพระองค์
[53:21] ขึ้นไปสะสักการะ หรือว่าแสวงบุญที่พระองค์เนี่ยไม่ได้เป็นเป็นตัวตัวใช่มั้ย
[53:23] เป็นในหัวมีมือมีเท่าใช่ใช่ใช่ ซึ่งแค่นี้ก็พอแล้ว อืม
[53:25] มันก็คงไม่พอหรอก แต่ว่าคือก็ยังก็ยังไม่ยังไม่รู้ว่าจะมาทําอะไร
[53:26] แต่ว่าเหมือนกับว่าตากไว้ก่อนว่าอันเนี้ย นะครับ
[53:26] จ่ายจนพระองค์เนี่ยได้ขึ้นขอลาแล้วอะไรอย่างเงี้ยประมาณ 2 ปี 2 ปีสุดท้ายของชีวิตประมา
[53:47] ณอย่างงั้นอะครับ แล้วก็เหมือนกับว่าพระองค์เหมือนแบบว่าอยากจะสร้างเหมือนกับว่า
[53:48] ซึ่งใครใครก็รู้ว่าท่านเนี่ยค่อนข้างจะรื้อประวัติศาสตร์เกี่ยวกับสุโขทัยขึ้นมาเยอะเหมือนกัน ตั้งแต่สมัยหนังสือเที่ยวท่องเมืองพะร่วงแล้วนะ
[54:03] ก็เหมือนกับว่ารอท่านก็ยังมีผลพระราชนิพนธ์น่ะครับ บทละครเรื่องพระร่วงด้วยอะไรอย่างเงี้ย
[54:04] แล้วก็รวบรวมตํานานพระร่วงต่างต่างเนี่ยเข้ามาเป็นตํานานแบบว่าเหมือน consolidate
[54:05] ให้มันเป็นแบบว่าเหมือนกับว่าเหมือนเป็นหลักคิดของเนี่ย ชนทักทายอ่ะก็คือยุคยกพระรูปมาเป็นสุดยอดพระใช่
[54:06] อันนั้นก็คือต้นกําเนิดของการที่แบบว่าสุขคนหายก็คือ สุโขทัย หยุดยา รัตนโกสินทร์
[54:08] อะไรประมาณนั้นนะครับ ก็คือสร้างชาติด้วยประมาณอย่างงั้นครับ
[54:08] ประ แล้วก็แล้วก็ท่านก็เลย
[54:35] พอจะสร้างตรงเนี้ยอ่าวิหารทางฝั่งเนี่ยครับท่านก็เลยนําพระร่วงโรจนฤทธิ์เนี่ยมา หัวกับเท้าหัวกับ
[54:45] เท้าก็แล้วก็มือเนี่ยมาประกอบแล้วก็ในส่วนของลําตัวนะครับ ก็คือให้มาหลอกใหม่แล้ว
[54:53] แล้วก็ใส่ฟรีด้วยนะ ปี2458 ทะเลาะกัน แล้วหรอ จดมา
[54:57] จดไว้ก็ก็คือออกมาแล้วมารอที่อื่นน่ะมาหลอก ที่อื่นแต่ว่า
[55:02] ส่วนลักษณะยังไงอะอืม ก็ก็คือหน้าพระพักตร์เนี่ยครับ
[55:04] เป็นลักษณะ สุโขทัยแน่แน่ อืม แต่ว่าในส่วนของ ตัวจีวร
[55:12] ต่างต่างเนี่ย มันจะดูคล้ายคล้ายกับอยุธยาตอนปลายวัน
[55:13] รัตนาฏศิลป์ตอนต้นมากกว่าอะไรอย่างเงี้ย ซึ่งเป็น ลักษณะ อย่างที่ท่านชอบ
[55:20] น่าจะเหมือนประมาณนั้น จริงจริงมันก็เป็น signature
[55:22] ของของช่างด้วยอะ เพราะช่างแบบทําอย่างงี้เค้าเรียกว่าเอาที่ว่าปิดหมู่บ้านเลยบ้านช่างหล่อ
[55:22] บ้านหม้อบ้านช่างหล่อที่ชลบุรีก็คือปิดหมู่บ้าน เค้าเอามาทางรถไฟอะไรอย่างเงี้ย
[55:22] แล้วก็เอามาประกอบกันที่ตรงนี้นะครับแล ้วก็เลยทําให้พระร่วงโรจลิตชื่อชื่อเต็มเต็มจะชื่อว่าหนึ่งนะครับ
[55:38] มีสีอินทราทิตย์อะไรอย่างงี้ด้วย คือคือจนมีมีสร้อยปลอดภัยอะอือ
[55:38] แต่คือคําว่าร่วมเนี่ยไม่ได้แปลว่าร่วมแบบเฟลเฟลฟอร์ คือมันเป็นร่วง รจ นฤทธิ์อ่ะ
[55:39] น่าจะแปลว่าแบบมันรุ่งโรจน์ยังไงร่วงโรจนาลิตรศรี 4 อินทราทิตย์ทํามา
[56:01] ซัมโมภาพนะครับ มหาวชิราวุธ ราชปรูชะนียมพิธเห็นมั้ย มีคําว่า
[56:02] มหาวิทยราวุธด้วย ซึ่งเป็นชื่อของ ร 6 ใช่ครับ
[56:06] แล้วก็เหมือนกับว่าท่านใหม่มันปั้นมือว่าท่านจะเหมือนกับว่าใช้ที่เนี่ยเป็นแบบว่าเหมือนพระที่เก็บคือคงจะไม่แบบมีบันทึกหรือว่าคําสั่งของพระองค์เนี่ยเป็นทางการ แต่ว่าเหมือนเค้าบอกว่าบอกไว้ใน
[56:27] เรียกว่าอะไรนะ ที่แบบจะได้พินัยกรรมบอกว่าแบบให้เอาแบ่งเท่าสรีรังคาร
[56:27] น่าจะเรียกมันอาอาครับ มาไว้ในถ้ําศิลาหลังพระโลกโรจนฤทธิ์ก็คือข้างหลังข้างหลังพระร่วงมันเป็นผ้ายื่นใช่มั้ย?ใช่แล้วก็มันเป็นตัวอาคาร
[56:28] แล้วก็จะมีช่องอยู่ข้างหลังในช่วงศิลา เป็นเหมือน
[56:45] ประดิษฐานแบบเป็นเป็นอาคารของเรา 6 อยู่ซึ่งซึ่ง ห้องถัดไปก็จะเป็น
[56:48] เอ่อ พระปางป้าริเรไรพระป่า เรไร อันนี้ขอขอแถมเรื่องคติเรื่องที่ว่า
[56:59] กษัตริย์ไทยในในยุคราชวงศ์จักรีละกัน คืออาจารย์เขาจะเล่าไว้ตั้งแต่ทริปที่แล้วที่เรามาเราก็ไม่น่าสนใจดี
[57:00] คือตอนตอนรัชกาลที่หนึ่งอ่ะ พอมาปั๊บ แผ่นดินสยามตอนนั้นน่ะ
[57:00] ไม่มีใครเรียกว่า นี่คือรัชกาลที่หนึ่งรู้ว่าแค่ว่าอันเนี้ยเอ้ย
[57:01] แบบเป็นเป็นคิง ดังนั้นเค้าเอาแบบเป็นเป็นเจ้าฟ้าเจ้าเหนือหัวอะไรก็ว่าไป
[57:03] ก็แค่นั้นจบเค้าเรียกว่า พอ พอ พอ เป็นองค์ที่ 2 เป็นรัชกาลที่ 2
[57:05] ก็ยังไม่ได้เรียกว่ารัชกาลที่ 2 ยังไม่มีชื่อพระบรมไตรโลกนาถ
[57:06] พระยอดฟ้าเกิน หรือยินดีเลยนะ หรืออาจ
[57:30] แต่ว่าตั้งแต่สมัยอยุธยาแล้วครับ พวกชื่อพวกเนี้ย
[57:30] มันเป็นความลับเพราะว่ามันโดนถูกอาจจะเอาไปทําของได้อะไรอย่างเงี้ย อ๋อเหรอ
[57:31] พรรคชื่อในพระสุพรรณบัฏอ่ะ เป็นความลับ
[57:32] แต่คือชาวบ้านก็ไม่ได้เรียกกันเรียกชาวบ้านเรียกกันว่าแบบเป็นเป็นขีด จะเรียกลําลองในรัชกาลที่หนึ่งอ่ะ
[57:32] ชาวบ้านจะเรียกว่าแผ่นดินต้นแผ่นดินต้นรัชกาลที่2 จะเรียกว่าแผ่นดินกลางรัชกาลที่ 3
[57:34] ล่ะไปไม่ได้ สิท่าน ก็เลยคิดว่าเอ้ย
[57:51] ชื่อเราอะเราก็ต้องมีปลายไม่ได้แผ่นดิน เผด็จการ 2.1
[57:57] ท่านก็เลยท่านก็เลยสร้างพระรูปอะครับ เป็นคราบที่แทนพระองค์เนี่ยขึ้นมา
[57:57] 2 องค์ แล้วก็สถาปนาชื่อของรัชกาลที่หนึ่งกับรัชกาลที่
[57:58] 2 ครับ ว่าพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกใช่มั้ย
[57:59] แล้วก็พระพุทธเลิศล้านนภาเลย ซึ่งอันนี้เป็นทาสจริงจริง
[57:59] ใช่ครับ เป็นพระทรงเครื่องที่อยู่หน้าพระแก้วมรกต
[58:00] อะครับ เห็นมั้ย อันเนี้ยมันเรียกว่าเป็นเป็นเรียกว่า
[58:02] เป็นผีที่ผีบรรพชนที่คอย ปกป้อง ปกปักเมืองละกันก็เป็นระดับเอ้ย
[58:03] ผีระดับเจ้าฟ้านะ ที่ที่อยู่ตรงนั้นเค้า
[58:28] เคยมีอาจารย์คาดว่าในคติเนี้ย อาจจะถูกใช้ต่อมาถูกใช้ต่อมาในสมัยพระร่วงโรจนฤทธิ์ที่รัชกาลที่
[58:28] 6 เนี่ย นําเท่ากับพระสรีอังคารเนี่ยเข้าบรรจุไว้ตรงพระร่วงโรจนฤทธิ์โอเค
[58:29] เราขอขอเป็นเทพที่มาปกปักษ์รักษา โดยยืนอยู่ตรงพระพุทเจดีย์นี่แหละกัน
[58:30] อือ ประมาณนั้น ก็สวยดี
[58:48] ก็ถ้าเกิดใครมีโอกาสมาไหว้ พระร่วงโรจริตนะครับ
[58:49] ก็อยากจะมาไหว้พระเสาร์ หลวงพ่อศิลาคะ อ้าวไม่ฮะ
[58:56] พระสรีระคะของรัชกาลที่ 6 อือฮึ ที่เราอยู่ข้างหลังแล้วก็พาลูกของท่านอ่ะครับ
[58:59] ก็มามากราบได้ก่อน เดินเข้าไปข้างหลังนะ
[59:00] เขาจะมีคนไหนกราบในห้องที่มีรูปรูปของห้อง 6 แล้วก็มีรูปน้องซาฟากันฉลับ
[59:02] แล้วก็มีผ้ามารดาของเจ้าฟ้าแกฉลาดอ่า แต่เป็นฝากพระองค์ที่อยู่ตรงนี้
[59:18] ครับ จริงจริง ยังมีเรื่องไม่พูดอีกเยอะเนาะ
[59:21] ขอโทษ นะครับ ตอนนี้ร้านจะปิดแล้วใช่มั้ยคะ
[59:23] ใช่ค่ะ 6 โมงครึ่งนะครับ นี่ตอนนี้ก็ 6 โมงครึ่งนะครับ
[59:26] เราอัดกันมาได้หนึ่งชั่วโมง พอดี อะไรที่จะเสริมอีกไหมว่าจริงจริง
[59:32] ยังมีอีกหลายเรื่องเลย มีเยอะมีอีก
[59:33] หลายเรื่องมันก็มีแบบเรื่องแบบเสื้อผ้า สถาปัตย์ สมัยร 6 เนี่ย
[59:34] ซึ่งงานส่วนใหญ่จะเป็นของกรมพยานอริสรา หรือว่าสมเด็จกรมพระยาในรัชกาล 2
[59:37] สาวเดี๋ยวเราขอ pause ตัวนี้ก่อนแล้วเดี๋ยวเราไปหาที่อื่นต่อแล้วกัน
[59:38] โอเค เบรกกันแล้วนะครับ โอเค เรามาต่อจากเมื่อกี้นะครับ
[59:52] เมื่อกี้ก็คือเราอัดกันที่คาเฟ่จนเขาไล่ อือ เออ พอเขาไล่ปั๊บเรา
[59:53] ก็เลยหาที่แวะและ 6 ระเหิน จนมาเจอร้านชาบู ใช่เรา
[1:00:02] ก็เลยกะว่าจะไปอ่านชาบูแต่ก็ไม่ได้ อยากเลยก็ก็ก็โซเล่สวมไปเรื่อยๆ
[1:00:06] จนกระทั่งแบบว่าอิ่มแล้วก็ฟูมมากก็เลยจะไม่มีอะไรพูดแล้วครับ ตอนนี้ก็ลืมประเด็นทั้งหมด
[1:00:13] ยังเหลือยังไงสิ่งที่เรายังเหลืออยู่ก็คือเรื่องสถาปัตยกรรมนะครับ คือ เข้าเรื่องเลยละกัน
[1:00:21] เพื่อไม่ให้เสียเวลาไปมา กกว่านี้เพราะอันนี้รายการเราผ่านไปหนึ่งชั่วโมงแล้วนะได้คอนเทนต์ด้วยนะเว้ย
[1:00:27] สวัสดีครับ นี่ สส เสาร์นะครับ สวัสดีครับ พี่แอนนะครับ
[1:00:28] แล้วก็น้ํานะครับ อันนี้มีคุณตะมาแจมด้วยนะครับ
[1:00:28] อันนี้ไม่ใช่เสียงพี่โอนะ คือแนะนําตัวกินนี้ สวัสดีครับ
[1:00:29] ตะครับตะไหน ตะกวด ก็คือตอนที่อยู่ทิ้งท้ายเอาไว้
[1:00:41] ตอนนั้นจบที่พระร่วง รจ นฤทธิ์ใช่มั้ยนะครับ
[1:00:43] ก็คือพระร่วงรจนาฤทธิ์เนี่ยก็คือมาในสมัยร 6 นะครับ รัชกาลที่ 6
[1:00:45] อย่างที่เกริ่นไปก็คือเริ่มเริ่มสร้างเกี่ยวกับเรื่องเกี่ยวกับไม่เลย ทนไปเราต้องเล่าย้อนด้วย
[1:00:45] ในเมื่อคนฟังเค้าก็ฟังมาแล้ว เมื่อเกี้ยเริ่มบอกว่าไม่ไม่เริ่มสร้างเกี่ยวกับเริ่มตั้งตั้งแต่สมัยรอ
[1:00:47] 4 จนมาทําอีกครั้งนึง เช่นติดกระเบื้อง ร 5 แล้วก็ร 6
[1:00:49] เนี่ย นอกจากมาทําองค์พระปฐมเจดีย์ให้มันตอนอลังการขนาดนี้แล้วเนี่ย
[1:01:10] ยังมาทําวังก็คือพระราชวังสนามจันทร์อยู่ที่อยู่ที่อยู่ที่นครปฐมคือท่านชอบชอบนครปฐมมาก ใช่ก็รถไฟก็มาสะดวกสบาย วิวก็สวย
[1:01:12] อากาศก็ดี ไม่ได้มาทางเรือแล้ว
[1:01:27] รุ่นนี้มาทางรถไฟ รถไฟก็โอ้โห สบายมาก จริงจริงปุ๊บ
[1:01:31] เดียวมาถึงเลยก็มีวางวัง ซึ่งวันนี้เราก็ไปนิดดูไปดูของจริงมาด้วย
[1:01:31] ซึ่งรปภ เขาก็บอกว่าเข้าไม่ได้นะครับ
[1:01:32] เขาได้เมื่อไหร่เขาแบบเจน วันจันทร์หรืออะไร เค้าได้ปี71
[1:01:41] ครับ โอเค คือ ตอนนี้พระราชวังสนามจันทร์ก็คืออยู่ในช่วงบูรณะใหญ่อยู่นะครับ
[1:01:44] ใหญ่อีกแล้วใช่อันนี้คือสมัยเรียน เราสามารถเข้าไปมั่วสุมแหล่งมึนเมาได้ในนั้นเลยเค้าก็มีลานเค้าเรียกเป็นมันเป็นลานโดยพิฆเนศเป็นวงเวียนใหญ่ใหญ่
[1:01:44] แล้วก็มีศูนย์ราชการในสมัยก่อน แล้วก็มีรูปปั้นหมาที่เค้าเรียกว่าย่าเหล่
[1:01:45] แล้วก็มีอาคารสวยสวยเต็มไปหมดเรือนเรืองทับแก้วทับขวัญอะไรอยู่ในนั้น ตอนนี้ก็คือปิดซ่อม
[1:02:08] ครับ อีก 3 ปี เจอกันในในในในยุคของในยุคของรัชกาลที่
[1:02:09] 6 นะครับ การต่อเติมส่วนใหญ่นะครับ
[1:02:11] ก็จะอยู่ในช่วงของระเบียงคด แล้วก็ศาลาแล้วก็พวกรั้วกําแพง
[1:02:11] หรือว่าบันไดโดยเฉพาะฝั่งที่เป็นพระร่วงโรจนฤทธิ์เนี่ยจะทําใหม่ ใช่ครับ ฝั่งทิศเหนือเนี่ย
[1:02:12] ที่ที่ที่ตรงมาจากสถานีรถไฟอ่ะครับ ก็คือจะเป็นการทําครั้งใหญ่ของในสมัยรัชกาลที่
[1:02:13] 6 นะครับ โดยผู้ที่วางผัง
[1:02:37] ซึ่งไม่ใช่แค่องค์พระอย่างเดียวนะ ลากยาวเส้นอย่างที่เคยพูดตอนต้น
[1:02:38] รายการว่ามันยากลากยาวแกนการก่อสร้างเนี่ยครับ มาตั้งแต่สถานีรถไฟเลย
[1:02:40] เพราะว่าตอนนั้นรถไฟ ใช่ครับ ก็คือตั้งแต่สถานีรถไฟมาถึงที่คลองนั้นชื่อว่า
[1:02:40] คลองพุทธบูชาเจดีย์บูชาคลองเจดีย์บูชา นะครับ
[1:02:42] ซึ่งเริ่มตั้งแต่สะพานเลยเนอะ สะพานที่ข้ามคลองเจดีย์บูชามาครับก็แล้วจนมาถึงรั้ว
[1:03:02] อันนั้นชื่อว่า เจริญศรัทธา ใช่มั้ยถ้าจําไม่ผิด ใช่ครับสะพาน
[1:03:03] ซึ่งเค้ามีซีรีส์สะพานชื่อ เจริญเจริญ ต่างต่าง ถ้าเป็นร 6
[1:03:07] นะ ถ้าเป็นร 5 ถ้าใครที่ไปเดินตรงแยกผ่านฟ้าที่เดินข้ามคลองอะไรนะ
[1:03:09] มันจะมีชื่อเฉลิมเฉลิมต่างต่างนั่นก็เป็นของ ร 5 ร 6 ก็เป็นเจริญ ใช่ครับ
[1:03:10] แล้วก็สะพานมาถึงส่วนของรั้ว ขององค์พระปฐมเจดีย์ใช่มั้ยครับ
[1:03:28] จนถึงบันไดที่เป็นบันไดนาค แล้วก็เป็นอาคารประกอบ 2 ฝั่ง
[1:03:31] จนไปถึงอาคารที่เป็นประดิษฐานพระร่วงโรจนฤทธิ์เนี่ยจะสร้างในสมัยรัชกาลที่ 6 นะครับ ซึ่งสถาปนิกผู้ออกแบบ
[1:03:32] หรือว่านายช่างที่คุมงานเนี่ยนะครับ ก็เป็นนายช่างแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ที่พูดไปก็น่า
[1:03:32] น่าจะรู้จักกันทุกคน เพราะว่า เป็นเหมือนกับเป็นราชวงศ์หนึ่งในราชวงศ์เหมือนกันนะครับ
[1:03:33] ก็คือ สมเด็จเจ้าฟ้านะครับ
[1:03:56] กรมพระยานุรตีวงศ์ ใช่ครับ หรือว่าเราจะเรียกกันสั้นสั้นว่านายช่างใหญ่
[1:03:59] อื้ม นะครับ ก็คือเป็นเป็น น้องราชาศัพท์เรียกว่าอะไรนะครับ
[1:04:09] เป็นอนุชาพระอนุชาของรัชกาลที่ 5 นะครับ
[1:04:10] แล้วก็จะเป็นคนวางรากฐานแก้ว งานช่างงานสถาปนิกเนี่ยในเมืองไทย
[1:04:12] รวมถึงงานกราฟฟิก งานออกแบบลิขสิทธิ์ทุกอย่างเลย
[1:04:12] ใช่เค้ามีมีออกแบบ ถ้าใครที่เห็นตัวอักษรเป็นแบบปากกาหัวตัดตัวเนี้ยเค้าเรียกว่าเป็นตัวนริศ
[1:04:13] ก็แกเป็นคนคิดขึ้นมา ใช่ครับก็คือ ลายเซ็นของพระองค์ท่านเนี่ย
[1:04:33] ค่อนข้างจะชัดเจนเนาะ อือ ตั้งแต่สะพานเลยเนี่ย
[1:04:34] เห็นเห็นแล้วก็คือแบบว่าก็ต้องเป็นองค์อ่าคิดว่าต้องเป็นสมเด็จกรมพระยานริศแน่แน่ แล้วก็เลยถามทางวิทยากรว่าใช่มั้ย
[1:04:34] ทางวิทยากรบอกใช่อะ ไม่ใช่เราก็เริ่มเปลี่ยน อ๋อ
[1:04:35] ใช่นะครับ ก็คือตั้งแต่สะพานเนี่ยไปจนถึงไปจนถึงอาคารพระร่วงโรจนโรจนฤทธิ์เลยนะครับก็
[1:04:57] รวมถึงส่วนประกอบทั้งหลายเนี่ยก็คือ มันจะมากึ่งกึ่งยุคโมเดิร์น
[1:04:58] และแล้วทําไมทําไมเราเห็นแล้วเรารู้ว่า เป็นนริศอะ
[1:04:58] คือคือไลเซนส์ของของพระองค์ท่านเนี่ย มันจะค่อนข้างจะชัดเจนนะครับ
[1:04:59] เพราะว่าเริ่มเริ่มมี การเริ่มมีเลขาคณิตเริ่มมีการใช้เลขาคณิตการตีกิจเข้ามาใน
[1:05:00] การออกแบบผมก็ไม่ใช่นักออกแบบนะ ต้องถามทั้งสถาปนิก
[1:05:23] อ๋อ คืออย่างงี้คือเมื่อก่อนน่ะ ถ้าเป็นไทยประเพณีอะเค้าจะเน้นความอ่อนช้อยเราจะไม่สามารถขีดเป็นเส้นตั้งเส้นนอนเส้นที่เป็นรูปรูปรูปเชฟได้จิ๋วเมทริกซ์อะแบบนั้นอะไม่ค่อยได้
[1:05:24] แต่ถ้าเกิดว่าเป็นลายเซ็นของกรมพยานริตรเนี่ยเค้าจะตั้งเค้าตั้งนอนก็นอน 45° ก็45° ไปเลยนะฮะ
[1:05:25] รวมถึงไม่ใช่แค่สถาปัตย์เท่านั้น รวมถึงพวกปูนปั้นพวก
[1:05:26] ถ้าปั้นนูนต่ําสูงสูงอะไรเงี้ย สังเกตพวกเทวดาพวกอะไร
[1:05:26] ต่างต่างพวกพวกพระพวกเทพที่เป็นประดับผนังอยู่อะมันจะเป็น นึงเลย
[1:05:54] ซึ่งอันนี้ไม่ใช่แค่แค่กฎของการดีไซน์ของแกเท่านั้นจะเป็นเรื่องเรื่องเรื่องข้อจํากัดของการใช้วัสดุด้วยในรูปแบบวัสดุสมัยใหม่ที่มันเป็นอาคารคสสรแล้ว ใช่ใช่ นี่คือยุคใหม่ มากเลย นะ
[1:05:57] อาคารอ สร ก็เป็นกออิฐ ถือปูนดังนั้น
[1:06:11] เอางี้ถ้าเราขึ้นไปที่บันไดหลักนะครับ ที่ถ้ามาจากสถานีรถไฟแล้วขึ้นไปหาพระร่วงซ้ายมือของเราจะเป็นโบสถ์เรียกว่า
[1:06:11] เป็นพระอุโบสถละกัน อันเนี้ย ตอนแรกเราก็ไม่รู้ว่า เป็นโบสถ์
[1:06:13] เพราะว่าหน้าตาคาแรคเตอร์ดูไม่ใช่โบสถ์ ไม่ใช่โบสถ์แบบที่เราคุ้นเคยกันนะ
[1:06:14] อันนึกภาพว่าโบสถ์ที่ทุกคนนึกน่าจะต้องเป็นแบบเป็นไทยไทยอะเป็นแบบหลังคาแบบเป็นตารางตารางงานหลังคา กระเบื้องเว่าอะไรเงี้ย
[1:06:36] หรือไม่ก็เป็น เป็นกระเบื้องที่แบบเป็นเป็นเป็นเคลือบอย่างงี้ใช่มั้ย
[1:06:37] แล้วก็มีความอ่อนช้อย มีการใส่หน้าบาน มีการช่อฟ้า
[1:06:37] บริการทางหงส์นี่ไม่ใช่ นี่เป็นอาคารที่เหลี่ยมเหลี่ยม
[1:06:49] หน้าจั่วเรียกว่า เป็น 45° เลยมั้ย แล้วก็เป็นเป็นปูน
[1:06:50] เป็นภาพภาพปั้นนูนต่ําเป็นรูปเห็นธรรมจักรเห็นกวางเห็นอะไรอีกนิดนึง รีเทลน้อยอ่ะ ดีเทลน้อยอ่ะ
[1:06:51] แล้วก็แทนที่จะมุมเยาะจะเป็นมุมยอดที่แหลมแหลมคมแล้วก็อ่อนช้อยก็กลายเป็นมุมยอดที่โค้งมน อื้ม
[1:06:52] คือทั้งหมดเนี้ยเป็นปูนหมดเลย เป็นปูนปูนในยุคสมัยใหม่
[1:06:52] แล้วก็อย่างที่ว่ามันเป็นข้อจํากัดของเทคโนโลยีการก่อสร้างด้วยที่ว่าวัสดุ พอ
[1:06:53] ทําอย่างงี้ปั๊บมันมันใส่เยอะไม่ได้อะมัน ทําเยอะให้มันยื่นมากเดี๋ยวมันก็หักให้อะไรอย่างงี้เราก็เลยทําออกมาเป็นเป็นสไตล์นี้เรียกว่า
[1:07:18] เป็นสไตล์โมเดิร์นเลยละกัน แต่ว่าแต่ว่าอยากให้ลองไปดูอะครับ
[1:07:19] โดยเฉพาะสะพานเนี่ยประทับใจมาก สวยมาก
[1:07:19] อันนี้เราย้อนกลับมาที่สะพานมาก ใช่ครับ สะพานเนี่ยนะครับ
[1:07:20] เป็นสะพานที่สวยมากสะพานนะคะ แล้วก็ดีเทลเนี่ยจัดมาดีเทลเนี่ยนะครับ
[1:07:20] ก็คือผลิตภัณฑ์แค่ข้ามคลองที่คลองไม่ได้กว้างมาก ใช่ประมาณนั้นต้องขุดล่าสุด 50
[1:07:21] เมตรเองมั้งหมายถึงว่าไม่ถึงความกว้างอ่ะ ไม่ได้กว้างขนาดนั้น
[1:07:22] แต่ว่าสะพานนี่ดีเทลจัดมาก ก็เป็นแรงบันดาลใจได้มาจาก
[1:07:49] เออธวดีแล้วแหละทวารวดีแล้วแหละ แต่ว่ากําหนด ศิลปะ
[1:07:56] ออกมาแล้วว่าหน้าตามันจะต้องเป็นแบบไหนใช่ แต่ว่าเค้าไปไปไปหา reference
[1:07:59] นะครับ มันไม่ใช่อยู่อยู่ก็มโนขึ้นมาใช่เพราะว่าความจริงสถาปัตยกรรมทวารวดีเนี่ย
[1:07:59] มันมันเราคงไม่เห็นภาพหรอก อืม ที่ชัดเจนอะไรอย่างเงี้ยครับ
[1:08:00] แต่ว่าพระองค์ท่านเหมือนไปเจอเหมือนกับยอดปราสาท เล็กๆ
[1:08:15] เป็นเครื่องประกอบในในในหินสลัดเนี่ยครับ แค่เล็กเล็กเนี่ยครับ
[1:08:15] พระองค์ท่านก็เอามาเอามาขยายให้มันเป็นอา 3 มิติเนาะ อือ อือ
[1:08:18] เราก็ทําเป็นประสาทอ่าเป็น ยอดประสาทที่หัวหัวสะพานดู
[1:08:30] แปลกตามาก อือ แล้วก็ข้างข้างข้างใต้เนี่ยก็จะมีเป็นครุฑแบบไม่ผมไม่ไม่ได้โดนฟุต
[1:08:31] 8 ขออภัยนะครับ เป็นยักษ์แบบเป็นนางแบบนางแบบ
[1:08:33] ซึ่งนางแบบเนี่ยครับ ถ้าเกิดใครเคยเห็นแถวแถว
[1:08:45] ประสาท ที่ที่ที่ศรีเทพอะครับ เขาข้างในเนี่ยก็จะเป็นลักษณะนั้น
[1:08:48] แต่ว่าไม่ใช่งานแบบว่าประเพณีนะครับ อย่างที่บอกว่าพระองค์ท่านเนี่ยจะใส่ความเป็นจริงเข้าไปด้วย
[1:08:48] อือ เช่น ตัวยักษ์แดดเนี่ยก็จะใส่กลางพานาโตมี่แบบคนจริงจริงเข้าไปด้วย
[1:08:50] เพราะมันเป็นยุคสมัยที่ศิลปะสมัยใหม่เนี่ยเข้ามาในประเทศไทยแล้ว อืม ใช่มั้ย ก็คือแบบ
[1:08:51] คือเป็นสตอรี่ของเก่าด้วย แล้วก็ใส่ลายเซ็นของตัวเองด้วย
[1:08:52] ใช่ครับ แล้วก็นี่มันละเอียดไปถึงตรงไอ้ที่ไอ้ลาวสะพานป่ะ
[1:09:14] ราวสะพานครับ ลาวสะพานเนี่ย มันไม่ใช่ศิลปะอะไรเลย
[1:09:22] แต่ว่าท่านเนี่ยไม่รู้ว่า จะเอาศิลปะอะไรเข้ามาใส่ตรงนี้
[1:09:22] อืม ก็เลยเอาศิลปะที่เป็นศิลปะอินเดียนะครับ
[1:09:23] ในสมัยประคุกะสมัยพระเจ้าอโศกเนี่ยเจดีย์ชื่อว่าอะไรนะ สันจีอะครับ อือ เจดีย์สันจี
[1:09:25] ถ้าเกิดว่านึกภาพไม่ออก จะเป็นเจดีย์กลมกลมส่งแตงโมอะเนอะ
[1:09:25] ซึ่งเป็นเจดีย์รุ่นแรกของพระพุทธศาสนาเลยนะครับ แล้วก็ริมริมเจดีย์เนี่ยจะมีเหมือนรั้วอะครับ
[1:09:26] ที่เป็นรั้วเป็นรั้วที่เป็นเหมือนรั้ว ไม่ใช่ไม้เป็นปูนไม้ต้นต้น
[1:09:52] เป็นไม้ไม่ใช่ครับ เป็นเป็นเป็นเป็นหินเหมือนกัน อ้อ
[1:09:53] ใช่ครับก็คือเอาเอาแบบมาจัดรั้วที่รอบจะดีสารจีเลยเป็น ดอกไม้ ใช่
[1:10:03] แต่ว่าความจริงมันก็เป็นการจับแพะชนแกะเหมือนกันนะ แต่ว่ามันเป็นความเชื่อที่ความจริงมันเอาแรงบันดาลใจมามา
[1:10:04] กกว่าเพราะว่าเหมือนแบบสมัยนั้นน่ะ เราไม่รู้ว่าจริงจริงแล้วอ่ะ
[1:10:06] สมัยทวารวดีมันเป็นยังไง อืมเอางี้เค้าเรียกว่าโลกทัศน์ทางวิชาการด้านประวัติศาสตร์ในยุคนั้น
[1:10:18] เออ แล้วก็เหมือนกับถ้าเป็นวันนี้เราจะไปออกแบบสะพานโดยการให้ยึดเรื่องธีมธีมคือทวารวดีแล้วก็คงจะทําอะไรแบบนี้ด้วยความรู้ในชุดปัจจุบัน
[1:10:18] แต่ว่าเหมือนกับราวสะพานนะครับที่เอามาจากศาลจีอ่ะ มันไม่ใช่เรื่องทาวาเดียอย่างเดียวก็คือจะเอามาจากความเชื่อของเรื่องสุวรรณภูมิด้วย
[1:10:19] ซึ่งมันเป็นยุคก่อนทวารวดีไปไกลมากมาก 900 ปี
[1:10:46] ใช่ครับ ก็คือก็คือก็เรียกได้ว่าเอานู่นเอานี่มาผสมกันเหมือนกัน
[1:10:48] เออ ประมาณนี้แต่ว่าสวยมาก แล้วก็ข้างใต้อะครับที่เป็นเหมือ
[1:10:49] นแบบตอม่อสะพานน่ะ ยังเป็นรูปยักษ์แแบบเลยใช่มั้ยใช่
[1:10:58] สวยมาก คือพาน ไปดูรึเปล่าอ๋อเหรอ ใช่ใต้ทางเดินอะนะ คือ detail อะ
[1:11:03] ลงไปถึงตอม่อใช่ สวยมากเลยก็คือเป็นเป็นอะไรที่อย่าลืมไปนะครับว่าองค์พระเนี่ย
[1:11:10] องค์พระปฐมใจดีนะ อย่าอย่าอย่าไปดูแค่เฉพาะตรงส่วนของใจดีเจดีอะเดินมาดูสะพานตรงนี้สะพานชื่อว่าอะไรนะ
[1:11:18] สะพานเจริญ ศรัทธา อ้า รับรองไม่ผิดหวังไง
[1:11:20] สําหรับใครที่สนใจศิลปะเห้ย เราไม่แน่ใจว่า
[1:11:21] จะพาอันอื่นจะเป็นดีเทลขนาดนี้หรือเปล่า หรือว่าอันนี้มันเป็นสะพานที่เดินมาจากทางรถไฟ
[1:11:21] ซึ่งมันเหมือนเป็นเป็นทางแบบราชดําเนินอะครับ คล้ายคล้ายกัน
[1:11:22] แต่ว่าสะพานเนี่ยจะอลังการที่สุดอ๋อ ตัวนี้จะเป็นตัวเอก มันจะมีหัว
[1:11:35] หัวสะพานตัวที่เป็นปราสาทแล้วที่เค้า กั้นไว้ให้รถไม่ให้รถยนต์
[1:11:37] ข้ามเลยเนาะ แต่ว่ามีมอเตอร์ไซค์ผ่านได้เมนูเล็กเล็ก
[1:11:41] มอเตอร์ไซค์ขับได้ก็คนเดินได้3า รถไปเซลฟี่กับพระปฐมได้แล้วก็ไปแล้วก็เลยมาถึงตลาดตลาดบนตลาดกลางตึกแถว
[1:11:41] ใช่ครับ เป็นตึกแถว 2 บล็อก ซึ่งเหมือนกับเมืองนอกเลยเป็นเป็นแนวบล็อกบล็อกเหมือนต่างประเทศเลยนะครับ
[1:11:43] แล้วก็ มาถึงในส่วนรั้วก็เป็นงานโมเดิร์นสมัยพระองค์ท่านเหมือนกัน
[1:11:58] อือ จนไปถึงบันไดนาคเนาะ ที่ได้ที่ที่น่าจะได้อะไรนะ
[1:12:05] น่าจะได้แรงบันดาลใจมาจากสมัยของรู้ป่ะเป็นเป็น หน้าของเป็นหน้า เขม่นโบราณใส่
[1:12:13] มงกุฎ อะไรอย่างเงี้ย อือ ใช่ครับ จนอาคารประกอบ หลายอย่างครับ
[1:12:18] พี่ที่ทําใครสนใจผลงานของกรมพระยานริศ สมเด็จฯ กรมพระยานริศนะครับ
[1:12:19] ขออภัยด้วย ไปศึกษาที่พระปฐมเจดีย์เนี่ยนะครับ
[1:12:21] ก็เรียกได้ว่า เป็นงานของท่านชิ้นเอกเหมือนกัน
[1:12:22] มีดีเทลมีอะไรเงี้ย ซึ่งวันนี้ที่ไปค่อนข้างจะประทับใจมากนะ
[1:12:23] เพราะว่าท่านเป็นคนที่ดีเทลจัดมาก อือ
[1:12:24] ดีเทลตรงโน้นตรงนี้แม้กระทั่งหดห่างมากอ่ะครับ ที่แบบเก็บหางมากเนี่ยก็ยังแบบว่า
[1:12:25] โอ้โห ทําได้ถึงขนาดนี้เลยหรอ คือต้องให้มองให้
[1:12:46] นึกว่าในยุคนั้นน่ะ ดีไซเนอร์ไม่ได้มีเยอะ
[1:12:46] แล้วก็การทํางานที่เป็นสเกลระดับเนี้ยไม่ได้มีเยอะ แล้วคนที่คิดอะไรออกมาเป็นออริจิน
[1:12:47] อลจนจนเรียกว่าสร้างสไตล์ของตัวเองขึ้นมาได้เนี่ย ก็ต้องเป็นคนนี้เลย ถือว่า
[1:12:48] เป็นแบบเป็นศิลปินเอกในในในสยามจริงจริง ใช่ครับ
[1:12:49] แล้วก็พอขึ้นไปถึงตรงส่วนนี้อ่ะครับ ตรงส่วนของพระรุพระร่วงโรจนฤทธิ์เนี่ย
[1:13:09] มันจะเป็นงานในสมัยรัชกาลที่ 6 ใช่มั้ยครับ
[1:13:10] แต่บางส่วนของของของทางขึ้นเนี่ย มันอาจจะเป็นงานของสมัยรัชกาลที่
[1:13:10] 4 ก็ได้ รัชกาลที่ 5 ก็มี คือ ผสมบนเปย์กันไป เออ
[1:13:13] งานในรัชกาลที่ 4 เนี่ย ช่วงตรงนั้นตรงช่วงพระอุโบสถอะครับ
[1:13:16] ก็ยังมีแบบว่าเหมือนที่เทียบช้างภาษาเขาเรียกว่าอะไรคะ อันนี้อันนี้ไม่ใช่ของช้าง
[1:13:37] คือให้เหมือนกับให้แบบลงมาจากช้างอ่ะ แล้วก็มีหอบห่อเปลี่ยนหอหอเปรื่องที่เปลี่ยนเครื่องทรงก่อนขึ้นวัดก็คือเป็นโบราณราชประเพณีอย่างอย่างงั้น
[1:13:38] เลยนะครับ แล้วก็บนบนมันซุ้มอ่ะครับ
[1:13:39] ที่จะเข้าไปก็จะมีตามมงกุฎที่เห็นได้ชัดเลยว่ามันเป็นประจําเป็นเป็นปลาเป็นตาประจํารัชกาลของรัชกาลที่ 4 อย่างเนี่ยครับ
[1:14:04] ในส่วนของรัชกาลที่ 6 ตรงพระองค์ราชโรจนฤทธิ์เนี่ยครับ
[1:14:05] ก็จะเป็นศิลปะในสมัยรัชกาลที่ 6 ที่ค่อนข้างจะชัดเจนมากเลย
[1:14:06] คือออกมาเป็นโมเดิร์นขึ้นมาเลยอะไรเงี้ยครับ ประมาณนี้แล้วก็จะมีส่วนหนึ่งที่ไปดู
[1:14:06] ก็คือเป็นฝั่งของพระหลวงพ่อศิลา ขาวอันนี้คือฝั่งตรงข้ามละใช่
[1:14:07] เมื่อกี้คือเราพูดกันฝั่งเหนือนะ ถ้าถ้าเดินอ้อมจะดีไปเป็นฝั่งใต้ละครับ
[1:14:29] ก็คือ หลวงพ่อศิลาขาวเนี่ย เป็นพระสมัย สมัย ทวารวดี เป็น
[1:14:35] เป็น เป็น เอกลักษ ณ ์ เฉพาะ สมัย ทวารวดี นะ ครับ ก็คือ การ พระ
[1:14:40] นึกภาพ ดูป กติ เราจะเห็น พระ แต่ ปาง ที่ นั่ง ขัดสมาธิ บ้าง สมาธิ
[1:14:46] บางสมาธิ บ้าง หรือว่า ปาง มา ปาง มารวิชัย บ้าง แต่ว่า พระ ที่ เอา
[1:14:51] เท้า ห้อย ออกมา นะ ครับ เหมือนกับ นั่ง เหมือน กับคน
[1:14:54] เรานั่ง 9 อี้ อะ อันนี้ ค่อนข้าง จะ เป็น คือ เอกลักษ ณ ์ เฉพาะ
[1:14:58] คือ ขา ข้าง หนึ่ง งอ อีก ข้างนึง พาด ลง มา ข้างล่าง นะ ครับ
[1:15:01] เหมือน เหมือน คน เหมือน เหมือน เรานั่ง 9 อี้ อะ เนาะ พอนึก
[1:15:04] บอกไหมว่าว่าคนที่นั่งแบบเนี้ยไม่ใช่ไม่ใช่พระ เออ แล้วก็ทํามุทรา วุธ ค่ะ พุทธา
[1:15:11] ก็คือทําท่าทําท่าจีบเหมือนเปิดตัวไอโฟนแอร์ใช่ป่ะ แล้วก็เราก็เหมือนแล้วก็เหมือนกับว่า
[1:15:12] เป็นปางที่เขาเรียกว่า เป็นปางโลโก้3
[1:15:12] โคกเป็นปางที่เขาเรียกว่าอะไรนะครับ กําลังเทศนาอยู่ใช่รึเปล่า
[1:15:30] จริงจริงคือปราง ต่างต่างของพระพุทธเจ้าเขาก็เลยมีความหมายอยู่เช่นแบบปาง
[1:15:30] 5 ญาติแปลว่าไม่ได้แปลว่าห้ามไม่ได้มาเป็นอุปสรรคหรืออะไร
[1:15:31] เหมือนกับห้ามหอมห้ามให้ห้ามยาก คือแบบว่าให้เราปลอดภัยแคล้วคลาด
[1:15:32] แล้วก็บางบางประทานพรที่แบบแบมือก็คือประทานพรอะไร เงี้ย
[1:15:32] ก็จะมีมีความหมายอยู่ก็ก็ไปดูกันได้ ซึ่งซึ่งพระที่ห้อยขาเนี่ยครับก็จะมี
[1:15:54] เป็นศิลปะเฉพาะของทวารวดี แล้วก็มีอยู่ในเมืองไทยเนี่ย
[1:15:54] ไม่กี่องค์ที่บอกว่ามีหลวงพ่อศิลาขาว แล้วก็มีองค์ที่อยู่ในพระอุโบสถของวัดพระปฐมเจดีย์เนี่ยนะครับ
[1:15:55] อือ แล้วก็มีอยู่ที่พิพิธภัณฑ์พระสถานแห่งชาติ
[1:15:56] เค้าเค้ามีความหมายอะไร คือคือดั้งเดิมเหมือนไปเจอที่ที่อยุธยาใช่มั้ย
[1:16:13] ใช่ครับ ไปเจอที่อยุธยาแล้วก็ซึ่งซึ่งซึ่งจะบอก
[1:16:16] ก่อนว่าอยุธยาไม่ได้มีทวารแบบพอดี ใช่เหมือนกับว่ามัน พระ 3
[1:16:21] องค์เนี่ยถูกเคลื่อนมาเดิมคิดว่ามีซีอีโอออริจิน อล
[1:16:24] อยู่ที่ไหนก่อนน่าจะอยู่ที่นครปฐมนี่แหละครับ เออเป็นสีองค์ที่หันหันหลังให้กันน่ะ
[1:16:24] 4 ทิศ อ๋อ แล้ววันนึงก็พลัดพรากจากกัน
[1:16:26] ใช่คือโดนย้าย โดนย้ายไปก่อนแล้วก็ไปอยู่ ที่ 2
[1:16:36] องค์เออแล้วก็ที่อยุธยาอ่ะครับทําไม คิดว่ามาจากมาจากซุกมาจากทางนครปฐม
[1:16:40] หรือทางเนี้ย ทําไมเขาถึงคิดว่ามาจากนครปฐม
[1:16:41] เพราะว่าวัดที่เอาไปเอาย้ายเคลื่อนย้ายพระเนี่ยครับ ไปที่นั่นเป็นสถานชื่อว่าวัด 2
[1:16:43] องค์ เนอะชื่อว่า วัดพระยากง กับวัดพระยาพาน โอ้โห
[1:16:45] ซึ่งมันมาตรงกับตํานานขององค์พระปฐมใจดีอะครับ ที่มีพญา
[1:16:45] กงกับพญาพันธุ์ที่เป็นพ่อลูกกันมาต่อสู้กันจนเกิด ปิดภาพนั่นแหละ อะปัจจุบัน เนี้ย
[1:17:08] มันมีสาเหลืออยู่ 3 องค์องค์นึงอยู่ที่พระปฐมองค์นึงอยู่ที่
[1:17:13] ประมาณ ครับ พิธานพระนคร อยู่ที่สนามหลวงอีกอันนึงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์เจ้าสาวพญา
[1:17:22] องค์ 3 องค์แล้วก็มีอีกอันนึงที่ตกก็คือมือซ้าย
[1:17:23] มุดทรา มือขวาเนี่ย ความแตกต่างของการเป็นปางจากอินเดีย
[1:17:28] ก็คือท่านั่งเนี้ย ท่าเนี้ยมันไม่ค่อยเจอในศิลปะ
[1:17:30] ทางฝั่งไทยคือมันอิทธิพล อาจจะมาจากอินเดีย
[1:17:39] คือลักษณะของมือข้างขวาค่ะที่ไม่ได้ทําบุษราเนี่ย ถ้าเป็นฝั่งอินเดียส่วนใหญ่มันจะจับจีวร
[1:17:46] จะจับผ้า ไม่ว่าจะท่านั่งหรือท่ายืน
[1:17:48] ถ้ามือว่างว่างปุ๊บจะจับผ้าตลอด แต่ว่าของไทยเนี่ยจะไม่จับ อือ
[1:17:55] ก็เลยก็เลยมองว่าแสดงว่าสิ่งนี้อะมีอิทธิพลมาจากฝั่งอินเดีย แต่ว่าไม่ได้ทําให้อินเดียถูก มาป
[1:18:02] รับปรุงให้อ่า ให้เป็นโลคัลไลซ์อีกทีนึงใช่
[1:18:05] โดยการไม่มีการจับผ้าที่มือขวา อือ
[1:18:08] อาจจะเป็นความเชื่อของของคนพื้นถิ่น หรืออาจจะเป็นจริตของช่าง
[1:18:10] หรือว่าอาจจะเป็นความสามา รถของช่างอื้มก็ได้
[1:18:11] มันมันไม่มีใครรู้ไงครับ อือ แล้วก็ เออ พระลักษณะเนี้ย นะครับ
[1:18:25] ก็จะในเมืองไทยก็จะมีไม่เยอะก็จะเป็นลักษณะเด่นชัดเลยของทวารวดีอือ เหมือนกัน
[1:18:33] ถ้านั่งเงี้ยลงรายละเอียดของการท่านั่งก็คือ บ้านเราชอบทําตามสมาธิกับปางมารวิชัย
[1:18:38] ซึ่งเป็นท่าข้างนั่งขัดสมาธิ แต่นี่เป็นค่า นั่งห้อยขา
[1:18:39] ซึ่งลักษณะเนี้ย มันไม่ใช่ลักษณะที่พึงกระทําในในภาพของฝั่งเราของฝั่งไทยอ่อ
[1:18:53] อาจารย์ที่ที่มาบรรยายเนี่ย ก็บอกว่า เออ
[1:18:56] มันเป็นท่านั่งที่ไม่เหมือนภิกษุ มันเป็นท่านั่งของของกษัตริย์เสียมากกว่า
[1:19:02] ซึ่งหมายความว่า การนั่งอย่างเงี้ยมันไม่ใช่การนั่งบนอาสนะมันเป็นการนั่งบนหลังบัลลังก์ฌอนพวกเนี้ย
[1:19:03] อืม ก็
[1:19:15] ทําเหมือนอาจารย์วิทยากรให้ข้อสังเกตว่ามันคล้ายกับเหมือ นแบบประติมากรรมทางฝั่งกรีกด้วยอะไรเงี้ยครับที่ท่านั่งเป็นท่าอย่างงี้
[1:19:25] ไม่ใช่ท่าขัดสมาธิอาตมาที่เพชรอะไรอย่างเงี้ย แต่ว่าอาจารย์ก็บอกว่ามุธา
[1:19:25] หรือว่าทาสของแต่ละอย่างของของพระพุทธรูปเนี่ยก็จะสื่อ แตกต่างกันไป อย่างเช่น
[1:19:37] ขัดสมาธิธรรมดา ขัดสมาธิ ลาภสมาธิ เพชร อือ
[1:19:40] ก็จะสื่อความหมายแตกต่างกันไป การทํามือการยกมืออะไรอย่างเงี้ย
[1:19:42] ก็คือมีความหมายหมดนะครับ อยู่ที่คนสร้างเนี่ย
[1:19:43] อยากจะสื่ออะไร ณ ขณะนั้นประมาณอย่างงี้อะครับ
[1:19:44] แล้วก็ความนิยมของสมัยนั้นด้วยประมาณนี้ครับ โอเค มีอะไรมั้ยครับ
[1:20:02] มีสถาปัตย์แล้ว ศิลปะต่างๆแล้วพูดเรื่อง
[1:20:05] ธรรมจักรเลย อ๋อ ธรรมจักรอา อือ อันนี้ก็จะย้อนกลับไปนะกระโดด
[1:20:10] ไปในพิพิธภัณฑ์ เออ พิพิธภัณฑ์ มีทีหนึ่ง คือจริงจริงแล้ว
[1:20:11] ส่วนนึงก็คือมีการแสดงทํามาจากที่พบอยู่ในนั้น ซึ่งเชื่อว่า เป็นศิลปะแบบทราวดี
[1:20:12] คือนางมะเคยไปพิพิธภัณฑ์ อู่ทอง ที่
[1:20:25] สุพรร ณ บุรี ซึ่ง เป็น ศิลปะ เป็น พิพิธภัณฑ์ เกี่ยวกับ
[1:20:28] ทวารบดี ด้วย เช่นกัน คือ ที่ นั่น นะ คะ จะมี เสา อโศก
[1:20:33] ที่ สมบูร ณ ์ อยู่ อืม ที่ เ นี่ย จะไม่มี แต่ มีการ อ้างอิง
[1:20:38] ก็คือ มี ธรรมจักร ให้ แต่ว่า เสา ตัว เสา อาจจะ ไม่มี การพบ คือ
[1:20:43] เกิดธรรมจักรอะมันจะเหมือนเป็นพัดลมตั้งพื้นที่เยอะสูงใช่มั้ย ใช่ธรรมจักรเป็นกลมกลมทั้งหมด
[1:20:44] แล้วก็อันนี้เป็นเป็นหมู่ ยิ้มมากกว่า
[1:20:51] อมยิ้มได้อะก็ได้เดี๋ยวทําอะไรก็ทํา ก็คือที่ที่เนี่ย
[1:20:57] ส่วนใหญ่จะแสดงตัวตัวอมยิ้ม ตัวอมยิ้มกลมกลมให้ดูอะค่ะ
[1:21:02] แล้วก็ด้วย ด้วยความที่มันมีศิลปะมากมายแล้วมีการทําไว้ได้หลายรูปแบบอะมันก็จะมีทั้งส่วนที่
[1:21:11] เป็นเฉพาะตัวตัวรังเกวียน เราเราจะเรียกว่าไงคือว่าเรา
[1:21:15] เกวียน เออ รอ เกวียน น่ะแล้วแล้วก็เออ มีเรื่องน่าสนใจ
[1:21:17] อย่างหนึ่งก็คือเราไม่เคยคิดเรื่องนี้คือผู้ร่วมบรรยายเนี่ยก็ก็อธิบายบอกว่า เออ
[1:21:18] ทําไมมันถึงจะต้องใช้ตัวธัมมจักในการเป็นตัวแทนของศาสนาพุทธเอา เอางี้ก่อนดีกว่าธรรมจักรเนี่ยนะครับ
[1:21:32] ในอินเดียเนี่ยไม่จําเป็นจะต้องสื่อถึงศาสนาพุทธอย่างเดียว มันสามารถสื่อถึงสถานศาสนาอื่นได้
[1:21:38] มันคือการ มันเป็นเครื่องหมายของการดําเนินไป
[1:21:43] การแผ่ขยายไปมันเป็นปริศนาธรรมไรเงี้ย นะชะมันคือมันคือการแผ่ขยายไป
[1:21:45] การเดินไป การเดินหน้าไปมันเป็นความจริงในในในในศาสนาพุทธน่ะครับ
[1:21:57] ธรรมจักรวางหมอบถูกถูกเอามาเป็นสัญลักษณ์ของประถม เทศนาเหรอ ประถมชาติประถมเทศกาล
[1:22:05] ที่ที่ที่ใช่ ประมาณที่มันเลยมีกวางหมอกไงเป็นเป็นตัวแทนของวัดเวฬุวันใช่
[1:22:06] ซึ่งซึ่งมันมันมันเหมือนกับการ บรรยาย ธรรม เนี่ย ครับ มันทําให้
[1:22:20] ทุก อย่างมัน เดิน หน้าไป ประมา ณ อย่างงี้ เพราะฉะนั้น เนี่ย
[1:22:23] ไม่ใช่ ชาติ พุทธศาสนา อย่างเดียว ยัง เป็น สัญลักษ ณ ์ ใน พราหมณ์
[1:22:27] ด้วย นะ อะไร ด้วย ในอินเดีย ครับ ถือว่า การใช้ ธรรมจักร เนี่ย
[1:22:30] เป็น การ ที่ทํา ให้มัน เดินหน้า ไป เป็น เพราะว่า สมัยนั้น เค้า
[1:22:33] ไม่ได้ ปั้น เป็น ตัว คน เป็น คนคน ด้วย ป้ะ น่าจะด้วยเงี้ยครับ
[1:22:37] อันนี้ก็เหมือนเป็นไอคอนอันนึง แต่ว่าแต่ว่าเหมือนกับว่าอาจารย์ก็อธิบายด้วยว่าเหมือนกับอธิบายว่าสังเกตดูว่าเหมือนแบบว่าไม่ไม่ทราบว่าจะเคยได้ยินเรื่องเกี่ยวกับ
[1:22:52] ชนชาติในอินเดียหรือเปล่าที่เป็นชนชาติพื้นเมืองแล้วก็เป็นชนที่เป็นดาวิเดียนใช่มั้ย ที่เป็นคนที่มาจากทางอังกฤษอะครับ
[1:23:02] มารยันอาร ยันเหมือนกับ การมาของการมาของการมาของล้อเกวียนที่เป็นซี่อะครับ
[1:23:05] ที่เราเห็นธรรมจักรเป็นซี่ใช่มั้ยครับ มันมาจากทางอารยันเป็นเทคโนโลยีมาจากทางอารยัน
[1:23:06] อืม ซึ่งมันมันเป็นเทคโนโลยีที่ทําให้
[1:23:21] ล้อเนี่ย มันแข็งแรงขึ้น อืม ไปได้ไกลขึ้นมา
[1:23:22] กกว่าล้อชล้อเกวียนที่มันเป็นปึ๊บ ของคนพื้นเมืองอ่ะครับ
[1:23:23] มันเลยทําให้การไปต่างต่างเนี่ยมันไปได้ไกลขึ้นการลบ หรือว่า การพุ่งอะไร
[1:23:25] ต่างๆมันสามารถชนะคนอื่นได้เพราะว่าอาจารย์ประภัสร์ เขาใช้ความรู้สึกเลยเนี่ย
[1:23:25] ใช่ใช่ประมาณเนี้ยครับ ลองนึกภาพอารถศึกที่เป็นของกรีกดูอ่ะครับ
[1:23:27] อย่างเรื่องเบนเทอร์ หรือว่าเรื่องการดิออเตอร์อะไรอย่างเงี้ยที่มันเป็นที่มันเป็นรถสึก
[1:23:52] คือซี่ล้ออ่ะครับ ซี่ล้อ อืมซี่ของเราคุยกันน่ะ
[1:23:53] มันเป็นเทคโนโลยีมาจากตรงนั้น อืม ประมาณนี้ครับ
[1:23:54] มันเลยทําให้สิ่งเนี้ยมันเข้ามาแล้วก็จะทําให้ ความเชื่อต่างต่างเนี่ย
[1:24:05] มันดําเนินขึ้นไป อืม การแผ่ขยายขึ้นไปอะไรอย่างเงี้ย
[1:24:06] อันนี้คือความหมายของล้อเกวียนที่เป็นซี่อะครับ แล้วก็ให้ความเห็นอีกว่าคือมันเหมือนเป็นสงครามเหมือนกันนะ
[1:24:07] ในในสมัยก่อนอะการที่จะทําคนให้เปลี่ยนจากศาสนาหนึ่งเป็นอีกศาสนาหนึ่งอะมันก็เหมือนเป็นการทําทําสงครามระหว่างศาสนา คือเราจะต้อง
[1:24:27] ต้องเปลี่ยนความเชื่อของคนน่ะก็ก็เอาสรุปง่ายง่าย มันคือ soft power ชนิดนึงละกัน
[1:24:28] ทําให้ทําให้เพราะอินกับคตินี้ปั๊บต่อไป การใช้ชีวิต หรือว่า
[1:24:29] การปกครองหรืออะไร ต่างต่างมันก็จะมาตามคตินี้ด้วย
[1:24:30] มันมันเหมือนกับการเอาความเชื่อดั้งเดิมที่มีอยู่แล้วในในในในพื้นถิ่นนะครับ อืม แล้วก็
[1:24:48] ถ้าเกิดเป็นเป็นในไทยอ่ะ เขาชอบเรียกว่าการการทําให้เป็นพุทธอ่ะเหมือนกับว่าเอาสิ่งนั้นมาบวชมาบวชมาบวชพุด
[1:24:57] ประมาณอย่างนั้นนะครับ เช่น พม่าก็มีการทําเงินเหมือนกันเช่นนับจากผีท้องถิ่นเนี่ยก็เอามาบวชเป็นพุทธในพระพุทธศาสนา
[1:24:58] เป็นนัดหลวงอะไรเงี้ยครับ ของไทยก็มีเหมือนกันอะไรประมาณเนี้ย
[1:24:59] การเอาความเชื่อของไทยเนี่ยไปแบบผีของไทยเนี่ย ไปผนวกกับพุทธศาสนาประมาณเนี้ยครับ
[1:25:16] ก็ ใน พิพิธภัณฑ์ เค้าก็ จะมี ธัมม จักร ให้ดู หลาย ชิ้น เลย นะ
[1:25:19] ใช่ ครับ เพราะว่า บางที ค่อนข้าง สมบูร ณ ์ ก็จะ เป็น เหมือ นแบบ
[1:25:22] อัต ลักษณ์ของ สมัย ทวารวดี พุทธศาสนา ใน ทวารวดี เลย กับการ
[1:25:28] กับ ไม่น่าจะ เรียก บูชา ได้มั้ย เป็น สัญ ลักษณ์ของ
[1:25:32] พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ใช่ สัมมา ไรงี้ แล้วก็ ทุกคนนําจากหิน
[1:25:37] ใช่ครับ ทําจากหินแกะสลักจากหินแล้วก็เป็นซี่นะครับ
[1:25:38] แล้วก็อาจารย์ที่เป็นวิทยากรก็ให้ความสังเกตด้วยว่าปลายของซี่อาจจะเห็นเป็นเสาแบบโรมันด้วยซ้ําอะไรอย่างเงี้ยครับ มีมี
[1:25:50] ลวดลายของ อ๋อ เสาไอโอนิค ใช่ครับ โอเค อันนี้เดี๋ยวเรา
[1:25:52] น่าจะรีพายไว้ถ้าไม่ลืมถ้าถ้าอยากดูบอกได้นะครับ ถ้าลืมมันจะเป็นเสาไอโอนิคจริงจริงเราก็เห็นแล้วเฮ้ย
[1:25:54] งานฝรั่งนี่หว่า แล้วก็ในรูปสลัดของของธรรมจักรอ่ะครับ
[1:26:02] ถึงแม้จะเป็นพุทธก็ตามเนี่ย อือ ตัวตัวเทพ หรือว่าตัวอะไรในในนั้น
[1:26:10] บางทีก็เป็นของศาสนาพราหมณ์ก็มีของฮินดู หรืออาจจะเป็นศาสตร์ท้องถิ่นอะไรอย่างเงี้ยที่มามารวมกับภาพของพุทธศาสนา
[1:26:17] เออมี มอนสเตอร์ ปริศนา ด้วยที่ที่พยายามจะตีความว่าเฮ้ย
[1:26:25] มันตัวอะไรวะ แต่ก็ตีความไม่ไหว เออ ยังยังไม่ออกก็น่าสนใจดี
[1:26:26] มันมีมาสเตอร์แปลกแปลกอยู่ด้วย คือแบบ
[1:26:34] คําอธิบายมันคือตอนที่อาจารย์พูดอะเราอยู่หน้าของชิ้นนั้นใช่มั้ย แล้วอาจารย์เค้าพูดว่า เออ
[1:26:35] มันมีปีก มันมันมีใบหน้าเหมือนมนุษย์มันมีหัวเหมือนสิงโตมันมีอะไรอะ
[1:26:43] คือพอพูดไปแล้วว่าเราเราอาจจะคิดว่าแบบมันมันมีภาพที่เราเคยเห็นเช่น โซฟริงกิริบปลิ้นอะไรพวกเนี้ย
[1:26:55] เอออยู่ ซึ่งเราต้องไปคิดว่าเมื่อเมื่อหลายพันปีก่อนไอ้สิ่งเนี้ย
[1:26:56] มันไม่ได้ถูกถูกสร้างภาพมาให้เห็นเด่นชัดอะ มันเป็นปีศาจอะไรก็ไม่รู้
[1:26:57] แล้วก็มีเทพอยู่ข้างบน ซึ่งซึ่งเทพองค์นั้นก็คือพระพุทธเจ้าแล้ว
[1:27:08] ก็มี มีอันนี้ด้วย มีสมุนซ้ายขวาด้วยอ่า ใช่
[1:27:12] อันนี้คือ แปลกจริงเป็นของที่เราไม่ไม่ไม่เคยเห็นอะ
[1:27:13] เราก็ให้อธิบายยังไงก็นึกภาพไม่ออกอ่ะ ต้องไปดูเองอือ
[1:27:19] แล้วก็งานจะมีทั้งงานหินงานแกะสลักหิน จะบอกว่าตอนที่ไปพิพิธภัณฑ์อู่ทองอะก็คือ
[1:27:25] มันมีห้องแสดงลูกปัดหินคาเนเลี่ยนที่ที่อาจารย์บอกว่าเห็นเป็นเสียงส่วนใหญ่ ซึ่งหินคาเดเลียนนะคะ
[1:27:25] มันจะเป็นลักษณะของหินคอสชนิดหนึ่งที่เป็นสีแดงสีแดง อม สีส้มส้มแดงแดงอะไรอย่างเงี้ย
[1:27:28] ซึ่งไม่ใช่หิน ท้องถิ่นใช่ค่ะ
[1:27:43] อิมพอร์ตเข้ามาเงี้ย อิมพอร์ตแบบอิมพอร์ตวัตถุดิบ
[1:27:44] หรือว่าอิมพอร์ตทั้งชิ้นที่เสร็จแล้วมีทั้งหลายมีทั้งหลายความเชื่อด้วยอะไรอย่างเงี้ย อย่างอย่างที่อาจารย์บอกว่ามีที่พิพิธภัณฑ์หน่อย
[1:27:53] นะที่เป็นรูปสิงห์แกะเป็นรูปแกะเป็นรูปสิงห์อ่ะ หินทะเลเลี่ยนทั้งชิ้นอ่ะคืออันนั้นน่ะ
[1:27:54] เป็นอันเดียวที่เราไม่เคยเห็นแต่ลูกปัดเห็นทุกที่เลย อือ อือ
[1:28:07] คือลักษณะรุกบัตรของเค้าอะค่ะ มันจะเค้าจะอาจจะเอาเป็นร้อยเล็กเล็กแล้วก็บิดเกลียวให้มันเป็นเป็นเป็นเส้นใหญ่อะเอาเส้นเล็กเล็กมารวมกันแล้วก็บิดเกลียวอะ
[1:28:19] เป็นไปได้มั้ยว่ามันเกิดจากการค้าขายในสมัยก่อนที่เทรดกันน่ะ ใช่ใช่แล้วก็เหมือนกับที่เจอหินมากมายหินสีมากมาย
[1:28:19] แถวแถวกระบี่แถว นั้นน่ะครับ ที่เป็นเหมือนรอยเชื่อม
[1:28:20] ระหว่างอันดามันกับกับอ่าวไทยอย่างเงี้ย ก็เจอกันเยอะเหมือนกัน
[1:28:21] รวมถึงแบบของบางอย่างที่แบบว่าไม่น่า มีในเมืองไทย เช่น
[1:28:38] เหรียญโรมันตะเกียงโรม มันอะไรประมาณเนี้ยครับ
[1:28:38] ก็ก็ก็ทําให้เห็นว่าในในในดินแดนเนี้ยในภูมิภาคเนี้ย ไม่รู้ว่าจะเรียกว่าอะไรกัน
[1:28:40] แน่แน่นะ หรือว่าจะเป็นคนไทยหรือไม่ใช่คนไทย
[1:28:41] หรือจะเป็นคนชาติไหนเนี่ย มันมีการถ่ายเทของวัฒนธรรม
[1:28:41] และก็การค้ามา จากนู้นนะครับ
[1:28:59] ตั้งแต่แบบกรีกโรมันเลยอะ แล้วแล้วมันไล่มา
[1:29:03] เปิดเสียไล่มาอินเดียไล่มาที่บริเวณนี้ แล้วมันก็แปลได้อย่างหนึ่งว่ามันเป็นโหนดที่สําคัญ
[1:29:07] อืม ที่ที่คนกลุ่มนี้หรือการเดินทางของเมืองใหญ่ใหญ่อื่นอื่นเนี่ย
[1:29:08] ต้องมาหยุดที่นี่และทําการค้าขายแปลว่ามันมีตัวตนในประวัติศาสตร์ จริงจริงมันมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์แล้วด้วยซ้ํา
[1:29:20] ดังนั้นถ้าเกิดว่าใครที่เรียนประวัติศาสตร์ตามตาม เออเรียกว่าสายหลักของของของไทยเนี่ยของชาติอ่ะ
[1:29:26] แต่คิดว่าเฮ้ย ประเทศไทยแม่งเริ่มสร้างชาติแก้ไม่กี่ปีที่ผ่านมาต้องตั้งแต่สุโขทัย
[1:29:27] เออแค่สุโขทัยอ่ะ มันจะจินตนาการภาพไม่ออกเลยว่าเฮ้ย
[1:29:28] ก่อนหน้านั้นน่ะหลักพันปีอะเราก็อยู่กันอย่างงี้ เราก็มีการค้าขายแล้วมีการการคุยกับต่างชาติ
[1:29:29] แม้กระทั่งไม่ใช่แค่คุยกับเพื่อนบ้านน่ะ เราคุยไปถึงยันยุโรปทางฝั่งนู้นน่ะครับ
[1:29:30] มันก็คําว่า แลนด์บริดจ์นะครับ มันก็มีมาตั้งแต่สมัยนู้นแล้วอะ
[1:29:31] สมัยโบราณก็คือ จากอันดามันข้ามไปทางฝั่งอ่าวไทยเพื่อจะไปทางอีกฝั่งนึงเงี้ย
[1:29:54] เพราะว่ามันถ้าเกิดว่าแต่ก่อนเนี้ยเทคโนโลยี หรือว่า
[1:29:55] การเดินเรือมันอาจจะไม่ดีพอที่จะไปลงไปที่ข้างใต้ช่องแคบมะละกา อือ อือ
[1:29:56] ประมาณอย่างเงี้ยครับที่ไปสิงคโปร์อะไรอย่างเงี้ย เพราะฉะนั้นเนี่ยการพักสินค้าทางแลนด์บริดจ์เนี่ย
[1:29:57] อาจจะเป็นอีกวิธีนึงที่สมัยก่อนใช้เลยทําให้เราเห็นร่องรอยต่างต่างเนี่ยในบริเวณนี้มากมาย รวมถึงการค้าขายที่จัดบริเวณนั้นเนี่ยกระจายขึ้น
[1:30:25] ข้างบนทางฝั่งทวารวดี อืม ด้วยนะครับ ทางฝั่งนครปฐมราชบุรี
[1:30:27] อืม อะไรที่เป็น แลนด์ใหญ่ใหญ่ ใช่ครับ
[1:30:31] ก็จะเจอพวกหลักฐานเกี่ยวกับพวกเนี้ย มากมายจริงจริง อืม อ๋อ
[1:30:34] ที่ว่าข้างล่างนี่คือตั้งแต่ตั้งแต่ฝั่งที่เค้าเห็นลูกปัดใช่ไหม ฝั่งกระบี่ฝั่งอะไรอย่างนี้
[1:30:35] แล้วก็ถ้าเป็นฝั่งอ่าวไทยก็มี นครศรีธรรมราช
[1:30:36] อะไรอย่างงี้ที่เห็นว่ามีอารยธรรมในยุคร่วมสมัยกับทวารวดีด้วย พอ ขึ้นมาข้างบนก็มี
[1:30:49] ใช่ใช่แต่ว่าสังเกตอีกอย่างหนึ่งก็คือมันจะมีในพิพิธภัณฑ์ค่ะ มันจะมีแผนที่ที่โบว์บอกว่ามีจุดไหนใน
[1:30:55] เว็บบางที่ที่มีศิลปะแบบทวารบดีคือมันมีความเชื่อมต่อก็คือ ทุกที่ล้วนเป็นที่ที่แม่น้ําไปถึงก็คือแปลว่าอะมันอาจจะมาจากทางทะเลแล้วมันก็ไปทางแม่น้ําต่อ
[1:31:02] อืม อืม หรือว่า พื้นที่ทะเลจริงจริงอ่ะ
[1:31:11] ในสมัยนั้นอาจจะแบบว่าเข้ามาลึกในตรงส่วนของตัวกอไก่อะ อาจจะไปลึกกว่าที่ทุกวันนี้มันไปอยู่ตรงชลบุรีสมุทรปราการ
[1:31:13] อาจจะไปลึกกว่านั้น อืม ในในรูปที่เขียนเนี่ย
[1:31:27] บางทีแบบทะเลเนี่ยมันอาจจะมาชิดอยู่ตรงแถวแถว นครปฐมเลยก็ได้ อืม
[1:31:28] ประมาณเนี้ยครับ แต่มันคงไม่ใช่ทะเลแบบว่าหาดทรายบางแสนอย่างงั้นเนอะ
[1:31:29] มันก็จะเป็นทะเลแบบฝั่งอะไรนะ เป็นเลน
[1:31:29] แต่ที่เค้าบอกว่าธนบุรีมีแต่เลนใช่ประมาณอย่างงั้นอะครับ นกมีอะไรอีกไหม เออ
[1:31:45] ก็เนี่ยความจริงอ่ะ รายละเอียดมีเยอะมากเนี่ย
[1:31:47] การวอร์คกิ้งทัวร์เนี่ยตั้งแต่บ่ายโมงเนี่ยไปเสร็จเกือบ 5 โมงเหมือนกันนะครับ
[1:31:48] แล้วจารย์เค้าพูดไม่หยุดอะใช่ เพราะฉะนั้นเนี่ยถ้าเกิดว่าผิดพลาดอะไรไปเนี่ย
[1:31:49] เราจําดีเทลนี่คือพยายามจดแบ่งหน้าที่กันจดแล้วอะไรเงี้ยหรอด้วยหรอ ก็ก็ยังแบบว่าจํามาไม่หมด
[1:31:49] รายละเอียดมันเยอะมากอะไรอย่างเงี้ย คือการเรียนรู้ประวัติศาสตร์แบบเดินสถานที่จริงอะมันเห็นของจริงมันได้แบบได้สัมผัสระดมกลิ่นได้แบบโอ้เปียกเหงื่อไปด้วยกัน
[1:32:10] มันก็มันก็ได้ความรู้สึกดีกว่า แบบไปนั่งฟังเลคเชอร์ฟังบรรยายนะโชคดีที่ฝนไม่ตก
[1:32:11] เออโชคดีที่ฝนตกน้องเค้าดิวแบบพระพิรุณมั้ย อือ
[1:32:27] ก็บรรยากาศคนที่ไปด้วยวันนี้ก็ดีเนอะ แบบเหมือนแบบทุกคนแบบพร้อมที่จะเรียนรู้หรือว่าพร้อมจะแลกเปลี่ยนอาจารย์หมดเลย
[1:32:28] คือคือเข้าพิพิธภัณฑ์ทุกคนควักแบบที่แบบว่าควักบัตรควักบัตรที่แบบ ใช่ครับ
[1:32:29] ควักบัตรข้าราชการมากันเกือบทุกคนเลยอ่ะ ปอเอกเนี่ยเหมือนเรากระเด็นขึ้นไปปราศรัยเหมือนเราเป็นแบบชาวบ้านหนึ่งชาวบ้าน
[1:32:44] 2 ชาวบ้าน 3 อะไรอย่างเงี้ยพี่ก็จะได้สบายใจเพราะแบบอย่างน้อยน้อยเค้าอธิบายให้คนโน่ได้อย่างเงี้ย
[1:32:53] เออ เออ โอเคก็เอิร์ธว่าถ้าเกิดว่าใครที่ฟังแล้วสนใจแล้วอยากไปเดินกับพวกเราบ้าง
[1:32:54] หรือว่าอยากตามรอยอะไรอย่างงี้บ้าง แล้วก็ก็กระซิบกระซิบกันมาได้นะครับ
[1:32:56] เราคงไม่ได้ประกาศอะไร เพราะว่าเราก็ไปกับเค้าเหมือนกัน
[1:32:56] แล้วก็ทริปไหนที่เราสนใจ แล้วก็ก็จะบอกบอกกันพักกัน
[1:32:57] เป็นกันว่าไปไหนไปมั้ย อย่างเงี้ย หรือว่าโอเค หรือว่าน้ําไปทริปอีก
[1:32:58] น้ําก็จะจัดเตรียมเรื่องพวกเนี้ย มาบอกทุกคนอีกอะไรคะ
[1:33:00] น้ําที่คนเตรียมเลคเชอร์อย่างละเอียดครับ น้ําจะเป็นหัวเรือเกี่ยวกับเรื่องพวกนี้
[1:33:01] เฮ้ย สําหรับรายการสาว 2 สาวต่อไปไม่
[1:33:24] โอเคก็อันนี้ก็เป็นทริปนครปฐมนะครับ ที่เรามาอัดกันสุดท้ายเรา
[1:33:25] ก็มาอัดกันในรถ โอเคอะ ก็ขอบคุณนะครับ
[1:33:32] อาจารย์วิทยากรทุกท่าน วันนี้ที่ที่ได้ให้ความรู้กับเราก็ถ้าทิพย์แค่300
[1:33:33] บาทเท่านั้นโคตรคุ้มเลย ได้ได้น้ําและขนมด้วยนะ เข้าใจขนม
[1:33:41] 2 รอบเลยหรอ รอบที่2 คือตอนที่น้ําไปฉีดน้ําจริงอ่ะ
[1:33:43] อาบน้ํายังล้วงกระเป๋าคนอยู่ที่อื่นรึเปล่า อุ๊ย น้ําได้
[1:33:49] วัตถุโบราณกลับบ้านอยู่ครับผม มีห้องนึงที่ห้ามถ่ายรูปใช่ป่ะ
[1:33:51] แล้วเค้าเข้าไปแล้วค่อยถ่ายเว้ย ต่อไปนี่คือเรานั่งอยู่กับอาชญากรนะครับ
[1:33:51] ก็ก็มีมีมีไอ้นี่มั้ย แบบอายุคดีความอะไรอย่างเงี้ยว่าว่ามันกี่ปีอะไม่
[1:34:02] รู้อ่ะเดี๋ยวหนูจะหนีไปตั้งหลัก ลองดูลองดู อ่ะ โอเคครับ
[1:34:06] ก็พบกับสอวอ เสาร์นะเผื่อคราวหน้าสัปดาห์หน้าพี่โอ
[1:34:07] คราวนี้พี่โอเค้าพักไปเพื่อเตรียมข้อมูลอย่างจริงจังไปนานมากเพราะมีเช่น เออใช่ใช่ใช่
[1:34:20] แป๊บเดียว อะไรเลยเดี๋ยวทําหน้าสัปดาห์หน้าเราจะมีมาสเตอร์พีซจากพี่โอนะครับ
[1:34:21] ที่เตรียมการไว้ประมาณ 3ปี เพื่อมาพูดเลย โอเค เพื่อมาพูด
[1:34:22] collect จะแก้ไขหมดสิ่งที่มึงพูดกัน
[1:34:30] โอเคก็มีอะไรก็คุยกับเราที่ติวเตอร์ add south เสานะนะครับ
[1:34:32] ก็สัปดาห์หน้าเจอกันรึเปล่าก็ไม่รู้ สวัสดีครับ

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.