# Den Haag in de mist

An episode of [Studio Den Haag | BNR](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1451948246), 30 Oct 2026, 55 min.

Audio: https://traffic.omny.fm/d/clips/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/760c53b0-2881-4541-acd0-ade200f06ecd/a7478382-b593-46a8-8b64-b4f300c9aad1/audio.mp3?utm_source=Podcast&in_playlist=6c2941bc-757e-421f-bd96-ade200f0cab3

Het zal wel geen toeval zijn dat Haags verslaggever Michiel met ons praat vanuit een letterlijk mistig Den Haag, waar de oppositiepartijen in kleine groepjes komen onderhandelen met de premier en de minister van Financiën. Michiel ziet ze naar binnen en weer naar buiten komen bij Algemene Zaken. Alweer staat deze week het belastingplan centraal. Wij kunnen een zucht niet onderdrukken. Want waren we hier niet al eens eerder geweest? Wie staat er eigenlijk aan het roer van dit stuurloos ogende schip? En waarom neemt de minister van Financiën soms dat roer over om dan een geheel eigen koers in te slaan? De oppositie ondertussen werpt klippen op die lastig zijn te omzeilen. Want hoe zijn die eisen bedoeld waarvan duidelijk is dat het kabinet ze nooit gaat accepteren? En is het inderdaad zo dat dat minderheidskabinet de oppositie, die ze zo hard nodig heeft, niet echt serieus lijkt te nemen? Vragen, vragen, vragen. Haagse verslaggevers Sophia van Lil, Leendert Beekman en Michiel Jurrjens proberen er met presentator Martijn de Rijk een beetje helderheid in te krijgen. De klok tikt. Half november moet er over het belastingplan gestemd worden. En oh ja, als toegift nog een kleine verhandeling over de hypotheekrenteaftrek. See omnystudio.com/listener for privacy information.

## Transcript

[0:05] Speaker 1: Dit is een BNR-podcast. Dit is een BNR-podcast. En we
[0:35] Speaker 1: beginnen gewoon aan het begin van deze aflevering over een
[0:39] Speaker 1: hele wilde week. Dan mag ik hem best wel noemen.
[0:42] Speaker 1: Dan beginnen we gewoon meteen in het hartje van Den Haag.
[0:45] Speaker 1: Want daar staat ons aller Michiel Jurjens. Toch, Michiel
[0:49] Speaker 2: bij Algemene Zaak? Ja, dag Martijn. Dag Sophia. Dag Leendert.
[0:54] Speaker 1: Goedemorgen. Hallo, jullie
[0:55] Speaker 2: lekker warm binnen daar. En
[0:56] Speaker 1: ik
[0:56] Speaker 2: voor
[0:57] Speaker 1: een deur. Het is wel droog, neem ik aan, hè?
[1:01] Speaker 2: Ja, het is droog. Het is wel mistig. Ik ben
[1:03] Speaker 2: nog even aan het bedenken waar dat dan weer symbool
[1:05] Speaker 2: voor staat. Misschien dat het nog best onduidelijk is welke
[1:10] Speaker 2: kant we op gaan. Dus Den Haag letterlijk en figuurlijk
[1:13] Speaker 2: in mist gevuld. En het is op dit moment zo
[1:16] Speaker 2: dat het kabinet, de premier Jens Rette... en minister Heine
[1:20] Speaker 2: van Financiën en staatssecretaris Ehrenberg van Financiën... weer gesprekken voeren
[1:23] Speaker 2: met oppositiedelegaties. Op het moment dat we elkaar spreken... zijn
[1:30] Speaker 2: net 50 plus en de ChristenUnie binnen geweest. Dus Jan
[1:33] Speaker 2: Struis en Mirjam Bikker. En op dit moment wordt er
[1:36] Speaker 2: gepraat met... jullie zullen het er zo nog heel uitgebreid
[1:39] Speaker 2: over gaan hebben... het rechtse verbond van jaar 21, BBB
[1:43] Speaker 2: en SGP. Heel ingewikkeld, zeker door de niet-fiscale... de niet-financiële
[1:48] Speaker 2: eisen die die partijen stellen... Net vlak voordat de gesprekken
[1:52] Speaker 2: weer begonnen... kwam ook premier Jetten nog even de pers
[1:55] Speaker 2: te woord staan. Heel veel pers hier trouwens, meer dan normaal.
[1:59] Speaker 2: Dat zegt misschien ook wel iets. Jetten die aangaf dat
[2:03] Speaker 2: het kabinet een inhoudelijk plan heeft... om over verder te praten.
[2:06] Speaker 2: En ook nog maar eens publiekelijk herhaalde zijn irritatie... over
[2:12] Speaker 2: het feit dat er niet financiële... dat er immateriële eisen
[2:15] Speaker 2: genoemd worden... om het belastingplan te gaan steunen. Dus Jetten zei...
[2:21] Speaker 2: Wil je nou echt bijvoorbeeld op basis van medische ethiek
[2:24] Speaker 2: ervoor gaan zorgen dat de benzineprijzen vanaf januari omhoog gaan? Omdat,
[2:29] Speaker 2: als dat belastingplan het niet zou halen, ook de tijdelijke
[2:32] Speaker 2: korting op de accijnzen die tot 1 januari 2027 loopt
[2:37] Speaker 2: in het belastingplan dat nu geldt, omdat die dan van
[2:39] Speaker 2: tafel zou zijn. Dus ook vanuit Jetten de druk op
[2:43] Speaker 2: de oppositie opgevoerd. En trouwens ook vanuit 50PLUS en de ChristenUnie.
[2:49] Speaker 1: Ik wou het zeggen.
[2:50] Speaker 2: Mirjam Bikker, die positief, vrolijk gestemd naar buiten kwamen.
[2:56] Speaker 1: Oké, want ik zag
[2:58] Speaker 2: een...
[2:59] Speaker 1: Ik zag een fotootje wat je me... Ja,
[3:01] Speaker 2: dat
[3:01] Speaker 1: is heel goed. Maar ik zag een fotootje van je
[3:03] Speaker 1: wat je me toe... Bikker en Struis. En ze zagen
[3:10] Speaker 1: er niet heel vrolijk uit, moet ik je eerlijk zeggen.
[3:12] Speaker 1: Maar dat is dus een beetje een verkeerde momentopname geweest.
[3:15] Speaker 2: Nou ja, en er zijn heel veel dingen om vrolijk
[3:16] Speaker 2: of minder vrolijk over te zijn. Zij keken niet zo
[3:19] Speaker 2: vrolijk op die foto. En dat heeft ook te maken
[3:21] Speaker 2: met het proces waar we al maandenlang naar kijken.
[3:25] Speaker 1: Het is een ernstig
[3:25] Speaker 2: proces. Irritatie over het kabinet zelf dat het zo moeilijk
[3:32] Speaker 2: vindt om een keuze te maken. Maar zij gaven ook
[3:36] Speaker 2: wel aan verantwoordelijkheid. Ja, die heeft het kabinet, die heeft
[3:38] Speaker 2: de coalitie, maar die heeft de oppositie ook... om uiteindelijk
[3:42] Speaker 2: in het landsbelang er met elkaar uit te komen. Dus
[3:46] Speaker 2: die bedrukte gezichten op die foto, die hadden ook daarmee
[3:49] Speaker 2: te maken.
[3:50] Speaker 1: Ja, het is een beetje een marathon zonder einde, heb
[3:54] Speaker 1: ik het gevoel. Ook voor hun.
[3:57] Speaker 2: Ja, ik heb aan het begin van de week wel
[3:59] Speaker 2: het geintje gemaakt dat we inmiddels aan de vierde formatie
[4:02] Speaker 2: bezig zijn. Want een jaar geleden hadden we net verkiezingen gehad.
[4:06] Speaker 2: Alle partijen op bezoek bij de verkenner, daarna bij de informateur.
[4:10] Speaker 2: We weten inmiddels hoe dat afgelopen is met het minderheidskabinet
[4:13] Speaker 2: dat we nu hebben. Maar een jaar later zitten we
[4:16] Speaker 2: nog steeds in een proces met steeds oppositiepartijen. die langskomen
[4:22] Speaker 2: in de hoop dat daar dan een soort deal uiteindelijk uitkomt.
[4:24] Speaker 2: Maar die is er nog steeds
[4:26] Speaker 1: niet. En die zal er ongetwijfeld ook niet deze ochtend
[4:31] Speaker 1: ineens op wel op tafel liggen. Jij houdt het in
[4:35] Speaker 1: ieder geval voor ons in de gaten, Michiel, daar in
[4:38] Speaker 1: Den Haag. En je kijkt ook eventjes naar hoe de
[4:42] Speaker 1: gezichten staan... zodat ik het rechtse blok naar buiten kom, toch?
[4:45] Speaker 2: Ja, die zijn net naar binnen gegaan.
[4:47] Speaker 1: Ze zitten er
[4:47] Speaker 2: nog steeds heel geharnast in. We hebben eisen op tafel
[4:51] Speaker 2: gelegd en er is niet heel veel ruimte daarbij. Wat
[4:54] Speaker 2: dat dan betekent en wat dat voor dat gesprek betekent...
[4:57] Speaker 2: heeft dat zij op dit moment aan het voeren zijn.
[4:59] Speaker 2: Als ik het weet, dan meld ik me bij jullie.
[5:02] Speaker 1: Oké, hartstikke goed. Dank je wel, Michiel. En straks spreken
[5:07] Speaker 1: we waarschijnlijk nog eventjes
[5:09] Speaker 2: Doen we
[5:11] Speaker 1: Mensen, hebben jullie wel eens een zucht van... Wanneer opgeslagen
[5:15] Speaker 1: deze week
[5:16] Speaker 3: Ja, regelmatig eigenlijk wel. Continu dat we wel weer dachten... hé, hé,
[5:22] Speaker 3: waar zijn we nou opnieuw in terechtgekomen... en komen we
[5:25] Speaker 3: nou eigenlijk wel weer vooruit? En we hebben natuurlijk gezien...
[5:29] Speaker 3: Michiel haalde het aan, dat rechterblok, dat rechter... dat nieuwe bondje,
[5:34] Speaker 3: dat heeft de boel een beetje opgeschud. Daardoor... Ja, we
[5:38] Speaker 3: hadden JA21 en SGP, die trokken al samen op. Maar
[5:42] Speaker 3: ook Ja29 werd wel eens alleen uitgenodigd. En we hoorden
[5:45] Speaker 3: verschillende eisen. Doordat zij dat hebben gekoppeld... hebben zij wel degelijk,
[5:50] Speaker 3: denk ik, de coalitie voor het blok gezet... en gezegd,
[5:53] Speaker 3: nou ja, wij zijn nu één. En daardoor stond het
[5:58] Speaker 3: gisteren donderdag allemaal weer een beetje op scherp. Maar goed,
[6:02] Speaker 3: als je dan weer die reactie krijgt... we gaan er
[6:04] Speaker 3: opnieuw naar kijken en we gaan opnieuw met elkaar aan tafel.
[6:08] Speaker 3: Ik moest denken aan hoe snel de tijd gaat. Want
[6:11] Speaker 3: twee maanden geleden stond ik samen met Michiel...
[6:14] Speaker 1: Er zat een reden om een goede, diepe zucht te staan. Ja,
[6:16] Speaker 1: je hoort hem weer. Dus ik zal proberen het in
[6:18] Speaker 1: deze podcast niet te vaak te doen. Want er is
[6:20] Speaker 1: ook
[6:20] Speaker 3: genoeg om wel constructief naar te kijken natuurlijk. Maar twee
[6:25] Speaker 3: maanden geleden stond ik samen met Michiel. Ik weet nog
[6:27] Speaker 3: heel goed, want ik kwam net terug van Lowlands. Moet
[6:30] Speaker 3: je je nagaan. Volle zon stonden wij in de zon
[6:32] Speaker 3: voor het ministerie van Financiën. En daar ging Jesse Klaver
[6:36] Speaker 3: naar binnen. Henk Vermeer naar binnen. De eisen waren duidelijk.
[6:39] Speaker 3: Ze gingen aan tafel. Nou... wezenlijk is er eigenlijk niet
[6:43] Speaker 3: zo heel veel veranderd. En dat levert inderdaad af en
[6:46] Speaker 3: toe wel even zo'n zucht op.
[6:47] Speaker 4: Ja, en in Den Haag, dat is misschien een beetje
[6:49] Speaker 4: lastig uit te leggen... maar door die wandelgangen, op een
[6:51] Speaker 4: gegeven moment kan je voelen... en daarom is het zo
[6:54] Speaker 4: lastig uit te leggen, dat er echt iets aan de
[6:56] Speaker 4: hand is. Er is natuurlijk vaker, er zijn spanningen rondom
[7:01] Speaker 4: een dossier. Neem bijvoorbeeld stikstof. Maar dan merk je wel
[7:06] Speaker 4: gewoon aan de manier waarop mensen met je praten... en
[7:09] Speaker 4: de ontspannenheid die nog heerst... Komt wel goed. Er is
[7:13] Speaker 4: nog niet zoveel aan de hand. Natuurlijk, belangrijk onderwerp, ze
[7:16] Speaker 4: zijn er nog niet uit. Maar nu voel je in
[7:18] Speaker 4: Den Haag dat er meer aan de hand is... dan
[7:21] Speaker 4: de gebruikelijke ophef en de gebruikelijke spanning die er hangt.
[7:25] Speaker 4: Het
[7:25] Speaker 1: begint wel een beetje duidelijk te worden dat de klok doortikt. Jazeker.
[7:28] Speaker 1: Je moet het
[7:29] Speaker 4: misschien vergelijken met als je op bezoek gaat... bij een
[7:32] Speaker 4: bevriend stel en daar is ruzie geweest. Dat is je
[7:34] Speaker 4: niet verteld. Dan kom je binnen en dan voel je
[7:36] Speaker 4: dat ook. Dan voel je van,
[7:38] Speaker 3: het
[7:38] Speaker 4: zit hier niet goed. Dit wordt geen gezellige avond. En
[7:42] Speaker 4: dat is eigenlijk wat er nu in Den Haag ook
[7:44] Speaker 4: gaande is. Dat gevoel heerst in Den Haag. En dan
[7:46] Speaker 4: even terugkomen over, wordt er nou wel of geen deal gesloten?
[7:49] Speaker 4: Premier Jetten, bij binnenkomst, toen hij de pers te woord stond...
[7:54] Speaker 4: zei van, nou, we gaan geen deal meer sluiten. We
[7:56] Speaker 4: gaan niet kiezen tussen links en rechts. We gaan weer
[7:59] Speaker 4: een bot doen. Waar voor ieder wat wils in zit.
[8:04] Speaker 4: En daar gaan we over verder praten. Terwijl in eerste
[8:06] Speaker 4: instantie het idee was... we gaan kijken of we een
[8:10] Speaker 4: deal kunnen sluiten met een ruim mandaat. Zowel links als rechts.
[8:15] Speaker 4: Dat is nu dus losgelaten. Ze hopen natuurlijk wel op
[8:18] Speaker 4: een ruim mandaat uiteindelijk. Maar dat er bij voorbaat een
[8:22] Speaker 4: deal is waarvan ze weten... daar zit een meerderheid voor...
[8:26] Speaker 4: Daar kunnen we eigenlijk wel langzaamaan gaan vergeten. Dat idee
[8:30] Speaker 4: heeft het kabinet nu losgelaten. Als ik Jetten zo hoor praten.
[8:34] Speaker 4: Ik weet niet hoe Sophia daarnaar geluisterd heeft.
[8:36] Speaker 3: Ja, precies. Maar ik zou bijna denken, eindelijk. De
[8:41] Speaker 1: realiteit die indaalt. Dit zien we eigenlijk al een hele
[8:45] Speaker 1: tijd
[8:46] Speaker 3: Dat idee van breed draagvlak. Wij willen een deal, het
[8:50] Speaker 3: liefst met honderd zetels... Terwijl keer op keer duidelijk werd...
[8:54] Speaker 3: al bij de algemene politieke beschouwingen... links en rechts zijn
[8:59] Speaker 3: niet verenigbaar. Dus je kan niet sprokkelen, je kan niet denken...
[9:03] Speaker 3: we komen rechts een beetje tegemoet, links een beetje. Zij
[9:06] Speaker 3: hebben beide kanten nu hier politiek over bedreven. En als het...
[9:11] Speaker 3: het kabinet die keuze niet wil maken, dan doen zij
[9:14] Speaker 3: dat denk ik nu terecht. Trekken ze het er zichzelf toe,
[9:17] Speaker 3: zeggen ze... wij komen nu met een belastingplan, een inhoudelijk belastingplan...
[9:21] Speaker 3: en kijk maar wat jullie ermee
[9:22] Speaker 1: doen. En hoe moeten we dan deze ochtend zien... waarbij
[9:26] Speaker 1: iedereen weer wordt uitgenodigd om eventjes uit te leggen... wat
[9:30] Speaker 1: zij dan hopen te bereiken? Hoe past dat bij elkaar?
[9:35] Speaker 4: Ze willen nu horen waar de echte blokkades liggen. Als
[9:39] Speaker 4: je dat plan neerlegt, dat je van tevoren weet... Nou ja,
[9:43] Speaker 4: er zit in ieder geval niet iets in... waardoor ze
[9:45] Speaker 4: alsnog tegen dat belastingplan gaan stemmen. Maar over rechts is
[9:49] Speaker 4: dat wel heel erg lastig. Want die immateriële eisen, zoals
[9:52] Speaker 4: dat dan in Haag-jargon heet... maar dat gaat dus over
[9:55] Speaker 4: alles wat eigenlijk niet met het belastingplan te maken heeft.
[9:58] Speaker 4: Dus stikstof, de spreidingswet, dwang-elementen eruit. Want er zijn meer
[10:03] Speaker 4: eisen op asiel gesteld... Maar daar kan het kabinet makkelijk
[10:07] Speaker 4: aan toegeven. En die medisch-ethische kwesties. En zeker het laatste,
[10:11] Speaker 4: want daar ging Rob Jetten ook nog even op in...
[10:16] Speaker 4: daarop gaat het kabinet niet toegeven. En het rechtse blok
[10:21] Speaker 4: houdt elkaar vast... En zegt ook bij herhaling, dit is
[10:25] Speaker 4: eigenlijk belangrijker. De eisen immaterieel zijn belangrijker... dan de eisen
[10:30] Speaker 4: die we hebben op het belastingplan. Daar kunnen we over onderhandelen.
[10:34] Speaker 4: Eigenlijk zijn deze onderhandelbaar. En als je je oor dan
[10:37] Speaker 4: bij de coalitie neerlegt, naar hen luistert... dan hebben ze
[10:43] Speaker 4: nog steeds het idee van... de soep zal wel niet
[10:47] Speaker 4: zo heet gegeten worden. Sophia en ik hebben gisteren even
[10:50] Speaker 4: door die wandelgangen gelopen... De soep gaat wel zo heet
[10:53] Speaker 4: gegeten worden. Die immateriële eisen zijn ontzettend belangrijk. En daar
[10:58] Speaker 4: speelt ook nog mee dat de onderlinge verhoudingen... op dit
[11:00] Speaker 4: moment tussen het rechtse blok en de coalitie zo slecht zijn...
[11:04] Speaker 4: zij voelen zich zo gepiepeld en tekortgedaan...
[11:08] Speaker 1: De coalitie
[11:09] Speaker 4: voelt zich tekortgedaan? Nee, het rechtse blok voelt zich tekortgedaan.
[11:13] Speaker 4: En dat maakt het alleen maar erger. En om daar
[11:15] Speaker 4: een voorbeeld bij te geven... gisteren was het volgens mij
[11:19] Speaker 4: een jaar geleden dat er verkiezingen waren. Dat was op donderdag.
[11:24] Speaker 4: En de premier Jette deed een post op X... waarbij
[11:28] Speaker 4: hij zei, het is een jaar geleden... dat wij het
[11:31] Speaker 4: kabinet en Schoof... ik zeg het even mijn eigen woorden,
[11:34] Speaker 4: naar huis hebben gestuurd... Wilders in de zijlijn hebben geplaatst.
[11:39] Speaker 4: En natuurlijk, het is hartstikke moeilijk. Het is moeilijker dan
[11:44] Speaker 4: we verwacht hadden... om met een minderheidskabinet tot compromissen te komen.
[11:48] Speaker 4: Dat is heel belangrijk. Maar die tweet, wij hebben... die
[11:52] Speaker 4: Geert Wilders kaltgesteld, wat hij eigenlijk zegt... is ook weer
[11:55] Speaker 4: heel slecht gevallen, onder andere bij BBB. Want dat was
[11:58] Speaker 4: hun kabinet. En dan gaat het ook nog over relatiemanagement.
[12:03] Speaker 4: Een van de belangrijkste punten bij zo'n minderheidskabinet... om tot
[12:06] Speaker 4: compromissen te komen, is hoe ga je nou met elkaar om?
[12:09] Speaker 4: En als we dan Vermeer spreken, die zegt... we worden
[12:11] Speaker 4: op een manier met ons omgegaan, dat vinden wij gewoon
[12:15] Speaker 4: niet prettig. We horen bijna niets van ze. En als
[12:18] Speaker 4: we wat van ze horen, dan proberen ze ons hun
[12:21] Speaker 4: richting op te sturen. Met eigenlijk ongevraagde advies. En hij
[12:26] Speaker 4: had er ook een voorbeeld van, vanuit de VVD... Dat
[12:30] Speaker 4: er belletjes kwamen. Morgen ga je aan tafel zitten. En
[12:35] Speaker 4: ga je zo zus en zo gedragen? Daar kwam het
[12:37] Speaker 4: eigenlijk op neer. Waarbij de WB zei, daar zitten wij
[12:40] Speaker 4: helemaal niet op te wachten. Wij zijn geen kleuters die
[12:42] Speaker 4: je hoeft bij te sturen.
[12:44] Speaker 1: Maar hoe zus en zo,
[12:46] Speaker 4: hoe gedragen dan?
[12:47] Speaker 1: Nou, het ging er een beetje mee gaan. Als
[12:49] Speaker 4: je nou dit vraagt, dan kan je dat van ons krijgen.
[12:52] Speaker 4: Maar doe dat nou niet te vroeg. Er werden eigenlijk
[12:55] Speaker 4: gewoon
[12:55] Speaker 3: strategische tips
[12:55] Speaker 4: uitgedeeld. Dan
[12:56] Speaker 3: kun je het zo presenteren, een beetje helpen in de beeldvorming.
[13:00] Speaker 3: En dat wordt natuurlijk... beschouwd als best wel denigerend. En
[13:07] Speaker 3: ook die bekende kopjes koffie. Toen dit minderheidskabinet van start ging...
[13:12] Speaker 3: ik kan me nog herinneren, Rianne Letschert... die stond daar
[13:15] Speaker 3: voor die zaal voor de pers... te presenteren waar ze
[13:18] Speaker 3: tot waren gekomen. En ze zei, dit zal heel veel
[13:21] Speaker 3: samenwerking vragen. Dit zal een goed koffieapparaat vereisen. Want zorg
[13:26] Speaker 3: voor veel contact. En wat horen wij van Henk Vermeer...
[13:30] Speaker 3: dat hij eigenlijk tot nu in al die maanden nauwelijks
[13:34] Speaker 3: iets heeft gehoord... van de coalitiefractievoorzitters. Niet van een Ruben Brekelmans,
[13:40] Speaker 3: Henry Bontebal, Jan Paternotte. Daar heeft hij geen regelmatig contact mee.
[13:46] Speaker 3: En dat laat wel weer zien... wil dit minderheidskabinet nou
[13:52] Speaker 3: echt de handen ineens slaan... Of is het, wat wij
[13:55] Speaker 3: ook allemaal meekrijgen, heel hard onderhandelen? En zijn het die
[13:59] Speaker 3: gesprekken van drie kwartier, een uur op algemene zaken? Ook
[14:05] Speaker 3: in de sfeer, dat zijn best wel formele aangelegenheden. Dat
[14:10] Speaker 3: is niet, ik loop even langs bij jou op je
[14:12] Speaker 3: kantoortje in gang A of B... en we gaan even
[14:16] Speaker 3: sms'en of whatsappen of...
[14:19] Speaker 1: Ze gaan er echt voor zitten
[14:21] Speaker 3: Hierdoor wordt het heel statig. En hierdoor wordt het inderdaad
[14:23] Speaker 3: dus ook harder onderhandelen. En een formatiesfeer. En dat is
[14:28] Speaker 3: natuurlijk best wel... Het heeft wat akeligs af
[14:31] Speaker 4: en toe. Aan de andere kant kan je ook zeggen...
[14:35] Speaker 4: We hebben nu twee blokken. Daarover straks even meer. Het
[14:38] Speaker 4: linkse blok met Pro en Volt. We hebben sinds gisteren
[14:41] Speaker 4: een rechtsblok met SGP, BBB en JA21. Dat rechtse blok
[14:46] Speaker 4: is vrij recent gevormd. We hebben een eisenpakket neergelegd. En
[14:49] Speaker 4: als je daarnaar kijkt, dan kan je niet anders dan
[14:52] Speaker 4: tot de conclusie komen... maar eigenlijk willen ze ook
[14:55] Speaker 1: niet tot een deal komen. Ze weten natuurlijk dondersgoed dat
[14:58] Speaker 1: de dingen die ze op tafel leggen... dat die gewoon
[15:00] Speaker 1: niet ingewilligd gaan worden, toch?
[15:02] Speaker 4: Nou, als je dan bijvoorbeeld bij de SGP... want medisch-ethisch
[15:05] Speaker 4: ligt heel erg gevoelig. We hebben twee liberale partijen in
[15:07] Speaker 4: de coalitie zitten. En als je dan bij de SGP
[15:09] Speaker 4: gaat praten, dan zeggen zij... maar wat wij vragen is
[15:13] Speaker 4: een pas op de plaats. Wij vragen eigenlijk helemaal niet zoveel.
[15:16] Speaker 4: Wij zeggen, ga niet door met die laat-abortussen. Ga niet
[15:20] Speaker 4: door met de wet die eraan zit te komen over draagmoederschap...
[15:24] Speaker 4: En als er een nieuwe eis daarbij is gekomen... daar
[15:26] Speaker 4: hebben ze het dan strategisch gezien niet direct over... dat
[15:30] Speaker 4: zijn de thuis-abortussen.
[15:32] Speaker 3: Abortuspil.
[15:32] Speaker 4: Bij 19 weken kan je nog een pil nemen. Dus
[15:37] Speaker 4: dat gaat iets verder dan de morning-after-pil. Maar dan kan
[15:40] Speaker 4: je een thuis-abortus doen. Dat zijn harde eisen die zij
[15:43] Speaker 4: gesteld hebben. Maar zij zeggen, wij vragen eigenlijk helemaal niet zoveel.
[15:47] Speaker 4: Maar goed, D66, VVD... D66 voorop. Jullie vragen wel ontzettend
[15:53] Speaker 4: veel van ons. Want wij, als progressieve liberale partij... willen,
[15:57] Speaker 4: als progressieve ook, vooruit. En die vrouwenrechten, zoals Jan Paternotte
[16:01] Speaker 4: dat verwoordde... die we verworven hebben sinds dat wij opgericht zijn...
[16:06] Speaker 4: door de decennia heen... daar gaan wij natuurlijk geen afstand
[16:09] Speaker 4: van nemen. En dat gaan we ook niet op een
[16:11] Speaker 4: standstill laten aankomen. En... waar de SGP zegt, het is
[16:17] Speaker 4: een standstill, dat is het enige wat we vragen... die
[16:19] Speaker 4: laat abortussen kunnen al. Dus wat vraag je dan eigenlijk?
[16:23] Speaker 4: Bel ziekenhuizen om te zeggen, doe dat maar liever niet.
[16:26] Speaker 4: Het is een onrealistische eis waar we niet aan kunnen voldoen.
[16:30] Speaker 4: En het rechtse blok heeft dus een pakket neergelegd... Je
[16:34] Speaker 1: kan het ook omdraaien. Je kan ook zeggen, we voldoen eraan...
[16:40] Speaker 1: maar omdat dat praktisch geen gevolgen heeft... Kun je het
[16:46] Speaker 1: ook gewoon net zo goed toezeggen? Je
[16:47] Speaker 4: bent een liberale partij en je hebt kernwaarden binnen je
[16:51] Speaker 4: eigen partij. Want je bent niet voor niets een sociaal-liberale partij.
[16:56] Speaker 4: Een progressieve partij. En als je hier aan toe gaat geven...
[16:59] Speaker 1: Zij willen gewoon
[17:00] Speaker 4: stappen zetten op dit gebied. Ja, dan moet je ook
[17:02] Speaker 4: naar D66 kijken wat er gebeurt na de verkiezingen. De
[17:04] Speaker 4: liberale kiezer, of in ieder geval de progressieve kiezer... vond,
[17:09] Speaker 4: en dat hebben we ook weer in de peilingen gezien...
[17:11] Speaker 4: de deal die gesloten is, het regeerakkoord... het coalitieakkoord zoals
[17:16] Speaker 4: hij dit keer heet... veel te rechts. Dat er veel
[17:19] Speaker 4: te veel aan die progressief-liberale koers is toegegeven. Bijvoorbeeld ook
[17:24] Speaker 4: op sociaal-economisch vlak. Denk aan hervormen van belastingwetten. De hypotheekrente aftrekken, erverschenkbelasting.
[17:32] Speaker 4: Waar het nu ook allemaal in het belastingplan over gaat.
[17:34] Speaker 4: En als je dan als D66 nu gaat zeggen... en
[17:38] Speaker 4: ook nog eens een keertje, omdat we met rechts willen...
[17:41] Speaker 4: gaan we op medisch-ethisch vlak... concessies doen, dat kan je
[17:46] Speaker 4: eerlijk gezien niet doen. En dat maakt het nu wel
[17:52] Speaker 4: ongelooflijk lastig. Want over rechts lijkt het echt niet te
[17:56] Speaker 4: gaan lukken. En dan moet je naar links gaan kijken.
[17:59] Speaker 4: En daar zegt de VVD bij, over principes. Politiek is
[18:03] Speaker 4: in de kern. Dan komen we wel bij het belastingplan.
[18:06] Speaker 4: Het verdelen van middelen. En op het moment dat je
[18:09] Speaker 4: ons gaat vragen... op de manier waarop Prodat wil bedrijven
[18:16] Speaker 4: en vermogen te gaan belasten... dan kunnen wij weer niet
[18:19] Speaker 4: uitleggen aan onze achterban. Dus ook daar ligt een eis
[18:23] Speaker 4: op tafel die voor een van de partijen... ideologisch gezien
[18:27] Speaker 4: naar de achterban, zo vinden zij, niet uit te leggen is.
[18:31] Speaker 4: Dan zit je wel echt vast
[18:35] Speaker 3: Ja, en dat maakt het natuurlijk heel erg lastig... Tot
[18:40] Speaker 3: nu toe als wij bijvoorbeeld, hoor je vanuit D66 en CDA...
[18:44] Speaker 3: wij moeten dit echt met z'n allen doen. Zij zeggen wel,
[18:47] Speaker 3: het is niet alsof wij staan te juichen... oh, over
[18:52] Speaker 3: rechts wordt het heel erg moeilijk. Nou, dan is er
[18:54] Speaker 3: nog maar één route, dan wordt het over links. Dan
[18:56] Speaker 3: wordt het over met Pro en Volt. Ik denk dat
[19:00] Speaker 3: Pro en Volt dat alternatief hebben neergelegd... maar al heel
[19:03] Speaker 3: snel duidelijk werd... een coalitie zit niet te wachten op
[19:07] Speaker 3: zoiets als een gedoogpartner. Zij willen niet bij alles... oké,
[19:11] Speaker 3: het kan met Pro en Volt, dus we doen het
[19:13] Speaker 3: met Pro en Volt... los van het feit dat de
[19:15] Speaker 3: VVD heel duidelijk zegt... hier zijn bepaalde wensen, die passen niet.
[19:22] Speaker 3: Het zou een knieval zijn. Het zou ingaan tegen die
[19:25] Speaker 3: beloften die wij in de campagne hebben gedaan... om nu
[19:28] Speaker 3: met links samen te werken. Maar ook breder in die
[19:33] Speaker 3: coalitie hoor je... Nee, wij willen dit plan uitdragen. En
[19:38] Speaker 3: die steun moet breed komen. Maar ja, dat maakt het
[19:41] Speaker 3: natuurlijk wel heel ingewikkeld.
[19:42] Speaker 4: Ja, en over blokvorming. Ik had voordat we de podcast
[19:46] Speaker 4: in gingen... een interessant gesprek met Mark Thyssen, vriend van
[19:48] Speaker 4: de show. Columnist bij EW. Nu een boek aan het schrijven.
[19:54] Speaker 4: Altijd over... ook een woordvoerder, of in ieder geval bij
[19:57] Speaker 4: de VVD geweest als woordvoerder. Hij zei, er gebeurt ook
[20:01] Speaker 4: wel iets interessants. Want als je naar de Scandinavische landen kijkt,
[20:05] Speaker 4: zij zijn gewend om met een minderheidskabinet om te gaan...
[20:09] Speaker 4: Daar hebben ze van tevoren blokvorming. Linksblok, rechtsblok. En dan
[20:13] Speaker 4: weet je dus van tevoren... als we op een linkse
[20:15] Speaker 4: partij schrijven... dan krijgen we het linkse blok aan de macht.
[20:18] Speaker 4: Of het rechtse blok, als je daarop stemt. En dat
[20:20] Speaker 4: hebben we eigenlijk nu zien gebeuren. Er is een linksblok
[20:24] Speaker 4: en er is een rechtsblok. Alleen dat is ontstaan na
[20:28] Speaker 4: het minderheidskabinet. En niet van tevoren...
[20:33] Speaker 1: Dat moet dan nog even in tweeën
[20:35] Speaker 4: berekenen. Ja, maar daar kan links en rechts zaken mee doen.
[20:40] Speaker 4: Bij de
[20:41] Speaker 1: christenen, bij 50PLUS,
[20:43] Speaker 4: daar zit het grote probleem niet. Het zit echt bij
[20:45] Speaker 4: het linkse en het rechtse blok op dit moment
[20:49] Speaker 1: Als we het dan over markties hebben... maar daar gaan
[20:51] Speaker 1: we dan zo nog even op terugkomen... na de volgende onderbreking...
[21:00] Speaker 1: Welkom terug, zijn we weer. Mark Thyssen, die zat van
[21:04] Speaker 1: de zomer bij ons ook in de uitzending. En die zei,
[21:08] Speaker 1: heel belangrijk als je op deze manier wil regeren... vanuit
[21:13] Speaker 1: een minderheidskabinet, is dat je... ten eerste gewoon het onderling
[21:17] Speaker 1: eens bent. Zodat je iets hebt wat je op tafel
[21:20] Speaker 1: kunt leggen... wat je kunt presenteren aan de andere kant.
[21:23] Speaker 1: Daar kun je misschien wat opties in aanbrengen... en een
[21:26] Speaker 1: beetje meedenken met eventuele andere partijen... die daarop kunnen aanhaken.
[21:32] Speaker 1: Maar de eerste stap is dat je zelf beslist... waar
[21:35] Speaker 1: staan wij als kabinet nou eigenlijk? Die
[21:37] Speaker 4: analyse is al heel vaak gemaakt. Dat is de grote weefout.
[21:41] Speaker 4: De coalitie weet onderling al niet welke richting ze willen kiezen.
[21:45] Speaker 4: Dus van tevoren, wat dan bij een minderheidskabinet... voor de
[21:49] Speaker 4: verkiezingen moet gebeuren. Blokvorming is niet gebeurd. Nu ontstaat het
[21:53] Speaker 4: terwijl het minderheidskabinet onderweg is. En de blokvorming is ook
[21:59] Speaker 4: gaandeweg ontstaan. En nu zitten we in totale chaos. Want
[22:04] Speaker 4: ik kijk daar echt zo naar, Sophia. Ik... Dat blok
[22:09] Speaker 4: was gevormd en wij lopen door de wandelgangen... met de
[22:12] Speaker 4: vraag bij verschillende coalitiepartijen... hoe kijken jullie hier nou naar
[22:16] Speaker 4: en hoe duiden jullie dit? En wat krijgen we voor
[22:19] Speaker 4: een antwoord?
[22:21] Speaker 3: Ja, eigenlijk, ik vond dus ook wel... zij probeerde het
[22:24] Speaker 3: nog wel met berusting te brengen. Merkte jij dat niet ook?
[22:28] Speaker 4: Zeker.
[22:28] Speaker 3: Dat zij zeiden, we moeten het allemaal nog wel zien
[22:32] Speaker 4: Ook omdat ze zoiets hadden. We weten niet zo goed,
[22:35] Speaker 4: wat willen ze nou? Hoe hard zijn de eisen? Wat
[22:37] Speaker 4: is de dekking? Ook nog zoiets, dekking. Allemaal onduidelijk.
[22:42] Speaker 3: Ja, want ze zeggen in die brief die het rechtse
[22:44] Speaker 3: blok heeft gepresenteerd... of naar de coalitie heeft gestuurd... zeggen ze,
[22:49] Speaker 3: we hebben hier dekking voor. Maar als je dan vraagt,
[22:51] Speaker 3: wat is die dekking?
[22:52] Speaker 1: Dan zeggen ze,
[22:53] Speaker 3: hohoho, dat gaan we nu nog niet op tafel leggen.
[22:56] Speaker 3: Ook natuurlijk onderhandelingstechniek. Maar ook
[22:59] Speaker 4: vanuit die wantrouwen, hè?
[23:00] Speaker 3: Vanuit wantrouwen, want als jullie niet ingaan op onze plannen...
[23:05] Speaker 3: onze plannen eigenlijk niet serieus nemen... dan zullen jullie de
[23:08] Speaker 3: dekking ook nooit zien. Dus... Dat voelt wel heel cru.
[23:12] Speaker 3: Maar goed, coalitie zegt dus tegen ons... ja, wij weten
[23:16] Speaker 3: niet hoe hard het blok is. Wat nou als bijvoorbeeld
[23:21] Speaker 3: medisch-ethisch kunnen we vergeten... maar we kunnen wel een aantal punten...
[23:27] Speaker 3: op asiel kan de coalitie wel voor elkaar krijgen... en
[23:31] Speaker 3: op stikstof misschien een paar dingen ook. Is er dan steun? Nee. Nee? Nee.
[23:39] Speaker 3: dan is er geen steun. Maar goed, tegelijkertijd horen we...
[23:43] Speaker 3: het is een startschot. Een startschot van misschien wel onderhandelingen.
[23:47] Speaker 3: En bij onderhandelingen is het geven en nemen. En kom
[23:50] Speaker 3: je wel vaak ergens in het midden uit. Dus dat
[23:53] Speaker 3: is er allemaal nog totaal onduidelijk.
[23:55] Speaker 4: En het stikstofpakket, want jij noemt stikstof al... Stikstof is
[23:59] Speaker 4: op dit moment het kroonjuweel van het kabinet. Dat is
[24:02] Speaker 4: eigenlijk het enige dossier, grote dossier... en ook een sleuteldossier,
[24:07] Speaker 4: zo wordt het gezien... waar daadwerkelijk stappen op gezet worden.
[24:10] Speaker 4: Vandaag moet de eerste stikstofwet door de minister raad. En
[24:14] Speaker 4: dat is niet een klein wetje. Dat gaat onder andere
[24:17] Speaker 4: over de kritische depositiewaarde... maar er hangt nog veel meer onder.
[24:20] Speaker 4: Onder andere de rekenkundige ondergrens, de zonering... Als daar een
[24:24] Speaker 4: besluit opgenomen wordt... en de vraag is dus, gebeurt dat vandaag?
[24:28] Speaker 4: En daarom is er gisteren ook zo lang onderhandeld. Maar
[24:31] Speaker 4: als er een besluit opgenomen wordt en ze gaan door
[24:33] Speaker 4: op de weg... zoals ze die ingeslagen zijn voor de
[24:35] Speaker 4: zomer toen de brief op tafel kwam... dan zeggen ze
[24:38] Speaker 4: ook per direct nee tegen dat rechtse blok. Want daar
[24:41] Speaker 4: zit die stikstofijs in. En Henk Vermeer hebben we uitgebreid gesproken.
[24:45] Speaker 4: Die ijs is hard. En als de boel elkaar vasthoudt... Nou,
[24:49] Speaker 4: laten we die zonering er even uitpakken. Zij willen naar
[24:52] Speaker 4: een zone van 250 meter. Het kabinet heeft over zones
[24:55] Speaker 4: van 500 en 1000 meter. Dan houdt het al op.
[24:59] Speaker 4: Dan krijg je geen steun van de drie rechtse partijen
[25:05] Speaker 4: voor het belastingplan
[25:07] Speaker 1: Jullie noemden net dat Henk Vermeer, de BBB, zich enigszins
[25:13] Speaker 1: genegeerd voelt door het kabinet. En als je dat zo uitlegt,
[25:15] Speaker 1: dan denk ik van ja, nogal wie dus? Wat het
[25:19] Speaker 1: kabinet eigenlijk zegt... jij wil van ons onze kroonjuwelen stelen.
[25:23] Speaker 1: Het enige ding wat we echt voor elkaar gekregen hebben...
[25:26] Speaker 1: dat wil jij dat we dat van tafel halen. Ja,
[25:28] Speaker 1: dan snap ik wel dat ze in het kabinet denken van...
[25:31] Speaker 1: met hun hoeven we niet samen te werken, want dat
[25:33] Speaker 1: wordt echt niks. Toch? Ja, zeker
[25:37] Speaker 4: Je zou kunnen kijken... waar kunnen we elkaar ook op
[25:40] Speaker 4: stikstof nog tegemoet kunnen komen. Alleen de manier waarop... BBB
[25:46] Speaker 4: en hun voormalige minister... die dat beleid aan het uitvoeren was...
[25:50] Speaker 4: Femke Wiersma... tegen de strikstofproblematiek aankijkt... en hoe het huidige kabinet...
[25:54] Speaker 4: tegen de strikstofproblematiek aankijkt... dat staat echt 180 graden... lijnrecht
[26:00] Speaker 4: tegenover elkaar. Want aan de ene kant... bij BBB wordt gezegd...
[26:04] Speaker 4: het is een juridisch probleem. En we moeten beginnen met
[26:07] Speaker 4: het juridisch probleem op te lossen. Dus naar de KDW kijken...
[26:10] Speaker 4: naar de kritische depositiewaarden... en daarna... kan je weer verder.
[26:16] Speaker 4: Terwijl het kabinet zegt... nee, we moeten eerst maatregelen nemen...
[26:18] Speaker 4: waardoor de stikstof uitstoot. Of neerslag, ligt er maar aan
[26:22] Speaker 4: op welke manier je rekent. En dat er geborgd is
[26:26] Speaker 4: dat daar stappen op gezet worden. Dat vraagt het planbureau
[26:29] Speaker 4: onder andere ook. Maar ook de wetgeving. Het natuurverslechteringsverbod vanuit Europa.
[26:36] Speaker 4: En dan kunnen we pas verder. En die denklijnen staan
[26:38] Speaker 4: zo ver van elkaar vandaan... dat je daar eigenlijk niet
[26:41] Speaker 4: in het midden uit kan komen. Dus het zou ook
[26:44] Speaker 4: heel moeilijk worden voor het kabinet... en daarom gaan ze
[26:46] Speaker 4: denk ik ook niet doen... om tegemoet te gaan komen
[26:49] Speaker 4: aan de BBB. Maar BBB zegt, ja, maar Femke Wiersma...
[26:53] Speaker 4: op hetzelfde ministerie met dezelfde ambtenaren... kwam tot een andere conclusie.
[26:56] Speaker 4: Dus het kan wel. Het is een weg die bijna
[27:01] Speaker 4: niet te bewandelen valt. En dan moeten we ook naar
[27:03] Speaker 4: de linkerkant kijken. Het voordeel van het linkse blok is...
[27:06] Speaker 4: is dat op dit moment de eisen die ze stellen...
[27:09] Speaker 4: hoe onredelijk ook voor de VVD... hoe ze het bij
[27:12] Speaker 4: de VVD vinden... zijn wel allemaal binnen het belastingplan. Zij
[27:16] Speaker 4: vragen daadwerkelijk fiscale maatregelen. En dat maakt het praten over
[27:21] Speaker 4: het belastingplan wel een stuk makkelijker...
[27:23] Speaker 3: Ja, en het is dus nog maar de vraag of
[27:26] Speaker 3: die wet op stikstof... daadwerkelijk nu vandaag voor ligt in
[27:30] Speaker 3: de ministerraad. Want parallel hieraan liepen ook gesprekken met boerenorganisaties LTO...
[27:35] Speaker 3: en de jonge boeren, de NAJK. Daarvan hoorden we op
[27:40] Speaker 3: donderdag dat ze toch ontevreden naar buiten waren gelopen. Er
[27:44] Speaker 3: wordt nog doorgepraat. Wij weten niet precies of iets wordt
[27:49] Speaker 3: behandeld vooraf... in de ministerraad, achteraf wel. Het kan zo
[27:54] Speaker 3: zijn dat ze het een week naar achter zetten. Tijdens
[27:57] Speaker 3: de
[27:57] Speaker 4: ministerraad kan het van de agenda gehaald worden.
[27:59] Speaker 3: Precies, dat zullen we ergens vanmiddag moeten horen.
[28:02] Speaker 4: Er staat ook een persconferentie gepland namelijk, minister Jamie van Nessen.
[28:06] Speaker 4: Maar als ik de woorden van de minister-president hoor... voordat
[28:09] Speaker 4: hij dus ging onderhandelen... wat hij zegt over het stikstofpakket...
[28:15] Speaker 4: dan moet je eventjes... dit is puur een
[28:19] Speaker 1: tussengep
[28:19] Speaker 4: doorluizen... dan hoor je eigenlijk dat hij zegt... hiermee gaan
[28:23] Speaker 4: we door. Ik dacht vanmorgen nog... en gisteren nadelijk rondjes
[28:27] Speaker 4: had gebeld... het kan nog wel eens heel lastig worden.
[28:30] Speaker 4: Het zou nog steeds kunnen dat van de agenda wordt gehaald.
[28:33] Speaker 4: Maar de manier waarop de premier Jetten... over het stikstofpakket sprak...
[28:37] Speaker 4: en over het belang daarvan... gaf mij een indicatie om
[28:41] Speaker 4: te denken... dit gaat vandaag gewoon door. Ze gaan een
[28:44] Speaker 4: volgende stap zetten. En dat heeft er ook mee te
[28:46] Speaker 4: maken dat ze nu gewoon besloten hebben... We gaan nu
[28:50] Speaker 4: met een pakket komen voor het belastingplan... waar voor iedereen
[28:54] Speaker 4: wat wils in zit. Dus bijvoorbeeld voor BWB de siertilt.
[28:57] Speaker 4: We hadden het al over de benzineprijzen.
[28:59] Speaker 1: Het gaat over
[29:01] Speaker 4: de
[29:01] Speaker 1: BTV,
[29:01] Speaker 4: geloof ik. Ja, het dure bosje bloemen. Maar we gaan
[29:05] Speaker 4: voor iedereen er wat in stoppen. En take it or
[29:07] Speaker 4: leave it. Dat is nu de strategie, maar
[29:09] Speaker 3: het
[29:09] Speaker 4: is een gevaarlijke strategie
[29:10] Speaker 3: Ja, want je gaat dus eigenlijk niet goed genoeg in
[29:13] Speaker 3: op die eisen van rechts. En dan kan eigenlijk die
[29:15] Speaker 3: hele brief de brullenbak in
[29:17] Speaker 4: Ja. Als je die brief leest, ik kreeg hem in handen.
[29:22] Speaker 4: Ik las het en om de paar zinnen staat er redelijk.
[29:26] Speaker 4: Het is redelijk onder redelijkheid. Maar ik dacht, dit is
[29:30] Speaker 4: helemaal geen redelijke brief. De eisen die jullie stellen, ik
[29:33] Speaker 4: kan het redelijk noemen... maar het zijn zulke scherpe eisen
[29:36] Speaker 4: dat dit helemaal niet onder redelijkheid valt. Dat is mijn
[29:39] Speaker 4: interpretatie
[29:43] Speaker 3: Je moet wel stilstaan. Denk je vanuit het kabinet? En
[29:47] Speaker 3: ik denk ook wel de meerderheid van Nederland. Of denk
[29:50] Speaker 3: je vanuit deze rechtse partijen? En dat horen wij terug.
[29:53] Speaker 3: Dat lees je terug. Zij vinden dit wel degelijk redelijk.
[29:58] Speaker 4: Vanuit hun
[30:00] Speaker 3: eigen perspectief. En daar zit denk ik ook een stuk
[30:03] Speaker 3: van de pijn... dat zij als minderheid continu het gevoel hebben...
[30:09] Speaker 3: wij worden niet serieus genomen. Wij worden niet als redelijk gezien.
[30:13] Speaker 3: En een van de voorbeelden was... er waren dinsdag een
[30:16] Speaker 3: aantal stemmingen over abortus. Natuurlijk die motie van afkeuring van
[30:22] Speaker 3: de SGP... naar minister Sofie Hermans. En die haalde het niet.
[30:28] Speaker 3: Er waren maar veertig stemmen voor. En na afloop wordt
[30:31] Speaker 3: er geroffeld op de bankjes. Dus dan kan ik het weer...
[30:33] Speaker 3: Nou ja, applaudisseren mag niet, maar geroffeld in de Tweede Kamer.
[30:39] Speaker 3: En dat heeft echt wel... Dat viel echt wel verkeerd
[30:43] Speaker 3: bij die rechtse partijen. Want die hebben zoiets van, nu
[30:47] Speaker 3: wordt gevierd dat iets niet doorgaat wat wij wel heel
[30:50] Speaker 3: erg serieus nemen.
[30:51] Speaker 4: En in de ogen van die rechtse partijen, het gaat
[30:53] Speaker 4: om leven of dood, werd ons verteld. We hebben het
[30:56] Speaker 4: hier niet over een brug die aangelegd wordt, maar we
[31:00] Speaker 4: hebben het hier over abortus. En dit doet ons pijn.
[31:04] Speaker 4: En dan merk je ook, want het is wel mooi
[31:06] Speaker 4: dat jij dit zegt, Sophia... hoe verschillend er gedacht wordt over,
[31:10] Speaker 4: in dit geval, hoe de democratie werkt. Dat is dat
[31:15] Speaker 4: Jan Paternotte zegt... we hebben gezien dat de meerderheid van
[31:18] Speaker 4: Nederland hier helemaal niks voor voelt. En als je zeker
[31:22] Speaker 4: bij de SGP gaat navragen, dan zeggen ze bij de SGP...
[31:26] Speaker 4: maar het kabinet had beloofd dat ze als minderheidskabinet... ook
[31:30] Speaker 4: oog zouden houden voor minderheidsbelangen. dan kom je op een
[31:34] Speaker 4: punt dat je elkaar niet meer vindt.
[31:36] Speaker 1: Jongens, maar waar ligt dit nou aan? Waar komt dit
[31:40] Speaker 1: onvermogen vandaan? Wie moet hier eigenlijk gewoon de regie op
[31:46] Speaker 1: zich
[31:46] Speaker 4: nemen? Nou, de meneer die zijn zetel bij algemene zaken
[31:50] Speaker 4: heeft staan
[31:51] Speaker 3: Ja, en als we het toch ook nog even hebben
[31:54] Speaker 3: over die interne verdeeldheid binnen de cultuur... Binnen het kabinet.
[31:58] Speaker 3: Ik
[31:59] Speaker 1: had het ook een beetje voor, lijkt me.
[32:00] Speaker 3: Ja, en daar zagen we ook weer een voorbeeld van
[32:03] Speaker 3: op woensdag. Toen was ochtends het gesprek met de ChristenUnie.
[32:09] Speaker 3: Na afloop Leendert, jij stond erbij.
[32:11] Speaker 4: Ja, ik
[32:11] Speaker 3: vroeg het. Ja, liep minister Heijnen naar buiten. Ja, je
[32:15] Speaker 3: kan het beter vertellen
[32:16] Speaker 4: Ja, minister Heijnen liep naar buiten. En dat was het
[32:18] Speaker 4: laatste gesprek met de oppositiepartijen. En ik had in de
[32:20] Speaker 4: wandelgangen gehoord dat er dekking gevonden was voor box 3.
[32:23] Speaker 4: Want dat is een ander fiscaal probleem, speelt nog steeds.
[32:25] Speaker 4: Want naast dat belastingplan moet er ook nog iets voor
[32:27] Speaker 4: box 3 geregeld worden met die novellen. Verhaal kennen we
[32:30] Speaker 4: hier bij BNR. Dus ik zei, ik hoor dat er
[32:34] Speaker 4: dekking gevonden is. Nou, daar wilde minister Heijnen in eerste
[32:37] Speaker 4: instantie niet op reageren.
[32:39] Speaker 1: En jij had inderdaad echt gehoord dat er dekking voor was?
[32:41] Speaker 4: Ja, ja, er was geen bluffpoker. Oké, nou je check
[32:43] Speaker 4: het even. Ja, maar ook een goede tactiek. De vraag
[32:47] Speaker 4: aanpast en zei, nou, u heeft dus dekking. waarop hij zei,
[32:50] Speaker 4: de minister van Financiën heeft altijd dekking. En ik reken
[32:54] Speaker 4: erop dat er een ruime meerderheid... hier een steun aan
[32:59] Speaker 4: kan geven.
[33:00] Speaker 1: En dat was voor de
[33:00] Speaker 4: puzzel die hij gelegd had. Ja, ik heb
[33:02] Speaker 1: de
[33:03] Speaker 4: puzzel gelegd. En ik denk dat ik kan rekenen op
[33:05] Speaker 4: een breed draagvlak. Nadat hij met oppositiepartijen had gesproken. Dus
[33:12] Speaker 4: ik heb dat vertaald ook in een artikel en op zender.
[33:14] Speaker 4: Er is dekking en er is steun voor. Maar als
[33:18] Speaker 4: je dan ging navragen, meer dan Bigger kwam gelijk al
[33:20] Speaker 4: naar buiten. Die zei, ik heb helemaal geen dekking gezien. Anderen,
[33:23] Speaker 4: dus de zes andere partijen bellen, ook geen dekking gezien.
[33:28] Speaker 4: Dan krijg je het ministerie aan de lijn. Nou, de
[33:30] Speaker 4: berichtgeving klopt niet. Zo heeft hij het niet gezegd. We
[33:34] Speaker 4: hebben het gewoon op band. Ja, je duiding is niet juist.
[33:37] Speaker 4: We hebben het op band. Maar het bleek uiteindelijk, en
[33:40] Speaker 4: dat bleek ook uit woorden van Henry Bontebal... onder andere,
[33:43] Speaker 4: dat de minister again... en dan moeten we terug naar
[33:46] Speaker 4: de zomer waar Sophia bij was... En weer bij de puzzel.
[33:49] Speaker 3: Terug naar twee maanden geleden, toen er een 3D-puzzel was gelegd.
[33:54] Speaker 3: En dat geomfantelijk toen nog werd gepresenteerd door Heine. Ik
[33:58] Speaker 3: denk dat ik er nu wel uit ben. En we
[34:01] Speaker 3: later op die dag ook weer van Henry Bontenbouw... en
[34:03] Speaker 3: van Bart van den Brink hoorden... nou nee, die overeenstemming
[34:07] Speaker 3: is er nog helemaal niet. En dat is nu weer
[34:10] Speaker 3: hetzelfde geval. Het is irritatie ook wel weer van... doet
[34:16] Speaker 3: Heine dit dan weer op zijn eigen houtje? Daar hebben
[34:18] Speaker 3: we het natuurlijk vaker over gehad. Dat hij op zijn
[34:20] Speaker 3: manier steun zoekt... overduidelijk het liefst over rechts. En wat
[34:25] Speaker 3: kwam hier ook nog weer als een konijn uit de
[34:28] Speaker 3: hoge hoed... bleek ook nog eens dat Heine op eigen houtje...
[34:31] Speaker 3: had gesproken met Giddy Markenzauer.
[34:33] Speaker 4: Ik steek hier even mijn vinger op
[34:34] Speaker 3: Dat wil je eigenlijk
[34:35] Speaker 4: niet onderbreken. Maar daar zijn wel verschillende lezingen over
[34:39] Speaker 3: Of de rest ervan op de hoogte was, ja of niet. Nee,
[34:42] Speaker 3: dat klopt. Ja, dus of... Daar duidelijkheid over was, over
[34:46] Speaker 3: die afspraak. Ik hoor verschillende verhalen. Ik weet niet of
[34:50] Speaker 3: u inmiddels
[34:50] Speaker 1: kunt
[34:50] Speaker 3: zeggen welke van de varianten nu waar is. Maar feit
[34:55] Speaker 3: is wel, hij heeft gesproken met Gini Marksauer. Omdat we
[35:00] Speaker 3: hebben nu steeds over links of rechts of midden. Ja,
[35:04] Speaker 1: als je die acht zetels van Marksauer
[35:06] Speaker 4: meekrijgt.
[35:06] Speaker 3: Maar goed, dat zijn wel weer een aantal zetels.
[35:09] Speaker 4: En dan gaan we rekenen hè. Gini Markushouwer, ze gooien
[35:14] Speaker 4: zo meteen een belastingplan over de schutting. En dan hebben
[35:17] Speaker 4: we twee constructieve partijen, de ChristenUnie en 50PLUS, die gaan
[35:23] Speaker 4: heel belangrijk worden. Want als Markushouwer ook steun eraan verleent,
[35:29] Speaker 4: zo werd ons verteld, dan zou het belastingplan in ieder
[35:33] Speaker 4: geval door de Tweede Kamer komen. En dan kunnen we
[35:37] Speaker 4: daarna weer verder kijken hoe het in de Senaat eraan toegaat.
[35:39] Speaker 3: Ja, dat is wel weer totaal kort het termijn, denk ik.
[35:41] Speaker 3: Want dat is één van de twee kamers, niet allebei.
[35:44] Speaker 3: Ik
[35:47] Speaker 4: ga gelijk eens eventjes kijken, want... Even opbetellen. Ja, want
[35:52] Speaker 4: dat wordt aan ons verteld. Of je dan daadwerkelijk, met
[35:56] Speaker 4: groep Markushouwer erbij... Ik moet eventjes gaan hoofdrekenen. We hebben
[36:01] Speaker 4: deze week zulke late... Zo lang hebben we overal gestaan
[36:07] Speaker 4: en zo laat dat het hoofdrekenen... op dit moment eventjes
[36:09] Speaker 4: de wensen overlaat. Maar dan ben je er inderdaad, dan
[36:12] Speaker 4: heb je 78 zetels. Maar dan is het allemaal op
[36:16] Speaker 4: hoop van zegen. Het idee is dan, officieel moet de
[36:19] Speaker 4: Eerste Kamer... naar de kwaliteit van wetgeving kijken. En geen
[36:23] Speaker 4: politieke spelletjes spelen. En als dan het belastingplan, wat een
[36:26] Speaker 4: wet is, bij de Eerste Kamer ligt... dan gaat weer
[36:32] Speaker 4: de wet op, knappe jongens als ze dat weg durven
[36:33] Speaker 4: te stemmen... dan kan je het op de Eerste Kamer
[36:37] Speaker 4: aan laten komen. Maar daar heb je dus wel één
[36:40] Speaker 4: van de partijen, en een grote ook... uit de blokken nodig.
[36:45] Speaker 4: Want Marcus Hauer heeft geen zetels in de Senaat.
[36:49] Speaker 3: Ja, en er komt nog iets heel anders bij. Er
[36:52] Speaker 3: is ook een aantal weken geleden een motie aangenomen... om
[36:57] Speaker 3: niet samen te werken met partijen... die oproepen tot geweld.
[37:02] Speaker 3: En de aanleiding daarvoor was een uitspraak van Marcus Sauer.
[37:07] Speaker 3: Ik weet exact de tekst niet, maar dat hij zei...
[37:09] Speaker 3: Ja
[37:10] Speaker 4: het
[37:11] Speaker 3: ging over het
[37:11] Speaker 4: terugvuren van mensen uit Palestijn... die naar Nederland kwamen.
[37:15] Speaker 3: Precies, desnoods met geweld. Zoals in
[37:19] Speaker 1: Israël gebeurt. Met maximaal geweld. Met maximaal geweld. Dat was
[37:22] Speaker 1: de tekst
[37:24] Speaker 3: Daarna kwam een motie. Die is met een ruime meerderheid aangenomen.
[37:27] Speaker 3: Onder andere gesteund door het CDA. Hebben gezegd. Wij gaan
[37:30] Speaker 3: niet samenwerken met een partij die oproepen tot geweld. Kom
[37:34] Speaker 3: je ook weer in het woordenspel terecht. Want wat is samenwerken?
[37:37] Speaker 3: Is steun voor het belastingplan. Valt dat onder samenwerken? Of niet.
[37:45] Speaker 3: Maar goed. Dat is wel iets waar... eerder duidelijk een
[37:48] Speaker 3: statement is doorgemaakt. Ook door D66 heel duidelijk... dit zijn
[37:52] Speaker 3: niet dingen waar wij ons aan willen verbinden. Op deze
[37:56] Speaker 3: manier wordt het wel weer wat ingewikkelder.
[37:59] Speaker 4: Je kan natuurlijk niet zeggen... we leggen een belastingplan neer
[38:01] Speaker 4: en Marcus Hauer mag daar niet voorstemmen.
[38:03] Speaker 3: Nee, dat gaat tegen het hele idee van de minderheidskabinet
[38:07] Speaker 4: in. Sowieso mag dat natuurlijk...
[38:09] Speaker 1: Als zij
[38:10] Speaker 4: iets neerleggen en met steun van Marcus Hauer... omdat hij
[38:14] Speaker 4: er gewoon voorstemt... de groep markershouders goed recht is... dan
[38:19] Speaker 4: kan dat dus door de Tweede Kamer. Heb je dan samengewerkt?
[38:21] Speaker 3: Maar die motie zal wel degelijk in
[38:24] Speaker 1: ieder
[38:24] Speaker 3: geval door de oppositie worden aangehaald
[38:26] Speaker 1: Maar waar het dus op neerkomt is... we hebben een
[38:27] Speaker 1: premier die weinig regie voert. We hebben een minister van Financiën...
[38:33] Speaker 1: die er allerlei interessante hobby's op nahoudt... en kleine dingetjes
[38:38] Speaker 1: achter de schermen aan het doen is... waar niemand echt
[38:41] Speaker 1: helemaal van begrijpt wat hij aan het doen is... Ja, jongens,
[38:45] Speaker 1: ik zou willen zuchten ook op dit moment
[38:48] Speaker 4: Nou, en dan komen we toch weer bij de minister
[38:50] Speaker 4: van Financiën uit. Want wij hoorden namelijk ook wat de
[38:53] Speaker 4: vraag was natuurlijk. Wat is de dekking dan? En door
[38:58] Speaker 4: de Haagse wandelgangen... De
[39:02] Speaker 1: dekking voor box drie is dit nu, hè? De dekking
[39:04] Speaker 1: voor box drie, ja
[39:05] Speaker 4: Waar we het over hadden van... hij is op eigen
[39:07] Speaker 4: houtje gaan vertellen dat hij dekking had. Afgelopen zaterdag is
[39:10] Speaker 4: de top van het kabinet bij elkaar gekomen... En daar
[39:13] Speaker 4: is het voorstel op tafel gekomen, zoals Heine dat had bedacht.
[39:17] Speaker 4: En daarin had hij twee dekkingsvoorstellen. Eentje in box 2,
[39:22] Speaker 4: het nog verder verlagen van het belastingtarief voor DGA's. Dat
[39:26] Speaker 4: Het andere was op de overheid verder. Dus de uitgaven
[39:26] Speaker 1: er op korte termijn
[39:27] Speaker 4: belastinggeld binnenkomt
[39:36] Speaker 4: verder beperken. Waar daarvan horen bij de VVD. Pertinent onzin.
[39:42] Speaker 4: Dat was niet het dekkingsvoorstel. Dus ook hier is weer
[39:45] Speaker 4: een hoop onduidelijkheid.
[39:47] Speaker 3: Ja, want dat gebeurde ook nog eens deze week. Maandagochtend
[39:51] Speaker 3: hoorden we van staatssecretaris Erik van den Burg... van de
[39:54] Speaker 3: slagvaardige overheid... het plan om 25.000 voltijdsbanen te schrappen... over
[40:02] Speaker 3: de komende acht jaar binnen de Rijksoverheid. Dat plan is
[40:06] Speaker 3: op deze manier vaker gepresenteerd. Die ambitie is er al langer.
[40:09] Speaker 3: Maar we weten ook dat het krimpen van het overheidsapparaat...
[40:15] Speaker 3: Daar heb je ook wel een goed plan voor nodig.
[40:18] Speaker 3: Dat kan niet zomaar met een getal en een ambitie
[40:22] Speaker 3: om
[40:22] Speaker 1: te snijden. Het is gewoon verkeerd om. Dat zeg ik
[40:26] Speaker 1: dan eventjes als de verdwaalde econoom die ik ben. Je
[40:31] Speaker 1: kunt het heel makkelijk een getal noemen, omdat dat financieel
[40:34] Speaker 1: goed uitkomt. Maar uiteindelijk gaat het erom dat je beslist
[40:37] Speaker 1: welke taken je niet meer gaat doen. Toen ik dat
[40:40] Speaker 1: van de Burg van de Week hoorde zeggen van... we
[40:42] Speaker 1: gaan die 25.000 ambtenaren wegbezuinigen, had ik zoiets van... jongen,
[40:47] Speaker 1: ik wil eerst weten, wat laat je voortaan zitten? Schaf
[40:51] Speaker 1: je de politie af of zo? Ja, dan heb je
[40:53] Speaker 1: er 25.000. Dat gaat hij niet doen natuurlijk. Maar je
[40:56] Speaker 1: zult op de een of andere manier iets moeten aanwijzen
[40:59] Speaker 1: waarvan je zegt... doen we voortaan niet meer. En dan
[41:03] Speaker 4: over de stuurloosheid van dit kabinet. Dat gebeurt op een maandag,
[41:07] Speaker 4: dat hij dat aankondigt. En op dat moment wordt er
[41:13] Speaker 4: gedebatteerd over het belastingplan. En kijk, als je niks te
[41:18] Speaker 4: doen hebt dit weekend... kijk de eerste drie kwartier van
[41:21] Speaker 4: het debat... het wetgevingsoverleg maar eens terug. De Kamer zit
[41:27] Speaker 4: daar en... Zelfs bij coalitiepartijen. Wat zitten we hier eigenlijk
[41:31] Speaker 4: te doen? Want we weten helemaal niet hoe dat belastingplan
[41:33] Speaker 4: eruit gaat zien. En over keuzes maken. Er worden dus
[41:37] Speaker 4: geen keuzes gemaakt. Dat werd pijnlijk duidelijk op de dag
[41:39] Speaker 4: dat er gezegd werd... we moeten gaan bezuinigen op het ambtenarenapparaat...
[41:44] Speaker 4: dat het kabinet niet in staat is om keuzes te maken.
[41:47] Speaker 4: Want dat hele belastingplan lag op z'n gat. Kamerleden, waar
[41:51] Speaker 4: hebben we het eigenlijk over? In mijn ogen was dat
[41:55] Speaker 4: wel pijnlijk.
[41:56] Speaker 1: Dat was afgelopen maandag de dode letter. Zo werd het
[42:00] Speaker 1: ook genoemd vanuit de Kamer. Van
[42:02] Speaker 4: elf tot elf stond het debat gepland. Normaal gesproken, het
[42:06] Speaker 4: is heel technisch. Mijn eerste belastingplan heb ik vijf jaar
[42:10] Speaker 4: geleden gevolgd. Dat is bijna niet te volgen. Zeker niet
[42:13] Speaker 4: als je nieuw bent. Want tot in de krochten van
[42:17] Speaker 4: het belastingplan... zijn financieel experts... zijn... Aan het nerden. Dat
[42:24] Speaker 4: is bijna niet te volgen. Dat is ontzettend saai. Daar
[42:26] Speaker 4: heb je die tijd gewoon voor nodig. Daar moet je
[42:28] Speaker 4: twaalf uur lang met elkaar voor debatteren. Hoe laat was
[42:31] Speaker 4: het maandag klaar? Voor het avondeten. Dat zegt alles over...
[42:37] Speaker 4: Ze
[42:37] Speaker 1: zijn helemaal niet toegekomen aan het nerden, bedoel je? Nee
[42:40] Speaker 4: ze hebben eerst zeker, na drie kwartier zeker... maar dat
[42:43] Speaker 4: kwam ook elke keer terug, van wat ze wel gedaan hebben...
[42:46] Speaker 4: ze gingen een significant deel over... maar waar hebben we
[42:50] Speaker 4: het eigenlijk nu met elkaar over?
[42:51] Speaker 3: Ja, ook omdat staatssecretaris Ereberg al aan het begin van
[42:54] Speaker 3: het debat zei... volgende week, dus dan hebben we het
[42:57] Speaker 3: over aankomende maandag... is hij van plan om met dat
[43:01] Speaker 3: nieuwe voorstel... voor dekking voor Bokstrie te komen... Ja, dus
[43:04] Speaker 3: toen was dat duidelijk volgende week. En nu dan? Ja,
[43:08] Speaker 3: en dan roept dat natuurlijk een hoop vragen op.
[43:14] Speaker 1: En dan zijn we weer terug, want we hebben nog
[43:15] Speaker 1: wel wat dingetjes te bespreken. Sowieso willen we nog eventjes
[43:18] Speaker 1: contact hebben met Michiel... die in de mist staat daar
[43:22] Speaker 1: bij Algemene Zaken. En ik heb ook nog een soort
[43:27] Speaker 1: kriedekeur ontvangen via de mail... over de hypotheekrenteaftrek, waar we
[43:33] Speaker 1: toch ook eventjes naar willen kijken. Als we dan nog
[43:36] Speaker 1: eventjes een mooie strik willen binden... om dat hele verhaal
[43:39] Speaker 1: van de afgelopen week... en van de plek waar we
[43:45] Speaker 1: ons in bevinden... wat betreft dat begrotingsplan, dat belastingplan
[43:52] Speaker 4: Op dit moment is er een enorm groot politiek probleem.
[43:56] Speaker 4: En dat is slecht nieuws voor het land. Want er
[43:58] Speaker 4: is namelijk een verschil tussen daadwerkelijk... plannen maken, wetten maken
[44:03] Speaker 4: waarmee Nederland vooruitkomt... of, dat zegt ze altijd, dit is
[44:07] Speaker 4: echt politiek... ruzie maken met elkaar in dit geval. De
[44:12] Speaker 4: problemen in Den Haag zijn politieke problemen. En zolang die
[44:17] Speaker 4: politieke problemen niet opgelost worden... komt Nederland niet verder. En
[44:20] Speaker 4: dat is wel de pijnlijke conclusie van afgelopen week. Op
[44:25] Speaker 4: dit moment staan we stil en komen we niet verder.
[44:28] Speaker 4: Ze zakken steeds verder in het moeras... En zo lang wachten,
[44:33] Speaker 4: want we gaan nu weer zien... dat ze de tijd
[44:37] Speaker 4: gaan nemen tot 12 november... wanneer er over het belastingplan
[44:40] Speaker 4: gestemd moet worden. Maximaal om te gaan praten. Maar we
[44:44] Speaker 4: hebben het nu de afgelopen maanden gezien... hoe meer tijd
[44:47] Speaker 4: ze nemen, hoe ingewikkelder het wordt. Ik zou zeggen... Hoe
[44:51] Speaker 4: moeilijk ook. Probeer die strik waar jij het over hebt. Martijn.
[44:56] Speaker 4: Probeer die vanavond eromheen te doen. Of morgen desnoods. Maar
[45:00] Speaker 4: wacht daar niet al te lang mee. Want het wordt
[45:02] Speaker 4: namelijk alleen maar erger. De tijd is nu de grootste
[45:06] Speaker 4: vijand
[45:07] Speaker 3: Ja. Ik denk. En dat is ook een hele breed
[45:11] Speaker 3: gedragen wens. Ik denk ook in de samenleving. Op een
[45:15] Speaker 3: gegeven moment moet je ergens een klap op geven. Gewoon
[45:17] Speaker 3: dan is het klaar. En ik denk. te kunnen horen
[45:21] Speaker 3: misschien nu vanuit wat we vanochtend hoorden van Jetten. Wij
[45:26] Speaker 3: komen nu met een belastingplan en we hebben de wensen meegenomen.
[45:31] Speaker 3: En nu is het hom of kuit geven. Dat hom
[45:33] Speaker 3: of kuit moment, dat moest nu komen. Dat horen we
[45:35] Speaker 3: ook vanuit het kabinet. En dit zou het zomaar kunnen
[45:38] Speaker 3: zijn
[45:39] Speaker 1: Wauw, dit is wel een
[45:40] Speaker 4: spannend
[45:41] Speaker 1: moment dus eigenlijk.
[45:44] Speaker 4: Ja, de verloven zijn ingetrokken.
[45:45] Speaker 1: De verloven zijn ingetrokken. Ik heb het net aan
[45:47] Speaker 4: mijn vrouw gezegd, in het begin van deze week. De
[45:49] Speaker 4: komende tweeënhalve week ga je mij heel weinig thuis zien.
[45:53] Speaker 1: Oh, gezellig. Ja, je weet dat ik hier ook wat
[45:55] Speaker 1: te verliezen
[45:55] Speaker 4: heb. Ja
[45:57] Speaker 1: ja, ja. Mijn echte vrouw loopt ook rond bij jullie
[46:00] Speaker 1: in de buurt. Ja, en dan zijn we inderdaad weer
[46:02] Speaker 1: terug in die mist. Want daar ben je dan, Michiel Jurjens.
[46:08] Speaker 1: Trekt het al een beetje op daar?
[46:11] Speaker 2: Ja, qua weer is de mist wel een beetje opgetrokken,
[46:14] Speaker 2: maar in figuurlijke zin nog niet. We spreken elkaar iets
[46:18] Speaker 2: na elven. Het
[46:19] Speaker 1: zou
[46:19] Speaker 2: eigenlijk zo moeten zijn dat Jesse Klaver en Laurens Dassen,
[46:23] Speaker 2: het linkse blok, dat die nu naar binnen waren gelopen
[46:25] Speaker 2: voor hun gesprek. Maar het rechtse blok is nog bezig,
[46:29] Speaker 2: dus dat gesprek loopt in ieder geval wat langer uit
[46:32] Speaker 2: dan ervoor gepland stond. Wat dat betekent, dat zullen we
[46:36] Speaker 2: zo meteen dan gaan horen. Het was ook een signaal
[46:39] Speaker 2: geweest als men al heel snel buiten had gestaan. Maar goed,
[46:41] Speaker 2: dat is dus niet gebeurd. Dus er wordt nog gepraat
[46:44] Speaker 2: met het rechtse blok op het moment dat wij elkaar
[46:46] Speaker 2: spreken
[46:46] Speaker 1: We weten in ieder geval dat de boel nog niet
[46:48] Speaker 1: geklapt is. Zoveel kunnen we
[46:53] Speaker 2: zeggen. Nee, je weet niet wat er gaat gebeuren. Maar nu,
[46:57] Speaker 2: op dit moment niet. Nee, zeker. Men is nog altijd
[47:00] Speaker 2: bezig zoals men dat al maanden is.
[47:02] Speaker 1: Oké, nou, ik zou zeggen, laat ze even binnenkomen. Pak
[47:06] Speaker 1: daarna een lekkere kop koffie of iets dergelijks. En kom
[47:09] Speaker 1: een beetje op temperatuur. Wij spreken jou volgende week verder.
[47:12] Speaker 1: Ga ik doen, komt helemaal goed. En dan wil ik
[47:14] Speaker 1: eventjes nog iets anders uit de kast trekken. Dat is een,
[47:17] Speaker 1: nou ja, ik noemde het al eventjes, een hartekreet van Robert.
[47:22] Speaker 1: Robert Overweg, die stuurde ons een mailtje. En dat deed
[47:25] Speaker 1: hij naar aanleiding van een opmerking van Leendert. Maar ik
[47:28] Speaker 1: heb hem even teruggeluisterd. Het was een opmerking van ons allemaal. Mark,
[47:32] Speaker 1: die vandaag natuurlijk niet eventjes hier aanwezig is... namelijk laat
[47:37] Speaker 1: alsjeblieft die hypotheekrente maar eventjes zo staan. En dat was
[47:40] Speaker 1: een beetje in een gesprek met Luc Stultjens... waarschijnlijk op
[47:45] Speaker 1: zoek naar miljarden of iets dergelijks. Van pro, ja.
[47:48] Speaker 4: Eigenlijk zei Mark een beetje cynisch. Zo van, joh, ik
[47:51] Speaker 4: heb een kopenhuis... Ik krijg elke maand mijn hypotheekrente terug.
[47:55] Speaker 4: Ik vind het wel lekker zo
[47:57] Speaker 1: Ja, en hij wil natuurlijk dat die verre reis die
[48:00] Speaker 1: hij aan het maken is... die hebben wij niet voor
[48:01] Speaker 1: hem betaald, eventjes voor de duidelijkheid. Dus die... Die
[48:04] Speaker 4: werd van de hypotheekrente aftrek
[48:05] Speaker 1: gedaan. Die dacht even met zijn eigen portemonnee. Nou, in
[48:08] Speaker 1: ieder geval, Robert die vraagt zich af van... hé jongens,
[48:11] Speaker 1: praat daar nou eens eventjes over... want dat is helemaal
[48:13] Speaker 1: niet zo economisch verstandig. Toch? En dan vul ik hem
[48:17] Speaker 1: een beetje in. Dat is natuurlijk een beetje een... Mijn interpretatie.
[48:21] Speaker 1: En ik heb inderdaad de afgelopen tijd... Nou ja, de afgelopen... 15,
[48:27] Speaker 1: 20 jaar regelmatig het H-woord horen vallen op plekken... waar
[48:33] Speaker 1: men daar uiterst kritisch op was... en waar men echt
[48:36] Speaker 1: weet waar het over gaat. Bijvoorbeeld bij de Nederlandse bank,
[48:40] Speaker 1: om maar eens wat te noemen. Niemand is daar echt
[48:44] Speaker 1: voor het direct à la minuut opheffen... van die hele hypotheekrenteaftrek.
[48:48] Speaker 1: Maar wel voor het langzaam afbouwen ervan, want het heeft allerlei... Ja,
[48:54] Speaker 1: verwarrende invloeden op die huizenmarkt. De prijzen gaan er door omhoog.
[48:58] Speaker 1: Het is niet eerlijk tegenover huurders. Dus mensen, stop daar
[49:02] Speaker 1: nou mee. En ook het IMF is die overtuiging toegedaan.
[49:07] Speaker 1: Europa ook, hè? Europa ook. Eigenlijk iedereen die daar verstand
[49:10] Speaker 1: van heeft... die zegt, die hypotheekrenteaftrek, daar moeten we vanaf...
[49:15] Speaker 1: Nou is een beetje mijn vraag aan jullie nog eventjes.
[49:17] Speaker 1: Waar stonden we ook weer? Want we waren daar wel
[49:20] Speaker 1: zo langzaam aan begonnen. Toch dat we dat zouden afbouwen,
[49:24] Speaker 1: de hypotheek. aftrekken. Het is niet meer zoals het vroeger was,
[49:27] Speaker 1: laat ik het zo zeggen
[49:27] Speaker 3: Nou, we zagen politiek gezien een draai natuurlijk bij het
[49:31] Speaker 3: CDA
[49:32] Speaker 3: Altijd voor de hypotheekrente aftrek. En toen werd in de
[49:36] Speaker 3: verkiezingscampagne duidelijk... nee, hier kunnen we wel iets aan veranderen.
[49:41] Speaker 3: Want sowieso bij het CDA hebben ze een aantal... dingen
[49:46] Speaker 3: veranderd de afgelopen jaren. Ook op landbouw zijn ze ook
[49:49] Speaker 3: anders gaan kijken.
[49:50] Speaker 1: Ze hebben ook al bittere pillen
[49:53] Speaker 3: geslikt. Maar ook wel vanuit een visie op de lange termijn...
[49:56] Speaker 3: hoe maak je nou die woningmarkt die toch oververhit is...
[50:00] Speaker 3: weer een stuk gezonder. En ook, wat je al aankaart...
[50:03] Speaker 3: het verschil tussen woningbezitters en huurders... weer wat gelijkmatiger. We weten, ja,
[50:10] Speaker 3: die hypotheekrenteaftrek... wij zijn toch een gek uitzonderlijk landje met
[50:16] Speaker 3: deze gekke regeling. Dus goed, we hadden het CDA was gedraaid,
[50:19] Speaker 3: ook D66. Ook voor het langzaam afbouwen. Zij kwamen natuurlijk
[50:24] Speaker 3: toen zij nog met z'n tweeën waren met het idee...
[50:27] Speaker 3: Volgens mij stond dat... Ik ben de naam van hun
[50:29] Speaker 3: tussenstuk kwijt. Maar daar stond het natuurlijk in. We hebben
[50:33] Speaker 3: Henry Bontenbal... laatst ook bij de HJS-schoollezing opnieuw... horen zeggen...
[50:37] Speaker 3: er zijn een aantal dingen die we kunnen veranderen. Waaronder
[50:39] Speaker 3: de hypotheekrenteaftrek. Maar goed, dat zijn niet de enige twee
[50:42] Speaker 3: partijen in de coalitie. We hebben nog een partij erbij
[50:46] Speaker 1: De
[50:46] Speaker 3: VVD
[50:47] Speaker 3: En dan komen we toch weer op wat we vaker
[50:49] Speaker 3: hebben gezegd. VVD heeft een eind... ja, noem het heilige huisjes.
[50:53] Speaker 3: Maar een aantal dingen waar zij niet aan willen toornen... en...
[50:57] Speaker 3: Dat gaat onder andere over het bezitten van je eigen huis.
[51:01] Speaker 3: En dat je ook... Nou ja, zal ik het op
[51:03] Speaker 3: mezelf betrekken? Ik ben een starter. Ik ben op zoek
[51:07] Speaker 3: naar een koophuis. Voor... Maar ook voor mensen die misschien
[51:11] Speaker 3: vijf jaar geleden... of tien jaar geleden een koophuis hebben gekocht...
[51:15] Speaker 3: en daarop rekenen op de hypotheekrenteaftrek. En zij zeggen simpelweg...
[51:18] Speaker 3: mensen die een huis hebben of willen bezitten... die moeten
[51:23] Speaker 3: op deze rekening kunnen rekenen. En toen is dat dus
[51:28] Speaker 3: in het uiteindelijke coalitieakkoord... is dat erin gekomen. Dat we
[51:34] Speaker 3: daar dus ook voorlopig niks aan gaan zetten. Wat
[51:36] Speaker 4: ook wonderlijk is, als je kijkt naar hoe gaan we
[51:38] Speaker 4: om met... Niet de eigen woning, maar met de woning.
[51:43] Speaker 4: Op het moment dat je een huurder bent en je
[51:44] Speaker 4: hebt een laag inkomen... dan krijg je huursubsidie. Maar als
[51:48] Speaker 4: je inkomen stijgt, dan krijg je dat op een gegeven
[51:51] Speaker 4: moment niet meer. Het maakt niet uit hoe vermogend je
[51:55] Speaker 4: bent in Nederland. Iedereen, of je het nou kan betalen
[51:58] Speaker 4: of niet... krijgt elke maand een subsidie op hun vermogen.
[52:02] Speaker 4: En dat gaat niet om een tientje. Ik ben wel
[52:05] Speaker 4: een bezitter van een woning. Dat gaat om in mijn
[52:09] Speaker 4: geval een paar honderd euro per maand. Kultie, ik ook.
[52:13] Speaker 3: En dat is natuurlijk heel fijn dat dat
[52:14] Speaker 4: gebeurt. Maar voor mij in ieder geval persoonlijk. Maar het
[52:18] Speaker 4: heeft natuurlijk iets geks. En dan wordt er weleens gezegd van... Ja,
[52:23] Speaker 4: maar goed, als dat er niet is... dan kunnen mensen
[52:25] Speaker 4: niet meer voorzien in hun vaste lasten. Hun primaire lasten.
[52:31] Speaker 4: Maar op het moment dat dat... dat hetzelfde gesprek gevoerd
[52:34] Speaker 4: wordt over de toeslagen... dan wordt er gezegd, ja, maar
[52:36] Speaker 4: dit is een onwenselijke situatie. We moeten niet in een
[52:39] Speaker 4: situatie zitten waar mensen voor hun vaste lasten... afhankelijk zijn
[52:43] Speaker 4: van een subsidie of een toeslag... of hoe je het
[52:46] Speaker 4: ook wil noemen, van de overheid. Maar op het moment
[52:48] Speaker 4: dat het over het bezit van een huis gaat... dan
[52:51] Speaker 4: wordt er in ieder geval oprecht, en zeker bij de
[52:53] Speaker 4: VVD gezegd... ja, maar zo meteen kunnen mensen zonder die subsidie...
[52:58] Speaker 4: kunnen ze hun vaste lasten niet meer betalen... En aan
[53:02] Speaker 4: de ene kant wordt het als een onwenselijke situatie gezien.
[53:05] Speaker 4: Maar als het over vermogen gaat, dan wordt het als
[53:07] Speaker 4: een wenselijke situatie gezien. Dat is wonderlijk, vind ik altijd.
[53:10] Speaker 1: Ja, je zou kunnen zeggen van dit is het moment
[53:12] Speaker 1: om toch na te denken... om dat geleidelijk, want in
[53:17] Speaker 1: het verleden... Zweden heeft ook wel eens een keer zo'n
[53:19] Speaker 1: probleem gehad. Die hebben toen een enorme klap op die
[53:22] Speaker 1: hypotheekrente aftrek gegeven... en dat heeft een enorme crisis opgeleverd.
[53:25] Speaker 1: Dus dat is niet zo slim. Je moet het langzaam afbouwen...
[53:28] Speaker 1: En dan is nu het moment helemaal niet zo slecht...
[53:30] Speaker 1: want die prijzen stijgen nog steeds. Als die hypotheekrente afgebouwd wordt...
[53:35] Speaker 1: dan hoef je niet te verwachten dat die opeens instorten.
[53:37] Speaker 1: Daar is de markt veel te gespannen voor. Daar hoeft
[53:41] Speaker 1: niemand zich zorgen over te maken. En de VVD, ja jongens,
[53:45] Speaker 1: misschien dat jullie dan ervoor kunnen zorgen... dat voor je
[53:48] Speaker 1: achterban een belastingverlaging erin zit. Dan zou dat in principe
[53:54] Speaker 1: redelijk neutraal kunnen verlopen. Dan kun je gewoon zorgen dat
[54:01] Speaker 1: de hoge schijf wat lager
[54:03] Speaker 4: wordt bijvoorbeeld. Volgens mij heb jij mij dit wel eens verteld.
[54:06] Speaker 4: De grote winnaars van de hypotheekrenteaftrek zijn de banken. Of
[54:11] Speaker 4: was jij dat niet die me dat besteld heeft? Nou,
[54:13] Speaker 4: dat klinkt heel
[54:14] Speaker 1: intelligent, maar ik kan me niet herinneren dat ik het
[54:16] Speaker 4: was. De analyse is, door de hypotheekrenteaftrek stijgen de huizenprijzen.
[54:22] Speaker 4: Mensen
[54:23] Speaker 1: kunnen daar nog
[54:23] Speaker 4: meer geld lenen. En hoe meer geld je kan lenen,
[54:27] Speaker 4: hoe hoger de rente op het bedrag is dat je leent.
[54:30] Speaker 4: Het is een groter bedrag waar je rente over moet betalen.
[54:34] Speaker 4: En bij wie komt dat geld terecht? Bij de bank.
[54:38] Speaker 4: De grote winnaar van de hypotheekrenteaftrek is de bank. En
[54:41] Speaker 4: dat zijn niet per se de huizenbezitters. We subsidiëren banken hiermee.
[54:45] Speaker 4: Ik zal vast een mailtje krijgen van een econoom die
[54:47] Speaker 4: daar heel anders over denkt.
[54:48] Speaker 1: Nou, dan gaan we dat dan volgende week nog een
[54:49] Speaker 1: keer zien. Maar dan weten we dat in ieder geval. Oké,
[54:53] Speaker 1: ik wil jullie in ieder geval voor deze week hartelijk bedanken.
[54:57] Speaker 1: Lene Beekman en Sophia van Wil. We hebben ooit een
[55:02] Speaker 1: Sofie gehad, dus het moet je mij niet... Een legendarische
[55:05] Speaker 1: Sofie van Leeuwen. Precies, ja. Dat wil mijn hoofd niet helemaal.
[55:08] Speaker 1: Je
[55:08] Speaker 3: bent niet de eerste. Dit gebeurt
[55:09] Speaker 1: niet gewoon. Nee, ja, precies. Nou, gelukkig. En even kijken.
[55:14] Speaker 1: Ik ben Martijn Rijkmoel. Volgende week is gewoon Mark Beekhuis
[55:17] Speaker 1: er weer. Bedankt, Martijn. Ja, leuk.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.