# #305 Karikatürün Tarihi | Yürek Yemiş Karikatüristler

An episode of [Hayat Kaçık Bir Uykudur](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1474550883), 11 May 2025, 51 min.

Audio: https://anchor.fm/s/fbd561b8/podcast/play/102456710/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2025-4-10%2F399977223-44100-2-a81693c76ce8b.m4a

Karikatür ve karikatüristlerin tarih boyunca toplumda bıraktığı etkiyi ve son yıllarda geçirdiği evrimi tartıştığımız bu bölümde, sonlara doğru karikatür ve ifade özgürlüğüne dair düşüncelerimizi de paylaştık! Yürek yemiş, cesur karikatüristleri ve bazı ses getirmiş karikatür çizimlerini de anlattığımız bu bölümü keyifle dinlemeniz dileğiyle!

## Transcript

[0:00] Argan tuva diye çiziyor ve böyle halkın meyvelerini ağzının içine
[0:05] bir bant gibi veya bir platformdan yutan kocaman biri
[0:09] gibi çiziyor onu tabi. Şimdi hani çiziyor diye böyle
[0:14] gülüyoruz da bu post. 'Tir yani bu bölümün en kaçık
[0:19] tarafı bu insanların buna cesaret edip bunu yapabilmesi.
[0:23] Her şey. Evet, çünkü hem yayıncısı yani
[0:27] bu gargantonun yayınlandığı yer yerin yayıncısı hem de çizeni
[0:32] onordom yer adı sebebini de söylemek istiyorum.
[0:35] Belki bak belki dinleyenlerden böyle tanıdık gelen aşina olan
[0:40] vardır bu maddeye diyor ki. Tutuklanma sebebini.
[0:48] Hayat kaçırmayın. Ve hayat gıcık uykudur.
[0:59] HKB pot kestin bir başka bölümüyle sen izleyen ve
[1:03] dinleyenin her zaman olduğu gibi karşısındayız ve her zaman
[1:07] olduğu gibi öte kaliforniyaların kuzeylerin okyanus, aşırıların
[1:12] öte okyanuslarda sevgili Samet var.
[1:16] Merhaba sametciğim nasıl kuzeylerde bu aralar durumlar
[1:20] hava durumu olur, genel haliyeti ruhiyen olur.
[1:24] Gazhanen olur falan. Genel olarak havalar bugün
[1:29] mükemmel ama çiko da şöyle bir şey söyleyeyim.
[1:32] Bahar da sonbaharda. 12. Hafta falan bir sürü başkadır,
[1:38] bir başkadır. Evet baya başkadır.
[1:40] Memleketimiz bu güzel dediğimiz havalar 12 haftası yok, soğuk
[1:45] oluyor ya da aşırı sıcak oluyor. Dışarıda oturmak için şu an o
[1:47] mükemmel havalardan birini yaşıyoruz.
[1:50] Hava durumunu sunmuşken şunu da söylemek istiyorum galiba ilk
[1:53] defa bölümü kaydetmeden önce bölüm öncesinde kamera arkasını
[1:58] patreon için veya sosyal medya için kaydetmiş.
[2:01] Olabilir. Şöyle bir olay var.
[2:04] Ya kayıt dışıyken kayıt içi olma durumunda kalan bir kesit olduğu
[2:08] için. Yani daha da anlamlı bence.
[2:12] Burada tekrar anlatmak istiyor musun?
[2:14] Yoksa istemiyorum çünkü hala hatır sorarak ilerlemek daha iyi
[2:18] olacaktır. Konsantrasyonunu bozmak
[2:20] açısından. Tamam peki o zaman cihanım sende
[2:23] nasıl durumlar peki bugün? Müzeleri nereye gideceğimi
[2:27] biliyorsun bugün? Böyle bilmiyorum.
[2:30] Ha bilmiyor musun? Bununla ilgili bir şaka ve kayıt
[2:32] yapıp açıklamaz. Hasanpaşa ölüme girdin
[2:34] hasanpaşa. Yine semtimizdeydik.
[2:38] Kadıköy tarafında hasanpaşa tarafına.
[2:40] Fikirtepe. Yok oruç, hasanpaşa.
[2:43] Peki? Fikirtepe başka bir yer.
[2:46] Senin daha önce sınırında yaşadığın bir lokasyon orada
[2:49] işte gazhane müzesi'ne gittik. Güzel bir sergi vardı bu arada.
[2:54] Denk geldik daha böyle bilinçli değil.
[2:55] Hadi hadi gazhane müzesi'ne gidelim deyip gittik.
[2:59] Atatürk sergisi vardı böyle hani nasıl diyeyim sana ilk.
[3:04] Subaylık zamanlarından işte son. Vefatına kadar olan sekansta
[3:10] böyle eşyaları olsun işte evraklar falan bayağı şaşırdım
[3:15] içeriye böyle çok ufak bir ne bileyim sergi diye girdim.
[3:19] Ucu bucağı olmayan bayağı zaman geçirdiğimiz bir yer oldu.
[3:23] Ayrıca şey falan vardı, iklim müzesi falan orada.
[3:27] O yüzden değişik bir ortam var. Belki zamanla olursa seninle de
[3:31] gideriz diye. Söyleyip herkesi bir şekilde
[3:34] davet edelim oraya. Çünkü şöyle bir tarafı var,
[3:38] şehrin aslında tarihi belleklerinden birisi ve.
[3:42] Eee aynı zamanda da atıl kalmış hani yıllarca.
[3:46] Atıl kalmış işte son belediyeyle birlikte kültürel mirasları
[3:51] tekrar ayağa kaldırma projelerinden biriydi.
[3:53] Bu hem bu tarafta var. Avrupa asya tarafında var, özür
[3:57] dilerim hem de Avrupa tarafında da var.
[3:59] Bir gazhane zeytinburnu tarafında yanlış hatırlamıyorsam
[4:02] bu yönüyle hani hani kentin kimliğini ortaya çıkaran şeyler
[4:06] vardır ya hani sonuçta biz görmedik yani o dönemleri.
[4:10] Ama o dönemlerin içerisinde hani oğlum dolaşabildi, böyle bir
[4:14] zaman geçirebildik. Peki benim gibi cahil veya uzak
[4:18] kalmış ve hala gastanenin ne olduğunu bilmeyenler için kısa
[4:22] bir tanım açıklaması yapmak ister misin?
[4:24] Ya o taraflarda aslında bir depolama alanı oluşturmuşlar.
[4:28] Zamanında o depolama alanları aynı zamanda işlemle yapılmış
[4:32] yanlış hatırlamıyorsam gözlemlediğim hani borulamalar
[4:36] işte ne bileyim havuz tarzı yerler falan da vardı.
[4:40] Hani dönemsel bir tesis yaratılmış ama şey gibi
[4:44] düşünebilirsin. Hani bomonti'de de şey vardır ya
[4:47] bira fabrikası vardır. Şimdi farklı formata falan
[4:49] girdi. Hani kendim bellekleri
[4:51] götürmüştür, biri evet, evet içeride restoranlar, restoranlar
[4:55] olan garip bir yer oldu. Bablon da oraya gitti hatta
[4:57] bizim meşhur babylon Taksim taraflarından evet yani sonuç
[5:02] olarak ne olursa olsun bence kentin kimliğinin.
[5:05] Temel taşlarından birisi yani neresinde olursa olsun dünyanın.
[5:10] Bu tarz yerler o anlamda söylüyorum.
[5:13] Güzel bir cumartesi geçirmişsin kayıt.
[5:16] Evet, oğluna iyi. Evet, kerem'i iyi yorduk zaten
[5:19] eve geldiği gibi paket oldu kendisi ve şu anda gayet
[5:23] setupumu çok rahat bir şekilde oluşturup senin karşına
[5:27] dinleyicilerin karşısına geçme fırsatı buldum.
[5:30] Ya laf lafı açıyor, sonra da konuya gireriz.
[5:32] Hemen hızlıca ama geçen bir tane reels gördüm ingilizceydi ama
[5:36] şey diyordu. Türkçe'ye çevirsek ada.
[5:38] M önce konuşuyorsa şey diyor ya çocuğu olmayan 30 üstü insanlar
[5:43] ne hakkında kavga ediyor? Çok merak ediyorum diyor.
[5:46] Sonra da parodiyi başlatıyor. Parodide de kadınlı erkek var
[5:51] işte netflix'te hangi şovu izleyecekleriyle ilgili kavga
[5:54] ediyorlar. Bir sonraki sahnede hız şey
[5:57] diyor. Erkeğe sanattığım reus'i izledin
[6:00] mi? Bugün diyor, adam şey diyor, çok
[6:02] yoğunum bakamadım ya diyor sonra böyle dön dön bir bakış atıyor
[6:05] kız falan bazı. Bu paralelden bazıları bize de
[6:08] uyuyordu. Eşimle o aklıma geldi, sen
[6:11] çocuğu uyuttuk. Güzel bir gün geçti falan
[6:13] deyince. Yani hayat formları, hayat
[6:17] formları belli problemleri farklı şekillerde yaratabiliyor
[6:21] ama şöyle bir gerçek var, gerçekten bilen bilir.
[6:24] Hani birin bir çocuktan 2 çocuğa geçmek 2 kat bir efor değil de
[6:29] 30 kat bir efor gerektiriyor. Onu yaşayarak tecrübe kesinlikle
[6:34] ediyorum ve eden bizi dinleyen, sevgili, izleyen ve dinleyenler
[6:38] de olduğuna eminim. O zaman ben de buna katılayım
[6:42] çünkü bir kediden 6 kediye geçmek de inanılmaz bir.
[6:47] Efor artışına sebep oluyor. Yani işte var, herkesi güderdi.
[6:52] Hani vardı ya? Herkesin bir parası var durumu.
[6:54] Evet, evet, herkesin popisi ama kendine.
[6:56] Bu ışıltılı hayatı biz seçtik. Evet dimi samsunciler
[7:00] kesinlikle. Güzel bir muhabbet oldu.
[7:04] Devamı da sanki bölümün böyle muhabbet gibi geçecek bence.
[7:07] Çünkü hani bunu bir başka bölümde de söylemiştim.
[7:10] Böyle tek bir olay, tek bir tarihi bir şeye veya bir
[7:14] bilinmeze falan gitmeyeceğiz. Genel olarak aslında konsept
[7:18] olarak galiba yada tarihi olarak genel bir olgudan bahsedeceğiz.
[7:22] Bugün açılışı sana verelim canım.
[7:25] Bugün karikatürden bahsedeceğiz sevgili.
[7:28] Takipçimize neden karikatürden bahsedeceğiz?
[7:31] Aslında senin ve benim böyle tam büyüdüğümüz kendi
[7:36] kişiliklerimizin oluşmaya başladığı dönemlerde.
[7:39] Karikatürün aslında pik yaptığı yıllarda hatırlarsın biz kitap
[7:42] fuarlarına giderdik. Karikatüristler kuyruklarca
[7:46] insanlar olurdu saydılar, giderdik bize karikatür
[7:49] çizerlerdi. Ne bileyim karikatür kitaplarını
[7:52] imzalatırdı. Dergi dergistanlarını falan
[7:55] aslında pik yaptığı yıllara denk gelmenin bir nasıl diyelim?
[7:58] Hem keyfi hem de şu an için bir hüznü var.
[8:01] Bu yönüyle bir karikatüre değinelim dedik.
[8:04] Seninle birlikte hem bir onore etmek hem de dönem içerisinde
[8:08] geldiği nokta itibariyle hani ikinci plana itilip ve geçmişten
[8:15] günümüze bu geçmişte de böyleymiş.
[8:17] Ne kadar hor görüldüklerine de ucundan değinmek de diyebiliriz.
[8:22] Evet ayrıca hani sen belki biraz daha yerel olarak oradaki
[8:27] değişimden bahsettin. Hani ne kadar güçlü pozisyondan
[8:30] belki arka plan itilmiş bir pozisyonun geçmesinden ben de
[8:34] daha fazla bölüme şöyle katkı vermeyi düşünüyorum, genel
[8:37] olarak böyle tarih içinde karikatürün güçlüyken nerelere
[8:43] kadar ulaşıp hangi? Karşı güçlere kafa tuttuğuyla
[8:49] ilgili böyle bir derleme yaptım. Ikisini harmoni bir şekilde
[8:52] böyle harmanlayıp karıştır güzel bir şekilde sunabiliriz diye
[8:55] düşünüyorum. Aynen ya şeye değinmek lazım.
[8:58] Tabii ki şimdi hani esasında karikatürün isminin konulmadan
[9:04] bir karikatür durumu taa. Antik çağlardan orta çağlardan
[9:10] işte rönesansa kadar gelmiş. Hani insanlar ne yapmışlar bir
[9:14] şeyleri? Günlük yaşamı, daha doğrusu ya
[9:16] da sosyal yapıyı hiciv etmişler. Çizimlerinde bunun gitmişler.
[9:21] Ya taşlara yapmışlar, gitmişler, kağıtlara yapmışlar.
[9:24] Bu abartılı 100 evet mağaralara yapmışlar işte abartılı 100
[9:27] ifadeleri ya da vücut hatlarının böyle daha egzajere edilerek
[9:32] gerçek dışı olarak figür edilmesi.
[9:35] Şeyi de mısırlılarda. Da var o bu arada tabi tabi var
[9:38] gayet hani antik mısır, Yunan roma uygarlıklarının hepsinde
[9:41] var. Yani aslında hayatın içerisinde
[9:44] yer almaya başlamış. Böyle doğru daha böyle.
[9:48] Gümbür gümbür olmadan önce diyelim.
[9:51] Sonrasında orta çağda biraz daha şeye kaymış olay hani dini
[9:54] temalara kaymış? Çünkü o zaman o dönem biraz daha
[9:59] fırtına öncesi sessizlik dönemi ya hani din daha çok baskındı ve
[10:04] sonuç olarak da hani kilise kesinlikle dokunulmazdı.
[10:09] Sonrası esasında hikayenin biraz daha evrimleştiği bu hani
[10:14] rönesans dönemleri 15 16. Yüzyıllarda ki 16.
[10:18] Yüzyılda zaten bunun adı konulmaya doğru evrilmiş.
[10:22] Kimin tarafında evrilmiş italyan ressam ani bal karaçi ve kardeşi
[10:28] ve portreleri abartı çizerek karikatüra terimini ilk
[10:32] kullananlar olmuşlar. Baktığın zaman da karikatür
[10:36] tanımının içerisinde abartı. Mizah ve tabii ki bir gözlem
[10:40] var. Gözlemden yola çıkarak bir
[10:43] şeyleri resmetmiş insanlar. Sonra şeye doğru azıcık daha
[10:48] geleyim. Nereye doğru geleyim böyle?
[10:52] 18, hatta 17. Yüzyıl neden 17 yüzyıl çünkü
[10:56] bizim aslında şu an gördüğümüz yani tabii ki dönem dönem
[11:00] değişiklikler yaşasa da hep bir politik tarafı var ya bir siyasi
[11:04] karikatür tanımı var ya bunun ilk örnekleri aslında bu 17.
[11:09] Yüzyıl zamanlarında görülmüş, hani barok dönemi denilenler,
[11:14] özellikle de ingiliz tarafında bayağı aktiflermiş işte 18.
[11:18] Yüzyıla doğru evrilince. Biraz daha olay kurumsallaşmaya
[11:24] başlamış. Yani he evet, karikatür diye bir
[11:27] şey var. Ve bu karikatürler
[11:30] politikacıları ya da ne bileyim dönemin yöneticileri mesela
[11:33] napolyon, napolyon ile hicveden çizen eserler ortaya çıkmaya
[11:38] başlamış ve sonrasında da seninle.
[11:42] Denk geldiğimiz 19. Yüzyılda patlayan dünyada
[11:46] patlayan bu arada bir karikatür yükselişi var ve tabi bunun şeyi
[11:53] de etkisi var. Hani halka ulaşmasını
[11:55] kolaylaşması yani matbaanın icadı ile birlikte ne kadar
[11:59] yağarak geç gelse de. Bir tane yannot eklemek
[12:01] istiyorum. Sonra devam et bu napolyon ile
[12:04] ilgili James georray diye bir tane ingiliz karikatürist çok
[12:07] uğraşıyor onunla. Yani onunla bayağı böyle da.
[12:11] Daşmış zamanında ve en sonunda da şey diyor.
[12:15] Napolyon çok önemli meşhur bir söz haline geliyor.
[12:18] Bu bütün avrupa'nın ordularından daha çok bana tahribat yapan bu
[12:26] karikatürler oldu diyor. Hakkında çok güçlü yan konuydu,
[12:30] anlatmak istedim bu yan hikaye. Güzel, güzel geldi çünkü çok
[12:35] güçlülermiş döneminde. Bakınca.
[12:40] Bir tarafıyla otokrasi de var belli yerlerde ve bunlara karşı
[12:44] başkaldırabilecek cesareti göstermekte oluyor.
[12:46] Yani karikatüristler aslında ne kadar naif böyle?
[12:50] Arka planda kalan insanlar olsalar da bir tarafıyla cesur
[12:53] insanlar buna başkaldıranlar olarak ki günümüzde de örnekleri
[12:57] var değiniriz onlara bölümün ilerleyen dakikalarında.
[13:01] Yavaş yavaş geçmişten. Günümüze günümüze doğru
[13:04] geliyoruz yani hem. Bizim coğrafyaya da değinip
[13:08] ilerleyeceğiz. Dediğim gibi hani matbaa
[13:11] bulundu. Halka daha kolay bir şeyler
[13:13] erişmeye başladı ve Fransa da yani 2 tane çok önemli dergi
[13:20] kırıldı işte. Yargıyı burjuvaziyi eleştiren
[13:24] karikatürler çizmeye başlıyor belki de.
[13:27] Bir şeyin fitilini yakmaya başlıyorlar.
[13:29] Bu işte ingiltere'ye de sıçrıyor ve karikatür şey olmaya
[13:33] başlıyor. Evet ya hani.
[13:35] Hani biz şey biliriz ya. Günlük gazetelerde hep karikatür
[13:37] vardır. Birinci sayfada 10'a çıkart
[13:40] doğru yavaş yavaş evriliyor. Yine yan hikaye sıkıştırayım mı?
[13:44] Arada oradan böyle çok güzel paslaşarak gitmiş olduk.
[13:48] Fransa'da dedin ya bu herhalde 1.800 TL atıfta.
[13:51] Bulunuyorsunların ile. Ilgili bak yine ilginç bir tane
[13:55] anlatmak istiyorum ekranda bu karektörleri de belki getiririz.
[13:57] Görüntülü dinlemeyi sevenler için.
[14:00] Gargan tuva diye bir efsanesi varmış orada o zamanlar Fransız
[14:05] kültüründe ve bu şey böyle bir canavarımsı bir şey.
[14:08] Her şeyi yani büyük böyle şişmanımsı büyük bir şey gibi ve
[14:12] o zamanın kralı Louis filip'i de gargan tuva diye çiziyor ve
[14:17] böyle halkın meyvelerini ağzının içine bir bant gibi veya bir
[14:21] platformdan yutan kocaman veri gibi çiziyor onu.
[14:26] Tabi şimdi hani çiziyor diye böyle gülüyoruz da bu.
[14:31] Pot kestiren yani bu bölümün en kaçık tarafı bu insanların buna
[14:36] cesaret edip bunu yapabilmesi. Her şey çünkü.
[14:39] Evet, çünkü hem yayıncısı yani bu gargantonun yayınlandığı yer
[14:44] yerin yayıncısı hem de çizeni o. Onordom adı tabii ki de evet
[14:51] kesinlikle şey sebebini de söylemek istiyorum.
[14:55] Belki bak belki dinleyenlerden böyle tanıdık gelen aşina olan
[14:59] vardır bu maddeye diyor ki tutuklanma sebebini halkı
[15:05] dalyana ve nefrete teşvik etmek ve kralın devletini küçük
[15:09] düşürmek gibi bir kuraldan ikisi birden tutuklanıyorlar sadece.
[15:14] Çizen domiyer dediğim kişi hapishaneye gidiyor.
[15:19] Galiba editör serbest kalıyor ama çok uzatmayayım yine sana
[15:21] vermek istiyorum sözü böyle yan yanmaya gelen ve not aldığım
[15:25] şeyler çok iyi denk geliyor. Senin bu timeına o yüzden yan
[15:28] olarak anlatmak istedim. Bu dargan tuva çizimini bence
[15:31] karikatür tarihinde çok önemli bir başkaldırı ve çizim o
[15:35] yüzden. Ya biraz önce söylemiştim ya
[15:37] hani cesur insanlar diye bu dünyanın her tarafında geçerli.
[15:41] Senin verdiğin örnekte bunun çok güzel belgeliyor.
[15:45] Yani bu Osmanlı zamanında da biraz sonra geleceğim Osmanlı
[15:48] tarafına yani büyük sıkıntılar çekmişler ve geri adım
[15:51] atmamışlar. Çok enteresan, çok enteresan
[15:53] insanlar bunlar ya. Diye şeye doğru geleyim.
[15:58] Bone altın çağlarından falan bahsediyoruz ya özellikle bu.
[16:04] Her gün gazetelerde olması daha sonra televizyonlar ortaya
[16:08] çıktı. Televizyonlarda da aslında
[16:09] karikatürler ufak animasyonlarla falan gösterilir hale geldi.
[16:13] Özellikle de 1.900 otuzlardan sonra amerika'da çizgi roman ve
[16:17] çizgi film türleri ortaya çıkıyor.
[16:20] Bunun temelinde de aslında kırkatür var.
[16:22] Baktığın zaman seninle ara ara konuştuğunuz bu soğuk soğuk
[16:26] savaş olsun işte. Ne bileyim ikinci Dünya Savaşı
[16:29] mesela. Bununla da çok büyük propaganda
[16:31] araçları olarak kullanılmış karikatürler ki hafızalarımızda
[16:35] vardır mesela. Bazı afişler bunlar karikatürize
[16:39] edilmiş amerika'nın mesela insanları askere çağırma motive
[16:43] etme görselleri şu an benim kafamda canlanıyor çizim olarak.
[16:48] Daha sonra işte günümüzde ne oldu?
[16:50] Biraz daha dijitalleşti her şey yani kağıtta tabii ki var yok
[16:55] değil ama neredeyse yok. Artık internette sosyal medyada
[16:59] özellikle animasyon kısmı da çok gelişti.
[17:01] Ya karikatürün başkalaşması var diyebiliriz.
[17:06] Yani her şeye rağmen karikatüristler hayatta kalmaya
[17:10] çalışıyor diyelim istersen biraz topu Osmanlı tarafına da alayım.
[17:15] Sonra evet, Türkiye tarafı tabi ki Osmanlı artı Türkiye gibi
[17:19] düşünebiliriz. 19. Yüzyılın sonlarında.
[17:23] Karikatürler artık Osmanlı toplumlarında nasıl diyeyim.
[17:28] Emekleme zamanına denk geliyor ilk karikatür dergisi 1.800
[17:32] yetmişte çıkmış diyojen zaten bu şeydir.
[17:34] Milattır türkiye'deki yani hani anadolu'daki diyelim, hani
[17:38] türkiye'de demeyelim. Mitolojiden esinlenme değil mi?
[17:41] Yanlış bilmiyorsam bakayım hem sana türkiye'nin diyojen tanrı
[17:45] diye biliyorum. Evet, evet 1.800 yetmişte
[17:49] basılan. Kasap tarafından çıkarılan,
[17:53] sonrasında çeşitli dergilerle devam ediyor, işte hayal
[17:57] çıngıraraklı Tatar, kalem karagöz bunlar şey böyle ikonik
[18:00] ve bilinen etki halk üzerinde de takip edici bir etki yapan
[18:03] dergiler. Biraz önce şey dedim ya, hani
[18:07] oscar'da da. Bugün cahillikte rekor kırıyor.
[18:12] Diyojen medeniyeti reddetmiş medeniyet içerisinde
[18:14] medeniyetten uzak bir şekilde yaşamaya çalışmış antik bir çağ
[18:18] filozofuymuş. Hiçte öyle tanrı marrı değilmiş,
[18:20] kendi halinde bir filozof. Varmış, ben de seviyorum.
[18:23] Onaylayarak devam devam ediyorum.
[18:26] O zaman bu şey tarafına biraz önce örnek verdin ya insanların
[18:30] sürgün edilmesi işte halkı kin ve düşmanlığa sevk etme
[18:34] mevzusundan. Mesela Osmanlı zamanındaki
[18:36] osmanlının hani son dönemlerine denk geliyor işte diyojen
[18:40] dergisinin ortaya çıkması işte. Geç gelmesiyle birlikte tabii ki
[18:44] bunlar bir etken. Ondan dolayı mesela ikinci
[18:48] Abdülhamid döneminde basın sansür inanılmazmış böyle.
[18:52] Hani evet sanki bana günümüzü hatırlattı.
[18:56] Bu yüzden karikatürcüler böyle yurt dışına gönderiliyorlarmış.
[19:00] Nasıl gönderiliyorlarmış? Bir tarafıyla kaçmaları
[19:03] gerekiyormuş. Hayatlarını bir şekilde baskıdan
[19:06] kurtarmak için ya da sürgün. Yaşıyorlarmış.
[19:10] Evet böyle dönemler. Şeyle paralel değil mi?
[19:13] Biraz böyle almanya'da, amerika'da şu anda bulunan ama
[19:17] Türkiye ile ilgili yazılar yazmak isteyen haberler yapmak
[19:21] isteyen eskiden değerli dediğimiz bugün sürgün.
[19:24] Gazetecilerden. Pozisyondaki gazete enişte
[19:26] paralel dememin sebebi o karikatür.
[19:28] Evet masada paralel bir durum gibi sanki.
[19:30] Aslında. Indik anlamında.
[19:31] Insanlar bir şekilde üretmeye devam etmek için de evet bu yolu
[19:36] seçiyorlar. Hani?
[19:38] Böyle bir bakmak lazım olaya. Çünkü tamamen.
[19:42] Önün kesiliyor ne kadar hani, nasıl nasıl bir gazeteci
[19:46] olduğunu da tabii ki bilmemekle birlikte birlikte en az için
[19:50] söylüyorum. Evet, evet bildiğimiz veya hani
[19:52] güvendiğimiz insanlar için bunu söyleyebiliriz.
[19:55] Yani üretmeye devam etmek amacı hani bir şekilde hayatta
[19:58] kalıyorlar. Evet ama nefes alışında bir şeyi
[20:01] var. Nasıl diyelim?
[20:04] Yani canı var. Evet.
[20:07] Ya da farklı varyasyonları var. Dedikten sonra cumhuriyete doğru
[20:12] yavaş yavaş gelelim şimdi. Türkiye'ye mi?
[20:14] Gelmeyin osman'da mı kalayım? Yaver böyle yine yan note sight
[20:17] not bir güzel bir şey söyleyecektim.
[20:20] Tam geçerken çünkü. Osmanlıyla.
[20:22] Ilgili evet, evet. Şimdi bir tane ingiliz magazini
[20:26] var yine adı panç yani mış. Şu an aktif mi bilmiyorum.
[20:30] Çok bilinen bu arada evet panç Amerika.
[20:33] Ama benim hoşuma giden şeyi söyleyeceğim.
[20:35] Osmanlı ile ilgili the reversion diye çok güzel çok ses getirmiş
[20:40] ya güzel derken karikatür dünyası anlamında güzel ses
[20:44] getirdiği için. The scmen of Europe diye bir
[20:49] karikatürü var diyoruz ya hasta adam Osmanlı diye.
[20:53] Ya Avrupa diyor, daha çok biz demiyoruz.
[20:54] Da şey, hayır dersi derslerde diyoruz ya bunu anlatıyoruz.
[20:57] Avrupa, Avrupa adam hasta adam o anlamda hasta adam derdi doğru.
[21:01] Diyorsunuz derdi falan diye eşimde o böyle ya çıkmış mı
[21:06] bilmiyorum ama çıkmadıysa da tamamen parsellemiştir.
[21:09] Yani çıktıktan sonra çünkü karikatür yani günümüzde de
[21:13] görebildiğin yine ekranı getiririm.
[21:15] Youtube'dan görüntülü izleyenler için Osmanlı.
[21:18] Osmanlının bir padişahı gibi biri hasta yatan da hasta
[21:22] yatandan kalkıp avrupalılara şey diyor altında.
[21:28] Bir okuyayım hatta sonra. Ben bu yataktan vazgeçiyorum.
[21:32] William sen yatağa benim yerime yatağa geçmek ister misin?
[21:35] Diyor. Karikatürde altına vilyum var.
[21:38] Evet çok iyi ya yani bunu yan not olarak bunu almak isterim.
[21:41] Çünkü notlarımda vardı. Şimdi oradan cumhuriyete
[21:44] geçerken. Şey yapabilirsin.
[21:47] Cumhuriyete geçerli bir yavaşlar güzel bir arektup daha geldi.
[21:50] Samet bu akşam hem formunda gibi hem de değil gibi.
[21:54] Yani herhalde böyle bir soruna doğru asist.
[21:58] Yapıyorum gibi düşün der at. Sen seversin bu arada fake
[22:01] sonrası asistleri. Cumhuriyet dönevine doğru
[22:06] gelelim yavaştan Osmanlı devletini kapattıktan sonra
[22:10] şimdi karikatür. Cumhuriyetin ilk yıllarında
[22:13] cumhuriyetin değerlerini halka bir şekilde tanıtmak ulaştırmak
[22:17] için aktif şekilde kullanılmış. Ve halkı bilinçlendiren böyle
[22:22] sade etkili karikatürleri genellikle de Cemal nadir güler
[22:26] yapmış bir amca bey karakteri yaratmış.
[22:28] Bu amca bey üzerinden de bunları.
[22:31] Paylaşmış. O dönem için hani ilk yıllar
[22:36] için önemli olan diğer isimleri analım.
[22:39] Burada ramiz Gökçe, rakip Tahir Turhan, Selçuk oğuz, aral
[22:45] Turhan, Selçuk ve oğuz aralı biz de yetiştik aslında.
[22:47] Hani biliyoruz onları. Zaten gırgır denilen bir dergi
[22:52] 1.970 ikide hayatına girdiği zaman türkiye'nin.
[22:57] Inanılmaz bir sıkı yapıyor, inanılmaz bir ne biliyim.
[23:01] Satış rakamlarına ulaşıyor. Oğuz aral tarafından bu dergi
[23:03] çıkarılıyor ve türkiye'nin en çok satan dergilerinden biri
[23:06] oluyor. Bunun tabii ki daha sonrasında
[23:09] hani bu karikatür dergilerinde şey oluyor ya içeride yetişenler
[23:12] daha sonra başka dergilerle hayatlarını devam edebiliyorlar.
[23:16] Bunun örneklerini biz de hani bize şahit olduk.
[23:20] Kendi gençlik dönemlerimizde mesela.
[23:22] Ardından gelen dergiler gırgırdan sonra mesela hepsi
[23:25] bence fenomen dergiler fırt limon leman, penguen uykusuz
[23:31] mesela şimdi benim elimde bir bardak var, sanatçığım.
[23:33] Evet. Biliyorum onu bu bardak.
[23:36] Şöyle ulaştırırsam biraz kameraya.
[23:41] Evet, bu bardağı ben 2.002 ya da 3 yılında taksim'deki.
[23:47] Leman kültür'den satın almıştım, hatta keremle birlikteydik,
[23:51] buradan da selam olsun. Bu bardağı düşün, bu kadar yaşlı
[23:55] ve üzerindeki karikatür inanılmaz bir karikatür.
[23:58] O fotoğraflarını çekip sana atarım, hani koyarız şeye.
[24:02] Ve şey, hiç bir zaman son. Kullanım tarihi geçmeyen bir
[24:07] karikatür. Kesinlikle yani hani hadi
[24:10] karikatürü seslendireyim burada şimdi şey yapıyor, söyleşi
[24:14] yapıyorlar. Şurada bir padişah var.
[24:18] Ben ekrana getiririm anlattı. Hurda da yeniçeriler var, şey
[24:23] yapıyorlar. Yani köye siz seçil sarı soru
[24:27] cevap. Yakıyorlar böyle.
[24:29] Belli ki bitmiş şey seminer bitmiş böyle konuşma bir tane
[24:33] yeniçeri şeyi soruyor. Benim şöyle bir sorum olacaktı
[24:36] diyor, acaba padişah olmak isteyen gençlere neler
[24:39] önerirsiniz? Padişah da bir saniye deyip
[24:44] yanındaki şöhret. Tokmağı aşağıdaki tokmağa
[24:49] uzanıyor ve inanılmaz hoşuma gitmişti.
[24:52] Hani bundan yani şu an kaydı biz 2.025 senesinde alıyoruz.
[24:56] Yani 22 23 sene önceden bahsediyorum.
[24:59] Evet o yönüyle karikatürler her zaman hayatı içerisinde olmaya
[25:04] devam edecek mi? Orada Selçuk erdem'in
[25:06] karikatürüydü. Şu an bardağımda olan ve severek
[25:10] kullandığım. Tekrar dönüyorum dergilerden
[25:14] sonra hani bu bahsettiğim dergiler hep şöyle ilerledi.
[25:18] Sen de çok iyi biliyorsun. Belki sevgili dinleyen de
[25:20] bunların takipçisi hatta belki koleksiyoneri bile olabilir.
[25:24] Evet, cilt cilt olurdu ya. Hani aralarında olabilir.
[25:27] Bazen böyle tek tek toplardım. Ulan 12 sayı yok diye gidip
[25:31] kitap fuarından cildini alırdın ya da dergi bulmaya çalışırdın
[25:34] falan. Ben de haftalık alıp kenara
[25:36] koyuyorum. Çok düzenli bir koleksiyoner
[25:38] olmasam da bayağı. Birikmişti bir ara evet bayağı
[25:40] biriktirmiştik ama şu an hepsi kayıptır.
[25:43] Evet. Bu dergiler, politik eleştiri,
[25:47] absürt, mizah ve toplumsal sorunları işlemekte çok
[25:51] etkiliydiler ve zaten dönem dönem büyük problemlerde
[25:55] yaşamadılar mı sametçi? E tabii her yerde zaten az önce
[26:00] örnek de verdim işte fransa'sında ingiltere'sinde her
[26:03] yerde bir şekilde önce ben işte. Frees beach'a inanıyorum sen.
[26:12] Serbest olun konuşun, çizin diyorlar.
[26:14] Ondan sonra yapılmaya başladıktan sonra gücüne
[26:17] gidenler onları bir şekilde sınırlıyorlar.
[26:19] Yani bu her yerde olmuş, ben şeye geçeceğim.
[26:24] Böyle yerel olduğu için karşılıklı olsun diye biraz
[26:27] Amerika tarafına geçeceğim ve günümüze geldiği için günümüzden
[26:30] devam edeyim. Ya da günümüze yakın tarihten
[26:32] şimdi 1.900 seksenlerde de nation adlı bir dergide 1.980
[26:36] dörtün baharında hatta. Bir tane karikatür yayınlanıyor.
[26:41] Çok ses getiriyor, onu ekrana getirmeyeceğim çünkü o bayağı
[26:44] ses getiriyor. Ama ııı bu karikatürü çizen
[26:48] kişi. Şey yapıyor, henri kissingerı
[26:52] çiziyor ve çok sert bir şekilde çiziyor çünkü Henry kissinger
[26:56] bir yatakta karşısındaki kişi de bir kişi değil dün.
[27:01] Ya yani dünyayı çok kaba bir tabirle orada şey yapıyor ve
[27:08] aslında tepki neden gelmiş biliyor musun?
[27:11] Eee hani erkek kadın bağlamında dünyayı neden kadın şeklinde
[27:15] varsaydınız, seksis yaklaştığınız gibilerinden tepki
[27:19] gelmiş ama bu adam henüz kissinger kafayı takmış bir adam
[27:23] ve onu çizmeye devam ediyor. Ben ekrana başka bir tane
[27:25] getireceğim. Kaydettiğim başka bir çiziminde
[27:30] de Henry kissingerı arkadan çıplak çizmiş ve bütün arkasını
[27:34] dövmelerle doldurmuş ama dövmelerin hepsi Cihan Henry
[27:38] kissingerın ya sebep olduğu ya da dahil olduğu ya da böyle et.
[27:42] Ne olduğu ülkelerdeki işte bombalamalar işte.
[27:47] Suikastler falan filan bunları çizmişler.
[27:49] Kafa tasları bombaların düştüğü yerler harita bazı ülkelerin
[27:52] haritasını küçücük çizmiş falan yani bayağı adam.
[27:57] Etkili çizimler yapmış ve bunu niye anlatmaya çalıştım?
[28:01] Şimdi Henry kissinger resmi olarak çok büyük bir pozisyonda
[28:04] değil. Hani gidip de padişahı kralı,
[28:06] Başbakanı, Cumhurbaşkanı çizmiyorsun.
[28:09] Az önceki örneklere göre aslında daha böyle.
[28:13] Nasıl diyim? Konsoltent hani advisor böyle
[28:17] birilerine danışman olarak önemli bir yerde olan birini
[28:20] çiziyorsun ama dünya sahnesinde çok önemli biri olduğu için ki
[28:24] onun bölümünü ilerde yapmak istiyorum.
[28:26] Yeni aramızda ayrıldığı için Henry kissinger onu çizmek o
[28:30] zaman yine yürek ister. Dolayısıyla kendisinin ve.
[28:36] Dergisinin çok büyük baskılara maruz kaldığını, okudum önünde
[28:41] protestolar oluyor, kapatmaya çalışıyorlar.
[28:43] Devlet tarafından baskılar oluyor falan yani bu hep her yer
[28:46] niye anlatıyorum bu hep her yerde nereye gidersen git
[28:50] dünyanın bir numaralı freedom ofis beach diye böyle övünüp de
[28:55] şov yapan ülkesine bile gitsen bunlar olmuş yani onu demek için
[28:58] anlatıyorum. Ve şey demiş adam, yani
[29:02] baskılara maruz kalınca karikatüre yapan ben karikatürü.
[29:10] Umudun bir başka formu olarak kullanıyorum demiş.
[29:13] Çok hoşuma gitti bu ve şey demiş ve benim umudum da bu umut için
[29:20] çizdiğim şeylerden birilerinin bir şeyler öğrenip bir harekete
[29:24] geçip bir şey yapması yani. Farkındalık yanatması.
[29:27] Çok iyi bir açıklama. Bence yine günümüze gelirken
[29:31] böyle çok yaklaşayım. Eee, kendisinin bu arada adı
[29:35] spibegleman söylemeyi unuttum. Başta yine aynı dergide başka
[29:39] bir tane karikatür çiziyor. Ekranın yine getiririm for.
[29:44] Di wan schoth. Ten sens diye çünkü 1.999 da
[29:50] mart ayında polis silahsız 13 14 yaşındaki beyi siyahi genci 41
[29:57] kere kurşunlayarak hayatına son veriyor.
[30:01] Çok büyük bir karmaşaya sebep oluyor.
[30:04] Şeyde ülke genelinde ama işin ilginci ne biliyor musun?
[30:08] Bunu çiziyorlar. Çizdikten sonra polisler yaz sen
[30:13] bunu nasıl çizersin deyip yine derginin ve adamın işte.
[30:19] Varlığına tehdit olmaya çalışıyorlar.
[30:21] Bir araya gelip sen nasıl polisleri kötü gösterirsin falan
[30:24] filan diye dimi. Dolayısıyla hani işi biraz
[30:28] saptırıyorlar aslında amacında. Iıı hatta polisler televizyon
[30:33] çıkıp şey demişler. Bir gün polis ihtiyacın olursa
[30:36] görürüm seni kadına falan bu bile bana tanıdık geldi.
[30:39] Bu arada bilmiyorum sana tanıdık geliyor bu böyle şeyler.
[30:42] Genelde takvimin herhalde ya da yılın rakamları mı değişiyor?
[30:47] Değişen çok bir şey olmuş. Bir şey değişmiyor.
[30:50] Cihan, yani belki podcast yaptığımız platformlar ve
[30:53] teknoloji değişiyordur. Onun için anlattıklarımızı hiç
[30:55] değişmiyor. Yani yıllar 100 yıllar bile
[30:57] bilse değişmiyor. Tekrara girmiş gibi
[31:00] hissediyorsun ya evet, ya başka bir konudan bahsederken aaa ya
[31:03] hani diğer tarafta da böyleydi hani ne bileyim 1.000 yıl önce,
[31:07] 2.000 yıl önce de böyle özetleme samiç.
[31:12] Özetleme yapayım kapatayım amerika'yı ne kadar eskiye gider
[31:15] amerika'da bu politik karikatürler diye düşünüyordum
[31:19] ve araştırıyordum. Benjamin franklin, biliyorsun
[31:22] anayasayı yapanların arasındaki en önemli insanlardan.
[31:25] Biri. Daha konsepttion kim olmadan
[31:28] önce de Pensilvanya gazet diye bir yerde john oraday diye bir
[31:34] tane yılan çiziyor. Karikatür olarak ve onu
[31:37] parçalamış böyle 78 parçaya hani bu.
[31:41] Eee konfüdationlar daha o zaman eyaletler yok ya bunlar?
[31:45] Bunlar bölünükse biz hayatta kalan mıyızın mesajını vermiş ve
[31:49] zaman da çok etkili olmuş. Propaganda ve bütün bu
[31:52] insanların bir araya gelmesi için fransızlara ve ingilizlere
[31:55] karşı. Yine günümüze zıplayıp
[31:58] kapatayım. Biliyorsun çok büyük bir sıkıntı
[32:01] olmuştu. Bu haber gate'le skandayım ile
[32:04] ilgili onunla ilgili inanılmaz karikatürler buldum.
[32:08] Burada slayt şw olarak gösteririm işte kasetlerden
[32:12] dolayı başı belaya girdiği zaman başbakanın böyle 2 tane kasetin
[32:17] olarak evet tutunmaya çalışmış hali falan asılmış bir hali
[32:21] falan var. Eee, bir tane monopoly var ııı
[32:25] wather gate ııı white house game yazmışlar.
[32:28] Ortası da etrafındaki ki sende de çok monopoly oynardık.
[32:31] Bu arada etrafına şey yazmışlar işte.
[32:35] Mesela bir tane geldiğin yerde goton, Meksika lunder manita
[32:40] preason her taraftan o da. Var ya geçen pankart vardı, şey
[32:45] eylemlerde falan şey ya. Monopoly dine böyle.
[32:49] Ne atarsanat şey vardı go to to to prisen oklar word word hep
[32:53] aklıma o geldi. O da iyiymiş burada o preason
[32:58] tarafına şey yazmış, tam tersini yapmışlar diyor ki invest i gad
[33:01] yourself en gaf free. Kendi kendine
[33:05] soruşturupserbest.com. Ya çok güzel, bunu da paylaşırım
[33:11] ama şey baktığın zaman. Bush'a kadar çünkü bushta da çok
[33:17] karikatür çizilmiştir bu ortadoğu'ya.
[33:19] Hatırlıyorum kafası kocaman. Kocaman.
[33:21] Evet kocaman kendi karikatürleri öyle çiziyorlar.
[33:25] Kesinlikle. Işte 3 maymun'la oynadığı zaman
[33:29] onu 3 maymun. Ha evet 3 maymun karikatürü
[33:32] vardı. Evet, şu an gözümde canlandı.
[33:34] Ne kadar görsel olarak kafalarda yer edinebiliyor karikatürler
[33:40] diye şu anda kayıt anında canını.
[33:42] Hatırlıyoruz yani. Evet, evet.
[33:44] Şey. Hatta hepsi o yan yana oturan
[33:48] beni en azından bodrum'da şey diyor seinno dead people hier
[33:52] noed people noed people diyor yani o meşhur maymun
[33:57] hareketlerini yaparak oluyor kulak kapan marketlerini yaparak
[34:01] bunlar benim böyle bu taraftan yani okuyorsun.
[34:03] Bu tarafından derlediğim bir kaç tane örnek desem ne ve
[34:07] dinleyenler paylaşmak istedim. O keyifli oldu aslında Amerika
[34:11] tarafına değinmek çünkü Amerika tarafında da çok ikonik
[34:14] karikatürler var ki şu an kafamızda canlananlar da
[34:18] onlardan. Birkaç malzeme bitmiyor.
[34:21] Malzeme herhalde bitmiyor yani potkesinde böyle bir avantajı
[34:25] var diyelim ya da video kestin araştırırken hani içerik olarak
[34:30] çok fazla bir şey yok ya hani böyle genelde yüzeysel çizilen
[34:33] karikatürler bir karikatür tarihi falan var.
[34:36] Yani. Türkiye ekseninde ben bir tane
[34:38] yüksek lisans tezine denk geldim ve tez inanılmaz dolu yani kaç
[34:44] senesi olduğunu da söyleyeyim. O çok 97 senesinden bir yüksek
[34:48] lisans tezi istanbul Üniversitesi.
[34:50] Bilal arık isimli beyefendinin tezi gayet dönemine kadar çok
[34:56] iyi. Hani gözlemleyip evet işte ne
[34:58] bileyim analiz etmiş ve sunmuş zaten onaylanan bir tez bu
[35:03] karikatür tarihi insanlık tarihi kadar eskidir.
[35:06] Gerçekten de hani bölümün başından itibaren belki de
[35:10] dinleyiciye izleyiciye vermek istediğimiz mesajın
[35:13] sıkıştırılmış hali gerçekten insan tarihi kadar.
[35:17] Eski bir olgudan bahsediyoruz hatta.
[35:20] Şöyle bir taraf var, hani karikatür ya sanat mıdır değil
[35:23] midir? Diye bayağı uzun süre bir
[35:24] tartışma yaşanmış vesaire. Bence de öyledir ya.
[35:29] Sona erdiren birisi varmış, onu gördüm.
[35:32] Şimdi söyledim. Evet sen söyledin.
[35:35] Yani. Sana soracaktım.
[35:37] Burada salat nedir sana diye. Kabul ediyorlar hacı diye
[35:42] savunma yapabilirim. Neleri olimpik spor kabul
[35:45] ediyorlar. Dü fer yansır etmiştim geçen
[35:49] bölümlerde. Ya bu tartışmalar şeyden sonra
[35:53] son bulmuş gibi bir not gördüm. Berk diye birisinden sonra
[35:58] karikatür grafik mizah tarzına evrilmiş çünkü ve sonrasında da
[36:02] bağımsız bir sanat olarak kendini artık kabul ettirmiş
[36:06] şeklinde notlar gördüm birkaç nokta da.
[36:11] Buradan şeye doğru evriltelim mi?
[36:13] Hani bölümün sonlarına geliyoruz.
[36:15] Yavaştan sevgili, dinleyen ve izleyene bunu deklare ettikten
[36:18] sonra ya bu insanlar çok aslında nasıl diyelim, zorluklar
[36:22] yaşamışlar, ne bileyim soruşturmalar geçirmişler,
[36:26] yargılamalar yaşamışlar ve aslında ceza dalmışlar ya da
[36:31] kaçmış gitmişler. Bunlardan bir kaçını ben not
[36:34] aldım. Hani şey olarak globalde problem
[36:38] yaşayan karikatüristler olarak bu isim olanlar da var.
[36:42] Olmayanlar da var ve sonrasında sana şeyi soracağım hani?
[36:47] Ifade özgürlüğünün sınırı nedir? Sence diyeceğim.
[36:51] Bunu düşünmen için de sana birkaç dakika verdim al.
[36:55] Tıchuble konular değil mi? Türkiye tarafında hepimizin
[37:01] bildiği bir kaç dava var aslında.
[37:03] Musa karton yargılandığı bir dava olduğu cumhurbaşkanına
[37:07] hakaret sebebiyle kedi kedi şeklinde çizdi.
[37:12] Tamam, onu soracaktım. Penguenin mesela.
[37:17] Hayvanlar halimi. Inanılmaz bir şey.
[37:19] Evet orada da orada başkanına hakaretten yargılandılar.
[37:24] Bu fransa'da Charlie hedho vardı.
[37:27] Biliyorsun meşhur problemler yaşanan.
[37:31] Onu listeye alacaktım da bambaşka bir konu olur diye hiç
[37:34] girmedim oralara. Bunlar şey hani?
[37:37] Hem problem yaşayanlar hem de problem yaşatanlar bir
[37:41] tarafıyla. Evet, evet.
[37:42] Bunlar problem yaşayandan yani tabii ki bir tarafıyla yaşadılar
[37:45] ama problem de yaşattılar, çizdikleriyle.
[37:47] Evet danimarka'da nasıl söylenebiliyorum ama jellence
[37:51] and poston diye mesela Hazreti Muhammed karikatürlerini
[37:54] yayınlayıp ortalığı bambaşka bir yere gerdiler.
[37:58] Rusya'da genelde bağımsız çizerler var.
[38:00] Acaba niye bu Putin karşıtı çizimlerle karşısında oluyorlar
[38:05] kendisinin ama hani artık hani hangi coğrafyadan oluyorlar?
[38:09] Rusya içerisinde olduğunu zannetmiyorum.
[38:12] Benzer durum çin tarafında da var.
[38:14] Hani çin'de de sosyal medya çizerleri aktif zaten nüfusta
[38:19] biraz kalabalık ya dünyanın yarısı onlar.
[38:23] Ondan sonra tayland'da da benzer durumlar var.
[38:26] Hani kraliyet yasaları da inanılmaz sertmiş.
[38:28] Bu arada orada bayağı koruyorlarmış.
[38:31] Tayland monarşiyi. Evet evet, amerika'da da senin
[38:35] biraz önce vermiş olduğun. Örnekler ama amerika'nın şöyle
[38:40] bir olayı var, hani tepki var ama bir dava yok ya da bir nasıl
[38:43] diyelim? Net olarak hedef gösterme var
[38:47] yok gibi bir şey hani. Zaten itibaren sürpriz kortdan
[38:50] öyle bir şey. Ifade özgürlüğü derken şimdi.
[38:55] Şey düşünmek lazım. Herhâlde yasalarla korunan
[38:57] tarafın düşünmek lazım. Hani bu avrupa'da ki olan gibi
[39:01] değil aslında avrupa'da biraz daha farklı işliyor.
[39:04] Sistem ne kadar? Hani yasalar her şeyin üstünde
[39:07] gibi gözükse de Türkiye bambaşka zaten.
[39:10] Peki biraz önce sorduğum soruya gelirsen bu örneklerden sonra
[39:14] sence ifade özgürlüğünü yani ifade özgürlüğünden öteye
[39:18] karikatürize edilmesi gereken ya da edilebilecek şeylerin bir
[39:22] sınırı var mıdır? Yoksa ya her şey çizilebilir
[39:25] diye düşünüyor musun? Ya bence bu bir insanın bir
[39:30] insanı eleştirmesiyle. Alakalı aynı acaba benim
[39:35] nezdimde şimdi sen herkesin herkesi eleştirme hakkı olması
[39:38] lazım. Sen birini eleştirebilirsin.
[39:41] Bunu bir üslubuyla eleştirmek var.
[39:44] Bir de hani bu çizgi vardır ya eleştiriden hakarete geçer.
[39:48] Yaptığı şeyi ürettiği şeyi veya onunla ilgili konuyu
[39:51] eleştirmezsin. Artık o insana direkman hakaret
[39:54] edilmeye başlarsın. Sanki birazcık bu karikatür de
[39:58] bunun sözlü halinden çizili hale geçmiş.
[40:02] Versiyonu benim için, yani sen çok akıllı bir şekilde bir şeyi
[40:06] eleştireceksen bir konuyu ne kadar hassas bir konu olursa
[40:09] olsun onun bence sınırı yok. Eğer o saygı çerçevesi içinde
[40:13] yapıyorsan yani aklıma hemen şey geliyor insanlar bak biraz
[40:17] muhabbet muhabbet açıyor insanlar şey der der ya hep.
[40:20] Ya işte naz. Ilerin soykırımı da hakkında
[40:24] şaka yapılabilecek bir şey mi kardeşim der?
[40:27] Mesela stand upcıya ya sen onu zaten hiç kimse konuşmazsa
[40:33] hakkında konuşulmayacak diye ve unutulup gidecekse tarihte ve
[40:36] hiç kimse bundan bir şey öğrenmeyecekse yaşamayalım daha
[40:40] iyi zaten herkes yaptığıyla kalsın bence hakkını konuşulması
[40:44] gereken bir şey. Ama sen onunla ilgili stand up
[40:47] yaparken orada hayatını kaybedenlerle ilgili direcman
[40:50] hakaret sayılacak bir. Amacının dışında bir şaka mı
[40:54] yapıyorsun, yoksa bu olayın olduğunu çok zeki bir şekilde
[40:58] insanları hatırlatıp belki biraz gülümsemeyle birlikte hatırlatıp
[41:02] böyle de bir şey halt yemiş insanlık olarak bunu bir daha
[41:05] yemeyelim mi diyorsun? Ben orada biraz ayrılıyorum hacı
[41:08] yani. Amacın ne bunları yaparken hatta
[41:12] hayatta amacın ne her şeyi yaparken orada biraz kötülük
[41:14] işin içine girdiği zaman bence sınırı olmalı.
[41:17] O özgürlük, senin sorduğun iz yani kötülük çok göreceli bir
[41:21] şey de hakaret anlamında kötülük diyorum.
[41:24] Artık birine direkt saldırıya geçtiysen, yani mesela diyelim
[41:28] ki bir Başbakanımız var ismi eks olsun sen o başbakanın.
[41:35] Işte burnunun çok büyük olduğunu düşünüyorsun, attım şimdi ve
[41:39] senin karikatürlerin her hafta onun burnuyla ilgili oraya
[41:42] yoğunlaşmışsın. Bir gün köprü olarak çiziyorsun,
[41:45] bir gün işte tren yapıyorsun falan.
[41:49] Attım yine, yani bunun birincisi, hiçbir şey, bir
[41:52] amacı, bir şeyi yok. Bence sana değeri de yok,
[41:56] ikincisi de sen bunu zaten o insanı yaralamak için
[42:00] yapıyorsun. Artık bir mesajında yok seni
[42:02] böyle durumlarda bence çok fazla bir anlamı kalmıyor.
[42:06] Karikatür dünyasının veya eleştir dünyasının veya
[42:09] yazacağın bir makalenin artık neyse nasıl hangi aracı
[42:12] kullanıyorsun eleştirmek için ama bir insanın bir icraatı.
[42:17] Toplumu insanları bir şeyi yaralıyorsa ve sen o konuyu çok
[42:21] zeki bir şekilde ele alıp insanların dikkatini çekmek
[42:24] istiyorsan bence orada bir sınır olmamalı diye düşünüyorum.
[42:27] Senin cevabın nedir? Sana da bayağı süre vermiş
[42:29] olduğun bu uzun cevabın. Yağ senin söylediklerini
[42:32] ekleyeceğim çok bir şey yok. Esasında ben paralel düşünüyoruz
[42:35] bu konuda. Bence.
[42:38] Bir mesajının olması gerekiyor. Yani anlatmak istediği şeyi.
[42:44] Karşıdaki okuruna bir şekilde net net bir şekilde.
[42:49] Bu mesaj olması. Geliyor tabii ki bir şey
[42:51] olabilir, ne bileyim hiv olabilir vesaire onlar tabi ki
[42:55] olacak ama anlatmak istediği bir şey olması gerekiyor.
[42:58] Yani karşı tarafı vurmak için değil.
[43:01] O yüzden dolayı bence bir minimal de olsa sınırının olması
[43:05] lazım. Yani bu hani insanları galeyana
[43:09] getirecek şeyleri bile bile yapmakta buna dahil.
[43:12] Yani bunlar bence çok bel 6 vurmak denilebilir.
[43:16] Yani ortada fol yok. Yumurta yokken böyle şeyler
[43:19] yapmak çok hani iyi niyetli değil.
[43:21] Kötü insanların yapacağı şeyler. Senin biraz önce ifade ettiğin
[43:24] gibi o yüzden senin. Söylediklerin altına bir imza
[43:28] atayım, geçinmiş. Ne öneriyoruz kısmıyla bir kez
[43:40] daha sen izleyen ve dinleyenin karşısındayız.
[43:43] Her zaman olduğu gibi bazı önerilerimiz var ve sevgili
[43:46] Samet lime of god şapkasıyla karşınızda.
[43:52] Evet, teşekkür ederim. Sevgiliciğim şapkamın
[43:54] seslendirmesini yaptığın için. Şimdi öneri olarak benim çok
[44:03] hoşuma gitti. Bunu izlemek çok da uzun bir
[44:05] bilgi değil yine. Sanırım Deutsche welle'nin bir
[44:10] yanın. Kanalı gibi bir şey olabilir.
[44:13] Bir yapımı gibi. Pişirme olduk yoksa?
[44:16] Hayır, hayır. Deutsche welle documenter i
[44:18] falan mı nedir? Yok art.
[44:19] Belgesel yok. Diye bir.
[44:22] Kanal var de destekli galiba hep onların böyle içeriklerini
[44:26] kullanıyor veya. Kanıt.
[44:30] Aralarında bir anlaşma olabilir. Ama 842.000 takipçiye erişmiş
[44:33] ben. Içerikleri de iyi bu arada.
[44:36] Evet, evet. Ben değil yani boş değil.
[44:39] Böyle zaten Türkiye kanalı aktif yani youtube'da şey değil.
[44:43] Hani ayrı bir kanala ihtiyaçları yok.
[44:45] Sadece partlar olabilirler belki.
[44:50] Lafını bölüyorum, yani kanalına gittiğin zaman youtube'da artı
[44:54] doksanın altında. Deutsche welleyer germany public
[44:57] broadcast serverce yazıyor. Sanki ikisi a.
[45:01] Erdoğan yani bingo teşekkürler. Dağıtmayalım, dağıtmayalım.
[45:06] Konuyu artı 90 kanalında ki 900.000 takipçiye doğru koşuyor.
[45:09] Ben bulduğumda bayağı azdı yarısı.
[45:12] Yazdı bayağı azdı evet bakarken. Türkiye'de karikatür ve siyaset
[45:16] hayat o kadar sert ki mizahçın ne yapsın diye bir harika bir
[45:22] video var. Sana da tavsiye ediyorum.
[45:24] Çok güzel. Kaçırmışım.
[45:26] Ya çok güzel ve bir sürü içinde böyle ufak ufak konuklar var.
[45:30] Bir sürü o senin bahsettiğin çizilen sonra davalara dönüşen
[45:34] şeyler var. Daha da eskiye gidip eski
[45:37] dergilerden sohbet ediyorlar. Sadece 12 dakikalık bir video
[45:40] sen bir de 1.5 x 2.8 x'i izlediğin için senin için 2
[45:44] dakikalık bir video gibi de düşünebilirsin.
[45:49] Kendileri için bu arada youtube'un x sayısında bir artış
[45:52] var galiba ikiden fazla da oluyor olabilir mi?
[45:56] O şu an bakayım hemen senin için.
[46:00] En fazla ikiye çıkıyormuş. Ben kullanmadığım için senin
[46:02] için baktım. Ya yavaş konuşanlar da çok iyi
[46:04] oluyor. Oda hızlı konuşanlarda sıkıntı
[46:06] olabilir. Maçları izliyorum.
[46:08] Ben 2 x çok güzel tavsiye ederim.
[46:10] Bizde çok fazla. Özetlerin.
[46:12] Bizde çok hızlı konuşmuyoruz. Bizi de şu an biri nokta 21
[46:16] nokta beşte izleyenler olabiliyor.
[46:18] Bence kesinlikle mantıklı değil mi?
[46:20] Takdir ederim. Evet bu.
[46:24] Bölümle ilgili ufak bir video önerim olsun.
[46:27] Bunun dışında da 2 tane şarkıyı hekabe dinlemesine ekleyip
[46:32] köşeme çekilcek. Ek çek çektirgi çektirdik.
[46:35] Olduğu gibi oldu. Youtube deaser ve Spotify da
[46:39] bulunan yüzlerce şarkıyı her hafta usanmadan cihanımın
[46:43] eklediği önerdiğimiz şarkılar eklediği listeye.
[46:47] Bir kurdan ismini böyle bir duraklanın bir bir.
[46:50] Saat evet ya. Mir kurdan zor çünkü söylemesi
[46:54] house karpındır şarkısı, diğeri de diğeri de kesinlikle
[47:00] excelimize bakıp sana söz veriyorum, ikinciye önermediğim,
[47:04] emin olduğum Feridun düzağaçtan lavini yaşarkısı.
[47:07] Ha okey yani proje. Ikimizin de sevdiğini
[47:11] hatırlıyorum ve şey dedim. Lavinia bunu eklemiş olabiliriz
[47:14] dedim ama. Demeyeceğim.
[47:16] Güzel önerim ama gitme. Ve eski kayıt bu arada onu
[47:20] koyalım. Eskiyi Zerrin beklemek.
[47:23] Evet kesinlikle. Kaset kaset versiyonu olan o
[47:27] titrediyor. Ya şöyle söyleyeyim.
[47:28] Kapan kapak gözümün önüne geldi? Oha bende dekral.tv gözümün
[47:33] önüne geldi. O yüzden kral TV version'a
[47:35] ekleyelim diyecektim şakayla karıştı.
[47:37] Kral TV versin dedi zaten klibi olandır veren aynen böyle.
[47:41] Hani dehşet bir evde mi evdeydi galiba her neyse teşekkür
[47:45] ederiz. Güzel önerilerin için.
[47:47] Ben teşekkür ederim. Sende ne var ya?
[47:49] Bende şey var, yüksek lisans teyze demiştim ya onu önereyim
[47:53] bulunabiliyor. Istiyorum.
[47:55] Direk bulunabiliyor. Böyle makale formatında senin
[47:58] senin üniversiteden istanbul, yani senin bir kaç üniversite
[48:00] var. Bir kaç 100 tane istanbul
[48:02] Üniversitesi tarafı diyelim. Bir alsakmış gibi olmadım ama
[48:06] yani hani şey yani takdir teşekkür.
[48:10] Bilal arı nın yüksek lisans sayısı 1.997 yok üzerinden
[48:14] sanıyorum bulmuştum. Yani google'da yazınca buldum
[48:17] daha doğrusu. Baya ben beğendim, o yüzden de
[48:22] garip bir şekilde burada öneriyorum.
[48:24] Ondan sonra bir de ted edin. Bir tane videosu var.
[48:28] Insa kartonist world diye bu da çok uzun değil zaten t dedin
[48:33] hani videoları çok uzun olmuyor. Bunda tavsiye ediyorum ve ne
[48:37] öneriyoruz? Köşemize ekleyeceğim sitede.
[48:40] Onun dışında 2 tane yerli malı haftası şarkı mı var?
[48:46] Bir tanesi yani bir anda geçmişin.
[48:50] Tozlu taraflarından çıkardığım bir şarkı var.
[48:52] Mor ve ötesi 23 şarkısı bu milattan önce.
[48:58] Mor ve ötesinin daha grup. Üyelerinin bıyıkları terlemediği
[49:02] zamanlardan diyelim güzel bir şarkı onun dışında.
[49:08] Zamanında çok sevdiğimiz ama sonrasında bir anda toz bulutu
[49:12] şekline bürünen sakin grubunun vokalinin.
[49:17] Onur özdemir'in yeniden yorumladığı eksik şarkı var.
[49:21] Bu zaten kendi şarkısıydı. Sakin grubuyla beraber
[49:25] yaptıkları bu versiyonda fena olmamış, bunu da rekabet
[49:29] dinlencisini eklemek isterim. Bugün 4 şarkı kontenjanımıza %75
[49:34] ile yerlilerin galip geldiği bir raunt olmuş oldu.
[49:38] Gezerek. Toparlayalım ya kapatırken
[49:42] herkese tek tek teşekkür ediyoruz.
[49:44] Bizimle yolcula devam ettiğiniz için bir elin.
[49:47] Parmaklarını geçmeyen patreon destekçilerimize özel
[49:53] teşekkürler. Kesinlikle teşekkür.
[49:55] Ediyoruz bizi Spotify, youtube ve herhangi tüm podcast
[49:59] mecralarında bulabilirsiniz. Instagram'dan da takip etmeyi
[50:03] unutmayın değilim. Unuttum şimdi ayrıca.
[50:07] Buyur patreon'a özel yaptığımız aylık içerikler var.
[50:10] Sevgili, dinleyen ve izleyen bunları yavaş yavaş da spotifyın
[50:16] üyelikli kısmına eklemeye başladık.
[50:19] Ya OTR de yokmuş ama ya türkiye'de?
[50:22] TR de olmayabilir. Yurtdışından dinleyenler için
[50:26] özel bir mesaj yazılsın. TRT var bu arada ya kimde de
[50:29] yok. Birinden bir mesaj geldi.
[50:32] Bir zenstagram'da bu bonus bölümü gördüm.
[50:35] Hatta screen shop dağıtmışlar. Ekran görüntüsü göstermek için
[50:38] tıkladığı. Zaman söyleyeyim, giriliyor.
[50:41] Evet bir yere yönlendiriyor. O zaman acaba yazan kişi?
[50:46] Bambaşka bir ülkeden mi yazdı diye şimdi kendi kendime sordum.
[50:48] Yani GTA ses yapıp angor üzerinde yönlendirdiğini
[50:52] biliyorum. Diyim.
[50:55] Ve önceki 1212 ileriki bazı bölümlerde tekrar yolumuzun
[51:01] kesişmesi dileğiyle biz yolculuğa sevgili sametle yani 6
[51:05] seneye şuan itibariyle tabi ki. 6 seneye yaklaşan bir yolculuk
[51:12] sonraki bölümlerde tekrar zaman güncellemesi tarih güncellemesi
[51:17] yaparız diyelim. Hoşça kalın kendinize iyi bakın.
[51:21] Hoşça kalın bay bay.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.