# Spanning in het kabinet na nieuwe eisen rechte oppositiepartijen

An episode of [Studio Den Haag | BNR](https://invisiblenetwork.ai/podcast/1451948246), 29 Oct 2026, 12 min.

Audio: https://traffic.omny.fm/d/clips/8257a063-6be9-42fa-b892-acd4013b1255/760c53b0-2881-4541-acd0-ade200f06ecd/858a1821-eba3-4c2a-85c0-b4f201127fe7/audio.mp3?utm_source=Podcast&in_playlist=6c2941bc-757e-421f-bd96-ade200f0cab3

Het kabinet staat verder onder druk nu JA21, BBB en SGP met nieuwe eisen voor steun komen - en daar samen bij optrekken. Er was spoedoverleg en een brede meerderheid voor de plannen van het minderheidskabinet raakt steeds verder uit zicht. We bespreken het met politiek verslaggever Michiel Jurrjens en met parlementair journalist en historicus Leonard Ornstein. See omnystudio.com/listener for privacy information.

## Transcript

[0:05] Speaker 1: Ja, en in Den Haag was spoedoverleg vandaag. Het minderheidskabinet
[0:09] Speaker 1: kwam bij elkaar. Topstukken uit het kabinet. Want ze staan
[0:12] Speaker 1: verder onder druk nu JA21, BBB en SGP... met nieuwe
[0:17] Speaker 1: eisen voor hun eventuele steunkomen. En ze trekken daarbij samen op,
[0:21] Speaker 1: hebben ze aangekondigd. Politiek verslaggever Michiel Jurjens is bij ons. Goedemiddag, Michiel.
[0:26] Speaker 2: Dag Lisbeth en Niels.
[0:27] Speaker 1: En hier in de studio Leonard Ornstein, parlementair journalist en historicus. Goedemiddag.
[0:31] Speaker 2: Goedemiddag
[0:32] Speaker 1: Michiel, dat overleg. Jij stond buiten. Je zei een uur
[0:36] Speaker 1: geleden al, het zit erop. Weet je inmiddels wat en
[0:39] Speaker 1: of het iets heeft opgeleverd?
[0:41] Speaker 2: Wat het niet heeft opgeleverd is een definitieve keuze... om
[0:45] Speaker 2: over links of over rechts of toch op een andere
[0:48] Speaker 2: manier te gaan. Want inmiddels is duidelijk dat er morgen
[0:51] Speaker 2: een nieuwe ronde gesprekken... gaat plaatsvinden met verschillende oppositiepartijen. Dat
[0:57] Speaker 2: gebeurt dan nog voordat de wekelijkse ministerraad begint. Dat is
[1:01] Speaker 2: normaal vrijdagochtend, maar die begint wat later... omdat er dus
[1:03] Speaker 2: eerst met de oppositie gepraat gaat worden... Eerst middenpartijen, 50PLUS
[1:08] Speaker 2: en de ChristenUnie... die komen om negen uur langs. Daarna
[1:11] Speaker 2: om tien uur het, we noemen het maar even het
[1:14] Speaker 2: linkse blok... dus Pro en Volt, die samen optrekken in
[1:18] Speaker 2: deze onderhandelingen. En daarna is er een gesprek met het
[1:22] Speaker 2: kerstverse rechtse blok... van Jaar 21, BBB en SGP, die
[1:27] Speaker 2: de boel vandaag...
[1:29] Speaker 1: Oh, ik zie het
[1:30] Speaker 2: op de
[1:30] Speaker 1: camera. Ja, ik gooi koffie om. Dit gaan we even oplossen.
[1:33] Speaker 1: Maar praat door.
[1:34] Speaker 2: Ja, ik doe net alsof ik me er niet door
[1:37] Speaker 2: laat afleiden. Ja, N20, BBB en SGP, dat wilde ik zeggen...
[1:42] Speaker 2: die de boel vandaag een stukje verder op scherp hebben gezet.
[1:45] Speaker 2: Een heel stuk verder op scherp hebben gezet, moet ik zeggen.
[1:50] Speaker 1: En kun je zeggen wat die rechtse partijen precies willen...
[1:53] Speaker 1: van het kabinet in ruil voor die steun?
[1:55] Speaker 2: Ze hebben een brief gestuurd naar het kabinet gisteravond laat.
[1:58] Speaker 2: Het gaat uiteindelijk, dat is nu het hete hangijzer... over
[2:02] Speaker 2: twee weken wordt er gestemd over het belastingplan. Een groot
[2:07] Speaker 2: pakket aan financiële wetgeving. Deze drie partijen komen ook met
[2:11] Speaker 2: financiële eisen. Ze willen brede lastenverlichting... Bijvoorbeeld, dan gaat het
[2:18] Speaker 2: om de vrijheidsbijdrage... of zoals het ook genoemd wordt hier
[2:21] Speaker 2: en daar, de NAVO-tax. Het is in ieder geval een
[2:24] Speaker 2: verhoging van de inkomstenbelasting... om daarmee een deel van de
[2:27] Speaker 2: extra miljarden richting Defensie... om die te gaan betalen. Die
[2:31] Speaker 2: zou van tafel moeten. Er zit ook het een en
[2:33] Speaker 2: ander voor ondernemers in. Bijvoorbeeld de MKB-winstvrijstelling. Die zou verhoogd
[2:37] Speaker 2: moeten worden... Starters aftrek, plannen om die snel af te bouwen. Nou,
[2:42] Speaker 2: dat zou behouden moeten worden. Maar vooral is het
[2:45] Speaker 4: belangrijk wat de SGP hierin brengt, toch?
[2:48] Speaker 2: Ja, zeker. Ik kom daar ook nog op. Het gaat
[2:51] Speaker 2: dan ook over verschillen tussen één en twee verdieners... die
[2:55] Speaker 2: kleiner gemaakt zouden moeten worden. Die partijen zeggen hierover, wij
[2:59] Speaker 2: hebben hier ook dekking bij. Wij weten hoe die weggevallen
[3:03] Speaker 2: inkomsten betaald zouden moeten worden. Maar dat bewaren ze dan
[3:07] Speaker 2: voor eventuele gesprekken met het kabinet. Daar willen ze nu
[3:10] Speaker 2: nog niet over uitweiden... Maar dan kom je bij dat andere.
[3:13] Speaker 2: Dat zijn allerlei niet-financiële eisen. Jaar 21 heeft hij eerder
[3:18] Speaker 2: al gesteld. Dan gaat het vooral over asiel en migratie.
[3:22] Speaker 2: En het dwangelement uit de spreidingswet. Jaar 21 wil een
[3:26] Speaker 2: harde toezegging vanuit het kabinet... dat die dwang niet plaats
[3:29] Speaker 2: zal vinden. Het kabinet zegt daarover... wij gaan er niet
[3:32] Speaker 2: vanuit dat het nodig zal zijn... Maar een harde toezegging daarop,
[3:35] Speaker 2: dat is ingewikkeld... omdat dan minister Van den Brink van asiel...
[3:38] Speaker 2: zich niet aan zijn eigen wetten zou houden. BBB komt
[3:41] Speaker 2: met nieuwe eisen over stikstof. Bijvoorbeeld de bufferzones rondom kwetsbare natuurgebieden...
[3:47] Speaker 2: waar extra strenge regels zouden gaan gelden. Maximaal 250 meter,
[3:52] Speaker 2: terwijl in de kabinetsplannen... die nu verder uitgewerkt worden... Het
[3:56] Speaker 2: hier en daar ook gaat over 500 meter of zelfs
[3:59] Speaker 2: een kilometer. En de SGP, dan kom ik daar, Niels,
[4:03] Speaker 2: komt met eisen. Hebben ze ook al eerder gedaan. Maar
[4:07] Speaker 2: verscherpt die nog, dan gaat het om draagmoederschap. D66, zeker
[4:12] Speaker 2: die partij wil dat dat wettelijk beter geregeld gaat worden.
[4:17] Speaker 2: Extra gevoelig, omdat we weten dat de minister-president Jetten... op
[4:21] Speaker 2: dit moment via zo'n traject samen met zijn partner in
[4:24] Speaker 2: verwachting is. En de SGP komt ook met extra eisen
[4:27] Speaker 2: als het om abortus
[4:29] Speaker 1: gaat.
[4:29] Speaker 2: Dus nog een heel pakket aan... En draagmoederschap
[4:32] Speaker 1: niet te vergeten. Draagmoederschap.
[4:35] Speaker 2: En draagmoederschap dus ook, inderdaad
[4:38] Speaker 1: En Leonard, dat zijn toch gevoelige dossiers. Zeker die laatste, draagmoederschap.
[4:43] Speaker 1: Voor het liberale deel in het minderheidskabinet... kunnen D66 en
[4:46] Speaker 1: ook een deel van het CDA daarmee leven?
[4:50] Speaker 3: Kijk, het lijkt wel alsof we in een nieuwe kabinetsformatie
[4:53] Speaker 3: terecht zijn gekomen. Allerlei nieuwe elementen die steeds een rol spelen.
[4:57] Speaker 3: En wat zie je, dat is dat vooral de VVD
[5:01] Speaker 3: eigenlijk verscheurd wordt op dit moment. Het is een schaakspel geworden.
[5:05] Speaker 3: Nu met die drie conservatieve rechtsen, hoe mogen ze... Hoe
[5:08] Speaker 3: mogen we ze
[5:08] Speaker 1: noemen? In Frankrijk zouden ze ouderwets... Oh nee, dat was
[5:11] Speaker 1: weer juist in een andere partij. Maar
[5:13] Speaker 3: als je zo onder druk staat... wat je eigenlijk moet doen,
[5:16] Speaker 3: denk ik, politiek gezien... is proberen die club die nu
[5:18] Speaker 3: zo ferm er tegenover staat... weer uit elkaar te spelen. Nou,
[5:23] Speaker 3: wat is dan een beter item... als je er financieel
[5:27] Speaker 3: uit wil komen... voor de conservatieve rechtspartijen? Dat is migratie
[5:33] Speaker 3: weer oppakken... En dat naar de linkse partijen spelen. Dan
[5:37] Speaker 3: heb je heel snel weer nieuwe schaakstukken staan in een
[5:42] Speaker 3: andere positie. Want nu worden die drie regeringspartijen voorkomen voor
[5:48] Speaker 3: het blok gezet. Kunnen geen kant meer op.
[5:51] Speaker 4: Maar bedoel je dan dat het een voordeel kan zijn
[5:53] Speaker 4: voor bijvoorbeeld het CDA... om nu over migratie, om dat
[5:56] Speaker 4: erin te betrekken?
[5:57] Speaker 3: Nou ja, voor het CDA neemt er nogal een vaste
[6:00] Speaker 3: positie in... op het ogenblik met vicepremier Van der Brink.
[6:03] Speaker 3: Maar ik denk met name dat de VVD nou eens
[6:06] Speaker 3: een keer... Ja, zich niet verder moet laten verscheuren. De
[6:10] Speaker 3: Heine is een man die veel te veel, de minister
[6:12] Speaker 3: van Financiën, veel te veel zichzelf roert in al deze begrotingspotjes.
[6:18] Speaker 3: Hij moet dat aan Dylan Jezoukens, de partijleider, overlaten. Hij
[6:22] Speaker 3: moet veel meer op afstand staan en eigenlijk zeggen van
[6:25] Speaker 3: die begroting die moet er komen.
[6:27] Speaker 4: Ja.
[6:27] Speaker 3: Links of rechtsom. Je zorgt gewoon dat het budgetair gaat kloppen.
[6:32] Speaker 3: Ik kijk
[6:32] Speaker 4: alleen naar het saldo en ik bemoei me niet met
[6:34] Speaker 4: de inhoud.
[6:34] Speaker 3: Nou
[6:35] Speaker 4: minder
[6:35] Speaker 3: Ik denk
[6:35] Speaker 4: dat
[6:36] Speaker 3: hij daar veel te veel in dat bordje roert. Laat
[6:37] Speaker 3: die partijleiders de puzzel leggen. Laat de partijleiders de puzzel leggen.
[6:40] Speaker 3: En dan kun je ook meer met die issues gaan spelen.
[6:43] Speaker 3: Maar toch is het wel
[6:44] Speaker 4: opmerkelijk dat dat draagmoederschap... en dat ligt natuurlijk extra gevoelig
[6:48] Speaker 4: nu omdat Rob Jetten zelf... Vader wordt via een draagmoeder.
[6:54] Speaker 4: Maar het is ook een politiek issue. Dat dat door
[6:58] Speaker 4: de SGP naar voren wordt geschoven. Terwijl dat in een
[7:00] Speaker 4: soort voorstelakkoord. Terwijl normaal gesproken is dat een persoonlijke kwestie
[7:05] Speaker 4: in de Tweede Kamer.
[7:06] Speaker 3: Absoluut. En de VVD heeft daar natuurlijk ook niks mee.
[7:10] Speaker 1: Die hebben daar toch niks bij te winnen ook? Nee,
[7:11] Speaker 1: die
[7:11] Speaker 3: hebben daar niks mee te winnen. Dus die moeten die
[7:13] Speaker 3: SGP even
[7:14] Speaker 1: zien te lozen. En Michiel, het rijtje wat jij net
[7:17] Speaker 1: opzonde aan eisen... die dit rechtse blok aan het kabinet presenteert...
[7:22] Speaker 1: ik denk daar ook van, dat zijn allemaal dossiers... waarvan
[7:25] Speaker 1: een groot deel van Nederland opgelucht ademhaalde... dat die dossiers
[7:28] Speaker 1: waren afgehecht. Dat er een wet was, dat er een
[7:31] Speaker 1: stikstofplan was. Niemand heeft er toch belang bij om al
[7:35] Speaker 1: die gevoelige stukken... weer eens helemaal open te gooien?
[7:39] Speaker 2: Nou, en dat is ook wat je vanuit coalitiepartijen hoort...
[7:42] Speaker 2: als je die vandaag spreekt. Die weten niet goed wat
[7:45] Speaker 2: ze hiermee aan moeten. En zeggen dan ook inderdaad, er
[7:49] Speaker 2: is een ruime meerderheid... is er voor bijvoorbeeld de stikstofplannen
[7:53] Speaker 2: die er zijn. En andersom is er een ruime meerderheid
[7:58] Speaker 2: in Nederland... als het bijvoorbeeld om abortus gaat, om daar...
[8:03] Speaker 2: hoe zal ik het zeggen, niet ineens een heel stuk
[8:05] Speaker 2: strenger op te
[8:06] Speaker 1: gaan zijn. Nee, maar dat is toch ook helemaal geen aanleiding? Nee,
[8:08] Speaker 1: daar is toch helemaal geen actuele aanleiding voor, zou je
[8:11] Speaker 2: zeggen? Nee, dus bij coalitiepartijen en premier Jetten... deed het
[8:15] Speaker 2: begin deze week ook voor de schermen... nog maar eens
[8:18] Speaker 2: een oproep aan oppositiepartijen... om het belastingplan op de inhoud
[8:22] Speaker 2: te beoordelen. Juist niet allerlei andere immateriële zaken erbij te
[8:28] Speaker 2: gaan halen.
[8:29] Speaker 4: Maar als je nou zegt, we hebben een meerderheid voor stikstof...
[8:31] Speaker 4: en we hebben een meerderheid staat ook achter het huidige abortusbeleid...
[8:35] Speaker 4: dan praat je eigenlijk over meerderheden op thema's. Dan moet
[8:40] Speaker 4: je niet meer zeggen, we gaan over links of over rechts...
[8:42] Speaker 4: want dan praat je over thema's, toch, Leonard
[8:44] Speaker 3: Wat Rob Jetten nu ook moet doen, is onmiddellijk zeggen... ja,
[8:47] Speaker 3: dit is echt onzin dat jullie dit blok vormen. Ze
[8:51] Speaker 3: hebben ook niks voor de verkiezingen met elkaar afgesproken. Opeens BNBB,
[8:55] Speaker 3: weet je nog wel, aan de motie van wantrouwen...
[8:58] Speaker 1: Nu weer de partij
[8:59] Speaker 3: die dan weer constructief wil gaan opendoen. Maar links heeft
[9:03] Speaker 3: ook een blok gevormd, toch? Links heeft ook een blok gevormd,
[9:06] Speaker 3: maar dat werkt veel beter. Waarom dan? Ja, omdat het
[9:10] Speaker 3: CDA vrij naar links is geschoven. D66 neemt eigenlijk veel
[9:15] Speaker 3: meer een positie met pro in. Iedereen is erg verbaasd
[9:18] Speaker 3: dat de VVD zoveel verzet tegen pro blijft houden. Ga
[9:22] Speaker 3: daar wat pragmatischer mee om met die partij... En probeer
[9:26] Speaker 3: die er misschien nu meer bij te betrekken.
[9:29] Speaker 1: Of Pro is naar rechts opgeschoven.
[9:32] Speaker 3: Dat hoor je inderdaad ook wel. Die zijn althans vrij pragmatisch.
[9:38] Speaker 3: En gaat over die boeg gooien. En laat deze partijen...
[9:42] Speaker 3: Nou ja, 21 zou natuurlijk wel met migratie iets kunnen maken.
[9:46] Speaker 3: Want daar zit het CDA. Veel lastiger. Maar dan moeten
[9:49] Speaker 3: ze de
[9:50] Speaker 4: coalitie... Wat? Dan moeten ze de coalitie eerst proberen om
[9:55] Speaker 4: die twee blokken weer te breken.
[9:57] Speaker 3: Absoluut. Dat is politiek. Dat is schaken. Er staat een
[10:01] Speaker 3: lijntje nu voor je. Probeer die uit elkaar te spelen. Nou,
[10:05] Speaker 3: Rutte deed dat natuurlijk perfect. Ik dacht dat het over
[10:07] Speaker 3: compromissiesluiten ging, maar het is schaken. Het is schaken geworden.
[10:10] Speaker 3: Rutte kon dat heel goed, ook op dat soort momenten.
[10:12] Speaker 3: Vooral door binnenskamers dan met z'n vuist op tafel te slaan.
[10:15] Speaker 3: En dat zo roept Jetten toch ook. De tijd begint
[10:18] Speaker 3: nu ook wel te dringen. Niemand wil verkiezingen in Den Haag.
[10:22] Speaker 3: Maar dat het kabinet eeuwig blijft zitten. Het kan ook
[10:25] Speaker 3: zomaar nu gaan vallen. En dan krijg je weer een lijmpoging.
[10:29] Speaker 3: Jetten moet zich kwaad maken nu. Nou, het moet vooral
[10:31] Speaker 3: even laten zien dat hij een hele machtige persoon is
[10:34] Speaker 3: op
[10:34] Speaker 1: dit
[10:35] Speaker 3: moment.
[10:35] Speaker 1: En Michiel, hoe gaat dit nu verder?
[10:37] Speaker 2: Morgen dus nieuwe gesprekken. Nu nog wel niet uit elkaar gespeeld,
[10:43] Speaker 2: dat rechtse blok. Al is het trouwens wel zo, heel kort...
[10:47] Speaker 2: dat eerder deze week er een gesprek was met Pro
[10:50] Speaker 2: en Volt. Samen kwamen die, Jesse Klaver en Laurens Dassen.
[10:53] Speaker 2: Jaar 21 kwam alleen Joost Eerdmans de fractievoorzitter. De SGP
[10:58] Speaker 2: was plotseling in geen veld of wegen meer te bekennen...
[11:02] Speaker 2: Had ook wat te maken met wat vorige week is gebeurd.
[11:04] Speaker 2: Een motie van afkeuring die vanuit de SGP... richting zorgminister
[11:09] Speaker 2: Sofie Hermans is ingediend. Dat had dan ook weer met
[11:12] Speaker 2: abortus te maken. Maar goed, nu dus dat rechtse blok
[11:14] Speaker 2: dat elkaar vasthoudt... morgen langs mag komen, nog voordat de
[11:18] Speaker 2: wekelijkse ministerraad plaatsvindt. En ondertussen tikt de klok door en
[11:23] Speaker 2: begint het steeds harder te gaan. We spreken elkaar nu
[11:26] Speaker 2: donderdag 29 oktober, precies twee weken. Het is 12 november
[11:30] Speaker 2: en dat is de datum die bij iedereen hier rood
[11:33] Speaker 2: omcirkeld staat... omdat er dan over dat belastingplan gestemd gaat worden.
[11:36] Speaker 1: Dankjewel. Politiek verslaggever Michiel Jurjens in Den Haag... en hier
[11:39] Speaker 1: in de studio journalist en historicus Leonard Ornstein. Dankjewel.

Shows are listed from Apple Podcasts' charts and directory, and Podcast Index where it is used. Every show and episode belongs to its publisher and plays from the publisher's own feed; this site hosts none of them.