# #307 reCaptcha'nın Karanlık Yüzü

An episode of [Hayat Kaçık Bir Uykudur](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1474550883), 25 May 2025, 36 min.

Audio: https://anchor.fm/s/fbd561b8/podcast/play/103086084/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2025-4-23%2F400849430-44100-2-01038afcf7c68.m4a

Günlük internet kullanımınızda karşınıza çıkan "Ben robot değilim" kutucuğu aslında ne kadar masum? Bu bölümde, Google'ın reCAPTCHA sistemi üzerinden dijital dünyada gizliliğin sınırlarını konuşuyoruz. reCAPTCHA sadece botları engellemekle kalmıyor, aynı zamanda kullanıcı davranışlarını analiz ediyor ve kişisel verileri toplayabiliyor.Hangi veriler toplanıyor?Bu veriler nasıl kullanılıyor?Tüm bu soruların cevaplarını ve daha fazlasını bu bölümde ele alıyoruz. Dinlerken, bir sonraki “Ben robot değilim” kutusunu işaretlemeden önce iki kez düşünmek isteyebilirsiniz.

## Transcript

[0:00] Şimdi bu kullanıcının davranışlarını analiz ediyor.
[0:03] Yani sen o siteye ne kadar sıklıkla giriyorsun?
[0:05] Ne bileyim mouse'un nasıl kontrol ediyorsun, ne kadar süre
[0:09] geçiriyorsun? O sweb sitesinde vesaire.
[0:11] Bunları biliyor muydun? Bölümden?
[0:13] Önce hayır. Tamam işte bu kısım beni de çok
[0:17] şok etti. O yüzden soruyorum.
[0:19] Zaten şu anda karanlık kısmına doğur.
[0:21] Yavaş yavaş gidiyoruz. Tünele giriş.
[0:25] Sevgili izleyen ve dinleyen tünele girdik şuanda ilk.
[0:28] Işıklar biraz gel gelene kadar böyle karar ya gözün o
[0:31] kısımdayız. Hayat kaçırmayın.
[0:44] Ben hayat gıcık gülüm uykudur. He k bu potkesin bir başka
[0:51] bölümüyle daha beraberiz. Ben her zamanki gibi kuzey
[0:54] california'da Samet mikrofonun diğer ucunda istanbullularda
[0:58] sevgili Nazım cihanım var. Bize gülümsemeleriyle eşlik
[1:03] ediyor. Nasılsın cihanın bugün keyifler
[1:06] nasıl? Böyle conteksten uzak olan bazı
[1:10] insanların yaptığı hareketleri yapıyorum.
[1:12] Öyle gülümseyerek falan sen anlat.
[1:15] E iyiyim samicim ne olsun işte hafta içinin gece yarılarına
[1:19] doğru yol aldığımız bu potkes kaydında enerjimi maksimum
[1:24] seviyeye çıkarmak için. CDEFG ğleri alıyorum, sen sen
[1:31] neler araıyorsun? Iyiyim, ben de hazır bu
[1:35] vitaminden bahsetmişken böyle uzun dönem dinleyiciler
[1:38] hatırlıcaktır. Bundan belki bir yıl gibi süre
[1:42] önceki bölümlerden birinde ben de böyle kolesterolümden dem
[1:45] vuruyordum işte doktora gittim de kolesterol.
[1:47] Dedim çıktı dedemi ya. Ne çabuk geldik falan diye o bir
[1:52] yıl hemen geçti tabi hızlıca çünkü neden gözümüzü açıp
[1:56] kapayıncaya kadar yıllar geçip gidiyor ve bugün yine sabah
[2:00] doktordan yıllık. Randevusundan gelen biri olarak
[2:05] kolesterolümün başarıyla inmediğini burada açıklamak
[2:09] istiyorum ve alkış efektinde buraya eklemek.
[2:11] Yani. Işte bir Akdeniz ülkesinde
[2:17] yaşamamanın vermiş olduğu ne diyelim yap ya da handikaplardan
[2:21] biri diyebiliriz. Zeytinyağına uzak her türlü
[2:25] kızartmaya yakın fastfood un anavatanında kolesterolü yapacak
[2:31] da. Anlatıyorsun, ne olsun çok
[2:33] yiyormuşum. Gibi havası bu ara kapar insan
[2:35] havasından. Havasından, suyundan evet ya bu
[2:39] arada zeytin yağlı yiyemem ama. Basma da fistan diyemem ama.
[2:45] Harika yani harika harika, çiçekli tişörtle uyumlu oldu bu
[2:49] şarkı. Ya bu tişörtlerde cep olayını
[2:52] çok seviyorum ben ya bu özellikleri sevdiğim bir tişört
[2:55] çünkü. Evet.
[2:57] O yüzden seviyorum. Yani bu şey hani pantolonlarda
[3:00] da küçük bir bölme var ya küçücük altta.
[3:04] O şey bozuk baraj cebi ama. Kaç kere kullandın onu bozuk
[3:08] para için bırak şimdi ya. Yani enflasyonun minimum
[3:11] seviyelerde olduğu bir ülkede yaşadığım için.
[3:15] Yani bir süredir kullanmamayı tercih ediyorum, ağırlık
[3:18] yapıyor. Hani bir ekmek almak için 15 20
[3:20] tane taşıman gerekiyor ama kullanıyorduk.
[3:23] Samet için bacak kası. Yapmak için birebir gerçekten.
[3:27] Pantolon ne bileyim dayanın testi olabilir artık hani bizim
[3:31] ülkede? Evet.
[3:33] Sen sen kullanmıyorsun bir dayım, dime quarttır, morartır
[3:36] hiçbir şey yok. White movie swe movie.
[3:42] Genel olarak ben kot pantolonu da çok kullanamıyorum.
[3:45] Yani yaşlandık diye geyik yapıyorduk ya böyle rahat
[3:48] durmayan hiçbir şeyi giysim. Gelmiyor artık şalvardan devam.
[3:52] Şalvar şalvar severim. Iıı okey o zaman böyle de saçma
[3:57] sapan. Giriş yap yani kolesterol,
[4:01] vandala, evet, kolesterol ve kot pantolon ekseninde.
[4:06] Bir bölüme giriş yapıp böyle alakasız bir konuya doğru
[4:10] evrileceğiz ama gerçekten ilgi çekici bir konu.
[4:13] Bence güzel bir öneriydi. Bölümü yapmak için senin
[4:17] pastadığın ve bilmediğimiz hani bildiğimiz kısmı var da
[4:22] bilmediğimiz kısmının aslında daha fazla ya da gizemli olduğu
[4:25] bir bölümle sevgi dinlerinin karşısındayız diye düşünüyorum.
[4:29] Sen ne dersin? Ben de öyle düşünüyorum aslında
[4:32] ucundan bazen böyle internetle ilgili bölümlere girmiştik.
[4:36] Yani internette kişisel veriler olsun.
[4:39] Internette bir faik olsun. Internette en son yaptığımız
[4:43] neydi? Bu yapay zeka ile ilgili bir şey
[4:46] yapmıştık. Seninle şires falan konuşuyorduk
[4:49] karides iyi. Isim, görsel ve videoların artık
[4:54] ya da insanları etkisiz altına nasıl aldığı?
[4:57] Evet, evet şimdi. Bugünkü bölümde de aslında o
[5:02] tarafından ziyade yine kişisel verilerle ilgili benim biraz
[5:06] daha dikkatimi çeken bir konuydu.
[5:09] Hatta biz şeyi de yapmıştık. Bak böyle yine bölüm için bölüm
[5:12] önerisiyle başlayalım. Başlardan güzel oluyor.
[5:14] Biz bu anketlerle ilgili konuşurken amerika'da daha
[5:17] yaygın ve türkiye'de çok kullanılmayan veya olmayan işte
[5:22] genetik anketler olsun ya da online anketler olsun.
[5:26] Hani genetik testler yapıyorsun? Senin işte sülaleni sana sunuyor
[5:30] falan ben hep şey diyordum ya veriyor olarak çok sakat işler
[5:33] bunlar diyordum. Bugün biraz öyle bir şeyden
[5:36] bahsedeceğiz. Sevgili dinleyeni ve izleyeni.
[5:38] Çünkü kepçe dedikleri ya da rick caps dedikleri bu işte kutunun
[5:43] içindeki harfleri doldurma veya bir kutu tıklayıp robot
[5:47] olmadığını ben robot değilim demek için kutuya böyle tık
[5:50] attığın ya da son zamanlarda sana doluyum mu bilmiyorum.
[5:54] Muhabbetle açalım biraz bu. Trafik ışıkları, merdivenler,
[5:58] garip garip şeyleri karelerin içinden seçtiğin.
[6:01] Bana çıkmıyor. Onlar hiç sana denk gelmedi mi
[6:04] bir kere bile? Yok tabii ki denk geldi ama son
[6:07] dönemde şey var ya sadece bir kutucuk var ve robot değilim,
[6:11] inşaat biliyorsun. Bir yandan yuvarlak dönüp tik
[6:13] oluyor. Mesela o bana bu.
[6:16] Son versiyonu ya hani versiyonlara gireceğiz zaten de.
[6:19] Versiyonu evet bu. Giriş kısmında konuştuğumuz
[6:23] girizgah şeyi hep sorguluyordum. Ya hani tıklıyorum da tamam ben
[6:27] robot değilim de kardeşim sen benim robot olmadı mı?
[6:30] Nereden biliyorsun? 35 saniye içerisinde dönen
[6:34] yuvarlak sonrasında bir tiple bunu onaylıyorsun kısmına
[6:38] istersen versiyonlardan böyle. Hani biraz kronolojik de
[6:41] ilerlemek lazım. Belki de insanlara daha gizemli
[6:45] yerleri sürüklemeden önce diye düşünüyorum.
[6:49] Evet oraya girebiliriz ama bu arada kepçe bir kısaltma ben o
[6:53] kısaltmanın açılımını okuyayım. Ondan sonra oraya girelim
[6:55] konutlar şimdi. Bütün harflere denk gelen
[6:59] kelimeler komplotlay out maid public teoring test totale
[7:04] computerce apart böyle upuzun bir şeyin kısaltılaşık yapacağım
[7:11] yani tamamen otomatikleşmiş test.
[7:16] Efendim yarattığı inanılmaz kısaltma diyelim.
[7:21] Bak oraya geldiğin için de çok sevindim.
[7:23] Çünkü hani nereden çıktı bu kepçe diye oraya gireceksin diye
[7:26] tahmin ediyorum. Louis abi dediğim için istersen
[7:30] bizi al götür. 2.000 yıllarına doğru böyle bir yaklaşık girme 5
[7:34] yıl geriye doğru bir at istersen o kadar da bak şok veren bir
[7:39] bilgi ile başlıyoruz. O kadar da uzun süredir aslında.
[7:42] Ortalıkta olan bir şey bu konsepti.
[7:45] Ya, 2.007 yılında Louis one isimli gothemal'i bilgisayar
[7:50] birinci tarafından geliştiriliyor.
[7:52] Aslında kepçe bu. Garip bir şekilde bu kişi
[7:56] aslında dollingo'nun kurucu ortaklarından.
[7:59] Evet, o da ilgi çekici bir bilgi.
[8:04] Geliştirdikten sonra bir anda Google herhalde potansiyelini
[8:08] keşfediyor. Bu nasıl diyelim güvenlik
[8:12] aracının? Ve, 2.000. 9 yılında da satın
[8:15] alıyor. Ama lafını böleceğim onu aslında
[8:17] güvenlik aracı olarak geliştirmemiş.
[8:19] O 2 binlerin başlarında karnı iş mellan üniversitesi'ne
[8:23] pensilvanya'da çalışırken louis'e von and bu konsept
[8:27] üzerinde ilk amacı kitapları ve gazeteleri dijitalize etmek ve.
[8:33] Bunları tarattığı zaman bazı kelimeler kayıyormuş, bazı
[8:36] işaretler resimler kayıyormuş. Tarımanın kalitesinden dolayı ve
[8:42] böyle bir şeyle ortaya çıkıyor. Kendisi diyor ki ben bu optik
[8:46] okuyuculara bir eğitim verebilirim insanların mesela
[8:51] kayık bir ayı aslında bu ağdır diye demesiyle bilgisayarı
[8:56] öğretebilirim diyor. Tamamen farklı bir.
[8:59] Konsept aslında bunu yaratıyor en başlarda sonra.
[9:03] Senin dediğin gibi evrimleşiyor. Evrimleşiyor ve 2.000 dokuzda
[9:06] Google kepçeyi satın alıyor. Satın aldıktan sonra da hani
[9:12] bire güvenlik hizmeti olarak kullanıyor ve hani?
[9:17] Senin de dediğin gibi web sitesine girdiğin zaman senin
[9:20] insan mı yoksa bot mu olduğunu bir şekilde ayırt etmeyi
[9:24] sağlıyor, işin garip tarafı teknoloji o kadar ilerledi ki ve
[9:29] farklılaştı ki bir kaç tane versiyonu çıkıyor.
[9:31] Bunu ilk versiyonu da kullanıcılara senin biraz önce
[9:35] ifade ettiğin gibi lovis anın. Ilk versiyonunda yaptığı gibi
[9:39] kullanıcılara bozuk bir Metin çözdürüyor.
[9:41] Yani dalgalı işte üstü çizik ne yazıyor burada diye insanlar
[9:45] bunu yazıyorlar hatırlıyor. Musun onu yaptığın günleri.
[9:48] Tabi tabi hala çıkıyor aslında bu.
[9:51] Versinler. Bunu kullanıyor.
[9:52] Hani her versiyon bence şu an internette milyarlarca site var
[9:57] ve hepsinde kullanılıyor. Bir şekilde form olanlarda
[10:01] özellikle evet. Versiyon bir o kadar hani nasıl
[10:06] diyeyim? Yapay zeka tarafından başarılı
[10:10] bir şekilde kırılıyor ki çözülüyor ki yani %85 ile 98
[10:15] arasında olduğu söyleniyor. Ondan sonra tabi ki ne
[10:19] yapıyorlar versiyon ikiye geçiyorlar.
[10:21] Klasik bunda senin bölümün başında söylediğin hani trafik
[10:25] lambasıdır. Yaya geçiditir.
[10:27] Ne bileyim araç işareti hani? Hadivendir bunları seçmeni
[10:32] istiyor senin. Bunları seçerek bir şekilde
[10:35] senin insan olduğunu hani tespit etmeye çalışıyor.
[10:39] Quiz olarak bazen hani geç bastığın için tekrar sinir.
[10:44] Bozucu şekilde birkaç kere çıkıyor ya böyle evet bilirsin
[10:47] sende bunda da tabi ki yine aay başarılı bir şekilde bunları
[10:54] çözdüğü için. Kırıyorsam yine bir %90
[10:58] üzerinde. Kırıyorum, çünkü eğitilebilen
[11:00] bir şey ya bu onun çıkan şeyler de hani.
[11:02] Atlam deme çıkmıyor. Yani trafik lambası çıkıyor ya
[11:05] geçidi çıkıyor. Çok böyle spesifik şeyler de
[11:07] çıkmıyor. Aslında Karadeniz yerleri
[11:09] değişiyor. Şeyi biliyor muydun?
[11:11] O tek kutu olan da galiba mouse'un yani farenin ne kadar
[11:17] tekdüze oraya gittiğini yani ekran üzerinde farenin
[11:20] hareketinin ne kadar tekdüze okutuyor gittiğini veya insansa
[11:24] ne kadar karmaşık veya titreyerek oraya gittiğinde
[11:26] falan? Mükemmel.
[11:29] Hani mükemmel bir çizgi şeklinde gittiği zaman ha diyor ki burada
[11:32] bir programlama var deyip senin dediğini yapıyor, puanlıyor ve
[11:38] bu bot deyip orada seni sıkıştırıyor.
[11:40] Belki de bazen biz bunu yapıyorduk.
[11:42] Çok herhalde mükemmel bir mouse hareketiyle.
[11:48] Yani seçtiğimizden dolayı çünkü şey oluyor ya seçiyorsun.
[11:52] Kabul etmiyor. Abi ben seçtim yani 6 kare vardı
[11:56] işte trafik lambası mesela. Ve seçtim yani ne yapayım?
[11:59] Trafik lambasının ucunda bir şey var, onu da mı seçeyim diyorsun.
[12:02] Hani acaba ya acaba resmin o kalesine sarktı mı diye
[12:06] düşünüyorsun? Çünkü 23 kere karşına
[12:07] çıkartıyor. Belki mükemmel bir mouse hareket
[12:11] kabiliyetine sahip olduğumuzdan dolayıdır.
[12:13] Versen içinde yaşadığımız bu sıkıntı var.
[12:15] Geçenlerde iş yerinde yani kendi çünkü oraya da geleceğim,
[12:20] tarayıcıya kendi tarayıcım de değilim, iş yerideki
[12:23] tarayıcıdayım ki böyle bir geçmişi komplike bir şey de yok
[12:26] yani hani böyle tamamen iş için girdiğim 34.
[12:29] Onun klasik historisi var. Seçtim şeyleri trafik ışıklarını
[12:36] 45 tane. Yapı söylemesi.
[12:38] Ayıptır söylemesi bir de şey gibi hissetmiyor musun ya koca
[12:41] koca adamsın kadınsın mesela kaç yaşına gelmişsin ya bu resimdeki
[12:45] trafik ışıkları sence hangileri seçer misin gibi bir şey de
[12:49] kendimi böyle bir aptaldı hissediyorsun.
[12:50] Neyse oturdum seçtim. 45 tane trafik ışığını sonra böyle bir
[12:55] düşündü düşündü şimdi dedi ki. Seni valiet yani senin
[13:00] değerlendirmek için bir adım daha yapmamız lazım dedi.
[13:03] Bütün trafik ışıkları kayboldu yerine böyle işte çiftlikteki
[13:08] atlar mı? Ne bir şey geldi saçma sapan
[13:10] işte görmemiştim. Böyle bir şey hayvanları seçtim.
[13:13] Seviyeyi arttırmış, orada oturdum, böyle uzakta da böyle.
[13:17] Hani koca bir şey düşün, çiftlik düşün uzakta küçük küçük
[13:22] noktalar var. Yani at mı inek mi?
[13:25] Kendinden töret ediyorsun. Yani acaba bu da onu seçmeniyim.
[13:29] Evet ya. Otururken durup dururken boşu
[13:31] boşuna kendinden terör edip bir sürü şey düşünüyorsun onu da
[13:35] seçtim. Uzun lafın kısası Cihan bir lup
[13:39] a girdi. Artık beynim yandı.
[13:41] Ne oldu oradan yine trafiğe döndü, oradan yine hayvanlara
[13:44] döndü oradan yine yani böyle 56 kere döndü.
[13:47] En sonunda burada söylemek istemediğim bazı seçici
[13:50] kelimeler kullanarak. Kapattım siteyi ya dedim, ne
[13:54] işin varsa bir sitede görmeyeceğim böyle şey mi olur?
[13:58] Bu tabii bölüm yapma sebebim o değildi ama bölüme çalışırken de
[14:01] onu hatırladım. O gün çok sinirlendiğimi Türkiye
[14:04] bu arada dünya üzerinde 12 milyondan fazla web sitesinde şu
[14:08] anda aktif olarak recepcanın bulunduğunu tahmin ediyorlar.
[14:14] Eklemek çok da zor değil açıkçası hemen hızlıca kısa
[14:18] yollarını ekleyerek ekleyebiliyorsun.
[14:21] Çünkü biraz freeware tarzı bir şeyden bahsediyoruz.
[14:25] Şimdi versiyon ikiyi egale ettiysek?
[14:28] Invisible versiyon 2 var yani of of görünmeyen şimdi bu
[14:33] kullanıcının davranışlarını analiz ediyor.
[14:35] Yani sen o siteye ne kadar sıklıkla giriyorsun?
[14:38] Ne bileyim mouse'un nasıl kontrol ediyorsun, ne kadar süre
[14:42] geçiriyorsun? O sweb sitesinde vesaire.
[14:44] Bunları biliyor muydun? Bölümden?
[14:46] Önce hayır. Tamam işte bu kısım beni de çok
[14:50] şok etti. O yüzden soruyorum.
[14:51] Zaten şu anda karanlık kısmına doğru yavaş yavaş evet.
[14:56] Tünele. Gidiyoruz tünele giriş.
[14:57] Sevgili izleyen ve dinleyen tünele girdik.
[15:00] Şu anda ilk ışıklar biraz ger gelene kadar böyle kararır ya
[15:03] gözün o kısımdayız. Şimdi bu bunları analiz ediyor.
[15:08] Yani senin siteye girdiğinde ki davranışlarını yani.
[15:11] Alışkanlıklarına diyebiliriz. Eğer şüphelenirse doğrulamak
[15:16] kodu çıkartıyor senin karşına ama ya zaten insan ya bu diyorsa
[15:22] herhangi bir doğrulama çıkarmıyor.
[15:25] Ben şeyi tam anlayamadım. Bir de versiyonu çıktı ya yani
[15:28] çıkmış ya. Daha doğrusu bizim
[15:29] hissetmediğimiz. Bununla versiyon ikinin
[15:33] invizible yani görünmez olanı arasında pek bir fark da
[15:37] göremedim gibi çok böyle minör bir fark var gibi hissettim.
[15:41] Ben biraz doğru şey olabilir belki de hani yapay zeka ya bunu
[15:46] da bir şekilde botlarla hani egale ediyor.
[15:51] En az alternatif başka bir versiyon çıkartalım da biraz
[15:53] zaman kazanalım da olmuş olabilir.
[15:56] Olabilir, evet versiyonlar da zaten ben de çok takılı
[15:59] kalmamaya çalıştım. Çünkü birbirinden farkı yok
[16:01] dediğin gibi zaten bunlarla ilgili en büyük eleştiri.
[16:05] Ben bunun listesini de yaptım. En azından iddia olarak en büyük
[16:09] eleştiri mouse hareketlerini takip etmesi dediğin gibi.
[16:16] Bravo yani senin siteleri ziyaret etme davranışını takip
[16:22] etmesi diıce information. Yani senin tabletten mi
[16:26] telefondan mı, bilgisayardan mı giriyorsunu tespit ettiği.
[16:29] I p ı ı p. Adresi var listemde ıpa adresi
[16:32] çok büyük. Zaten burada bir kaygı yani
[16:35] kepçe den bahsediyoruz. Kepçenin niye sen ıpa adresini
[16:38] tutuyor? Kukis bu meşhur kurabiyeler
[16:41] kuruyor. Hangi kurabiyi seviyorsun,
[16:43] çikolatalı mı, yanık mı onları takip ediyor ve en önemlisi de
[16:48] benim böyle hiç farkında olmadığımı daha önceden browring
[16:52] story yani sen o kepçoglan siteye.
[16:56] Girsen dediğin zaman. Diğer.
[16:57] Girdiklerini de oradan koleks yapıyor.
[17:00] Ne varsa bronzların da aslında cilio süpürüyor.
[17:03] Biraz öyle şeye benzemiyor mu ya?
[17:05] Biz hep böyle uzun bölümlerce tiktoku yerip şey dedik ya işte.
[17:12] Anasını belliyor kişisel dataların girmek zorlanmadım
[17:17] diye. Bunun sanki her gün hepimize her
[17:20] yerde olan versiyonu gibi bir şey olabilir.
[17:22] Biraz daha sinsi ama böyle üstünü örterek açık açık
[17:27] yapmayan bir şey kepçe. Çünkü neden 2.000 sanırım 10
[17:31] beşlerde bir tane. Şey yapıyorlar, dava açıyorlar.
[17:37] Google'a ve diyorlar ki sizin kepçe böyle böyle insanları
[17:41] bunlara tıklattırarak aslında kendi googleın eyayini yani eyay
[17:47] yapay zekasını eğitirken insanları kullanıyorsun.
[17:51] Ampay labır yani bedavaya çalıştırmışsın.
[17:54] Sen milyonlarca insanı diye dava açıyorlar.
[17:57] Bu davayla ilgili buyur. Şeyi söyleyecektim aslında hani
[18:01] bu dönem dönem gündeme gelen ve uzun zaman yayılan bazı davalar
[18:07] var ya amerika'da mesela google'dır.
[18:09] Apple falan aslında temellerinin ne kadar sağlam olduğunu
[18:12] gösteriyor. Bu davaların insanların
[18:14] kaygılarının ne kadar gerçek olduğunu da gözlerini
[18:17] gösteriyoruz bu bölümünü. Ama şey sıkıntısı var, şimdi bu
[18:21] davada. Yani davayı gören hakim veya
[18:26] mahkeme davayı zaten kabul ediyor.
[18:29] Davayı görüyor da ve buradan en önemli şey işte kendi yapay
[18:33] zekasın insanlar tarafından eğitildiğini, insanların
[18:37] kullandığını googleın görüşüyorlar ve sonrasında da
[18:40] dava sonuçlandığında case d smart oluyor.
[18:44] Yani düşüyor. Sebebini de şöyle söylemiş
[18:47] mahkeme. Çok küçük bir zarar.
[18:54] Minimal teknoficends harm yani ya ben bununla ilgili ne karar
[18:58] vereyim kullanmışsın insanları da her insanın 5 saniyesini
[19:02] kullanmışsın yani ben bundan nasıl bir karar çıkarabilirim
[19:04] deyip düşürmüş davayı yalnız burada çarpıcı olan bu bu doğru
[19:09] değil dememiş. Mahkeme bu doğru ama cezaya
[19:13] değmez demiş. Yatarı yok yani.
[19:16] Hani evet. Yatar olmayan bir ceza.
[19:21] Ama yani bu çok çarpıcı bir şey daha mahkeme diyor ki bu doğru
[19:24] diyor. Sen kendi yapay zekanı
[19:27] ürünlerini hatta bu arada bilmeyenler için Google mapsi
[19:32] falan da bununla. Her şey yani.
[19:34] Her şeyi. Bir de temel problem şu değil
[19:36] mi? Samet şimdi hani Google gibi çok
[19:40] dominant bir firma yani bir şirket bunu yapıyor ve Google şu
[19:45] an aşağı yukarı. Yani telefon kullanan bilgisayar
[19:49] kullanan ne biliyim bir şekilde internete erişimi sağlayan
[19:53] insanların belki yüzde doksanına yakınına ulaşabiliyor.
[19:57] Yani bu bronzlarıyla olabilir, tarayıcısıyla olabilir.
[20:00] Ne bileyim telefonlarıyla olabilir, işlettiğim sistemi
[20:03] olabilir yani driverı ile olabilir.
[20:06] Hani bizim de kullandığımız aktif şekilde yani çok fazla
[20:10] parametre üzerinden insan. Ların.
[20:14] Datalarına ulaşabiliyor. Ve bu şekilde dallı budaklı
[20:19] olması da aslında belki de bütün herkese bir şekilde değebiliyor.
[20:23] Senin dediğin gibi, yani hiçbir şeyini kullanmayan bir apple
[20:26] kullanıcısı bile olsa bir mapsini yüklese bir haritasını
[20:30] yüklese zaten oradan da seni yakalıyor.
[20:33] Bu tarafıyla da inanılmaz bir database barındırıyor.
[20:38] Google ya bu biliyoruz ama tabi ki.
[20:42] Biraz daha değişikçe işin karanlık tarafları.
[20:46] Bizi içine çekmeye devam ediyor. Ya benim canımı sıkan şu, şimdi
[20:51] bir video da önereceğim sonlarda sana da önerdim.
[20:53] En çok da orada gözüme çarpınca sinirlendim.
[20:56] Şimdi asıl var. Oluşan hoca diyorlar ki botlarla
[20:59] insanları ayırmak ama bot gibi düz çizgi çizip de kutuyu
[21:05] tıklattıran bir yazılımla bu kutuyu tıklatıyor.
[21:08] Bir tane eleman ve insan olarak pas yapıp geçiyor siteye
[21:12] gidiyor. Yani işlevi o kadar bitmiş ki bu
[21:15] kepçanın tamamen insanların top. Lamı evet şeyine dönüşmüş.
[21:20] Şimdi biz bunu mesela Amerika ekseninde çok konuşuyoruz çünkü
[21:23] davalar açılıyor. Google, Amerikan şirketi falan
[21:27] dinleyen şey diyebilirim. Mesela benim kulağıma geliyor
[21:29] gibi. Bazıları belki demiştir bile ya
[21:31] bizde bütün. Ki.
[21:34] Bütün her şeyi çalıyorlar. Bütün TC numaralı her şey zaten
[21:37] ortalıkta herkesin ellerinde dolaşıyor, ne fark eder diye
[21:40] aslında burada olay o değil, amerika'da da inanın öyle yani
[21:44] elini yüzüne bulaştırmasa da Amerika gizli bir şekilde
[21:47] herkesin her şeyi toplanıyor. Zaten toplanmayan bir şey değil
[21:51] yani bu ama burada canımı sıkan bu kepçanın hala ortalıkta
[21:55] olması zaten bunları yapıyorsan niye biz uğraştırıyorsun abi bu
[21:58] kepçeler ile bırak arkada yap, biz de geçelim çünkü internette
[22:02] sörf yapmanın da. Şehir kaçı var ya kardeşim?
[22:06] Keyfini. Gazı kaçırmayın diyorsun ama
[22:08] burada şöyle bir şey olabilir, hani?
[22:11] Senin değindiğin davanın konusu var ya yapay zekayı eğitmek.
[22:15] Şimdi orada seni ne kadar? Hani başarılı, başarısız
[22:20] kısmının yüzdeleri değişken olsa da bir kısım hatırı sayılır,
[22:25] hatta spamı engelliyor. Bir tarafıyla ondan dolayı bir
[22:29] filtre hani bir elek düşün, biraz basite indirgeyelim.
[22:34] O eyleyin içerisinden geçen kum. Taneleri biraz daha büyüdüğü
[22:39] zaman çakıl falan olduğu zaman takılıyor ama kumlar geçiyor.
[22:42] O arada hani kum olmayan şeyler de geçebilir ince ama o eğitim
[22:47] kısmında ya da bir şekilde data base'in saflığı kısmında çok da
[22:52] ilgili kişileri ürkütmüyor. Bence bu sebepten dolayı da
[22:56] ricepcanın hayatını sürdürmesi ve sürdürüleceği kısmı
[23:00] versiyonlar ilerleyerek. Devam edecek diye düşünüyorum
[23:03] çünkü hani sonuçta eyay ne kadar gelişti?
[23:07] Hepimiz biliyoruz. Yani bu ses olarak da gelişti.
[23:09] Metin olarak da görsel olarak da ki bunların hepsi zaten.
[23:13] Rickcanın test konularının başlarında geliyor.
[23:18] Yani bu bitmez ama dezavantajları hem bizim
[23:22] sinirimizi bozmak hem de veri dizili kısmında devam eder.
[23:28] Ama zaten ben bir tane de video yapmıştım.
[23:31] Googleın ai yle bizim podcasti de yer verdirdiği bir youtube
[23:35] bölümü yapmıştım. Mesela orada da çok korkutucuydı
[23:37] onu biraz da göze vurmak için yaptım.
[23:39] Hani o kadar çok Google da verimiz var ki senle podkez
[23:43] mekseninde. Sadece.
[23:45] Podcastim youtube. Evet, kanalını ve şeyini
[23:48] verdiğin zaman adını pottin bizi biliyor.
[23:51] Yani direk anlatıyor bizi bize. Bu arada başka bir alt Metin
[23:56] alton açmak istiyorum. Çünkü sen google'a alt şey
[23:59] yaptın diğer biraz değindin. Nerede ne zaman?
[24:04] Iıı bir şey monopoly olsa çok hızlı bir şekilde ille böyle
[24:09] işin çığırından çıkan şeyler olmayacaklar.
[24:12] Evet abi ya ve ben buna çok alerjim olmaya başladığını fark
[24:16] ettim. Yaşım ilerledikçe örnek vereyim.
[24:19] Mesela kişisel hayatımdan mesela bizim burada.
[24:22] Iıı, elektrik şirketi veya işte çöp şirketleri veya şu gündelik
[24:27] hayatta kullandığın servislerde monopoly olanlarda.
[24:31] Tamamen işi artık keyfine göre yapıyorlar.
[24:33] Abi iç umrunda değil biri bir şey mi şikayet etmiş ya da bir
[24:37] bir yerden arayıp da biriyle mi konuşmak istedim?
[24:39] Umrunda değil. Adamın başka gidecek bir yerin
[24:40] yok ki. Çöpe almasını istiyorsan zaten
[24:42] onu ödeyeceksin. Bir seçeneğin yok yani.
[24:45] Evet, şimdi internet kullanırken de öyle.
[24:49] Broser kullanırken de öyle ama muhabbeti şeyi getireceğim.
[24:53] Bu monopolyiler olduğu zaman insanoğlu şeyi çok iyi, çok
[24:57] kolay alışıyor ya mesela diyelim bir sürü mendil üretiliyor ama
[25:02] bir tanesinin adı selpak bu sefer mendilin adı selpak
[25:06] oluyor. En çok onun avantajı oluyor.
[25:08] Herkes onu oluyor ilk 10'a çıkart böyle bir eğilim oluyor.
[25:11] Monopoly'de de işte böyle değiştirmesi zor olduğu halde ne
[25:15] yapılabilir mesela şimdi ben Google chrome'u kullanıyorum,
[25:18] sen de kullanıyorsun biz driverı da.
[25:20] Podcastimizin hayrına. Fonlarımız Android diyorsun
[25:24] telefonlarımız. Android bilmeyenler merak
[25:26] edenler için ama şimdi mesela ne yapılabilir de yani özellikle
[25:31] kişisel verileriyle ilgili bu bölümü dinleyip de daha böyle
[25:34] endişeli olanlar için bir kaç tane şey çıktı.
[25:37] Önüme bir tanesi başka zaman da zaman zaman önüme çıkan ve henüz
[25:41] daha deneme şansı olmayan ama denemek istediğim brow diye bir
[25:46] tane. Şey var tarayıcı var bayağı
[25:51] bayağı ismi yaymaya başlayan bir tarayıcı çünkü.
[25:57] Ricky gibi şeylere daha böyle nasıl diyeyim sana?
[26:02] Iıı. Mesafeli.
[26:03] Yaklaşan evet mesafeli yaklaşıyor.
[26:06] Senin özellikle kişisel verilerin de tort partiyiz.
[26:09] Yani üçüncü partiyi insanlarla veya şirketlerde paylaşmakta da
[26:15] daha mesafeli yaklaşıyor ve kendi içinde de bir ad ve
[26:19] trucker blacking var. Yani bu kişisel hani şey diyoruz
[26:22] ya bir tane kedi maması google'ladım.
[26:25] Her yerde kedi maması reklamı çıkıyor, karşıma öyle şeyleri de
[26:29] önleyen bir tarayıcı onlara da izin vermiyor bir.
[26:32] Diğeri de dak diye bir tane karayacı adı da çok komik evet
[26:38] ama aynı bırafle mantalitesi bir de listede karşıma vpn çıktı ama
[26:45] Türkiye VPN olarak amcasından çocuğuna uzmanlaşmış bir.
[26:51] Yani bazı konum olduğu için bazı konularda eksper olmak
[26:54] gerekiyor. Evet, bir de bunlar
[26:57] yapabileceklerimiz ama bunları yaptığın zaman ne oluyor onu hiç
[27:00] baktın mı? Bu da çok ilginç.
[27:02] Bunları yaptığın zaman kepçe seni şüphelil listesini
[27:06] alıyormuş, seni yakalayamadı diye gerçekten bak olay ve şey.
[27:11] Gerçekten sosyal evet, gerçekten sosis listesi var ve böyle
[27:17] şeyler kullanarak etrafından gitmeye çalıştığın zaman
[27:20] kepçenin subis listesine gidiyorsun.
[27:23] Bu sefer daha da şüpheleniyorsun.
[27:25] Sayı girmeyeceği güzel diyorsun diyor.
[27:27] Yani Google evrende bir şekilde dolaşacaksın.
[27:30] Şey de çok önemliymiş burcularmış biz yani kolaylık
[27:33] açısından mesela herhangi bir. Hesaba giriş yaparken üye
[27:39] olduğunda hesaba hani şeyler çıktı ya bir süredir hani ne
[27:42] bileyim Google hesabına apple hesabına x hesaplarına gir
[27:48] aslında. Bu da bir şekilde insan olduğunu
[27:52] kanıtlayan adımlardan ve bu hani atlatacak donelerden biriymiş.
[28:00] Daha hani hem kısa yoldan giriyorsun hem de ya ben
[28:04] gerçekten bir insanım diye mührünü vuruyorsun.
[28:07] Öyle bir özelliği de varmış. Şey, bunu bir avantaj olarak
[28:10] söylüyorsun, hani projenin olduğu için.
[28:12] Yani hani bir şeyler trafik lambaları yaya geçitleri seçmek
[28:17] istemiyorsan birebir diyorum. Anladım ben şeyle bitiriyim
[28:22] notlarımı eee böyle redditte falan dolaşıyordum.
[28:25] Rickçeyle ilgili bir tane reddit sayfası var.
[28:28] Adını direkt şey koymuşlar fake o kadar.
[28:32] Bıkmış ki, insanlar kullanmaktan ve altında şey herkesin kendi
[28:37] şeyi var. Ne deniyor 10'a çıkart
[28:38] dertleşmesi var derdini oraya yazması, içini dökmesi var.
[28:42] Öfkeli kepçe ile ilgili. Yerler duvar yazar, işte herkes
[28:45] derdini yazıyor, bir de şeyler varmış, alternatifler varmış ama
[28:48] ben alternatifleri çok derinlemesine inceleyemedim.
[28:51] En çok benim için. Açıktı, kepçe var benim de önüme
[28:55] çıktı. Bir de cloud file turist tele
[28:58] diye bir şey varmış. Böyle biraz daha uzun s.
[29:01] Cvari ismi olan bunlarda alternatif ama hani çok da tabii
[29:05] ki kullanılıyor diyemeyiz. Evet ya bir de sen ne zaman
[29:09] zaman denediğimiz gençliğimizde, fire foks'un da bu kepçeler ile
[29:13] ilgili daha avantajlı olduğu söyleniyor ama biz genelde o.
[29:17] Pera veya fire fox denerken bu tarayıcıları genelde ağır ağır
[29:21] diye sen de kullanmayı kroma dönmüştük.
[29:25] Evet, biraz hani şey dediğin gibi hem ağır hem de bir freeway
[29:30] özelliği var ya gerçi hepsi öyle ama bunlar bayağı şeyler bayağı
[29:34] bayağı free yıllar. Yani hani bayağı serbest
[29:36] independent olanlar doğal olarak da fazla efor gerektirebiliyor.
[29:43] Bakalım nereye doğru evredir ya versiyonu üçten sonra versiyon
[29:48] kaç? Ve kaçlar görürüz.
[29:51] Aynen öyle kutuya tıklamaya devam.
[29:54] Anneden robot. Ne öneriyoruz kısmıyla bir kez
[30:06] daha sen izleyen ve dinleyenin karşısındayız.
[30:09] Her zaman olduğu gibi bazı önerilerimiz var.
[30:12] Bakalım Samet yine. Şort list mi yapmış, vongist mi
[30:17] yapmış? Çiçekle tişörtüyle.
[30:19] Şort list ten oyumu kullanıyorum bu sefer.
[30:22] Çünkü sana da bölüm öncesi attığım chupple isimli
[30:27] araştırmacı youtuberın vay capa isyware isimli videosunu
[30:34] sitemize ekleyelim dedim. Sevgili can hackabipatates.com
[30:38] çünkü 17 18 dakikalık bir video da olsa bizim burada
[30:42] bahsettiklerimizi daha da derinlemesine an.
[30:45] Evet yok, bu çok şey niş bir öneri onun farkında olsun
[30:52] dinleyen hani direkt internete girip de cappy nedir ya
[30:55] dediğinde bu kişinin bahsettiği şeyler karşına çıkmayacaktır.
[30:59] Onu garanti edebilirim yani. Doğru.
[31:03] Dolayısıyla bunu bölüm ekseninde önermek istedim.
[31:06] Bir de şort istediğim gibi hemen hekaboyu dinlenmesi, şarkı
[31:09] listemize 2 tane şarkı ekleyip kenarım çekicem.
[31:13] Birincisi. Chry stes conteporun isimli
[31:18] gruptan bunu daha önce dönermişim.
[31:19] Bu arada bu grubu ikinci şarkısı oluyor bu.
[31:21] Hayırlı olsun. Bu şarkı ismi de bence birazcık
[31:26] denk geliyor. Bölümün konseptini hell iz other
[31:29] people isimli şarkısını öneriyorum.
[31:33] Çünkü ne geliyorsa başımıza bu diğer insanlardan geliyor,
[31:37] anasını satayım diyerek diğeri de belki seni biraz şaşırtabilir
[31:41] ama. Ha sokak.
[31:43] Randım, karşıma çıktı böyle şeyleri de hani.
[31:46] Yediğimi düşünüyorsundur diye söylüyorum.
[31:48] Şevval sam'dan ander sevdalı kuşarkısına.
[31:52] Enteresan. Benden gelme seni tutan olabilir
[31:56] diye senin ekseninde ama çok sevdim sözlerini de çok.
[31:59] Sevdim şarkı. Çok güzel şarkıymış, onu da
[32:02] ekleyip böyle zaten bambaşka ve zenginlik rengarenk olan
[32:09] listemize bambaşka bir şarkıyla evet, tam bir gök kuşağı.
[32:14] Listesi bu şarkıyı eklemek isterim.
[32:16] Sevgili canım sende ne var ne yok.
[32:19] Önerilerin için teşekkür ediyorum.
[32:21] Orijinal oldu. Gerçekten 2 uçtan şarkı gelince
[32:24] de bende de seninkine paralel öneriler var böyle hani bir
[32:29] video şarkı şeklinde. The wıls journalın videosu var
[32:34] böyle yani 2.020 beşin ortalarına yaklaştık.
[32:37] Artık 5 ay önce falan hani 20 beşin başlarında falan yayına
[32:41] girmiş 20 dördün sonunda we caps capat in mor compla diye bir
[32:46] video burada biraz daha aynen o noktaya odaklanmış.
[32:51] Neden bu kadar hani komplike hale doğru ilerlediğini
[32:55] anlatmaya çalışmışlar. Onun dışında 2 tane şarkı var,
[33:01] bir tanesi eskilerden gelecek. Dorian grubundan zor.
[33:09] Diğer şarkı ise leon bridgitin crowne'le yaptığı Teksas sun
[33:16] isimli biraz daha popüler bir zekasta olan şarkı var.
[33:21] Bunlar hekabe dinlenmiş play listelerimizde olacak.
[33:24] Sevgili dinleyen bais'de. Evet, bunları youtube, beaser ve
[33:29] spotify'da bulabiliyorsunuz. Bu şarkı listelerini cihanın her
[33:33] hafta sonu. Usanmadan güncellediği ve
[33:37] şartları eklediği bir listemiz diyelim.
[33:40] Sonları gelirken de çok uzatmadan hepinize teker teker
[33:43] teşekkür edelim. Patreon destekçilerimize youtube
[33:46] da spotify'da yorumlayan paylaşan abone olan.
[33:49] Birbirlerine ekşi ekşi sözlük'te.
[33:52] Yorumlara ekşi sözlükte biraz sessiziz bu aralar ama oraya da
[33:56] aranızda yazar olanlar varsa yazarsa düşüncelerinizi seve
[34:00] seve okuruz, takip ederiz diyelim.
[34:04] Valla bir bölümün daha sonuna geliyoruz.
[34:05] Bu bölümler akmaya devam ediyor. Bizimle beraber recapçaları
[34:11] tıklayı tıklaya bu bölümleri kaydetmeye devam edeceğiz
[34:14] diyorum seviyeci hanım. Ama bölümü bitirirken de en
[34:17] sevdiğim like'yi söylemek istiyorum söyle.
[34:21] Bazı harfleri rakamları yazdıktan sonra işte 3 + 5
[34:26] eşittir. Soru işareti oluyor ya denk
[34:28] geldin mi onu? Yok, tam çıkaramadım.
[34:31] Halbuki matematik mi soruyorsun? Onda evet, evet, evet, evet, en
[34:34] sevdiğim kepçelarda bunlar sevgi dinleyen belki sen de bize en
[34:38] sevdiğin Recep çaları. Yazar.
[34:41] Sevdiğim reklamcılarla da kapatıyorsak ben de en sevdiğimi
[34:45] söylüyorum. Bu kutu içinde çipura sıfırdır
[34:49] diye harfleri yazıp senin de hiçbir fikrin olmadan tahmini
[34:52] bir şekilde harfleri ya benim oraya.
[34:55] Bölüm salı bölüm gibi oldu ama seslisine basınca da
[34:58] anlamıyorsun ya çok iyi oluyor. Kesinlikle aranızda kepçeler ile
[35:04] savaşanlar ve hikayeleri olanlar varsa siz de bize favori r
[35:08] capçınızı yalnız. Bilirsiniz, yalnız değilsiniz.
[35:11] Sevgili izleyen ve dinleyen bu dakikaya kadar bizimle olduğun
[35:14] için tekrar teşekkürlerimizi sunarken, bir sonraki bir önceki
[35:21] ger 212 bazı bölümlerde tekrar yollarımızın kesişmesi
[35:25] dileğiyle. Biz hep buralarda bir
[35:26] yerlerdeyiz. Bay bay.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.