# #298 Aşırı İşlenmiş Gıdalar / Ultra-Processed Food

An episode of [Hayat Kaçık Bir Uykudur](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1474550883), 23 Mar 2025, 54 min.

Audio: https://anchor.fm/s/fbd561b8/podcast/play/100212671/https%3A%2F%2Fd3ctxlq1ktw2nl.cloudfront.net%2Fstaging%2F2025-2-22%2F397026741-44100-2-e6a1c422fc20e.mp3

Market raflarında her gün gördüğümüz, paketlerin içindeki gerçek nedir? Aşırı işlenmiş gıdalar nasıl üretilir, neden bu kadar cazip hale getirilir ve sağlığımıza etkileri neler? Bu bölümde, gıda endüstrisinin perde arkasını, işlenmiş gıdaların bedenimizde yarattığı etkileri ve bilinçli tüketim yollarını konuşuyoruz! Bizi desteklemek için abone olmayı ve yorum bırakmayı unutmayın :) Patronumuz Olun: https://www.patreon.com/hkbupodcast

## Transcript

[0:00] Aslında dondurma satın aldığını zannediyorsun ama aslında bir
[0:03] dondurma almıyorsun. Hayat kaçırmayın.
[0:16] Lan hayat gıcık uykudur. Hk b uot kestim bir başka
[0:22] bölümüyle sen dinleyen ya da izleyenin her zaman olduğu gibi
[0:26] karşısındayız ve her zaman olduğu gibi sevgili Samet var.
[0:30] Karşımda ta ötelerde kuzey kaliforniyalarda okyanusun diğer
[0:34] tarafında hazır. Ne haber sametciğim ne var ne
[0:38] yok bugün kuzeylerde iyidir sevgili.
[0:42] Canım, uzun bir haftayı devirmenin verdiği hafiflikle
[0:46] karşındayım diye sende ne var ne.
[0:48] Hatta bir sonraki haftaya başlamak üzere olmalı da ver.
[0:51] Dayanılmaz bir motivasyonda diyebilir miyiz?
[0:54] Kesinlikle öyle bu haftalar bu döngüler bitmek bilmiyor zaten
[0:59] ardı ardına. Hadi klişe ile başlayalım ya
[1:01] biraz zaman hızlı geçmeye başlamıyor mu yani böyle hani
[1:04] haftaya başladık derken hop hafta bitiyor ve yine aynı
[1:07] dönünün içerisinde kendimizi buluyoruz.
[1:10] Yaşlı mı alakalı sence? Bence hayatın fazla dolu
[1:15] olmasıyla alakalı hani bir şeylere yetişmeye çalışırken
[1:19] aslında bir şeyleri kaçırıyorsun ve o yetişmeye çalıştığın şeyler
[1:22] hayatının yani boş kalması mümkün olan yerlerini boş
[1:27] bırakmayıp böyle. Sonuç alandan uzatarak.
[1:31] Anladım yani borç yaşla alakalı sketchell aslında kilit kelime
[1:35] burada scotchel scheceli. Doldurmak için global işler
[1:39] dünyada vermiş oluyor. Bu tını diyelim ya.
[1:44] Evet, evet, çünkü çocukken böyle 3 ay lise arası falan olduğunda
[1:48] veya okul arası olduğunda çok uzun gelirdi bana bu.
[1:52] Günler bazen şey oluyordu ya küçüklük zamanlarında şeyi çok
[1:56] iyi hatırlıyorum çünkü ya zamanla geçmiyor durumu vardı.
[2:00] Evet, öyle bir derdimiz vardı. Şu an bir şeyleri egale.
[2:05] Edip zaman yok. Evet, şimdi zaman yok.
[2:08] Hiçbir şey zaman. Merhaba gelsin arkadaşlar
[2:11] diyelim. Ve bu zamansızlık içinde de her
[2:16] şeyin daha böyle kolay erişilebilir, daha el altından
[2:21] kısa yoldan bulabildiğimiz şeylere sarılıyoruz ki zamanımız
[2:25] olmayan zamanımızı ya da dar zamanımızı bir şekilde yapa
[2:30] yaptıklarımıza ve günlük hayatımıza sığdırabilelim diye
[2:34] de bir. Pas atayım sana.
[2:37] Yine bölüme doğru bizi yavaş yavaş yuvarlayan bir Samet
[2:42] görüyoruz sevgili dinleyen. Bugün size çok derin, özellikle
[2:47] amerika'da, belki de. Patladı kokunun çıkmış.
[2:52] Yani, evet, yani Sovyet güzel tanımladı.
[2:55] Onun Amerika ekseninde olduğunu düşüneceğimiz ama hiç de öyle
[3:01] olmayan hatta yanı başımızdaki bakkal amca da bile bulunabilen
[3:07] çok kolaylıkla bulunabilen. Ultra proses food denilen aşırı
[3:13] işlenmiş gıda maddeleri bugün bahsedeceğiz.
[3:18] Sametle birlikte ne dersin? Samet bölüme çalışırken hani
[3:22] bölüme böyle bir ice bırakır yapalım.
[3:25] Bölüm öncesi bölüm şeklinde neler hissettin?
[3:29] Ya da geçen hafta ne yedin Samet?
[3:35] Ya şöyle söyleyeyim, hafta başında bölüme çalışmaya
[3:38] başladım. Bugün pazar hafta sonuna doğru
[3:41] yediklerim arasında değişimler gelişmeye başladı, göstermeye
[3:46] başladı ve böyle elimde son paketi kalan şeyleri de bunun
[3:51] son defa yiyorum. Elveda sana her her ısırının
[3:56] keyfini çıkaracağı modunda yedim her şeyi çünkü.
[4:01] Hadi dedinayspir hadi anlatayım bari bak şimdi bölümde
[4:04] derinlemesine gireriz ama böyle bir alt katman vardı işte
[4:07] yemeklerde en ultra aşırı işlenmiş nedir içeceklerde en
[4:13] aşırı işlenmiş nedir? Kahvaltıda böyle şeyler vardı,
[4:16] onları anlatacaktım. Birazdan bunlardan bir tanesini
[4:19] atıştırmalık. Alt katmanında pressel
[4:22] yazmışlar. Ben de bunu okurken ve bölüme
[4:25] hazırken elimde bunu yiyor adam zaten.
[4:31] Şey. I soracaktım sana efendim bölümü
[4:34] kaylederken hangi ultra prosesode yiyorsun diyecektim.
[4:37] Sen kendin söyledin şu. An evet, gerçekten bir tane var
[4:40] burada elimde son defa yediğim başka bir ürün yalnız şöyle bir
[4:43] şey oldu ben yerken yani listeyi görürken bunu yiyordum.
[4:48] Böyle ağzıma atarken. Böyle bir kaldım ya bu şu anda
[4:52] tam anlamıyla yaptığım şey aslında bu diye.
[4:56] Çünkü tanımına bağlıycam buradan.
[4:59] Brezilyalı bir bilim insanının yaptığı tanım çok hoşuma
[5:04] gidiyor. Bir sürü tanım var da bu benim
[5:06] en çok hoşuma giden incesini hemen kısaca söyleyeyim.
[5:09] Web in plustex ve deadlis one ingradon dead, you the fine enes
[5:14] standard homeciton şimdi wap inapistik diyor.
[5:18] Yani hep ambalaj veya plastik içine konulmuş ürün yani bundan
[5:22] daha plus diye olamaz diye düşünüyorum.
[5:25] Ve içinde de senin doğal yok ortamında bulunamayacağın ya
[5:32] bulamayacağın bir adet en az en az bir adet bir içeriğin olması
[5:37] diyor. Bunun arkasına baktığım zaman
[5:40] şuraya zaten kamerada da görebilir.
[5:42] Görüntülü izleyenler bu liste okumakla bitmiyor.
[5:46] Ya bunun içinde her türlü kimyasal her türlü.
[5:51] Yağlar her türlü adını duymadım, garip garip şeyler var.
[5:57] Dolayısıyla elveda pressal diyorum.
[5:59] Son ambalajım son tüketimim diyebilirim.
[6:04] Bravo yazın. Evet, evet, yok o kadar almışız
[6:07] artık bir şey böyle duygusal bir elveda ilişkisi gibi.
[6:10] Onun böyle tüketicem ama her ısırığını bilinçle ısırarak
[6:14] tüketeceğim. Bu böyle bir dinleyenler de
[6:17] dinlemeye devam edecekse hazır olsunlar bazı elvedalara.
[6:21] Kendini sorgulayan 2 potanstirin dinleyicilerin de izleyenlere
[6:26] sorgulatacağı bir bölümle sizinle.
[6:29] Ne oldu? Orayı atlamayalım sende de
[6:33] araştırdıkça bir uyanma, bir bilinç, bir farklı bir konuştur.
[6:37] Aslında bu bölümü çok çok önce önermiştim.
[6:40] Hatırlıyorsan ben de o zaman bir aydınlanma olmuştu esasında yani
[6:44] ne yiyorum, ne içiyorum, ne yapıyorum şeklinde.
[6:47] Tanımlara girdiğimiz zaman şeyi bir ayrıştıracağız.
[6:50] Zaten birkaç tane tanımı var. Bunun bir de ultra işlenmiş
[6:53] kadalar var. Hani şimdi sevgili dinleyen şeyi
[6:56] düşünmesin. Direk ya bütün paketlenmiş ya da
[6:58] dondurulmuş ürünler aşırı işlemden geçirilmiş mi?
[7:02] Hayır, ben de bu hafta genelde şey oldu ya böyle hani doğada
[7:08] tanım, tanımda şey var. Yani doğada bulunmayan ve belki
[7:11] de yüzyıllar boyunca insanların bir şekilde tüketmediği şeyleri
[7:14] biz bu. Yakın dönemde tüketiyoruz ve
[7:17] tüketmeye de devam ediyoruz. Çoğunda çok şey olabilir.
[7:20] Samet ya abur, cubur tarzı şeyler olabilir.
[7:23] Ne kadar vegan olduğu iddia ediliyorsa de içinde bir sürü
[7:26] maddenin bulunduğu. Atıştırmalıklar olabilir.
[7:30] Benim bu hafta yerken ya pazar günü de bölümü çekeceğiz ama
[7:35] şimdi neyse falan tüketeyim. Tüketteyim ayıcıklar olabilir.
[7:43] Ya neden insanlar peki şeyi tercih ediyor diye düşünebilir,
[7:48] dinleyen yani tamam doğada bulunan bir sürü gıda maddesi
[7:52] var ya da yüzyıllardır insanların tükettiği var.
[7:56] Sebebi çok basit aslında hemen tak tak söylüyorum, uzun raf
[8:00] ömrünü sağlıyor. Lezzit arttırıyor ve.
[8:06] Üretim maliyetlerini bir şekilde minimize edebiliyorlar.
[8:11] Ve son bir notu söyleyip sana pası atıcam.
[8:17] Ne öneriyoruz kısmını önereceğim videolardan bir tanesinde haber.
[8:23] Kaydını yapan spiker, böyle bir yemek fuarına falan gitti gıda
[8:27] fuarına. Inanılmaz şeyler yiyip içip hani
[8:33] böyle deneysel hepsi ultra proses.
[8:35] Bu arada hani? Çünkü teknoloji, fuar, gıda
[8:37] teknolojisi. Ve en önemli şey hepsinde
[8:41] lezzetli olmasıydı ki biraz önce belirttiğim notlardan birisi
[8:44] hepsi inanılmaz lezzetli Samet Selçuk senin gibi.
[8:49] Ama bu satıcı tarafından üretilmesine sebeplerinin
[8:54] listesi gibi. Yani şöyle söyleyeyim, uzun raf
[8:58] ömrü olması daha fazla kar elde etmesi, tadının daha da hatta
[9:03] iyi olması bile satıcının pazarlamacının daha da bunu
[9:07] fazla pazarlamasına olanak. Sağlıyor talebi arasında.
[9:11] Evet, hiçbiri aslında gündelik yaşamda senin benim aman doğal
[9:16] yemek yemeyeyim. Ultra process yo pf yiyeyim.
[9:21] Dj zayıflar değil direkt. Olarak ucuz olması aslında
[9:25] biraz. O ama şey yani buradaki asıl
[9:29] sebep bence tembellik yani bizde.
[9:34] Bir markete girip raftan hemen bir şey alıp tüketme tembelliği
[9:37] olduğu için bizde derken insanlık olarak söylüyorum,
[9:40] amerika'da daha da beter de. Amerika'ya gideceğiz ya?
[9:43] Da evet, derin gireceğiz amerika'yı bu arada da ben
[9:47] kısaca bölüm için referans olması için sevgili hekabe
[9:50] dinleycesine yo pff diye bahsedeceğim bundan.
[9:52] Çünkü ultra prosest food un kısaltılması you pff daha kolay
[9:55] olan her seferin uzunluğunu söylemek yerine youtube ile
[9:59] ilgili açık. AYD değil mi?
[10:01] Işler. Onu düşündüm.
[10:03] Bölüm başında evet ama o da biraz sanki falan.
[10:08] Tamamen çorba olsun ama o şimdi up ultra prosesood ile ilgili
[10:12] kaçık bir gerçekle başlayayım. Verimsiz beslenme yani ultra
[10:19] prosesoutun içinde olduğu verimsiz beslenme son yıllarda
[10:24] global olarak. Tütün sebebiyle ölümlerin önüne
[10:28] geçmiş bu çok kaçık bir sebep. Yani o bölümün yapmak için başlı
[10:32] başına yeterli bir sebep ha diyecek.
[10:35] Şimdi dinleyen ya bu hazır paketli yemekleri yiyoruz diye
[10:38] ölüyor muyuz işte? Sağdan sol olan insanlar
[10:42] hayatını mı kaybediyor? Çat çat diye öyle değil ama uzun
[10:47] vadede yapılan çok uzun vadede çok çok fazla sağlık sorunlarına
[10:53] sebep olduğunu yavaş yavaş hatta bilim insanları bulmaya
[10:56] başlıyorlar. Çünkü yavaş yavaş bahsettiğin
[10:59] kimyasal yani yavaştan kastım. Son 50 yıldır 60 yıldır 70 yılda
[11:03] bu kimyasallar bize. Sunulduğu için.
[11:08] Ve vücudumuza girdiği için etkilerinin de yavaş yavaş
[11:11] öğreniyorlar. Dolayısıyla bence ileride çok
[11:14] daha vahim istatistiklere de varacağız gibi geliyor bana.
[11:17] Bu u pf lerin vücudumuza ne yaptığına dair ama günümüzde
[11:21] bile hala iyi bir fikrimiz var diyin.
[11:25] Ya şeyi de söyleyelim, çok haklısın dediklerinde ve
[11:28] istatistiklere de gireceğiz. Ucundan da olsa ne kadar
[11:32] popülasyonun sağlık tarafının değiştiğiyle alakalı olarak
[11:36] ultra işlenmiş gıdaların içerisinde ne var?
[11:38] Aslında biraz 10'a çıkart değinelim, sonrasında da yola
[11:41] alınmaya baş. Içerisinde endüstriyel katkı
[11:44] maddeleri var. Bunlara ne diyebiliriz?
[11:47] Tatlandırıcı emrulatörler, renklendirici, koruyucu, ayrıca
[11:53] rafine karbonhidratlar ve trans yağlar açısından da zengindi.
[11:57] Evet. Gıda maddesi yüksek oranda tuz
[12:00] ve şeker içeriyor ki gayet zararlı olduğunu tahmin edersin.
[12:04] Sevgili, dinleyen lif ve besin değeri düşük ki bu direkt
[12:09] bağırsağı etkileyen bir şey. Lifsiz gıdalar.
[12:13] O tarafı da var ve tahmin edeceğin gibi hızlı tüketim için
[12:17] üretilen böyle nasıl diyelim? Fast food var işte gala
[12:20] içecekler ve benzeri yani burada hani yararlı bir tarafı var ya
[12:25] derdi tutsak elimizde kalıyor kısmı aşikar.
[12:29] Yani son zamanlarda da biliyorsun bu fast food tarafı
[12:34] aldı başını yürüdü. E bu fast food tarafının alıp
[12:37] başını yürümesi zaten. Senin atıf yaptığın
[12:41] hastalıkların da zirve yapmasına sebep veriyor.
[12:45] Çünkü bütün dünyayı etkiliyor. Sadece amerika'yı değil
[12:48] amerika'dan çıkmış olabilir. Tabi.
[12:49] Ama bu trans yağlar özellikle artık bazı hani ambalajlı
[12:54] ürünlerinin üzerinde şey yazıyor.
[12:56] Trans yağı yoktur deyip bir tik var.
[12:58] Sevgili dinleyen bu aslında bir tarafıyla da ultra prosesten
[13:02] kaçıyorsunuz. Sinyali amarka tarafı okuduğunda
[13:05] aslında çokta kaçamıyorsun. Evet, evet, bazı sinsi marketing
[13:11] dedikleri stratejiler her tarafında var bu işin hatta.
[13:15] Yeri gelmişken söyleyeyim, notlarımda vardı daha sonrası
[13:18] için şimdi molada biliyorsun. Coca cola ile ilgili de bölümler
[13:21] yapmıştık. Kodu çok zararlı ya Latin
[13:24] amerika'da kola piyasaya girdiği zaman yetmişlere kadar genetik
[13:30] bir avantajdan dolayı da çok fazla şeker hastalığı görünmüyor
[13:34] insanlarda diyabetik bir şey yok bir.
[13:39] Telaş yok yani bir sıkıntı yok. Yetmişlerden sonra coca cola
[13:43] piyasaya çok güçlü giriş yaptığında Latin Amerika
[13:46] ülkelerinde bir patlama oluyor. Bu diyabetik hastalıkların
[13:51] özellikle hani şekere bağlı ülkenin olarak gelen değil ve şu
[13:56] anda günümüzde coca cola kutularını aldığın zaman.
[14:01] Amerika'dakinde zaten hiçbir şey yok.
[14:03] Üzerine öyle bir şey olamaz. Yani bizim anavatanımızın milli
[14:06] içeceği biz burada üzerine bir uyarı koymayız.
[14:09] Haşa ingiltere'de ufak bir şey olmuş.
[14:13] Böyle bir zorlama olmuş altına bir uyarı yazısı yazalım
[14:16] arkasına diye o kabul edilmiş ama Latin amerika'da evrensel
[14:21] böyle. Yani bütün o ülkeleri katlayan
[14:23] evrensel anlamında dediğim bir tane işaret koymuşlar
[14:26] yaratmışlar. Yasa geçirip ve o işareti
[14:29] üzerine kocaman koymuşlar onun ultra proses.
[14:32] Ve sağlığa zararlı bir şey olduğunu anlatabilmek için
[14:35] içindeki kimyasallardan dolayı Amerika da öyle bir şey yok.
[14:39] Çünkü kolanın ve fastfood un çok sert bir şekilde yetmişlerde
[14:43] Latin amerika'ya girmesinin de bunun 5.
[14:46] Yani başlı başına birinci sebep olduğunu düşünüyorlar.
[14:49] Bu arada az önce bir tane. Expo'dan bahsettin ya o galiba
[14:56] senin dediğin first adı first olan expo'dan bahsediyor
[14:59] olabilirsin. Food improve by restore science
[15:03] entegnoloji diye bir tane chicago'da yapılan.
[15:07] Çünkü orada ultra protesto fodu daha da nasıl geliştirebilirim
[15:13] ve daha da nasıl insanlara yedirebilirimin adeta yıllık.
[15:18] Sonucu gibi bir şey var orada bilmiyorum aynı videoyu mı
[15:21] izledik ama yemekler. Acayip bir yere varmış
[15:28] ultropest'ta yani bir top köfteyi bile yerken onun içinde
[15:33] köftenin dışında bir sürü şey bulabiliyorsun.
[15:36] Artık tadını daha güzel yapmak ve raflarda kalabilmesi için çok
[15:40] korkutucu bir şey. Çünkü geleceğe yönelik harıl
[15:42] harıl çalışıyor. Bu teknoloji şirketler ultra
[15:44] prosesodun içine hangi yeni kimyasal ekleyebilirim diye.
[15:50] Bir tane soru sorayım cevabını da verecektim.
[15:55] Sırf meraklandırmak için böyle bir soruyla girelim.
[15:58] Sizce etrafımız ne kadar y piyaf ile çevrilmiş durumda?
[16:02] Şu anda böyle bir soru sordum, kendime bölüme hazırlanırken
[16:07] çünkü bu da şok edici kaçık bir bilgi benim nezdimde var.
[16:11] Marketten satın alınan mutfak ürünlerinde yuh yf lerde abd'nin
[16:17] yemek zincirinde. 2.000 yirmide %60 beşini y pf oluşturuyormuş.
[16:25] Yani bir markete girdin alacağın veya seçebileceğin opsiyonların
[16:29] %60 beşi 2.000 yirmide. U pfmiş günümüzde sevgilici
[16:37] hanım bu rakamın %73 civarı olduğu düşünülüyor.
[16:42] Evet, ben de bu benzer istatistikleri gördüm açıkçası
[16:45] Amerika ekseninde araştırırken avrupa'da oran biraz daha düşük
[16:49] diye gördüm ben. Yani ingiltere ya da diğer
[16:52] ülkelerde böyle %50 bandında hani ne kadar düşük oda tabii ki
[16:56] yorumu açık. Aynı datayı böyle türkiye'de
[16:59] acaba ne oranda diye araştırmaya kalktığımda her zaman olduğu
[17:04] gibi düzensiz verilerle baş başa kaldık ama ben aşağı yukarı
[17:08] Amerika Avrupa ortalamasında bir yerlerde olduğunu düşünüyorum.
[17:13] Ve geri dönmek istiyorum aslında sen bir tip 2 diyabet tarafına
[17:17] atıf yaptın ya bu ultra proses food denilen şeyi tüketmeye
[17:23] devam ettiğimiz zaman başımıza neler gelebilirin aslında böyle
[17:26] kısa bir listesi var ki hani çokta sürpriz değil ama
[17:30] dillendirmek istediğim için eklemek istiyorum.
[17:33] Bir tanesi obezite ve metabolik hastalıklar nedir?
[17:36] Yüksek kalori alıyoruz bu. Ultra prosesood dan AIG miydi
[17:41] aşırı islami gıdadan. Yıldız effe geç ya daha.
[17:47] Düşük besin ve düşük besin değeri var.
[17:50] Doğal olarak kiloyu alıyorsun. Sevgili, dinleyen ve bir sürü
[17:54] örneği var. Bir sürü araştırmalar ve
[17:56] videolar var tabii ki. Sonra devam edersiniz.
[17:59] Sıkıştırılmış olduğu için molekülleri ve enerjileri bu
[18:02] arada daha fazla yerken aynı zamanda daha da hala aç
[18:06] hissediyormuşsun. O yüzden de kaloriyi daha da
[18:08] fazla alıyormuş. Yani bir hani bir paket cipsi
[18:11] bitirip de olsa daha da yerim dediğin his var ya o 10'a çıkart
[18:14] bağlı aslında. Ama bir evet o açlık hissini
[18:19] eklemek istedim oraya. Kalp ve damar hastalıkları trans
[18:24] yağlardan bahsettik işte şekerlerde rafine şekerlerden
[18:27] bahsediyoruz. Kalp hastalıkları riskini
[18:29] maksimum seviyeye çıkartıyor. Biraz önce senin verdiğin örneğe
[18:32] o kadar benziyor ki değil mi? Milli içeceğiniz açısından.
[18:36] Evet. Tip 2 diyabete sen değindin
[18:38] zaten bu belki de en dramatik olanlarından birisi.
[18:43] Çünkü diyabet tarafı her şeyi tetikliyor.
[18:46] Yani vücudun bütün. Her tarafına etki ederek onu
[18:50] iflas etmeye doğru sürüklüyor. Biraz önce örnek verirken lif
[18:55] bakımından sıkıntılı bir gıda maddesi yani fakir olduğundan
[18:59] bahsetmiştim. Bu da bağırsakla alakalı olarak
[19:03] yaşanabilecek bütün problemlere dön ayak oluyor ve doğal olarak
[19:06] şey var. Son olarak da bir bağımlılık
[19:09] yaratıyor. Çünkü hani beyinde bir dopamin
[19:11] salgısı. Sağlıyor ve bunu arttırarak
[19:14] sağlıyor ve bu da ne yapıyor? Benim onu almam lazım.
[19:17] Benim onu yemem lazım, içmem lazım tarafına dönüyor ve.
[19:23] Bütün marketlerde ya da köşedeki bakkalda bile rahatça
[19:27] bulabileceğin bir gıda maddesi haline geliyor.
[19:31] Evet ve daha acı bir şey daha söyleyeyim.
[19:34] Özellikle senin gibi yeni baba olmuş, anne olmuş, baba olmuş
[19:38] insanlar ebeveyn olmuş insanlar dinliyorsa buradan onlara da
[19:42] selam olsun. Senders amerika'nın bilinen
[19:46] politikacılarından biridir. Kendisinin bu konuyla ilgili
[19:49] çünkü bu konuyla ilgili yasalarla ilgili bir şeyler
[19:52] konuşuluyordu. Röportajında verdiğim çarpıcı
[19:55] bir rakam daha var diyor ki her 5 çocuktan biri amerika'da.
[20:00] Freed die beaulis yani senin bahsettiğin tip 2 diyabetik
[20:05] hastalığının hemen ön safhasında diyor.
[20:07] Yani oldu olacak modunda sınırına gelmiş diyor ve 1.900
[20:13] yetmişlerde çocuk obezitesi amerika'da yaklaşık yüzde birli
[20:18] 2 arasındaymış. Yani tespit edilen çocuk
[20:21] obezitenin durumu günümüzde yine bernie senderson ki hani resmi
[20:27] bir politikacılık da resmi rakamlara ulaşabildiği için
[20:30] daha. Ünlüler olduğunu düşünüyorum.
[20:32] Bir şirket tarafından yapılan bir araştırmadan ziyade
[20:35] günümüzde diyor %20 diyor. Yani bu çok çok beni üzen bir
[20:39] şehirdi. Yani çocuk obezitesi gerçekten
[20:42] de ya burada yaşadığım için böyle birinci elden
[20:46] söyleyebilirim. Gittiğim zaman eventlere, işte
[20:51] sosyal etkinliklere falan çok görüyorum.
[20:54] Burada ve çok üzücü. Yani bir çocuğa bakan da zaten
[20:57] onu görmek çok üzücü bir kere o çocuğun.
[20:59] Çünkü bu beraberini psikolojik sorunlar getiriyor.
[21:03] Fiziksel sorunlar getiriyor, güven sorunu getiriyor.
[21:06] Yani anlatsak sabaha kadar anlatırız ki zaten bu bölüm uzun
[21:09] bir bölüm olacak. Normalinden uzun bir de oraya
[21:11] girersem daha da uzun olur ama o kadar çok.
[21:15] Başka etkileri var ki yani ben hani uzun dönem dinleyen
[21:19] biliyordur. Kısa dönem dinleyen de belki
[21:21] şimdi öğrenecek çok hani çocuk yapmayı planlayan veya bunu
[21:25] şuanda isteyen birisi değilim. Ama velev ki çocuğum olsaydı ve
[21:31] bana saatlerce ağlasaydı cips yiyeceğim baba diye.
[21:36] Işte bu bölümden sonra imkansız olurdu. 10'a çıkart o cipsiyi
[21:40] yedirmezdim diyeyim. Yani çok çok üzücü bir rakam ve
[21:44] Amerika nezdinde daha da üzücü. Ya Avrupa ABD dedin neden ABD de
[21:48] daha kötü olduğuyla ilgili böyle çok ilginç.
[21:51] Bu bölüme çalışırken hazırlanırken öğrendiğim ve beni
[21:55] bir kez daha kızdıran bir şey anlatmak istiyorum.
[21:58] Bu da beni kızdıran şeyde FDAFDA in açılımı da başka bölümlerde
[22:03] de söylemiştim. Food andreg adrence dation
[22:06] biliyorsun bütün bu ilaçlarla ilgili bölümler yaptığımızda
[22:11] kolayla ilgili bölümler yaptığımızda falan hep FTA yı
[22:15] gündeme getiriyorum. Niye?
[22:16] Çünkü. Onun çatısının altında bir sürü
[22:20] sorumlu olduğu şey var. Bütün ülke genelinde yani çok
[22:23] büyük bir sorumluluğu var. Bakıyorum.
[22:25] Şimdi bu konu nezdinde FDA ile ilgili neler olmuş?
[22:29] Çünkü sonuçta bu yemek rafları gidiyor ve raflardan da masamıza
[22:34] geliyor. FTA bunu denetlemek için.
[22:37] Kurum yani direkt orada ortada olan bir kurum.
[22:41] Ve beni çok kızdıran bir şey önüme çıktı.
[22:45] Bir gerçek ortaya çıktı. Onu paylaşcam grrace diye bir
[22:49] program var. Jenner regency ac safe genel
[22:54] olarak. Güvenli olduğu düşünülen demek
[22:58] grace grace, şimdi kimyasalların yemekte kullanımında hangi
[23:05] kimyasallar o yemeğin içine konulabilir konulamaz
[23:09] geliştirilirken diye karar veren bir program bu.
[23:12] Yani diyelim ki bir bilim insanı gel dedik ya, ben bilmem ne
[23:16] kimyasalını yarattım işte raf ömrünü uzatıyor veya ekstra tat
[23:20] veriyor veya şunu yapıyor veya donmasını kolaylaştırıyor.
[23:23] Çözülme neyse artık f. Ayteydi buna bakıyor diyor ki
[23:27] evet bunun sağlığa çok zararı yok.
[23:29] Genel olarak güvenli bunu kullanabilirsin ya da diyor.
[23:32] Bu çok kötü bir şey. Bunu kullanma 1.900 yetmişlerde
[23:37] bu programı başlatıyor. FTA ve 1.990 yediye kadar FTA
[23:43] bunu uyguluyor Cihan. Sonra ne oluyor biliyor musun?
[23:47] Durup dururken yönetmeliği yumuşatıyor ve seninle teflon
[23:52] bölümünde de yine konuşup isyan ettiğim gibi diyor ki ya bunları
[23:57] yaratan şirketler kendi kendine denetlesin.
[23:59] Grass grace programına uygun mu değil mi?
[24:01] Karar versin diyor. Ya bu benim aklım almıyor böyle
[24:07] şeylere yani inanamıyorum buna. Sonra sana rakamla ilgili yani
[24:11] rakamsal bir destek vereceğim bununla ilgili. 2.000 yıl 2
[24:16] binle 2.021 arasında yani 21 yıl içinde 766 tane yeni yemek
[24:20] kimyasalı FD ye tabi olmadan programı kullanarak yemeklerin
[24:25] içine katılmış. Yani hiç kimse hiç kimseyi
[24:30] denetlememiş bir bilim insanı bir laboratuvarda bir şey
[24:33] keşfetmiş. Bunun içine koymuş, bu kimyasal
[24:35] ve kendi kendine de bu güvenlidir deyip piyasaya sürmüş
[24:38] 21. Yıldır 2.020 bire kadar yani
[24:45] şimdi 20 beşteyiz. Hadi onu da ekle 25 yıldır.
[24:50] Bunu da bulan bir nan profit, yani farklı bir oluşum var aday.
[24:57] Enver working group diye bir şey araştırıyor bunu ve bunları tek
[25:02] tek çıkarıyor ve kapatırken de bu kısa köşeyi şöyle bir çarpıcı
[25:07] noktayı da değineceğim, aynı oluşum diyor ki ya tamam diyor.
[25:11] 766 tane kimyasalı hiç kimse hiçbir şekilde denetlemeden
[25:14] piyasaya sürülmüş ama avrupa'da bunun rakamı kaç?
[25:18] Son 20 25 yılda aynı araştırmayı oraya uyguluyor ve.
[25:24] Burada. Eklenen kimyasalın yaklaşık
[25:28] yüzde onunun avrupa'da onaylandığını.
[25:33] Fark ediyor ve tespit ediyor. Yani Avrupa tarafındaki hani
[25:36] yönetmelikler biraz daha katı amerika'ya göre ne kadar?
[25:39] Hani Amerika her işte biraz önde 12 adım gibi gözükse de lobi
[25:44] tarafı amerika'da bazı işleri çözüyor.
[25:47] Bu senatoda bu aşikar hem FD a'de olsun hem farklı şeylerde
[25:53] olsun ben 10'a çıkart yoruyorum. Bu anlattığın hikayeyi
[25:57] çalışırken benimle karşıma çıktı.
[25:58] Çünkü yönetmelik değişikliği ve. Denetlenmeyen ve.
[26:04] Şöyle bir tarafı da var, bu hani deklara edilen bir şekilde hani
[26:09] yansıyan yansımayan da bir sürü var. 700 küsürden fazla.
[26:12] O yüzden binin üzerindedir. Muhtemelen o kim yazarlar bir
[26:16] şekilde marketlerde yani pazarda dolaşıyordur şeye azıcık geri
[26:21] döneceğim. Sen bebek tarafına bebek
[26:22] yemeklerine falan atıf yaptın ya.
[26:27] Burada şey var. Endüstri oluşurken kısa bir not
[26:30] olarak ekleyeyim, onu da endüstri oluşurken pazar bir.
[26:35] Boşluğu fark edip oluşuyor vesaire.
[26:37] Hatta bu bir bence bir kod kez konusu da olacaktır diye
[26:41] düşünüyorum. Böyle bir sufle vererek.
[26:46] Şey olarak düşün çok. Için açar mısın anlamadım yani
[26:48] pazarda derken. Yani bebeklerin yemeği.
[26:53] Diyelim ki bebeklerin yemeğine bakıyorlar diyor ki burada
[26:56] kimyasal kullanmamışız. Hadi buraya hücum edelim
[26:58] diyorlar gibilerinden mi? Şöyle aslında.
[27:01] Boşluk derken. Boşluk derken şundan
[27:03] bahsediyorum. Mesela çocukların en çok
[27:07] yiğidiği şeylerden biri böyle meyve püreleri falandır.
[27:10] Seninle denk geliyorsundur. Yeğenlerinde falan bununla
[27:14] ilgili pazarın boşluğunu bir şekilde fark edip geçmiş
[27:18] yıllarda daha sonrasında da bunun büyük bir endüstri olacağı
[27:22] ve sonrasında da içinde olan maddeleri.
[27:26] Bir şekilde günümüz şartlarına uyduracağını düşünürsen, mesela
[27:30] senin çok masum aldığın bir bebek püresinin içerisinde bile
[27:34] bulunabilen şeylerden bahsediyorum diyeyim.
[27:38] Ve buradan da şeye doğru yol alıyım hani?
[27:42] Şeyden bahsettik ya amerika'da, ingiltere'de avrupa'da ultra
[27:48] proses fodon oranından bahsettik işte en son sen yönetmeliklere
[27:53] atıf yaptın. Dünyanın ortalama olarak yine
[27:57] ingiltere eksenine bağlıyor. Sanırım Amerika ingiltere arası
[28:00] %50 %60 civarında marketlerde paketli şekilde bu arada paketli
[28:05] olması çok önemli sanırım. Hemfikiriz bu konuda bir ürün.
[28:08] Paketimiz yaşıyor. Evet, aynen.
[28:10] Ömrü vardır işte. Hani ve görece ucuzdur, sonuçta
[28:16] seri üretim. Ya 10 yıl sonra hala
[28:18] yiyebilirsin. Muhabbetinin olduğu şey bu
[28:20] farklı şey ya. Zaten bu işler şeyden sonra
[28:23] çıkmadı mı? Ikinci dünya savaşından sonra
[28:25] evet yani hani oraya böyle kaseti sürekli geri sarıyoruz
[28:29] sabitle birlikte ama ya olayın başlangıç yeri zaten ikinci
[28:33] Dünya Savaşı hani bir konservelerini ortaya çıkması,
[28:35] hani konserve derken uzun süreli.
[28:38] Dağının yenilebilir olması vesaire.
[28:41] Tekrar günümüze dönüyorum. Senin benim sevgili şu an
[28:45] dinleyenin. Günlük aldığı kalorinin yaklaşık
[28:49] bu değişkenlik gösteriyor. Tabii ki %50 yüzde sekseni ultra
[28:55] proses food dan geliyormuş. Sanat bu oran korkutucu ve
[28:59] özellikle de tabi ki bu gelişmiş ülkelerde hani zamanın biraz
[29:03] daha hızlı aktığı işte, ne bileyim paranın astanın ağzında
[29:08] olduğu endüstrileşmiş toplumlarda ki bunun.
[29:13] At başı olan ülkeden bizimle birliktesin sevgili samet'cim.
[29:19] Yani Latin Amerika ve işte asya ülkelerinde de düşük olduğunu
[29:23] herhâlde bu cümlemden sonra tahmin etmek zor olur.
[29:26] Gerek değil. Bir de şöyle bir döngü var,
[29:29] genelde bu fast food dediğimiz veya işte ultra proses en ultra
[29:33] proses u pf e örnek şeylerden bir tanesi.
[29:36] Mesela dondurulmuş pizza'ymış. Şimdi düşük gelirli biri gidip
[29:42] de bir işte. Pizza restorandan pizza alırsa
[29:46] günümüz rakamları için söylüyorum.
[29:48] Yine dinleyen ileride dinlerse bölümü işte 35 30 35 40 dolara
[29:53] geliyor. Bir tane pizza o kadar
[29:55] pahalılandı. Valla.
[29:57] Evet, evet, yani gerçekten bu şikdan bahsediyorum.
[29:59] Bir de böyle san fransiscoda falan değilim ama şeye gidersen
[30:04] markete gidip dondurulmuş ultra proses pizza almak istersen
[30:08] üzerinde işte birazcık eti domatesi bilmem nesi olan 5 ile
[30:12] 10 $ arasında bulabiliyorsun. Markasına göre şimdi düşük
[30:17] gelirle bir ailede. Atıyorum, çocuğu ağlıyorsa pizza
[30:20] istiyorum ben anne diye veya kadının canı pizza çektiyse
[30:24] erkeğin nereye gideceklerinin cevabı çok ortada.
[30:27] Ultra prosesota zaten seni 2 bu şartlar bir anlamda bunların
[30:32] yani canım bunları çekiyorsa. Dolayısıyla bir döngü de var.
[30:37] Orada çok acı bir döngü de var. Kaçmak isterken daha da içine
[30:40] çekiliyorsun gibi hissediyorum. Empati yapmak için söylüyorum
[30:44] bunları ve az önceki bahsettiğin.
[30:49] Bir şeyi de çok hızlı dönmek istiyorum.
[30:50] Yine böyle iyi oluyor. Dönerek bağladığımız sen dedin
[30:53] ya ya kongreyi yoruyorum. Aslında bu senin bahsettiğin
[30:56] denetimleri diye FDA in resmi bir sözcüsüne soruyorlar.
[31:00] Bütün bu grace ile ilgili az önce bahsettiğim programla
[31:03] ilgili sıkıntıları ve diyor ki ya diyor FDA diyor, bir böyle
[31:08] kullanıyor, bir de kelimeyi ya diyor f diyor, bir hakem diyor,
[31:11] biz diyor, yönetiyoruz diyor, maç yönetir gibi yönetiyoruz
[31:14] diyor. Biz diyor kuralları koyan
[31:16] değiliz ki yani fıfa gibi NBA gibi bir şey değiliz biz hakemiz
[31:19] diyor. Kuralları koyan diyor, kongre
[31:21] diyor, kongresi diyor, git orada diyor.
[31:23] Onlara soru onlar değiştirsin o zaman diyor e kongreye
[31:26] gidiyorsun. Kongrenin dediğin gibi seçim
[31:28] öncesi zaten en büyük lobisti bu yo pff'leri üreten firmaların ki
[31:33] sen de çok iyi bir bölüm yaptık. Bununla ilgili ne kadar bu küçük
[31:37] markalar 1.000 büyük markaların altında toplandığına dair.
[31:41] Iıı bölümünden unuttum şimdi ama marketlerle ilgili tekel gıda
[31:46] gibi bir şeydi galiba. Değil mi?
[31:47] Gıda tekelleşmesiydi. Evet, çok güzel bir bölüm bunun
[31:51] aslında paralel oraya dönüp bakabilir.
[31:53] Dinleyiciler izleyiciler kaçırdıysalar yani bunlara da en
[31:57] büyük bağışı lobi yapan da bunlar.
[31:59] Dolayısıyla yani bu bölümün sonlarına böyle koşarken sana
[32:04] hissettiğim hissiyatı paylaşayım.
[32:07] En başından çalıştığımdan anlatırken şimdiki ana kadar ben
[32:11] abi. Hapsolmuş hissettim ya yani o
[32:15] kadar etrafımız çevrilmiş ki bunlardı.
[32:17] Benim tek söyleyebileceğim kelime hissiyat olarak hapsolmuş
[32:21] hissetmek yani bundan nasıl kaçarsın mesela şakayla karışık
[32:24] diyorum ya burada bir tane pressel var bir daha yemeyeceğim
[32:27] diye tamam eyvallah onu almazsın da yani yarın iş arasında öğle
[32:31] yemeğinde ne yiyeceğim kara kara düşünüyorum.
[32:34] Bir tane podcast dinliyordum o bayağı bizim gibi dark depresif
[32:38] oldu, ister istemez konudan dolayı sonunda da onu
[32:41] söylüyorlar şaklaşarak. Adam, çünkü şey diyordu, bilim
[32:44] insanıydı. O da bu konuya yoğunlaşan
[32:46] biriydi. Sen diyor bütün o up'lerden
[32:50] sakıncam deyip de bir markette oradaki işte tezgahın
[32:54] arkasındaki amcaya bana bir sandviç yap desen bile o
[32:58] sandviçin içinde. Ki şeyler y pf olmasa bile içine
[33:04] koyduğu ekmek YPU olacak dedi. Çünkü ekmek de bunların başında
[33:08] gelen. Maddelerden bir tanesi yani %100
[33:13] kaçınmak istiyorsan bile çok zor kaçırıyorsun yani kaçabilirsin.
[33:16] Bu durumdan doğru bir de sonlarda aslında başlarda
[33:20] söylemem gereken şeyi unuttum. Her şeyi de y pf değilsen biraz
[33:24] o konuya girdin. Çünkü bir şeyi fermente etmek,
[33:27] bir şeyi rendelemek bile kesmek. Onlar hep aslında gıdayı proses.
[33:33] Yani işlemeye giren örnekler aslında.
[33:37] O konuda okeyiz. Bunu yüzyıllardır yapıyoruz
[33:40] zaten. Peynir yapıyoruz.
[33:42] Peynir aslında işlenmiş. Bir şey doğru tuşu var.
[33:45] Şahsen turşu var, çok severim. Turşu özellikle annemin
[33:48] turşularını. Dolayısıyla hani biz şeye karşı
[33:52] değiliz. Yemek işlenmesinin olduğu gibi
[33:55] çıksın hemen yiyelim diye mecbursun işlemeye yüzyıllardır
[33:59] yapılan bir şey insanlık tarafından bunun içine
[34:01] kimyasallar girdiğinde iş çok kaçır bir yere geliyor.
[34:05] Çünkü şehit öğrendim. Bu bölümü hazırlanırken bu iyice
[34:08] midemin bulandırdığı evcil hayvanlarda mamalar için
[34:12] kullanılan bazı tatlandır tatlandırıcı kimyasal maddeleri
[34:16] insanlar için yo pffflerde de kullan kullanıyormuşlar.
[34:20] Çünkü hayvanlarda buka işe yaradıysa insanlar da tadına
[34:23] duramaz veya işte dayanamaz devam eder tüketmeyi diye
[34:27] düşünüp aynı kimyasalları insanların yemeklerinde de
[34:30] kullanmaya başlamışlar. 2 tane daha çarpıcı şey söyleyeyim,
[34:34] lafı sana vereyim. Eee mesela.
[34:37] Çilek aromalı protein barı diye bir şey yersen çok sağlıklı
[34:42] geliyor kulağa onların içinde. Örneğin mesela %5 çilek ile
[34:47] alakalı şeyler oluyormuş. %90 beşi kimyasaldan oluşuyor.
[34:49] Barın sürekliliği, protein sürekliliği ve tadı veya işte
[34:54] raf ömrü falan filan için böyle de kaçık bir durum, diğeri de 2
[35:00] tane vereyim diyecek diyordum. Tatlandırıcı abi ben bu tuzağa
[35:05] çok düştüm. Bu bölüme kadar sanırım artık
[35:08] bundan sonra hiçbirşeyim de hiçbir şeker.
[35:13] Şekersiz ürün muhabbetini barındırmayacağım.
[35:16] Çünkü yine aynı bilim insanı öne önerilerde bahsedeceğim adından
[35:20] aynı bilim insanı şey diyordu. Sugrfri veya işte nankör gibi
[35:25] böyle şeyler olduğu zaman üzerinde hemen arkasına bakın,
[35:28] sırf şekere eklememek için 15 ile 20 arasında farklı
[35:32] kimyasaları eklediklerini göreceksin diyordu adam ve bu da
[35:36] gerçekten şekersiz bir şey içeyim derken. 15 20 tane
[35:41] insanoğlunun vücuduna son 2.000 3.000 yılı hiç girmemiş
[35:45] kimyasalların bir anda girmesi anlamına geliyor.
[35:48] Aslında son cümlen işin özeti gibi sevgili Samet yüzyıllardır
[35:54] vücudumuza girmeyen ya da doğada bulunmadığı için tırnak içinde
[35:58] girmeyen maddenin bir şekilde bizim metabolizmamızın
[36:02] içerisinde var olmaya devam etmesinden bahsediyoruz.
[36:05] Sevgili dinleyene burada hani %100 bu işten sıyrılmak mümkün
[36:10] müdür? Sorusunun cevabı sanki mümkün
[36:13] değil gibi bu. Globalleşen dünyayla birlikte
[36:16] artan gıda ihtiyacı, işte nüfusun fazlalaşması ve hani
[36:22] artık seninle de yine bölümünü yapmıştık.
[36:25] Artık limite geldiğimizi düşünürsek nüfus olarak bir
[36:29] şekilde. Buna maruz kalacağız, işlenmiş
[36:32] gıdalar hayatımızı da olacak ama ne kadar olacağını.
[36:36] Bir tarafıyla hem biz kontrol edebiliriz.
[36:39] Hem de karşı taraf kontrol edebilir gibi gözüküyor.
[36:43] Çünkü ekonomik koşulların iyice ağırlaştığı bir dünya düzeninde
[36:48] insanlar ucuza doğal olarak bir şekilde gitmeye çalışıyorlar.
[36:53] Hani ucuz ve erişilebilirlik burada belki de püf noktası bu
[36:57] işin ucuz olması her zaman en ucuza gitmiyor.
[37:00] Tabi ki insanlar bize kiniyoruz ama optimum'a gittiğimizde bile
[37:04] karşımızda bu gıdaları buluyoruz.
[37:07] Işin özü biraz da burda ve reklam tarafına hiç değinmedik
[37:12] bir pazarlama tarafı var. Hani lobiden bahsettik.
[37:16] Amerika ekseninde ki dünyada da zaten amerika'da olan
[37:19] şirketlerin dünyanın geri kalanında da bu ürünleri
[37:22] ağırlıklı sattı ya da hani klonlarının sattığını düşünürsek
[37:26] burada bir pazarlama gücü var. Burada bir reklam gücü var çünkü
[37:31] sen. Aslında dondurma satın aldığını
[37:33] zannediyorsun ama aslında bir dondurma almıyorsun.
[37:37] Evet, evet, ve hatta yoğurtlarda da öyleymiş biliyor musun?
[37:40] Herhangi içinde tatlandırıcı olan bir yoğurt aldığın anda
[37:43] aslında yoğurt almıyormuşsun. Bu acı gerçeklerle de dinleyenin
[37:48] alışveriş listesindeki yüzde ürünlerin yüzde doksanı üzerini
[37:53] çizmiş olduk. Yani.
[37:56] Bölüm çok hani keyifli anlatıyoruz gibi ama biraz şey
[38:00] böyle. Yok ya acınacak halimize
[38:02] gülüyoruz bence şu anda. Biraz öyle çok güzel taraflıdır
[38:06] onu. Yani bölüm karamsar bir bölüm ve
[38:10] güncelliğini koruyacak bir bölüm.
[38:12] Bence sen de hemfikiriz seninle diye düşünüyorum.
[38:16] Sen de aynı fikirdesin. Belki bu bölümün alt başlıkları
[38:20] olacak. Ilerleyen zamanın içerisinde ki
[38:22] büyük ihtimalle olacak. Dalıcaz bazı besin ya da gıda
[38:26] maddelerinin daha çok sorgulayacağız.
[38:28] Çünkü biz biraz hap bir bölüm yapıyoruz.
[38:31] Her zaman olduğu gibi ama bu bölüm hani hayatımızın
[38:35] içerisinde olmaya devam edeceği için belki kim bilir sürpriz alt
[38:39] başlıklarla tekrar şeyler yaparız.
[38:42] Bu arada çevreye etkisinde konuşmada pazarlama ve reklamdan
[38:45] bahsetmişken sen çünkü haklısın, acayip bir pazarlama.
[38:48] Var zaten insanların beynin döküyorlar ya ben bu fast food
[38:52] almalıyım ya da ben bu ambalajdaki freinlas almalıyım.
[38:55] Gerçi Prens Türkiye piyasasından çıkmış kimse alamıyor.
[38:58] Çok pahalı diye ama. Şöyle bir şey daha var.
[39:05] Eee nur topu gibi yeni bir binimiz oldu.
[39:07] Sevgili Cihan, bu binçin adı da bing eding.
[39:10] Yani bütün bu bahsettiğimiz olaylardan dolayı da yedikçe
[39:13] daha çok yediği için insanlar o bahsettiğin bağımlılıkla ilgili
[39:17] bir şey aslında başlarda bahsettiğin bununla ilgili bilim
[39:21] insanları da bir portre şöyle diyordu, bir şeye bağımlıysan
[39:27] bağımlılığını durdurmanın en kolay yolu nedir?
[39:30] O bağımlı olduğun şeyi ulaşımı kesmektir.
[39:34] Ve şey diyordu, you piyaf a bağımlıysan u pf e ulaşımını
[39:38] nasıl keseceksin? Yani en etkili yolunu zaten
[39:43] kullanamıyorsun. Çünkü bir markete girsen benzin
[39:47] istasyonuna girsen arkadaşının evine gitsen iş yerindeki break
[39:51] roma girsen yani nereye gidersen git yap zaten önüne çıkacak onu
[39:55] ondan kendini kesemez. Yani uyuşturucu gibi değil bu
[39:57] uyuşturucu kullanan arkadaşlarımla görüşmeyeyim.
[40:00] Ya da işte sigara içen ortamlara girmeyeyim gibi bir şey değil.
[40:03] Bu mecbursun yemeye yemek yemeye mecbursun ve sürekli y pf efe
[40:09] bir şey. In olacak yani aşinalığın olacak
[40:11] onu diyordu. Niye bundan bahsediyorum?
[40:13] Kapatırken hep böyle ufacık bir olumlu bir şey bulmaya
[40:16] çalışıyoruz ya bu da bulabildim. Ki.
[40:19] Biraz bulabildim çünkü ya tavsiye olarak bulabildim.
[40:22] Etkili bir yöntem olarak değil de çağrı olarak şeyi diyorlardı.
[40:26] Yani bu işte şu kişiyi denetleyeyim.
[40:28] Şu şirkete yasak vereyim veya işte şu yemeği yemeyimden
[40:33] ziyade. Kalçalar change yani kültürel
[40:37] olarak insanların yaşam biçimlerini değiştirilmesine
[40:40] toplu halde, yaşam biçimlerine değiştirmesine bağlı bir çözüm
[40:44] diyordu. Imkansıza yakın bir çözümden
[40:46] bahsediyorum ama bazen şey derler ya obyesiz obezitesi yani
[40:52] açık seçik önümüzde olan aslında çare ortada ama olmayacağını
[40:56] bildiğin bir çare. O da ne yani ne anlatmaya
[40:59] çalışıyorum. Gerçekten de bu işte milyke
[41:03] varsları rafaları neysedır? Adı artık işte yada aşağı.
[41:07] Sorsaydı demek. Ya zaten hiç biri vize masör
[41:09] olmayacağı için saygı etsin ya bunlara zaten.
[41:13] Psikolojik olarak yenilmemek, kültürel anlamda yani bunu
[41:17] söylüyordu. O dinlediğim potyası ki insanlar
[41:20] çok zor bir şey. Ama well power yani irade gücün
[41:24] varsa belki yapabilirsin. Diğer bahsettikleri de
[41:27] tembelliğe, tembelliğe karşı durmaya çalışmak ve sağlıklı
[41:33] üretilen yani u pvs üretilen şeylere daha fazla ege
[41:37] göstererek o logol businessları ayakta tutmak.
[41:40] Çünkü bir örnek vereyim mesela. Buradan 30 dakika ötede eskiden
[41:46] eski. Bir hikaye bu şu anda vejeteryan
[41:49] oldum ama. Eee, bir tane winnerı bir şey
[41:53] vardı. Şarap üreten bir yer vardı aynı
[41:56] zamanda yan ürün olarak. Iıı kıymeti de üretiyordu.
[42:01] Yetiştirdiği hayvanlardan gayet doğal bir ortamda biz bir gün
[42:04] orada şarap ııı alışverişine gittiğimizde hatta babam da
[42:08] galiba ben neydi? Galiba türkiye'den ziyarete
[42:10] gelmişti. Alalım dedik işte birazcık evde
[42:14] deneyelim. Hani marketten ambalaj içinde az
[42:16] önce bütün bölüm boyunca bahsettiğimiz içinde her şeyin
[42:19] olduğu bir yerdense organik direkt bu adamın çiftliğinden
[42:23] alalım dedik ve. Şeyi çok net hatırlıyorum, aradı
[42:28] ki tat farkını ve aradaki o verdiği hazzı ve sonrasında
[42:33] hatta hissettiğin daha sağlıklı hissettiğin durumu çok net
[42:36] hatırlıyorum. Dolayısıyla bu tarz şeyleri de
[42:39] hani ayakta tutmak gerekiyor. Eğer bir çare olarak böyle bir
[42:43] şey yapılacaksa dediğim gibi benim umudum çok düşük ama.
[42:49] Diğer son örnek de şuydu, küçük küçük başlayın diyordu.
[42:52] O potkesteki bilim insanın bundan da kast ne?
[42:56] Örneğin mesela kahvaltıyla başlayın kahvaltıda yüp
[42:58] yeteneğine kadar azaltabilirimden başla sonra
[43:01] kademe kademe belki öğle yemeğini akşam yemeğinde hani
[43:05] %100 kurtulamazsın ama azaltmaya başla diyordu.
[43:08] Bunlar böyle çok karanlık bir topik'in, yani karanlık bir
[43:14] başlığın etrafında daha böyle az.
[43:16] Karanlık verebileceğim örnekler mesela ben kendi adıma deneyecek
[43:20] misin dersen, gerçekten de bölümden sonra ne kadar uzun
[43:24] sürer bilmiyorum. Burada 5 kayıt sonra yine elimde
[43:26] kolayla görebilir. Dinleyen beni kamera karşısında.
[43:30] Ama bir süre ııı bölümün de verdiği şeyle beraber yapmaya
[43:34] çalışacağım. Bakalım ne kadar uzun sürecek
[43:36] bilmiyorum. Senin düşüncelerin de bir
[43:38] değişim düşünüyor musun kendi günlük akışında?
[43:42] Yani şimdi senin bu verdiğin örnekler ve anlattığın
[43:44] anekdotlardan çıkarılacak tek bir sonuç var.
[43:48] Eski zamanlardan belki de yakın zamana kadar herkesin doğudan
[43:52] batıya gittiği dönemler. Ve şimdi.
[43:57] Bu hani ultra proses kaçmak için ise batıdan doğuya doğru bir göç
[44:02] edilmesi gerekiyor. Geçen bölümlerin birinde
[44:05] eritre'dan bahsetmiştim. Yani internette olmadığı falan o
[44:08] tarz bazı ülkelere gidip belki hani?
[44:11] Çünkü bu bahsettiğimiz şey gelişmiş ülkelerde daha çok olan
[44:15] bir olgu ya da bir alışkanlık, bir hayat formu artık belki de.
[44:21] Gelişmemiş toplumların böyle bir derdi yok.
[44:24] Çünkü bu insanlar daha ilkel şartlarda ve daha az gıdaya ve
[44:29] suya eriştikleri için bunlara erişme şansları yok ama onlar da
[44:35] hayatın daha karanlık yüzünden yüzleşiyorlar diye
[44:39] düşünebiliriz. Peki soruyu tekrar sorim, bu
[44:43] bölümü bu kadar konuşup hazırlandıktan sonra ileriki gün
[44:47] veya haftalarda günlük akışında bazı değişimler yapmayı
[44:51] düşünüyor musun? Yani dediğim gibi zaten bir akış
[44:56] içerisinde ben değiştirmiştim. Hani %100 değil tabii ki ama bir
[45:02] yakış içerisinde bu farkındalığım arttığı için
[45:07] yaklaşık her anda 134 ay olmuştur.
[45:09] Fay hat önermiş Taksim listemiz. Evet, maksimum seviyeye geldiği
[45:15] he yani farkındalık sağladım ama hani bunu %100 uyguluyor muyum?
[45:20] Tabi ki hayır sor ama. Daha seçici geçirgen bir yapıya
[45:25] eriştiğim kesin ama bir tarafıyla da sürekli ama dedim
[45:29] ama ama ama. Biraz bu bölüm şeyden de yapmak
[45:35] istedim. Amerika ekseninde ki kaçık durum
[45:38] senin çok farkında değildi. Biraz moralini bozayım.
[45:41] Biraz farkındalığın artsın. Tarafıyla da bu bölümü yapmak
[45:46] istedim ki sen sağlıklı yaşamayı ve yürüyüş yapmayı, bisikleti,
[45:50] binmeyi seven bir insansın sonuçta.
[45:52] Evet, bir kısmını doğru yaptığımı düşünüyordum.
[45:55] Hayat koşuşturmasında diğer kısmına da gözümü yummuştum.
[46:00] Aslında farkında değildin değil, farkında olup gözümü yumuştum,
[46:03] bakmak istemiyordum. O yöne bu vesileyle de dalmış
[46:06] oldum ve bilinçlendiğim için hatta l oraya şey dedim.
[46:11] Ya bir ara arabayla yolcular çıktığımızda sana bir audia bu
[46:14] bir kitap oynatacağım. Ultra prosesood ile ilgili yapma
[46:18] dedi. Hiçbir şey yiyemeyeceğiz.
[46:20] Ben oralara götürme sanki o da gözünü ya o kadar bariz ki
[46:23] gözümüzü yummuyoruz böyle şeylere.
[46:25] Dolayısıyla onu da bir gün bilinçlendireceğim.
[46:28] Bu bir ceza mı ödül mü hep beraber göreceğiz.
[46:39] Ne öneriyoruz kısmıyla bir kez daha sen dinleyen ya da
[46:42] izleyenin karşısındayız. Her zaman olduğu gibi bazı
[46:46] önerilerimiz var ve sevgili Samet bakalım bize neler
[46:49] önerecek bu bölümde? Şimdi bu konuya çalışırken belli
[46:54] bir isim hep önüme çıktı. Bu konuda baya sanırım söz
[46:59] sahibi hatta kendisi de ııı. University of london'da da
[47:03] profesör adı crece one tulakent neden önüme çıktı?
[47:07] Bu isim çok ilginç bir deney yapmış aslında kendisinin bir
[47:11] ikizi var. Genetik olarak da aynı genleri
[47:15] taşıdığı bir ikizi var. 2.020 ile 23 arasında sanırım 3 yıl
[47:19] ikisi de ingiltere'deler ama 2.000 yirmide bir tanesi
[47:22] amerika'ya gidiyor. Cres amerika'ya gidiyor, kardeşi
[47:24] zende zengalidı ingiltere'de kalıyor.
[47:31] Hayat akışlarını aynı tutuyorlar.
[47:33] Günlük kalori ııı şeylerini aynı tutuyorlar, kullanımlarını ve
[47:39] enerjilerini aynı tutuyorlar. Ama tek değiştirdikleri şey
[47:42] amerika'ya giden kişi amerika'daki u pf lerle
[47:45] besleniyor, işte fastfood olsun marketten yaptı.
[47:48] Haftalık alışveriş olsun. Ingiltere'deki de ayrılmadan
[47:51] önce ne yiyorsalar aynısına devam ediyor.
[47:53] Onun da içinde yiyor. Piyasalar var ama daha hafif
[47:56] büyük ihtimalle veya daha iyi denetlenmiş u piyaflar.
[48:00] Sadece bir yıl geçtikten sonra deney yaptıktan sonra amerika'ya
[48:04] giden kişinin. 30 kilo daha aldığı.
[48:11] Ve görünüş olarak da işte göbekli fazlalıklı bunların
[48:13] ortaya çıktığı görülüyor ve aynı zamanda da sağlık sorunları
[48:18] başlıyor. Beli ağrıyor, enerjisiz
[48:20] hissediyor, depresif hissediyor. Senin bölümde bahsettiğin bütün
[48:23] her şeyi ortaya çıkıyor ve bunu bir deney olarak yaptıkları için
[48:27] de bir kitaba dönüştürüyorlar. Kitabın adı da çok hoşuma gitti.
[48:31] Ultra prosess people. Adını böyle koymuşlar.
[48:37] Türkiye'de sen galiba yok dedin ama Spotify premium sahibiyseniz
[48:42] üyesiyseniz bunu sesli kitap olarak da dinleyebiliyorsunuz.
[48:46] Burada ultra prosess people adı altında belki Türkiye de farklı
[48:51] platformlarda da vardır. Storytellerde başka yerde
[48:53] bilmiyorum ama bu hem kitap olarak hem de audi book olarak
[48:57] bunu önermek istedim. Ultra protestod people adı vay
[49:01] be Cannes stop edingot dat diye. De böyle iniş 16 metni var.
[49:08] Evet, evet, çok iyi dediğim gibi bu adam etrafında döndüğü için
[49:12] de bu konu ağır bir şekilde ben araştırırken en azından
[49:16] ingilizce içeriklerde bu kitaba ulaşamayanlar için de.
[49:21] The roy institution isimli youtube kanalında theharch
[49:25] reality of ultra proses food diye kendisinin bir şeyi var,
[49:30] konuşması var tet toxs havasında ama royle institution ortamında
[49:35] aslında hatta üniversite ortamı gibi bir ortamda bir konuşma
[49:38] yapıyor. Harika bir konuşma çok çok güzel
[49:42] bir konuşma. Belki Türkçe alt yazısı da
[49:43] vardır inşallah youtube'da ingilizce.
[49:46] Dinlemek istemeyenler için onu önereyim bu.
[49:50] Bölüm nezdinde bu 2 şeyi önermek istedim ve 2 tane de hekabi
[49:56] dinlemesine şarkı ekleyip lafı uzatmadan sana vereyim.
[49:59] Bir tanesi artık senin ile hafta içinde de paslaşıp çok sevin çok
[50:03] sevdiğim yağ dediğim son feci bisikletten uyku şarkısı.
[50:08] Onu zaten geleceğini sen büyük ihtimalle tahmin ettin.
[50:11] Iıı hazır, yerli başlamışken yerli devam edeyim dedim.
[50:14] Diğeri de flört grubundan hücum kayıtlar albümünden bu havalarda
[50:21] dönme bana şarkısı bu 2 şarkıyla böyle daha soft eklemeler
[50:27] yapmak, duygusal ve soft eklemeler yapmak istedim.
[50:30] Yerde bandınız güzel sezongecanın.
[50:32] Yerli yerli malı. Haftasında.
[50:36] Evet. Öneriler için teşekkürler.
[50:39] Ben de bölüm için pasladım. Bir tane podcast var.
[50:43] Bizim çok sevdiğimiz stafi nov podcastinden bir bölüm acaba
[50:49] hangi bölüm havw ultra prosesood work diye bir bölüm.
[50:52] Var muazzam dedim onu bu arada. Güzel bir.
[50:55] Bölüm evet hiçbir şey hazırlaman.
[50:57] Önce ilk sene bana attığın o şeyi dinledim.
[50:59] Çok iyi bir bölüm gerçekten de. Bu adamlar bu işi biliyor
[51:03] diyelim diğer bölümlerine tavsiye ediyoruz.
[51:04] Zaten 2 tane de youtube videosu var.
[51:07] Bir tanesi bölüm içerisinde bahsettiğim CBS news'un videosu.
[51:09] Böyle araştırıp çeşitli yerlere gidip senin dediğin senatörle
[51:14] görüşüp işte FDA deki komisyoner'la görüştüğü falan
[51:16] böyle güzel bir. Geniş yelpazeli bir video bence
[51:23] ultra prosest howood tek consum the american gayet diye bir
[51:27] video yapmışlar tavsiye ediyorum ve önerileri ekleyeceğim.
[51:31] Bir tane de daha derin mi desem yüzeysel mi desem artık sevgili
[51:37] dinleyen karar versin free think youtube kanalında ever diye bir
[51:42] video var bu metabolizmaya nasıl zarar verdiği ile alakalı.
[51:47] Aslında ultra proseso'nun tavsiye ediyoruz.
[51:50] Bölüm içerisinde bahsettiğimiz notlara da zaten atıflar
[51:53] göreceksiniz. Sevgili, dinleyen ve izleyen.
[51:57] Onun dışında ben de 2 tane HKB dinlencemize bir şarkı eklemesi
[52:00] yapayım yüklememizi yapalım. Haftalık bine doğru yol
[52:04] aldığımız bugünlerde diyelim. National lenguch grubundan 10
[52:09] theison street şarkısı, diğeri ise yerli malı haftasına katkı
[52:14] olması amacıyla ayyukadan sömestır.
[52:19] Şarkısı bunlar dinlencede olacak sevgili dinle.
[52:23] Teşekkürler sevgili canım sana da güzel dengede bir öneri,
[52:27] hatta bol zengin bölümle de alakalı bir öneri köşesi oldu.
[52:32] Ağır bir bölüm olduğu için yani konu ağır olduğu için daha.
[52:35] Doğrusu. Önerilerin de böyle dolu dolu
[52:38] gelmesi şaşırtmıyordur diye düşünüyorum.
[52:42] Dinamik evet yani yediğim bazen şeydir ya bir tane söz vardı you
[52:48] are wac you eet diye bazen yediklerimiz böyle kim olduğumuz
[52:53] aslında tanımlıyor ya da ne yapacağımızı ileride tanımlıyor
[52:56] gibi bir kapanış yapabilir mi? Kendi adıma kendi vücudumuzun
[53:00] değeri açısından ve hani dedeye de bağlarsak sağlık en ön en
[53:06] önemlisi sağlık canım. Yani.
[53:09] Olabildiğince sağlıklı kalmak, imkanlar doğrultusunda demek
[53:13] lazım. Bir bölüm özel bir bölümdü.
[53:16] Değişik değişik bir bölümdü. Açıkçası farkındalığı daha da
[53:19] arttıran bir bölümdü. Bu dakikaya kadar da bizimle
[53:21] yolculuğa devam eden sen dinleyen ve izleyeni teşekkürü
[53:26] borç biliyoruz kesinlikle. Evet, özel teşekkürler.
[53:30] Hepinize tek tek dinleyen hepinize çok çok çok
[53:32] teşekkürler. Patreon destekleyicimize
[53:34] teşekkürler kahve alan dinleyicilerimize teşekkürler
[53:39] ve. Bizi her tarafta paylaşan, yorum
[53:43] yapan, takip eden ne bileyim. 5 yıldız teşekkür takdirname veren
[53:48] herkese de bol teşekkürler diyelim.
[53:50] Kendi adımıza köşemize çekilelim.
[53:53] Bir önceki bir sonraki ber 2 ileriki ne bileyim çok eski, çok
[54:00] yeni bambaşka bölümlerde görüşelim dileğiyle kendinize
[54:04] iyi bakın, hoşça kalın. Hoşça kalın.
[54:11] Hayat kaçırmayın. Ben hayat gıcık bir uykudur.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.